comparison summa/latin/sth3102.html @ 53:d777cc3962f2

div-wrapped
author ht
date Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000
parents 544e12f679ad
children
comparison
equal deleted inserted replaced
52:f02dd65775b6 53:d777cc3962f2
1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> 2 <!DOCTYPE html
3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd">
4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA">
4 <head> 5 <head>
5 <meta name="generator" content= 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/>
6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/>
7 <meta http-equiv="Content-Type" content= 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/>
8 "text/html; charset=us-ascii" /> 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/>
9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/>
10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> 11 <meta content="Latin" name="language"/>
11 <meta name="keywords" content= 12 <meta content="public" name="security"/>
12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/>
13 <meta name="language" content="Latin" /> 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/>
14 <meta name="security" content="public" /> 15 <meta content="" name="abstract"/>
15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/>
16 <meta name="author" content="Enrique Alarc&oacute;n" /> 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/>
17 <meta name="abstract" content="" /> 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q.
18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type=
19 "text/css" />
20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type=
21 "text/css" />
22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, II&ordf;-IIae q.
23 102-105</title> 19 102-105</title>
24 </head> 20 </head>
25 <body> 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione CII ad
26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> 22 CV</div><div class="centro">
27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> 23 <table summary="Imago" align="center">
28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div>
29 <div class="uno">Summa Theologiae</div>
30 <div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione CII ad
31 CV</div>
32 <br />
33 <div class="centro">
34 <table align="center" summary="Imago">
35 <tr> 24 <tr>
36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th>
37 "0" alt=
38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)"
39 align="middle" /></th>
40 </tr> 26 </tr>
41 </table> 27 </table>
42 <br /> 28 <br/>
43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br /> 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br/>
44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
45 magneticas<br /> 31 magneticas<br/>
46 denuo recognovit Enrique Alarc&oacute;n atque instruxit<br /> 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/>
47 <br /></span><br /> 33 <br/></span><br/>
48 <hr /> 34 <hr/>
49 <br /> 35 <br/>
50 <p><a href="sth3101.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" 36 <p><a href="sth3101.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp; 37 <a href="sth3106.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
52 <a href="sth3106.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript">
53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> 39 //
54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> 40 &lt;!--
55 //<![CDATA[
56 <!--
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} 42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); 43 document.write('&lt;FORM NAME="selecter"&gt;&lt;SELECT NAME="select1"&gt;');
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); 44 document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;INDEX');
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); 45 document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); 46 document.write('&lt;OPTION VALUE="index.html"&gt;Corpus Thomisticum');
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); 47 document.write('&lt;OPTION VALUE="iopera.html"&gt;Opera omnia');
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); 48 document.write('&lt;OPTION VALUE="zbiblia.html"&gt;Bibliographia Thomistica');
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); 49 document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
66 document.write('<OPTION VALUE="#43353">II&ordf;-IIae q. 102 pr.'); 50 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43353"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 pr.');
67 document.write('<OPTION VALUE="#43354">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 1'); 51 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43354"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 1');
68 document.write('<OPTION VALUE="#43355">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 2'); 52 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43355"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 2');
69 document.write('<OPTION VALUE="#43356">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 3'); 53 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43356"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 3');
70 document.write('<OPTION VALUE="#43357">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 s. c.'); 54 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43357"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 s. c.');
71 document.write('<OPTION VALUE="#43358">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 co.'); 55 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43358"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 co.');
72 document.write('<OPTION VALUE="#43359">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 1'); 56 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43359"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 1');
73 document.write('<OPTION VALUE="#43360">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 2'); 57 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43360"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 2');
74 document.write('<OPTION VALUE="#43361">II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 3'); 58 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43361"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 3');
75 document.write('<OPTION VALUE="#43362">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 1'); 59 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43362"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 1');
76 document.write('<OPTION VALUE="#43363">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 2'); 60 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43363"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 2');
77 document.write('<OPTION VALUE="#43364">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 3'); 61 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43364"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 3');
78 document.write('<OPTION VALUE="#43365">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 s. c.'); 62 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43365"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 s. c.');
79 document.write('<OPTION VALUE="#43366">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 co.'); 63 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43366"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 co.');
80 document.write('<OPTION VALUE="#43367">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 1'); 64 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43367"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 1');
81 document.write('<OPTION VALUE="#43368">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 2'); 65 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43368"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 2');
82 document.write('<OPTION VALUE="#43369">II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 3'); 66 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43369"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 3');
83 document.write('<OPTION VALUE="#43370">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 1'); 67 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43370"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 1');
84 document.write('<OPTION VALUE="#43371">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 2'); 68 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43371"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 2');
85 document.write('<OPTION VALUE="#43372">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 3'); 69 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43372"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 3');
86 document.write('<OPTION VALUE="#43373">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 s. c.'); 70 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43373"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 s. c.');
87 document.write('<OPTION VALUE="#43374">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 co.'); 71 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43374"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 co.');
88 document.write('<OPTION VALUE="#43375">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 1'); 72 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43375"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 1');
89 document.write('<OPTION VALUE="#43376">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 2'); 73 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43376"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 2');
90 document.write('<OPTION VALUE="#43377">II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 3'); 74 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43377"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 3');
91 document.write('<OPTION VALUE="#43378">II&ordf;-IIae q. 103 pr.'); 75 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43378"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 pr.');
92 document.write('<OPTION VALUE="#43379">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 1'); 76 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43379"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 1');
93 document.write('<OPTION VALUE="#43380">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 2'); 77 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43380"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 2');
94 document.write('<OPTION VALUE="#43381">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 3'); 78 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43381"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 3');
95 document.write('<OPTION VALUE="#43382">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 s. c.'); 79 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43382"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 s. c.');
96 document.write('<OPTION VALUE="#43383">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 co.'); 80 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43383"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 co.');
97 document.write('<OPTION VALUE="#43384">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 1'); 81 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43384"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 1');
98 document.write('<OPTION VALUE="#43385">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 2'); 82 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43385"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 2');
99 document.write('<OPTION VALUE="#43386">II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 3'); 83 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43386"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 3');
100 document.write('<OPTION VALUE="#43387">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 1'); 84 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43387"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 1');
101 document.write('<OPTION VALUE="#43388">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 2'); 85 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43388"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 2');
102 document.write('<OPTION VALUE="#43389">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 3'); 86 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43389"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 3');
103 document.write('<OPTION VALUE="#43390">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 4'); 87 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43390"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 4');
104 document.write('<OPTION VALUE="#43391">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 s. c.'); 88 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43391"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 s. c.');
105 document.write('<OPTION VALUE="#43392">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 co.'); 89 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43392"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 co.');
106 document.write('<OPTION VALUE="#43393">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 1'); 90 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43393"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 1');
107 document.write('<OPTION VALUE="#43394">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 2'); 91 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43394"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 2');
108 document.write('<OPTION VALUE="#43395">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 3'); 92 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43395"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 3');
109 document.write('<OPTION VALUE="#43396">II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 4'); 93 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43396"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 4');
110 document.write('<OPTION VALUE="#43397">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 1'); 94 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43397"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 1');
111 document.write('<OPTION VALUE="#43398">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 2'); 95 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43398"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 2');
112 document.write('<OPTION VALUE="#43399">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 3'); 96 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43399"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 3');
113 document.write('<OPTION VALUE="#43400">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 s. c.'); 97 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43400"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 s. c.');
114 document.write('<OPTION VALUE="#43401">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 co.'); 98 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43401"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 co.');
115 document.write('<OPTION VALUE="#43402">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 1'); 99 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43402"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 1');
116 document.write('<OPTION VALUE="#43403">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 2'); 100 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43403"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 2');
117 document.write('<OPTION VALUE="#43404">II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 3'); 101 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43404"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 3');
118 document.write('<OPTION VALUE="#43405">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 1'); 102 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43405"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 1');
119 document.write('<OPTION VALUE="#43406">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 2'); 103 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43406"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 2');
120 document.write('<OPTION VALUE="#43407">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 3'); 104 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43407"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 3');
121 document.write('<OPTION VALUE="#43408">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 s. c.'); 105 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43408"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 s. c.');
122 document.write('<OPTION VALUE="#43409">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 co.'); 106 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43409"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 co.');
123 document.write('<OPTION VALUE="#43410">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 1'); 107 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43410"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 1');
124 document.write('<OPTION VALUE="#43411">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 2'); 108 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43411"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 2');
125 document.write('<OPTION VALUE="#43412">II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 3'); 109 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43412"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 3');
126 document.write('<OPTION VALUE="#43413">II&ordf;-IIae q. 104 pr.'); 110 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43413"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 pr.');
127 document.write('<OPTION VALUE="#43414">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 1'); 111 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43414"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 1');
128 document.write('<OPTION VALUE="#43415">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 2'); 112 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43415"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 2');
129 document.write('<OPTION VALUE="#43416">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 3'); 113 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43416"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 3');
130 document.write('<OPTION VALUE="#43417">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 s. c.'); 114 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43417"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 s. c.');
131 document.write('<OPTION VALUE="#43418">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 co.'); 115 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43418"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 co.');
132 document.write('<OPTION VALUE="#43419">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 1'); 116 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43419"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 1');
133 document.write('<OPTION VALUE="#43420">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 2'); 117 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43420"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 2');
134 document.write('<OPTION VALUE="#43421">II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 3'); 118 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43421"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 3');
135 document.write('<OPTION VALUE="#43422">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 1'); 119 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43422"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 1');
136 document.write('<OPTION VALUE="#43423">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 2'); 120 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43423"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 2');
137 document.write('<OPTION VALUE="#43424">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 3'); 121 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43424"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 3');
138 document.write('<OPTION VALUE="#43425">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 4'); 122 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43425"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 4');
139 document.write('<OPTION VALUE="#43426">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 s. c.'); 123 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43426"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 s. c.');
140 document.write('<OPTION VALUE="#43427">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 co.'); 124 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43427"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 co.');
141 document.write('<OPTION VALUE="#43428">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 1'); 125 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43428"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 1');
142 document.write('<OPTION VALUE="#43429">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 2'); 126 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43429"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 2');
143 document.write('<OPTION VALUE="#43430">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 3'); 127 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43430"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 3');
144 document.write('<OPTION VALUE="#43431">II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 4'); 128 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43431"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 4');
145 document.write('<OPTION VALUE="#43432">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 1'); 129 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43432"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 1');
146 document.write('<OPTION VALUE="#43433">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 2'); 130 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43433"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 2');
147 document.write('<OPTION VALUE="#43434">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 3'); 131 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43434"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 3');
148 document.write('<OPTION VALUE="#43435">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 s. c.'); 132 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43435"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 s. c.');
149 document.write('<OPTION VALUE="#43436">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 co.'); 133 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43436"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 co.');
150 document.write('<OPTION VALUE="#43437">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 1'); 134 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43437"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 1');
151 document.write('<OPTION VALUE="#43438">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 2'); 135 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43438"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 2');
152 document.write('<OPTION VALUE="#43439">II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 3'); 136 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43439"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 3');
153 document.write('<OPTION VALUE="#43440">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 1'); 137 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43440"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 1');
154 document.write('<OPTION VALUE="#43441">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 2'); 138 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43441"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 2');
155 document.write('<OPTION VALUE="#43442">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 3'); 139 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43442"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 3');
156 document.write('<OPTION VALUE="#43443">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 s. c.'); 140 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43443"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 s. c.');
157 document.write('<OPTION VALUE="#43444">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 co.'); 141 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43444"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 co.');
158 document.write('<OPTION VALUE="#43445">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 1'); 142 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43445"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 1');
159 document.write('<OPTION VALUE="#43446">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 2'); 143 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43446"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 2');
160 document.write('<OPTION VALUE="#43447">II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 3'); 144 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43447"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 3');
161 document.write('<OPTION VALUE="#43448">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 1'); 145 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43448"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 1');
162 document.write('<OPTION VALUE="#43449">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 2'); 146 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43449"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 2');
163 document.write('<OPTION VALUE="#43450">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 3'); 147 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43450"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 3');
164 document.write('<OPTION VALUE="#43451">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 s. c.'); 148 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43451"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 s. c.');
165 document.write('<OPTION VALUE="#43452">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 co.'); 149 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43452"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 co.');
166 document.write('<OPTION VALUE="#43453">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 1'); 150 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43453"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 1');
167 document.write('<OPTION VALUE="#43454">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 2'); 151 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43454"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 2');
168 document.write('<OPTION VALUE="#43455">II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 3'); 152 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43455"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 3');
169 document.write('<OPTION VALUE="#43456">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 1'); 153 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43456"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 1');
170 document.write('<OPTION VALUE="#43457">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 2'); 154 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43457"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 2');
171 document.write('<OPTION VALUE="#43458">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 3'); 155 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43458"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 3');
172 document.write('<OPTION VALUE="#43459">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 s. c.'); 156 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43459"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 s. c.');
173 document.write('<OPTION VALUE="#43460">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 co.'); 157 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43460"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 co.');
174 document.write('<OPTION VALUE="#43461">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 1'); 158 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43461"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 1');
175 document.write('<OPTION VALUE="#43462">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 2'); 159 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43462"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 2');
176 document.write('<OPTION VALUE="#43463">II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 3'); 160 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43463"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 3');
177 document.write('<OPTION VALUE="#43464">II&ordf;-IIae q. 105 pr.'); 161 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43464"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 pr.');
178 document.write('<OPTION VALUE="#43465">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 1'); 162 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43465"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 1');
179 document.write('<OPTION VALUE="#43466">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 2'); 163 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43466"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 2');
180 document.write('<OPTION VALUE="#43467">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 3'); 164 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43467"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 3');
181 document.write('<OPTION VALUE="#43468">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 s. c.'); 165 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43468"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 s. c.');
182 document.write('<OPTION VALUE="#43469">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 co.'); 166 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43469"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 co.');
183 document.write('<OPTION VALUE="#43470">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 1'); 167 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43470"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 1');
184 document.write('<OPTION VALUE="#43471">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 2'); 168 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43471"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 2');
185 document.write('<OPTION VALUE="#43472">II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 3'); 169 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43472"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 3');
186 document.write('<OPTION VALUE="#43473">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 1'); 170 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43473"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 1');
187 document.write('<OPTION VALUE="#43474">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 2'); 171 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43474"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 2');
188 document.write('<OPTION VALUE="#43475">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 3'); 172 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43475"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 3');
189 document.write('<OPTION VALUE="#43476">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 s. c.'); 173 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43476"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 s. c.');
190 document.write('<OPTION VALUE="#43477">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 co.'); 174 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43477"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 co.');
191 document.write('<OPTION VALUE="#43478">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 1'); 175 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43478"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 1');
192 document.write('<OPTION VALUE="#43479">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 2'); 176 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43479"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 2');
193 document.write('<OPTION VALUE="#43480">II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 3'); 177 document.write('&lt;OPTION VALUE="#43480"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 3');
194 document.write('<\/SELECT>'); 178 document.write('&lt;\/SELECT&gt;');
195 document.write('<BR><BR>'); 179 document.write('&lt;BR&gt;&lt;BR&gt;');
196 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); 180 document.write('&lt;INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()"&gt;');
197 document.write('<\/FORM>'); 181 document.write('&lt;\/FORM&gt;');
198 // --> 182 // --&gt;
199 //]]> 183 //
200 </script><br /> 184 </script><br/>
201 <hr /> 185 <hr/>
202 <br /></div> 186 <br/></div><div class="q" id="q102"><h2>Quaestio 102</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 102 pr."><a name="43353"><span class="ref">[43353] IIª-IIae q. 102 pr.</span></a> Deinde
203 <div class="D">Quaestio 102</div>
204 <div class="G">Prooemium</div>
205 <p title="II-II q. 102 pr."><a name="43353"><span class=
206 "ref">[43353] II&ordf;-IIae q. 102 pr.</span></a> Deinde
207 considerandum est de observantia, et partibus eius. Per quae de 187 considerandum est de observantia, et partibus eius. Per quae de
208 oppositis vitiis erit manifestum. Circa observantiam autem 188 oppositis vitiis erit manifestum. Circa observantiam autem
209 quaeruntur tria. Primo, utrum observantia sit specialis virtus ab 189 quaeruntur tria. Primo, utrum observantia sit specialis virtus ab
210 aliis distincta. Secundo, quid observantia exhibeat. Tertio, de 190 aliis distincta. Secundo, quid observantia exhibeat. Tertio, de
211 comparatione eius ad pietatem.</p> 191 comparatione eius ad pietatem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 102 a. 1 arg. 1"><a name="43354"><span class="ref">[43354] IIª-IIae q. 102 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
212 <br />
213 <div class="E">Articulus 1</div>
214 <p title="II-II q. 102 a. 1 arg. 1"><a name="43354"><span class=
215 "ref">[43354] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
216 sic proceditur. Videtur quod observantia non sit specialis virtus 192 sic proceditur. Videtur quod observantia non sit specialis virtus
217 ab aliis distincta. Virtutes enim distinguuntur secundum obiecta. 193 ab aliis distincta. Virtutes enim distinguuntur secundum obiecta.
218 Sed obiectum observantiae non distinguitur ab obiecto pietatis. 194 Sed obiectum observantiae non distinguitur ab obiecto pietatis.
219 Dicit enim Tullius, in sua rhetorica, quod <i>observantia est per 195 Dicit enim Tullius, in sua rhetorica, quod <i>observantia est per
220 quam homines aliqua dignitate antecedentes quodam cultu et honore 196 quam homines aliqua dignitate antecedentes quodam cultu et honore
221 dignantur</i>. Sed cultum et honorem etiam pietas exhibet 197 dignantur</i>. Sed cultum et honorem etiam pietas exhibet
222 parentibus, qui dignitate antecedunt. Ergo observantia non est 198 parentibus, qui dignitate antecedunt. Ergo observantia non est
223 virtus distincta a pietate.</p> 199 virtus distincta a pietate.</p><p title="II-II q. 102 a. 1 arg. 2"><a name="43355"><span class="ref">[43355] IIª-IIae q. 102 a. 1 arg. 2</span></a>
224 <p title="II-II q. 102 a. 1 arg. 2"><a name="43355"><span class=
225 "ref">[43355] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 2</span></a>
226 Praeterea, sicut hominibus in dignitate constitutis debetur honor 200 Praeterea, sicut hominibus in dignitate constitutis debetur honor
227 et cultus, ita etiam eis qui excellunt in scientia et virtute. Sed 201 et cultus, ita etiam eis qui excellunt in scientia et virtute. Sed
228 non est aliqua specialis virtus per quam honorem et cultum 202 non est aliqua specialis virtus per quam honorem et cultum
229 exibeamus hominibus qui scientiae vel virtutis excellentiam habent. 203 exibeamus hominibus qui scientiae vel virtutis excellentiam habent.
230 Ergo etiam observantia, per quam cultum et honorem exhibemus his 204 Ergo etiam observantia, per quam cultum et honorem exhibemus his
231 qui nos in dignitate antecedunt, non est specialis virtus ab aliis 205 qui nos in dignitate antecedunt, non est specialis virtus ab aliis
232 distincta.</p> 206 distincta.</p><p title="II-II q. 102 a. 1 arg. 3"><a name="43356"><span class="ref">[43356] IIª-IIae q. 102 a. 1 arg. 3</span></a>
233 <p title="II-II q. 102 a. 1 arg. 3"><a name="43356"><span class=
234 "ref">[43356] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 arg. 3</span></a>
235 Praeterea, hominibus in dignitate constitutis multa debentur ad 207 Praeterea, hominibus in dignitate constitutis multa debentur ad
236 quae solvenda lex cogit, secundum illud Rom. XIII, <i>reddite 208 quae solvenda lex cogit, secundum illud Rom. XIII, <i>reddite
237 omnibus debita, cui tributum, tributum,</i> et cetera. Ea vero ad 209 omnibus debita, cui tributum, tributum,</i> et cetera. Ea vero ad
238 quae per legem compellimur, pertinent ad iustitiam legalem, seu 210 quae per legem compellimur, pertinent ad iustitiam legalem, seu
239 etiam ad iustitiam specialem. Ergo observantia non est per se 211 etiam ad iustitiam specialem. Ergo observantia non est per se
240 specialis virtus ab aliis distincta.</p> 212 specialis virtus ab aliis distincta.</p><p title="II-II q. 102 a. 1 s. c."><a name="43357"><span class="ref">[43357] IIª-IIae q. 102 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
241 <p title="II-II q. 102 a. 1 s. c."><a name="43357"><span class=
242 "ref">[43357] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
243 est quod Tullius condividit observantiam aliis iustitiae partibus, 213 est quod Tullius condividit observantiam aliis iustitiae partibus,
244 quae sunt speciales virtutes.</p> 214 quae sunt speciales virtutes.</p><p title="II-II q. 102 a. 1 co."><a name="43358"><span class="ref">[43358] IIª-IIae q. 102 a. 1 co.</span></a> Respondeo
245 <p title="II-II q. 102 a. 1 co."><a name="43358"><span class=
246 "ref">[43358] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 co.</span></a> Respondeo
247 dicendum quod, sicut ex dictis patet, necesse est ut eo modo per 215 dicendum quod, sicut ex dictis patet, necesse est ut eo modo per
248 quendam ordinatum descensum distinguantur virtutes, sicut et 216 quendam ordinatum descensum distinguantur virtutes, sicut et
249 excellentia personarum quibus est aliquid reddendum. Sicut autem 217 excellentia personarum quibus est aliquid reddendum. Sicut autem
250 carnalis pater particulariter participat rationem principii, quae 218 carnalis pater particulariter participat rationem principii, quae
251 universaliter invenitur in Deo; ita etiam persona quae quantum ad 219 universaliter invenitur in Deo; ita etiam persona quae quantum ad
260 similitudinem curae, sicut IV Reg. V, servi Naaman dixerunt ad eum, 228 similitudinem curae, sicut IV Reg. V, servi Naaman dixerunt ad eum,
261 <i>pater, etsi rem grandem dixisset tibi propheta,</i> et cetera. 229 <i>pater, etsi rem grandem dixisset tibi propheta,</i> et cetera.
262 Et ideo sicut sub religione, per quam cultus tribuitur Deo, quodam 230 Et ideo sicut sub religione, per quam cultus tribuitur Deo, quodam
263 ordine invenitur pietas, per quam coluntur parentes; ita sub 231 ordine invenitur pietas, per quam coluntur parentes; ita sub
264 pietate invenitur observantia, per quam cultus et honor exhibetur 232 pietate invenitur observantia, per quam cultus et honor exhibetur
265 personis in dignitate constitutis.</p> 233 personis in dignitate constitutis.</p><p title="II-II q. 102 a. 1 ad 1"><a name="43359"><span class="ref">[43359] IIª-IIae q. 102 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
266 <p title="II-II q. 102 a. 1 ad 1"><a name="43359"><span class=
267 "ref">[43359] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
268 ergo dicendum quod sicut supra dictum est quod religio per quandam 234 ergo dicendum quod sicut supra dictum est quod religio per quandam
269 supereminentiam pietas dicitur, et tamen pietas proprie dicta a 235 supereminentiam pietas dicitur, et tamen pietas proprie dicta a
270 religione distinguitur; ita etiam pietas per quandam excellentiam 236 religione distinguitur; ita etiam pietas per quandam excellentiam
271 potest dici observantia, et tamen observantia proprie dicta a 237 potest dici observantia, et tamen observantia proprie dicta a
272 pietate distinguitur.</p> 238 pietate distinguitur.</p><p title="II-II q. 102 a. 1 ad 2"><a name="43360"><span class="ref">[43360] IIª-IIae q. 102 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
273 <p title="II-II q. 102 a. 1 ad 2"><a name="43360"><span class=
274 "ref">[43360] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
275 dicendum quod aliquis ex hoc quod est in dignitate constitutus, non 239 dicendum quod aliquis ex hoc quod est in dignitate constitutus, non
276 solum quandam status excellentiam habet, sed etiam quandam 240 solum quandam status excellentiam habet, sed etiam quandam
277 potestatem gubernandi subditos. Unde competit sibi ratio principii, 241 potestatem gubernandi subditos. Unde competit sibi ratio principii,
278 prout est aliorum gubernator. Ex hoc autem quod aliquis habet 242 prout est aliorum gubernator. Ex hoc autem quod aliquis habet
279 perfectionem scientiae vel virtutis, non sortitur rationem 243 perfectionem scientiae vel virtutis, non sortitur rationem
281 seipso. Et ideo specialiter quaedam virtus determinatur ad 245 seipso. Et ideo specialiter quaedam virtus determinatur ad
282 exhibendum honorem et cultum his qui sunt in dignitate constituti. 246 exhibendum honorem et cultum his qui sunt in dignitate constituti.
283 Verum quia per scientiam et virtutem, et omnia alia huiusmodi, 247 Verum quia per scientiam et virtutem, et omnia alia huiusmodi,
284 aliquis idoneus redditur ad dignitatis statum, reverentia quae 248 aliquis idoneus redditur ad dignitatis statum, reverentia quae
285 propter quamcumque excellentiam aliquibus exhibetur, ad eandem 249 propter quamcumque excellentiam aliquibus exhibetur, ad eandem
286 virtutem pertinet.</p> 250 virtutem pertinet.</p><p title="II-II q. 102 a. 1 ad 3"><a name="43361"><span class="ref">[43361] IIª-IIae q. 102 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
287 <p title="II-II q. 102 a. 1 ad 3"><a name="43361"><span class=
288 "ref">[43361] II&ordf;-IIae q. 102 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
289 dicendum quod ad iustitiam specialem proprie sumptam pertinet 251 dicendum quod ad iustitiam specialem proprie sumptam pertinet
290 reddere aequale ei cui aliquid debetur. Quod quidem non potest 252 reddere aequale ei cui aliquid debetur. Quod quidem non potest
291 fieri ad virtuosos, et ad eos qui bene statu dignitatis utuntur, 253 fieri ad virtuosos, et ad eos qui bene statu dignitatis utuntur,
292 sicut nec ad Deum, nec ad parentes. Et ideo ad quandam virtutem 254 sicut nec ad Deum, nec ad parentes. Et ideo ad quandam virtutem
293 adiunctam hoc pertinet, non autem ad iustitiam specialem, quae est 255 adiunctam hoc pertinet, non autem ad iustitiam specialem, quae est
294 principalis virtus. Iustitia vero legalis se extendit ad actus 256 principalis virtus. Iustitia vero legalis se extendit ad actus
295 omnium virtutum, ut supra dictum est.</p> 257 omnium virtutum, ut supra dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 102 a. 2 arg. 1"><a name="43362"><span class="ref">[43362] IIª-IIae q. 102 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
296 <br />
297 <div class="E">Articulus 2</div>
298 <p title="II-II q. 102 a. 2 arg. 1"><a name="43362"><span class=
299 "ref">[43362] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
300 secundum sic proceditur. Videtur quod ad observantiam non pertinet 258 secundum sic proceditur. Videtur quod ad observantiam non pertinet
301 exhibere cultum et honorem his qui sunt in dignitate constituti. 259 exhibere cultum et honorem his qui sunt in dignitate constituti.
302 Quia ut Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, colere dicimur illas 260 Quia ut Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, colere dicimur illas
303 personas quas in quodam honore habemus, et sic idem videtur esse 261 personas quas in quodam honore habemus, et sic idem videtur esse
304 cultus quod honor. Inconvenienter igitur determinatur quod 262 cultus quod honor. Inconvenienter igitur determinatur quod
305 observantia exhibet in dignitate constitutis cultum et honorem.</p> 263 observantia exhibet in dignitate constitutis cultum et honorem.</p><p title="II-II q. 102 a. 2 arg. 2"><a name="43363"><span class="ref">[43363] IIª-IIae q. 102 a. 2 arg. 2</span></a>
306 <p title="II-II q. 102 a. 2 arg. 2"><a name="43363"><span class=
307 "ref">[43363] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 2</span></a>
308 Praeterea, ad iustitiam pertinet reddere debitum. Unde et ad 264 Praeterea, ad iustitiam pertinet reddere debitum. Unde et ad
309 observantiam, quae ponitur iustitiae pars. Sed cultum et honorem 265 observantiam, quae ponitur iustitiae pars. Sed cultum et honorem
310 non debemus omnibus in dignitate constitutis, sed solum his qui 266 non debemus omnibus in dignitate constitutis, sed solum his qui
311 super nos praelationem habent. Ergo inconvenienter determinatur 267 super nos praelationem habent. Ergo inconvenienter determinatur
312 quod eis observantia exhibet cultum et honorem.</p> 268 quod eis observantia exhibet cultum et honorem.</p><p title="II-II q. 102 a. 2 arg. 3"><a name="43364"><span class="ref">[43364] IIª-IIae q. 102 a. 2 arg. 3</span></a>
313 <p title="II-II q. 102 a. 2 arg. 3"><a name="43364"><span class=
314 "ref">[43364] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 arg. 3</span></a>
315 Praeterea, superioribus nostris in dignitate constitutis non solum 269 Praeterea, superioribus nostris in dignitate constitutis non solum
316 debemus honorem, sed etiam timorem, et aliquam munerum largitionem, 270 debemus honorem, sed etiam timorem, et aliquam munerum largitionem,
317 secundum illud ad Rom. XIII, <i>reddite omnibus debita, et cui 271 secundum illud ad Rom. XIII, <i>reddite omnibus debita, et cui
318 tributum, tributum; cui vectigal, vectigal; cui timorem, timorem; 272 tributum, tributum; cui vectigal, vectigal; cui timorem, timorem;
319 cui honorem, honorem</i>. Debemus etiam eis reverentiam et 273 cui honorem, honorem</i>. Debemus etiam eis reverentiam et
320 subiectionem, secundum illud Heb. XIII, <i>obedite praepositis 274 subiectionem, secundum illud Heb. XIII, <i>obedite praepositis
321 vestris, et subiacete eis</i>. Non ergo convenienter determinatur 275 vestris, et subiacete eis</i>. Non ergo convenienter determinatur
322 quod observantia exhibet cultum et honorem.</p> 276 quod observantia exhibet cultum et honorem.</p><p title="II-II q. 102 a. 2 s. c."><a name="43365"><span class="ref">[43365] IIª-IIae q. 102 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
323 <p title="II-II q. 102 a. 2 s. c."><a name="43365"><span class=
324 "ref">[43365] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
325 est quod Tullius dicit, quod <i>observantia est per quam homines 277 est quod Tullius dicit, quod <i>observantia est per quam homines
326 aliqua dignitate antecedentes quodam cultu et honore 278 aliqua dignitate antecedentes quodam cultu et honore
327 dignantur</i>.</p> 279 dignantur</i>.</p><p title="II-II q. 102 a. 2 co."><a name="43366"><span class="ref">[43366] IIª-IIae q. 102 a. 2 co.</span></a> Respondeo
328 <p title="II-II q. 102 a. 2 co."><a name="43366"><span class=
329 "ref">[43366] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 co.</span></a> Respondeo
330 dicendum quod ad eos qui sunt in dignitate constituti pertinet 280 dicendum quod ad eos qui sunt in dignitate constituti pertinet
331 gubernare subditos. Gubernare autem est movere aliquos in debitum 281 gubernare subditos. Gubernare autem est movere aliquos in debitum
332 finem, sicut nauta gubernat navem ducendo eam ad portum. Omne autem 282 finem, sicut nauta gubernat navem ducendo eam ad portum. Omne autem
333 movens habet excellentiam quandam et virtutem supra id quod 283 movens habet excellentiam quandam et virtutem supra id quod
334 movetur. Unde oportet quod in eo qui est in dignitate constitutus, 284 movetur. Unde oportet quod in eo qui est in dignitate constitutus,
336 subditos; secundo, ipsum gubernationis officium. Ratione igitur 286 subditos; secundo, ipsum gubernationis officium. Ratione igitur
337 excellentiae, debetur eis honor, qui est quaedam recognitio 287 excellentiae, debetur eis honor, qui est quaedam recognitio
338 excellentiae alicuius. Ratione autem officii gubernationis, debetur 288 excellentiae alicuius. Ratione autem officii gubernationis, debetur
339 eis cultus, qui in quodam obsequio consistit dum scilicet aliquis 289 eis cultus, qui in quodam obsequio consistit dum scilicet aliquis
340 eorum obedit imperio, et vicem beneficiis eorum pro suo modo 290 eorum obedit imperio, et vicem beneficiis eorum pro suo modo
341 rependit.</p> 291 rependit.</p><p title="II-II q. 102 a. 2 ad 1"><a name="43367"><span class="ref">[43367] IIª-IIae q. 102 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
342 <p title="II-II q. 102 a. 2 ad 1"><a name="43367"><span class=
343 "ref">[43367] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
344 ergo dicendum quod in cultu non solum intelligitur honor, sed etiam 292 ergo dicendum quod in cultu non solum intelligitur honor, sed etiam
345 quaecumque alia pertinent ad decentes actus quibus homo ad alium 293 quaecumque alia pertinent ad decentes actus quibus homo ad alium
346 ordinatur.</p> 294 ordinatur.</p><p title="II-II q. 102 a. 2 ad 2"><a name="43368"><span class="ref">[43368] IIª-IIae q. 102 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
347 <p title="II-II q. 102 a. 2 ad 2"><a name="43368"><span class=
348 "ref">[43368] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
349 dicendum quod, sicut supra dictum est, duplex est debitum. Unum 295 dicendum quod, sicut supra dictum est, duplex est debitum. Unum
350 quidem legale, ad quod reddendum homo lege compellitur. Et sic 296 quidem legale, ad quod reddendum homo lege compellitur. Et sic
351 debet homo honorem et cultum his qui sunt in dignitate constituti 297 debet homo honorem et cultum his qui sunt in dignitate constituti
352 praelationem super ipsum habentes. Aliud autem est debitum morale, 298 praelationem super ipsum habentes. Aliud autem est debitum morale,
353 quod ex quadam honestate debetur. Et hoc modo debemus cultum et 299 quod ex quadam honestate debetur. Et hoc modo debemus cultum et
354 honorem his qui sunt in dignitate constituti, etiam si non simus 300 honorem his qui sunt in dignitate constituti, etiam si non simus
355 eis subiecti.</p> 301 eis subiecti.</p><p title="II-II q. 102 a. 2 ad 3"><a name="43369"><span class="ref">[43369] IIª-IIae q. 102 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
356 <p title="II-II q. 102 a. 2 ad 3"><a name="43369"><span class=
357 "ref">[43369] II&ordf;-IIae q. 102 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
358 dicendum quod excellentiae eorum qui sunt in dignitate constituti 302 dicendum quod excellentiae eorum qui sunt in dignitate constituti
359 debetur honor ratione sublimioris gradus; timor autem ratione 303 debetur honor ratione sublimioris gradus; timor autem ratione
360 potestatis quam habent ad coercendum. Officio vero gubernationis 304 potestatis quam habent ad coercendum. Officio vero gubernationis
361 ipsorum debetur obedientia, per quam subditi moventur ad imperium 305 ipsorum debetur obedientia, per quam subditi moventur ad imperium
362 praesidentium; et tributa, quae sunt quaedam stipendia laboris 306 praesidentium; et tributa, quae sunt quaedam stipendia laboris
363 ipsorum.</p> 307 ipsorum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 102 a. 3 arg. 1"><a name="43370"><span class="ref">[43370] IIª-IIae q. 102 a. 3 arg. 1</span></a> Ad
364 <br />
365 <div class="E">Articulus 3</div>
366 <p title="II-II q. 102 a. 3 arg. 1"><a name="43370"><span class=
367 "ref">[43370] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 1</span></a> Ad
368 tertium sic proceditur. Videtur quod observantia sit potior virtus 308 tertium sic proceditur. Videtur quod observantia sit potior virtus
369 quam pietas. Princeps enim, cui cultus per observantiam exhibetur, 309 quam pietas. Princeps enim, cui cultus per observantiam exhibetur,
370 comparatur ad patrem, qui pietate colitur, sicut universalis 310 comparatur ad patrem, qui pietate colitur, sicut universalis
371 gubernator ad particularem, nam familia, quam pater gubernat, est 311 gubernator ad particularem, nam familia, quam pater gubernat, est
372 pars civitatis, quae gubernatur a principe. Sed universalis virtus 312 pars civitatis, quae gubernatur a principe. Sed universalis virtus
373 potior est, et magis ei inferiora subduntur. Ergo observantia est 313 potior est, et magis ei inferiora subduntur. Ergo observantia est
374 potior virtus quam pietas.</p> 314 potior virtus quam pietas.</p><p title="II-II q. 102 a. 3 arg. 2"><a name="43371"><span class="ref">[43371] IIª-IIae q. 102 a. 3 arg. 2</span></a>
375 <p title="II-II q. 102 a. 3 arg. 2"><a name="43371"><span class=
376 "ref">[43371] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 2</span></a>
377 Praeterea, illi qui sunt in dignitate constituti curam gerunt boni 315 Praeterea, illi qui sunt in dignitate constituti curam gerunt boni
378 communis. Consanguinei autem pertinent ad bonum privatum, quod est 316 communis. Consanguinei autem pertinent ad bonum privatum, quod est
379 propter bonum commune contemnendum, unde laudabiliter aliqui 317 propter bonum commune contemnendum, unde laudabiliter aliqui
380 seipsos pro bono communi periculis mortis exponunt. Ergo 318 seipsos pro bono communi periculis mortis exponunt. Ergo
381 observantia, per quam exhibetur cultus his qui sunt in dignitate 319 observantia, per quam exhibetur cultus his qui sunt in dignitate
382 constituti, est potior virtus quam pietas, quae exhibet cultum 320 constituti, est potior virtus quam pietas, quae exhibet cultum
383 personis sanguine coniunctis.</p> 321 personis sanguine coniunctis.</p><p title="II-II q. 102 a. 3 arg. 3"><a name="43372"><span class="ref">[43372] IIª-IIae q. 102 a. 3 arg. 3</span></a>
384 <p title="II-II q. 102 a. 3 arg. 3"><a name="43372"><span class=
385 "ref">[43372] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 arg. 3</span></a>
386 Praeterea, honor et reverentia maxime debetur virtuosis, post Deum. 322 Praeterea, honor et reverentia maxime debetur virtuosis, post Deum.
387 Sed virtuosis exhibetur honor et reverentia per observantiae 323 Sed virtuosis exhibetur honor et reverentia per observantiae
388 virtutem, ut dictum est. Ergo observantia est praecipua post 324 virtutem, ut dictum est. Ergo observantia est praecipua post
389 religionem.</p> 325 religionem.</p><p title="II-II q. 102 a. 3 s. c."><a name="43373"><span class="ref">[43373] IIª-IIae q. 102 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
390 <p title="II-II q. 102 a. 3 s. c."><a name="43373"><span class=
391 "ref">[43373] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
392 est quod praecepta legis dantur de actibus virtutum. Immediate 326 est quod praecepta legis dantur de actibus virtutum. Immediate
393 autem post praecepta religionis, quae pertinent ad primam tabulam, 327 autem post praecepta religionis, quae pertinent ad primam tabulam,
394 subditur praeceptum de honoratione parentum, quod pertinet ad 328 subditur praeceptum de honoratione parentum, quod pertinet ad
395 pietatem. Ergo pietas immediate sequitur religionem ordine 329 pietatem. Ergo pietas immediate sequitur religionem ordine
396 dignitatis.</p> 330 dignitatis.</p><p title="II-II q. 102 a. 3 co."><a name="43374"><span class="ref">[43374] IIª-IIae q. 102 a. 3 co.</span></a> Respondeo
397 <p title="II-II q. 102 a. 3 co."><a name="43374"><span class=
398 "ref">[43374] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 co.</span></a> Respondeo
399 dicendum quod personis in dignitate constitutis potest aliquid 331 dicendum quod personis in dignitate constitutis potest aliquid
400 exhiberi dupliciter. Uno modo, in ordine ad bonum commune, puta cum 332 exhiberi dupliciter. Uno modo, in ordine ad bonum commune, puta cum
401 aliquis ei servit in administratione reipublicae. Et hoc iam non 333 aliquis ei servit in administratione reipublicae. Et hoc iam non
402 pertinet ad observantiam, sed ad pietatem, quae cultum exhibet non 334 pertinet ad observantiam, sed ad pietatem, quae cultum exhibet non
403 solum patri, sed etiam patriae. Alio modo exhibetur aliquid 335 solum patri, sed etiam patriae. Alio modo exhibetur aliquid
411 nobis coniunguntur quam personae quae sunt in dignitate 343 nobis coniunguntur quam personae quae sunt in dignitate
412 constitutae, magis enim ad substantiam pertinet generatio et 344 constitutae, magis enim ad substantiam pertinet generatio et
413 educatio, cuius principium est pater, quam exterior gubernatio, 345 educatio, cuius principium est pater, quam exterior gubernatio,
414 cuius principium sunt illi qui in dignitate constituuntur. Et 346 cuius principium sunt illi qui in dignitate constituuntur. Et
415 secundum hoc, pietas observantiae praeeminet, inquantum cultum 347 secundum hoc, pietas observantiae praeeminet, inquantum cultum
416 reddit personis magis coniunctis, quibus magis obligamur.</p> 348 reddit personis magis coniunctis, quibus magis obligamur.</p><p title="II-II q. 102 a. 3 ad 1"><a name="43375"><span class="ref">[43375] IIª-IIae q. 102 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
417 <p title="II-II q. 102 a. 3 ad 1"><a name="43375"><span class=
418 "ref">[43375] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
419 ergo dicendum quod princeps comparatur ad patrem sicut universalis 349 ergo dicendum quod princeps comparatur ad patrem sicut universalis
420 virtus ad particularem, quantum ad exteriorem gubernationem, non 350 virtus ad particularem, quantum ad exteriorem gubernationem, non
421 autem quantum ad hoc quod pater est principium generationis. Sic 351 autem quantum ad hoc quod pater est principium generationis. Sic
422 enim comparatur ad ipsum virtus divina, quae est omnium productiva 352 enim comparatur ad ipsum virtus divina, quae est omnium productiva
423 in esse.</p> 353 in esse.</p><p title="II-II q. 102 a. 3 ad 2"><a name="43376"><span class="ref">[43376] IIª-IIae q. 102 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
424 <p title="II-II q. 102 a. 3 ad 2"><a name="43376"><span class=
425 "ref">[43376] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
426 dicendum quod ex ea parte qua personae in dignitate constitutae 354 dicendum quod ex ea parte qua personae in dignitate constitutae
427 ordinantur ad bonum commune, non pertinet earum cultus ad 355 ordinantur ad bonum commune, non pertinet earum cultus ad
428 observantiam, sed ad pietatem, ut dictum est.</p> 356 observantiam, sed ad pietatem, ut dictum est.</p><p title="II-II q. 102 a. 3 ad 3"><a name="43377"><span class="ref">[43377] IIª-IIae q. 102 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
429 <p title="II-II q. 102 a. 3 ad 3"><a name="43377"><span class=
430 "ref">[43377] II&ordf;-IIae q. 102 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
431 dicendum quod exhibitio honoris vel cultus non solum est 357 dicendum quod exhibitio honoris vel cultus non solum est
432 proportionanda personae cui exhibetur secundum se consideratae, sed 358 proportionanda personae cui exhibetur secundum se consideratae, sed
433 etiam secundum quod ad exhibentes comparatur. Quamvis ergo 359 etiam secundum quod ad exhibentes comparatur. Quamvis ergo
434 virtuosi, secundum se considerati, sint magis digni honore quam 360 virtuosi, secundum se considerati, sint magis digni honore quam
435 personae parentum, tamen filii magis obligantur, propter beneficia 361 personae parentum, tamen filii magis obligantur, propter beneficia
436 suscepta et coniunctionem naturalem, ad exhibendum cultum et 362 suscepta et coniunctionem naturalem, ad exhibendum cultum et
437 honorem parentibus quam extraneis virtuosis.</p> 363 honorem parentibus quam extraneis virtuosis.</p></div></div><div class="q" id="q103"><h2>Quaestio 103</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 103 pr."><a name="43378"><span class="ref">[43378] IIª-IIae q. 103 pr.</span></a> Deinde
438 <br />
439 <div class="D">Quaestio 103</div>
440 <div class="G">Prooemium</div>
441 <p title="II-II q. 103 pr."><a name="43378"><span class=
442 "ref">[43378] II&ordf;-IIae q. 103 pr.</span></a> Deinde
443 considerandum est de partibus observantiae. Et primo, de dulia, 364 considerandum est de partibus observantiae. Et primo, de dulia,
444 quae exhibet honorem, et cetera ad hoc pertinentia, personis 365 quae exhibet honorem, et cetera ad hoc pertinentia, personis
445 superioribus; secundo, de obedientia, per quam earum obeditur 366 superioribus; secundo, de obedientia, per quam earum obeditur
446 imperio. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum honor sit 367 imperio. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum honor sit
447 aliquid spirituale, vel corporale. Secundo, utrum honor debeatur 368 aliquid spirituale, vel corporale. Secundo, utrum honor debeatur
448 solis superioribus. Tertio, utrum dulia, cuius est exhibere honorem 369 solis superioribus. Tertio, utrum dulia, cuius est exhibere honorem
449 et cultum superioribus, sit specialis virtus a latria distincta. 370 et cultum superioribus, sit specialis virtus a latria distincta.
450 Quarto, utrum per species distinguatur.</p> 371 Quarto, utrum per species distinguatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 103 a. 1 arg. 1"><a name="43379"><span class="ref">[43379] IIª-IIae q. 103 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
451 <br />
452 <div class="E">Articulus 1</div>
453 <p title="II-II q. 103 a. 1 arg. 1"><a name="43379"><span class=
454 "ref">[43379] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
455 sic proceditur. Videtur quod honor non importet aliquid corporale. 372 sic proceditur. Videtur quod honor non importet aliquid corporale.
456 Honor enim est exhibitio reverentiae in testimonium virtutis, ut 373 Honor enim est exhibitio reverentiae in testimonium virtutis, ut
457 potest accipi a philosopho, in I Ethic. Sed exhibitio reverentiae 374 potest accipi a philosopho, in I Ethic. Sed exhibitio reverentiae
458 est aliquid spirituale, revereri enim est actus timoris, ut supra 375 est aliquid spirituale, revereri enim est actus timoris, ut supra
459 habitum est. Ergo honor est aliquid spirituale.</p> 376 habitum est. Ergo honor est aliquid spirituale.</p><p title="II-II q. 103 a. 1 arg. 2"><a name="43380"><span class="ref">[43380] IIª-IIae q. 103 a. 1 arg. 2</span></a>
460 <p title="II-II q. 103 a. 1 arg. 2"><a name="43380"><span class=
461 "ref">[43380] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 2</span></a>
462 Praeterea, secundum philosophum, in IV Ethic., <i>honor est 377 Praeterea, secundum philosophum, in IV Ethic., <i>honor est
463 praemium virtutis</i>. Virtutis autem, quae principaliter in 378 praemium virtutis</i>. Virtutis autem, quae principaliter in
464 spiritualibus consistit, praemium non est aliquid corporale, cum 379 spiritualibus consistit, praemium non est aliquid corporale, cum
465 praemium sit potius merito. Ergo honor non consistit in 380 praemium sit potius merito. Ergo honor non consistit in
466 corporalibus.</p> 381 corporalibus.</p><p title="II-II q. 103 a. 1 arg. 3"><a name="43381"><span class="ref">[43381] IIª-IIae q. 103 a. 1 arg. 3</span></a>
467 <p title="II-II q. 103 a. 1 arg. 3"><a name="43381"><span class=
468 "ref">[43381] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 arg. 3</span></a>
469 Praeterea, honor a laude distinguitur, et etiam a gloria. Sed laus 382 Praeterea, honor a laude distinguitur, et etiam a gloria. Sed laus
470 et gloria in exterioribus consistunt. Ergo honor consistit in 383 et gloria in exterioribus consistunt. Ergo honor consistit in
471 interioribus et spiritualibus.</p> 384 interioribus et spiritualibus.</p><p title="II-II q. 103 a. 1 s. c."><a name="43382"><span class="ref">[43382] IIª-IIae q. 103 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
472 <p title="II-II q. 103 a. 1 s. c."><a name="43382"><span class=
473 "ref">[43382] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
474 est quod Hieronymus, exponens illud I ad Tim. V, qui bene praesunt 385 est quod Hieronymus, exponens illud I ad Tim. V, qui bene praesunt
475 presbyteri duplici honore etc., dicit, honor <i>in praesentiarum 386 presbyteri duplici honore etc., dicit, honor <i>in praesentiarum
476 vel pro eleemosyna, vel pro munere accipitur</i>. Utrumque autem 387 vel pro eleemosyna, vel pro munere accipitur</i>. Utrumque autem
477 horum ad corporalia pertinet. Ergo honor in corporalibus 388 horum ad corporalia pertinet. Ergo honor in corporalibus
478 consistit.</p> 389 consistit.</p><p title="II-II q. 103 a. 1 co."><a name="43383"><span class="ref">[43383] IIª-IIae q. 103 a. 1 co.</span></a> Respondeo
479 <p title="II-II q. 103 a. 1 co."><a name="43383"><span class=
480 "ref">[43383] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 co.</span></a> Respondeo
481 dicendum quod honor testificationem quandam importat de excellentia 390 dicendum quod honor testificationem quandam importat de excellentia
482 alicuius, unde homines qui volunt honorari, testimonium suae 391 alicuius, unde homines qui volunt honorari, testimonium suae
483 excellentiae quaerunt, ut per philosophum patet, in I et VIII 392 excellentiae quaerunt, ut per philosophum patet, in I et VIII
484 Ethic. Testimonium autem redditur vel coram Deo, vel coram 393 Ethic. Testimonium autem redditur vel coram Deo, vel coram
485 hominibus. Coram Deo quidem, qui inspector est cordium, testimonium 394 hominibus. Coram Deo quidem, qui inspector est cordium, testimonium
490 exteriora, vel verborum, puta cum aliquis ore pronuntiat 399 exteriora, vel verborum, puta cum aliquis ore pronuntiat
491 excellentiam alicuius; vel factis, sicut inclinationibus, 400 excellentiam alicuius; vel factis, sicut inclinationibus,
492 obviationibus, et aliis huiusmodi; vel etiam exterioribus rebus, 401 obviationibus, et aliis huiusmodi; vel etiam exterioribus rebus,
493 puta in exenniorum vel munerum oblatione, aut imaginum 402 puta in exenniorum vel munerum oblatione, aut imaginum
494 institutione, vel aliis huiusmodi. Et secundum hoc, honor in signis 403 institutione, vel aliis huiusmodi. Et secundum hoc, honor in signis
495 exterioribus et corporalibus consistit.</p> 404 exterioribus et corporalibus consistit.</p><p title="II-II q. 103 a. 1 ad 1"><a name="43384"><span class="ref">[43384] IIª-IIae q. 103 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
496 <p title="II-II q. 103 a. 1 ad 1"><a name="43384"><span class=
497 "ref">[43384] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
498 ergo dicendum quod reverentia non est idem quod honor, sed ex una 405 ergo dicendum quod reverentia non est idem quod honor, sed ex una
499 parte est principium motivum ad honorandum, inquantum scilicet 406 parte est principium motivum ad honorandum, inquantum scilicet
500 aliquis ex reverentia quam habet ad aliquem, eum honorat; ex alia 407 aliquis ex reverentia quam habet ad aliquem, eum honorat; ex alia
501 vero parte est honoris finis, inquantum scilicet aliquis ad hoc 408 vero parte est honoris finis, inquantum scilicet aliquis ad hoc
502 honoratur ut in reverentia habeatur ab aliis.</p> 409 honoratur ut in reverentia habeatur ab aliis.</p><p title="II-II q. 103 a. 1 ad 2"><a name="43385"><span class="ref">[43385] IIª-IIae q. 103 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
503 <p title="II-II q. 103 a. 1 ad 2"><a name="43385"><span class=
504 "ref">[43385] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
505 dicendum quod, sicut philosophus ibidem dicit, honor non est 410 dicendum quod, sicut philosophus ibidem dicit, honor non est
506 sufficiens virtutis praemium, sed nihil potest esse in humanis 411 sufficiens virtutis praemium, sed nihil potest esse in humanis
507 rebus et corporalibus maius honore, inquantum scilicet ipsae 412 rebus et corporalibus maius honore, inquantum scilicet ipsae
508 corporales res sunt signa demonstrativa excellentis virtutis. Est 413 corporales res sunt signa demonstrativa excellentis virtutis. Est
509 autem debitum bono et pulchro ut manifestetur, secundum illud 414 autem debitum bono et pulchro ut manifestetur, secundum illud
510 Matth. V, <i>neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed 415 Matth. V, <i>neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed
511 super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt</i>, et pro 416 super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt</i>, et pro
512 tanto praemium virtutis dicitur honor.</p> 417 tanto praemium virtutis dicitur honor.</p><p title="II-II q. 103 a. 1 ad 3"><a name="43386"><span class="ref">[43386] IIª-IIae q. 103 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
513 <p title="II-II q. 103 a. 1 ad 3"><a name="43386"><span class=
514 "ref">[43386] II&ordf;-IIae q. 103 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
515 dicendum quod laus distinguitur ab honore dupliciter. Uno modo, 418 dicendum quod laus distinguitur ab honore dupliciter. Uno modo,
516 quia laus consistit in solis signis verborum, honor autem in 419 quia laus consistit in solis signis verborum, honor autem in
517 quibuscumque exterioribus signis. Et secundum hoc, laus in honore 420 quibuscumque exterioribus signis. Et secundum hoc, laus in honore
518 includitur. Alio modo, quia per exhibitionem honoris testimonium 421 includitur. Alio modo, quia per exhibitionem honoris testimonium
519 reddimus de excellentia bonitatis alicuius absolute, sed per laudem 422 reddimus de excellentia bonitatis alicuius absolute, sed per laudem
523 patet per philosophum, in I Ethic. Gloria autem est effectus 426 patet per philosophum, in I Ethic. Gloria autem est effectus
524 honoris et laudis. Quia ex hoc quod testificamur de bonitate 427 honoris et laudis. Quia ex hoc quod testificamur de bonitate
525 alicuius, clarescit eius bonitas in notitia plurimorum. Et hoc 428 alicuius, clarescit eius bonitas in notitia plurimorum. Et hoc
526 importat nomen gloriae, nam gloria dicitur quasi claria. Unde Rom. 429 importat nomen gloriae, nam gloria dicitur quasi claria. Unde Rom.
527 I, dicit quaedam Glossa Ambrosii quod gloria est clara cum laude 430 I, dicit quaedam Glossa Ambrosii quod gloria est clara cum laude
528 notitia.</p> 431 notitia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 1"><a name="43387"><span class="ref">[43387] IIª-IIae q. 103 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
529 <br />
530 <div class="E">Articulus 2</div>
531 <p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 1"><a name="43387"><span class=
532 "ref">[43387] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
533 secundum sic proceditur. Videtur quod honor non proprie debeatur 432 secundum sic proceditur. Videtur quod honor non proprie debeatur
534 superioribus. Angelus enim est superior quolibet homine viatore, 433 superioribus. Angelus enim est superior quolibet homine viatore,
535 secundum illud Matth. XI, <i>qui minor est in regno caelorum, est 434 secundum illud Matth. XI, <i>qui minor est in regno caelorum, est
536 maior Ioanne Baptista</i>. Sed Angelus prohibuit Ioannem volentem 435 maior Ioanne Baptista</i>. Sed Angelus prohibuit Ioannem volentem
537 se honorare, ut patet Apoc. ult. Ergo honor non debetur 436 se honorare, ut patet Apoc. ult. Ergo honor non debetur
538 superioribus.</p> 437 superioribus.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 2"><a name="43388"><span class="ref">[43388] IIª-IIae q. 103 a. 2 arg. 2</span></a>
539 <p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 2"><a name="43388"><span class=
540 "ref">[43388] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 2</span></a>
541 Praeterea, honor debetur alicui in testimonium virtutis, ut dictum 438 Praeterea, honor debetur alicui in testimonium virtutis, ut dictum
542 est. Sed quandoque contingit quod superiores non sunt virtuosi. 439 est. Sed quandoque contingit quod superiores non sunt virtuosi.
543 Ergo eis non debetur honor. Sicut nec Daemonibus, qui tamen 440 Ergo eis non debetur honor. Sicut nec Daemonibus, qui tamen
544 superiores sunt nobis ordine naturae.</p> 441 superiores sunt nobis ordine naturae.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 3"><a name="43389"><span class="ref">[43389] IIª-IIae q. 103 a. 2 arg. 3</span></a>
545 <p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 3"><a name="43389"><span class=
546 "ref">[43389] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 3</span></a>
547 Praeterea, apostolus dicit, Rom. XII, honore invicem praevenientes. 442 Praeterea, apostolus dicit, Rom. XII, honore invicem praevenientes.
548 Et I Pet. II, omnes honorate. Sed hoc non esset servandum si solis 443 Et I Pet. II, omnes honorate. Sed hoc non esset servandum si solis
549 superioribus honor deberetur. Ergo honor non debetur proprie 444 superioribus honor deberetur. Ergo honor non debetur proprie
550 superioribus.</p> 445 superioribus.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 4"><a name="43390"><span class="ref">[43390] IIª-IIae q. 103 a. 2 arg. 4</span></a>
551 <p title="II-II q. 103 a. 2 arg. 4"><a name="43390"><span class=
552 "ref">[43390] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 arg. 4</span></a>
553 Praeterea, Tobiae I dicitur quod <i>Tobias habebat decem talenta ex 446 Praeterea, Tobiae I dicitur quod <i>Tobias habebat decem talenta ex
554 his quibus erat honoratus a rege</i>. Legitur etiam Esther VI, quod 447 his quibus erat honoratus a rege</i>. Legitur etiam Esther VI, quod
555 Assuerus honoravit Mardochaeum, et coram eo fecit clamari, <i>hoc 448 Assuerus honoravit Mardochaeum, et coram eo fecit clamari, <i>hoc
556 honore dignus est quem rex honorare voluerit</i>. Ergo honor 449 honore dignus est quem rex honorare voluerit</i>. Ergo honor
557 exhibetur etiam inferioribus. Et ita non videtur quod honor proprie 450 exhibetur etiam inferioribus. Et ita non videtur quod honor proprie
558 superioribus debeatur.</p> 451 superioribus debeatur.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 s. c."><a name="43391"><span class="ref">[43391] IIª-IIae q. 103 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
559 <p title="II-II q. 103 a. 2 s. c."><a name="43391"><span class=
560 "ref">[43391] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
561 est quod philosophus dicit, in I Ethic., quod honor debetur 452 est quod philosophus dicit, in I Ethic., quod honor debetur
562 optimis.</p> 453 optimis.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 co."><a name="43392"><span class="ref">[43392] IIª-IIae q. 103 a. 2 co.</span></a> Respondeo
563 <p title="II-II q. 103 a. 2 co."><a name="43392"><span class=
564 "ref">[43392] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 co.</span></a> Respondeo
565 dicendum quod, sicut dictum est, honor nihil est aliud quam quaedam 454 dicendum quod, sicut dictum est, honor nihil est aliud quam quaedam
566 protestatio de excellentia bonitatis alicuius. Potest autem 455 protestatio de excellentia bonitatis alicuius. Potest autem
567 alicuius excellentia considerari non solum per comparationem ad 456 alicuius excellentia considerari non solum per comparationem ad
568 honorantem, ut scilicet sit excellentior eo qui honoratur, sed 457 honorantem, ut scilicet sit excellentior eo qui honoratur, sed
569 etiam secundum se, vel per comparationem ad aliquos alios. Et 458 etiam secundum se, vel per comparationem ad aliquos alios. Et
570 secundum hoc, honor semper debetur alicui propter aliquam 459 secundum hoc, honor semper debetur alicui propter aliquam
571 excellentiam vel superioritatem. Non enim oportet quod ille qui 460 excellentiam vel superioritatem. Non enim oportet quod ille qui
572 honoratur sit excellentior honorante, sed forte quibusdam aliis; 461 honoratur sit excellentior honorante, sed forte quibusdam aliis;
573 vel etiam ipso honorante quantum ad aliquid, et non 462 vel etiam ipso honorante quantum ad aliquid, et non
574 simpliciter.</p> 463 simpliciter.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 ad 1"><a name="43393"><span class="ref">[43393] IIª-IIae q. 103 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
575 <p title="II-II q. 103 a. 2 ad 1"><a name="43393"><span class=
576 "ref">[43393] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
577 ergo dicendum quod Angelus prohibuit Ioannem non a quacumque 464 ergo dicendum quod Angelus prohibuit Ioannem non a quacumque
578 honoratione, sed ab honoratione adorationis latriae, quae debetur 465 honoratione, sed ab honoratione adorationis latriae, quae debetur
579 Deo. Vel etiam ab honoratione duliae, ut ostenderet ipsius Ioannis 466 Deo. Vel etiam ab honoratione duliae, ut ostenderet ipsius Ioannis
580 dignitatem, qua per Christum erat Angelis adaequatus, secundum spem 467 dignitatem, qua per Christum erat Angelis adaequatus, secundum spem
581 gloriae filiorum Dei. Et ideo nolebat ab eo adorari tanquam 468 gloriae filiorum Dei. Et ideo nolebat ab eo adorari tanquam
582 superior.</p> 469 superior.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 ad 2"><a name="43394"><span class="ref">[43394] IIª-IIae q. 103 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
583 <p title="II-II q. 103 a. 2 ad 2"><a name="43394"><span class=
584 "ref">[43394] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
585 dicendum quod si praelati sunt mali, non honorantur propter 470 dicendum quod si praelati sunt mali, non honorantur propter
586 excellentiam propriae virtutis, sed propter excellentiam 471 excellentiam propriae virtutis, sed propter excellentiam
587 dignitatis, secundum quam sunt Dei ministri. Et in eis etiam 472 dignitatis, secundum quam sunt Dei ministri. Et in eis etiam
588 honoratur tota communitas, cui praesunt. Daemones autem sunt 473 honoratur tota communitas, cui praesunt. Daemones autem sunt
589 irrevocabiliter mali, et pro inimicis habendi magis quam 474 irrevocabiliter mali, et pro inimicis habendi magis quam
590 honorandi.</p> 475 honorandi.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 ad 3"><a name="43395"><span class="ref">[43395] IIª-IIae q. 103 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
591 <p title="II-II q. 103 a. 2 ad 3"><a name="43395"><span class=
592 "ref">[43395] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
593 dicendum quod in quolibet invenitur aliquid ex quo potest aliquis 476 dicendum quod in quolibet invenitur aliquid ex quo potest aliquis
594 eum superiorem reputare, secundum illud Philipp. II <i>in 477 eum superiorem reputare, secundum illud Philipp. II <i>in
595 humilitate superiores invicem arbitrantes</i>. Et secundum hoc 478 humilitate superiores invicem arbitrantes</i>. Et secundum hoc
596 etiam omnes se invicem debent honore praevenire.</p> 479 etiam omnes se invicem debent honore praevenire.</p><p title="II-II q. 103 a. 2 ad 4"><a name="43396"><span class="ref">[43396] IIª-IIae q. 103 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum
597 <p title="II-II q. 103 a. 2 ad 4"><a name="43396"><span class=
598 "ref">[43396] II&ordf;-IIae q. 103 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum
599 dicendum quod privatae personae interdum honorantur a regibus, non 480 dicendum quod privatae personae interdum honorantur a regibus, non
600 quia sint eis superiores secundum ordinem dignitatis, sed propter 481 quia sint eis superiores secundum ordinem dignitatis, sed propter
601 aliquam excellentiam virtutis ipsarum. Et secundum hoc honorati 482 aliquam excellentiam virtutis ipsarum. Et secundum hoc honorati
602 sunt Tobias et Mardochaeus a regibus.</p> 483 sunt Tobias et Mardochaeus a regibus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 103 a. 3 arg. 1"><a name="43397"><span class="ref">[43397] IIª-IIae q. 103 a. 3 arg. 1</span></a> Ad
603 <br />
604 <div class="E">Articulus 3</div>
605 <p title="II-II q. 103 a. 3 arg. 1"><a name="43397"><span class=
606 "ref">[43397] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 1</span></a> Ad
607 tertium sic proceditur. Videtur quod dulia non sit specialis virtus 484 tertium sic proceditur. Videtur quod dulia non sit specialis virtus
608 a latria distincta. Quia super illud Psalm., domine Deus meus, in 485 a latria distincta. Quia super illud Psalm., domine Deus meus, in
609 te speravi, dicit Glossa, <i>domine omnium per potentiam, cui 486 te speravi, dicit Glossa, <i>domine omnium per potentiam, cui
610 debetur dulia, Deus per creationem, cui debetur latria</i>. Sed non 487 debetur dulia, Deus per creationem, cui debetur latria</i>. Sed non
611 est distincta virtus quae ordinatur in Deum secundum quod est 488 est distincta virtus quae ordinatur in Deum secundum quod est
612 dominus, et secundum quod est Deus. Ergo dulia non est virtus 489 dominus, et secundum quod est Deus. Ergo dulia non est virtus
613 distincta a latria.</p> 490 distincta a latria.</p><p title="II-II q. 103 a. 3 arg. 2"><a name="43398"><span class="ref">[43398] IIª-IIae q. 103 a. 3 arg. 2</span></a>
614 <p title="II-II q. 103 a. 3 arg. 2"><a name="43398"><span class=
615 "ref">[43398] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 2</span></a>
616 Praeterea, secundum philosophum, in VIII Ethic., <i>amari simile 491 Praeterea, secundum philosophum, in VIII Ethic., <i>amari simile
617 est ei quod est honorari</i>. Sed eadem est virtus caritatis qua 492 est ei quod est honorari</i>. Sed eadem est virtus caritatis qua
618 amatur Deus, et qua amatur proximus. Ergo dulia, qua honoratur 493 amatur Deus, et qua amatur proximus. Ergo dulia, qua honoratur
619 proximus, non est alia virtus a latria, qua honoratur Deus.</p> 494 proximus, non est alia virtus a latria, qua honoratur Deus.</p><p title="II-II q. 103 a. 3 arg. 3"><a name="43399"><span class="ref">[43399] IIª-IIae q. 103 a. 3 arg. 3</span></a>
620 <p title="II-II q. 103 a. 3 arg. 3"><a name="43399"><span class=
621 "ref">[43399] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 arg. 3</span></a>
622 Praeterea, idem est motus quo aliquis movetur in imaginem, et in 495 Praeterea, idem est motus quo aliquis movetur in imaginem, et in
623 rem cuius est imago. Sed per duliam honoratur homo inquantum est ad 496 rem cuius est imago. Sed per duliam honoratur homo inquantum est ad
624 Dei imaginem, dicitur enim Sap. II, de impiis quod <i>non 497 Dei imaginem, dicitur enim Sap. II, de impiis quod <i>non
625 iudicaverunt honorem animarum sanctarum, quoniam Deus creavit 498 iudicaverunt honorem animarum sanctarum, quoniam Deus creavit
626 hominem inexterminabilem, et ad imaginem suae similitudinis fecit 499 hominem inexterminabilem, et ad imaginem suae similitudinis fecit
627 illum</i>. Ergo dulia non est alia virtus a latria, qua honoratur 500 illum</i>. Ergo dulia non est alia virtus a latria, qua honoratur
628 Deus.</p> 501 Deus.</p><p title="II-II q. 103 a. 3 s. c."><a name="43400"><span class="ref">[43400] IIª-IIae q. 103 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
629 <p title="II-II q. 103 a. 3 s. c."><a name="43400"><span class=
630 "ref">[43400] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
631 est quod Augustinus dicit, X de Civ. Dei, quod <i>alia est servitus 502 est quod Augustinus dicit, X de Civ. Dei, quod <i>alia est servitus
632 quae debetur hominibus, secundum quam praecepit apostolus servos 503 quae debetur hominibus, secundum quam praecepit apostolus servos
633 dominis suis subditos esse, quae scilicet Graece dulia dicitur, 504 dominis suis subditos esse, quae scilicet Graece dulia dicitur,
634 alia vero latria, quae dicitur servitus pertinens ad colendum 505 alia vero latria, quae dicitur servitus pertinens ad colendum
635 Deum</i>.</p> 506 Deum</i>.</p><p title="II-II q. 103 a. 3 co."><a name="43401"><span class="ref">[43401] IIª-IIae q. 103 a. 3 co.</span></a> Respondeo
636 <p title="II-II q. 103 a. 3 co."><a name="43401"><span class=
637 "ref">[43401] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 co.</span></a> Respondeo
638 dicendum quod, secundum ea quae supra dicta sunt, ubi est alia 507 dicendum quod, secundum ea quae supra dicta sunt, ubi est alia
639 ratio debiti, ibi necesse est quod sit alia virtus quae debitum 508 ratio debiti, ibi necesse est quod sit alia virtus quae debitum
640 reddat. Alia autem ratione debetur servitus Deo, et homini, sicut 509 reddat. Alia autem ratione debetur servitus Deo, et homini, sicut
641 alia ratione dominum esse competit Deo, et homini. Nam Deus 510 alia ratione dominum esse competit Deo, et homini. Nam Deus
642 plenarium et principale dominium habet respectu totius et 511 plenarium et principale dominium habet respectu totius et
646 vel super aliquam creaturam. Et ideo dulia, quae debitam servitutem 515 vel super aliquam creaturam. Et ideo dulia, quae debitam servitutem
647 exhibet homini dominanti, alia virtus est a latria, quae exhibet 516 exhibet homini dominanti, alia virtus est a latria, quae exhibet
648 debitam servitutem divino dominio. Et est quaedam observantiae 517 debitam servitutem divino dominio. Et est quaedam observantiae
649 species. Quia per observantiam honoramus quascumque personas 518 species. Quia per observantiam honoramus quascumque personas
650 dignitate praecellentes, per duliam autem proprie sumptam servi 519 dignitate praecellentes, per duliam autem proprie sumptam servi
651 suos dominos venerantur; dulia enim Graece servitus dicitur.</p> 520 suos dominos venerantur; dulia enim Graece servitus dicitur.</p><p title="II-II q. 103 a. 3 ad 1"><a name="43402"><span class="ref">[43402] IIª-IIae q. 103 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
652 <p title="II-II q. 103 a. 3 ad 1"><a name="43402"><span class=
653 "ref">[43402] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
654 ergo dicendum quod sicut religio per excellentiam dicitur pietas, 521 ergo dicendum quod sicut religio per excellentiam dicitur pietas,
655 inquantum Deus est per excellentiam pater; ita etiam latria per 522 inquantum Deus est per excellentiam pater; ita etiam latria per
656 excellentiam dicitur dulia, inquantum Deus excellenter est dominus. 523 excellentiam dicitur dulia, inquantum Deus excellenter est dominus.
657 Non autem creatura participat potentiam creandi, ratione cuius Deo 524 Non autem creatura participat potentiam creandi, ratione cuius Deo
658 debetur latria. Et ideo Glossa illa distinxit, attribuens latriam 525 debetur latria. Et ideo Glossa illa distinxit, attribuens latriam
659 Deo secundum creationem, quae creaturae non communicatur; duliam 526 Deo secundum creationem, quae creaturae non communicatur; duliam
660 vero secundum dominium, quod creaturae communicatur.</p> 527 vero secundum dominium, quod creaturae communicatur.</p><p title="II-II q. 103 a. 3 ad 2"><a name="43403"><span class="ref">[43403] IIª-IIae q. 103 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
661 <p title="II-II q. 103 a. 3 ad 2"><a name="43403"><span class=
662 "ref">[43403] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
663 dicendum quod ratio diligendi proximum Deus est, non enim diligimus 528 dicendum quod ratio diligendi proximum Deus est, non enim diligimus
664 per caritatem in proximo nisi Deum, et ideo eadem caritas est qua 529 per caritatem in proximo nisi Deum, et ideo eadem caritas est qua
665 diligitur Deus, et proximus. Sunt tamen aliae amicitiae, 530 diligitur Deus, et proximus. Sunt tamen aliae amicitiae,
666 differentes a caritate, secundum alias rationes quibus homines 531 differentes a caritate, secundum alias rationes quibus homines
667 amantur. Et similiter, cum sit alia ratio serviendi Deo et homini, 532 amantur. Et similiter, cum sit alia ratio serviendi Deo et homini,
668 aut honorandi utrumque, non est eadem virtus latria et dulia.</p> 533 aut honorandi utrumque, non est eadem virtus latria et dulia.</p><p title="II-II q. 103 a. 3 ad 3"><a name="43404"><span class="ref">[43404] IIª-IIae q. 103 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
669 <p title="II-II q. 103 a. 3 ad 3"><a name="43404"><span class=
670 "ref">[43404] II&ordf;-IIae q. 103 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
671 dicendum quod motus qui est in imaginem inquantum est imago, 534 dicendum quod motus qui est in imaginem inquantum est imago,
672 refertur in rem cuius est imago, non tamen omnis motus qui est in 535 refertur in rem cuius est imago, non tamen omnis motus qui est in
673 imaginem est in eam inquantum est imago. Et ideo quandoque est 536 imaginem est in eam inquantum est imago. Et ideo quandoque est
674 alius specie motus in imaginem, et motus in rem. Sic ergo dicendum 537 alius specie motus in imaginem, et motus in rem. Sic ergo dicendum
675 est quod honor vel subiectio duliae respicit absolute quandam 538 est quod honor vel subiectio duliae respicit absolute quandam
678 reverentiam alteri exhibet, refert hoc actu in Deum. Vel dicendum 541 reverentiam alteri exhibet, refert hoc actu in Deum. Vel dicendum
679 quod motus qui est in imaginem quodammodo est in rem, non tamen 542 quod motus qui est in imaginem quodammodo est in rem, non tamen
680 motus qui est in rem oportet quod sit in imaginem. Et ideo 543 motus qui est in rem oportet quod sit in imaginem. Et ideo
681 reverentia quae exhibetur alicui inquantum est ad imaginem, 544 reverentia quae exhibetur alicui inquantum est ad imaginem,
682 redundat quodammodo in Deum, alia tamen est reverentia quae ipsi 545 redundat quodammodo in Deum, alia tamen est reverentia quae ipsi
683 Deo exhibetur, quae nullo modo pertinet ad eius imaginem.</p> 546 Deo exhibetur, quae nullo modo pertinet ad eius imaginem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 103 a. 4 arg. 1"><a name="43405"><span class="ref">[43405] IIª-IIae q. 103 a. 4 arg. 1</span></a> Ad
684 <br />
685 <div class="E">Articulus 4</div>
686 <p title="II-II q. 103 a. 4 arg. 1"><a name="43405"><span class=
687 "ref">[43405] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 1</span></a> Ad
688 quartum sic proceditur. Videtur quod dulia habeat diversas species. 547 quartum sic proceditur. Videtur quod dulia habeat diversas species.
689 Per duliam enim exhibetur honor proximo. Diversa autem ratione 548 Per duliam enim exhibetur honor proximo. Diversa autem ratione
690 honorantur diversi proximi, sicut rex, pater et magister, ut patet 549 honorantur diversi proximi, sicut rex, pater et magister, ut patet
691 per philosophum, in IX Ethic. Cum ergo diversa ratio obiecti 550 per philosophum, in IX Ethic. Cum ergo diversa ratio obiecti
692 diversificet speciem virtutis, videtur quod dulia dividatur in 551 diversificet speciem virtutis, videtur quod dulia dividatur in
693 virtutes specie differentes.</p> 552 virtutes specie differentes.</p><p title="II-II q. 103 a. 4 arg. 2"><a name="43406"><span class="ref">[43406] IIª-IIae q. 103 a. 4 arg. 2</span></a>
694 <p title="II-II q. 103 a. 4 arg. 2"><a name="43406"><span class=
695 "ref">[43406] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 2</span></a>
696 Praeterea, medium differt specie ab extremo, sicut pallidum ab albo 553 Praeterea, medium differt specie ab extremo, sicut pallidum ab albo
697 et nigro. Sed hyperdulia videtur esse medium inter latriam et 554 et nigro. Sed hyperdulia videtur esse medium inter latriam et
698 duliam, exhibetur enim creaturis quae habent specialem affinitatem 555 duliam, exhibetur enim creaturis quae habent specialem affinitatem
699 ad Deum, sicut beatae virgini inquantum est mater Dei. Ergo videtur 556 ad Deum, sicut beatae virgini inquantum est mater Dei. Ergo videtur
700 quod duliae sint species differentes, una quidem dulia simpliciter, 557 quod duliae sint species differentes, una quidem dulia simpliciter,
701 alia vero hyperdulia.</p> 558 alia vero hyperdulia.</p><p title="II-II q. 103 a. 4 arg. 3"><a name="43407"><span class="ref">[43407] IIª-IIae q. 103 a. 4 arg. 3</span></a>
702 <p title="II-II q. 103 a. 4 arg. 3"><a name="43407"><span class=
703 "ref">[43407] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 arg. 3</span></a>
704 Praeterea, sicut in creatura rationali invenitur imago Dei, ratione 559 Praeterea, sicut in creatura rationali invenitur imago Dei, ratione
705 cuius honoratur, ita etiam in creatura irrationali invenitur 560 cuius honoratur, ita etiam in creatura irrationali invenitur
706 vestigium Dei. Sed alia ratio similitudinis importatur in nomine 561 vestigium Dei. Sed alia ratio similitudinis importatur in nomine
707 imaginis, et in nomine vestigii. Ergo etiam oportet secundum hoc 562 imaginis, et in nomine vestigii. Ergo etiam oportet secundum hoc
708 diversas species duliae attendi, praesertim cum quibusdam 563 diversas species duliae attendi, praesertim cum quibusdam
709 irrationabilibus creaturis honor exhibeatur, sicut ligno sanctae 564 irrationabilibus creaturis honor exhibeatur, sicut ligno sanctae
710 crucis, et aliis huiusmodi.</p> 565 crucis, et aliis huiusmodi.</p><p title="II-II q. 103 a. 4 s. c."><a name="43408"><span class="ref">[43408] IIª-IIae q. 103 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra
711 <p title="II-II q. 103 a. 4 s. c."><a name="43408"><span class=
712 "ref">[43408] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra
713 est quod dulia contra latriam dividitur. Latria autem non dividitur 566 est quod dulia contra latriam dividitur. Latria autem non dividitur
714 per diversas species. Ergo nec dulia.</p> 567 per diversas species. Ergo nec dulia.</p><p title="II-II q. 103 a. 4 co."><a name="43409"><span class="ref">[43409] IIª-IIae q. 103 a. 4 co.</span></a> Respondeo
715 <p title="II-II q. 103 a. 4 co."><a name="43409"><span class=
716 "ref">[43409] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 co.</span></a> Respondeo
717 dicendum quod dulia potest accipi dupliciter. Uno modo, communiter, 568 dicendum quod dulia potest accipi dupliciter. Uno modo, communiter,
718 secundum quod exhibet reverentiam cuicumque homini, ratione 569 secundum quod exhibet reverentiam cuicumque homini, ratione
719 cuiuscumque excellentiae. Et sic continet sub se pietatem et 570 cuiuscumque excellentiae. Et sic continet sub se pietatem et
720 observantiam, et quamcumque huiusmodi virtutem quae homini 571 observantiam, et quamcumque huiusmodi virtutem quae homini
721 reverentiam exhibet. Et secundum hoc habebit partes specie 572 reverentiam exhibet. Et secundum hoc habebit partes specie
722 diversas. Alio modo potest accipi stricte, prout secundum eam 573 diversas. Alio modo potest accipi stricte, prout secundum eam
723 servus reverentiam exhibet domino, nam dulia servitus dicitur, ut 574 servus reverentiam exhibet domino, nam dulia servitus dicitur, ut
724 dictum est. Et secundum hoc non dividitur in diversas species, sed 575 dictum est. Et secundum hoc non dividitur in diversas species, sed
725 est una specierum observantiae, quam Tullius ponit, eo quod alia 576 est una specierum observantiae, quam Tullius ponit, eo quod alia
726 ratione servus reveretur dominum, miles ducem, discipulus 577 ratione servus reveretur dominum, miles ducem, discipulus
727 magistrum, et sic de aliis huiusmodi.</p> 578 magistrum, et sic de aliis huiusmodi.</p><p title="II-II q. 103 a. 4 ad 1"><a name="43410"><span class="ref">[43410] IIª-IIae q. 103 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum
728 <p title="II-II q. 103 a. 4 ad 1"><a name="43410"><span class=
729 "ref">[43410] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum
730 ergo dicendum quod ratio illa procedit de dulia communiter 579 ergo dicendum quod ratio illa procedit de dulia communiter
731 sumpta.</p> 580 sumpta.</p><p title="II-II q. 103 a. 4 ad 2"><a name="43411"><span class="ref">[43411] IIª-IIae q. 103 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
732 <p title="II-II q. 103 a. 4 ad 2"><a name="43411"><span class=
733 "ref">[43411] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
734 dicendum quod hyperdulia est potissima species duliae communiter 581 dicendum quod hyperdulia est potissima species duliae communiter
735 sumptae. Maxima enim reverentia debetur homini ex affinitate quam 582 sumptae. Maxima enim reverentia debetur homini ex affinitate quam
736 habet ad Deum.</p> 583 habet ad Deum.</p><p title="II-II q. 103 a. 4 ad 3"><a name="43412"><span class="ref">[43412] IIª-IIae q. 103 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
737 <p title="II-II q. 103 a. 4 ad 3"><a name="43412"><span class=
738 "ref">[43412] II&ordf;-IIae q. 103 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
739 dicendum quod creaturae irrationali in se consideratae non debetur 584 dicendum quod creaturae irrationali in se consideratae non debetur
740 ab homine aliqua subiectio vel honor, quin potius omnis talis 585 ab homine aliqua subiectio vel honor, quin potius omnis talis
741 creatura est naturaliter homini subiecta. Quod autem crux Christi 586 creatura est naturaliter homini subiecta. Quod autem crux Christi
742 honoretur, hoc fit eodem honore quo Christus honoratur, sicut 587 honoretur, hoc fit eodem honore quo Christus honoratur, sicut
743 purpura regis honoratur eodem honore quo rex, ut Damascenus dicit, 588 purpura regis honoratur eodem honore quo rex, ut Damascenus dicit,
744 in IV libro.</p> 589 in IV libro.</p></div></div><div class="q" id="q104"><h2>Quaestio 104</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 104 pr."><a name="43413"><span class="ref">[43413] IIª-IIae q. 104 pr.</span></a> Deinde
745 <br />
746 <div class="D">Quaestio 104</div>
747 <div class="G">Prooemium</div>
748 <p title="II-II q. 104 pr."><a name="43413"><span class=
749 "ref">[43413] II&ordf;-IIae q. 104 pr.</span></a> Deinde
750 considerandum est de obedientia. Et circa hoc quaeruntur sex. 590 considerandum est de obedientia. Et circa hoc quaeruntur sex.
751 Primo, utrum homo debeat homini obedire. Secundo, utrum obedientia 591 Primo, utrum homo debeat homini obedire. Secundo, utrum obedientia
752 sit specialis virtus. Tertio, de comparatione eius ad alias 592 sit specialis virtus. Tertio, de comparatione eius ad alias
753 virtutes. Quarto, utrum Deo sit in omnibus obediendum. Quinto, 593 virtutes. Quarto, utrum Deo sit in omnibus obediendum. Quinto,
754 utrum subditi suis praelatis teneantur in omnibus obedire. Sexto, 594 utrum subditi suis praelatis teneantur in omnibus obedire. Sexto,
755 utrum fideles teneantur saecularibus potestatibus obedire.</p> 595 utrum fideles teneantur saecularibus potestatibus obedire.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 104 a. 1 arg. 1"><a name="43414"><span class="ref">[43414] IIª-IIae q. 104 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
756 <br />
757 <div class="E">Articulus 1</div>
758 <p title="II-II q. 104 a. 1 arg. 1"><a name="43414"><span class=
759 "ref">[43414] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
760 sic proceditur. Videtur quod unus homo non teneatur alii obedire. 596 sic proceditur. Videtur quod unus homo non teneatur alii obedire.
761 Non enim est aliquid faciendum contra institutionem divinam. Sed 597 Non enim est aliquid faciendum contra institutionem divinam. Sed
762 hoc habet divina institutio, ut homo suo consilio regatur, secundum 598 hoc habet divina institutio, ut homo suo consilio regatur, secundum
763 illud Eccli. XV, <i>Deus ab initio constituit hominem, et reliquit 599 illud Eccli. XV, <i>Deus ab initio constituit hominem, et reliquit
764 illum in manu consilii sui</i>. Ergo non tenetur unus homo alteri 600 illum in manu consilii sui</i>. Ergo non tenetur unus homo alteri
765 obedire.</p> 601 obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 1 arg. 2"><a name="43415"><span class="ref">[43415] IIª-IIae q. 104 a. 1 arg. 2</span></a>
766 <p title="II-II q. 104 a. 1 arg. 2"><a name="43415"><span class=
767 "ref">[43415] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 2</span></a>
768 Praeterea, si aliquis alicui teneretur obedire, oporteret quod 602 Praeterea, si aliquis alicui teneretur obedire, oporteret quod
769 haberet voluntatem praecipientis tanquam regulam suae actionis. Sed 603 haberet voluntatem praecipientis tanquam regulam suae actionis. Sed
770 sola divina voluntas, quae semper est recta, est regula humanae 604 sola divina voluntas, quae semper est recta, est regula humanae
771 actionis. Ergo non tenetur homo obedire nisi Deo.</p> 605 actionis. Ergo non tenetur homo obedire nisi Deo.</p><p title="II-II q. 104 a. 1 arg. 3"><a name="43416"><span class="ref">[43416] IIª-IIae q. 104 a. 1 arg. 3</span></a>
772 <p title="II-II q. 104 a. 1 arg. 3"><a name="43416"><span class=
773 "ref">[43416] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 arg. 3</span></a>
774 Praeterea, servitia, quanto sunt magis gratuita, tanto sunt magis 606 Praeterea, servitia, quanto sunt magis gratuita, tanto sunt magis
775 accepta. Sed illud quod homo ex debito facit non est gratuitum. Si 607 accepta. Sed illud quod homo ex debito facit non est gratuitum. Si
776 ergo homo ex debito teneretur aliis obedire in bonis operibus 608 ergo homo ex debito teneretur aliis obedire in bonis operibus
777 faciendis, ex hoc ipso redderetur minus acceptabile opus bonum quod 609 faciendis, ex hoc ipso redderetur minus acceptabile opus bonum quod
778 ex obedientia fieret. Non ergo tenetur homo alteri obedire.</p> 610 ex obedientia fieret. Non ergo tenetur homo alteri obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 1 s. c."><a name="43417"><span class="ref">[43417] IIª-IIae q. 104 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
779 <p title="II-II q. 104 a. 1 s. c."><a name="43417"><span class=
780 "ref">[43417] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
781 est quod praecipitur ad Heb. ult., <i>obedite praepositis vestris, 611 est quod praecipitur ad Heb. ult., <i>obedite praepositis vestris,
782 et subiacete eis</i>.</p> 612 et subiacete eis</i>.</p><p title="II-II q. 104 a. 1 co."><a name="43418"><span class="ref">[43418] IIª-IIae q. 104 a. 1 co.</span></a> Respondeo
783 <p title="II-II q. 104 a. 1 co."><a name="43418"><span class=
784 "ref">[43418] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 co.</span></a> Respondeo
785 dicendum quod sicut actiones rerum naturalium procedunt ex 613 dicendum quod sicut actiones rerum naturalium procedunt ex
786 potentiis naturalibus, ita etiam operationes humanae procedunt ex 614 potentiis naturalibus, ita etiam operationes humanae procedunt ex
787 humana voluntate. Oportuit autem in rebus naturalibus ut superiora 615 humana voluntate. Oportuit autem in rebus naturalibus ut superiora
788 moverent inferiora ad suas actiones, per excellentiam naturalis 616 moverent inferiora ad suas actiones, per excellentiam naturalis
789 virtutis collatae divinitus. Unde etiam oportet in rebus humanis 617 virtutis collatae divinitus. Unde etiam oportet in rebus humanis
791 auctoritatis divinitus ordinatae. Movere autem per rationem et 619 auctoritatis divinitus ordinatae. Movere autem per rationem et
792 voluntatem est praecipere. Et ideo, sicut ex ipso ordine naturali 620 voluntatem est praecipere. Et ideo, sicut ex ipso ordine naturali
793 divinitus instituto inferiora in rebus naturalibus necesse habent 621 divinitus instituto inferiora in rebus naturalibus necesse habent
794 subdi motioni superiorum, ita etiam in rebus humanis, ex ordine 622 subdi motioni superiorum, ita etiam in rebus humanis, ex ordine
795 iuris naturalis et divini, tenentur inferiores suis superioribus 623 iuris naturalis et divini, tenentur inferiores suis superioribus
796 obedire.</p> 624 obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 1 ad 1"><a name="43419"><span class="ref">[43419] IIª-IIae q. 104 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
797 <p title="II-II q. 104 a. 1 ad 1"><a name="43419"><span class=
798 "ref">[43419] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
799 ergo dicendum quod Deus reliquit hominem in manu consilii sui, non 625 ergo dicendum quod Deus reliquit hominem in manu consilii sui, non
800 quia liceat ei facere omne quod velit, sed quia ad id quod 626 quia liceat ei facere omne quod velit, sed quia ad id quod
801 faciendum est non cogitur necessitate naturae, sicut creaturae 627 faciendum est non cogitur necessitate naturae, sicut creaturae
802 irrationales, sed libera electione ex proprio consilio procedente. 628 irrationales, sed libera electione ex proprio consilio procedente.
803 Et sicut ad alia facienda debet procedere proprio consilio, ita 629 Et sicut ad alia facienda debet procedere proprio consilio, ita
804 etiam ad hoc quod obediat suis superioribus, dicit enim Gregorius, 630 etiam ad hoc quod obediat suis superioribus, dicit enim Gregorius,
805 ult. Moral., quod <i>dum alienae voci humiliter subdimur, 631 ult. Moral., quod <i>dum alienae voci humiliter subdimur,
806 nosmetipsos in corde superamus</i>.</p> 632 nosmetipsos in corde superamus</i>.</p><p title="II-II q. 104 a. 1 ad 2"><a name="43420"><span class="ref">[43420] IIª-IIae q. 104 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
807 <p title="II-II q. 104 a. 1 ad 2"><a name="43420"><span class=
808 "ref">[43420] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
809 dicendum quod divina voluntas est prima regula, qua regulantur 633 dicendum quod divina voluntas est prima regula, qua regulantur
810 omnes rationales voluntates, cui una magis appropinquat quam alia, 634 omnes rationales voluntates, cui una magis appropinquat quam alia,
811 secundum ordinem divinitus institutum. Et ideo voluntas unius 635 secundum ordinem divinitus institutum. Et ideo voluntas unius
812 hominis praecipientis potest esse quasi secunda regula voluntatis 636 hominis praecipientis potest esse quasi secunda regula voluntatis
813 alterius obedientis.</p> 637 alterius obedientis.</p><p title="II-II q. 104 a. 1 ad 3"><a name="43421"><span class="ref">[43421] IIª-IIae q. 104 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
814 <p title="II-II q. 104 a. 1 ad 3"><a name="43421"><span class=
815 "ref">[43421] II&ordf;-IIae q. 104 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
816 dicendum quod aliquid potest iudicari gratuitum dupliciter. Uno 638 dicendum quod aliquid potest iudicari gratuitum dupliciter. Uno
817 modo, ex parte ipsius operis, quia scilicet ad id homo non 639 modo, ex parte ipsius operis, quia scilicet ad id homo non
818 obligatur. Alio modo, ex parte operantis, quia scilicet libera 640 obligatur. Alio modo, ex parte operantis, quia scilicet libera
819 voluntate hoc facit. Opus autem redditur virtuosum et laudabile et 641 voluntate hoc facit. Opus autem redditur virtuosum et laudabile et
820 meritorium praecipue secundum quod ex voluntate procedit. Et ideo, 642 meritorium praecipue secundum quod ex voluntate procedit. Et ideo,
821 quamvis obedire sit debitum, si prompta voluntate aliquis obediat, 643 quamvis obedire sit debitum, si prompta voluntate aliquis obediat,
822 non propter hoc minuitur eius meritum, maxime apud Deum, qui non 644 non propter hoc minuitur eius meritum, maxime apud Deum, qui non
823 solum exteriora opera, verum etiam interiorem voluntatem videt.</p> 645 solum exteriora opera, verum etiam interiorem voluntatem videt.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 1"><a name="43422"><span class="ref">[43422] IIª-IIae q. 104 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
824 <br />
825 <div class="E">Articulus 2</div>
826 <p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 1"><a name="43422"><span class=
827 "ref">[43422] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
828 secundum sic proceditur. Videtur quod obedientia non sit specialis 646 secundum sic proceditur. Videtur quod obedientia non sit specialis
829 virtus. Obedientiae enim inobedientia opponitur. Sed inobedientia 647 virtus. Obedientiae enim inobedientia opponitur. Sed inobedientia
830 est generale peccatum, dicit enim Ambrosius quod peccatum est 648 est generale peccatum, dicit enim Ambrosius quod peccatum est
831 inobedientia legis divinae. Ergo obedientia non est specialis 649 inobedientia legis divinae. Ergo obedientia non est specialis
832 virtus, sed generalis.</p> 650 virtus, sed generalis.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 2"><a name="43423"><span class="ref">[43423] IIª-IIae q. 104 a. 2 arg. 2</span></a>
833 <p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 2"><a name="43423"><span class=
834 "ref">[43423] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 2</span></a>
835 Praeterea, omnis virtus specialis aut est theologica, aut moralis. 651 Praeterea, omnis virtus specialis aut est theologica, aut moralis.
836 Sed obedientia non est virtus theologica, quia neque continetur sub 652 Sed obedientia non est virtus theologica, quia neque continetur sub
837 fide, neque sub spe, neque sub caritate. Similiter etiam non est 653 fide, neque sub spe, neque sub caritate. Similiter etiam non est
838 virtus moralis, quia non est in medio superflui et diminuti; quanto 654 virtus moralis, quia non est in medio superflui et diminuti; quanto
839 enim aliquis est magis obediens, tanto magis laudatur. Ergo 655 enim aliquis est magis obediens, tanto magis laudatur. Ergo
840 obedientia non est specialis virtus.</p> 656 obedientia non est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 3"><a name="43424"><span class="ref">[43424] IIª-IIae q. 104 a. 2 arg. 3</span></a>
841 <p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 3"><a name="43424"><span class=
842 "ref">[43424] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 3</span></a>
843 Praeterea, Gregorius dicit, ult. Moral., quod <i>obedientia tanto 657 Praeterea, Gregorius dicit, ult. Moral., quod <i>obedientia tanto
844 magis est meritoria et laudabilis quanto minus habet de suo</i>. 658 magis est meritoria et laudabilis quanto minus habet de suo</i>.
845 Sed quaelibet specialis virtus tanto magis laudatur quanto magis 659 Sed quaelibet specialis virtus tanto magis laudatur quanto magis
846 habet de suo, eo quod ad virtutem requiritur ut sit volens et 660 habet de suo, eo quod ad virtutem requiritur ut sit volens et
847 eligens, sicut dicitur in II Ethic. Ergo obedientia non est 661 eligens, sicut dicitur in II Ethic. Ergo obedientia non est
848 specialis virtus.</p> 662 specialis virtus.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 4"><a name="43425"><span class="ref">[43425] IIª-IIae q. 104 a. 2 arg. 4</span></a>
849 <p title="II-II q. 104 a. 2 arg. 4"><a name="43425"><span class=
850 "ref">[43425] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 arg. 4</span></a>
851 Praeterea, virtutes differunt specie secundum obiecta. Obiectum 663 Praeterea, virtutes differunt specie secundum obiecta. Obiectum
852 autem obedientiae esse videtur superioris praeceptum, quod 664 autem obedientiae esse videtur superioris praeceptum, quod
853 multipliciter diversificari videtur, secundum diversos 665 multipliciter diversificari videtur, secundum diversos
854 superioritatis gradus. Ergo obedientia est virtus generalis sub se 666 superioritatis gradus. Ergo obedientia est virtus generalis sub se
855 multas virtutes speciales comprehendens.</p> 667 multas virtutes speciales comprehendens.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 s. c."><a name="43426"><span class="ref">[43426] IIª-IIae q. 104 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
856 <p title="II-II q. 104 a. 2 s. c."><a name="43426"><span class=
857 "ref">[43426] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
858 est quod obedientia a quibusdam ponitur pars iustitiae, ut supra 668 est quod obedientia a quibusdam ponitur pars iustitiae, ut supra
859 dictum est.</p> 669 dictum est.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 co."><a name="43427"><span class="ref">[43427] IIª-IIae q. 104 a. 2 co.</span></a> Respondeo
860 <p title="II-II q. 104 a. 2 co."><a name="43427"><span class=
861 "ref">[43427] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 co.</span></a> Respondeo
862 dicendum quod ad omnia opera bona quae specialem laudis rationem 670 dicendum quod ad omnia opera bona quae specialem laudis rationem
863 habent, specialis virtus determinatur, hoc enim proprie competit 671 habent, specialis virtus determinatur, hoc enim proprie competit
864 virtuti, ut opus bonum reddat. Obedire autem superiori debitum est 672 virtuti, ut opus bonum reddat. Obedire autem superiori debitum est
865 secundum divinum ordinem rebus inditum, ut ostensum est, et per 673 secundum divinum ordinem rebus inditum, ut ostensum est, et per
866 consequens est bonum, cum bonum consistat in modo, specie et 674 consequens est bonum, cum bonum consistat in modo, specie et
870 hoc est unum speciale, quod tenentur eius praeceptis obedire. Unde 678 hoc est unum speciale, quod tenentur eius praeceptis obedire. Unde
871 obedientia est specialis virtus, et eius speciale obiectum est 679 obedientia est specialis virtus, et eius speciale obiectum est
872 praeceptum tacitum vel expressum. Voluntas enim superioris, 680 praeceptum tacitum vel expressum. Voluntas enim superioris,
873 quocumque modo innotescat, est quoddam tacitum praeceptum, et tanto 681 quocumque modo innotescat, est quoddam tacitum praeceptum, et tanto
874 videtur obedientia promptior quanto praeceptum expressum obediendo 682 videtur obedientia promptior quanto praeceptum expressum obediendo
875 praevenit, voluntate superioris intellecta.</p> 683 praevenit, voluntate superioris intellecta.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 ad 1"><a name="43428"><span class="ref">[43428] IIª-IIae q. 104 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
876 <p title="II-II q. 104 a. 2 ad 1"><a name="43428"><span class=
877 "ref">[43428] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
878 ergo dicendum quod nihil prohibet duas speciales rationes, ad quas 684 ergo dicendum quod nihil prohibet duas speciales rationes, ad quas
879 duae speciales virtutes respiciunt, in uno et eodem materiali 685 duae speciales virtutes respiciunt, in uno et eodem materiali
880 obiecto concurrere, sicut miles, defendendo castrum regis, implet 686 obiecto concurrere, sicut miles, defendendo castrum regis, implet
881 opus fortitudinis non refugiens mortis pericula propter bonum, et 687 opus fortitudinis non refugiens mortis pericula propter bonum, et
882 opus iustitiae debitum servitium domino suo reddens. Sic igitur 688 opus iustitiae debitum servitium domino suo reddens. Sic igitur
892 vel alterius virtutis, intendens implere praeceptum, et ad 698 vel alterius virtutis, intendens implere praeceptum, et ad
893 inobedientiam requiretur quod actualiter contemnat praeceptum. Si 699 inobedientiam requiretur quod actualiter contemnat praeceptum. Si
894 vero obedientia large accipiatur pro executione cuiuscumque quod 700 vero obedientia large accipiatur pro executione cuiuscumque quod
895 potest cadere sub praecepto, et inobedientia pro omissione eiusdem 701 potest cadere sub praecepto, et inobedientia pro omissione eiusdem
896 ex quacumque intentione, sic obedientia erit generalis virtus, et 702 ex quacumque intentione, sic obedientia erit generalis virtus, et
897 inobedientia generale peccatum.</p> 703 inobedientia generale peccatum.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 ad 2"><a name="43429"><span class="ref">[43429] IIª-IIae q. 104 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
898 <p title="II-II q. 104 a. 2 ad 2"><a name="43429"><span class=
899 "ref">[43429] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
900 dicendum quod obedientia non est virtus theologica. Non enim per se 704 dicendum quod obedientia non est virtus theologica. Non enim per se
901 obiectum eius est Deus, sed praeceptum superioris cuiuscumque, vel 705 obiectum eius est Deus, sed praeceptum superioris cuiuscumque, vel
902 expressum vel interpretativum, scilicet simplex verbum praelati 706 expressum vel interpretativum, scilicet simplex verbum praelati
903 eius indicans voluntatem, cui obedit promptus obediens, secundum 707 eius indicans voluntatem, cui obedit promptus obediens, secundum
904 illud Tit. III, dicto obedire. Est autem virtus moralis, cum sit 708 illud Tit. III, dicto obedire. Est autem virtus moralis, cum sit
911 quod debetur, ut philosophus dicit, in V Ethic.; ita etiam 715 quod debetur, ut philosophus dicit, in V Ethic.; ita etiam
912 obedientia medium est inter superfluum quod attenditur ex parte 716 obedientia medium est inter superfluum quod attenditur ex parte
913 eius qui subtrahit superiori obedientiae debitum, quia superabundat 717 eius qui subtrahit superiori obedientiae debitum, quia superabundat
914 in implendo propriam voluntatem, diminutum autem ex parte 718 in implendo propriam voluntatem, diminutum autem ex parte
915 superioris cui non obeditur. Unde secundum hoc, obedientia non erit 719 superioris cui non obeditur. Unde secundum hoc, obedientia non erit
916 medium duarum malitiarum, sicut supra de iustitia dictum est.</p> 720 medium duarum malitiarum, sicut supra de iustitia dictum est.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 ad 3"><a name="43430"><span class="ref">[43430] IIª-IIae q. 104 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
917 <p title="II-II q. 104 a. 2 ad 3"><a name="43430"><span class=
918 "ref">[43430] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
919 dicendum quod obedientia, sicut et quaelibet virtus, debet habere 721 dicendum quod obedientia, sicut et quaelibet virtus, debet habere
920 promptam voluntatem in suum proprium obiectum, non autem in id quod 722 promptam voluntatem in suum proprium obiectum, non autem in id quod
921 repugnans est ei. Proprium autem obiectum obedientiae est 723 repugnans est ei. Proprium autem obiectum obedientiae est
922 praeceptum, quod quidem ex alterius voluntate procedit. Unde 724 praeceptum, quod quidem ex alterius voluntate procedit. Unde
923 obedientia reddit promptam hominis voluntatem ad implendam 725 obedientia reddit promptam hominis voluntatem ad implendam
937 voluntas in nihil aliud tendit quam in praeceptum. Sed hoc 739 voluntas in nihil aliud tendit quam in praeceptum. Sed hoc
938 intelligendum est secundum illud quod exterius apparet. Secundum 740 intelligendum est secundum illud quod exterius apparet. Secundum
939 tamen Dei iudicium, qui corda rimatur, potest contingere quod etiam 741 tamen Dei iudicium, qui corda rimatur, potest contingere quod etiam
940 in prosperis obedientia, aliquid de suo habens, non propter hoc sit 742 in prosperis obedientia, aliquid de suo habens, non propter hoc sit
941 minus laudabilis, si scilicet propria voluntas obedientis non minus 743 minus laudabilis, si scilicet propria voluntas obedientis non minus
942 devote tendat ad impletionem praecepti.</p> 744 devote tendat ad impletionem praecepti.</p><p title="II-II q. 104 a. 2 ad 4"><a name="43431"><span class="ref">[43431] IIª-IIae q. 104 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum
943 <p title="II-II q. 104 a. 2 ad 4"><a name="43431"><span class=
944 "ref">[43431] II&ordf;-IIae q. 104 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum
945 dicendum quod reverentia directe respicit personam excellentem, et 745 dicendum quod reverentia directe respicit personam excellentem, et
946 ideo secundum diversam rationem excellentiae, diversas species 746 ideo secundum diversam rationem excellentiae, diversas species
947 habet. Obedientia vero respicit praeceptum personae excellentis, et 747 habet. Obedientia vero respicit praeceptum personae excellentis, et
948 ideo est unius rationis. Sed quia propter reverentiam personae 748 ideo est unius rationis. Sed quia propter reverentiam personae
949 obedientia debetur eius praecepto, consequens est quod obedientia 749 obedientia debetur eius praecepto, consequens est quod obedientia
950 omnis sit eadem specie, ex diversis tamen specie causis 750 omnis sit eadem specie, ex diversis tamen specie causis
951 procedens.</p> 751 procedens.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 104 a. 3 arg. 1"><a name="43432"><span class="ref">[43432] IIª-IIae q. 104 a. 3 arg. 1</span></a> Ad
952 <br />
953 <div class="E">Articulus 3</div>
954 <p title="II-II q. 104 a. 3 arg. 1"><a name="43432"><span class=
955 "ref">[43432] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 1</span></a> Ad
956 tertium sic proceditur. Videtur quod obedientia sit maxima 752 tertium sic proceditur. Videtur quod obedientia sit maxima
957 virtutum. Dicitur enim I Reg. XV, <i>melior est obedientia quam 753 virtutum. Dicitur enim I Reg. XV, <i>melior est obedientia quam
958 victimae</i>. Sed oblatio victimarum pertinet ad religionem, quae 754 victimae</i>. Sed oblatio victimarum pertinet ad religionem, quae
959 est potissima inter omnes virtutes morales, ut ex supra dictis 755 est potissima inter omnes virtutes morales, ut ex supra dictis
960 patet. Ergo obedientia est potissima inter virtutes.</p> 756 patet. Ergo obedientia est potissima inter virtutes.</p><p title="II-II q. 104 a. 3 arg. 2"><a name="43433"><span class="ref">[43433] IIª-IIae q. 104 a. 3 arg. 2</span></a>
961 <p title="II-II q. 104 a. 3 arg. 2"><a name="43433"><span class=
962 "ref">[43433] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 2</span></a>
963 Praeterea, Gregorius dicit, ult. Moral., quod <i>obedientia sola 757 Praeterea, Gregorius dicit, ult. Moral., quod <i>obedientia sola
964 virtus est quae virtutes ceteras menti inserit, insertasque 758 virtus est quae virtutes ceteras menti inserit, insertasque
965 custodit</i>. Sed causa est potior effectu. Ergo obedientia est 759 custodit</i>. Sed causa est potior effectu. Ergo obedientia est
966 potior omnibus virtutibus.</p> 760 potior omnibus virtutibus.</p><p title="II-II q. 104 a. 3 arg. 3"><a name="43434"><span class="ref">[43434] IIª-IIae q. 104 a. 3 arg. 3</span></a>
967 <p title="II-II q. 104 a. 3 arg. 3"><a name="43434"><span class=
968 "ref">[43434] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 arg. 3</span></a>
969 Praeterea, Gregorius dicit, ult. Moral., quod <i>nunquam per 761 Praeterea, Gregorius dicit, ult. Moral., quod <i>nunquam per
970 obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam 762 obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam
971 bonum quod agitur intermitti</i>. Sed non praetermittitur aliquid 763 bonum quod agitur intermitti</i>. Sed non praetermittitur aliquid
972 nisi pro meliori. Ergo obedientia, pro qua praetermittuntur bona 764 nisi pro meliori. Ergo obedientia, pro qua praetermittuntur bona
973 aliarum virtutum, est virtutibus aliis melior.</p> 765 aliarum virtutum, est virtutibus aliis melior.</p><p title="II-II q. 104 a. 3 s. c."><a name="43435"><span class="ref">[43435] IIª-IIae q. 104 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
974 <p title="II-II q. 104 a. 3 s. c."><a name="43435"><span class=
975 "ref">[43435] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
976 est quod obedientia habet laudem ex eo quod ex caritate procedit, 766 est quod obedientia habet laudem ex eo quod ex caritate procedit,
977 dicit enim Gregorius, ult. Moral., quod <i>obedientia non servili 767 dicit enim Gregorius, ult. Moral., quod <i>obedientia non servili
978 metu, sed caritatis affectu servanda est, non timore poenae, sed 768 metu, sed caritatis affectu servanda est, non timore poenae, sed
979 amore iustitiae</i>. Ergo caritas est potior virtus quam 769 amore iustitiae</i>. Ergo caritas est potior virtus quam
980 obedientia.</p> 770 obedientia.</p><p title="II-II q. 104 a. 3 co."><a name="43436"><span class="ref">[43436] IIª-IIae q. 104 a. 3 co.</span></a> Respondeo
981 <p title="II-II q. 104 a. 3 co."><a name="43436"><span class=
982 "ref">[43436] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 co.</span></a> Respondeo
983 dicendum quod sicut peccatum consistit in hoc quod homo, contempto 771 dicendum quod sicut peccatum consistit in hoc quod homo, contempto
984 Deo, commutabilibus bonis inhaeret; ita meritum virtuosi actus 772 Deo, commutabilibus bonis inhaeret; ita meritum virtuosi actus
985 consistit e contrario in hoc quod homo, contemptis bonis creatis, 773 consistit e contrario in hoc quod homo, contemptis bonis creatis,
986 Deo inhaeret. Finis autem potior est his quae sunt ad finem. Si 774 Deo inhaeret. Finis autem potior est his quae sunt ad finem. Si
987 ergo bona creata propter hoc contemnantur ut Deo inhaereatur, maior 775 ergo bona creata propter hoc contemnantur ut Deo inhaereatur, maior
1008 pertinet, meritoria esse non possent, sicut nec si fierent sine 796 pertinet, meritoria esse non possent, sicut nec si fierent sine
1009 caritate, quae sine obedientia esse non potest. Dicitur enim I 797 caritate, quae sine obedientia esse non potest. Dicitur enim I
1010 Ioan. II, quod <i>qui dicit se nosse Deum, et mandata eius non 798 Ioan. II, quod <i>qui dicit se nosse Deum, et mandata eius non
1011 custodit, mendax est, qui autem servat verba eius, vere in hoc 799 custodit, mendax est, qui autem servat verba eius, vere in hoc
1012 caritas Dei perfecta est</i>. Et hoc ideo est quia amicitia facit 800 caritas Dei perfecta est</i>. Et hoc ideo est quia amicitia facit
1013 idem velle et nolle.</p> 801 idem velle et nolle.</p><p title="II-II q. 104 a. 3 ad 1"><a name="43437"><span class="ref">[43437] IIª-IIae q. 104 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
1014 <p title="II-II q. 104 a. 3 ad 1"><a name="43437"><span class=
1015 "ref">[43437] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
1016 ergo dicendum quod obedientia procedit ex reverentia, quae exhibet 802 ergo dicendum quod obedientia procedit ex reverentia, quae exhibet
1017 cultum et honorem superiori. Et quantum ad hoc, sub diversis 803 cultum et honorem superiori. Et quantum ad hoc, sub diversis
1018 virtutibus continetur, licet secundum se considerata, prout 804 virtutibus continetur, licet secundum se considerata, prout
1019 respicit rationem praecepti, sit una specialis virtus. Inquantum 805 respicit rationem praecepti, sit una specialis virtus. Inquantum
1020 ergo procedit ex reverentia praelatorum, continetur quodammodo sub 806 ergo procedit ex reverentia praelatorum, continetur quodammodo sub
1024 Unde secundum hoc, laudabilius est obedire Deo quam sacrificium 810 Unde secundum hoc, laudabilius est obedire Deo quam sacrificium
1025 offerre. Et etiam quia in sacrificio immolatur aliena caro, per 811 offerre. Et etiam quia in sacrificio immolatur aliena caro, per
1026 obedientiam autem propria voluntas, ut Gregorius dicit. Specialiter 812 obedientiam autem propria voluntas, ut Gregorius dicit. Specialiter
1027 tamen in casu in quo loquebatur Samuel, melius fuisset Sauli 813 tamen in casu in quo loquebatur Samuel, melius fuisset Sauli
1028 obedire Deo quam animalia pinguia Amalecitarum in sacrificium 814 obedire Deo quam animalia pinguia Amalecitarum in sacrificium
1029 offerre, contra Dei mandatum.</p> 815 offerre, contra Dei mandatum.</p><p title="II-II q. 104 a. 3 ad 2"><a name="43438"><span class="ref">[43438] IIª-IIae q. 104 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
1030 <p title="II-II q. 104 a. 3 ad 2"><a name="43438"><span class=
1031 "ref">[43438] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
1032 dicendum quod ad obedientiam pertinent omnes actus virtutum prout 816 dicendum quod ad obedientiam pertinent omnes actus virtutum prout
1033 sunt in praecepto. Inquantum ergo actus virtutum operantur 817 sunt in praecepto. Inquantum ergo actus virtutum operantur
1034 causaliter vel dispositive ad earum generationem et conservationem, 818 causaliter vel dispositive ad earum generationem et conservationem,
1035 intantum dicitur quod obedientia omnes virtutes menti inserit et 819 intantum dicitur quod obedientia omnes virtutes menti inserit et
1036 custodit. Nec tamen sequitur quod obedientia sit simpliciter 820 custodit. Nec tamen sequitur quod obedientia sit simpliciter
1041 illa virtus dicitur naturaliter prior quam obedientia, ut patet de 825 illa virtus dicitur naturaliter prior quam obedientia, ut patet de
1042 fide, per quam nobis divinae auctoritatis sublimitas innotescit, ex 826 fide, per quam nobis divinae auctoritatis sublimitas innotescit, ex
1043 qua competit ei potestas praecipiendi. Secundo, quia infusio 827 qua competit ei potestas praecipiendi. Secundo, quia infusio
1044 gratiae et virtutum potest praecedere, etiam tempore, omnem actum 828 gratiae et virtutum potest praecedere, etiam tempore, omnem actum
1045 virtuosum. Et secundum hoc, neque tempore neque natura est 829 virtuosum. Et secundum hoc, neque tempore neque natura est
1046 obedientia omnibus aliis virtutibus prior.</p> 830 obedientia omnibus aliis virtutibus prior.</p><p title="II-II q. 104 a. 3 ad 3"><a name="43439"><span class="ref">[43439] IIª-IIae q. 104 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
1047 <p title="II-II q. 104 a. 3 ad 3"><a name="43439"><span class=
1048 "ref">[43439] II&ordf;-IIae q. 104 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
1049 dicendum quod duplex est bonum. Quoddam ad quod faciendum homo ex 831 dicendum quod duplex est bonum. Quoddam ad quod faciendum homo ex
1050 necessitate tenetur, sicut amare Deum, vel aliquid huiusmodi. Et 832 necessitate tenetur, sicut amare Deum, vel aliquid huiusmodi. Et
1051 tale bonum nullo modo debet propter obedientiam praetermitti. Est 833 tale bonum nullo modo debet propter obedientiam praetermitti. Est
1052 autem aliud bonum ad quod homo non tenetur ex necessitate. Et tale 834 autem aliud bonum ad quod homo non tenetur ex necessitate. Et tale
1053 bonum debet homo quandoque propter obedientiam praetermittere, ad 835 bonum debet homo quandoque propter obedientiam praetermittere, ad
1054 quam ex necessitate homo tenetur, quia non debet homo aliquid bonum 836 quam ex necessitate homo tenetur, quia non debet homo aliquid bonum
1055 facere culpam incurrendo. Et tamen, sicut ibidem Gregorius dicit, 837 facere culpam incurrendo. Et tamen, sicut ibidem Gregorius dicit,
1056 <i>qui ab uno quolibet bono subiectos vetat, necesse est ut multa 838 <i>qui ab uno quolibet bono subiectos vetat, necesse est ut multa
1057 concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus 839 concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus
1058 penitus repulsa ieiunet</i>. Et sic per obedientiam et alia bona 840 penitus repulsa ieiunet</i>. Et sic per obedientiam et alia bona
1059 potest damnum unius boni recompensari.</p> 841 potest damnum unius boni recompensari.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 104 a. 4 arg. 1"><a name="43440"><span class="ref">[43440] IIª-IIae q. 104 a. 4 arg. 1</span></a> Ad
1060 <br />
1061 <div class="E">Articulus 4</div>
1062 <p title="II-II q. 104 a. 4 arg. 1"><a name="43440"><span class=
1063 "ref">[43440] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 1</span></a> Ad
1064 quartum sic proceditur. Videtur quod non in omnibus sit Deo 842 quartum sic proceditur. Videtur quod non in omnibus sit Deo
1065 obediendum. Dicitur enim Matth. IX, quod dominus duobus caecis 843 obediendum. Dicitur enim Matth. IX, quod dominus duobus caecis
1066 curatis praecepit dicens, <i>videte ne quis sciat. Illi autem, 844 curatis praecepit dicens, <i>videte ne quis sciat. Illi autem,
1067 exeuntes, diffamaverunt eum per totam terram illam</i>. Nec tamen 845 exeuntes, diffamaverunt eum per totam terram illam</i>. Nec tamen
1068 ex hoc inculpantur. Ergo videtur quod non teneamur in omnibus 846 ex hoc inculpantur. Ergo videtur quod non teneamur in omnibus
1069 obedire Deo.</p> 847 obedire Deo.</p><p title="II-II q. 104 a. 4 arg. 2"><a name="43441"><span class="ref">[43441] IIª-IIae q. 104 a. 4 arg. 2</span></a>
1070 <p title="II-II q. 104 a. 4 arg. 2"><a name="43441"><span class=
1071 "ref">[43441] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 2</span></a>
1072 Praeterea, nullus tenetur aliquid facere contra virtutem. Sed 848 Praeterea, nullus tenetur aliquid facere contra virtutem. Sed
1073 inveniuntur quaedam praecepta Dei contra virtutem, sicut quod 849 inveniuntur quaedam praecepta Dei contra virtutem, sicut quod
1074 praecepit Abrahae quod occideret filium innocentem, ut habetur Gen. 850 praecepit Abrahae quod occideret filium innocentem, ut habetur Gen.
1075 XXII, et Iudaeis ut furarentur res Aegyptiorum, ut habetur Exod. 851 XXII, et Iudaeis ut furarentur res Aegyptiorum, ut habetur Exod.
1076 XI, quae sunt contra iustitiam; et Osee quod acciperet mulierem 852 XI, quae sunt contra iustitiam; et Osee quod acciperet mulierem
1077 adulteram, quod est contra castitatem. Ergo non in omnibus est 853 adulteram, quod est contra castitatem. Ergo non in omnibus est
1078 obediendum Deo.</p> 854 obediendum Deo.</p><p title="II-II q. 104 a. 4 arg. 3"><a name="43442"><span class="ref">[43442] IIª-IIae q. 104 a. 4 arg. 3</span></a>
1079 <p title="II-II q. 104 a. 4 arg. 3"><a name="43442"><span class=
1080 "ref">[43442] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 arg. 3</span></a>
1081 Praeterea, quicumque obedit Deo, conformat voluntatem suam 855 Praeterea, quicumque obedit Deo, conformat voluntatem suam
1082 voluntati divinae etiam in volito. Sed non quantum ad omnia tenemur 856 voluntati divinae etiam in volito. Sed non quantum ad omnia tenemur
1083 conformare voluntatem nostram voluntati divinae in volito, ut supra 857 conformare voluntatem nostram voluntati divinae in volito, ut supra
1084 habitum est. Ergo non in omnibus tenetur homo Deo obedire.</p> 858 habitum est. Ergo non in omnibus tenetur homo Deo obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 4 s. c."><a name="43443"><span class="ref">[43443] IIª-IIae q. 104 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra
1085 <p title="II-II q. 104 a. 4 s. c."><a name="43443"><span class=
1086 "ref">[43443] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra
1087 est quod dicitur Exod. XXIV, <i>omnia quae locutus est dominus 859 est quod dicitur Exod. XXIV, <i>omnia quae locutus est dominus
1088 faciemus, et erimus obedientes</i>.</p> 860 faciemus, et erimus obedientes</i>.</p><p title="II-II q. 104 a. 4 co."><a name="43444"><span class="ref">[43444] IIª-IIae q. 104 a. 4 co.</span></a> Respondeo
1089 <p title="II-II q. 104 a. 4 co."><a name="43444"><span class=
1090 "ref">[43444] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 co.</span></a> Respondeo
1091 dicendum quod, sicut supra dictum est, ille qui obedit movetur per 861 dicendum quod, sicut supra dictum est, ille qui obedit movetur per
1092 imperium eius cui obedit, sicut res naturales moventur per suos 862 imperium eius cui obedit, sicut res naturales moventur per suos
1093 motores. Sicut autem Deus est primus motor omnium quae naturaliter 863 motores. Sicut autem Deus est primus motor omnium quae naturaliter
1094 moventur, ita etiam est primus motor omnium voluntatum, ut ex supra 864 moventur, ita etiam est primus motor omnium voluntatum, ut ex supra
1095 dictis patet. Et ideo sicut naturali necessitate omnia naturalia 865 dictis patet. Et ideo sicut naturali necessitate omnia naturalia
1096 subduntur divinae motioni, ita etiam quadam necessitate iustitiae 866 subduntur divinae motioni, ita etiam quadam necessitate iustitiae
1097 omnes voluntates tenentur obedire divino imperio.</p> 867 omnes voluntates tenentur obedire divino imperio.</p><p title="II-II q. 104 a. 4 ad 1"><a name="43445"><span class="ref">[43445] IIª-IIae q. 104 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum
1098 <p title="II-II q. 104 a. 4 ad 1"><a name="43445"><span class=
1099 "ref">[43445] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum
1100 ergo dicendum quod dominus caecis dixit ut miraculum occultarent, 868 ergo dicendum quod dominus caecis dixit ut miraculum occultarent,
1101 non quasi intendens eos per virtutem divini praecepti obligare, 869 non quasi intendens eos per virtutem divini praecepti obligare,
1102 sed, sicut Gregorius dicit, XIX Moral., <i>servis suis se 870 sed, sicut Gregorius dicit, XIX Moral., <i>servis suis se
1103 sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultare 871 sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultare
1104 desiderent; et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur 872 desiderent; et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur
1105 inviti</i>.</p> 873 inviti</i>.</p><p title="II-II q. 104 a. 4 ad 2"><a name="43446"><span class="ref">[43446] IIª-IIae q. 104 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
1106 <p title="II-II q. 104 a. 4 ad 2"><a name="43446"><span class=
1107 "ref">[43446] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
1108 dicendum quod sicut Deus nihil operatur contra naturam, quia haec 874 dicendum quod sicut Deus nihil operatur contra naturam, quia haec
1109 est natura uniuscuiusque rei quod in ea Deus operatur, ut habetur 875 est natura uniuscuiusque rei quod in ea Deus operatur, ut habetur
1110 in Glossa Rom. XI, operatur tamen aliquid contra solitum cursum 876 in Glossa Rom. XI, operatur tamen aliquid contra solitum cursum
1111 naturae; ita etiam Deus nihil potest praecipere contra virtutem, 877 naturae; ita etiam Deus nihil potest praecipere contra virtutem,
1112 quia in hoc principaliter consistit virtus et rectitudo voluntatis 878 quia in hoc principaliter consistit virtus et rectitudo voluntatis
1118 Aegyptiorum acciperent, quia eius sunt omnia, et cui voluerit dat 884 Aegyptiorum acciperent, quia eius sunt omnia, et cui voluerit dat
1119 illa. Similiter etiam non fuit contra castitatem praeceptum ad Osee 885 illa. Similiter etiam non fuit contra castitatem praeceptum ad Osee
1120 factum ut mulierem adulteram acciperet, quia ipse Deus est humanae 886 factum ut mulierem adulteram acciperet, quia ipse Deus est humanae
1121 generationis ordinator, et ille est debitus modus mulieribus utendi 887 generationis ordinator, et ille est debitus modus mulieribus utendi
1122 quem Deus instituit. Unde patet quod praedicti nec obediendo Deo, 888 quem Deus instituit. Unde patet quod praedicti nec obediendo Deo,
1123 nec obedire volendo, peccaverunt.</p> 889 nec obedire volendo, peccaverunt.</p><p title="II-II q. 104 a. 4 ad 3"><a name="43447"><span class="ref">[43447] IIª-IIae q. 104 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
1124 <p title="II-II q. 104 a. 4 ad 3"><a name="43447"><span class=
1125 "ref">[43447] II&ordf;-IIae q. 104 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
1126 dicendum quod etsi non semper teneatur homo velle quod Deus vult, 890 dicendum quod etsi non semper teneatur homo velle quod Deus vult,
1127 semper tamen tenetur velle quod Deus vult eum velle. Et hoc homini 891 semper tamen tenetur velle quod Deus vult eum velle. Et hoc homini
1128 praecipue innotescit per praeceptum divinum. Et ideo tenetur homo 892 praecipue innotescit per praeceptum divinum. Et ideo tenetur homo
1129 in omnibus divinis praeceptis obedire.</p> 893 in omnibus divinis praeceptis obedire.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 104 a. 5 arg. 1"><a name="43448"><span class="ref">[43448] IIª-IIae q. 104 a. 5 arg. 1</span></a> Ad
1130 <br />
1131 <div class="E">Articulus 5</div>
1132 <p title="II-II q. 104 a. 5 arg. 1"><a name="43448"><span class=
1133 "ref">[43448] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 1</span></a> Ad
1134 quintum sic proceditur. Videtur quod subditi teneantur suis 894 quintum sic proceditur. Videtur quod subditi teneantur suis
1135 superioribus in omnibus obedire. Dicit enim apostolus, ad Coloss. 895 superioribus in omnibus obedire. Dicit enim apostolus, ad Coloss.
1136 III, <i>filii, obedite parentibus per omnia</i>. Et postea subdit, 896 III, <i>filii, obedite parentibus per omnia</i>. Et postea subdit,
1137 <i>servi, obedite per omnia dominis carnalibus</i>. Ergo, eadem 897 <i>servi, obedite per omnia dominis carnalibus</i>. Ergo, eadem
1138 ratione, alii subditi debent suis praelatis in omnibus obedire.</p> 898 ratione, alii subditi debent suis praelatis in omnibus obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 5 arg. 2"><a name="43449"><span class="ref">[43449] IIª-IIae q. 104 a. 5 arg. 2</span></a>
1139 <p title="II-II q. 104 a. 5 arg. 2"><a name="43449"><span class=
1140 "ref">[43449] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 2</span></a>
1141 Praeterea, praelati sunt medii inter Deum et subditos, secundum 899 Praeterea, praelati sunt medii inter Deum et subditos, secundum
1142 illud Deut. V, <i>ego sequester et medius fui inter Deum et vos in 900 illud Deut. V, <i>ego sequester et medius fui inter Deum et vos in
1143 tempore illo, ut annuntiarem vobis verba eius</i>. Sed ab extremo 901 tempore illo, ut annuntiarem vobis verba eius</i>. Sed ab extremo
1144 in extremum non pervenitur nisi per medium. Ergo praecepta praelati 902 in extremum non pervenitur nisi per medium. Ergo praecepta praelati
1145 sunt reputanda tanquam praecepta Dei. Unde et apostolus dicit, Gal. 903 sunt reputanda tanquam praecepta Dei. Unde et apostolus dicit, Gal.
1146 IV, <i>sicut Angelum Dei accepistis me, sicut Christum Iesum</i>; 904 IV, <i>sicut Angelum Dei accepistis me, sicut Christum Iesum</i>;
1147 et I ad Thess. II, <i>cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei, 905 et I ad Thess. II, <i>cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei,
1148 accepistis illud non ut verbum hominum, sed, sicut vere est, verbum 906 accepistis illud non ut verbum hominum, sed, sicut vere est, verbum
1149 Dei</i>. Ergo sicut Deo debet homo in omnibus obedire, ita etiam et 907 Dei</i>. Ergo sicut Deo debet homo in omnibus obedire, ita etiam et
1150 praelatis.</p> 908 praelatis.</p><p title="II-II q. 104 a. 5 arg. 3"><a name="43450"><span class="ref">[43450] IIª-IIae q. 104 a. 5 arg. 3</span></a>
1151 <p title="II-II q. 104 a. 5 arg. 3"><a name="43450"><span class=
1152 "ref">[43450] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 arg. 3</span></a>
1153 Praeterea, sicut religiosi profitendo vovent castitatem et 909 Praeterea, sicut religiosi profitendo vovent castitatem et
1154 paupertatem, ita et obedientiam. Sed religiosus tenetur quantum ad 910 paupertatem, ita et obedientiam. Sed religiosus tenetur quantum ad
1155 omnia servare castitatem et paupertatem. Ergo similiter quantum ad 911 omnia servare castitatem et paupertatem. Ergo similiter quantum ad
1156 omnia tenetur obedire.</p> 912 omnia tenetur obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 5 s. c."><a name="43451"><span class="ref">[43451] IIª-IIae q. 104 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra
1157 <p title="II-II q. 104 a. 5 s. c."><a name="43451"><span class=
1158 "ref">[43451] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra
1159 est quod dicitur Act. V, <i>obedire oportet Deo magis quam 913 est quod dicitur Act. V, <i>obedire oportet Deo magis quam
1160 hominibus</i>. Sed quandoque praecepta praelatorum sunt contra 914 hominibus</i>. Sed quandoque praecepta praelatorum sunt contra
1161 Deum. Ergo non in omnibus praelatis est obediendum.</p> 915 Deum. Ergo non in omnibus praelatis est obediendum.</p><p title="II-II q. 104 a. 5 co."><a name="43452"><span class="ref">[43452] IIª-IIae q. 104 a. 5 co.</span></a> Respondeo
1162 <p title="II-II q. 104 a. 5 co."><a name="43452"><span class=
1163 "ref">[43452] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 co.</span></a> Respondeo
1164 dicendum quod, sicut dictum est, obediens movetur ad imperium 916 dicendum quod, sicut dictum est, obediens movetur ad imperium
1165 praecipientis quadam necessitate iustitiae, sicut res naturalis 917 praecipientis quadam necessitate iustitiae, sicut res naturalis
1166 movetur ex virtute sui motoris necessitate naturae. Quod autem 918 movetur ex virtute sui motoris necessitate naturae. Quod autem
1167 aliqua res naturalis non moveatur a suo motore, potest contingere 919 aliqua res naturalis non moveatur a suo motore, potest contingere
1168 dupliciter. Uno modo, propter impedimentum quod provenit ex 920 dupliciter. Uno modo, propter impedimentum quod provenit ex
1196 huiusmodi. Sed in his quae pertinent ad dispositionem actuum et 948 huiusmodi. Sed in his quae pertinent ad dispositionem actuum et
1197 rerum humanarum, tenetur subditus suo superiori obedire secundum 949 rerum humanarum, tenetur subditus suo superiori obedire secundum
1198 rationem superioritatis, sicut miles duci exercitus in his quae 950 rationem superioritatis, sicut miles duci exercitus in his quae
1199 pertinent ad bellum; servus domino in his quae pertinent ad 951 pertinent ad bellum; servus domino in his quae pertinent ad
1200 servilia opera exequenda; filius patri in his quae pertinent ad 952 servilia opera exequenda; filius patri in his quae pertinent ad
1201 disciplinam vitae et curam domesticam; et sic de aliis.</p> 953 disciplinam vitae et curam domesticam; et sic de aliis.</p><p title="II-II q. 104 a. 5 ad 1"><a name="43453"><span class="ref">[43453] IIª-IIae q. 104 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum
1202 <p title="II-II q. 104 a. 5 ad 1"><a name="43453"><span class=
1203 "ref">[43453] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum
1204 ergo dicendum quod hoc quod apostolus dixit, per omnia, 954 ergo dicendum quod hoc quod apostolus dixit, per omnia,
1205 intelligendum est quantum ad illa quae pertinent ad ius patriae vel 955 intelligendum est quantum ad illa quae pertinent ad ius patriae vel
1206 dominativae potestatis.</p> 956 dominativae potestatis.</p><p title="II-II q. 104 a. 5 ad 2"><a name="43454"><span class="ref">[43454] IIª-IIae q. 104 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum
1207 <p title="II-II q. 104 a. 5 ad 2"><a name="43454"><span class=
1208 "ref">[43454] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum
1209 dicendum quod Deo subiicitur homo simpliciter quantum ad omnia, et 957 dicendum quod Deo subiicitur homo simpliciter quantum ad omnia, et
1210 interiora et exteriora, et ideo in omnibus ei obedire tenetur. 958 interiora et exteriora, et ideo in omnibus ei obedire tenetur.
1211 Subditi autem non subiiciuntur suis superioribus quantum ad omnia, 959 Subditi autem non subiiciuntur suis superioribus quantum ad omnia,
1212 sed quantum ad aliqua determinate. Et quantum ad illa, medii sunt 960 sed quantum ad aliqua determinate. Et quantum ad illa, medii sunt
1213 inter Deum et subditos. Quantum ad alia vero, immediate subduntur 961 inter Deum et subditos. Quantum ad alia vero, immediate subduntur
1214 Deo, a quo instruuntur per legem naturalem vel scriptam.</p> 962 Deo, a quo instruuntur per legem naturalem vel scriptam.</p><p title="II-II q. 104 a. 5 ad 3"><a name="43455"><span class="ref">[43455] IIª-IIae q. 104 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium
1215 <p title="II-II q. 104 a. 5 ad 3"><a name="43455"><span class=
1216 "ref">[43455] II&ordf;-IIae q. 104 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium
1217 dicendum quod religiosi obedientiam profitentur quantum ad 963 dicendum quod religiosi obedientiam profitentur quantum ad
1218 regularem conversationem, secundum quam suis praelatis subduntur. 964 regularem conversationem, secundum quam suis praelatis subduntur.
1219 Et ideo quantum ad illa sola obedire tenentur quae possunt ad 965 Et ideo quantum ad illa sola obedire tenentur quae possunt ad
1220 regularem conversationem pertinere. Et haec est obedientia 966 regularem conversationem pertinere. Et haec est obedientia
1221 sufficiens ad salutem. Si autem etiam in aliis obedire voluerint, 967 sufficiens ad salutem. Si autem etiam in aliis obedire voluerint,
1222 hoc pertinebit ad cumulum perfectionis, dum tamen illa non sint 968 hoc pertinebit ad cumulum perfectionis, dum tamen illa non sint
1223 contra Deum, aut contra professionem regulae; quia talis obedientia 969 contra Deum, aut contra professionem regulae; quia talis obedientia
1224 esset illicita. Sic ergo potest triplex obedientia distingui, una 970 esset illicita. Sic ergo potest triplex obedientia distingui, una
1225 sufficiens ad salutem, quae scilicet obedit in his ad quae 971 sufficiens ad salutem, quae scilicet obedit in his ad quae
1226 obligatur; alia perfecta, quae obedit in omnibus licitis; alia 972 obligatur; alia perfecta, quae obedit in omnibus licitis; alia
1227 indiscreta, quae etiam in illicitis obedit.</p> 973 indiscreta, quae etiam in illicitis obedit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 104 a. 6 arg. 1"><a name="43456"><span class="ref">[43456] IIª-IIae q. 104 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum
1228 <br />
1229 <div class="E">Articulus 6</div>
1230 <p title="II-II q. 104 a. 6 arg. 1"><a name="43456"><span class=
1231 "ref">[43456] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum
1232 sic proceditur. Videtur quod Christiani non teneantur saecularibus 974 sic proceditur. Videtur quod Christiani non teneantur saecularibus
1233 potestatibus obedire. Quia super illud Matth. XVII, ergo liberi 975 potestatibus obedire. Quia super illud Matth. XVII, ergo liberi
1234 sunt filii, dicit Glossa, <i>si in quolibet regno filii illius 976 sunt filii, dicit Glossa, <i>si in quolibet regno filii illius
1235 regis qui regno illi praefertur sunt liberi, tunc filii regis cui 977 regis qui regno illi praefertur sunt liberi, tunc filii regis cui
1236 omnia regna subduntur, in quolibet regno liberi esse debent</i>. 978 omnia regna subduntur, in quolibet regno liberi esse debent</i>.
1237 Sed Christiani per fidem Christi facti sunt filii Dei, secundum 979 Sed Christiani per fidem Christi facti sunt filii Dei, secundum
1238 illud Ioan. I, <i>dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui 980 illud Ioan. I, <i>dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui
1239 credunt in nomine eius</i>. Ergo non tenentur potestatibus 981 credunt in nomine eius</i>. Ergo non tenentur potestatibus
1240 saecularibus obedire.</p> 982 saecularibus obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 6 arg. 2"><a name="43457"><span class="ref">[43457] IIª-IIae q. 104 a. 6 arg. 2</span></a>
1241 <p title="II-II q. 104 a. 6 arg. 2"><a name="43457"><span class=
1242 "ref">[43457] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 2</span></a>
1243 Praeterea, Rom. VII dicitur, <i>mortificati estis legi per corpus 983 Praeterea, Rom. VII dicitur, <i>mortificati estis legi per corpus
1244 Christi</i>, et loquitur de lege divina veteris testamenti. Sed 984 Christi</i>, et loquitur de lege divina veteris testamenti. Sed
1245 minor est lex humana, per quam homines potestatibus saecularibus 985 minor est lex humana, per quam homines potestatibus saecularibus
1246 subduntur, quam lex divina veteris testamenti. Ergo multo magis 986 subduntur, quam lex divina veteris testamenti. Ergo multo magis
1247 homines, per hoc quod sunt facti membra corporis Christi, 987 homines, per hoc quod sunt facti membra corporis Christi,
1248 liberantur a lege subiectionis qua saecularibus principibus 988 liberantur a lege subiectionis qua saecularibus principibus
1249 adstringebantur.</p> 989 adstringebantur.</p><p title="II-II q. 104 a. 6 arg. 3"><a name="43458"><span class="ref">[43458] IIª-IIae q. 104 a. 6 arg. 3</span></a>
1250 <p title="II-II q. 104 a. 6 arg. 3"><a name="43458"><span class=
1251 "ref">[43458] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 arg. 3</span></a>
1252 Praeterea, latronibus, qui per violentiam opprimunt, homines 990 Praeterea, latronibus, qui per violentiam opprimunt, homines
1253 obedire non tenentur. Sed Augustinus dicit, IV de Civ. Dei, 991 obedire non tenentur. Sed Augustinus dicit, IV de Civ. Dei,
1254 <i>remota iustitia, quid sunt regna nisi magna latrocinia?</i> Cum 992 <i>remota iustitia, quid sunt regna nisi magna latrocinia?</i> Cum
1255 igitur dominia saecularia principum plerumque cum iniustitia 993 igitur dominia saecularia principum plerumque cum iniustitia
1256 exerceantur, vel ab aliqua iniusta usurpatione principium 994 exerceantur, vel ab aliqua iniusta usurpatione principium
1257 sumpserint, videtur quod non sit principibus saecularibus 995 sumpserint, videtur quod non sit principibus saecularibus
1258 obediendum a Christianis.</p> 996 obediendum a Christianis.</p><p title="II-II q. 104 a. 6 s. c."><a name="43459"><span class="ref">[43459] IIª-IIae q. 104 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra
1259 <p title="II-II q. 104 a. 6 s. c."><a name="43459"><span class=
1260 "ref">[43459] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra
1261 est quod dicitur Tit. III, <i>admone illos principibus et 997 est quod dicitur Tit. III, <i>admone illos principibus et
1262 potestatibus subditos esse</i>; et I Pet. II, <i>subiecti estote 998 potestatibus subditos esse</i>; et I Pet. II, <i>subiecti estote
1263 omni humanae creaturae propter Deum, sive regi, quasi praecellenti; 999 omni humanae creaturae propter Deum, sive regi, quasi praecellenti;
1264 sive ducibus, tanquam ab eo Missis</i>.</p> 1000 sive ducibus, tanquam ab eo Missis</i>.</p><p title="II-II q. 104 a. 6 co."><a name="43460"><span class="ref">[43460] IIª-IIae q. 104 a. 6 co.</span></a> Respondeo
1265 <p title="II-II q. 104 a. 6 co."><a name="43460"><span class=
1266 "ref">[43460] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 co.</span></a> Respondeo
1267 dicendum quod fides Christi est iustitiae principium et causa, 1001 dicendum quod fides Christi est iustitiae principium et causa,
1268 secundum illud Rom. III, <i>iustitia Dei per fidem Iesu 1002 secundum illud Rom. III, <i>iustitia Dei per fidem Iesu
1269 Christi</i>. Et ideo per fidem Christi non tollitur ordo iustitiae, 1003 Christi</i>. Et ideo per fidem Christi non tollitur ordo iustitiae,
1270 sed magis firmatur. Ordo autem iustitiae requirit ut inferiores 1004 sed magis firmatur. Ordo autem iustitiae requirit ut inferiores
1271 suis superioribus obediant, aliter enim non posset humanarum rerum 1005 suis superioribus obediant, aliter enim non posset humanarum rerum
1272 status conservari. Et ideo per fidem Christi non excusantur fideles 1006 status conservari. Et ideo per fidem Christi non excusantur fideles
1273 quin principibus saecularibus obedire teneantur.</p> 1007 quin principibus saecularibus obedire teneantur.</p><p title="II-II q. 104 a. 6 ad 1"><a name="43461"><span class="ref">[43461] IIª-IIae q. 104 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum
1274 <p title="II-II q. 104 a. 6 ad 1"><a name="43461"><span class=
1275 "ref">[43461] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum
1276 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, servitus qua homo 1008 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, servitus qua homo
1277 homini subiicitur ad corpus pertinet, non ad animam, quae libera 1009 homini subiicitur ad corpus pertinet, non ad animam, quae libera
1278 manet. Nunc autem, in statu huius vitae, per gratiam Christi 1010 manet. Nunc autem, in statu huius vitae, per gratiam Christi
1279 liberamur a defectibus animae, non autem a defectibus corporis, ut 1011 liberamur a defectibus animae, non autem a defectibus corporis, ut
1280 patet per apostolum, Rom. VII, qui dicit de seipso quod <i>mente 1012 patet per apostolum, Rom. VII, qui dicit de seipso quod <i>mente
1281 servit legi Dei, carne autem legi peccati</i>. Et ideo illi qui 1013 servit legi Dei, carne autem legi peccati</i>. Et ideo illi qui
1282 fiunt filii Dei per gratiam, liberi sunt a spirituali servitute 1014 fiunt filii Dei per gratiam, liberi sunt a spirituali servitute
1283 peccati, non autem a servitute corporali, qua temporalibus dominis 1015 peccati, non autem a servitute corporali, qua temporalibus dominis
1284 tenentur adstricti, ut dicit Glossa, super illud I ad Tim. VI, 1016 tenentur adstricti, ut dicit Glossa, super illud I ad Tim. VI,
1285 <i>quicumque sunt sub iugo servi,</i> et cetera.</p> 1017 <i>quicumque sunt sub iugo servi,</i> et cetera.</p><p title="II-II q. 104 a. 6 ad 2"><a name="43462"><span class="ref">[43462] IIª-IIae q. 104 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum
1286 <p title="II-II q. 104 a. 6 ad 2"><a name="43462"><span class=
1287 "ref">[43462] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum
1288 dicendum quod lex vetus fuit figura novi testamenti, et ideo debuit 1018 dicendum quod lex vetus fuit figura novi testamenti, et ideo debuit
1289 cessare, veritate veniente. Non autem est simile de lege humana, 1019 cessare, veritate veniente. Non autem est simile de lege humana,
1290 per quam homo subiicitur homini. Et tamen etiam ex lege divina homo 1020 per quam homo subiicitur homini. Et tamen etiam ex lege divina homo
1291 tenetur homini obedire.</p> 1021 tenetur homini obedire.</p><p title="II-II q. 104 a. 6 ad 3"><a name="43463"><span class="ref">[43463] IIª-IIae q. 104 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium
1292 <p title="II-II q. 104 a. 6 ad 3"><a name="43463"><span class=
1293 "ref">[43463] II&ordf;-IIae q. 104 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium
1294 dicendum quod principibus saecularibus intantum homo obedire 1022 dicendum quod principibus saecularibus intantum homo obedire
1295 tenetur, inquantum ordo iustitiae requirit. Et ideo si non habeant 1023 tenetur, inquantum ordo iustitiae requirit. Et ideo si non habeant
1296 iustum principatum sed usurpatum, vel si iniusta praecipiant, non 1024 iustum principatum sed usurpatum, vel si iniusta praecipiant, non
1297 tenentur eis subditi obedire, nisi forte per accidens, propter 1025 tenentur eis subditi obedire, nisi forte per accidens, propter
1298 vitandum scandalum vel periculum.</p> 1026 vitandum scandalum vel periculum.</p></div></div><div class="q" id="q105"><h2>Quaestio 105</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 105 pr."><a name="43464"><span class="ref">[43464] IIª-IIae q. 105 pr.</span></a> Deinde
1299 <br />
1300 <div class="D">Quaestio 105</div>
1301 <div class="G">Prooemium</div>
1302 <p title="II-II q. 105 pr."><a name="43464"><span class=
1303 "ref">[43464] II&ordf;-IIae q. 105 pr.</span></a> Deinde
1304 considerandum est de inobedientia. Et circa hoc quaeruntur duo. 1027 considerandum est de inobedientia. Et circa hoc quaeruntur duo.
1305 Primo, utrum sit peccatum mortale. Secundo, utrum sit gravissimum 1028 Primo, utrum sit peccatum mortale. Secundo, utrum sit gravissimum
1306 peccatorum.</p> 1029 peccatorum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 105 a. 1 arg. 1"><a name="43465"><span class="ref">[43465] IIª-IIae q. 105 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
1307 <br />
1308 <div class="E">Articulus 1</div>
1309 <p title="II-II q. 105 a. 1 arg. 1"><a name="43465"><span class=
1310 "ref">[43465] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
1311 sic proceditur. Videtur quod inobedientia non sit peccatum mortale. 1030 sic proceditur. Videtur quod inobedientia non sit peccatum mortale.
1312 Omne enim peccatum est inobedientia, ut patet per definitionem 1031 Omne enim peccatum est inobedientia, ut patet per definitionem
1313 Ambrosii superius positam. Si ergo inobedientia esset peccatum 1032 Ambrosii superius positam. Si ergo inobedientia esset peccatum
1314 mortale, omne peccatum esset mortale.</p> 1033 mortale, omne peccatum esset mortale.</p><p title="II-II q. 105 a. 1 arg. 2"><a name="43466"><span class="ref">[43466] IIª-IIae q. 105 a. 1 arg. 2</span></a>
1315 <p title="II-II q. 105 a. 1 arg. 2"><a name="43466"><span class=
1316 "ref">[43466] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 2</span></a>
1317 Praeterea, Gregorius dicit, XXXI Moral., quod inobedientia oritur 1034 Praeterea, Gregorius dicit, XXXI Moral., quod inobedientia oritur
1318 ex inani gloria. Sed inanis gloria non est peccatum mortale. Ergo 1035 ex inani gloria. Sed inanis gloria non est peccatum mortale. Ergo
1319 nec inobedientia.</p> 1036 nec inobedientia.</p><p title="II-II q. 105 a. 1 arg. 3"><a name="43467"><span class="ref">[43467] IIª-IIae q. 105 a. 1 arg. 3</span></a>
1320 <p title="II-II q. 105 a. 1 arg. 3"><a name="43467"><span class=
1321 "ref">[43467] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 arg. 3</span></a>
1322 Praeterea, tunc dicitur aliquis esse inobediens quando superioris 1037 Praeterea, tunc dicitur aliquis esse inobediens quando superioris
1323 praeceptum non implet. Sed superiores multoties praecepta 1038 praeceptum non implet. Sed superiores multoties praecepta
1324 multiplicant, quae vix aut nunquam omnia possunt observari. Si ergo 1039 multiplicant, quae vix aut nunquam omnia possunt observari. Si ergo
1325 inobedientia esset peccatum mortale, sequeretur quod homo non 1040 inobedientia esset peccatum mortale, sequeretur quod homo non
1326 posset vitare mortale peccatum, quod est inconveniens. Non ergo 1041 posset vitare mortale peccatum, quod est inconveniens. Non ergo
1327 inobedientia est peccatum mortale.</p> 1042 inobedientia est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 105 a. 1 s. c."><a name="43468"><span class="ref">[43468] IIª-IIae q. 105 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
1328 <p title="II-II q. 105 a. 1 s. c."><a name="43468"><span class=
1329 "ref">[43468] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
1330 est quod Rom. I, et II ad Tim. III, inter alia peccata mortalia 1043 est quod Rom. I, et II ad Tim. III, inter alia peccata mortalia
1331 computatur, parentibus non obedientes.</p> 1044 computatur, parentibus non obedientes.</p><p title="II-II q. 105 a. 1 co."><a name="43469"><span class="ref">[43469] IIª-IIae q. 105 a. 1 co.</span></a> Respondeo
1332 <p title="II-II q. 105 a. 1 co."><a name="43469"><span class=
1333 "ref">[43469] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 co.</span></a> Respondeo
1334 dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum mortale est quod 1045 dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum mortale est quod
1335 contrariatur caritati, per quam est spiritualis vita. Caritate 1046 contrariatur caritati, per quam est spiritualis vita. Caritate
1336 autem diligitur Deus et proximus. Exigit autem caritas Dei ut eius 1047 autem diligitur Deus et proximus. Exigit autem caritas Dei ut eius
1337 mandatis obediatur, sicut supra dictum est. Et ideo inobedientem 1048 mandatis obediatur, sicut supra dictum est. Et ideo inobedientem
1338 esse divinis praeceptis peccatum mortale est, quasi divinae 1049 esse divinis praeceptis peccatum mortale est, quasi divinae
1340 etiam superioribus obediatur. Et ideo etiam inobedientia qua quis 1051 etiam superioribus obediatur. Et ideo etiam inobedientia qua quis
1341 inobediens est praeceptis superiorum, est peccatum mortale, quasi 1052 inobediens est praeceptis superiorum, est peccatum mortale, quasi
1342 divinae dilectioni contrarium, secundum illud Rom. XIII, <i>qui 1053 divinae dilectioni contrarium, secundum illud Rom. XIII, <i>qui
1343 potestati resistit, Dei ordinationi resistit</i>. Contrariatur 1054 potestati resistit, Dei ordinationi resistit</i>. Contrariatur
1344 insuper dilectioni proximi, inquantum superiori proximo subtrahit 1055 insuper dilectioni proximi, inquantum superiori proximo subtrahit
1345 obedientiam quam ei debet.</p> 1056 obedientiam quam ei debet.</p><p title="II-II q. 105 a. 1 ad 1"><a name="43470"><span class="ref">[43470] IIª-IIae q. 105 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
1346 <p title="II-II q. 105 a. 1 ad 1"><a name="43470"><span class=
1347 "ref">[43470] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
1348 ergo dicendum quod illa definitio Ambrosii datur de peccato 1057 ergo dicendum quod illa definitio Ambrosii datur de peccato
1349 mortali, quod habet perfectam peccati rationem. Peccatum enim 1058 mortali, quod habet perfectam peccati rationem. Peccatum enim
1350 veniale non est inobedientia, quia non est contra praeceptum, sed 1059 veniale non est inobedientia, quia non est contra praeceptum, sed
1351 praeter praeceptum. Nec etiam omne peccatum mortale est 1060 praeter praeceptum. Nec etiam omne peccatum mortale est
1352 inobedientia, proprie et per se loquendo, sed solum sicut quando 1061 inobedientia, proprie et per se loquendo, sed solum sicut quando
1353 aliquis praeceptum contemnit. Quia ex fine morales actus speciem 1062 aliquis praeceptum contemnit. Quia ex fine morales actus speciem
1354 habent. Cum autem facit aliquid contra praeceptum non propter 1063 habent. Cum autem facit aliquid contra praeceptum non propter
1355 praecepti contemptum, sed propter aliquid aliud, est inobedientia 1064 praecepti contemptum, sed propter aliquid aliud, est inobedientia
1356 materialiter tantum, sed pertinet formaliter ad aliam speciem 1065 materialiter tantum, sed pertinet formaliter ad aliam speciem
1357 peccati.</p> 1066 peccati.</p><p title="II-II q. 105 a. 1 ad 2"><a name="43471"><span class="ref">[43471] IIª-IIae q. 105 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
1358 <p title="II-II q. 105 a. 1 ad 2"><a name="43471"><span class=
1359 "ref">[43471] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
1360 dicendum quod inanis gloria appetit manifestationem alicuius 1067 dicendum quod inanis gloria appetit manifestationem alicuius
1361 excellentiae, et quia videtur ad quandam excellentiam pertinere 1068 excellentiae, et quia videtur ad quandam excellentiam pertinere
1362 quod homo praeceptis alterius non subdatur, inde est quod 1069 quod homo praeceptis alterius non subdatur, inde est quod
1363 inobedientia ex inani gloria oritur. Nihil autem prohibet ex 1070 inobedientia ex inani gloria oritur. Nihil autem prohibet ex
1364 peccato veniali oriri mortale, cum veniale sit dispositio ad 1071 peccato veniali oriri mortale, cum veniale sit dispositio ad
1365 mortale.</p> 1072 mortale.</p><p title="II-II q. 105 a. 1 ad 3"><a name="43472"><span class="ref">[43472] IIª-IIae q. 105 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
1366 <p title="II-II q. 105 a. 1 ad 3"><a name="43472"><span class=
1367 "ref">[43472] II&ordf;-IIae q. 105 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
1368 dicendum quod nullus obligatur ad impossibile. Et ideo si tot 1073 dicendum quod nullus obligatur ad impossibile. Et ideo si tot
1369 praecepta aliquis praelatus ingerat quod subditus ea implere non 1074 praecepta aliquis praelatus ingerat quod subditus ea implere non
1370 possit, excusatur a peccato. Et ideo praelati abstinere debent a 1075 possit, excusatur a peccato. Et ideo praelati abstinere debent a
1371 multitudine praeceptorum.</p> 1076 multitudine praeceptorum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 105 a. 2 arg. 1"><a name="43473"><span class="ref">[43473] IIª-IIae q. 105 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
1372 <br />
1373 <div class="E">Articulus 2</div>
1374 <p title="II-II q. 105 a. 2 arg. 1"><a name="43473"><span class=
1375 "ref">[43473] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
1376 secundum sic proceditur. Videtur quod inobedientia sit gravissimum 1077 secundum sic proceditur. Videtur quod inobedientia sit gravissimum
1377 peccatum. Dicitur enim I Reg. XV, <i>et quasi scelus idololatriae 1078 peccatum. Dicitur enim I Reg. XV, <i>et quasi scelus idololatriae
1378 nolle acquiescere</i>. Sed idolatria est gravissimum peccatum, ut 1079 nolle acquiescere</i>. Sed idolatria est gravissimum peccatum, ut
1379 supra habitum est. Ergo inobedientia est gravissimum peccatum.</p> 1080 supra habitum est. Ergo inobedientia est gravissimum peccatum.</p><p title="II-II q. 105 a. 2 arg. 2"><a name="43474"><span class="ref">[43474] IIª-IIae q. 105 a. 2 arg. 2</span></a>
1380 <p title="II-II q. 105 a. 2 arg. 2"><a name="43474"><span class=
1381 "ref">[43474] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 2</span></a>
1382 Praeterea, illud peccatum dicitur esse in spiritum sanctum per quod 1081 Praeterea, illud peccatum dicitur esse in spiritum sanctum per quod
1383 tolluntur impedimenta peccati, ut supra dictum est. Sed per 1082 tolluntur impedimenta peccati, ut supra dictum est. Sed per
1384 inobedientiam contemnit homo praeceptum, quod maxime retrahit 1083 inobedientiam contemnit homo praeceptum, quod maxime retrahit
1385 hominem a peccando. Ergo inobedientia est peccatum in spiritum 1084 hominem a peccando. Ergo inobedientia est peccatum in spiritum
1386 sanctum. Et ita est gravissimum peccatum.</p> 1085 sanctum. Et ita est gravissimum peccatum.</p><p title="II-II q. 105 a. 2 arg. 3"><a name="43475"><span class="ref">[43475] IIª-IIae q. 105 a. 2 arg. 3</span></a>
1387 <p title="II-II q. 105 a. 2 arg. 3"><a name="43475"><span class=
1388 "ref">[43475] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 arg. 3</span></a>
1389 Praeterea, apostolus dicit, Rom. V, quod <i>per unius inobedientiam 1086 Praeterea, apostolus dicit, Rom. V, quod <i>per unius inobedientiam
1390 peccatores constituti sunt multi</i>. Sed causa videtur esse potior 1087 peccatores constituti sunt multi</i>. Sed causa videtur esse potior
1391 effectu. Ergo inobedientia videtur esse gravius peccatum quam alia 1088 effectu. Ergo inobedientia videtur esse gravius peccatum quam alia
1392 quae ex ea causantur.</p> 1089 quae ex ea causantur.</p><p title="II-II q. 105 a. 2 s. c."><a name="43476"><span class="ref">[43476] IIª-IIae q. 105 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
1393 <p title="II-II q. 105 a. 2 s. c."><a name="43476"><span class=
1394 "ref">[43476] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
1395 est quod gravius est contemnere praecipientem quam praeceptum. Sed 1090 est quod gravius est contemnere praecipientem quam praeceptum. Sed
1396 quaedam peccata sunt contra ipsam personam praecipientis, sicut 1091 quaedam peccata sunt contra ipsam personam praecipientis, sicut
1397 patet de blasphemia et homicidio. Ergo inobedientia non est 1092 patet de blasphemia et homicidio. Ergo inobedientia non est
1398 gravissimum peccatum.</p> 1093 gravissimum peccatum.</p><p title="II-II q. 105 a. 2 co."><a name="43477"><span class="ref">[43477] IIª-IIae q. 105 a. 2 co.</span></a> Respondeo
1399 <p title="II-II q. 105 a. 2 co."><a name="43477"><span class=
1400 "ref">[43477] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 co.</span></a> Respondeo
1401 dicendum quod non omnis inobedientia est aequale peccatum. Potest 1094 dicendum quod non omnis inobedientia est aequale peccatum. Potest
1402 enim una inobedientia esse gravior altera dupliciter. Uno modo, ex 1095 enim una inobedientia esse gravior altera dupliciter. Uno modo, ex
1403 parte praecipientis. Quamvis enim omnem curam homo apponere debeat 1096 parte praecipientis. Quamvis enim omnem curam homo apponere debeat
1404 ad hoc quod cuilibet superiori obediat, tamen magis est debitum 1097 ad hoc quod cuilibet superiori obediat, tamen magis est debitum
1405 quod homo obediat superiori quam inferiori potestati. Cuius signum 1098 quod homo obediat superiori quam inferiori potestati. Cuius signum
1431 praeceptum hominis, levior est peccato quo contemnitur ipse 1124 praeceptum hominis, levior est peccato quo contemnitur ipse
1432 praecipiens, quia ex reverentia praecipientis procedere debet 1125 praecipiens, quia ex reverentia praecipientis procedere debet
1433 reverentia praecepti. Et similiter peccatum quod directe pertinet 1126 reverentia praecepti. Et similiter peccatum quod directe pertinet
1434 ad contemptum Dei, sicut blasphemia vel aliquid huiusmodi, gravius 1127 ad contemptum Dei, sicut blasphemia vel aliquid huiusmodi, gravius
1435 est, etiam semota per intellectum inobedientia a peccato, quam 1128 est, etiam semota per intellectum inobedientia a peccato, quam
1436 peccatum in quo contemnitur solum Dei praeceptum.</p> 1129 peccatum in quo contemnitur solum Dei praeceptum.</p><p title="II-II q. 105 a. 2 ad 1"><a name="43478"><span class="ref">[43478] IIª-IIae q. 105 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
1437 <p title="II-II q. 105 a. 2 ad 1"><a name="43478"><span class=
1438 "ref">[43478] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
1439 ergo dicendum quod illa comparatio Samuelis non est aequalitatis, 1130 ergo dicendum quod illa comparatio Samuelis non est aequalitatis,
1440 sed similitudinis, quia inobedientia redundat in contemptum Dei 1131 sed similitudinis, quia inobedientia redundat in contemptum Dei
1441 sicut et idololatria, licet idololatria magis.</p> 1132 sicut et idololatria, licet idololatria magis.</p><p title="II-II q. 105 a. 2 ad 2"><a name="43479"><span class="ref">[43479] IIª-IIae q. 105 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
1442 <p title="II-II q. 105 a. 2 ad 2"><a name="43479"><span class=
1443 "ref">[43479] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
1444 dicendum quod non omnis inobedientia est peccatum in spiritum 1133 dicendum quod non omnis inobedientia est peccatum in spiritum
1445 sanctum, sed solum illa cui obstinatio adhibetur. Non enim 1134 sanctum, sed solum illa cui obstinatio adhibetur. Non enim
1446 contemptus cuiuscumque quod peccatum impedit, constituit peccatum 1135 contemptus cuiuscumque quod peccatum impedit, constituit peccatum
1447 in spiritum sanctum, alioquin cuiuslibet boni contemptus esset 1136 in spiritum sanctum, alioquin cuiuslibet boni contemptus esset
1448 peccatum in spiritum sanctum, quia per quodlibet bonum potest homo 1137 peccatum in spiritum sanctum, quia per quodlibet bonum potest homo
1449 a peccato impediri. Sed illorum bonorum contemptus facit peccatum 1138 a peccato impediri. Sed illorum bonorum contemptus facit peccatum
1450 in spiritum sanctum quae directe ducunt ad poenitentiam et 1139 in spiritum sanctum quae directe ducunt ad poenitentiam et
1451 remissionem peccatorum.</p> 1140 remissionem peccatorum.</p><p title="II-II q. 105 a. 2 ad 3"><a name="43480"><span class="ref">[43480] IIª-IIae q. 105 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
1452 <p title="II-II q. 105 a. 2 ad 3"><a name="43480"><span class=
1453 "ref">[43480] II&ordf;-IIae q. 105 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
1454 dicendum quod primum peccatum primi parentis, ex quo in omnes 1141 dicendum quod primum peccatum primi parentis, ex quo in omnes
1455 peccatum emanavit, non fuit inobedientia, secundum quod est 1142 peccatum emanavit, non fuit inobedientia, secundum quod est
1456 speciale peccatum, sed superbia, ex qua homo ad inobedientiam 1143 speciale peccatum, sed superbia, ex qua homo ad inobedientiam
1457 processit. Unde apostolus in verbis illis videtur accipere 1144 processit. Unde apostolus in verbis illis videtur accipere
1458 inobedientiam secundum quod generaliter se habet ad omne 1145 inobedientiam secundum quod generaliter se habet ad omne
1459 peccatum.</p> 1146 peccatum.</p></div></div><div class="centro"><br/>
1460 <div class="centro"><br /> 1147 <p><a href="sth3101.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
1461 <p><a href="sth3101.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" 1148 <a href="sth3106.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
1462 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp; 1149 <br/>
1463 <a href="sth3106.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" 1150 <hr/>
1464 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> 1151 <br/>
1465 <br /> 1152 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad
1466 <hr /> 1153 hanc editionem<br/>
1467 <br /> 1154 Iura omnia asservantur<br/>
1468 <address>&copy; 2006 Fundaci&oacute;n Tom&aacute;s de Aquino quoad 1155 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address>
1469 hanc editionem<br /> 1156 </div></body>
1470 Iura omnia asservantur<br />
1471 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264"
1472 style="text-decoration=none">49644264</a></address>
1473 </div>
1474 </body>
1475 </html> 1157 </html>