Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4001.html @ 53:d777cc3962f2
div-wrapped
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. 1</title> | |
| 28 | 19 </head> |
| 53 | 20 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">tertia pars quaestio I</div><div class="centro"> |
| 21 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 22 <tr> |
| 53 | 23 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" border="0" height="180" width="204" src="icons/bene180.jpg"/></th> |
| 28 | 24 </tr> |
| 25 </table> | |
| 53 | 26 <br/> |
| 27 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1903 editum<br/> | |
| 28 | 28 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 29 magneticas<br/> |
| 30 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 31 <br/></span><br/> | |
| 32 <hr/> | |
| 33 <br/> | |
| 34 <p><a href="sth4000.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 35 <a href="sth4002.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 36 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 37 // | |
| 38 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
39 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 41 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 42 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="#46733">III&ordf; q. 1 a. 1 arg. 1'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#46734">III&ordf; q. 1 a. 1 arg. 2'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#46735">III&ordf; q. 1 a. 1 arg. 3'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#46736">III&ordf; q. 1 a. 1 arg. 4'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#46737">III&ordf; q. 1 a. 1 s. c.'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#46738">III&ordf; q. 1 a. 1 co.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#46739">III&ordf; q. 1 a. 1 ad 1'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#46740">III&ordf; q. 1 a. 1 ad 2'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#46741">III&ordf; q. 1 a. 1 ad 3'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#46742">III&ordf; q. 1 a. 1 ad 4'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#46743">III&ordf; q. 1 a. 2 arg. 1'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#46744">III&ordf; q. 1 a. 2 arg. 2'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#46745">III&ordf; q. 1 a. 2 arg. 3'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#46746">III&ordf; q. 1 a. 2 s. c.'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#46747">III&ordf; q. 1 a. 2 co.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#46748">III&ordf; q. 1 a. 2 ad 1'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#46749">III&ordf; q. 1 a. 2 ad 2'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#46750">III&ordf; q. 1 a. 2 ad 3'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#46751">III&ordf; q. 1 a. 3 arg. 1'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#46752">III&ordf; q. 1 a. 3 arg. 2'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#46753">III&ordf; q. 1 a. 3 arg. 3'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#46754">III&ordf; q. 1 a. 3 arg. 4'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#46755">III&ordf; q. 1 a. 3 arg. 5'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#46756">III&ordf; q. 1 a. 3 s. c.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#46757">III&ordf; q. 1 a. 3 co.'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#46758">III&ordf; q. 1 a. 3 ad 1'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#46759">III&ordf; q. 1 a. 3 ad 2'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#46760">III&ordf; q. 1 a. 3 ad 3'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#46761">III&ordf; q. 1 a. 3 ad 4'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#46762">III&ordf; q. 1 a. 3 ad 5'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#46763">III&ordf; q. 1 a. 4 arg. 1'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#46764">III&ordf; q. 1 a. 4 arg. 2'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#46765">III&ordf; q. 1 a. 4 arg. 3'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#46766">III&ordf; q. 1 a. 4 s. c.'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#46767">III&ordf; q. 1 a. 4 co.'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#46768">III&ordf; q. 1 a. 4 ad 1'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#46769">III&ordf; q. 1 a. 4 ad 2'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#46770">III&ordf; q. 1 a. 4 ad 3'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#46771">III&ordf; q. 1 a. 5 arg. 1'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#46772">III&ordf; q. 1 a. 5 arg. 2'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#46773">III&ordf; q. 1 a. 5 arg. 3'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#46774">III&ordf; q. 1 a. 5 s. c.'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#46775">III&ordf; q. 1 a. 5 co.'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#46776">III&ordf; q. 1 a. 5 ad 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#46777">III&ordf; q. 1 a. 5 ad 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#46778">III&ordf; q. 1 a. 5 ad 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#46779">III&ordf; q. 1 a. 6 arg. 1'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#46780">III&ordf; q. 1 a. 6 arg. 2'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#46781">III&ordf; q. 1 a. 6 arg. 3'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#46782">III&ordf; q. 1 a. 6 s. c.'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#46783">III&ordf; q. 1 a. 6 co.'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#46784">III&ordf; q. 1 a. 6 ad 1'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#46785">III&ordf; q. 1 a. 6 ad 2'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#46786">III&ordf; q. 1 a. 6 ad 3'); | |
| 102 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 103 document.write('<BR><BR>'); | |
| 104 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 105 document.write('<\/FORM>'); | |
| 106 // --> | |
| 107 // | |
| 108 </script><br/> | |
| 109 <hr/> | |
| 110 <br/></div><div class="q" id="q1"><h2>Quaestio 1</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 1 pr."><a name="46732"><span class="ref">[46732] | |
| 111 IIIª q. 1 pr.</span></a> Circa primum tria consideranda | |
| 28 | 112 occurrunt, primo quidem, de convenientia incarnationis ipsius; |
| 113 secundo, de modo unionis verbi incarnati; tertio, de his quae | |
| 114 consequuntur ad hanc unionem. Circa primum quaeruntur sex. Primo, | |
| 115 utrum conveniens fuerit Deum incarnari. Secundo, utrum fuerit | |
| 116 necessarium ad reparationem humani generis. Tertio, utrum, si non | |
| 117 fuisset peccatum, Deus incarnatus fuisset. Quarto, utrum | |
| 118 principalius sit incarnatus ad tollendum originale peccatum quam | |
| 119 actuale. Quinto, utrum conveniens fuerit Deum incarnari a principio | |
| 120 mundi. Sexto, utrum eius incarnatio differri debuerit usque in | |
| 53 | 121 finem mundi.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 1 a. 1 arg. 1"><a name="46733"><span class="ref">[46733] IIIª q. 1 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 122 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Deum incarnari. Cum |
| 123 enim Deus ab aeterno sit ipsa essentia bonitatis, sic optimum est | |
| 124 ipsum esse sicut ab aeterno fuit. Sed Deus ab aeterno fuit absque | |
| 125 omni carne. Ergo convenientissimum est ipsum non esse carni unitum. | |
| 53 | 126 Non ergo fuit conveniens Deum incarnari.</p><p title="III q. 1 a. 1 arg. 2"><a name="46734"><span class="ref">[46734] IIIª q. 1 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, quae |
| 28 | 127 sunt in infinitum distantia, inconvenienter iunguntur, sicut |
| 128 inconveniens esset iunctura si quis pingeret imaginem in qua | |
| 129 <i>humano capiti cervix iungeretur equina</i>. Sed Deus et caro in | |
| 130 infinitum distant, cum Deus sit simplicissimus caro autem | |
| 131 composita, et praecipue humana. Ergo inconveniens fuit quod Deus | |
| 53 | 132 carni uniretur humanae.</p><p title="III q. 1 a. 1 arg. 3"><a name="46735"><span class="ref">[46735] IIIª q. 1 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, sic |
| 28 | 133 distat corpus a summo spiritu sicut malitia a summa bonitate. Sed |
| 134 omnino esset inconveniens quod Deus, qui est summa bonitas, | |
| 135 malitiam assumeret. Ergo non est conveniens quod summus spiritus | |
| 53 | 136 increatus corpus assumeret.</p><p title="III q. 1 a. 1 arg. 4"><a name="46736"><span class="ref">[46736] IIIª q. 1 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 137 inconveniens est ut qui excedit magna, contineatur in minimo; et |
| 138 cui imminet cura magnorum, ad parva se transferat. Sed Deum, qui | |
| 139 totius mundi curam gerit, tota universitas capere non sufficit. | |
| 140 Ergo videtur inconveniens quod <i>intra corpusculum vagientis | |
| 141 infantiae lateat cui parum putatur universitas; et tandiu a sedibus | |
| 142 suis absit ille regnator, atque ad unum corpusculum totius mundi | |
| 53 | 143 cura transferatur</i>; ut Volusianus scribit ad Augustinum.</p><p title="III q. 1 a. 1 s. c."><a name="46737"><span class="ref">[46737] IIIª q. 1 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 144 illud videtur esse convenientissimum ut per visibilia monstrentur |
| 145 invisibilia Dei, ad hoc enim totus mundus est factus, ut patet per | |
| 146 illud apostoli, Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea quae facta sunt, | |
| 147 intellecta, conspiciuntur</i>. Sed sicut Damascenus dicit, in | |
| 148 principio III libri, <i>per incarnationis mysterium monstratur | |
| 149 simul bonitas et sapientia et iustitia et potentia Dei</i> vel | |
| 150 virtus, <i>bonitas quidem, quoniam non despexit proprii plasmatis | |
| 151 infirmitatem; iustitia vero, quoniam non alium facit vincere | |
| 152 tyrannum, neque vi eripit ex morte hominem; sapientia vero, quoniam | |
| 153 invenit difficillimi decentissimam solutionem; potentia vero</i>, | |
| 154 sive virtus, <i>infinita, quia nihil est maius quam Deum fieri | |
| 53 | 155 hominem</i>. Ergo conveniens fuit Deum incarnari.</p><p title="III q. 1 a. 1 co."><a name="46738"><span class="ref">[46738] IIIª q. 1 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum |
| 28 | 156 quod unicuique rei conveniens est illud quod competit sibi secundum |
| 157 rationem propriae naturae, sicut homini conveniens est ratiocinari | |
| 158 quia hoc convenit sibi inquantum est rationalis secundum suam | |
| 159 naturam. Ipsa autem natura Dei est bonitas, ut patet per Dionysium, | |
| 160 I cap. de Div. Nom. Unde quidquid pertinet ad rationem boni, | |
| 161 conveniens est Deo. Pertinet autem ad rationem boni ut se aliis | |
| 162 communicet, ut patet per Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Unde ad | |
| 163 rationem summi boni pertinet quod summo modo se creaturae | |
| 164 communicet. Quod quidem maxime fit per hoc quod <i>naturam creatam | |
| 165 sic sibi coniungit ut una persona fiat ex tribus, verbo, anima et | |
| 166 carne</i>, sicut dicit Augustinus, XIII de Trin. Unde manifestum | |
| 53 | 167 est quod conveniens fuit Deum incarnari.</p><p title="III q. 1 a. 1 ad 1"><a name="46739"><span class="ref">[46739] IIIª q. 1 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 168 dicendum quod incarnationis mysterium non est impletum per hoc quod |
| 169 Deus sit aliquo modo a suo statu immutatus in quo ab aeterno non | |
| 170 fuit, sed per hoc quod novo modo creaturae se univit, vel potius | |
| 171 eam sibi. Est autem conveniens ut creatura, quae secundum rationem | |
| 172 sui mutabilis est, non semper eodem modo se habeat. Et ideo, sicut | |
| 173 creatura, cum prius non esset, in esse producta est, convenienter, | |
| 53 | 174 cum prius non esset unita Deo, postmodum fuit ei unita.</p><p title="III q. 1 a. 1 ad 2"><a name="46740"><span class="ref">[46740] IIIª q. 1 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 175 dicendum quod uniri Deo in unitate personae non fuit conveniens |
| 176 carni humanae secundum conditionem suae naturae, quia hoc erat | |
| 177 supra dignitatem ipsius. Conveniens tamen fuit Deo, secundum | |
| 178 infinitam excellentiam bonitatis eius, ut sibi eam uniret pro | |
| 53 | 179 salute humana.</p><p title="III q. 1 a. 1 ad 3"><a name="46741"><span class="ref">[46741] IIIª q. 1 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 180 dicendum quod quaelibet alia conditio secundum quam quaecumque |
| 181 creatura differt a creatore, a Dei sapientia est instituta, et ad | |
| 182 Dei bonitatem ordinata, Deus enim propter suam bonitatem, cum sit | |
| 183 increatus, immobilis, incorporeus, produxit creaturas mobiles et | |
| 184 corporeas; et similiter malum poenae a Dei iustitia est introductum | |
| 185 propter gloriam Dei. Malum vero culpae committitur per recessum ab | |
| 186 arte divinae sapientiae et ab ordine divinae bonitatis. Et ideo | |
| 187 conveniens esse potuit assumere naturam creatam, mutabilem, | |
| 188 corpoream et poenalitati subiectam, non autem fuit conveniens ei | |
| 53 | 189 assumere malum culpae.</p><p title="III q. 1 a. 1 ad 4"><a name="46742"><span class="ref">[46742] IIIª q. 1 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 190 dicendum quod, sicut Augustinus respondet, in epistola ad |
| 191 Volusianum, <i>non habet hoc Christiana doctrina, quod ita sit Deus | |
| 192 infusus carni humanae ut curam gubernandae universitatis vel | |
| 193 deseruerit vel amiserit, vel ad illud corpusculum quasi contractam | |
| 194 transtulerit, hominum est iste sensus nihil nisi corpus valentium | |
| 195 cogitare. Deus autem non mole, sed virtute magnus est, unde | |
| 196 magnitudo virtutis eius nullas in angusto sentit angustias. Non est | |
| 197 ergo incredibile, ut verbum hominis transiens simul auditur a | |
| 198 multis et a singulis totum, quod verbum Dei permanens simul ubique | |
| 199 sit totum</i>. Unde nullum inconveniens sequitur, Deo | |
| 53 | 200 incarnato.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 1 a. 2 arg. 1"><a name="46743"><span class="ref">[46743] IIIª q. 1 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic |
| 28 | 201 proceditur. Videtur quod non fuerit necessarium ad reparationem |
| 202 humani generis verbum Dei incarnari. Verbo enim Dei, cum sit Deus | |
| 203 perfectus, ut in primo habitum est, nihil virtutis per carnem | |
| 204 assumptam accrevit. Si ergo verbum Dei incarnatum naturam | |
| 53 | 205 reparavit, etiam absque carnis assumptione eam potuit reparare.</p><p title="III q. 1 a. 2 arg. 2"><a name="46744"><span class="ref">[46744] IIIª q. 1 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 206 reparationem humanae naturae, quae per peccatum collapsa erat, |
| 207 nihil aliud requiri videbatur quam quod homo satisfaceret pro | |
| 208 peccato. Non enim Deus ab homine requirere plus debet quam possit, | |
| 209 et, cum pronior sit ad miserendum quam ad puniendum, sicut homini | |
| 210 imputat actum peccati, ita etiam videtur quod ei imputet ad | |
| 211 deletionem peccati actum contrarium. Non ergo fuit necessarium ad | |
| 53 | 212 reparationem humanae naturae verbum Dei incarnari.</p><p title="III q. 1 a. 2 arg. 3"><a name="46745"><span class="ref">[46745] IIIª q. 1 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 213 salutem hominis praecipue pertinet ut Deum revereatur, unde dicitur |
| 214 Malach. I, <i>si ego dominus, ubi timor meus? Si pater, ubi honor | |
| 215 meus?</i> Sed ex hoc ipso homines Deum magis reverentur quod eum | |
| 216 considerant super omnia elevatum, et ab hominum sensibus remotum, | |
| 217 unde in Psalmo dicitur, <i>excelsus super omnes gentes dominus, et | |
| 218 super caelos gloria eius</i>; et postea subditur, <i>quis sicut | |
| 219 dominus Deus noster?</i> Quod ad reverentiam pertinet. Ergo videtur | |
| 220 non convenire humanae saluti quod Deus nobis similis fieret per | |
| 53 | 221 carnis assumptionem.</p><p title="III q. 1 a. 2 s. c."><a name="46746"><span class="ref">[46746] IIIª q. 1 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 222 illud per quod humanum genus liberatur a perditione, est |
| 223 necessarium ad humanam salutem. Sed mysterium divinae incarnationis | |
| 224 est huiusmodi, secundum illud Ioan. III, <i>sic Deus dilexit mundum | |
| 225 ut filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non | |
| 226 pereat, sed habeat vitam aeternam</i>. Ergo necesse fuit ad humanam | |
| 53 | 227 salutem Deum incarnari.</p><p title="III q. 1 a. 2 co."><a name="46747"><span class="ref">[46747] IIIª q. 1 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum |
| 28 | 228 quod ad finem aliquem dicitur aliquid esse necessarium dupliciter, |
| 229 uno modo, sine quo aliquid esse non potest, sicut cibus est | |
| 230 necessarius ad conservationem humanae vitae; alio modo, per quod | |
| 231 melius et convenientius pervenitur ad finem, sicut equus | |
| 232 necessarius est ad iter. Primo modo Deum incarnari non fuit | |
| 233 necessarium ad reparationem humanae naturae, Deus enim per suam | |
| 234 omnipotentem virtutem poterat humanam naturam multis aliis modis | |
| 235 reparare. Secundo autem modo necessarium fuit Deum incarnari ad | |
| 236 humanae naturae reparationem. Unde dicit Augustinus, XIII de Trin., | |
| 237 <i>ostendamus non alium modum possibilem Deo defuisse, cuius | |
| 238 potestati omnia aequaliter subiacent, sed sanandae miseriae nostrae | |
| 239 convenientiorem alium modum non fuisse</i>. Et hoc quidem | |
| 240 considerari potest quantum ad promotionem hominis in bono. Primo | |
| 241 quidem, quantum ad fidem, quae magis certificatur ex hoc quod ipsi | |
| 242 Deo loquenti credit. Unde Augustinus dicit, XI de Civ. Dei, <i>ut | |
| 243 homo fidentius ambularet ad veritatem, ipsa veritas, Dei filius, | |
| 244 homine assumpto, constituit atque fundavit fidem</i>. Secundo, | |
| 245 quantum ad spem, quae per hoc maxime erigitur. Unde Augustinus | |
| 246 dicit, XIII de Trin., <i>nihil tam necessarium fuit ad erigendam | |
| 247 spem nostram quam ut demonstraretur nobis quantum diligeret nos | |
| 248 Deus. Quid vero huius rei isto indicio manifestius, quam ut Dei | |
| 249 filius naturae nostrae dignatus est inire consortium?</i> Tertio, | |
| 250 quantum ad caritatem, quae maxime per hoc excitatur. Unde | |
| 251 Augustinus dicit, in libro de catechizandis rudibus, <i>quae maior | |
| 252 causa est adventus domini, nisi ut ostenderet Deus dilectionem suam | |
| 253 in nobis?</i> Et postea subdit, <i>si amare pigebat, saltem reamare | |
| 254 non pigeat</i>. Quarto, quantum ad rectam operationem, in qua nobis | |
| 255 exemplum se praebuit. Unde Augustinus dicit, in quodam sermone de | |
| 256 nativitate domini, <i>homo sequendus non erat, qui videri poterat, | |
| 257 Deus sequendus erat, qui videri non poterat. Ut ergo exhiberetur | |
| 258 homini et qui ab homine videretur, et quem homo sequeretur, Deus | |
| 259 factus est homo</i>. Quinto, quantum ad plenam participationem | |
| 260 divinitatis, quae vere est hominis beatitudo, et finis humanae | |
| 261 vitae. Et hoc collatum est nobis per Christi humanitatem, dicit | |
| 262 enim Augustinus, in quodam sermone de Nativ. domini, <i>factus est | |
| 263 Deus homo, ut homo fieret Deus</i>. Similiter etiam hoc utile fuit | |
| 264 ad remotionem mali. Primo enim per hoc homo instruitur ne sibi | |
| 265 Diabolum praeferat, et eum veneretur, qui est auctor peccati. Unde | |
| 266 dicit Augustinus, XIII de Trin., <i>quando sic Deo coniungi potuit | |
| 267 humana natura ut fieret una persona, superbi illi maligni spiritus | |
| 268 non ideo se audeant homini praeponere quia non habent carnem</i>. | |
| 269 Secundo, quia per hoc instruimur quanta sit dignitas humanae | |
| 270 naturae, ne eam inquinemus peccando. Unde dicit Augustinus, in | |
| 271 libro de vera religione, <i>demonstravit nobis Deus quam excelsum | |
| 272 locum inter creaturas habeat humana natura, in hoc quod hominibus | |
| 273 in vero homine apparuit</i>. Et Leo Papa dicit, in sermone de | |
| 274 nativitate, <i>agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae | |
| 275 consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri | |
| 276 conversatione redire</i>. Tertio quia, ad praesumptionem hominis | |
| 277 tollendam, <i>gratia Dei, nullis meritis praecedentibus, in homine | |
| 278 Christo nobis commendatur</i>, ut dicitur XIII de Trinitate. | |
| 279 Quarto, quia <i>superbia hominis, quae maximum impedimentum est ne | |
| 280 inhaereatur Deo per tantam Dei humilitatem redargui potest atque | |
| 281 sanari</i>, ut Augustinus dicit ibidem. Quinto, ad liberandum | |
| 282 hominem a servitute. Quod quidem, ut Augustinus dicit, XIII de | |
| 283 Trin., <i>fieri debuit sic ut Diabolus iustitia hominis Iesu | |
| 284 Christi superaretur</i>, quod factum est Christo satisfaciente pro | |
| 285 nobis. Homo autem purus satisfacere non poterat pro toto humano | |
| 286 genere; Deus autem satisfacere non debebat; unde oportebat Deum et | |
| 287 hominem esse Iesum Christum. Unde et Leo Papa dicit, in sermone de | |
| 288 Nativ., <i>suscipitur a virtute infirmitas, a maiestate humilitas, | |
| 289 ut, quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei et | |
| 290 hominum mediator et mori ex uno, et resurgere posset ex altero. | |
| 291 Nisi enim esset verus Deus, non afferret remedium, nisi esset homo | |
| 292 verus, non praeberet exemplum</i>. Sunt autem et aliae plurimae | |
| 293 utilitates quae consecutae sunt, supra comprehensionem sensus | |
| 53 | 294 humani.</p><p title="III q. 1 a. 2 ad 1"><a name="46748"><span class="ref">[46748] IIIª q. 1 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 295 dicendum quod ratio illa procedit secundum primum modum necessarii, |
| 53 | 296 sine quo ad finem perveniri non potest.</p><p title="III q. 1 a. 2 ad 2"><a name="46749"><span class="ref">[46749] IIIª q. 1 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 297 dicendum quod aliqua satisfactio potest dici sufficiens dupliciter. |
| 298 Uno modo, perfecte, quia est condigna per quandam adaequationem ad | |
| 299 recompensationem commissae culpae. Et sic hominis puri satisfactio | |
| 300 sufficiens esse non potuit, quia tota natura humana erat per | |
| 301 peccatum corrupta; nec bonum alicuius personae, vel etiam plurium, | |
| 302 poterat per aequiparantiam totius naturae detrimentum recompensare. | |
| 303 Tum etiam quia peccatum contra Deum commissum quandam infinitatem | |
| 304 habet ex infinitate divinae maiestatis, tanto enim offensa est | |
| 305 gravior, quanto maior est ille in quem delinquitur. Unde oportuit, | |
| 306 ad condignam satisfactionem, ut actio satisfacientis haberet | |
| 307 efficaciam infinitam, ut puta Dei et hominis existens. Alio modo | |
| 308 potest dici satisfactio sufficiens imperfecte, scilicet secundum | |
| 309 acceptationem eius qui est ea contentus, quamvis non sit condigna. | |
| 310 Et hoc modo satisfactio puri hominis est sufficiens. Et quia omne | |
| 311 imperfectum praesupponit aliquid perfectum, a quo sustentetur, inde | |
| 312 est quod omnis puri hominis satisfactio efficaciam habet a | |
| 53 | 313 satisfactione Christi.</p><p title="III q. 1 a. 2 ad 3"><a name="46750"><span class="ref">[46750] IIIª q. 1 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 314 dicendum quod Deus, assumendo carnem, suam maiestatem non minuit, |
| 315 et per consequens non minuitur ratio reverentiae ad ipsum. Quae | |
| 316 augetur per augmentum cognitionis ipsius. Ex hoc autem quod nobis | |
| 317 appropinquare voluit per carnis assumptionem, magis nos ad se | |
| 53 | 318 cognoscendum attraxit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 1 a. 3 arg. 1"><a name="46751"><span class="ref">[46751] IIIª q. 1 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 319 proceditur. Videtur quod, si homo non peccasset, nihilominus Deus |
| 320 incarnatus fuisset. Manente enim causa, manet effectus. Sed sicut | |
| 321 Augustinus dicit, XIII de Trin., <i>alia multa sunt cogitanda in | |
| 322 Christi incarnatione</i> praeter absolutionem a peccato, de quibus | |
| 323 dictum est. Ergo, etiam si homo non peccasset, Deus incarnatus | |
| 53 | 324 fuisset.</p><p title="III q. 1 a. 3 arg. 2"><a name="46752"><span class="ref">[46752] IIIª q. 1 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 325 omnipotentiam divinae virtutis pertinet ut opera sua perficiat, et |
| 326 se manifestet per aliquem infinitum effectum. Sed nulla pura | |
| 327 creatura potest dici infinitus effectus, cum sit finita per suam | |
| 328 essentiam. In solo autem opere incarnationis videtur praecipue | |
| 329 manifestari infinitus effectus divinae potentiae, per hoc quod in | |
| 330 infinitum distantia coniunguntur, inquantum factum est quod homo | |
| 331 esset Deus. In quo etiam opere maxime videtur perfici universum, | |
| 332 per hoc quod ultima creatura, scilicet homo, primo principio | |
| 333 coniungitur, scilicet Deo. Ergo, etiam si homo non peccasset, Deus | |
| 53 | 334 incarnatus fuisset.</p><p title="III q. 1 a. 3 arg. 3"><a name="46753"><span class="ref">[46753] IIIª q. 1 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 335 humana natura per peccatum non est facta capacior gratiae. Sed post |
| 336 peccatum capax est gratiae unionis, quae est maxima gratia. Ergo, | |
| 337 si homo non peccasset, humana natura huius gratiae capax fuisset. | |
| 338 Nec Deus subtraxisset naturae humanae bonum cuius capax erat. Ergo, | |
| 53 | 339 si homo non peccasset, Deus incarnatus fuisset.</p><p title="III q. 1 a. 3 arg. 4"><a name="46754"><span class="ref">[46754] IIIª q. 1 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 340 praedestinatio Dei est aeterna. Sed dicitur, Rom. I, de Christo, |
| 341 quod <i>praedestinatus est filius Dei in virtute</i>. Ergo etiam | |
| 342 ante peccatum necessarium erat filium Dei incarnari, ad hoc quod | |
| 53 | 343 Dei praedestinatio impleretur.</p><p title="III q. 1 a. 3 arg. 5"><a name="46755"><span class="ref">[46755] IIIª q. 1 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 344 incarnationis mysterium est primo homini revelatum, ut patet per |
| 345 hoc quod dixit, <i>hoc nunc os ex ossibus meis</i>, etc., quod | |
| 346 apostolus dicit esse <i>magnum sacramentum in Christo et | |
| 347 Ecclesia</i>, ut patet Ephes. V. Sed homo non potuit esse praescius | |
| 348 sui casus, eadem ratione qua nec Angelus, ut Augustinus probat, | |
| 349 super Gen. ad Litt. Ergo, etiam si homo non peccasset, Deus | |
| 53 | 350 incarnatus fuisset.</p><p title="III q. 1 a. 3 s. c."><a name="46756"><span class="ref">[46756] IIIª q. 1 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 351 quod Augustinus dicit, in libro de verbis Dom., exponens illud quod |
| 352 habetur Luc. XIX, <i>venit filius hominis quaerere et salvum facere | |
| 353 quod perierat, si homo non peccasset, filius hominis non | |
| 354 venisset</i>. Et I ad Tim. I, super illud verbum, <i>Christus venit | |
| 355 in hunc mundum ut peccatores salvos faceret</i>, dicit Glossa, | |
| 356 <i>nulla causa veniendi fuit Christo domino, nisi peccatores salvos | |
| 357 facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla medicinae est | |
| 53 | 358 causa</i>.</p><p title="III q. 1 a. 3 co."><a name="46757"><span class="ref">[46757] IIIª q. 1 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum |
| 28 | 359 quod aliqui circa hoc diversimode opinantur. Quidam enim dicunt |
| 360 quod, etiam si homo non peccasset, Dei filius fuisset incarnatus. | |
| 361 Alii vero contrarium asserunt. Quorum assertioni magis assentiendum | |
| 362 videtur. Ea enim quae ex sola Dei voluntate proveniunt, supra omne | |
| 363 debitum creaturae, nobis innotescere non possunt nisi quatenus in | |
| 364 sacra Scriptura traduntur, per quam divina voluntas innotescit. | |
| 365 Unde, cum in sacra Scriptura ubique incarnationis ratio ex peccato | |
| 366 primi hominis assignetur, convenientius dicitur incarnationis opus | |
| 367 ordinatum esse a Deo in remedium peccati, ita quod, peccato non | |
| 368 existente, incarnatio non fuisset. Quamvis potentia Dei ad hoc non | |
| 369 limitetur, potuisset enim, etiam peccato non existente, Deus | |
| 53 | 370 incarnari.</p><p title="III q. 1 a. 3 ad 1"><a name="46758"><span class="ref">[46758] IIIª q. 1 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 371 dicendum quod omnes aliae causae quae sunt assignatae, pertinent ad |
| 372 remedium peccati. Si enim homo non peccasset, perfusus fuisset | |
| 373 lumine divinae sapientiae, et iustitiae rectitudine perfectus a | |
| 374 Deo, ad omnia necessaria cognoscenda. Sed quia homo, deserto Deo, | |
| 375 ad corporalia collapsus erat, conveniens fuit ut Deus, carne | |
| 376 assumpta, etiam per corporalia ei salutis remedium exhiberet. Unde | |
| 377 dicit Augustinus, super illud Ioan. I cap., <i>verbum caro factum | |
| 378 est, caro te obcaecaverat, caro te sanat, quoniam sic venit | |
| 53 | 379 Christus ut de carne vitia carnis exstingueret</i>.</p><p title="III q. 1 a. 3 ad 2"><a name="46759"><span class="ref">[46759] IIIª q. 1 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 380 dicendum quod in ipso modo productionis rerum ex nihilo divina |
| 381 virtus infinita ostenditur. Ad perfectionem etiam universi sufficit | |
| 382 quod naturali modo creatura ordinetur sic in Deum sicut in finem. | |
| 383 Hoc autem excedit limites perfectionis naturae, ut creatura uniatur | |
| 53 | 384 Deo in persona.</p><p title="III q. 1 a. 3 ad 3"><a name="46760"><span class="ref">[46760] IIIª q. 1 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 385 dicendum quod duplex capacitas attendi potest in humana natura. Una |
| 386 quidem secundum ordinem potentiae naturalis. Quae a Deo semper | |
| 387 impletur, qui dat unicuique rei secundum suam capacitatem | |
| 388 naturalem. Alia vero secundum ordinem divinae potentiae, cui omnis | |
| 389 creatura obedit ad nutum. Et ad hoc pertinet ista capacitas. Non | |
| 390 autem Deus omnem talem capacitatem naturae replet, alioquin, Deus | |
| 391 non posset facere in creatura nisi quod facit; quod falsum est, ut | |
| 392 in primo habitum est. Nihil autem prohibet ad aliquid maius humanam | |
| 393 naturam productam esse post peccatum, Deus enim permittit mala | |
| 394 fieri ut inde aliquid melius eliciat. Unde dicitur Rom. V, <i>ubi | |
| 395 abundavit iniquitas, superabundavit et gratia</i>. Unde et in | |
| 396 benedictione cerei paschalis dicitur, <i>o felix culpa, quae talem | |
| 53 | 397 ac tantum meruit habere redemptorem</i>.</p><p title="III q. 1 a. 3 ad 4"><a name="46761"><span class="ref">[46761] IIIª q. 1 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 398 dicendum quod praedestinatio praesupponit praescientiam futurorum. |
| 399 Et ideo, sicut Deus praedestinat salutem alicuius hominis per | |
| 400 orationem aliorum implendam, ita etiam praedestinavit opus | |
| 53 | 401 incarnationis in remedium humani peccati.</p><p title="III q. 1 a. 3 ad 5"><a name="46762"><span class="ref">[46762] IIIª q. 1 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 402 dicendum quod nihil prohibet alicui revelari effectus cui non |
| 403 revelatur causa. Potuit ergo primo homini revelari incarnationis | |
| 404 mysterium sine hoc quod esset praescius sui casus, non enim | |
| 53 | 405 quicumque cognoscit effectum, cognoscit et causam.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 1 a. 4 arg. 1"><a name="46763"><span class="ref">[46763] IIIª q. 1 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 406 proceditur. Videtur quod Deus principalius incarnatus fuerit in |
| 407 remedium actualium peccatorum quam in remedium originalis peccati. | |
| 408 Quanto enim peccatum est gravius, tanto magis humanae saluti | |
| 409 adversatur, propter quam Deus est incarnatus. Sed peccatum actuale | |
| 410 est gravius quam originale peccatum, minima enim poena debetur | |
| 411 originali peccato, ut Augustinus dicit, contra Iulianum. Ergo | |
| 412 principalius incarnatio Christi ordinatur ad deletionem actualium | |
| 53 | 413 peccatorum.</p><p title="III q. 1 a. 4 arg. 2"><a name="46764"><span class="ref">[46764] IIIª q. 1 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 414 peccato originali non debetur poena sensus, sed solum poena damni, |
| 415 ut in secundo habitum est. Sed Christus venit pro satisfactione | |
| 416 peccatorum poenam sensus pati in cruce, non autem poenam damni, | |
| 417 quia nullum defectum habuit divinae visionis aut fruitionis. Ergo | |
| 418 principalius venit ad deletionem peccati actualis quam | |
| 53 | 419 originalis.</p><p title="III q. 1 a. 4 arg. 3"><a name="46765"><span class="ref">[46765] IIIª q. 1 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 420 sicut Chrysostomus dicit, in II de compunctione cordis, <i>hic est |
| 421 affectus servi fidelis, ut beneficia domini sui quae communiter | |
| 422 omnibus data sunt, quasi sibi soli praestita reputet</i>, quasi | |
| 423 enim de se solo loquens Paulus ita scribit, ad Galat. II, | |
| 424 <i>dilexit me, et tradidit semetipsum pro me</i>. Sed propria | |
| 425 peccata nostra sunt actualia, originale enim est commune peccatum. | |
| 426 Ergo hunc affectum debemus habere, ut aestimemus eum principaliter | |
| 53 | 427 propter actualia peccata venisse.</p><p title="III q. 1 a. 4 s. c."><a name="46766"><span class="ref">[46766] IIIª q. 1 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 428 quod Ioan. I dicitur, <i>ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata |
| 53 | 429 mundi</i>.</p><p title="III q. 1 a. 4 co."><a name="46767"><span class="ref">[46767] IIIª q. 1 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum |
| 28 | 430 quod certum est Christum venisse in hunc mundum non solum ad |
| 431 delendum illud peccatum quod traductum est originaliter in | |
| 432 posteros, sed etiam ad deletionem omnium peccatorum quae postmodum | |
| 433 superaddita sunt, non quod omnia deleantur (quod est propter | |
| 434 defectum hominum, qui Christo non inhaerent, secundum illud Ioan. | |
| 435 III, <i>venit lux in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras | |
| 436 quam lucem</i>), sed quia ipse exhibuit quod sufficiens fuit ad | |
| 437 omnem deletionem. Unde dicitur Rom. V, <i>non sicut delictum, sic | |
| 438 et donum, nam iudicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex | |
| 439 multis delictis in iustificationem</i>. Tanto autem principalius ad | |
| 440 alicuius peccati deletionem Christus venit, quanto illud peccatum | |
| 441 maius est. Dicitur autem maius aliquid dupliciter. Uno modo, | |
| 442 intensive, sicut est maior albedo quae est intensior. Et per hunc | |
| 443 modum maius est peccatum actuale quam originale, quia plus habet de | |
| 444 ratione voluntarii, ut in secundo dictum est. Alio modo dicitur | |
| 445 aliquid maius extensive, sicut dicitur maior albedo quae est in | |
| 446 maiori superficie. Et hoc modo peccatum originale, per quod totum | |
| 447 genus humanum inficitur, est maius quolibet peccato actuali, quod | |
| 448 est proprium singularis personae. Et quantum ad hoc, Christus | |
| 449 principalius venit ad tollendum originale peccatum, inquantum | |
| 450 <i>bonum gentis divinius est quam bonum unius</i>, ut dicitur in I | |
| 53 | 451 Ethic.</p><p title="III q. 1 a. 4 ad 1"><a name="46768"><span class="ref">[46768] IIIª q. 1 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 452 dicendum quod ratio illa procedit de intensiva magnitudine |
| 53 | 453 peccati.</p><p title="III q. 1 a. 4 ad 2"><a name="46769"><span class="ref">[46769] IIIª q. 1 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 454 dicendum quod peccato originali in futura retributione non debetur |
| 455 poena sensus, poenalitates tamen quas sensibiliter in hac vita | |
| 456 patimur, sicut famem, sitim, mortem et alia huiusmodi, ex peccato | |
| 457 originali procedunt. Et ideo Christus, ut plene pro peccato | |
| 458 originali satisfaceret, voluit sensibilem dolorem pati, ut mortem | |
| 53 | 459 et alia huiusmodi in seipso consummaret.</p><p title="III q. 1 a. 4 ad 3"><a name="46770"><span class="ref">[46770] IIIª q. 1 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 460 dicendum quod, sicut Chrysostomus ibidem inducit, verba illa |
| 461 dicebat apostolus, <i>non quasi diminuere volens amplissima et per | |
| 462 orbem terrarum diffusa Christi munera, sed ut pro omnibus se solum | |
| 463 indicaret obnoxium. Quid enim interest si et aliis praestitit, cum | |
| 464 quae tibi sunt praestita ita integra sunt et ita perfecta quasi | |
| 465 nulli alii ex his aliquid fuerit praestitum?</i> Ex hoc ergo quod | |
| 466 aliquis debet sibi reputare beneficia Christi praestita esse, non | |
| 467 debet existimare quod non sint praestita aliis. Et ideo non | |
| 468 excluditur quin principalius venerit abolere peccatum totius | |
| 469 naturae quam peccatum unius personae. Sed illud peccatum commune | |
| 470 ita perfecte curatum est in unoquoque ac si in eo solo esset | |
| 471 curatum. Et praeterea, propter unionem caritatis, totum quod | |
| 53 | 472 omnibus est impensum, unusquisque debet sibi adscribere.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 1 a. 5 arg. 1"><a name="46771"><span class="ref">[46771] IIIª q. 1 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 473 proceditur. Videtur quod conveniens fuisset Deum incarnari a |
| 474 principio humani generis. Incarnationis enim opus ex immensitate | |
| 475 divinae caritatis processit, secundum illud Ephes. II, <i>Deus, qui | |
| 476 dives est in misericordia, propter nimiam caritatem suam qua | |
| 477 dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos in | |
| 478 Christo</i>. Sed caritas non tardat subvenire amico necessitatem | |
| 479 patienti, secundum illud Prov. III, <i>ne dicas amico tuo, vade et | |
| 480 revertere, cras dabo tibi; cum statim possis dare</i>. Ergo Deus | |
| 481 incarnationis opus differre non debuit, sed statim a principio per | |
| 53 | 482 suam incarnationem humano generi subvenire.</p><p title="III q. 1 a. 5 arg. 2"><a name="46772"><span class="ref">[46772] IIIª q. 1 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, I |
| 28 | 483 Tim. I dicitur, <i>Christus venit in hunc mundum peccatores salvos |
| 484 facere</i>. Sed plures salvati fuissent si a principio humani | |
| 485 generis Deus incarnatus fuisset, plurimi enim, ignorantes Deum, in | |
| 486 suo peccato perierunt in diversis saeculis. Ergo convenientius | |
| 487 fuisset quod a principio humani generis Deus incarnatus | |
| 53 | 488 fuisset.</p><p title="III q. 1 a. 5 arg. 3"><a name="46773"><span class="ref">[46773] IIIª q. 1 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, opus |
| 28 | 489 gratiae non est minus ordinatum quam opus naturae. Sed <i>natura |
| 490 initium sumit a perfectis</i>, ut dicit Boetius, in libro de | |
| 491 consolatione. Ergo opus gratiae debuit a principio esse perfectum. | |
| 492 Sed in opere incarnationis consideratur perfectio gratiae, secundum | |
| 493 illud, <i>verbum caro factum est</i>, et postea subditur, <i>plenum | |
| 494 gratiae et veritatis</i>. Ergo Christus a principio humani generis | |
| 53 | 495 debuit incarnari.</p><p title="III q. 1 a. 5 s. c."><a name="46774"><span class="ref">[46774] IIIª q. 1 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 496 quod dicitur Galat. IV, <i>at ubi venit plenitudo temporis, misit |
| 497 Deus filium suum, factum ex muliere</i>, ubi dicit Glossa quod | |
| 498 <i>plenitudo temporis est quod praefinitum fuit a Deo patre quando | |
| 499 mitteret filium suum</i>. Sed Deus sua sapientia omnia definivit. | |
| 500 Ergo convenientissimo tempore Deus est incarnatus. Et sic non fuit | |
| 53 | 501 conveniens quod a principio humani generis Deus incarnaretur.</p><p title="III q. 1 a. 5 co."><a name="46775"><span class="ref">[46775] IIIª q. 1 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum |
| 28 | 502 quod, cum opus incarnationis principaliter ordinetur ad |
| 503 reparationem naturae humanae per peccati abolitionem manifestum est | |
| 504 quod non fuit conveniens a principio humani generis, ante peccatum, | |
| 505 Deum incarnatum fuisse, non enim datur medicina nisi iam infirmis. | |
| 506 Unde ipse dominus dicit, Matth. IX, <i>non est opus valentibus | |
| 507 medicus, sed male habentibus, non enim veni vocare iustos, sed | |
| 508 peccatores</i>. Sed non etiam statim post peccatum conveniens fuit | |
| 509 Deum incarnari. Primo quidem, propter conditionem humani peccati, | |
| 510 quod ex superbia provenerat, unde eo modo erat homo liberandus ut, | |
| 511 humiliatus, recognosceret se liberatore indigere. Unde super illud | |
| 512 Galat. III, <i>ordinata per Angelos in manu mediatoris</i>, dicit | |
| 513 Glossa, <i>magno consilio factum est ut, post hominis casum, non | |
| 514 illico Dei filius mitteretur. Reliquit enim Deus prius hominem in | |
| 515 libertate arbitrii, in lege naturali, ut sic vires naturae suae | |
| 516 cognosceret. Ubi cum deficeret, legem accepit. Qua data, invaluit | |
| 517 morbus, non legis, sed naturae vitio, ut ita, cognita sua | |
| 518 infirmitate, clamaret ad medicum, et gratiae quaereret | |
| 519 auxilium</i>. Secundo, propter ordinem promotionis in bonum, | |
| 520 secundum quem ab imperfecto ad perfectum proceditur. Unde apostolus | |
| 521 dicit, I ad Cor. XV, <i>non prius quod spirituale est, sed quod | |
| 522 animale, deinde quod spirituale. Primus homo de terra, terrenus, | |
| 523 secundus homo de caelo, caelestis</i>. Tertio, propter dignitatem | |
| 524 ipsius verbi incarnati. Quia super illud Galat. IV, <i>ubi venit | |
| 525 plenitudo temporis</i>, dicit Glossa, <i>quanto maior iudex | |
| 526 veniebat, tanto praeconum series longior praecedere debebat</i>. | |
| 527 Quarto, ne fervor fidei temporis prolixitate tepesceret. Quia circa | |
| 528 finem mundi <i>refrigescet caritas multorum</i>, et Luc. XVIII | |
| 529 dicitur, <i>cum filius hominis veniet, putasne inveniet fidem super | |
| 53 | 530 terram?</i></p><p title="III q. 1 a. 5 ad 1"><a name="46776"><span class="ref">[46776] IIIª q. 1 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 531 dicendum quod caritas non differt amico subvenire, salva tamen |
| 532 negotiorum opportunitate et personarum conditione. Si enim medicus | |
| 533 statim a principio aegritudinis medicinam daret infirmo, minus | |
| 534 proficeret, vel magis laederet quam iuvaret. Et ideo etiam dominus | |
| 535 non statim incarnationis remedium humano generi exhibuit, ne illud | |
| 536 contemneret ex superbia, si prius suam infirmitatem non | |
| 53 | 537 cognosceret.</p><p title="III q. 1 a. 5 ad 2"><a name="46777"><span class="ref">[46777] IIIª q. 1 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 538 dicendum quod Augustinus ad hoc respondet, in libro de sex |
| 539 quaestionibus Paganorum, dicens, qu. II, quod <i>tunc voluit | |
| 540 Christus hominibus apparere, et apud eos praedicari suam doctrinam, | |
| 541 quando et ubi sciebat esse qui in eum fuerant credituri. His enim | |
| 542 temporibus, et his in locis, tales homines in eius praedicatione | |
| 543 futuros esse sciebat quales, non quidem omnes, sed tamen multi in | |
| 544 eius corporali praesentia fuerunt, qui nec in eum, suscitatis | |
| 545 mortuis, credere voluerunt</i>. Sed hanc responsionem reprobans | |
| 546 idem Augustinus dicit, in libro de perseverantia, <i>nunquid | |
| 547 possumus dicere Tyrios aut Sidonios, talibus apud se virtutibus | |
| 548 factis, credere noluisse, aut credituros non fuisse si fierent, cum | |
| 549 ipse dominus eis attestetur quod acturi essent magnae humilitatis | |
| 550 poenitentiam, si in eis facta essent divinarum illa signa | |
| 551 virtutum?</i> Proinde, ut ipse solvens subdit, <i>sicut apostolus | |
| 552 ait, non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei, qui his | |
| 553 quos praevidit, si apud eos facta essent, suis miraculis | |
| 554 credituros, quibus voluit subvenit, aliis autem non subvenit, de | |
| 555 quibus in sua praedestinatione, occulte quidem sed iuste, aliud | |
| 556 iudicavit. Ita misericordiam eius in his qui liberantur, et | |
| 53 | 557 veritatem in his qui puniuntur sine dubitatione credamus</i>.</p><p title="III q. 1 a. 5 ad 3"><a name="46778"><span class="ref">[46778] IIIª q. 1 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 558 dicendum quod perfectum est prius imperfecto, in diversis quidem, |
| 559 tempore et natura, oportet enim quod perfectum sit quod alia ad | |
| 560 perfectionem adducit, sed in uno et eodem imperfectum est prius | |
| 561 tempore, etsi sit posterius natura. Sic ergo imperfectionem naturae | |
| 562 humanae duratione praecedit aeterna Dei perfectio, sed sequitur | |
| 53 | 563 ipsam consummata perfectio in unione ad Deum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 1 a. 6 arg. 1"><a name="46779"><span class="ref">[46779] IIIª q. 1 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 564 proceditur. Videtur quod incarnationis opus differri debuerit usque |
| 565 in finem mundi. Dicitur enim in Psalmo, <i>senectus mea in | |
| 566 misericordia uberi</i>, idest, in novissimo, ut Glossa dicit. Sed | |
| 567 tempus incarnationis est maxime tempus misericordiae, secundum | |
| 568 illud Psalmi, <i>quoniam venit tempus miserendi eius</i>. Ergo | |
| 53 | 569 incarnatio debuit differri usque in finem mundi.</p><p title="III q. 1 a. 6 arg. 2"><a name="46780"><span class="ref">[46780] IIIª q. 1 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 570 sicut dictum est, perfectum, in eodem, tempore est posterius |
| 571 imperfecto. Ergo id quod est maxime perfectum, debet esse ultimo in | |
| 572 tempore. Sed summa perfectio humanae naturae est in unione ad | |
| 573 verbum, quia <i>in Christo complacuit omnem plenitudinem | |
| 574 divinitatis inhabitare</i>, ut apostolus dicit, Coloss. I. Ergo | |
| 53 | 575 incarnatio debuit differri usque in finem mundi.</p><p title="III q. 1 a. 6 arg. 3"><a name="46781"><span class="ref">[46781] IIIª q. 1 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, non |
| 28 | 576 est conveniens fieri per duo quod per unum fieri potest. Sed unus |
| 577 Christi adventus sufficere poterat ad salutem humanae naturae, qui | |
| 578 erit in fine mundi. Ergo non oportuit quod antea veniret per | |
| 579 incarnationem. Et ita incarnatio differri debuit usque in finem | |
| 53 | 580 mundi.</p><p title="III q. 1 a. 6 s. c."><a name="46782"><span class="ref">[46782] IIIª q. 1 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 581 quod dicitur Habacuc III, <i>in medio annorum notum facies</i>. Non |
| 582 ergo debuit incarnationis mysterium, per quod mundo innotuit, usque | |
| 53 | 583 in finem mundi differri.</p><p title="III q. 1 a. 6 co."><a name="46783"><span class="ref">[46783] IIIª q. 1 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum |
| 28 | 584 quod, sicut non fuit conveniens Deum incarnari a principio mundi, |
| 585 ita non fuit conveniens quod incarnatio differretur usque in finem | |
| 586 mundi. Quod quidem apparet, primo, ex unione divinae et humanae | |
| 587 naturae. Sicut enim dictum est, perfectum uno modo tempore | |
| 588 praecedit imperfectum, in eo enim quod de imperfecto fit perfectum, | |
| 589 imperfectum tempore praecedit perfectum; in eo vero quod est | |
| 590 perfectionis causa efficiens, perfectum tempore praecedit | |
| 591 imperfectum. In opere autem incarnationis utrumque concurrit. Quia | |
| 592 natura humana in ipsa incarnatione est perducta ad summam | |
| 593 perfectionem, et ideo non decuit quod a principio humani generis | |
| 594 incarnatio facta fuisset. Sed ipsum verbum incarnatum est | |
| 595 perfectionis humanae causa efficiens, secundum illud Ioan. I, <i>de | |
| 596 plenitudine eius omnes accepimus</i>, et ideo non debuit | |
| 597 incarnationis opus usque in finem mundi differri. Sed perfectio | |
| 598 gloriae, ad quam perducenda est ultimo natura humana per verbum | |
| 599 incarnatum, erit in fine mundi. Secundo, ex effectu humanae | |
| 600 salutis. Ut enim dicitur in libro de quaest. Nov. et Vet. Test., | |
| 601 <i>in potestate dantis est quando vel quantum velit misereri. Venit | |
| 602 ergo quando et subveniri debere scivit, et gratum futurum | |
| 603 beneficium. Cum enim languore quodam humani generis obsolescere | |
| 604 coepisset cognitio Dei inter homines et mores immutarentur, eligere | |
| 605 dignatus est Abraham, in quo forma esset renovatae notitiae Dei et | |
| 606 morum. Et cum adhuc reverentia segnior esset, postea per Moysen | |
| 607 legem litteris dedit. Et quia eam gentes spreverunt non se | |
| 608 subiicientes ei, neque hi qui acceperunt servaverunt, motus | |
| 609 misericordia dominus misit filium suum, qui, data omnibus | |
| 610 remissione peccatorum, Deo patri illos iustificatos offerret</i>. | |
| 611 Si autem hoc remedium differretur usque in finem mundi, totaliter | |
| 612 Dei notitia et reverentia et morum honestas abolita fuisset in | |
| 613 terris. Tertio apparet quod hoc non fuisset conveniens ad | |
| 614 manifestationem divinae virtutis, quae pluribus modis homines | |
| 615 salvavit, non solum per fidem futuri, sed etiam per fidem | |
| 53 | 616 praesentis et praeteriti.</p><p title="III q. 1 a. 6 ad 1"><a name="46784"><span class="ref">[46784] IIIª q. 1 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 617 dicendum quod Glossa illa exponit de misericordia perducente ad |
| 618 gloriam. Si tamen referatur ad misericordiam exhibitam humano | |
| 619 generi per incarnationem Christi, sciendum est quod, sicut | |
| 620 Augustinus dicit, in libro Retractationum, tempus incarnationis | |
| 621 potest comparari iuventuti humani generis, <i>propter vigorem | |
| 622 fervoremque fidei, quae per dilectionem operatur</i>, senectuti | |
| 623 autem, quae est sexta aetas, <i>propter numerum temporum, quia | |
| 624 Christus venit in sexta aetate. Et quamvis in corpore non possit | |
| 625 esse simul iuventus et senectus, potest tamen simul esse in anima, | |
| 626 illa propter alacritatem, ista propter gravitatem</i>. Et ideo in | |
| 627 libro octogintatrium quaest., alicubi dixit Augustinus quod <i>non | |
| 628 oportuit divinitus venire magistrum, cuius imitatione humanum genus | |
| 629 in mores optimos formaretur, nisi tempore iuventutis</i> alibi | |
| 630 autem dixit Christum in sexta aetate humani generis, tanquam in | |
| 53 | 631 senectute, venisse.</p><p title="III q. 1 a. 6 ad 2"><a name="46785"><span class="ref">[46785] IIIª q. 1 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 632 dicendum quod opus incarnationis non solum est considerandum ut |
| 633 terminus motus de imperfecto ad perfectum, sed ut principium | |
| 53 | 634 perfectionis in humana natura, ut dictum est.</p><p title="III q. 1 a. 6 ad 3"><a name="46786"><span class="ref">[46786] IIIª q. 1 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 635 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super illud Ioan., <i>non |
| 636 misit Deus filium suum in mundum ut iudicet mundum, duo sunt | |
| 637 Christi adventus, primus quidem, ut remittat peccata; secundus, ut | |
| 638 iudicet. Si enim hoc non fecisset, universi simul perditi essent, | |
| 639 omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei</i>. Unde patet quod | |
| 640 non debuit adventum misericordiae differre usque in finem | |
| 53 | 641 mundi.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 642 <p><a href="sth4000.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 643 <a href="sth4002.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 644 <br/> | |
| 645 <hr/> | |
| 646 <br/> | |
| 647 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 648 hanc editionem<br/> | |
| 649 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 650 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 651 </div></body> | |
| 652 </html> |
