Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2093.html @ 53:d777cc3962f2
div-wrapped
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | 71f2c033089e |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 28 | 19 93</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">prima pars secundae partis quaestio XCIII</div><div class="centro"> |
| 22 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 23 <tr> |
| 53 | 24 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 25 </tr> |
| 26 </table> | |
| 53 | 27 <br/> |
| 28 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br/> | |
| 28 | 29 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 30 magneticas<br/> |
| 31 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 32 <br/></span><br/> | |
| 33 <hr/> | |
| 34 <br/> | |
| 35 <p><a href="sth2090.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 36 <a href="sth2094.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 37 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 38 // | |
| 39 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 42 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#37528">I&ordf;-IIae q. 93 pr.'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#37529">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 arg. 1'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#37530">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 arg. 2'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#37531">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 arg. 3'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#37532">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 s. c.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#37533">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 co.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#37534">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 ad 1'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#37535">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 ad 2'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#37536">I&ordf;-IIae q. 93 a. 1 ad 3'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#37537">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 arg. 1'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#37538">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 arg. 2'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#37539">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 arg. 3'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#37540">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 s. c.'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#37541">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 co.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#37542">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 ad 1'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#37543">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 ad 2'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#37544">I&ordf;-IIae q. 93 a. 2 ad 3'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#37545">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 arg. 1'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#37546">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 arg. 2'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#37547">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 arg. 3'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#37548">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 s. c.'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#37549">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 co.'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#37550">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 ad 1'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#37551">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 ad 2'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#37552">I&ordf;-IIae q. 93 a. 3 ad 3'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#37553">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 arg. 1'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#37554">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 arg. 2'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#37555">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 arg. 3'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#37556">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 s. c.'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#37557">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 co.'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#37558">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 ad 1'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#37559">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 ad 2'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#37560">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 ad 3'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#37561">I&ordf;-IIae q. 93 a. 4 ad 4'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#37562">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 arg. 1'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#37563">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 arg. 2'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#37564">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 arg. 3'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#37565">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 s. c.'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#37566">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 co.'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#37567">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 ad 1'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#37568">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 ad 2'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#37569">I&ordf;-IIae q. 93 a. 5 ad 3'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#37570">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 arg. 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#37571">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 arg. 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#37572">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 arg. 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#37573">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 s. c.'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#37574">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 co.'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#37575">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 ad 1'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#37576">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 ad 2'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#37577">I&ordf;-IIae q. 93 a. 6 ad 3'); | |
| 99 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 100 document.write('<BR><BR>'); | |
| 101 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 102 document.write('<\/FORM>'); | |
| 103 // --> | |
| 104 // | |
| 105 </script><br/> | |
| 106 <hr/> | |
| 107 <br/></div><div class="q" id="q93"><h2>Quaestio 93</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="I-II q. 93 pr."><a name="37528"><span class="ref">[37528] | |
| 108 Iª-IIae q. 93 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 109 singulis legibus. Et primo, de lege aeterna; secundo, de lege |
| 110 naturali; tertio, de lege humana; quarto, de lege veteri; quinto, | |
| 111 de lege nova, quae est lex Evangelii. De sexta autem lege, quae est | |
| 112 lex fomitis, sufficiat quod dictum est cum de peccato originali | |
| 113 ageretur. Circa primum quaeruntur sex. Primo, quid sit lex aeterna. | |
| 114 Secundo, utrum sit omnibus nota. Tertio, utrum omnis lex ab ea | |
| 115 derivetur. Quarto, utrum necessaria subiiciantur legi aeternae. | |
| 116 Quinto, utrum contingentia naturalia subiiciantur legi aeternae. | |
| 53 | 117 Sexto, utrum omnes res humanae ei subiiciantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="I-II q. 93 a. 1 arg. 1"><a name="37529"><span class="ref">[37529] Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 118 sic proceditur. Videtur quod lex aeterna non sit ratio summa in Deo |
| 119 existens. Lex enim aeterna est una tantum. Sed rationes rerum in | |
| 120 mente divina sunt plures, dicit enim Augustinus, in libro octoginta | |
| 121 trium quaest., quod <i>Deus singula fecit propriis rationibus</i>. | |
| 122 Ergo lex aeterna non videtur esse idem quod ratio in mente divina | |
| 53 | 123 existens.</p><p title="I-II q. 93 a. 1 arg. 2"><a name="37530"><span class="ref">[37530] Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 124 de ratione legis est quod verbo promulgetur, ut supra dictum est. |
| 125 Sed verbum in divinis dicitur personaliter, ut in primo habitum | |
| 126 est, ratio autem dicitur essentialiter. Non igitur idem est lex | |
| 53 | 127 aeterna quod ratio divina.</p><p title="I-II q. 93 a. 1 arg. 3"><a name="37531"><span class="ref">[37531] Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 128 Augustinus dicit, in libro de vera Relig., <i>apparet supra mentem |
| 129 nostram legem esse, quae veritas dicitur</i>. Lex autem supra | |
| 130 mentem nostram existens est lex aeterna. Ergo veritas est lex | |
| 131 aeterna. Sed non est eadem ratio veritatis et rationis. Ergo lex | |
| 53 | 132 aeterna non est idem quod ratio summa.</p><p title="I-II q. 93 a. 1 s. c."><a name="37532"><span class="ref">[37532] Iª-IIae q. 93 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 133 est quod Augustinus dicit, in I de Lib. Arb., quod <i>lex aeterna |
| 53 | 134 est summa ratio, cui semper obtemperandum est</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 1 co."><a name="37533"><span class="ref">[37533] Iª-IIae q. 93 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 135 dicendum quod, sicut in quolibet artifice praeexistit ratio eorum |
| 136 quae constituuntur per artem, ita etiam in quolibet gubernante | |
| 137 oportet quod praeexistat ratio ordinis eorum quae agenda sunt per | |
| 138 eos qui gubernationi subduntur. Et sicut ratio rerum fiendarum per | |
| 139 artem vocatur ars vel exemplar rerum artificiatarum, ita etiam | |
| 140 ratio gubernantis actus subditorum, rationem legis obtinet, | |
| 141 servatis aliis quae supra esse diximus de legis ratione. Deus autem | |
| 142 per suam sapientiam conditor est universarum rerum, ad quas | |
| 143 comparatur sicut artifex ad artificiata, ut in primo habitum est. | |
| 144 Est etiam gubernator omnium actuum et motionum quae inveniuntur in | |
| 145 singulis creaturis, ut etiam in primo habitum est. Unde sicut ratio | |
| 146 divinae sapientiae inquantum per eam cuncta sunt creata, rationem | |
| 147 habet artis vel exemplaris vel ideae; ita ratio divinae sapientiae | |
| 148 moventis omnia ad debitum finem, obtinet rationem legis. Et | |
| 149 secundum hoc, lex aeterna nihil aliud est quam ratio divinae | |
| 150 sapientiae, secundum quod est directiva omnium actuum et | |
| 53 | 151 motionum.</p><p title="I-II q. 93 a. 1 ad 1"><a name="37534"><span class="ref">[37534] Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 152 ergo dicendum quod Augustinus loquitur ibi de rationibus idealibus, |
| 153 quae respiciunt proprias naturas singularum rerum, et ideo in eis | |
| 154 invenitur quaedam distinctio et pluralitas, secundum diversos | |
| 155 respectus ad res, ut in primo habitum est. Sed lex dicitur | |
| 156 directiva actuum in ordine ad bonum commune, ut supra dictum est. | |
| 157 Ea autem quae sunt in seipsis diversa, considerantur ut unum, | |
| 158 secundum quod ordinantur ad aliquod commune. Et ideo lex aeterna | |
| 53 | 159 est una, quae est ratio huius ordinis.</p><p title="I-II q. 93 a. 1 ad 2"><a name="37535"><span class="ref">[37535] Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 160 dicendum quod circa verbum quodcumque duo possunt considerari, |
| 161 scilicet ipsum verbum, et ea quae verbo exprimuntur. Verbum enim | |
| 162 vocale est quiddam ab ore hominis prolatum; sed hoc verbo | |
| 163 exprimuntur quae verbis humanis significantur. Et eadem ratio est | |
| 164 de verbo hominis mentali, quod nihil est aliud quam quiddam mente | |
| 165 conceptum, quo homo exprimit mentaliter ea de quibus cogitat. Sic | |
| 166 igitur in divinis ipsum verbum, quod est conceptio paterni | |
| 167 intellectus, personaliter dicitur, sed omnia quaecumque sunt in | |
| 168 scientia patris, sive essentialia sive personalia, sive etiam Dei | |
| 169 opera exprimuntur hoc verbo, ut patet per Augustinum, in XV de | |
| 170 Trin. Et inter cetera quae hoc verbo exprimuntur, etiam ipsa lex | |
| 171 aeterna verbo ipso exprimitur. Nec tamen propter hoc sequitur quod | |
| 172 lex aeterna personaliter in divinis dicatur. Appropriatur tamen | |
| 53 | 173 filio, propter convenientiam quam habet ratio ad verbum.</p><p title="I-II q. 93 a. 1 ad 3"><a name="37536"><span class="ref">[37536] Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 174 dicendum quod ratio intellectus divini aliter se habet ad res quam |
| 175 ratio intellectus humani. Intellectus enim humanus est mensuratus a | |
| 176 rebus, ut scilicet conceptus hominis non sit verus propter seipsum, | |
| 177 sed dicitur verus ex hoc quod consonat rebus, ex hoc enim quod res | |
| 178 est vel non est, opinio vera vel falsa est. Intellectus vero | |
| 179 divinus est mensura rerum, quia unaquaeque res intantum habet de | |
| 180 veritate, inquantum imitatur intellectum divinum, ut in primo | |
| 181 dictum est. Et ideo intellectus divinus est verus secundum se. Unde | |
| 53 | 182 ratio eius est ipsa veritas.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="I-II q. 93 a. 2 arg. 1"><a name="37537"><span class="ref">[37537] Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 183 sic proceditur. Videtur quod lex aeterna non sit omnibus nota. Quia |
| 184 ut dicit apostolus, I ad Cor., <i>quae sunt Dei, nemo novit nisi | |
| 185 spiritus Dei</i>. Sed lex aeterna est quaedam ratio in mente divina | |
| 53 | 186 existens. Ergo omnibus est ignota nisi soli Deo.</p><p title="I-II q. 93 a. 2 arg. 2"><a name="37538"><span class="ref">[37538] Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 187 sicut Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., <i>lex aeterna est |
| 188 qua iustum est ut omnia sint ordinatissima</i>. Sed non omnes | |
| 189 cognoscunt qualiter omnia sint ordinatissima. Non ergo omnes | |
| 53 | 190 cognoscunt legem aeternam.</p><p title="I-II q. 93 a. 2 arg. 3"><a name="37539"><span class="ref">[37539] Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 191 Augustinus dicit, in libro de vera Relig., quod <i>lex aeterna est |
| 192 de qua homines iudicare non possunt</i>. Sed sicut in I Ethic. | |
| 193 dicitur, <i>unusquisque bene iudicat quae cognoscit</i>. Ergo lex | |
| 53 | 194 aeterna non est nobis nota.</p><p title="I-II q. 93 a. 2 s. c."><a name="37540"><span class="ref">[37540] Iª-IIae q. 93 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 195 est quod Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., quod <i>aeternae |
| 53 | 196 legis notio nobis impressa est</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 2 co."><a name="37541"><span class="ref">[37541] Iª-IIae q. 93 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 197 dicendum quod dupliciter aliquid cognosci potest, uno modo, in |
| 198 seipso; alio modo, in suo effectu, in quo aliqua similitudo eius | |
| 199 invenitur; sicut aliquis non videns solem in sua substantia, | |
| 200 cognoscit ipsum in sua irradiatione. Sic igitur dicendum est quod | |
| 201 legem aeternam nullus potest cognoscere secundum quod in seipsa | |
| 202 est, nisi solum beati, qui Deum per essentiam vident. Sed omnis | |
| 203 creatura rationalis ipsam cognoscit secundum aliquam eius | |
| 204 irradiationem, vel maiorem vel minorem. Omnis enim cognitio | |
| 205 veritatis est quaedam irradiatio et participatio legis aeternae, | |
| 206 quae est veritas incommutabilis, ut Augustinus dicit, in libro de | |
| 207 vera Relig. Veritatem autem omnes aliqualiter cognoscunt, ad minus | |
| 208 quantum ad principia communia legis naturalis. In aliis vero quidam | |
| 209 plus et quidam minus participant de cognitione veritatis; et | |
| 53 | 210 secundum hoc etiam plus vel minus cognoscunt legem aeternam.</p><p title="I-II q. 93 a. 2 ad 1"><a name="37542"><span class="ref">[37542] Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 211 ergo dicendum quod ea quae sunt Dei, in seipsis quidem cognosci a |
| 212 nobis non possunt, sed tamen in effectibus suis nobis | |
| 213 manifestantur, secundum illud Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea | |
| 53 | 214 quae facta sunt, intellecta, conspiciuntur</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 2 ad 2"><a name="37543"><span class="ref">[37543] Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 215 dicendum quod legem aeternam etsi unusquisque cognoscat pro sua |
| 216 capacitate, secundum modum praedictum, nullus tamen eam | |
| 217 comprehendere potest, non enim totaliter manifestari potest per | |
| 218 suos effectus. Et ideo non oportet quod quicumque cognoscit legem | |
| 219 aeternam secundum modum praedictum, cognoscat totum ordinem rerum, | |
| 53 | 220 quo omnia sunt ordinatissima.</p><p title="I-II q. 93 a. 2 ad 3"><a name="37544"><span class="ref">[37544] Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 221 dicendum quod iudicare de aliquo potest intelligi dupliciter. Uno |
| 222 modo, sicut vis cognitiva diiudicat de proprio obiecto; secundum | |
| 223 illud Iob XII, <i>nonne auris verba diiudicat, et fauces comedentis | |
| 224 saporem?</i> Et secundum istum modum iudicii, philosophus dicit | |
| 225 quod unusquisque bene iudicat quae cognoscit, iudicando scilicet an | |
| 226 sit verum quod proponitur. Alio modo, secundum quod superior | |
| 227 iudicat de inferiori quodam practico iudicio, an scilicet ita | |
| 228 debeat esse vel non ita. Et sic nullus potest iudicare de lege | |
| 53 | 229 aeterna.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="I-II q. 93 a. 3 arg. 1"><a name="37545"><span class="ref">[37545] Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 230 sic proceditur. Videtur quod non omnis lex a lege aeterna |
| 231 derivetur. Est enim quaedam lex fomitis, ut supra dictum est. Ipsa | |
| 232 autem non derivatur a lege divina, quae est lex aeterna, ad ipsam | |
| 233 enim pertinet prudentia carnis, de qua apostolus dicit, ad Rom. | |
| 234 VIII, quod <i>legi Dei non potest esse subiecta</i>. Ergo non omnis | |
| 53 | 235 lex procedit a lege aeterna.</p><p title="I-II q. 93 a. 3 arg. 2"><a name="37546"><span class="ref">[37546] Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 236 a lege aeterna nihil iniquum procedere potest, quia sicut dictum |
| 237 est, lex aeterna est secundum quam iustum est ut omnia sint | |
| 238 ordinatissima. Sed quaedam leges sunt iniquae; secundum illud | |
| 239 Isaiae X, <i>vae qui condunt leges iniquas</i>. Ergo non omnis lex | |
| 53 | 240 procedit a lege aeterna.</p><p title="I-II q. 93 a. 3 arg. 3"><a name="37547"><span class="ref">[37547] Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 241 Augustinus dicit, in I de Lib. Arbit., quod <i>lex quae populo |
| 242 regendo scribitur, recte multa permittit quae per divinam | |
| 243 providentiam vindicantur</i>. Sed ratio divinae providentiae est | |
| 244 lex aeterna, ut dictum est. Ergo nec etiam omnis lex recta procedit | |
| 53 | 245 a lege aeterna.</p><p title="I-II q. 93 a. 3 s. c."><a name="37548"><span class="ref">[37548] Iª-IIae q. 93 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 246 est quod, Prov. VIII, divina sapientia dicit, <i>per me reges |
| 247 regnant, et legum conditores iusta decernunt</i>. Ratio autem | |
| 248 divinae sapientiae est lex aeterna, ut supra dictum est. Ergo omnes | |
| 53 | 249 leges a lege aeterna procedunt.</p><p title="I-II q. 93 a. 3 co."><a name="37549"><span class="ref">[37549] Iª-IIae q. 93 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 250 dicendum quod, sicut supra dictum est, lex importat rationem |
| 251 quandam directivam actuum ad finem. In omnibus autem moventibus | |
| 252 ordinatis oportet quod virtus secundi moventis derivetur a virtute | |
| 253 moventis primi, quia movens secundum non movet nisi inquantum | |
| 254 movetur a primo. Unde et in omnibus gubernantibus idem videmus, | |
| 255 quod ratio gubernationis a primo gubernante ad secundos derivatur, | |
| 256 sicut ratio eorum quae sunt agenda in civitate, derivatur a rege | |
| 257 per praeceptum in inferiores administratores. Et in artificialibus | |
| 258 etiam ratio artificialium actuum derivatur ab architectore ad | |
| 259 inferiores artifices, qui manu operantur. Cum ergo lex aeterna sit | |
| 260 ratio gubernationis in supremo gubernante, necesse est quod omnes | |
| 261 rationes gubernationis quae sunt in inferioribus gubernantibus, a | |
| 262 lege aeterna deriventur. Huiusmodi autem rationes inferiorum | |
| 263 gubernantium sunt quaecumque aliae leges praeter legem aeternam. | |
| 264 Unde omnes leges, inquantum participant de ratione recta, intantum | |
| 265 derivantur a lege aeterna. Et propter hoc Augustinus dicit, in I de | |
| 266 Lib. Arb., quod <i>in temporali lege nihil est iustum ac legitimum, | |
| 53 | 267 quod non ex lege aeterna homines sibi derivaverunt</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 3 ad 1"><a name="37550"><span class="ref">[37550] Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 268 ergo dicendum quod fomes habet rationem legis in homine, inquantum |
| 269 est poena consequens divinam iustitiam, et secundum hoc manifestum | |
| 270 est quod derivatur a lege aeterna. Inquantum vero inclinat ad | |
| 271 peccatum, sic contrariatur legi Dei, et non habet rationem legis, | |
| 53 | 272 ut ex supradictis patet.</p><p title="I-II q. 93 a. 3 ad 2"><a name="37551"><span class="ref">[37551] Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 273 dicendum quod lex humana intantum habet rationem legis, inquantum |
| 274 est secundum rationem rectam, et secundum hoc manifestum est quod a | |
| 275 lege aeterna derivatur. Inquantum vero a ratione recedit, sic | |
| 276 dicitur lex iniqua, et sic non habet rationem legis, sed magis | |
| 277 violentiae cuiusdam. Et tamen in ipsa lege iniqua inquantum | |
| 278 servatur aliquid de similitudine legis propter ordinem potestatis | |
| 279 eius qui legem fert, secundum hoc etiam derivatur a lege aeterna, | |
| 53 | 280 omnis enim potestas a domino Deo est, ut dicitur Rom. XIII.</p><p title="I-II q. 93 a. 3 ad 3"><a name="37552"><span class="ref">[37552] Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 281 dicendum quod lex humana dicitur aliqua permittere, non quasi ea |
| 282 approbans, sed quasi ea dirigere non potens. Multa autem diriguntur | |
| 283 lege divina quae dirigi non possunt lege humana, plura enim | |
| 284 subduntur causae superiori quam inferiori. Unde hoc ipsum quod lex | |
| 285 humana non se intromittat de his quae dirigere non potest, ex | |
| 286 ordine legis aeternae provenit. Secus autem esset si approbaret ea | |
| 287 quae lex aeterna reprobat. Unde ex hoc non habetur quod lex humana | |
| 288 non derivetur a lege aeterna, sed quod non perfecte eam assequi | |
| 53 | 289 possit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="I-II q. 93 a. 4 arg. 1"><a name="37553"><span class="ref">[37553] Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 290 sic proceditur. Videtur quod necessaria et aeterna subiiciantur |
| 291 legi aeternae. Omne enim quod rationabile est, rationi subditur. | |
| 292 Sed voluntas divina est rationabilis, cum sit iusta. Ergo rationi | |
| 293 subditur. Sed lex aeterna est ratio divina. Ergo voluntas Dei | |
| 294 subditur legi aeternae. Voluntas autem Dei est aliquod aeternum. | |
| 53 | 295 Ergo etiam aeterna et necessaria legi aeternae subduntur.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 arg. 2"><a name="37554"><span class="ref">[37554] Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 296 quidquid subiicitur regi, subiicitur legi regis. <i>Filius |
| 297 autem</i>, ut dicitur I ad Cor. XV, <i>subiectus erit Deo et patri, | |
| 298 cum tradiderit ei regnum</i>. Ergo filius, qui est aeternus, | |
| 53 | 299 subiicitur legi aeternae.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 arg. 3"><a name="37555"><span class="ref">[37555] Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 300 lex aeterna est ratio divinae providentiae. Sed multa necessaria |
| 301 subduntur divinae providentiae, sicut permanentia substantiarum | |
| 302 incorporalium et corporum caelestium. Ergo legi aeternae subduntur | |
| 53 | 303 etiam necessaria.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 s. c."><a name="37556"><span class="ref">[37556] Iª-IIae q. 93 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 304 ea quae sunt necessaria, impossibile est aliter se habere, unde |
| 305 cohibitione non indigent. Sed imponitur hominibus lex ut | |
| 306 cohibeantur a malis, ut ex supradictis patet. Ergo ea quae sunt | |
| 53 | 307 necessaria, legi non subduntur.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 co."><a name="37557"><span class="ref">[37557] Iª-IIae q. 93 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 308 dicendum quod, sicut supra dictum est, lex aeterna est ratio |
| 309 divinae gubernationis. Quaecumque ergo divinae gubernationi | |
| 310 subduntur, subiiciuntur etiam legi aeternae, quae vero gubernationi | |
| 311 aeternae non subduntur, neque legi aeternae subduntur. Horum autem | |
| 312 distinctio attendi potest ex his quae circa nos sunt. Humanae enim | |
| 313 gubernationi subduntur ea quae per homines fieri possunt, quae vero | |
| 314 ad naturam hominis pertinent, non subduntur gubernationi humanae, | |
| 315 scilicet quod homo habeat animam, vel manus aut pedes. Sic igitur | |
| 316 legi aeternae subduntur omnia quae sunt in rebus a Deo creatis, | |
| 317 sive sint contingentia sive sint necessaria, ea vero quae pertinent | |
| 318 ad naturam vel essentiam divinam, legi aeternae non subduntur, sed | |
| 53 | 319 sunt realiter ipsa lex aeterna.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 ad 1"><a name="37558"><span class="ref">[37558] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 320 ergo dicendum quod de voluntate Dei dupliciter possumus loqui. Uno |
| 321 modo, quantum ad ipsam voluntatem, et sic, cum voluntas Dei sit | |
| 322 ipsa eius essentia, non subditur gubernationi divinae neque legi | |
| 323 aeternae, sed est idem quod lex aeterna. Alio modo possumus loqui | |
| 324 de voluntate divina quantum ad ipsa quae Deus vult circa creaturas, | |
| 325 quae quidem subiecta sunt legi aeternae, inquantum horum ratio est | |
| 326 in divina sapientia. Et ratione horum, voluntas Dei dicitur | |
| 327 rationabilis. Alioquin, ratione sui ipsius, magis est dicenda ipsa | |
| 53 | 328 ratio.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 ad 2"><a name="37559"><span class="ref">[37559] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 329 dicendum quod filius Dei non est a Deo factus, sed naturaliter ab |
| 330 ipso genitus. Et ideo non subditur divinae providentiae aut legi | |
| 331 aeternae, sed magis ipse est lex aeterna per quandam | |
| 332 appropriationem, ut patet per Augustinum, in libro de vera Relig. | |
| 333 Dicitur autem esse subiectus patri ratione humanae naturae, | |
| 53 | 334 secundum quam etiam pater dicitur esse maior eo.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 ad 3"><a name="37560"><span class="ref">[37560] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 3</span></a> Tertium |
| 335 concedimus, quia procedit de necessariis creatis.</p><p title="I-II q. 93 a. 4 ad 4"><a name="37561"><span class="ref">[37561] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 28 | 336 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in V Metaphys., quaedam |
| 337 necessaria habent causam suae necessitatis, et sic hoc ipsum quod | |
| 338 impossibile est ea aliter esse, habent ab alio. Et hoc ipsum est | |
| 339 cohibitio quaedam efficacissima, nam quaecumque cohibentur, | |
| 340 intantum cohiberi dicuntur, inquantum non possunt aliter facere | |
| 53 | 341 quam de eis disponatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="I-II q. 93 a. 5 arg. 1"><a name="37562"><span class="ref">[37562] Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 342 sic proceditur. Videtur quod naturalia contingentia non subsint |
| 343 legi aeternae. Promulgatio enim est de ratione legis, ut supra | |
| 344 dictum est. Sed promulgatio non potest fieri nisi ad creaturas | |
| 345 rationales, quibus potest aliquid denuntiari. Ergo solae creaturae | |
| 346 rationales subsunt legi aeternae. Non ergo naturalia | |
| 53 | 347 contingentia.</p><p title="I-II q. 93 a. 5 arg. 2"><a name="37563"><span class="ref">[37563] Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 348 ea quae obediunt rationi, participant aliqualiter ratione, ut |
| 349 dicitur in I Ethic. Lex autem aeterna est ratio summa, ut supra | |
| 350 dictum est. Cum igitur naturalia contingentia non participent | |
| 351 aliqualiter ratione, sed penitus sint irrationabilia, videtur quod | |
| 53 | 352 non subsint legi aeternae.</p><p title="I-II q. 93 a. 5 arg. 3"><a name="37564"><span class="ref">[37564] Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 353 lex aeterna est efficacissima. Sed in naturalibus contingentibus |
| 53 | 354 accidit defectus. Non ergo subsunt legi aeternae.</p><p title="I-II q. 93 a. 5 s. c."><a name="37565"><span class="ref">[37565] Iª-IIae q. 93 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 355 est quod dicitur Prov. VIII, <i>quando circumdabat mari terminum |
| 53 | 356 suum, et legem ponebat aquis ne transirent fines suos</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 5 co."><a name="37566"><span class="ref">[37566] Iª-IIae q. 93 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 357 dicendum quod aliter dicendum est de lege hominis, et aliter de |
| 358 lege aeterna, quae est lex Dei. Lex enim hominis non se extendit | |
| 359 nisi ad creaturas rationales quae homini subiiciuntur. Cuius ratio | |
| 360 est quia lex est directiva actuum qui conveniunt subiectis | |
| 361 gubernationi alicuius, unde nullus, proprie loquendo, suis actibus | |
| 362 legem imponit. Quaecumque autem aguntur circa usum rerum | |
| 363 irrationalium homini subditarum, aguntur per actum ipsius hominis | |
| 364 moventis huiusmodi res, nam huiusmodi irrationales creaturae non | |
| 365 agunt seipsas, sed ab aliis aguntur, ut supra habitum est. Et ideo | |
| 366 rebus irrationalibus homo legem imponere non potest, quantumcumque | |
| 367 ei subiiciantur. Rebus autem rationalibus sibi subiectis potest | |
| 368 imponere legem, inquantum suo praecepto, vel denuntiatione | |
| 369 quacumque, imprimit menti earum quandam regulam quae est principium | |
| 370 agendi. Sicut autem homo imprimit, denuntiando, quoddam interius | |
| 371 principium actuum homini sibi subiecto, ita etiam Deus imprimit | |
| 372 toti naturae principia propriorum actuum. Et ideo per hunc modum | |
| 373 dicitur Deus praecipere toti naturae; secundum illud Psalmi | |
| 374 CXLVIII, <i>praeceptum posuit, et non praeteribit</i>. Et per hanc | |
| 375 etiam rationem omnes motus et actiones totius naturae legi aeternae | |
| 376 subduntur. Unde alio modo creaturae irrationales subduntur legi | |
| 377 aeternae, inquantum moventur a divina providentia, non autem per | |
| 53 | 378 intellectum divini praecepti, sicut creaturae rationales.</p><p title="I-II q. 93 a. 5 ad 1"><a name="37567"><span class="ref">[37567] Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 379 ergo dicendum quod hoc modo se habet impressio activi principii |
| 380 intrinseci, quantum ad res naturales, sicut se habet promulgatio | |
| 381 legis quantum ad homines, quia per legis promulgationem imprimitur | |
| 382 hominibus quoddam directivum principium humanorum actuum, ut dictum | |
| 53 | 383 est.</p><p title="I-II q. 93 a. 5 ad 2"><a name="37568"><span class="ref">[37568] Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 384 dicendum quod creaturae irrationales non participant ratione |
| 385 humana, nec ei obediunt, participant tamen, per modum obedientiae, | |
| 386 ratione divina. Ad plura enim se extendit virtus rationis divinae | |
| 387 quam virtus rationis humanae. Et sicut membra corporis humani | |
| 388 moventur ad imperium rationis, non tamen participant ratione, quia | |
| 389 non habent aliquam apprehensionem ordinatam ad rationem; ita etiam | |
| 390 creaturae irrationales moventur a Deo, nec tamen propter hoc sunt | |
| 53 | 391 rationales.</p><p title="I-II q. 93 a. 5 ad 3"><a name="37569"><span class="ref">[37569] Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 392 dicendum quod defectus qui accidunt in rebus naturalibus, quamvis |
| 393 sint praeter ordinem causarum particularium, non tamen sunt praeter | |
| 394 ordinem causarum universalium; et praecipue causae primae, quae | |
| 395 Deus est, cuius providentiam nihil subterfugere potest, ut in primo | |
| 396 dictum est. Et quia lex aeterna est ratio divinae providentiae, ut | |
| 397 dictum est, ideo defectus rerum naturalium legi aeternae | |
| 53 | 398 subduntur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="I-II q. 93 a. 6 arg. 1"><a name="37570"><span class="ref">[37570] Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 399 sic proceditur. Videtur quod non omnes res humanae subiiciantur |
| 400 legi aeternae. Dicit enim apostolus, ad Gal. V, <i>si spiritu | |
| 401 ducimini, non estis sub lege</i>. Sed viri iusti, qui sunt filii | |
| 402 Dei per adoptionem, spiritu Dei aguntur; secundum illud Rom. VIII, | |
| 403 <i>qui spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt</i>. Ergo non omnes | |
| 53 | 404 homines sunt sub lege aeterna.</p><p title="I-II q. 93 a. 6 arg. 2"><a name="37571"><span class="ref">[37571] Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 405 apostolus dicit, ad Rom. VIII, <i>prudentia carnis inimica est Deo, |
| 406 legi enim Dei subiecta non est</i>. Sed multi homines sunt in | |
| 407 quibus prudentia carnis dominatur. Ergo legi aeternae, quae est lex | |
| 53 | 408 Dei, non subiiciuntur omnes homines.</p><p title="I-II q. 93 a. 6 arg. 3"><a name="37572"><span class="ref">[37572] Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 409 Augustinus dicit, in I de Lib. Arb., quod <i>lex aeterna est qua |
| 410 mali miseriam, boni vitam beatam merentur</i>. Sed homines iam | |
| 411 beati, vel iam damnati, non sunt in statu merendi. Ergo non subsunt | |
| 53 | 412 legi aeternae.</p><p title="I-II q. 93 a. 6 s. c."><a name="37573"><span class="ref">[37573] Iª-IIae q. 93 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 413 est quod Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei, <i>nullo modo aliquid |
| 414 legibus summi creatoris ordinatorisque subtrahitur, a quo pax | |
| 53 | 415 universitatis administratur</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 6 co."><a name="37574"><span class="ref">[37574] Iª-IIae q. 93 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 416 dicendum quod duplex est modus quo aliquid subditur legi aeternae, |
| 417 ut ex supradictis patet, uno modo, inquantum participatur lex | |
| 418 aeterna per modum cognitionis; alio modo, per modum actionis et | |
| 419 passionis, inquantum participatur per modum principii motivi. Et | |
| 420 hoc secundo modo subduntur legi aeternae irrationales creaturae, ut | |
| 421 dictum est. Sed quia rationalis natura, cum eo quod est commune | |
| 422 omnibus creaturis, habet aliquid sibi proprium inquantum est | |
| 423 rationalis, ideo secundum utrumque modum legi aeternae subditur, | |
| 424 quia et notionem legis aeternae aliquo modo habet, ut supra dictum | |
| 425 est; et iterum unicuique rationali creaturae inest naturalis | |
| 426 inclinatio ad id quod est consonum legi aeternae; sumus enim innati | |
| 427 ad habendum virtutes, ut dicitur in II Ethic. Uterque tamen modus | |
| 428 imperfectus quidem est, et quodammodo corruptus, in malis; in | |
| 429 quibus et inclinatio naturalis ad virtutem depravatur per habitum | |
| 430 vitiosum; et iterum ipsa naturalis cognitio boni in eis | |
| 431 obtenebratur per passiones et habitus peccatorum. In bonis autem | |
| 432 uterque modus invenitur perfectior, quia et supra cognitionem | |
| 433 naturalem boni, superadditur eis cognitio fidei et sapientiae; et | |
| 434 supra naturalem inclinationem ad bonum, superadditur eis interius | |
| 435 motivum gratiae et virtutis. Sic igitur boni perfecte subsunt legi | |
| 436 aeternae, tanquam semper secundum eam agentes. Mali autem subsunt | |
| 437 quidem legi aeternae, imperfecte quidem quantum ad actiones | |
| 438 ipsorum, prout imperfecte cognoscunt et imperfecte inclinantur ad | |
| 439 bonum, sed quantum deficit ex parte actionis, suppletur ex parte | |
| 440 passionis, prout scilicet intantum patiuntur quod lex aeterna | |
| 441 dictat de eis, inquantum deficiunt facere quod legi aeternae | |
| 442 convenit. Unde Augustinus dicit, in I de Lib. Arb., <i>iustos sub | |
| 443 aeterna lege agere existimo</i>. Et in libro de catechizandis | |
| 444 rudibus, dicit quod <i>Deus ex iusta miseria animarum se | |
| 445 deserentium, convenientissimis legibus inferiores partes creaturae | |
| 53 | 446 suae novit ornare</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 6 ad 1"><a name="37575"><span class="ref">[37575] Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 447 ergo dicendum quod illud verbum apostoli potest intelligi |
| 448 dupliciter. Uno modo, ut esse sub lege intelligatur ille qui nolens | |
| 449 obligationi legis subditur, quasi cuidam ponderi. Unde Glossa | |
| 450 ibidem dicit quod <i>sub lege est qui timore supplicii quod lex | |
| 451 minatur, non amore iustitiae, a malo opere abstinet</i>. Et hoc | |
| 452 modo spirituales viri non sunt sub lege, quia per caritatem, quam | |
| 453 spiritus sanctus cordibus eorum infundit, voluntarie id quod legis | |
| 454 est, implent. Alio modo potest etiam intelligi inquantum hominis | |
| 455 opera qui spiritu sancto agitur, magis dicuntur esse opera spiritus | |
| 456 sancti quam ipsius hominis. Unde cum spiritus sanctus non sit sub | |
| 457 lege, sicut nec filius, ut supra dictum est; sequitur quod | |
| 458 huiusmodi opera, inquantum sunt spiritus sancti, non sint sub lege. | |
| 459 Et huic attestatur quod apostolus dicit, II ad Cor. III, <i>ubi | |
| 53 | 460 spiritus domini, ibi libertas</i>.</p><p title="I-II q. 93 a. 6 ad 2"><a name="37576"><span class="ref">[37576] Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 461 dicendum quod prudentia carnis non potest subiici legi Dei ex parte |
| 462 actionis, quia inclinat ad actiones contrarias legi Dei. Subiicitur | |
| 463 tamen legi Dei ex parte passionis, quia meretur pati poenam | |
| 464 secundum legem divinae iustitiae. Nihilominus tamen in nullo homine | |
| 465 ita prudentia carnis dominatur, quod totum bonum naturae | |
| 466 corrumpatur. Et ideo remanet in homine inclinatio ad agendum ea | |
| 467 quae sunt legis aeternae. Habitum est enim supra quod peccatum non | |
| 53 | 468 tollit totum bonum naturae.</p><p title="I-II q. 93 a. 6 ad 3"><a name="37577"><span class="ref">[37577] Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 469 dicendum quod idem est per quod aliquid conservatur in fine, et per |
| 470 quod movetur ad finem, sicut corpus grave gravitate quiescit in | |
| 471 loco inferiori, per quam etiam ad locum ipsum movetur. Et sic | |
| 472 dicendum est quod, sicut secundum legem aeternam aliqui merentur | |
| 473 beatitudinem vel miseriam, ita per eandem legem in beatitudine vel | |
| 474 miseria conservantur. Et secundum hoc, et beati et damnati subsunt | |
| 53 | 475 legi aeternae.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 476 <p><a href="sth2090.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 477 <a href="sth2094.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 478 <br/> | |
| 479 <hr/> | |
| 480 <br/> | |
| 481 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 482 hanc editionem<br/> | |
| 483 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 484 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 485 </div></body> | |
| 486 </html> |
