Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2073.html @ 53:d777cc3962f2
div-wrapped
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | 71f2c033089e |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 28 | 19 73</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">prima pars secundae partis quaestio LXXIII</div><div class="centro"> |
| 22 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 23 <tr> |
| 53 | 24 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 25 </tr> |
| 26 </table> | |
| 53 | 27 <br/> |
| 28 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br/> | |
| 28 | 29 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 30 magneticas<br/> |
| 31 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 32 <br/></span><br/> | |
| 33 <hr/> | |
| 34 <br/> | |
| 35 <p><a href="sth2072.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 36 <a href="sth2074.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 37 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 38 // | |
| 39 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 42 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#36611">I&ordf;-IIae q. 73 pr.'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#36612">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 1'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#36613">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 2'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#36614">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 3'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#36615">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 s. c.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#36616">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 co.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#36617">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 1'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#36618">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 2'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#36619">I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 3'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#36620">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 1'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#36621">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 2'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#36622">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 3'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#36623">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 s. c.'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#36624">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 co.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#36625">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 1'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#36626">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 2'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#36627">I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 3'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#36628">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 1'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#36629">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 2'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#36630">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 3'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#36631">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 s. c.'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#36632">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 co.'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#36633">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 1'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#36634">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 2'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#36635">I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 3'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#36636">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 1'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#36637">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 2'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#36638">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 3'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#36639">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 s. c.'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#36640">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 co.'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#36641">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 1'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#36642">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 2'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#36643">I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 3'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#36644">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 1'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#36645">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 2'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#36646">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 3'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#36647">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 s. c.'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#36648">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 co.'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#36649">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 1'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#36650">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 2'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#36651">I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 3'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#36652">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 1'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#36653">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 2'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#36654">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 3'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#36655">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 s. c.'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#36656">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 co.'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#36657">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 1'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#36658">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 2'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#36659">I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 3'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#36660">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 1'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#36661">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 2'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#36662">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 3'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#36663">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 s. c.'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#36664">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 co.'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#36665">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 1'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#36666">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 2'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#36667">I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 3'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#36668">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 1'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#36669">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 2'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#36670">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 3'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#36671">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 s. c.'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#36672">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 co.'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#36673">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 1'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#36674">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 2'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#36675">I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 3'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#36676">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 1'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#36677">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 2'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#36678">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 3'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#36679">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 s. c.'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#36680">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 co.'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#36681">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 1'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#36682">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 2'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#36683">I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 3'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#36684">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 1'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#36685">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 2'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#36686">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 3'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#36687">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 s. c.'); | |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#36688">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 co.'); | |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#36689">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 1'); | |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#36690">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 2'); | |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#36691">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 3'); | |
| 130 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 131 document.write('<BR><BR>'); | |
| 132 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 133 document.write('<\/FORM>'); | |
| 134 // --> | |
| 135 // | |
| 136 </script><br/> | |
| 137 <hr/> | |
| 138 <br/></div><div class="q" id="q73"><h2>Quaestio 73</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="I-II q. 73 pr."><a name="36611"><span class="ref">[36611] | |
| 139 Iª-IIae q. 73 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 140 comparatione peccatorum ad invicem. Et circa hoc quaeruntur decem. |
| 141 Primo, utrum omnia peccata et vitia sint connexa. Secundo, utrum | |
| 142 omnia sint paria. Tertio, utrum gravitas peccatorum attendatur | |
| 143 secundum obiecta. Quarto, utrum secundum dignitatem virtutum quibus | |
| 144 peccata opponuntur. Quinto, utrum peccata carnalia sint graviora | |
| 145 quam spiritualia. Sexto, utrum secundum causas peccatorum | |
| 146 attendatur gravitas peccatorum. Septimo, utrum secundum | |
| 147 circumstantias. Octavo, utrum secundum quantitatem nocumenti. Nono, | |
| 148 utrum secundum conditionem personae in quam peccatur. Decimo, utrum | |
| 53 | 149 propter magnitudinem personae peccantis aggravetur peccatum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 1"><a name="36612"><span class="ref">[36612] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 150 sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint connexa. Dicitur |
| 151 enim Iac. II, <i>quicumque totam legem servaverit, offendat autem | |
| 152 in uno, factus est omnium reus</i>. Sed idem est esse reum omnium | |
| 153 mandatorum legis, quod habere omnia peccata, quia, sicut Ambrosius | |
| 154 dicit, <i>peccatum est transgressio legis divinae, et caelestium | |
| 155 inobedientia mandatorum</i>. Ergo quicumque peccat uno peccato, | |
| 53 | 156 subiicitur omnibus peccatis.</p><p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 2"><a name="36613"><span class="ref">[36613] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 157 quodlibet peccatum excludit virtutem sibi oppositam. Sed qui caret |
| 158 una virtute, caret omnibus, ut patet ex supradictis. Ergo qui | |
| 159 peccat uno peccato, privatur omnibus virtutibus. Sed qui caret | |
| 160 virtute, habet vitium sibi oppositum. Ergo qui habet unum peccatum, | |
| 53 | 161 habet omnia peccata.</p><p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 3"><a name="36614"><span class="ref">[36614] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 162 virtutes omnes sunt connexae quae conveniunt in uno principio, ut |
| 163 supra habitum est. Sed sicut virtutes conveniunt in uno principio, | |
| 164 ita et peccata, quia sicut amor Dei, qui facit civitatem Dei, est | |
| 165 principium et radix omnium virtutum, ita amor sui, qui facit | |
| 166 civitatem Babylonis, est radix omnium peccatorum; ut patet per | |
| 167 Augustinum, XIV de Civ. Dei. Ergo etiam omnia vitia et peccata sunt | |
| 53 | 168 connexa, ita ut qui unum habet, habeat omnia.</p><p title="I-II q. 73 a. 1 s. c."><a name="36615"><span class="ref">[36615] Iª-IIae q. 73 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 169 quaedam vitia sunt sibi invicem contraria, ut patet per |
| 170 philosophum, in II Ethic. Sed impossibile est contraria simul | |
| 171 inesse eidem. Ergo impossibile est omnia peccata et vitia esse sibi | |
| 53 | 172 invicem connexa.</p><p title="I-II q. 73 a. 1 co."><a name="36616"><span class="ref">[36616] Iª-IIae q. 73 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 173 dicendum quod aliter se habet intentio agentis secundum virtutem ad |
| 174 sequendum rationem, et aliter intentio peccantis ad divertendum a | |
| 175 ratione. Cuiuslibet enim agentis secundum virtutem intentio est ut | |
| 176 rationis regulam sequatur, et ideo omnium virtutum intentio in idem | |
| 177 tendit. Et propter hoc omnes virtutes habent connexionem ad invicem | |
| 178 in ratione recta agibilium, quae est prudentia, sicut supra dictum | |
| 179 est. Sed intentio peccantis non est ad hoc quod recedat ab eo quod | |
| 180 est secundum rationem, sed potius ut tendat in aliquod bonum | |
| 181 appetibile, a quo speciem sortitur. Huiusmodi autem bona in quae | |
| 182 tendit intentio peccantis a ratione recedens, sunt diversa, nullam | |
| 183 connexionem habentia ad invicem, immo etiam interdum sunt | |
| 184 contraria. Cum igitur vitia et peccata speciem habeant secundum | |
| 185 illud ad quod convertuntur, manifestum est quod, secundum illud | |
| 186 quod perficit speciem peccatorum, nullam connexionem habent peccata | |
| 187 ad invicem. Non enim peccatum committitur in accedendo a | |
| 188 multitudine ad unitatem, sicut accidit in virtutibus quae sunt | |
| 53 | 189 connexae, sed potius in recedendo ab unitate ad multitudinem.</p><p title="I-II q. 73 a. 1 ad 1"><a name="36617"><span class="ref">[36617] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 190 ergo dicendum quod Iacobus loquitur de peccato non ex parte |
| 191 conversionis, secundum quod peccata distinguuntur, sicut dictum | |
| 192 est, sed loquitur de eis ex parte aversionis, inquantum scilicet | |
| 193 homo peccando recedit a legis mandato. Omnia autem legis mandata | |
| 194 sunt ab uno et eodem, ut ipse ibidem dicit, et ideo idem Deus | |
| 195 contemnitur in omni peccato. Et ex hac parte dicit quod qui | |
| 196 offendit in uno, factus est omnium reus, quia scilicet uno peccato | |
| 197 peccando, incurrit poenae reatum ex hoc quod contemnit Deum, ex | |
| 53 | 198 cuius contemptu provenit omnium peccatorum reatus.</p><p title="I-II q. 73 a. 1 ad 2"><a name="36618"><span class="ref">[36618] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 199 dicendum quod, sicut supra dictum est, non per quemlibet actum |
| 200 peccati tollitur virtus opposita, nam peccatum veniale virtutem non | |
| 201 tollit; peccatum autem mortale tollit virtutem infusam, inquantum | |
| 202 avertit a Deo; sed unus actus peccati etiam mortalis, non tollit | |
| 203 habitum virtutis acquisitae. Sed si multiplicentur actus intantum | |
| 204 quod generetur contrarius habitus, excluditur habitus virtutis | |
| 205 acquisitae. Qua exclusa, excluditur prudentia, quia cum homo agit | |
| 206 contra quamcumque virtutem, agit contra prudentiam. Sine prudentia | |
| 207 autem nulla virtus moralis esse potest, ut supra habitum est. Et | |
| 208 ideo per consequens excluduntur omnes virtutes morales, quantum ad | |
| 209 perfectum et formale esse virtutis, quod habent secundum quod | |
| 210 participant prudentiam, remanent tamen inclinationes ad actus | |
| 211 virtutum, non habentes rationem virtutis. Sed non sequitur quod | |
| 212 propter hoc homo incurrat omnia vitia vel peccata. Primo quidem, | |
| 213 quia uni virtuti plura vitia opponuntur, ita quod virtus potest | |
| 214 privari per unum eorum, etsi alterum non adsit. Secundo, quia | |
| 215 peccatum directe opponitur virtuti quantum ad inclinationem | |
| 216 virtutis ad actum, ut supra dictum est, unde, remanentibus | |
| 217 aliquibus inclinationibus virtuosis, non potest dici quod homo | |
| 53 | 218 habeat vitia vel peccata opposita.</p><p title="I-II q. 73 a. 1 ad 3"><a name="36619"><span class="ref">[36619] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 219 dicendum quod amor Dei est congregativus, inquantum affectum |
| 220 hominis a multis ducit in unum, et ideo virtutes, quae ex amore Dei | |
| 221 causantur, connexionem habent. Sed amor sui disgregat affectum | |
| 222 hominis in diversa, prout scilicet homo se amat appetendo sibi bona | |
| 223 temporalia, quae sunt varia et diversa, et ideo vitia et peccata, | |
| 53 | 224 quae causantur ex amore sui, non sunt connexa.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 1"><a name="36620"><span class="ref">[36620] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 225 sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint paria. Hoc enim est |
| 226 peccare, facere quod non licet. Sed facere quod non licet, uno et | |
| 227 eodem modo in omnibus reprehenditur. Ergo peccare uno et eodem modo | |
| 53 | 228 reprehenditur. Non ergo unum peccatum est alio gravius.</p><p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 2"><a name="36621"><span class="ref">[36621] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 229 omne peccatum consistit in hoc quod homo transgreditur regulam |
| 230 rationis, quae ita se habet ad actus humanos, sicut regula linearis | |
| 231 in corporalibus rebus. Ergo peccare simile est ei quod est lineas | |
| 232 transilire. Sed lineas transilire est aequaliter et uno modo, etiam | |
| 233 si aliquis longius recedat vel propinquius stet, quia privationes | |
| 53 | 234 non recipiunt magis et minus. Ergo omnia peccata sunt aequalia.</p><p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 3"><a name="36622"><span class="ref">[36622] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 235 peccata virtutibus opponuntur. Sed omnes virtutes aequales sunt, ut |
| 53 | 236 Tullius dicit, in paradoxis. Ergo omnia peccata sunt paria.</p><p title="I-II q. 73 a. 2 s. c."><a name="36623"><span class="ref">[36623] Iª-IIae q. 73 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 237 est quod dominus dicit ad Pilatum, Ioan. XIX, <i>qui tradidit me |
| 238 tibi, maius peccatum habet</i>. Et tamen constat quod Pilatus | |
| 53 | 239 aliquod peccatum habuit. Ergo unum peccatum est maius alio.</p><p title="I-II q. 73 a. 2 co."><a name="36624"><span class="ref">[36624] Iª-IIae q. 73 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 240 dicendum quod opinio Stoicorum fuit, quam Tullius prosequitur in |
| 241 paradoxis, quod omnia peccata sunt paria. Et ex hoc etiam derivatus | |
| 242 est quorundam haereticorum error, qui, ponentes omnia peccata esse | |
| 243 paria, dicunt etiam omnes poenas Inferni esse pares. Et quantum ex | |
| 244 verbis Tullii perspici potest, Stoici movebantur ex hoc quod | |
| 245 considerabant peccatum ex parte privationis tantum, prout scilicet | |
| 246 est recessus a ratione, unde simpliciter aestimantes quod nulla | |
| 247 privatio susciperet magis et minus, posuerunt omnia peccata esse | |
| 248 paria. Sed si quis diligenter consideret, inveniet duplex | |
| 249 privationum genus. Est enim quaedam simplex et pura privatio, quae | |
| 250 consistit quasi in corruptum esse, sicut mors est privatio vitae, | |
| 251 et tenebra est privatio luminis. Et tales privationes non recipiunt | |
| 252 magis et minus, quia nihil residuum est de habitu opposito. Unde | |
| 253 non minus est mortuus aliquis primo die mortis, et tertio vel | |
| 254 quarto, quam post annum, quando iam cadaver fuerit resolutum. Et | |
| 255 similiter non est magis tenebrosa domus, si lucerna sit operta | |
| 256 pluribus velaminibus, quam si sit operta uno solo velamine totum | |
| 257 lumen intercludente. Est autem alia privatio non simplex, sed | |
| 258 aliquid retinens de habitu opposito; quae quidem privatio magis | |
| 259 consistit in corrumpi, quam in corruptum esse, sicut aegritudo, | |
| 260 quae privat debitam commensurationem humorum, ita tamen quod | |
| 261 aliquid eius remanet, alioquin non remaneret animal vivum; et | |
| 262 simile est de turpitudine, et aliis huiusmodi. Huiusmodi autem | |
| 263 privationes recipiunt magis et minus ex parte eius quod remanet de | |
| 264 habitu contrario, multum enim refert ad aegritudinem vel | |
| 265 turpitudinem, utrum plus vel minus a debita commensuratione humorum | |
| 266 vel membrorum recedatur. Et similiter dicendum est de vitiis et | |
| 267 peccatis, sic enim in eis privatur debita commensuratio rationis, | |
| 268 ut non totaliter ordo rationis tollatur; alioquin malum, si sit | |
| 269 integrum, destruit seipsum, ut dicitur in IV Ethic.; non enim | |
| 270 posset remanere substantia actus, vel affectio agentis, nisi | |
| 271 aliquid remaneret de ordine rationis. Et ideo multum interest ad | |
| 272 gravitatem peccati, utrum plus vel minus recedatur a rectitudine | |
| 273 rationis. Et secundum hoc dicendum est quod non omnia peccata sunt | |
| 53 | 274 paria.</p><p title="I-II q. 73 a. 2 ad 1"><a name="36625"><span class="ref">[36625] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 275 ergo dicendum quod peccata committere non licet, propter aliquam |
| 276 deordinationem quam habent. Unde illa quae maiorem deordinationem | |
| 277 continent, sunt magis illicita; et per consequens graviora | |
| 53 | 278 peccata.</p><p title="I-II q. 73 a. 2 ad 2"><a name="36626"><span class="ref">[36626] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 279 dicendum quod ratio illa procedit de peccato, ac si esset privatio |
| 53 | 280 pura.</p><p title="I-II q. 73 a. 2 ad 3"><a name="36627"><span class="ref">[36627] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 281 dicendum quod virtutes sunt aequales proportionaliter in uno et |
| 282 eodem, tamen una virtus praecedit aliam dignitate secundum suam | |
| 283 speciem; et unus etiam homo est alio virtuosior in eadem specie | |
| 284 virtutis, ut supra habitum est. Et tamen si virtutes essent pares, | |
| 285 non sequeretur vitia esse paria, quia virtutes habent connexionem, | |
| 53 | 286 non autem vitia seu peccata.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 1"><a name="36628"><span class="ref">[36628] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 287 sic proceditur. Videtur quod peccatorum gravitas non varietur |
| 288 secundum obiecta. Gravitas enim peccati pertinet ad modum vel | |
| 289 qualitatem ipsius peccati. Sed obiectum est materia ipsius peccati. | |
| 290 Ergo secundum diversa obiecta, peccatorum gravitas non | |
| 53 | 291 variatur.</p><p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 2"><a name="36629"><span class="ref">[36629] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 292 gravitas peccati est intensio malitiae ipsius. Peccatum autem non |
| 293 habet rationem malitiae ex parte conversionis ad proprium obiectum, | |
| 294 quod est quoddam bonum appetibile; sed magis ex parte aversionis. | |
| 53 | 295 Ergo gravitas peccatorum non variatur secundum diversa obiecta.</p><p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 3"><a name="36630"><span class="ref">[36630] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 296 peccata quae habent diversa obiecta, sunt diversorum generum. Sed |
| 297 ea quae sunt diversorum generum, non sunt comparabilia, ut probatur | |
| 298 in VII Physic. Ergo unum peccatum non est gravius altero secundum | |
| 53 | 299 diversitatem obiectorum.</p><p title="I-II q. 73 a. 3 s. c."><a name="36631"><span class="ref">[36631] Iª-IIae q. 73 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 300 peccata recipiunt speciem ex obiectis, ut ex supradictis patet. Sed |
| 301 aliquorum peccatorum unum est gravius altero secundum suam speciem, | |
| 302 sicut homicidium furto. Ergo gravitas peccatorum differt secundum | |
| 53 | 303 obiecta.</p><p title="I-II q. 73 a. 3 co."><a name="36632"><span class="ref">[36632] Iª-IIae q. 73 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 304 dicendum quod, sicut ex supradictis patet, gravitas peccatorum |
| 305 differt eo modo quo una aegritudo est alia gravior, sicut enim | |
| 306 bonum sanitatis consistit in quadam commensuratione humorum per | |
| 307 convenientiam ad naturam animalis, ita bonum virtutis consistit in | |
| 308 quadam commensuratione humani actus secundum convenientiam ad | |
| 309 regulam rationis. Manifestum est autem quod tanto est gravior | |
| 310 aegritudo, quanto tollitur debita humorum commensuratio per | |
| 311 commensurationem prioris principii, sicut aegritudo quae provenit | |
| 312 in corpore humano ex corde, quod est principium vitae, vel ex | |
| 313 aliquo quod appropinquat cordi, periculosior est. Unde oportet | |
| 314 etiam quod peccatum sit tanto gravius, quanto deordinatio contingit | |
| 315 circa aliquod principium quod est prius in ordine rationis. Ratio | |
| 316 autem ordinat omnia in agibilibus ex fine. Et ideo quanto peccatum | |
| 317 contingit in actibus humanis ex altiori fine, tanto peccatum est | |
| 318 gravius. Obiecta autem actuum sunt fines eorum, ut ex supradictis | |
| 319 patet. Et ideo secundum diversitatem obiectorum attenditur | |
| 320 diversitas gravitatis in peccatis. Sicut patet quod res exteriores | |
| 321 ordinantur ad hominem sicut ad finem; homo autem ordinatur ulterius | |
| 322 in Deum sicut in finem. Unde peccatum quod est circa ipsam | |
| 323 substantiam hominis, sicut homicidium est gravius peccato quod est | |
| 324 circa res exteriores, sicut furtum; et adhuc est gravius peccatum | |
| 325 quod immediate contra Deum committitur, sicut infidelitas, | |
| 326 blasphemia et huiusmodi. Et in ordine quorumlibet horum peccatorum | |
| 327 unum peccatum est gravius altero, secundum quod est circa aliquid | |
| 328 principalius vel minus principale. Et quia peccata habent speciem | |
| 329 ex obiectis, differentia gravitatis quae attenditur penes obiecta, | |
| 53 | 330 est prima et principalis, quasi consequens speciem.</p><p title="I-II q. 73 a. 3 ad 1"><a name="36633"><span class="ref">[36633] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 331 ergo dicendum quod obiectum, etsi sit materia circa quam terminatur |
| 332 actus, habet tamen rationem finis, secundum quod intentio agentis | |
| 333 fertur in ipsum, ut supra dictum est. Forma autem actus moralis | |
| 53 | 334 dependet ex fine, ut ex superioribus patet.</p><p title="I-II q. 73 a. 3 ad 2"><a name="36634"><span class="ref">[36634] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 335 dicendum quod ex ipsa indebita conversione ad aliquod bonum |
| 336 commutabile, sequitur aversio ab incommutabili bono, in qua | |
| 337 perficitur ratio mali. Et ideo oportet quod secundum diversitatem | |
| 338 eorum quae pertinent ad conversionem, sequatur diversa gravitas | |
| 53 | 339 malitiae in peccatis.</p><p title="I-II q. 73 a. 3 ad 3"><a name="36635"><span class="ref">[36635] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 340 dicendum quod omnia obiecta humanorum actuum habent ordinem ad |
| 341 invicem, et ideo omnes actus humani quodammodo conveniunt in uno | |
| 342 genere, secundum quod ordinantur ad ultimum finem. Et ideo nihil | |
| 53 | 343 prohibet omnia peccata esse comparabilia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 1"><a name="36636"><span class="ref">[36636] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 344 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non differat |
| 345 secundum dignitatem virtutum quibus peccata opponuntur, ut scilicet | |
| 346 maiori virtuti gravius peccatum opponatur. Quia ut dicitur Prov. | |
| 347 XV, <i>in abundanti iustitia virtus maxima est</i>. Sed sicut dicit | |
| 348 dominus, Matth. V, abundans iustitia cohibet iram; quae est minus | |
| 349 peccatum quam homicidium, quod cohibet minor iustitia. Ergo maximae | |
| 53 | 350 virtuti opponitur minimum peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 2"><a name="36637"><span class="ref">[36637] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 351 in II Ethic. dicitur quod virtus est circa difficile et bonum, ex |
| 352 quo videtur quod maior virtus sit circa magis difficile. Sed minus | |
| 353 est peccatum si homo deficiat in magis difficili, quam si deficiat | |
| 354 in minus difficili. Ergo maiori virtuti minus peccatum | |
| 53 | 355 opponitur.</p><p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 3"><a name="36638"><span class="ref">[36638] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 356 caritas est maior virtus quam fides et spes, ut dicitur I ad Cor. |
| 357 XIII. Odium autem, quod opponitur caritati, est minus peccatum quam | |
| 358 infidelitas vel desperatio, quae opponuntur fidei et spei. Ergo | |
| 53 | 359 maiori virtuti opponitur minus peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 4 s. c."><a name="36639"><span class="ref">[36639] Iª-IIae q. 73 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 360 est quod philosophus dicit, in VIII Ethic., quod <i>pessimum optimo |
| 361 contrarium est</i>. Optimum autem in moralibus est maxima virtus; | |
| 362 pessimum autem, gravissimum peccatum. Ergo maximae virtuti | |
| 53 | 363 opponitur gravissimum peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 4 co."><a name="36640"><span class="ref">[36640] Iª-IIae q. 73 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 364 dicendum quod virtuti opponitur aliquod peccatum, uno quidem modo |
| 365 principaliter et directe, quod scilicet est circa idem obiectum, | |
| 366 nam contraria circa idem sunt. Et hoc modo oportet quod maiori | |
| 367 virtuti opponatur gravius peccatum. Sicut enim ex parte obiecti | |
| 368 attenditur maior gravitas peccati, ita etiam maior dignitas | |
| 369 virtutis, utrumque enim ex obiecto speciem sortitur, ut ex | |
| 370 supradictis patet. Unde oportet quod maximae virtuti directe | |
| 371 contrarietur maximum peccatum, quasi maxime ab eo distans in eodem | |
| 372 genere. Alio modo potest considerari oppositio virtutis ad | |
| 373 peccatum, secundum quandam extensionem virtutis cohibentis | |
| 374 peccatum, quanto enim fuerit virtus maior, tanto magis elongat | |
| 375 hominem a peccato sibi contrario, ita quod non solum ipsum | |
| 376 peccatum, sed etiam inducentia ad peccatum cohibet. Et sic | |
| 377 manifestum est quod quanto aliqua virtus fuerit maior, tanto etiam | |
| 378 minora peccata cohibet, sicut etiam sanitas, quanto fuerit maior, | |
| 379 tanto etiam minores distemperantias excludit. Et per hunc modum | |
| 53 | 380 maiori virtuti minus peccatum opponitur ex parte effectus.</p><p title="I-II q. 73 a. 4 ad 1"><a name="36641"><span class="ref">[36641] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 381 ergo dicendum quod ratio illa procedit de oppositione quae |
| 382 attenditur secundum cohibitionem peccati, sic enim abundans | |
| 53 | 383 iustitia etiam minora peccata cohibet.</p><p title="I-II q. 73 a. 4 ad 2"><a name="36642"><span class="ref">[36642] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 384 dicendum quod maiori virtuti, quae est circa bonum magis difficile, |
| 385 contrariatur directe peccatum quod est circa malum magis difficile. | |
| 386 Utrobique enim invenitur quaedam eminentia, ex hoc quod ostenditur | |
| 387 voluntas proclivior in bonum vel in malum, ex hoc quod difficultate | |
| 53 | 388 non vincitur.</p><p title="I-II q. 73 a. 4 ad 3"><a name="36643"><span class="ref">[36643] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 389 dicendum quod caritas non est quicumque amor, sed amor Dei. Unde |
| 390 non opponitur ei quodcumque odium directe, sed odium Dei, quod est | |
| 53 | 391 gravissimum peccatorum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 1"><a name="36644"><span class="ref">[36644] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 392 sic proceditur. Videtur quod peccata carnalia non sint minoris |
| 393 culpae quam peccata spiritualia. Adulterium enim gravius peccatum | |
| 394 est quam furtum, dicitur enim Prov. VI, <i>non grandis est culpae | |
| 395 cum quis furatus fuerit. Qui autem adulter est, propter cordis | |
| 396 inopiam perdet animam suam</i>. Sed furtum pertinet ad avaritiam, | |
| 397 quae est peccatum spirituale; adulterium autem ad luxuriam, quae | |
| 398 est peccatum carnale. Ergo peccata carnalia sunt maioris | |
| 53 | 399 culpae.</p><p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 2"><a name="36645"><span class="ref">[36645] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 400 Augustinus dicit, super Levit., quod Diabolus maxime gaudet de |
| 401 peccato luxuriae et idololatriae. Sed de maiori culpa magis gaudet. | |
| 402 Ergo, cum luxuria sit peccatum carnale, videtur quod peccata | |
| 53 | 403 carnalia sint maximae culpae.</p><p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 3"><a name="36646"><span class="ref">[36646] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 404 philosophus probat, in VII Ethic., quod <i>incontinens |
| 405 concupiscentiae est turpior quam incontinens irae</i>. Sed ira est | |
| 406 peccatum spirituale, secundum Gregorium, XXXI Moral.; | |
| 407 concupiscentia autem pertinet ad peccata carnalia. Ergo peccatum | |
| 53 | 408 carnale est gravius quam peccatum spirituale.</p><p title="I-II q. 73 a. 5 s. c."><a name="36647"><span class="ref">[36647] Iª-IIae q. 73 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 409 est quod Gregorius dicit, quod peccata carnalia sunt minoris |
| 53 | 410 culpae, et maioris infamiae.</p><p title="I-II q. 73 a. 5 co."><a name="36648"><span class="ref">[36648] Iª-IIae q. 73 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 411 dicendum quod peccata spiritualia sunt maioris culpae quam peccata |
| 412 carnalia. Quod non est sic intelligendum quasi quodlibet peccatum | |
| 413 spirituale sit maioris culpae quolibet peccato carnali, sed quia, | |
| 414 considerata hac sola differentia spiritualitatis et carnalitatis, | |
| 415 graviora sunt quam cetera peccata, ceteris paribus. Cuius ratio | |
| 416 triplex potest assignari. Prima quidem ex parte subiecti. Nam | |
| 417 peccata spiritualia pertinent ad spiritum, cuius est converti ad | |
| 418 Deum et ab eo averti, peccata vero carnalia consummantur in | |
| 419 delectatione carnalis appetitus, ad quem principaliter pertinet ad | |
| 420 bonum corporale converti. Et ideo peccatum carnale, inquantum | |
| 421 huiusmodi, plus habet de conversione, propter quod etiam est | |
| 422 maioris adhaesionis, sed peccatum spirituale habet plus de | |
| 423 aversione, ex qua procedit ratio culpae. Et ideo peccatum | |
| 424 spirituale, inquantum huiusmodi, est maioris culpae. Secunda ratio | |
| 425 potest sumi ex parte eius in quem peccatur. Nam peccatum carnale, | |
| 426 inquantum huiusmodi, est in corpus proprium; quod est minus | |
| 427 diligendum, secundum ordinem caritatis, quam Deus et proximus, in | |
| 428 quos peccatur per peccata spiritualia. Et ideo peccata spiritualia, | |
| 429 inquantum huiusmodi, sunt maioris culpae. Tertia ratio potest sumi | |
| 430 ex parte motivi. Quia quanto est gravius impulsivum ad peccandum, | |
| 431 tanto homo minus peccat, ut infra dicetur. Peccata autem carnalia | |
| 432 habent vehementius impulsivum, idest ipsam concupiscentiam carnis | |
| 433 nobis innatam. Et ideo peccata spiritualia, inquantum huiusmodi, | |
| 53 | 434 sunt maioris culpae.</p><p title="I-II q. 73 a. 5 ad 1"><a name="36649"><span class="ref">[36649] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 435 ergo dicendum quod adulterium non solum pertinet ad peccatum |
| 436 luxuriae, sed etiam pertinet ad peccatum iniustitiae. Et quantum ad | |
| 437 hoc, potest ad avaritiam reduci; ut Glossa dicit, ad Ephes., super | |
| 438 illud, <i>omnis fornicator, aut immundus, aut avarus</i>. Et tunc | |
| 439 gravius est adulterium quam furtum, quanto homini carior est uxor | |
| 53 | 440 quam res possessa.</p><p title="I-II q. 73 a. 5 ad 2"><a name="36650"><span class="ref">[36650] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 441 dicendum quod Diabolus dicitur maxime gaudere de peccato luxuriae, |
| 442 quia est maximae adhaerentiae, et difficile ab eo homo potest | |
| 443 eripi, insatiabilis est enim delectabilis appetitus ut philosophus | |
| 53 | 444 dicit, in III Ethic.</p><p title="I-II q. 73 a. 5 ad 3"><a name="36651"><span class="ref">[36651] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 445 dicendum quod philosophus dicit, turpiorem esse incontinentem |
| 446 concupiscentiae quam incontinentem irae, quia minus participat de | |
| 447 ratione. Et secundum hoc etiam dicit, in III Ethic., quod peccata | |
| 448 intemperantiae sunt maxime exprobrabilia, quia sunt circa illas | |
| 449 delectationes quae sunt communes nobis et brutis, unde quodammodo | |
| 450 per ista peccata homo brutalis redditur. Et inde est quod, sicut | |
| 53 | 451 Gregorius dicit, sunt maioris infamiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 1"><a name="36652"><span class="ref">[36652] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 452 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non attendatur |
| 453 secundum causam peccati. Quanto enim peccati causa fuerit maior, | |
| 454 tanto vehementius movet ad peccandum, et ita difficilius potest ei | |
| 455 resisti. Sed peccatum diminuitur ex hoc quod ei difficilius | |
| 456 resistitur, hoc enim pertinet ad infirmitatem peccantis, ut non | |
| 457 facile resistat peccato; peccatum autem quod est ex infirmitate, | |
| 458 levius iudicatur. Non ergo peccatum habet gravitatem ex parte suae | |
| 53 | 459 causae.</p><p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 2"><a name="36653"><span class="ref">[36653] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 460 concupiscentia est generalis quaedam causa peccati, unde dicit |
| 461 Glossa, super illud Rom. VII, <i>nam concupiscentiam nesciebam | |
| 462 etc., bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, omne malum | |
| 463 prohibet</i>. Sed quanto homo fuerit victus maiori concupiscentia, | |
| 464 tanto est minus peccatum. Gravitas ergo peccati diminuitur ex | |
| 53 | 465 magnitudine causae.</p><p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 3"><a name="36654"><span class="ref">[36654] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 466 sicut rectitudo rationis est causa virtuosi actus, ita defectus |
| 467 rationis videtur esse causa peccati. Sed defectus rationis, quanto | |
| 468 fuerit maior, tanto est minus peccatum, intantum quod qui carent | |
| 469 usu rationis, omnino excusentur a peccato; et qui ex ignorantia | |
| 470 peccat, levius peccat. Ergo gravitas peccati non augetur ex | |
| 53 | 471 magnitudine causae.</p><p title="I-II q. 73 a. 6 s. c."><a name="36655"><span class="ref">[36655] Iª-IIae q. 73 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 472 multiplicata causa, multiplicatur effectus. Ergo, si causa peccati |
| 53 | 473 maior fuerit, peccatum erit gravius.</p><p title="I-II q. 73 a. 6 co."><a name="36656"><span class="ref">[36656] Iª-IIae q. 73 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 474 dicendum quod in genere peccati, sicut et in quolibet alio genere, |
| 475 potest accipi duplex causa. Una quae est propria et per se causa | |
| 476 peccati, quae est ipsa voluntas peccandi, comparatur enim ad actum | |
| 477 peccati sicut arbor ad fructum, ut dicitur in Glossa, super illud | |
| 478 Matth. VII, <i>non potest arbor bona fructus malos facere</i>. Et | |
| 479 huiusmodi causa quanto fuerit maior, tanto peccatum erit gravius, | |
| 480 quanto enim voluntas fuerit maior ad peccandum, tanto homo gravius | |
| 481 peccat. Aliae vero causae peccati accipiuntur quasi extrinsecae et | |
| 482 remotae, ex quibus scilicet voluntas inclinatur ad peccandum. Et in | |
| 483 his causis est distinguendum. Quaedam enim harum inducunt | |
| 484 voluntatem ad peccandum, secundum ipsam naturam voluntatis, sicut | |
| 485 finis, quod est proprium obiectum voluntatis. Et ex tali causa | |
| 486 augetur peccatum, gravius enim peccat cuius voluntas ex intentione | |
| 487 peioris finis inclinatur ad peccandum. Aliae vero causae sunt quae | |
| 488 inclinant voluntatem ad peccandum, praeter naturam et ordinem | |
| 489 ipsius voluntatis, quae nata est moveri libere ex seipsa secundum | |
| 490 iudicium rationis. Unde causae quae diminuunt iudicium rationis, | |
| 491 sicut ignorantia; vel quae diminuunt liberum motum voluntatis, | |
| 492 sicut infirmitas vel violentia aut metus, aut aliquid huiusmodi, | |
| 493 diminuunt peccatum, sicut et diminuunt voluntarium, intantum quod | |
| 53 | 494 si actus sit omnino involuntarius, non habet rationem peccati.</p><p title="I-II q. 73 a. 6 ad 1"><a name="36657"><span class="ref">[36657] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 495 ergo dicendum quod obiectio illa procedit de causa movente |
| 496 extrinseca, quae diminuit voluntarium, cuius quidem causae | |
| 53 | 497 augmentum diminuit peccatum, ut dictum est.</p><p title="I-II q. 73 a. 6 ad 2"><a name="36658"><span class="ref">[36658] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 498 dicendum quod si sub concupiscentia includatur etiam ipse motus |
| 499 voluntatis, sic ubi est maior concupiscentia, est maius peccatum. | |
| 500 Si vero concupiscentia dicatur passio quaedam, quae est motus vis | |
| 501 concupiscibilis, sic maior concupiscentia praecedens iudicium | |
| 502 rationis et motum voluntatis, diminuit peccatum, quia qui maiori | |
| 503 concupiscentia stimulatus peccat, cadit ex graviori tentatione; | |
| 504 unde minus ei imputatur. Si vero concupiscentia sic sumpta sequatur | |
| 505 iudicium rationis et motum voluntatis, sic ubi est maior | |
| 506 concupiscentia, est maius peccatum, insurgit enim interdum maior | |
| 507 concupiscentiae motus ex hoc quod voluntas ineffrenate tendit in | |
| 53 | 508 suum obiectum.</p><p title="I-II q. 73 a. 6 ad 3"><a name="36659"><span class="ref">[36659] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 509 dicendum quod ratio illa procedit de causa quae causat |
| 53 | 510 involuntarium, et haec diminuit peccatum, ut dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 1"><a name="36660"><span class="ref">[36660] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 511 sic proceditur. Videtur quod circumstantia non aggravet peccatum. |
| 512 Peccatum enim habet gravitatem ex sua specie. Circumstantia autem | |
| 513 non dat speciem peccato, cum sit quoddam accidens eius. Ergo | |
| 53 | 514 gravitas peccati non consideratur ex circumstantia.</p><p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 2"><a name="36661"><span class="ref">[36661] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 515 aut circumstantia est mala, aut non. Si circumstantia mala est, |
| 516 ipsa per se causat quandam speciem mali, si vero non sit mala, non | |
| 517 habet unde augeat malum. Ergo circumstantia nullo modo auget | |
| 53 | 518 peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 3"><a name="36662"><span class="ref">[36662] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 519 malitia peccati est ex parte aversionis. Sed circumstantiae |
| 520 consequuntur peccatum ex parte conversionis. Ergo non augent | |
| 53 | 521 malitiam peccati.</p><p title="I-II q. 73 a. 7 s. c."><a name="36663"><span class="ref">[36663] Iª-IIae q. 73 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 522 est quod ignorantia circumstantiae diminuit peccatum, qui enim |
| 523 peccat ex ignorantia circumstantiae, meretur veniam, ut dicitur in | |
| 524 III Ethic. Hoc autem non esset, nisi circumstantia aggravaret | |
| 53 | 525 peccatum. Ergo circumstantia peccatum aggravat.</p><p title="I-II q. 73 a. 7 co."><a name="36664"><span class="ref">[36664] Iª-IIae q. 73 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 526 dicendum quod unumquodque ex eodem natum est augeri, ex quo |
| 527 causatur; sicut philosophus dicit de habitu virtutis, in II Ethic. | |
| 528 Manifestum est autem quod peccatum causatur ex defectu alicuius | |
| 529 circumstantiae, ex hoc enim receditur ab ordine rationis, quod | |
| 530 aliquis in operando non observat debitas circumstantias. Unde | |
| 531 manifestum est quod peccatum natum est aggravari per | |
| 532 circumstantiam. Sed hoc quidem contingit tripliciter. Uno quidem | |
| 533 modo, inquantum circumstantia transfert in aliud genus peccati. | |
| 534 Sicut peccatum fornicationis consistit in hoc quod homo accedit ad | |
| 535 non suam, si autem addatur haec circumstantia, ut illa ad quam | |
| 536 accedit sit alterius uxor, transfertur iam in aliud genus peccati, | |
| 537 scilicet in iniustitiam, inquantum homo usurpat rem alterius. Et | |
| 538 secundum hoc, adulterium est gravius peccatum quam fornicatio. | |
| 539 Aliquando vero circumstantia non aggravat peccatum quasi trahens in | |
| 540 aliud genus peccati, sed solum quia multiplicat rationem peccati. | |
| 541 Sicut si prodigus det quando non debet, et cui non debet, | |
| 542 multiplicius peccat eodem genere peccati, quam si solum det cui non | |
| 543 debet. Et ex hoc ipso peccatum fit gravius, sicut etiam aegritudo | |
| 544 est gravior quae plures partes corporis inficit. Unde et Tullius | |
| 545 dicit, in paradoxis, quod <i>in patris vita violanda, multa | |
| 546 peccantur, violatur enim is qui procreavit, qui aluit, qui | |
| 547 erudivit, qui in sede ac domo, atque in republica collocavit</i>. | |
| 548 Tertio modo circumstantia aggravat peccatum ex eo quod auget | |
| 549 deformitatem provenientem ex alia circumstantia. Sicut accipere | |
| 550 alienum constituit peccatum furti, si autem addatur haec | |
| 551 circumstantia, ut multum accipiat de alieno, est peccatum gravius; | |
| 552 quamvis accipere multum vel parum, de se non dicat rationem boni | |
| 53 | 553 vel mali.</p><p title="I-II q. 73 a. 7 ad 1"><a name="36665"><span class="ref">[36665] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 554 ergo dicendum quod aliqua circumstantia dat speciem actui morali, |
| 555 ut supra habitum est. Et tamen circumstantia quae non dat speciem, | |
| 556 potest aggravare peccatum. Quia sicut bonitas rei non solum | |
| 557 pensatur ex sua specie, sed etiam ex aliquo accidente; ita malitia | |
| 558 actus non solum pensatur ex specie actus, sed etiam ex | |
| 53 | 559 circumstantia.</p><p title="I-II q. 73 a. 7 ad 2"><a name="36666"><span class="ref">[36666] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 560 dicendum quod utroque modo circumstantia potest aggravare peccatum. |
| 561 Si enim sit mala, non tamen propter hoc oportet quod semper | |
| 562 constituat speciem peccati, potest enim addere rationem malitiae in | |
| 563 eadem specie, ut dictum est. Si autem non sit mala, potest | |
| 564 aggravare peccatum in ordine ad malitiam alterius | |
| 53 | 565 circumstantiae.</p><p title="I-II q. 73 a. 7 ad 3"><a name="36667"><span class="ref">[36667] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 566 dicendum quod ratio debet ordinare actum non solum quantum ad |
| 567 obiectum, sed etiam quantum ad omnes circumstantias. Et ideo | |
| 568 aversio quaedam a regula rationis attenditur secundum corruptionem | |
| 569 cuiuslibet circumstantiae, puta si aliquis operetur quando non | |
| 570 debet, vel ubi non debet. Et huiusmodi aversio sufficit ad rationem | |
| 571 mali. Hanc autem aversionem a regula rationis, sequitur aversio a | |
| 53 | 572 Deo, cui debet homo per rectam rationem coniungi.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 1"><a name="36668"><span class="ref">[36668] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum |
| 28 | 573 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccati non augeatur secundum |
| 574 maius nocumentum. Nocumentum enim est quidam eventus consequens | |
| 575 actum peccati. Sed eventus sequens non addit ad bonitatem vel | |
| 576 malitiam actus, ut supra dictum est. Ergo peccatum non aggravatur | |
| 53 | 577 propter maius nocumentum.</p><p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 2"><a name="36669"><span class="ref">[36669] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 578 nocumentum maxime invenitur in peccatis quae sunt contra proximum, |
| 579 quia sibi ipsi nemo vult nocere; Deo autem nemo potest nocere, | |
| 580 secundum illud Iob XXXV, <i>si multiplicatae fuerint iniquitates | |
| 581 tuae, quid facies contra illum? Homini, qui similis tibi est, | |
| 582 nocebit impietas tua</i>. Si ergo peccatum aggravaretur propter | |
| 583 maius nocumentum, sequeretur quod peccatum quo quis peccat in | |
| 584 proximum, esset gravius peccato quo quis peccat in Deum vel in | |
| 53 | 585 seipsum.</p><p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 3"><a name="36670"><span class="ref">[36670] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 586 maius nocumentum infertur alicui cum privatur vita gratiae, quam |
| 587 cum privatur vita naturae, quia vita gratiae est melior quam vita | |
| 588 naturae, intantum quod homo debet vitam naturae contemnere ne | |
| 589 amittat vitam gratiae. Sed ille qui inducit aliquam mulierem ad | |
| 590 fornicandum, quantum est de se, privat eam vita gratiae, inducens | |
| 591 eam ad peccatum mortale. Si ergo peccatum esset gravius propter | |
| 592 maius nocumentum, sequeretur quod simplex fornicator gravius | |
| 593 peccaret quam homicida, quod est manifeste falsum. Non ergo | |
| 53 | 594 peccatum est gravius propter maius nocumentum.</p><p title="I-II q. 73 a. 8 s. c."><a name="36671"><span class="ref">[36671] Iª-IIae q. 73 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 595 est quod Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., <i>quia vitium |
| 596 naturae adversatur, tantum additur malitiae vitiorum, quantum | |
| 597 integritati naturarum minuitur</i>. Sed diminutio integritatis | |
| 598 naturae est nocumentum. Ergo tanto gravius est peccatum, quanto | |
| 53 | 599 maius est nocumentum.</p><p title="I-II q. 73 a. 8 co."><a name="36672"><span class="ref">[36672] Iª-IIae q. 73 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 600 dicendum quod nocumentum tripliciter se habere potest ad peccatum. |
| 601 Quandoque enim nocumentum quod provenit ex peccato, est praevisum | |
| 602 et intentum, sicut cum aliquis aliquid operatur animo nocendi | |
| 603 alteri, ut homicida vel fur. Et tunc directe quantitas nocumenti | |
| 604 adauget gravitatem peccati, quia tunc nocumentum est per se | |
| 605 obiectum peccati. Quandoque autem nocumentum est praevisum, sed non | |
| 606 intentum, sicut cum aliquis transiens per agrum ut compendiosius | |
| 607 vadat ad fornicandum, infert nocumentum his quae sunt seminata in | |
| 608 agro, scienter, licet non animo nocendi. Et sic etiam quantitas | |
| 609 nocumenti aggravat peccatum, sed indirecte, inquantum scilicet ex | |
| 610 voluntate multum inclinata ad peccandum, procedit quod aliquis non | |
| 611 praetermittat facere damnum sibi vel alii, quod simpliciter non | |
| 612 vellet. Quandoque autem nocumentum nec est praevisum nec intentum. | |
| 613 Et tunc si per accidens se habeat ad peccatum, non aggravat | |
| 614 peccatum directe, sed propter negligentiam considerandi nocumenta | |
| 615 quae consequi possent, imputantur homini ad poenam mala quae | |
| 616 eveniunt praeter eius intentionem, si dabat operam rei illicitae. | |
| 617 Si vero nocumentum per se sequatur ex actu peccati, licet non sit | |
| 618 intentum nec praevisum, directe peccatum aggravat, quia quaecumque | |
| 619 per se consequuntur ad peccatum, pertinent quodammodo ad ipsam | |
| 620 peccati speciem. Puta si aliquis publice fornicetur, sequitur | |
| 621 scandalum plurimorum, quod quamvis ipse non intendat, nec forte | |
| 622 praevideat, directe per hoc aggravatur peccatum. Aliter tamen | |
| 623 videtur se habere circa nocumentum poenale, quod incurrit ipse qui | |
| 624 peccat. Huiusmodi enim nocumentum, si per accidens se habeat ad | |
| 625 actum peccati, et non sit praevisum nec intentum, non aggravat | |
| 626 peccatum, neque sequitur maiorem gravitatem peccati, sicut si | |
| 627 aliquis currens ad occidendum, impingat et laedat sibi pedem. Si | |
| 628 vero tale nocumentum per se consequatur ad actum peccati, licet | |
| 629 forte nec sit praevisum nec intentum, tunc maius nocumentum non | |
| 630 facit gravius peccatum; sed e converso gravius peccatum inducit | |
| 631 gravius nocumentum. Sicut aliquis infidelis, qui nihil audivit de | |
| 632 poenis Inferni, graviorem poenam in Inferno patietur pro peccato | |
| 633 homicidii quam pro peccato furti, quia enim hoc nec intendit nec | |
| 634 praevidet, non aggravatur ex hoc peccatum (sicut contingit circa | |
| 635 fidelem, qui ex hoc ipso videtur peccare gravius, quod maiores | |
| 636 poenas contemnit ut impleat voluntatem peccati), sed gravitas | |
| 53 | 637 huiusmodi nocumenti solum causatur ex gravitate peccati.</p><p title="I-II q. 73 a. 8 ad 1"><a name="36673"><span class="ref">[36673] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 638 ergo dicendum quod, sicut etiam supra dictum est, cum de bonitate |
| 639 et malitia exteriorum actuum ageretur, eventus sequens, si sit | |
| 53 | 640 praevisus et intentus, addit ad bonitatem vel malitiam actus.</p><p title="I-II q. 73 a. 8 ad 2"><a name="36674"><span class="ref">[36674] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 641 dicendum quod, quamvis nocumentum aggravet peccatum, non tamen |
| 642 sequitur quod ex solo nocumento peccatum aggravetur, quinimmo | |
| 643 peccatum per se est gravius propter inordinationem, ut supra dictum | |
| 644 est. Unde et ipsum nocumentum aggravat peccatum, inquantum facit | |
| 645 actum esse magis inordinatum. Unde non sequitur quod, si nocumentum | |
| 646 maxime habeat locum in peccatis quae sunt contra proximum, quod | |
| 647 illa peccata sunt gravissima, quia multo maior inordinatio | |
| 648 invenitur in peccatis quae sunt contra Deum, et in quibusdam eorum | |
| 649 quae sunt contra seipsum. Et tamen potest dici quod, etsi Deo | |
| 650 nullus possit nocere quantum ad eius substantiam, potest tamen | |
| 651 nocumentum attentare in his quae Dei sunt, sicut extirpando fidem, | |
| 652 violando sacra, quae sunt peccata gravissima. Sibi etiam aliquis | |
| 653 quandoque scienter et volenter infert nocumentum, sicut patet in | |
| 654 his qui se interimunt, licet finaliter hoc referant ad aliquod | |
| 53 | 655 bonum apparens, puta ad hoc quod liberentur ab aliqua angustia.</p><p title="I-II q. 73 a. 8 ad 3"><a name="36675"><span class="ref">[36675] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 656 dicendum quod illa ratio non sequitur, propter duo. Primo quidem, |
| 657 quia homicida intendit directe nocumentum proximi, fornicator autem | |
| 658 qui provocat mulierem, non intendit nocumentum, sed delectationem. | |
| 659 Secundo, quia homicida est per se et sufficiens causa corporalis | |
| 660 mortis, spiritualis autem mortis nullus potest esse alteri causa | |
| 661 per se et sufficiens; quia nullus spiritualiter moritur nisi | |
| 53 | 662 propria voluntate peccando.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 1"><a name="36676"><span class="ref">[36676] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum |
| 28 | 663 sic proceditur. Videtur quod propter conditionem personae in quam |
| 664 peccatur, peccatum non aggravetur. Si enim hoc esset, maxime | |
| 665 aggravaretur ex hoc quod aliquis peccat contra aliquem virum iustum | |
| 666 et sanctum. Sed ex hoc non aggravatur peccatum, minus enim laeditur | |
| 667 ex iniuria illata virtuosus, qui aequanimiter tolerat, quam alii, | |
| 668 qui etiam interius scandalizati laeduntur. Ergo conditio personae | |
| 53 | 669 in quam peccatur, non aggravat peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 2"><a name="36677"><span class="ref">[36677] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 670 si conditio personae aggravaret peccatum, maxime aggravaretur ex |
| 671 propinquitate, quia sicut Tullius dicit in paradoxis, <i>in servo | |
| 672 necando semel peccatur, in patris vita violanda multa | |
| 673 peccantur</i>. Sed propinquitas personae in quam peccatur, non | |
| 674 videtur aggravare peccatum, quia unusquisque sibi ipsi maxime est | |
| 675 propinquus; et tamen minus peccat qui aliquod damnum sibi infert, | |
| 676 quam si inferret alteri, puta si occideret equum suum, quam si | |
| 677 occideret equum alterius, ut patet per philosophum, in V Ethic. | |
| 53 | 678 Ergo propinquitas personae non aggravat peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 3"><a name="36678"><span class="ref">[36678] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 679 conditio personae peccantis praecipue aggravat peccatum ratione |
| 680 dignitatis vel scientiae, secundum illud Sap. VI, <i>potentes | |
| 681 potenter tormenta patientur</i>; et Luc. XII, <i>servus sciens | |
| 682 voluntatem domini, et non faciens, plagis vapulabit multis</i>. | |
| 683 Ergo, pari ratione, ex parte personae in quam peccatur, magis | |
| 684 aggravaret peccatum dignitas aut scientia personae in quam | |
| 685 peccatur. Sed non videtur gravius peccare qui facit iniuriam | |
| 686 personae ditiori vel potentiori, quam alicui pauperi, quia non est | |
| 687 personarum acceptio apud Deum, secundum cuius iudicium gravitas | |
| 688 peccati pensatur. Ergo conditio personae in quam peccatur, non | |
| 53 | 689 aggravat peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 9 s. c."><a name="36679"><span class="ref">[36679] Iª-IIae q. 73 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 690 est quod in sacra Scriptura specialiter vituperatur peccatum quod |
| 691 contra servos Dei committitur, sicut III Reg. XIX, <i>altaria tua | |
| 692 destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio</i>. Vituperatur | |
| 693 etiam specialiter peccatum commissum contra personas propinquas, | |
| 694 secundum illud Mich. VII, <i>filius contumeliam facit patri, filia | |
| 695 consurgit adversus matrem suam</i>. Vituperatur etiam specialiter | |
| 696 peccatum quod committitur contra personas in dignitate constitutas, | |
| 697 ut patet Iob XXXIV, <i>qui dicit regi, apostata; qui vocat duces | |
| 698 impios</i>. Ergo conditio personae in quam peccatur, aggravat | |
| 53 | 699 peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 9 co."><a name="36680"><span class="ref">[36680] Iª-IIae q. 73 a. 9 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 700 dicendum quod persona in quam peccatur, est quodammodo obiectum |
| 701 peccati. Dictum est autem supra quod prima gravitas peccati | |
| 702 attenditur ex parte obiecti. Ex quo quidem tanto attenditur maior | |
| 703 gravitas in peccato, quanto obiectum eius est principalior finis. | |
| 704 Fines autem principales humanorum actuum sunt Deus, ipse homo, et | |
| 705 proximus, quidquid enim facimus, propter aliquod horum facimus; | |
| 706 quamvis etiam horum trium unum sub altero ordinetur. Potest igitur | |
| 707 ex parte horum trium considerari maior vel minor gravitas in | |
| 708 peccato secundum conditionem personae in quam peccatur. Primo | |
| 709 quidem, ex parte Dei, cui tanto magis aliquis homo coniungitur, | |
| 710 quanto est virtuosior vel Deo sacratior. Et ideo iniuria tali | |
| 711 personae illata, magis redundat in Deum, secundum illud Zach. II, | |
| 712 <i>qui vos tetigerit, tangit pupillam oculi mei</i>. Unde peccatum | |
| 713 fit gravius ex hoc quod peccatur in personam magis Deo coniunctam, | |
| 714 vel ratione virtutis vel ratione officii. Ex parte vero sui ipsius, | |
| 715 manifestum est quod tanto aliquis gravius peccat, quanto in magis | |
| 716 coniunctam personam, seu naturali necessitudine, seu beneficiis, | |
| 717 seu quacumque coniunctione, peccaverit, quia videtur in seipsum | |
| 718 magis peccare, et pro tanto gravius peccat, secundum illud Eccli. | |
| 719 XIV, <i>qui sibi nequam est, cui bonus erit?</i> Ex parte vero | |
| 720 proximi, tanto gravius peccatur, quanto peccatum plures tangit. Et | |
| 721 ideo peccatum quod fit in personam publicam, puta regem vel | |
| 722 principem, qui gerit personam totius multitudinis, est gravius quam | |
| 723 peccatum quod committitur contra unam personam privatam, unde | |
| 724 specialiter dicitur Exod. XXII, <i>principi populi tui non | |
| 725 maledices</i>. Et similiter iniuria quae fit alicui famosae | |
| 726 personae, videtur esse gravior, ex hoc quod in scandalum et in | |
| 53 | 727 turbationem plurimorum redundat.</p><p title="I-II q. 73 a. 9 ad 1"><a name="36681"><span class="ref">[36681] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 728 ergo dicendum quod ille qui infert iniuriam virtuoso, quantum est |
| 729 in se, turbat eum et interius et exterius. Sed quod iste interius | |
| 730 non turbetur, contingit ex eius bonitate, quae non diminuit | |
| 53 | 731 peccatum iniuriantis.</p><p title="I-II q. 73 a. 9 ad 2"><a name="36682"><span class="ref">[36682] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 732 dicendum quod nocumentum quod quis sibi ipsi infert in his quae |
| 733 subsunt dominio propriae voluntatis, sicut in rebus possessis, | |
| 734 habet minus de peccato quam si alteri inferatur, quia propria | |
| 735 voluntate hoc agit. Sed in his quae non subduntur dominio | |
| 736 voluntatis, sicut sunt naturalia et spiritualia bona, est gravius | |
| 737 peccatum nocumentum sibi ipsi inferre, gravius enim peccat qui | |
| 738 occidit seipsum, quam qui occidit alterum. Sed quia res | |
| 739 propinquorum nostrorum non subduntur voluntatis nostrae dominio, | |
| 740 non procedit ratio quantum ad nocumenta rebus illorum illata, quod | |
| 53 | 741 circa ea minus peccetur; nisi forte velint, vel ratum habeant.</p><p title="I-II q. 73 a. 9 ad 3"><a name="36683"><span class="ref">[36683] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 742 dicendum quod non est acceptio personarum si Deus gravius punit |
| 743 peccantem contra excellentiores personas, hoc enim fit propter hoc | |
| 53 | 744 quod hoc redundat in plurium nocumentum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 1"><a name="36684"><span class="ref">[36684] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum |
| 28 | 745 sic proceditur. Videtur quod magnitudo personae peccantis non |
| 746 aggravet peccatum. Homo enim maxime redditur magnus ex hoc quod Deo | |
| 747 adhaeret, secundum illud Eccli. XXV, <i>quam magnus est qui invenit | |
| 748 sapientiam et scientiam. Sed non est super timentem Deum</i>. Sed | |
| 749 quanto aliquis magis Deo adhaeret, tanto minus imputatur ei aliquid | |
| 750 ad peccatum, dicitur enim II Paralip. XXX, <i>dominus bonus | |
| 751 propitiabitur cunctis qui in toto corde requirunt dominum Deum | |
| 752 patrum suorum, et non imputabitur eis quod minus sanctificati | |
| 753 sunt</i>. Ergo peccatum non aggravatur ex magnitudine personae | |
| 53 | 754 peccantis.</p><p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 2"><a name="36685"><span class="ref">[36685] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 755 non est personarum acceptio apud Deum, ut dicitur Rom. II. Ergo non |
| 756 magis punit pro uno et eodem peccato, unum quam alium. Non ergo | |
| 53 | 757 aggravatur ex magnitudine personae peccantis.</p><p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 3"><a name="36686"><span class="ref">[36686] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 758 nullus debet ex bono incommodum reportare. Reportaret autem, si id |
| 759 quod agit, magis ei imputaretur ad culpam. Ergo propter | |
| 53 | 760 magnitudinem personae peccantis non aggravatur peccatum.</p><p title="I-II q. 73 a. 10 s. c."><a name="36687"><span class="ref">[36687] Iª-IIae q. 73 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 761 est quod Isidorus dicit, in II de summo bono, <i>tanto maius |
| 53 | 762 cognoscitur peccatum esse, quanto maior qui peccat habetur</i>.</p><p title="I-II q. 73 a. 10 co."><a name="36688"><span class="ref">[36688] Iª-IIae q. 73 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 763 dicendum quod duplex est peccatum. Quoddam ex subreptione |
| 764 proveniens, propter infirmitatem humanae naturae. Et tale peccatum | |
| 765 minus imputatur ei qui est maior in virtute, eo quod minus negligit | |
| 766 huiusmodi peccata reprimere, quae tamen omnino subterfugere | |
| 767 infirmitas humana non sinit. Alia vero peccata sunt ex | |
| 768 deliberatione procedentia. Et ista peccata tanto magis alicui | |
| 769 imputantur, quanto maior est. Et hoc potest esse propter quatuor. | |
| 770 Primo quidem, quia facilius possunt resistere peccato maiores, puta | |
| 771 qui excedunt in scientia et virtute. Unde dominus dicit, Luc. XII, | |
| 772 quod <i>servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens, plagis | |
| 773 vapulabit multis</i>. Secundo, propter ingratitudinem, quia omne | |
| 774 bonum quo quis magnificatur, est Dei beneficium, cui homo fit | |
| 775 ingratus peccando. Et quantum ad hoc, quaelibet maioritas, etiam in | |
| 776 temporalibus bonis peccatum aggravat, secundum illud Sap. VI, | |
| 777 <i>potentes potenter tormenta patientur</i>. Tertio, propter | |
| 778 specialem repugnantiam actus peccati ad magnitudinem personae, | |
| 779 sicut si princeps iustitiam violet, qui ponitur iustitiae custos; | |
| 780 et si sacerdos fornicetur, qui castitatem vovit. Quarto, propter | |
| 781 exemplum, sive scandalum, quia, ut Gregorius dicit in pastorali, | |
| 782 <i>in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia | |
| 783 gradus peccator honoratur</i>. Ad plurium etiam notitiam perveniunt | |
| 53 | 784 peccata magnorum; et magis homines ea indigne ferunt.</p><p title="I-II q. 73 a. 10 ad 1"><a name="36689"><span class="ref">[36689] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 785 ergo dicendum quod auctoritas illa loquitur de his quae per |
| 53 | 786 subreptionem infirmitatis humanae negligenter aguntur.</p><p title="I-II q. 73 a. 10 ad 2"><a name="36690"><span class="ref">[36690] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 787 dicendum quod Deus non accipit personas, si maiores plus punit, |
| 788 quia ipsorum maioritas facit ad gravitatem peccati, ut dictum | |
| 53 | 789 est.</p><p title="I-II q. 73 a. 10 ad 3"><a name="36691"><span class="ref">[36691] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 790 dicendum quod homo magnus non reportat incommodum ex bono quod |
| 53 | 791 habet, sed ex malo usu illius.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 792 <p><a href="sth2072.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 793 <a href="sth2074.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 794 <br/> | |
| 795 <hr/> | |
| 796 <br/> | |
| 797 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 798 hanc editionem<br/> | |
| 799 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 800 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 801 </div></body> | |
| 802 </html> |