annotate summa/latin/sth1075.html @ 28:544e12f679ad

convert to xml
author ht
date Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000
parents 4006eb4882de
children d777cc3962f2
Ignore whitespace changes - Everywhere: Within whitespace: At end of lines:
rev   line source
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
4 <head>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
5 <meta name="generator" content=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
7 <meta http-equiv="Content-Type" content=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
8 "text/html; charset=us-ascii" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
11 <meta name="keywords" content=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
13 <meta name="language" content="Latin" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
14 <meta name="security" content="public" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
16 <meta name="author" content="Enrique Alarc&oacute;n" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
17 <meta name="abstract" content="" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
19 "text/css" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
21 "text/css" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, I&ordf; q. 75-76</title>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
23 </head>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
24 <body>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
25 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
26 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
27 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
28 <div class="uno">Summa Theologiae</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
29 <div class="dos">prima pars a quaestione LXXV ad quaestionem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
30 LXXVI</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
31 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
32 <div class="centro">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
33 <table align="center" summary="Imago">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
34 <tr>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
35 <th><img src="icons/ghent190.jpg" width="120" height="190" border=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
36 "0" alt="Thomas de Aquino a Justo Ghent depictus" align=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
37 "middle" /></th>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
38 </tr>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
39 </table>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
40 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
41 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1889 editum<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
42 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
43 magneticas<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
44 denuo recognovit Enrique Alarc&oacute;n atque instruxit<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
45 <br /></span><br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
46 <hr />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
47 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
48 <p><a href="sth1065.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
49 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
50 <a href="sth1077.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
51 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
52 <script language="JavaScript" type="text/javascript">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
53 //<![CDATA[
26
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
54 <!--
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
55 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
56 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
57 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
58 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
59 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
60 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
61 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
62 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
63 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
64 document.write('<OPTION VALUE="#31447">I&ordf; q. 75 pr.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
65 document.write('<OPTION VALUE="#31448">I&ordf; q. 75 a. 1 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
66 document.write('<OPTION VALUE="#31449">I&ordf; q. 75 a. 1 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
67 document.write('<OPTION VALUE="#31450">I&ordf; q. 75 a. 1 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
68 document.write('<OPTION VALUE="#31451">I&ordf; q. 75 a. 1 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
69 document.write('<OPTION VALUE="#31452">I&ordf; q. 75 a. 1 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
70 document.write('<OPTION VALUE="#31453">I&ordf; q. 75 a. 1 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
71 document.write('<OPTION VALUE="#31454">I&ordf; q. 75 a. 1 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
72 document.write('<OPTION VALUE="#31455">I&ordf; q. 75 a. 1 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
73 document.write('<OPTION VALUE="#31456">I&ordf; q. 75 a. 2 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
74 document.write('<OPTION VALUE="#31457">I&ordf; q. 75 a. 2 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
75 document.write('<OPTION VALUE="#31458">I&ordf; q. 75 a. 2 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
76 document.write('<OPTION VALUE="#31459">I&ordf; q. 75 a. 2 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
77 document.write('<OPTION VALUE="#31460">I&ordf; q. 75 a. 2 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
78 document.write('<OPTION VALUE="#31461">I&ordf; q. 75 a. 2 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
79 document.write('<OPTION VALUE="#31462">I&ordf; q. 75 a. 2 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
80 document.write('<OPTION VALUE="#31463">I&ordf; q. 75 a. 2 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
81 document.write('<OPTION VALUE="#31464">I&ordf; q. 75 a. 3 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
82 document.write('<OPTION VALUE="#31465">I&ordf; q. 75 a. 3 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
83 document.write('<OPTION VALUE="#31466">I&ordf; q. 75 a. 3 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
84 document.write('<OPTION VALUE="#31467">I&ordf; q. 75 a. 3 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
85 document.write('<OPTION VALUE="#31468">I&ordf; q. 75 a. 3 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
86 document.write('<OPTION VALUE="#31469">I&ordf; q. 75 a. 3 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
87 document.write('<OPTION VALUE="#31470">I&ordf; q. 75 a. 3 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
88 document.write('<OPTION VALUE="#31471">I&ordf; q. 75 a. 3 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
89 document.write('<OPTION VALUE="#31472">I&ordf; q. 75 a. 4 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
90 document.write('<OPTION VALUE="#31473">I&ordf; q. 75 a. 4 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
91 document.write('<OPTION VALUE="#31474">I&ordf; q. 75 a. 4 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
92 document.write('<OPTION VALUE="#31475">I&ordf; q. 75 a. 4 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
93 document.write('<OPTION VALUE="#31476">I&ordf; q. 75 a. 4 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
94 document.write('<OPTION VALUE="#31477">I&ordf; q. 75 a. 4 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
95 document.write('<OPTION VALUE="#31478">I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
96 document.write('<OPTION VALUE="#31479">I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
97 document.write('<OPTION VALUE="#31480">I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
98 document.write('<OPTION VALUE="#31481">I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
99 document.write('<OPTION VALUE="#31482">I&ordf; q. 75 a. 5 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
100 document.write('<OPTION VALUE="#31483">I&ordf; q. 75 a. 5 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
101 document.write('<OPTION VALUE="#31484">I&ordf; q. 75 a. 5 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
102 document.write('<OPTION VALUE="#31485">I&ordf; q. 75 a. 5 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
103 document.write('<OPTION VALUE="#31486">I&ordf; q. 75 a. 5 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
104 document.write('<OPTION VALUE="#31487">I&ordf; q. 75 a. 5 ad 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
105 document.write('<OPTION VALUE="#31488">I&ordf; q. 75 a. 6 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
106 document.write('<OPTION VALUE="#31489">I&ordf; q. 75 a. 6 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
107 document.write('<OPTION VALUE="#31490">I&ordf; q. 75 a. 6 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
108 document.write('<OPTION VALUE="#31491">I&ordf; q. 75 a. 6 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
109 document.write('<OPTION VALUE="#31492">I&ordf; q. 75 a. 6 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
110 document.write('<OPTION VALUE="#31493">I&ordf; q. 75 a. 6 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
111 document.write('<OPTION VALUE="#31494">I&ordf; q. 75 a. 6 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
112 document.write('<OPTION VALUE="#31495">I&ordf; q. 75 a. 6 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
113 document.write('<OPTION VALUE="#31496">I&ordf; q. 75 a. 7 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
114 document.write('<OPTION VALUE="#31497">I&ordf; q. 75 a. 7 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
115 document.write('<OPTION VALUE="#31498">I&ordf; q. 75 a. 7 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
116 document.write('<OPTION VALUE="#31499">I&ordf; q. 75 a. 7 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
117 document.write('<OPTION VALUE="#31500">I&ordf; q. 75 a. 7 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
118 document.write('<OPTION VALUE="#31501">I&ordf; q. 75 a. 7 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
119 document.write('<OPTION VALUE="#31502">I&ordf; q. 75 a. 7 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
120 document.write('<OPTION VALUE="#31503">I&ordf; q. 75 a. 7 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
121 document.write('<OPTION VALUE="#31504">I&ordf; q. 76 pr.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
122 document.write('<OPTION VALUE="#31505">I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
123 document.write('<OPTION VALUE="#31506">I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
124 document.write('<OPTION VALUE="#31507">I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
125 document.write('<OPTION VALUE="#31508">I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
126 document.write('<OPTION VALUE="#31509">I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 5');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
127 document.write('<OPTION VALUE="#31510">I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 6');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
128 document.write('<OPTION VALUE="#31511">I&ordf; q. 76 a. 1 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
129 document.write('<OPTION VALUE="#31512">I&ordf; q. 76 a. 1 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
130 document.write('<OPTION VALUE="#31513">I&ordf; q. 76 a. 1 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
131 document.write('<OPTION VALUE="#31514">I&ordf; q. 76 a. 1 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
132 document.write('<OPTION VALUE="#31515">I&ordf; q. 76 a. 1 ad 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
133 document.write('<OPTION VALUE="#31516">I&ordf; q. 76 a. 1 ad 5');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
134 document.write('<OPTION VALUE="#31517">I&ordf; q. 76 a. 1 ad 6');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
135 document.write('<OPTION VALUE="#31518">I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
136 document.write('<OPTION VALUE="#31519">I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
137 document.write('<OPTION VALUE="#31520">I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
138 document.write('<OPTION VALUE="#31521">I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
139 document.write('<OPTION VALUE="#31522">I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 5');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
140 document.write('<OPTION VALUE="#31523">I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 6');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
141 document.write('<OPTION VALUE="#31524">I&ordf; q. 76 a. 2 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
142 document.write('<OPTION VALUE="#31525">I&ordf; q. 76 a. 2 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
143 document.write('<OPTION VALUE="#31526">I&ordf; q. 76 a. 2 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
144 document.write('<OPTION VALUE="#31527">I&ordf; q. 76 a. 2 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
145 document.write('<OPTION VALUE="#31528">I&ordf; q. 76 a. 2 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
146 document.write('<OPTION VALUE="#31529">I&ordf; q. 76 a. 2 ad 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
147 document.write('<OPTION VALUE="#31530">I&ordf; q. 76 a. 2 ad 5');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
148 document.write('<OPTION VALUE="#31531">I&ordf; q. 76 a. 2 ad 6');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
149 document.write('<OPTION VALUE="#31532">I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
150 document.write('<OPTION VALUE="#31533">I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
151 document.write('<OPTION VALUE="#31534">I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
152 document.write('<OPTION VALUE="#31535">I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
153 document.write('<OPTION VALUE="#31536">I&ordf; q. 76 a. 3 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
154 document.write('<OPTION VALUE="#31537">I&ordf; q. 76 a. 3 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
155 document.write('<OPTION VALUE="#31538">I&ordf; q. 76 a. 3 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
156 document.write('<OPTION VALUE="#31539">I&ordf; q. 76 a. 3 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
157 document.write('<OPTION VALUE="#31540">I&ordf; q. 76 a. 3 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
158 document.write('<OPTION VALUE="#31541">I&ordf; q. 76 a. 3 ad 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
159 document.write('<OPTION VALUE="#31542">I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
160 document.write('<OPTION VALUE="#31543">I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
161 document.write('<OPTION VALUE="#31544">I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
162 document.write('<OPTION VALUE="#31545">I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
163 document.write('<OPTION VALUE="#31546">I&ordf; q. 76 a. 4 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
164 document.write('<OPTION VALUE="#31547">I&ordf; q. 76 a. 4 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
165 document.write('<OPTION VALUE="#31548">I&ordf; q. 76 a. 4 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
166 document.write('<OPTION VALUE="#31549">I&ordf; q. 76 a. 4 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
167 document.write('<OPTION VALUE="#31550">I&ordf; q. 76 a. 4 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
168 document.write('<OPTION VALUE="#31551">I&ordf; q. 76 a. 4 ad 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
169 document.write('<OPTION VALUE="#31552">I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
170 document.write('<OPTION VALUE="#31553">I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
171 document.write('<OPTION VALUE="#31554">I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
172 document.write('<OPTION VALUE="#31555">I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
173 document.write('<OPTION VALUE="#31556">I&ordf; q. 76 a. 5 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
174 document.write('<OPTION VALUE="#31557">I&ordf; q. 76 a. 5 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
175 document.write('<OPTION VALUE="#31558">I&ordf; q. 76 a. 5 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
176 document.write('<OPTION VALUE="#31559">I&ordf; q. 76 a. 5 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
177 document.write('<OPTION VALUE="#31560">I&ordf; q. 76 a. 5 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
178 document.write('<OPTION VALUE="#31561">I&ordf; q. 76 a. 5 ad 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
179 document.write('<OPTION VALUE="#31562">I&ordf; q. 76 a. 6 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
180 document.write('<OPTION VALUE="#31563">I&ordf; q. 76 a. 6 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
181 document.write('<OPTION VALUE="#31564">I&ordf; q. 76 a. 6 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
182 document.write('<OPTION VALUE="#31565">I&ordf; q. 76 a. 6 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
183 document.write('<OPTION VALUE="#31566">I&ordf; q. 76 a. 6 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
184 document.write('<OPTION VALUE="#31567">I&ordf; q. 76 a. 6 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
185 document.write('<OPTION VALUE="#31568">I&ordf; q. 76 a. 6 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
186 document.write('<OPTION VALUE="#31569">I&ordf; q. 76 a. 6 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
187 document.write('<OPTION VALUE="#31570">I&ordf; q. 76 a. 7 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
188 document.write('<OPTION VALUE="#31571">I&ordf; q. 76 a. 7 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
189 document.write('<OPTION VALUE="#31572">I&ordf; q. 76 a. 7 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
190 document.write('<OPTION VALUE="#31573">I&ordf; q. 76 a. 7 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
191 document.write('<OPTION VALUE="#31574">I&ordf; q. 76 a. 7 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
192 document.write('<OPTION VALUE="#31575">I&ordf; q. 76 a. 7 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
193 document.write('<OPTION VALUE="#31576">I&ordf; q. 76 a. 7 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
194 document.write('<OPTION VALUE="#31577">I&ordf; q. 76 a. 7 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
195 document.write('<OPTION VALUE="#31578">I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
196 document.write('<OPTION VALUE="#31579">I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
197 document.write('<OPTION VALUE="#31580">I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
198 document.write('<OPTION VALUE="#31581">I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
199 document.write('<OPTION VALUE="#31582">I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 5');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
200 document.write('<OPTION VALUE="#31583">I&ordf; q. 76 a. 8 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
201 document.write('<OPTION VALUE="#31584">I&ordf; q. 76 a. 8 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
202 document.write('<OPTION VALUE="#31585">I&ordf; q. 76 a. 8 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
203 document.write('<OPTION VALUE="#31586">I&ordf; q. 76 a. 8 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
204 document.write('<OPTION VALUE="#31587">I&ordf; q. 76 a. 8 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
205 document.write('<OPTION VALUE="#31588">I&ordf; q. 76 a. 8 ad 4');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
206 document.write('<OPTION VALUE="#31589">I&ordf; q. 76 a. 8 ad 5');
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
207 document.write('<\/SELECT>');
26
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
208 document.write('<BR><BR>');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
209 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">');
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
210 document.write('<\/FORM>');
26
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
211 // -->
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
212 //]]>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
213 </script><br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
214 <hr />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
215 <br /></div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
216 <div class="D">Quaestio 75</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
217 <div class="G">Prooemium</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
218 <p title="I q. 75 pr."><a name="31447"><span class="ref">[31447]
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
219 I&ordf; q. 75 pr.</span></a> Post considerationem creaturae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
220 spiritualis et corporalis, considerandum est de homine, qui ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
221 spirituali et corporali substantia componitur. Et primo, de natura
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
222 ipsius hominis; secundo, de eius productione. Naturam autem hominis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
223 considerare pertinet ad theologum ex parte animae, non autem ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
224 parte corporis, nisi secundum habitudinem quam habet corpus ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
225 animam. Et ideo prima consideratio circa animam versabitur. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
226 quia, secundum Dionysium, XI cap. Angel. Hier., tria inveniuntur in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
227 substantiis spiritualibus, scilicet essentia, virtus et operatio;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
228 primo considerabimus ea quae pertinent ad essentiam animae;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
229 secundo, ea quae pertinent ad virtutem sive potentias eius; tertio,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
230 ea quae pertinent ad operationem eius. Circa primum duplex occurrit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
231 consideratio, quarum prima est de ipsa anima secundum se; secunda,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
232 de unione eius ad corpus. Circa primum quaeruntur septem. Primo,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
233 utrum anima sit corpus. Secundo, utrum anima humana sit aliquid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
234 subsistens. Tertio, utrum animae brutorum sint subsistentes.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
235 Quarto, utrum anima sit homo; vel magis homo sit aliquid compositum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
236 ex anima et corpore. Quinto, utrum sit composita ex materia et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
237 forma. Sexto, utrum anima humana sit incorruptibilis. Septimo,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
238 utrum anima sit eiusdem speciei cum Angelo.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
239 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
240 <div class="E">Articulus 1</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
241 <p title="I q. 75 a. 1 arg. 1"><a name="31448"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
242 "ref">[31448] I&ordf; q. 75 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
243 proceditur. Videtur quod anima sit corpus. Anima enim est motor
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
244 corporis. Non autem est movens non motum. Tum quia videtur quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
245 nihil possit movere nisi moveatur, quia nihil dat alteri quod non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
246 habet, sicut quod non est calidum non calefacit. Tum quia, si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
247 aliquid est movens non motum, causat motum sempiternum et eodem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
248 modo se habentem, ut probatur in VIII Physic., quod non apparet in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
249 motu animalis, qui est ab anima. Ergo anima est movens motum. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
250 omne movens motum est corpus. Ergo anima est corpus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
251 <p title="I q. 75 a. 1 arg. 2"><a name="31449"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
252 "ref">[31449] I&ordf; q. 75 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, omnis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
253 cognitio fit per aliquam similitudinem. Non potest autem esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
254 similitudo corporis ad rem incorpoream. Si igitur anima non esset
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
255 corpus, non posset cognoscere res corporeas.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
256 <p title="I q. 75 a. 1 arg. 3"><a name="31450"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
257 "ref">[31450] I&ordf; q. 75 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
258 moventis ad motum oportet esse aliquem contactum. Contactus autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
259 non est nisi corporum. Cum igitur anima moveat corpus, videtur quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
260 anima sit corpus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
261 <p title="I q. 75 a. 1 s. c."><a name="31451"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
262 "ref">[31451] I&ordf; q. 75 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
263 quod Augustinus dicit, VI de Trin., quod <i>anima simplex dicitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
264 respectu corporis, quia mole non diffunditur per spatium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
265 loci</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
266 <p title="I q. 75 a. 1 co."><a name="31452"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
267 "ref">[31452] I&ordf; q. 75 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
268 quod ad inquirendum de natura animae, oportet praesupponere quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
269 anima dicitur esse primum principium vitae in his quae apud nos
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
270 vivunt animata enim viventia dicimus, res vero inanimatas vita
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
271 carentes. Vita autem maxime manifestatur duplici opere, scilicet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
272 cognitionis et motus. Horum autem principium antiqui philosophi,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
273 imaginationem transcendere non valentes, aliquod corpus ponebant;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
274 sola corpora res esse dicentes, et quod non est corpus, nihil esse.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
275 Et secundum hoc, animam aliquod corpus esse dicebant. Huius autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
276 opinionis falsitas licet multipliciter ostendi possit tamen uno
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
277 utemur, quo et communius et certius patet animam corpus non esse.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
278 Manifestum est enim quod non quodcumque vitalis operationis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
279 principium est anima, sic enim oculus esset anima, cum sit quoddam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
280 principium visionis; et idem esset dicendum de aliis animae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
281 instrumentis. Sed primum principium vitae dicimus esse animam.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
282 Quamvis autem aliquod corpus possit esse quoddam principium vitae,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
283 sicut cor est principium vitae in animali; tamen non potest esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
284 primum principium vitae aliquod corpus. Manifestum est enim quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
285 esse principium vitae, vel vivens, non convenit corpori ex hoc quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
286 est corpus, alioquin omne corpus esset vivens, aut principium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
287 vitae. Convenit igitur alicui corpori quod sit vivens, vel etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
288 principium vitae, per hoc quod est tale corpus. Quod autem est actu
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
289 tale, habet hoc ab aliquo principio quod dicitur actus eius. Anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
290 igitur, quae est primum principium vitae, non est corpus, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
291 corporis actus, sicut calor, qui est principium calefactionis, non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
292 est corpus, sed quidam corporis actus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
293 <p title="I q. 75 a. 1 ad 1"><a name="31453"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
294 "ref">[31453] I&ordf; q. 75 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
295 dicendum quod, cum omne quod movetur ab alio moveatur, quod non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
296 potest in infinitum procedere, necesse est dicere quod non omne
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
297 movens movetur. Cum enim moveri sit exire de potentia in actum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
298 movens dat id quod habet mobili, inquantum facit ipsum esse in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
299 actu. Sed sicut ostenditur in VIII Physic., est quoddam movens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
300 penitus immobile, quod nec per se nec per accidens movetur, et tale
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
301 movens potest movere motum semper uniformem. Est autem aliud
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
302 movens, quod non movetur per se, sed movetur per accidens, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
303 propter hoc non movet motum semper uniformem. Et tale movens est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
304 anima. Est autem aliud movens, quod per se movetur, scilicet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
305 corpus. Et quia antiqui naturales nihil esse credebant nisi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
306 corpora, posuerunt quod omne movens movetur, et quod anima per se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
307 movetur, et est corpus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
308 <p title="I q. 75 a. 1 ad 2"><a name="31454"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
309 "ref">[31454] I&ordf; q. 75 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
310 dicendum quod non est necessarium quod similitudo rei cognitae sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
311 actu in natura cognoscentis, sed si aliquid sit quod prius est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
312 cognoscens in potentia et postea in actu, oportet quod similitudo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
313 cogniti non sit actu in natura cognoscentis, sed in potentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
314 tantum; sicut color non est actu in pupilla, sed in potentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
315 tantum. Unde non oportet quod in natura animae sit similitudo rerum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
316 corporearum in actu; sed quod sit in potentia ad huiusmodi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
317 similitudines. Sed quia antiqui naturales nesciebant distinguere
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
318 inter actum et potentiam, ponebant animam esse corpus, ad hoc quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
319 cognosceret corpus; et ad hoc quod cognosceret omnia corpora, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
320 esset composita ex principiis omnium corporum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
321 <p title="I q. 75 a. 1 ad 3"><a name="31455"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
322 "ref">[31455] I&ordf; q. 75 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
323 dicendum quod est duplex contactus, quantitatis et virtutis. Primo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
324 modo, corpus non tangitur nisi a corpore. Secundo modo, corpus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
325 potest tangi a re incorporea quae movet corpus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
326 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
327 <div class="E">Articulus 2</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
328 <p title="I q. 75 a. 2 arg. 1"><a name="31456"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
329 "ref">[31456] I&ordf; q. 75 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
330 proceditur. Videtur quod anima humana non sit aliquid subsistens.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
331 Quod enim est subsistens, dicitur hoc aliquid. Anima autem non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
332 hoc aliquid, sed compositum ex anima et corpore. Ergo anima non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
333 aliquid subsistens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
334 <p title="I q. 75 a. 2 arg. 2"><a name="31457"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
335 "ref">[31457] I&ordf; q. 75 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, omne
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
336 quod est subsistens, potest dici operari. Sed anima non dicitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
337 operari, quia, ut dicitur in I de anima, <i>dicere animam sentire
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
338 aut intelligere, simile est ac si dicat eam aliquis texere vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
339 aedificare</i>. Ergo anima non est aliquid subsistens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
340 <p title="I q. 75 a. 2 arg. 3"><a name="31458"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
341 "ref">[31458] I&ordf; q. 75 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
342 anima esset aliquid subsistens, esset aliqua eius operatio sine
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
343 corpore. Sed nulla est eius operatio sine corpore, nec etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
344 intelligere, quia non contingit intelligere sine phantasmate,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
345 phantasma autem non est sine corpore. Ergo anima humana non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
346 aliquid subsistens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
347 <p title="I q. 75 a. 2 s. c."><a name="31459"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
348 "ref">[31459] I&ordf; q. 75 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
349 quod Augustinus dicit, X de Trin. <i>Quisquis videt mentis naturam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
350 et esse substantiam, et non esse corpoream, videt eos qui opinantur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
351 eam esse corpoream, ob hoc errare, quod adiungunt ei ea sine quibus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
352 nullam possunt cogitare naturam, scilicet corporum phantasias</i>.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
353 Natura ergo mentis humanae non solum est incorporea, sed etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
354 substantia, scilicet aliquid subsistens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
355 <p title="I q. 75 a. 2 co."><a name="31460"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
356 "ref">[31460] I&ordf; q. 75 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
357 quod necesse est dicere id quod est principium intellectualis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
358 operationis, quod dicimus animam hominis, esse quoddam principium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
359 incorporeum et subsistens. Manifestum est enim quod homo per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
360 intellectum cognoscere potest naturas omnium corporum. Quod autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
361 potest cognoscere aliqua, oportet ut nihil eorum habeat in sua
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
362 natura, quia illud quod inesset ei naturaliter impediret
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
363 cognitionem aliorum; sicut videmus quod lingua infirmi quae infecta
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
364 est cholerico et amaro humore, non potest percipere aliquid dulce,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
365 sed omnia videntur ei amara. Si igitur principium intellectuale
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
366 haberet in se naturam alicuius corporis, non posset omnia corpora
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
367 cognoscere. Omne autem corpus habet aliquam naturam determinatam.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
368 Impossibile est igitur quod principium intellectuale sit corpus. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
369 similiter impossibile est quod intelligat per organum corporeum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
370 quia etiam natura determinata illius organi corporei prohiberet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
371 cognitionem omnium corporum; sicut si aliquis determinatus color
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
372 sit non solum in pupilla, sed etiam in vase vitreo, liquor infusus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
373 eiusdem coloris videtur. Ipsum igitur intellectuale principium,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
374 quod dicitur mens vel intellectus, habet operationem per se, cui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
375 non communicat corpus. Nihil autem potest per se operari, nisi quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
376 per se subsistit. Non enim est operari nisi entis in actu, unde eo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
377 modo aliquid operatur, quo est. Propter quod non dicimus quod calor
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
378 calefacit, sed calidum. Relinquitur igitur animam humanam, quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
379 dicitur intellectus vel mens, esse aliquid incorporeum et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
380 subsistens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
381 <p title="I q. 75 a. 2 ad 1"><a name="31461"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
382 "ref">[31461] I&ordf; q. 75 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
383 dicendum quod hoc aliquid potest accipi dupliciter, uno modo, pro
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
384 quocumque subsistente, alio modo, pro subsistente completo in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
385 natura alicuius speciei. Primo modo, excludit inhaerentiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
386 accidentis et formae materialis, secundo modo, excludit etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
387 imperfectionem partis. Unde manus posset dici hoc aliquid primo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
388 modo, sed non secundo modo. Sic igitur, cum anima humana sit pars
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
389 speciei humanae, potest dici hoc aliquid primo modo, quasi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
390 subsistens, sed non secundo modo, sic enim compositum ex anima et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
391 corpore dicitur hoc aliquid.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
392 <p title="I q. 75 a. 2 ad 2"><a name="31462"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
393 "ref">[31462] I&ordf; q. 75 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
394 dicendum quod verba illa Aristoteles dicit non secundum propriam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
395 sententiam, sed secundum opinionem illorum qui dicebant quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
396 intelligere est moveri; ut patet ex iis quae ibi praemittit. Vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
397 dicendum quod per se agere convenit per se existenti. Sed per se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
398 existens quandoque potest dici aliquid si non sit inhaerens ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
399 accidens vel ut forma materialis, etiam si sit pars. Sed proprie et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
400 per se subsistens dicitur quod neque est praedicto modo inhaerens,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
401 neque est pars. Secundum quem modum oculus aut manus non posset
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
402 dici per se subsistens; et per consequens nec per se operans. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
403 et operationes partium attribuuntur toti per partes. Dicimus enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
404 quod homo videt per oculum, et palpat per manum, aliter quam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
405 calidum calefacit per calorem, quia calor nullo modo calefacit,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
406 proprie loquendo. Potest igitur dici quod anima intelligit, sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
407 oculus videt, sed magis proprie dicitur quod homo intelligat per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
408 animam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
409 <p title="I q. 75 a. 2 ad 3"><a name="31463"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
410 "ref">[31463] I&ordf; q. 75 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
411 dicendum quod corpus requiritur ad actionem intellectus, non sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
412 organum quo talis actio exerceatur, sed ratione obiecti, phantasma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
413 enim comparatur ad intellectum sicut color ad visum. Sic autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
414 indigere corpore non removet intellectum esse subsistentem,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
415 alioquin animal non esset aliquid subsistens, cum indigeat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
416 exterioribus sensibilibus ad sentiendum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
417 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
418 <div class="E">Articulus 3</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
419 <p title="I q. 75 a. 3 arg. 1"><a name="31464"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
420 "ref">[31464] I&ordf; q. 75 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
421 proceditur. Videtur quod animae brutorum animalium sint
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
422 subsistentes. Homo enim convenit in genere cum aliis animalibus.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
423 Sed anima hominis est aliquid subsistens, ut ostensum est. Ergo et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
424 animae aliorum animalium sunt subsistentes.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
425 <p title="I q. 75 a. 3 arg. 2"><a name="31465"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
426 "ref">[31465] I&ordf; q. 75 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
427 similiter se habet sensitivum ad sensibilia, sicut intellectivum et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
428 intelligibilia. Sed intellectus intelligit intelligibilia sine
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
429 corpore. Ergo et sensus apprehendit sensibilia sine corpore. Animae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
430 autem brutorum animalium sunt sensitivae. Ergo sunt subsistentes,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
431 pari ratione qua et anima hominis, quae est intellectiva.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
432 <p title="I q. 75 a. 3 arg. 3"><a name="31466"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
433 "ref">[31466] I&ordf; q. 75 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
434 brutorum animalium anima movet corpus. Corpus autem non movet, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
435 movetur. Anima ergo bruti animalis habet aliquam operationem sine
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
436 corpore.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
437 <p title="I q. 75 a. 3 s. c."><a name="31467"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
438 "ref">[31467] I&ordf; q. 75 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
439 quod dicitur in libro de Eccl. Dogmat., <i>solum hominem credimus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
440 habere animam substantivam; animalium vero animae non sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
441 substantivae</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
442 <p title="I q. 75 a. 3 co."><a name="31468"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
443 "ref">[31468] I&ordf; q. 75 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
444 quod antiqui philosophi nullam distinctionem ponebant inter sensum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
445 et intellectum, et utrumque corporeo principio attribuebant, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
446 dictum est. Plato autem distinxit inter intellectum et sensum;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
447 utrumque tamen attribuit principio incorporeo, ponens quod, sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
448 intelligere, ita et sentire convenit animae secundum seipsam. Et ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
449 hoc sequebatur quod etiam animae brutorum animalium sint
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
450 subsistentes. Sed Aristoteles posuit quod solum intelligere, inter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
451 opera animae, sine organo corporeo exercetur. Sentire vero, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
452 consequentes operationes animae sensitivae, manifeste accidunt cum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
453 aliqua corporis immutatione; sicut in videndo immutatur pupilla per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
454 speciem coloris; et idem apparet in aliis. Et sic manifestum est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
455 quod anima sensitiva non habet aliquam operationem propriam per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
456 seipsam, sed omnis operatio sensitivae animae est coniuncti. Ex quo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
457 relinquitur quod, cum animae brutorum animalium per se non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
458 operentur, non sint subsistentes, similiter enim unumquodque habet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
459 esse et operationem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
460 <p title="I q. 75 a. 3 ad 1"><a name="31469"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
461 "ref">[31469] I&ordf; q. 75 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
462 dicendum quod homo, etsi conveniat in genere cum aliis animalibus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
463 specie tamen differt, differentia autem speciei attenditur secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
464 differentiam formae. Nec oportet quod omnis differentia formae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
465 faciat generis diversitatem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
466 <p title="I q. 75 a. 3 ad 2"><a name="31470"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
467 "ref">[31470] I&ordf; q. 75 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
468 dicendum quod sensitivum quodammodo se habet ad sensibilia sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
469 intellectivum ad intelligibilia, inquantum scilicet utrumque est in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
470 potentia ad sua obiecta. Sed quodammodo dissimiliter se habent,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
471 inquantum sensitivum patitur a sensibili cum corporis immutatione,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
472 unde excellentia sensibilium corrumpit sensum. Quod in intellectu
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
473 non contingit, nam intellectus intelligens maxima intelligibilium,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
474 magis potest postmodum intelligere minora. Si vero in intelligendo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
475 fatigetur corpus, hoc est per accidens, in quantum intellectus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
476 indiget operatione virium sensitivarum, per quas ei phantasmata
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
477 praeparantur.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
478 <p title="I q. 75 a. 3 ad 3"><a name="31471"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
479 "ref">[31471] I&ordf; q. 75 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
480 dicendum quod vis motiva est duplex. Una quae imperat motum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
481 scilicet appetitiva. Et huius operatio in anima sensitiva non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
482 sine corpore; sed ira et gaudium et omnes huiusmodi passiones sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
483 cum aliqua corporis immutatione. Alia vis motiva est exequens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
484 motum, per quam membra redduntur habilia ad obediendum appetitui,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
485 cuius actus non est movere, sed moveri. Unde patet quod movere non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
486 est actus animae sensitivae sine corpore.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
487 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
488 <div class="E">Articulus 4</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
489 <p title="I q. 75 a. 4 arg. 1"><a name="31472"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
490 "ref">[31472] I&ordf; q. 75 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
491 proceditur. Videtur quod anima sit homo. Dicitur enim II ad Cor.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
492 IV, <i>licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
493 intus est, renovatur de die in diem</i>. Sed id quod est intus in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
494 homine, est anima. Ergo anima est homo interior.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
495 <p title="I q. 75 a. 4 arg. 2"><a name="31473"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
496 "ref">[31473] I&ordf; q. 75 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
497 humana est substantia quaedam. Non autem est substantia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
498 universalis. Ergo est substantia particularis. Ergo est hypostasis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
499 vel persona. Sed non nisi humana. Ergo anima est homo, nam persona
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
500 humana est homo.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
501 <p title="I q. 75 a. 4 s. c."><a name="31474"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
502 "ref">[31474] I&ordf; q. 75 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
503 quod Augustinus, XIX de Civ. Dei, commendat Varronem, <i>qui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
504 hominem nec animam solam, nec solum corpus, sed animam simul et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
505 corpus esse arbitrabatur</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
506 <p title="I q. 75 a. 4 co."><a name="31475"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
507 "ref">[31475] I&ordf; q. 75 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
508 quod animam esse hominem dupliciter potest intelligi. Uno modo,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
509 quod homo sit anima, sed hic homo non sit anima, sed compositum ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
510 anima et corpore, puta Socrates. Quod ideo dico, quia quidam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
511 posuerunt solam formam esse de ratione speciei, materiam vero esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
512 partem individui, et non speciei. Quod quidem non potest esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
513 verum. Nam ad naturam speciei pertinet id quod significat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
514 definitio. Definitio autem in rebus naturalibus non significat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
515 formam tantum, sed formam et materiam. Unde materia est pars
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
516 speciei in rebus naturalibus, non quidem materia signata, quae est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
517 principium individuationis; sed materia communis. Sicut enim de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
518 ratione huius hominis est quod sit ex hac anima et his carnibus et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
519 his ossibus; ita de ratione hominis est quod sit ex anima et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
520 carnibus et ossibus. Oportet enim de substantia speciei esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
521 quidquid est communiter de substantia omnium individuorum sub
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
522 specie contentorum. Alio vero modo potest intelligi sic, quod etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
523 haec anima sit hic homo. Et hoc quidem sustineri posset, si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
524 poneretur quod animae sensitivae operatio esset eius propria sine
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
525 corpore, quia omnes operationes quae attribuuntur homini,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
526 convenirent soli animae; illud autem est unaquaeque res, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
527 operatur operationes illius rei. Unde illud est homo, quod operatur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
528 operationes hominis. Ostensum est autem quod sentire non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
529 operatio animae tantum. Cum igitur sentire sit quaedam operatio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
530 hominis, licet non propria, manifestum est quod homo non est anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
531 tantum, sed est aliquid compositum ex anima et corpore. Plato vero,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
532 ponens sentire esse proprium animae, ponere potuit quod homo esset
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
533 anima utens corpore.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
534 <p title="I q. 75 a. 4 ad 1"><a name="31476"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
535 "ref">[31476] I&ordf; q. 75 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
536 dicendum quod, secundum philosophum in IX Ethic., illud potissime
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
537 videtur esse unumquodque, quod est principale in ipso, sicut quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
538 facit rector civitatis, dicitur civitas facere. Et hoc modo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
539 aliquando quod est principale in homine, dicitur homo, aliquando
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
540 quidem pars intellectiva, secundum rei veritatem, quae dicitur homo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
541 interior; aliquando vero pars sensitiva cum corpore, secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
542 aestimationem quorundam, qui solum circa sensibilia detinentur. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
543 hic dicitur homo exterior.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
544 <p title="I q. 75 a. 4 ad 2"><a name="31477"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
545 "ref">[31477] I&ordf; q. 75 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
546 dicendum quod non quaelibet substantia particularis est hypostasis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
547 vel persona, sed quae habet completam naturam speciei. Unde manus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
548 vel pes non potest dici hypostasis vel persona. Et similiter nec
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
549 anima, cum sit pars speciei humanae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
550 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
551 <div class="E">Articulus 5</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
552 <p title="I q. 75 a. 5 arg. 1"><a name="31478"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
553 "ref">[31478] I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
554 proceditur. Videtur quod anima sit composita ex materia et forma.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
555 Potentia enim contra actum dividitur. Sed omnia quaecumque sunt in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
556 actu, participant primum actum, qui Deus est; per cuius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
557 participationem omnia sunt et bona et entia et viventia, ut patet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
558 per doctrinam Dionysii in libro de Div. Nom. Ergo quaecumque sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
559 in potentia, participant primam potentiam. Sed prima potentia est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
560 materia prima. Cum ergo anima humana sit quodammodo in potentia,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
561 quod apparet ex hoc quod homo quandoque est intelligens in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
562 potentia; videtur quod anima humana participet materiam primam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
563 tanquam partem sui.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
564 <p title="I q. 75 a. 5 arg. 2"><a name="31479"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
565 "ref">[31479] I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
566 quocumque inveniuntur proprietates materiae, ibi invenitur materia.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
567 Sed in anima inveniuntur proprietates materiae, quae sunt subiici
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
568 et transmutari, subiicitur enim scientiae et virtuti, et mutatur de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
569 ignorantia ad scientiam, et de vitio ad virtutem. Ergo in anima est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
570 materia.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
571 <p title="I q. 75 a. 5 arg. 3"><a name="31480"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
572 "ref">[31480] I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, illa
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
573 quae non habent materiam, non habent causam sui esse, ut dicitur in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
574 VIII Metaphys. Sed anima habet causam sui esse, quia creatur a Deo.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
575 Ergo anima habet materiam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
576 <p title="I q. 75 a. 5 arg. 4"><a name="31481"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
577 "ref">[31481] I&ordf; q. 75 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
578 non habet materiam, sed est forma tantum, est actus purus et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
579 infinitus. Hoc autem solius Dei est. Ergo anima habet materiam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
580 <p title="I q. 75 a. 5 s. c."><a name="31482"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
581 "ref">[31482] I&ordf; q. 75 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
582 quod Augustinus probat, in VII super Gen. ad Litt., quod anima non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
583 est facta nec ex materia corporali, nec ex materia spirituali.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
584 <p title="I q. 75 a. 5 co."><a name="31483"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
585 "ref">[31483] I&ordf; q. 75 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
586 quod anima non habet materiam. Et hoc potest considerari
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
587 dupliciter. Primo quidem, ex ratione animae in communi. Est enim de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
588 ratione animae, quod sit forma alicuius corporis. Aut igitur est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
589 forma secundum se totam; aut secundum aliquam partem sui. Si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
590 secundum se totam, impossibile est quod pars eius sit materia, si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
591 dicatur materia aliquod ens in potentia tantum, quia forma,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
592 inquantum forma, est actus; id autem quod est in potentia tantum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
593 non potest esse pars actus, cum potentia repugnet actui, utpote
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
594 contra actum divisa. Si autem sit forma secundum aliquam partem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
595 sui, illam partem, dicemus esse animam, et illam materiam cuius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
596 primo est actus, dicemus esse primum animatum. Secundo, specialiter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
597 ex ratione humanae animae, inquantum est intellectiva. Manifestum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
598 est enim quod omne quod recipitur in aliquo, recipitur in eo per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
599 modum recipientis. Sic autem cognoscitur unumquodque, sicut forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
600 eius est in cognoscente anima autem intellectiva cognoscit rem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
601 aliquam in sua natura absolute, puta lapidem inquantum est lapis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
602 absolute. Est igitur forma lapidis absolute, secundum propriam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
603 rationem formalem, in anima intellectiva. Anima igitur intellectiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
604 est forma absoluta, non autem aliquid compositum ex materia et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
605 forma. Si enim anima intellectiva esset composita ex materia et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
606 forma, formae rerum reciperentur in ea ut individuales, et sic non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
607 cognosceret nisi singulare, sicut accidit in potentiis sensitivis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
608 quae recipiunt formas rerum in organo corporali, materia enim est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
609 principium individuationis formarum. Relinquitur ergo quod anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
610 intellectiva, et omnis intellectualis substantia cognoscens formas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
611 absolute, caret compositione formae et materiae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
612 <p title="I q. 75 a. 5 ad 1"><a name="31484"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
613 "ref">[31484] I&ordf; q. 75 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
614 dicendum quod primus actus est universale principium omnium actuum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
615 quia est infinitum, virtualiter in se omnia praehabens, ut dicit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
616 Dionysius. Unde participatur a rebus, non sicut pars, sed secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
617 diffusionem processionis ipsius. Potentia autem, cum sit receptiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
618 actus, oportet quod actui proportionetur. Actus vero recepti, qui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
619 procedunt a primo actu infinito et sunt quaedam participationes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
620 eius, sunt diversi. Unde non potest esse potentia una quae recipiat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
621 omnes actus, sicut est unus actus influens omnes actus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
622 participatos, alioquin potentia receptiva adaequaret potentiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
623 activam primi actus. Est autem alia potentia receptiva in anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
624 intellectiva, a potentia receptiva materiae primae, ut patet ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
625 diversitate receptorum, nam materia prima recipit formas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
626 individuales, intellectus autem recipit formas absolutas. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
627 talis potentia in anima intellectiva existens, non ostendit quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
628 anima sit composita ex materia et forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
629 <p title="I q. 75 a. 5 ad 2"><a name="31485"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
630 "ref">[31485] I&ordf; q. 75 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
631 dicendum quod subiici et transmutari convenit materiae secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
632 quod est in potentia. Sicut ergo est alia potentia intellectus, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
633 alia potentia materiae primae, ita est alia ratio subiiciendi et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
634 transmutandi. Secundum hoc enim intellectus subiicitur scientiae,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
635 et transmutatur de ignorantia ad scientiam, secundum quod est in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
636 potentia ad species intelligibiles.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
637 <p title="I q. 75 a. 5 ad 3"><a name="31486"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
638 "ref">[31486] I&ordf; q. 75 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
639 dicendum quod forma est causa essendi materiae, et agens, unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
640 agens, inquantum reducit materiam in actum formae transmutando, est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
641 ei causa essendi. Si quid autem est forma subsistens, non habet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
642 esse per aliquod formale principium, nec habet causam transmutantem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
643 de potentia in actum. Unde post verba praemissa, philosophus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
644 concludit quod in his quae sunt composita ex materia et forma,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
645 <i>nulla est alia causa nisi movens ex potestate ad actum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
646 quaecumque vero non habent materiam, omnia simpliciter sunt quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
647 vere entia aliquid</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
648 <p title="I q. 75 a. 5 ad 4"><a name="31487"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
649 "ref">[31487] I&ordf; q. 75 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
650 dicendum quod omne participatum comparatur ad participans ut actus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
651 eius. Quaecumque autem forma creata per se subsistens ponatur,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
652 oportet quod participet esse, quia etiam ipsa vita, vel quidquid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
653 sic diceretur, participat ipsum esse, ut dicit Dionysius, V cap. de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
654 Div. Nom. Esse autem participatum finitur ad capacitatem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
655 participantis. Unde solus Deus, qui est ipsum suum esse, est actus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
656 purus et infinitus. In substantiis vero intellectualibus est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
657 compositio ex actu et potentia; non quidem ex materia et forma, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
658 ex forma et esse participato. Unde a quibusdam dicuntur componi ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
659 quo est et quod est, ipsum enim esse est quo aliquid est.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
660 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
661 <div class="E">Articulus 6</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
662 <p title="I q. 75 a. 6 arg. 1"><a name="31488"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
663 "ref">[31488] I&ordf; q. 75 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
664 proceditur. Videtur quod anima humana sit corruptibilis. Quorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
665 enim est simile principium et similis processus, videtur esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
666 similis finis. Sed simile est principium generationis hominum et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
667 iumentorum, quia de terra facta sunt. Similis est etiam vitae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
668 processus in utrisque, quia <i>similiter spirant omnia, et nihil
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
669 habet homo iumento amplius</i>, ut dicitur Eccle. III. Ergo, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
670 ibidem concluditur, <i>unus est interitus hominis et iumentorum, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
671 aequa utriusque conditio</i>. Sed anima brutorum animalium est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
672 corruptibilis. Ergo et anima humana est corruptibilis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
673 <p title="I q. 75 a. 6 arg. 2"><a name="31489"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
674 "ref">[31489] I&ordf; q. 75 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, omne
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
675 quod est ex nihilo, vertibile est in nihilum, quia finis debet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
676 respondere principio. Sed sicut dicitur Sap. II, <i>ex nihilo nati
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
677 sumus</i>, quod verum est non solum quantum ad corpus, sed etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
678 quantum ad animam. Ergo ut ibidem concluditur, post hoc erimus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
679 tanquam non fuerimus, etiam secundum animam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
680 <p title="I q. 75 a. 6 arg. 3"><a name="31490"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
681 "ref">[31490] I&ordf; q. 75 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, nulla
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
682 res est sine propria operatione. Sed propria operatio animae, quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
683 est intelligere cum phantasmate, non potest esse sine corpore,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
684 nihil enim sine phantasmate intelligit anima; phantasma autem non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
685 est sine corpore, ut dicitur in libro de anima. Ergo anima non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
686 potest remanere, destructo corpore.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
687 <p title="I q. 75 a. 6 s. c."><a name="31491"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
688 "ref">[31491] I&ordf; q. 75 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
689 quod Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod animae humanae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
690 habent ex bonitate divina quod sint intellectuales et quod habeant
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
691 substantialem vitam inconsumptibilem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
692 <p title="I q. 75 a. 6 co."><a name="31492"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
693 "ref">[31492] I&ordf; q. 75 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
694 quod necesse est dicere animam humanam, quam dicimus intellectivum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
695 principium, esse incorruptibilem. Dupliciter enim aliquid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
696 corrumpitur, uno modo, per se; alio modo, per accidens. Impossibile
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
697 est autem aliquid subsistens generari aut corrumpi per accidens,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
698 idest aliquo generato vel corrupto. Sic enim competit alicui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
699 generari et corrumpi, sicut et esse, quod per generationem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
700 acquiritur et per corruptionem amittitur. Unde quod per se habet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
701 esse, non potest generari vel corrumpi nisi per se, quae vero non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
702 subsistunt, ut accidentia et formae materiales, dicuntur fieri et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
703 corrumpi per generationem et corruptionem compositorum. Ostensum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
704 est autem supra quod animae brutorum non sunt per se subsistentes,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
705 sed sola anima humana. Unde animae brutorum corrumpuntur, corruptis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
706 corporibus, anima autem humana non posset corrumpi, nisi per se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
707 corrumperetur. Quod quidem omnino est impossibile non solum de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
708 ipsa, sed de quolibet subsistente quod est forma tantum. Manifestum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
709 est enim quod id quod secundum se convenit alicui, est inseparabile
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
710 ab ipso. Esse autem per se convenit formae, quae est actus. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
711 materia secundum hoc acquirit esse in actu, quod acquirit formam,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
712 secundum hoc autem accidit in ea corruptio, quod separatur forma ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
713 ea. Impossibile est autem quod forma separetur a seipsa. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
714 impossibile est quod forma subsistens desinat esse. Dato etiam quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
715 anima esset ex materia et forma composita, ut quidam dicunt, adhuc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
716 oporteret ponere eam incorruptibilem. Non enim invenitur corruptio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
717 nisi ubi invenitur contrarietas, generationes enim et corruptiones
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
718 ex contrariis et in contraria sunt; unde corpora caelestia, quia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
719 non habent materiam contrarietati subiectam, incorruptibilia sunt.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
720 In anima autem intellectiva non potest esse aliqua contrarietas.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
721 Recipit enim secundum modum sui esse, ea vero quae in ipsa
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
722 recipiuntur, sunt absque contrarietate; quia etiam rationes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
723 contrariorum in intellectu non sunt contrariae, sed est una
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
724 scientia contrariorum. Impossibile est ergo quod anima intellectiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
725 sit corruptibilis. Potest etiam huius rei accipi signum ex hoc,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
726 quod unumquodque naturaliter suo modo esse desiderat. Desiderium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
727 autem in rebus cognoscentibus sequitur cognitionem. Sensus autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
728 non cognoscit esse nisi sub hic et nunc, sed intellectus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
729 apprehendit esse absolute, et secundum omne tempus. Unde omne
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
730 habens intellectum naturaliter desiderat esse semper. Naturale
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
731 autem desiderium non potest esse inane. Omnis igitur intellectualis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
732 substantia est incorruptibilis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
733 <p title="I q. 75 a. 6 ad 1"><a name="31493"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
734 "ref">[31493] I&ordf; q. 75 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
735 dicendum quod Salomon inducit rationem illam ex persona
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
736 insipientium, ut exprimitur Sap. II. Quod ergo dicitur quod homo et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
737 alia animalia habent simile generationis principium, verum est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
738 quantum ad corpus, similiter enim de terra facta sunt omnia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
739 animalia. Non autem quantum ad animam, nam anima brutorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
740 producitur ex virtute aliqua corporea, anima vero humana a Deo. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
741 ad hoc significandum dicitur Gen., quantum ad alia animalia,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
742 producat terra animam viventem, quantum vero ad hominem, dicitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
743 quod inspiravit in faciem eius spiraculum vitae. Et ideo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
744 concluditur Eccle. ult., <i>revertatur pulvis in terram suam, unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
745 erat, et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum</i>. Similiter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
746 processus vitae est similis quantum ad corpus; ad quod pertinet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
747 quod dicitur in Eccle., <i>similiter spirant omnia</i>; et Sap. II,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
748 <i>fumus et flatus est in naribus nostris</i> et cetera. Sed non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
749 est similis processus quantum ad animam, quia homo intelligit, non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
750 autem animalia bruta. Unde falsum est quod dicitur, nihil habet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
751 homo iumento amplius. Et ideo similis est interitus quantum ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
752 corpus, sed non quantum ad animam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
753 <p title="I q. 75 a. 6 ad 2"><a name="31494"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
754 "ref">[31494] I&ordf; q. 75 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
755 dicendum quod, sicut posse creari dicitur aliquid non per potentiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
756 passivam, sed solum per potentiam activam creantis, qui ex nihilo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
757 potest aliquid producere; ita cum dicitur aliquid vertibile in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
758 nihil, non importatur in creatura potentia ad non esse, sed in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
759 creatore potentia ad hoc quod esse non influat. Dicitur autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
760 aliquid corruptibile per hoc, quod inest ei potentia ad non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
761 esse.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
762 <p title="I q. 75 a. 6 ad 3"><a name="31495"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
763 "ref">[31495] I&ordf; q. 75 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
764 dicendum quod intelligere cum phantasmate est propria operatio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
765 animae secundum quod corpori est unita. Separata autem a corpore
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
766 habebit alium modum intelligendi, similem aliis substantiis a
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
767 corpore separatis, ut infra melius patebit.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
768 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
769 <div class="E">Articulus 7</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
770 <p title="I q. 75 a. 7 arg. 1"><a name="31496"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
771 "ref">[31496] I&ordf; q. 75 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
772 proceditur. Videtur quod anima et Angelus sint unius speciei.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
773 Unumquodque enim ordinatur ad proprium finem per naturam suae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
774 speciei, per quam habet inclinationem ad finem. Sed idem est finis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
775 animae et Angeli, scilicet beatitudo aeterna. Ergo sunt unius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
776 speciei.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
777 <p title="I q. 75 a. 7 arg. 2"><a name="31497"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
778 "ref">[31497] I&ordf; q. 75 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
779 ultima differentia specifica est nobilissima, quia complet rationem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
780 speciei. Sed nihil est nobilius in Angelo et anima quam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
781 intellectuale esse. Ergo conveniunt anima et Angelus in ultima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
782 differentia specifica. Ergo sunt unius speciei.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
783 <p title="I q. 75 a. 7 arg. 3"><a name="31498"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
784 "ref">[31498] I&ordf; q. 75 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
785 ab Angelo differre non videtur nisi per hoc, quod est corpori
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
786 unita. Corpus autem, cum sit extra essentiam animae, non videtur ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
787 eius speciem pertinere. Ergo anima et Angelus sunt unius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
788 speciei.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
789 <p title="I q. 75 a. 7 s. c."><a name="31499"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
790 "ref">[31499] I&ordf; q. 75 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
791 quorum sunt diversae operationes naturales, ipsa differunt specie.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
792 Sed animae et Angeli sunt diversae operationes naturales, quia ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
793 dicit Dionysius, VII cap. de Div. Nom., <i>mentes angelicae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
794 simplices et beatos intellectus habent, non de visibilibus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
795 congregantes divinam cognitionem</i>; cuius contrarium postmodum de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
796 anima dicit. Anima igitur et Angelus non sunt unius speciei.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
797 <p title="I q. 75 a. 7 co."><a name="31500"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
798 "ref">[31500] I&ordf; q. 75 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
799 quod Origenes posuit omnes animas humanas et Angelos esse unius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
800 speciei. Et hoc ideo, quia posuit diversitatem gradus in huiusmodi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
801 substantiis inventam, accidentalem, utpote ex libero arbitrio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
802 provenientem, ut supra dictum est. Quod non potest esse, quia in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
803 substantiis incorporeis non potest esse diversitas secundum numerum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
804 absque diversitate secundum speciem, et absque naturali
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
805 inaequalitate. Quia si non sint compositae ex materia et forma, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
806 sint formae subsistentes, manifestum est quod necesse erit in eis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
807 esse diversitatem in specie. Non enim potest intelligi quod aliqua
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
808 forma separata sit nisi una unius speciei, sicut si esset albedo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
809 separata, non posset esse nisi una tantum; haec enim albedo non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
810 differt ab illa nisi per hoc, quod est huius vel illius. Diversitas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
811 autem secundum speciem semper habet diversitatem naturalem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
812 concomitantem, sicut in speciebus colorum unus est perfectior
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
813 altero, et similiter in aliis. Et hoc ideo, quia differentiae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
814 dividentes genus sunt contrariae; contraria autem se habent
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
815 secundum perfectum et imperfectum, quia principium contrarietatis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
816 est privatio et habitus ut dicitur in X Metaphys. Idem etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
817 sequeretur, si huiusmodi substantiae essent compositae ex materia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
818 et forma. Si enim materia huius distinguitur a materia illius,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
819 necesse est quod vel forma sit principium distinctionis materiae,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
820 ut scilicet materiae sint diversae propter habitudinem ad diversas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
821 formas, et tunc sequitur adhuc diversitas secundum speciem et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
822 inaequalitas naturalis. Vel materia erit principium distinctionis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
823 formarum; nec poterit dici materia haec alia ab illa, nisi secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
824 divisionem quantitativam, quae non habet locum in substantiis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
825 incorporeis, cuiusmodi sunt Angelus et anima. Unde non potest esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
826 quod Angelus et anima sint unius speciei. Quomodo autem sint plures
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
827 animae unius speciei infra ostendetur.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
828 <p title="I q. 75 a. 7 ad 1"><a name="31501"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
829 "ref">[31501] I&ordf; q. 75 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
830 dicendum quod ratio illa procedit de fine proximo et naturali.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
831 Beatitudo autem aeterna est finis ultimus et supernaturalis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
832 <p title="I q. 75 a. 7 ad 2"><a name="31502"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
833 "ref">[31502] I&ordf; q. 75 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
834 dicendum quod differentia specifica ultima est nobilissima,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
835 inquantum est maxime determinata, per modum quo actus est nobilior
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
836 potentia. Sic autem intellectuale non est nobilissimum, quia est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
837 indeterminatum et commune ad multos intellectualitatis gradus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
838 sicut sensibile ad multos gradus in esse sensibili. Unde sicut non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
839 omnia sensibilia sunt unius speciei, ita nec omnia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
840 intellectualia.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
841 <p title="I q. 75 a. 7 ad 3"><a name="31503"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
842 "ref">[31503] I&ordf; q. 75 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
843 dicendum quod corpus non est de essentia animae, sed anima ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
844 natura suae essentiae habet quod sit corpori unibilis. Unde nec
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
845 proprie anima est in specie; sed compositum. Et hoc ipsum quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
846 anima quodammodo indiget corpore ad suam operationem, ostendit quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
847 anima tenet inferiorem gradum intellectualitatis quam Angelus, qui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
848 corpori non unitur.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
849 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
850 <div class="D">Quaestio 76</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
851 <div class="G">Prooemium</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
852 <p title="I q. 76 pr."><a name="31504"><span class="ref">[31504]
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
853 I&ordf; q. 76 pr.</span></a> Deinde considerandum est de unione
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
854 animae ad corpus. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, utrum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
855 intellectivum principium uniatur corpori ut forma. Secundo, utrum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
856 intellectivum principium numero multiplicetur secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
857 multiplicationem corporum; vel sit unus intellectus omnium hominum.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
858 Tertio, utrum in corpore cuius forma est principium intellectivum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
859 sit aliqua alia anima. Quarto, utrum sit in eo aliqua alia forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
860 substantialis. Quinto, quale debeat esse corpus cuius intellectivum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
861 principium est forma. Sexto, utrum tali corpori uniatur mediante
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
862 aliquo alio corpore. Septimo, utrum mediante aliquo accidente.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
863 Octavo, utrum anima sit tota in qualibet parte corporis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
864 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
865 <div class="E">Articulus 1</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
866 <p title="I q. 76 a. 1 arg. 1"><a name="31505"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
867 "ref">[31505] I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
868 proceditur. Videtur quod intellectivum principium non uniatur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
869 corpori ut forma. Dicit enim philosophus, in III de anima, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
870 intellectus est separatus, et quod nullius corporis est actus. Non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
871 ergo unitur corpori ut forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
872 <p title="I q. 76 a. 1 arg. 2"><a name="31506"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
873 "ref">[31506] I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, omnis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
874 forma determinatur secundum naturam materiae cuius est forma,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
875 alioquin non requireretur proportio inter materiam et formam. Si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
876 ergo intellectus uniretur corpori ut forma, cum omne corpus habeat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
877 determinatam naturam, sequeretur quod intellectus haberet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
878 determinatam naturam. Et sic non esset omnium cognoscitivus, ut ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
879 superioribus patet, quod est contra rationem intellectus. Non ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
880 intellectus unitur corpori ut forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
881 <p title="I q. 76 a. 1 arg. 3"><a name="31507"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
882 "ref">[31507] I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
883 quaecumque potentia receptiva est actus alicuius corporis, recipit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
884 formam materialiter et individualiter, quia receptum est in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
885 recipiente secundum modum recipientis. Sed forma rei intellectae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
886 non recipitur in intellectu materialiter et individualiter, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
887 magis immaterialiter et universaliter, alioquin intellectus non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
888 esset cognoscitivus immaterialium et universalium, sed singularium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
889 tantum, sicut et sensus. Intellectus ergo non unitur corpori ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
890 forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
891 <p title="I q. 76 a. 1 arg. 4"><a name="31508"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
892 "ref">[31508] I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
893 eiusdem est potentia et actio, idem enim est quod potest agere, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
894 quod agit. Sed actio intellectualis non est alicuius corporis, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
895 ex superioribus patet. Ergo nec potentia intellectiva est alicuius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
896 corporis potentia. Sed virtus sive potentia non potest esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
897 abstractior vel simplicior quam essentia a qua virtus vel potentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
898 derivatur. Ergo nec substantia intellectus est corporis forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
899 <p title="I q. 76 a. 1 arg. 5"><a name="31509"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
900 "ref">[31509] I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, id
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
901 quod per se habet esse, non unitur corpori ut forma, quia forma est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
902 quo aliquid est; et sic ipsum esse formae non est ipsius formae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
903 secundum se. Sed intellectivum principium habet secundum se esse,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
904 et est subsistens, ut supra dictum est. Non ergo unitur corpori ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
905 forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
906 <p title="I q. 76 a. 1 arg. 6"><a name="31510"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
907 "ref">[31510] I&ordf; q. 76 a. 1 arg. 6</span></a> Praeterea, id
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
908 quod inest alicui rei secundum se, semper inest ei. Sed formae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
909 secundum se inest uniri materiae, non enim per accidens aliquod,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
910 sed per essentiam suam est actus materiae; alioquin ex materia et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
911 forma non fieret unum substantialiter, sed accidentaliter. Forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
912 ergo non potest esse sine propria materia. Sed intellectivum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
913 principium, cum sit incorruptibile, ut supra ostensum est, remanet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
914 corpori non unitum, corpore corrupto. Ergo intellectivum principium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
915 non unitur corpori ut forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
916 <p title="I q. 76 a. 1 s. c."><a name="31511"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
917 "ref">[31511] I&ordf; q. 76 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
918 secundum philosophum, in VIII Metaphys., differentia sumitur a
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
919 forma rei. Sed differentia constitutiva hominis est rationale; quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
920 dicitur de homine ratione intellectivi principii. Intellectivum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
921 ergo principium est forma hominis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
922 <p title="I q. 76 a. 1 co."><a name="31512"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
923 "ref">[31512] I&ordf; q. 76 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
924 quod necesse est dicere quod intellectus, qui est intellectualis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
925 operationis principium, sit humani corporis forma. Illud enim quo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
926 primo aliquid operatur, est forma eius cui operatio attribuitur,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
927 sicut quo primo sanatur corpus, est sanitas, et quo primo scit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
928 anima, est scientia; unde sanitas est forma corporis, et scientia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
929 animae. Et huius ratio est, quia nihil agit nisi secundum quod est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
930 actu, unde quo aliquid est actu, eo agit. Manifestum est autem quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
931 primum quo corpus vivit, est anima. Et cum vita manifestetur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
932 secundum diversas operationes in diversis gradibus viventium, id
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
933 quo primo operamur unumquodque horum operum vitae, est anima, anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
934 enim est primum quo nutrimur, et sentimus, et movemur secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
935 locum; et similiter quo primo intelligimus. Hoc ergo principium quo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
936 primo intelligimus, sive dicatur intellectus sive anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
937 intellectiva, est forma corporis. Et haec est demonstratio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
938 Aristotelis in II de anima. Si quis autem velit dicere animam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
939 intellectivam non esse corporis formam, oportet quod inveniat modum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
940 quo ista actio quae est intelligere, sit huius hominis actio,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
941 experitur enim unusquisque seipsum esse qui intelligit. Attribuitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
942 autem aliqua actio alicui tripliciter, ut patet per philosophum, V
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
943 Physic., dicitur enim movere aliquid aut agere vel secundum se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
944 totum, sicut medicus sanat; aut secundum partem, sicut homo videt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
945 per oculum; aut per accidens, sicut dicitur quod album aedificat,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
946 quia accidit aedificatori esse album. Cum igitur dicimus Socratem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
947 aut Platonem intelligere, manifestum est quod non attribuitur ei
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
948 per accidens, attribuitur enim ei inquantum est homo, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
949 essentialiter praedicatur de ipso. Aut ergo oportet dicere quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
950 Socrates intelligit secundum se totum, sicut Plato posuit, dicens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
951 hominem esse animam intellectivam, aut oportet dicere quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
952 intellectus sit aliqua pars Socratis. Et primum quidem stare non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
953 potest, ut supra ostensum est, propter hoc quod ipse idem homo est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
954 qui percipit se et intelligere et sentire, sentire autem non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
955 sine corpore, unde oportet corpus aliquam esse hominis partem.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
956 Relinquitur ergo quod intellectus quo Socrates intelligit, est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
957 aliqua pars Socratis ita quod intellectus aliquo modo corpori
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
958 Socratis uniatur. Hanc autem unionem Commentator, in III de anima,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
959 dicit esse per speciem intelligibilem. Quae quidem habet duplex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
960 subiectum, unum scilicet intellectum possibilem; et aliud ipsa
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
961 phantasmata quae sunt in organis corporeis. Et sic per speciem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
962 intelligibilem continuatur intellectus possibilis corpori huius vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
963 illius hominis. Sed ista continuatio vel unio non sufficit ad hoc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
964 quod actio intellectus sit actio Socratis. Et hoc patet per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
965 similitudinem in sensu, ex quo Aristoteles procedit ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
966 considerandum ea quae sunt intellectus. Sic enim se habent
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
967 phantasmata ad intellectum, ut dicitur in III de anima, sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
968 colores ad visum. Sicut ergo species colorum sunt in visu, ita
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
969 species phantasmatum sunt in intellectu possibili. Patet autem quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
970 ex hoc quod colores sunt in pariete, quorum similitudines sunt in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
971 visu, actio visus non attribuitur parieti, non enim dicimus quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
972 paries videat, sed magis quod videatur. Ex hoc ergo quod species
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
973 phantasmatum sunt in intellectu possibili, non sequitur quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
974 Socrates, in quo sunt phantasmata, intelligat; sed quod ipse, vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
975 eius phantasmata intelligantur. Quidam autem dicere voluerunt quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
976 intellectus unitur corpori ut motor; et sic ex intellectu et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
977 corpore fit unum, ut actio intellectus toti attribui possit. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
978 hoc est multipliciter vanum. Primo quidem, quia intellectus non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
979 movet corpus nisi per appetitum, cuius motus praesupponit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
980 operationem intellectus. Non ergo quia movetur Socrates ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
981 intellectu, ideo intelligit, sed potius e converso, quia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
982 intelligit, ideo ab intellectu movetur Socrates. Secundo quia, cum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
983 Socrates sit quoddam individuum in natura cuius essentia est una,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
984 composita ex materia et forma; si intellectus non sit forma eius,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
985 sequitur quod sit praeter essentiam eius; et sic intellectus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
986 comparabitur ad totum Socratem sicut motor ad motum. Intelligere
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
987 autem est actio quiescens in agente, non autem transiens in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
988 alterum, sicut calefactio. Non ergo intelligere potest attribui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
989 Socrati propter hoc quod est motus ab intellectu. Tertio, quia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
990 actio motoris nunquam attribuitur moto nisi sicut instrumento,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
991 sicut actio carpentarii serrae. Si igitur intelligere attribuitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
992 Socrati quia est actio motoris eius, sequitur quod attribuatur ei
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
993 sicut instrumento. Quod est contra philosophum, qui vult quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
994 intelligere non sit per instrumentum corporeum. Quarto quia, licet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
995 actio partis attribuatur toti, ut actio oculi homini; nunquam tamen
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
996 attribuitur alii parti, nisi forte per accidens, non enim dicimus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
997 quod manus videat, propter hoc quod oculus videt. Si ergo ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
998 intellectu et Socrate dicto modo fit unum, actio intellectus non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
999 potest attribui Socrati. Si vero Socrates est totum quod componitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1000 ex unione intellectus ad reliqua quae sunt Socratis, et tamen
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1001 intellectus non unitur aliis quae sunt Socratis nisi sicut motor;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1002 sequitur quod Socrates non sit unum simpliciter, et per consequens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1003 nec ens simpliciter; sic enim aliquid est ens, quomodo et unum.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1004 Relinquitur ergo solus modus quem Aristoteles ponit, quod hic homo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1005 intelligit, quia principium intellectivum est forma ipsius. Sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1006 ergo ex ipsa operatione intellectus apparet quod intellectivum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1007 principium unitur corpori ut forma. Potest etiam idem manifestari
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1008 ex ratione speciei humanae. Natura enim uniuscuiusque rei ex eius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1009 operatione ostenditur. Propria autem operatio hominis, inquantum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1010 est homo, est intelligere, per hanc enim omnia animalia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1011 transcendit. Unde et Aristoteles, in libro Ethic., in hac
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1012 operatione, sicut in propria hominis, ultimam felicitatem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1013 constituit. Oportet ergo quod homo secundum illud speciem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1014 sortiatur, quod est huius operationis principium. Sortitur autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1015 unumquodque speciem per propriam formam. Relinquitur ergo quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1016 intellectivum principium sit propria hominis forma. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1017 considerandum est quod, quanto forma est nobilior, tanto magis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1018 dominatur materiae corporali, et minus ei immergitur, et magis sua
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1019 operatione vel virtute excedit eam. Unde videmus quod forma mixti
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1020 corporis habet aliquam operationem quae non causatur ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1021 qualitatibus elementaribus. Et quanto magis proceditur in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1022 nobilitate formarum, tanto magis invenitur virtus formae materiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1023 elementarem excedere, sicut anima vegetabilis plus quam forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1024 metalli, et anima sensibilis plus quam anima vegetabilis. Anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1025 autem humana est ultima in nobilitate formarum. Unde intantum sua
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1026 virtute excedit materiam corporalem, quod habet aliquam operationem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1027 et virtutem in qua nullo modo communicat materia corporalis. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1028 haec virtus dicitur intellectus. Est autem attendendum quod, si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1029 quis poneret animam componi ex materia et forma, nullo modo posset
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1030 dicere animam esse formam corporis. Cum enim forma sit actus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1031 materia vero sit ens in potentia tantum; nullo modo id quod est ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1032 materia et forma compositum, potest esse alterius forma secundum se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1033 totum. Si autem secundum aliquid sui sit forma, id quod est forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1034 dicimus animam, et id cuius est forma dicimus primum animatum, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1035 supra dictum est.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1036 <p title="I q. 76 a. 1 ad 1"><a name="31513"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1037 "ref">[31513] I&ordf; q. 76 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1038 dicendum quod, sicut philosophus dicit in II Physic., ultima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1039 formarum naturalium, ad quam terminatur consideratio philosophi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1040 naturalis, scilicet anima humana, est quidem separata, sed tamen in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1041 materia; quod ex hoc probat, quia homo ex materia generat hominem,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1042 et sol. Separata quidem est secundum virtutem intellectivam, quia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1043 virtus intellectiva non est virtus alicuius organi corporalis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1044 sicut virtus visiva est actus oculi intelligere enim est actus qui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1045 non potest exerceri per organum corporale, sicut exercetur visio.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1046 Sed in materia est inquantum ipsa anima cuius est haec virtus, est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1047 corporis forma, et terminus generationis humanae. Sic ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1048 philosophus dicit in III de anima quod intellectus est separatus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1049 quia non est virtus alicuius organi corporalis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1050 <p title="I q. 76 a. 1 ad 2"><a name="31514"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1051 "ref">[31514] I&ordf; q. 76 a. 1 ad 2</span></a> Et per hoc patet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1052 responsio ad secundum et tertium. Sufficit enim ad hoc quod homo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1053 possit intelligere omnia per intellectum, et ad hoc quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1054 intellectus intelligat immaterialia et universalia, quod virtus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1055 intellectiva non est corporis actus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1056 <p title="I q. 76 a. 1 ad 4"><a name="31515"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1057 "ref">[31515] I&ordf; q. 76 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1058 dicendum quod humana anima non est forma in materia corporali
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1059 immersa, vel ab ea totaliter comprehensa, propter suam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1060 perfectionem. Et ideo nihil prohibet aliquam eius virtutem non esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1061 corporis actum; quamvis anima secundum suam essentiam sit corporis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1062 forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1063 <p title="I q. 76 a. 1 ad 5"><a name="31516"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1064 "ref">[31516] I&ordf; q. 76 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1065 dicendum quod anima illud esse in quo ipsa subsistit, communicat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1066 materiae corporali, ex qua et anima intellectiva fit unum, ita quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1067 illud esse quod est totius compositi, est etiam ipsius animae. Quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1068 non accidit in aliis formis, quae non sunt subsistentes. Et propter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1069 hoc anima humana remanet in suo esse, destructo corpore, non autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1070 aliae formae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1071 <p title="I q. 76 a. 1 ad 6"><a name="31517"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1072 "ref">[31517] I&ordf; q. 76 a. 1 ad 6</span></a> Ad sextum dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1073 quod secundum se convenit animae corpori uniri, sicut secundum se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1074 convenit corpori levi esse sursum. Et sicut corpus leve manet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1075 quidem leve cum a loco proprio fuerit separatum, cum aptitudine
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1076 tamen et inclinatione ad proprium locum; ita anima humana manet in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1077 suo esse cum fuerit a corpore separata, habens aptitudinem et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1078 inclinationem naturalem ad corporis unionem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1079 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1080 <div class="E">Articulus 2</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1081 <p title="I q. 76 a. 2 arg. 1"><a name="31518"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1082 "ref">[31518] I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1083 proceditur. Videtur quod intellectivum principium non multiplicetur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1084 secundum multiplicationem corporum, sed sit unus intellectus in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1085 omnibus hominibus. Nulla enim substantia immaterialis multiplicatur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1086 secundum numerum in una specie. Anima autem humana est substantia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1087 immaterialis, non enim est composita ex materia et forma, ut supra
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1088 ostensum est. Non ergo sunt multae in una specie. Sed omnes homines
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1089 sunt unius speciei. Est ergo unus intellectus omnium hominum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1090 <p title="I q. 76 a. 2 arg. 2"><a name="31519"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1091 "ref">[31519] I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1092 remota causa, removetur effectus. Si ergo secundum multiplicationem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1093 corporum multiplicarentur animae humanae, consequens videretur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1094 quod, remotis corporibus, multitudo animarum non remaneret, sed ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1095 omnibus animabus remaneret aliquod unum solum. Quod est haereticum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1096 periret enim differentia praemiorum et poenarum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1097 <p title="I q. 76 a. 2 arg. 3"><a name="31520"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1098 "ref">[31520] I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1099 intellectus meus est alius ab intellectu tuo, intellectus meus est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1100 quoddam individuum, et similiter intellectus tuus, particularia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1101 enim sunt quae differunt numero et conveniunt in una specie. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1102 omne quod recipitur in aliquo, est in eo per modum recipientis.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1103 Ergo species rerum in intellectu meo et tuo reciperentur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1104 individualiter, quod est contra rationem intellectus, qui est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1105 cognoscitivus universalium.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1106 <p title="I q. 76 a. 2 arg. 4"><a name="31521"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1107 "ref">[31521] I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1108 intellectum est in intellectu intelligente. Si ergo intellectus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1109 meus est alius ab intellectu tuo, oportet quod aliud sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1110 intellectum a me, et aliud sit intellectum a te. Et ita erit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1111 individualiter numeratum, et intellectum in potentia tantum, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1112 oportebit abstrahere intentionem communem ab utroque, quia a
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1113 quibuslibet diversis contingit abstrahere aliquod commune
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1114 intelligibile. Quod est contra rationem intellectus, quia sic non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1115 videretur distingui intellectus a virtute imaginativa. Videtur ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1116 relinqui quod sit unus intellectus omnium hominum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1117 <p title="I q. 76 a. 2 arg. 5"><a name="31522"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1118 "ref">[31522] I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, cum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1119 discipulus accipit scientiam a magistro, non potest dici quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1120 scientia magistri generet scientiam in discipulo, quia sic etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1121 scientia esset forma activa, sicut calor; quod patet esse falsum.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1122 Videtur ergo quod eadem numero scientia quae est in magistro,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1123 communicetur discipulo. Quod esse non potest, nisi sit unus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1124 intellectus utriusque. Videtur ergo quod sit unus intellectus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1125 discipuli et magistri; et per consequens omnium hominum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1126 <p title="I q. 76 a. 2 arg. 6"><a name="31523"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1127 "ref">[31523] I&ordf; q. 76 a. 2 arg. 6</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1128 Augustinus dicit, in libro de quantitate animae, <i>si plures
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1129 tantum animas humanas dixerim, ipse me ridebo</i>. Sed maxime
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1130 videtur anima esse una quantum ad intellectum. Ergo est unus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1131 intellectus omnium hominum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1132 <p title="I q. 76 a. 2 s. c."><a name="31524"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1133 "ref">[31524] I&ordf; q. 76 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1134 quod philosophus dicit, in II Physic., quod sicut se habent causae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1135 universales ad universalia, ita se habent causae particulares ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1136 particularia. Sed impossibile est quod una anima secundum speciem,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1137 sit diversorum animalium secundum speciem. Ergo impossibile est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1138 quod anima intellectiva una numero, sit diversorum secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1139 numerum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1140 <p title="I q. 76 a. 2 co."><a name="31525"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1141 "ref">[31525] I&ordf; q. 76 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1142 quod intellectum esse unum omnium hominum, omnino est impossibile.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1143 Et hoc quidem patet, si, secundum Platonis sententiam homo sit ipse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1144 intellectus. Sequeretur enim, si Socratis et Platonis est unus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1145 intellectus tantum, quod Socrates et Plato sint unus homo; et quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1146 non distinguantur ab invicem nisi per hoc quod est extra essentiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1147 utriusque. Et erit tunc distinctio Socratis et Platonis non alia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1148 quam hominis tunicati et cappati, quod est omnino absurdum.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1149 Similiter etiam patet hoc esse impossibile, si, secundum sententiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1150 Aristotelis, intellectus ponatur pars, seu potentia, animae quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1151 est hominis forma. Impossibile est enim plurium numero diversorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1152 esse unam formam, sicut impossibile est quod eorum sit unum esse,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1153 nam forma est essendi principium. Similiter etiam patet hoc esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1154 impossibile quocumque modo quis ponat unionem intellectus ad hunc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1155 et ad illum hominem. Manifestum est enim quod, si sit unum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1156 principale agens et duo instrumenta, dici poterit unum agens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1157 simpliciter, sed plures actiones, sicut si unus homo tangat diversa
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1158 duabus manibus, erit unus tangens, sed duo tactus. Si vero e
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1159 converso instrumentum sit unum et principales agentes diversi,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1160 dicentur quidem plures agentes, sed una actio, sicut si multi uno
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1161 fune trahant navem, erunt multi trahentes, sed unus tractus. Si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1162 vero agens principale sit unum et instrumentum unum, dicetur unum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1163 agens et una actio, sicut cum faber uno martello percutit, est unus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1164 percutiens et una percussio. Manifestum est autem quod,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1165 qualitercumque intellectus seu uniatur seu copuletur huic vel illi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1166 homini, intellectus inter cetera quae ad hominem pertinent,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1167 principalitatem habet, obediunt enim vires sensitivae intellectui,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1168 et ei deserviunt. Si ergo poneretur quod essent plures intellectus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1169 et sensus unus duorum hominum, puta si duo homines haberent unum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1170 oculum; essent quidem plures videntes, sed una visio. Si vero
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1171 intellectus est unus, quantumcumque diversificentur alia quibus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1172 omnibus intellectus utitur quasi instrumentis, nullo modo Socrates
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1173 et Plato poterunt dici nisi unus intelligens. Et si addamus quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1174 ipsum intelligere, quod est actio intellectus, non fit per aliquod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1175 aliud organum, nisi per ipsum intellectum; sequetur ulterius quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1176 sit et agens unum et actio una; idest quod omnes homines sint unus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1177 intelligens, et unum intelligere; dico autem respectu eiusdem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1178 intelligibilis. Posset autem diversificari actio intellectualis mea
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1179 et tua per diversitatem phantasmatum, quia scilicet aliud est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1180 phantasma lapidis in me et aliud in te, si ipsum phantasma,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1181 secundum quod est aliud in me et aliud in te, esset forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1182 intellectus possibilis, quia idem agens secundum diversas formas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1183 producit diversas actiones, sicut secundum diversas formas rerum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1184 respectu eiusdem oculi sunt diversae visiones. Sed ipsum phantasma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1185 non est forma intellectus possibilis, sed species intelligibilis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1186 quae a phantasmatibus abstrahitur. In uno autem intellectu a
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1187 phantasmatibus diversis eiusdem speciei non abstrahitur nisi una
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1188 species intelligibilis. Sicut in uno homine apparet, in quo possunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1189 esse diversa phantasmata lapidis, et tamen ab omnibus eis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1190 abstrahitur una species intelligibilis lapidis, per quam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1191 intellectus unius hominis operatione una intelligit naturam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1192 lapidis, non obstante diversitate phantasmatum. Si ergo unus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1193 intellectus esset omnium hominum, diversitas phantasmatum quae sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1194 in hoc et in illo, non posset causare diversitatem intellectualis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1195 operationis huius et illius hominis, ut Commentator fingit in III
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1196 de anima. Relinquitur ergo quod omnino impossibile et inconveniens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1197 est ponere unum intellectum omnium hominum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1198 <p title="I q. 76 a. 2 ad 1"><a name="31526"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1199 "ref">[31526] I&ordf; q. 76 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1200 dicendum quod, licet anima intellectiva non habeat materiam ex qua
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1201 sit, sicut nec Angelus, tamen est forma materiae alicuius; quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1202 Angelo non convenit. Et ideo secundum divisionem materiae sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1203 multae animae unius speciei, multi autem Angeli unius speciei
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1204 omnino esse non possunt.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1205 <p title="I q. 76 a. 2 ad 2"><a name="31527"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1206 "ref">[31527] I&ordf; q. 76 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1207 dicendum quod unumquodque hoc modo habet unitatem, quo habet esse,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1208 et per consequens idem est iudicium de multiplicatione rei, et de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1209 esse ipsius. Manifestum est autem quod anima intellectualis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1210 secundum suum esse, unitur corpori ut forma; et tamen, destructo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1211 corpore, remanet anima intellectualis in suo esse. Et eadem ratione
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1212 multitudo animarum est secundum multitudinem corporum; et tamen,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1213 destructis corporibus, remanent animae in suo esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1214 multiplicatae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1215 <p title="I q. 76 a. 2 ad 3"><a name="31528"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1216 "ref">[31528] I&ordf; q. 76 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1217 dicendum quod individuatio intelligentis, aut speciei per quam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1218 intelligit, non excludit intelligentiam universalium, alioquin, cum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1219 intellectus separati sint quaedam substantiae subsistentes, et per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1220 consequens particulares, non possent universalia intelligere. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1221 materialitas cognoscentis et speciei per quam cognoscitur,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1222 universalis cognitionem impedit. Sicut enim omnis actio est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1223 secundum modum formae qua agens agit, ut calefactio secundum modum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1224 caloris; ita cognitio est secundum modum speciei qua cognoscens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1225 cognoscit. Manifestum est autem quod natura communis distinguitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1226 et multiplicatur secundum principia individuantia, quae sunt ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1227 parte materiae. Si ergo forma per quam fit cognitio, sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1228 materialis, non abstracta a conditionibus materiae, erit similitudo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1229 naturae speciei aut generis, secundum quod est distincta et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1230 multiplicata per principia individuantia, et ita non poterit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1231 cognosci natura rei in sua communitate. Si vero species sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1232 abstracta a conditionibus materiae individualis, erit similitudo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1233 naturae absque iis quae ipsam distinguunt et multiplicant, et ita
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1234 cognoscetur universale. Nec refert, quantum ad hoc, utrum sit unus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1235 intellectus vel plures, quia si etiam esset unus tantum, oporteret
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1236 ipsum esse aliquem quendam, et speciem per quam intelligit esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1237 aliquam quandam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1238 <p title="I q. 76 a. 2 ad 4"><a name="31529"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1239 "ref">[31529] I&ordf; q. 76 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1240 dicendum quod, sive intellectus sit unus sive plures, id quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1241 intelligitur est unum. Id enim quod intelligitur non est in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1242 intellectu secundum se, sed secundum suam similitudinem, <i>lapis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1243 enim non est in anima, sed species lapidis</i>, ut dicitur in III
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1244 de anima. Et tamen lapis est id quod intelligitur, non autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1245 species lapidis, nisi per reflexionem intellectus supra seipsum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1246 alioquin scientiae non essent de rebus, sed de speciebus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1247 intelligibilibus. Contingit autem eidem rei diversa secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1248 diversas formas assimilari. Et quia cognitio fit secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1249 assimilationem cognoscentis ad rem cognitam, sequitur quod idem a
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1250 diversis cognoscentibus cognosci contingit, ut patet in sensu, nam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1251 plures vident eundem colorem, secundum diversas similitudines. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1252 similiter plures intellectus intelligunt unam rem intellectam. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1253 hoc tantum interest inter sensum et intellectum, secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1254 sententiam Aristotelis, quod res sentitur secundum illam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1255 dispositionem quam extra animam habet, in sua particularitate,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1256 natura autem rei quae intelligitur, est quidem extra animam, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1257 non habet illum modum essendi extra animam, secundum quem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1258 intelligitur. Intelligitur enim natura communis seclusis principiis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1259 individuantibus; non autem hunc modum essendi habet extra animam.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1260 Sed secundum sententiam Platonis, res intellecta eo modo est extra
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1261 animam quo intelligitur, posuit enim naturas rerum a materia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1262 separatas.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1263 <p title="I q. 76 a. 2 ad 5"><a name="31530"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1264 "ref">[31530] I&ordf; q. 76 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1265 dicendum quod scientia alia est in discipulo, et alia in magistro.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1266 Quomodo autem causetur, in sequentibus ostendetur.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1267 <p title="I q. 76 a. 2 ad 6"><a name="31531"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1268 "ref">[31531] I&ordf; q. 76 a. 2 ad 6</span></a> Ad sextum dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1269 quod Augustinus intelligit animas non esse plures tantum, quin
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1270 uniantur in una ratione speciei.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1271 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1272 <div class="E">Articulus 3</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1273 <p title="I q. 76 a. 3 arg. 1"><a name="31532"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1274 "ref">[31532] I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1275 proceditur. Videtur quod praeter animam intellectivam sint in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1276 homine aliae animae per essentiam differentes, scilicet sensitiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1277 et nutritiva. Corruptibile enim et incorruptibile non sunt unius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1278 substantiae. Sed anima intellectiva est incorruptibilis; aliae vero
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1279 animae, scilicet sensitiva et nutritiva, sunt corruptibiles, ut ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1280 superioribus patet. Ergo in homine non potest esse una essentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1281 animae intellectivae et sensitivae et nutritivae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1282 <p title="I q. 76 a. 3 arg. 2"><a name="31533"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1283 "ref">[31533] I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 2</span></a> Si dicatur quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1284 anima sensitiva in homine est incorruptibilis, <i>contra,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1285 corruptibile et incorruptibile differunt secundum genus</i>, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1286 dicitur in X Metaphys. Sed anima sensitiva in equo et leone et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1287 aliis brutis animalibus est corruptibilis. Si igitur in homine sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1288 incorruptibilis, non erit eiusdem generis anima sensitiva in homine
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1289 et bruto. Animal autem dicitur ex eo quod habet animam sensitivam.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1290 Neque ergo animal erit unum genus commune hominis et aliorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1291 animalium. Quod est inconveniens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1292 <p title="I q. 76 a. 3 arg. 3"><a name="31534"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1293 "ref">[31534] I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1294 philosophus dicit, in libro de Generat. Animal., quod embryo prius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1295 est animal quam homo. Sed hoc esse non posset, si esset eadem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1296 essentia animae sensitivae et intellectivae, est enim animal per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1297 animam sensitivam, homo vero per animam intellectivam. Non ergo in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1298 homine est una essentia animae sensitivae et intellectivae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1299 <p title="I q. 76 a. 3 arg. 4"><a name="31535"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1300 "ref">[31535] I&ordf; q. 76 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1301 philosophus dicit, in VIII Metaphys., quod genus sumitur a materia,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1302 differentia vero a forma. Sed rationale, quod est differentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1303 constitutiva hominis, sumitur ab anima intellectiva; animal vero
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1304 dicitur ex hoc quod habet corpus animatum anima sensitiva. Anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1305 ergo intellectiva comparatur ad corpus animatum anima sensitiva,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1306 sicut forma ad materiam. Non ergo anima intellectiva est eadem per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1307 essentiam cum anima sensitiva in homine; sed praesupponit eam sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1308 materiale suppositum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1309 <p title="I q. 76 a. 3 s. c."><a name="31536"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1310 "ref">[31536] I&ordf; q. 76 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1311 quod dicitur in libro de Eccles. Dogmat., <i>neque duas animas esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1312 dicimus in homine uno, sicut Iacobus et alii Syrorum scribunt, unam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1313 animalem, qua animatur corpus, et immixta sit sanguini, et alteram
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1314 spiritualem, quae rationi ministret, sed dicimus unam et eandem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1315 esse animam in homine, quae et corpus sua societate vivificat, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1316 semetipsam sua ratione disponit</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1317 <p title="I q. 76 a. 3 co."><a name="31537"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1318 "ref">[31537] I&ordf; q. 76 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1319 quod Plato posuit diversas animas esse in corpore uno, etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1320 secundum organa distinctas, quibus diversa opera vitae attribuebat;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1321 dicens vim nutritivam esse in hepate, concupiscibilem in corde,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1322 cognoscitivam in cerebro. Quam quidem opinionem Aristoteles
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1323 reprobat, in libro de anima, quantum ad illas animae partes quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1324 corporeis organis in suis operibus utuntur, ex hoc quod in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1325 animalibus quae decisa vivunt, in qualibet parte inveniuntur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1326 diversae operationes animae, sicut sensus et appetitus. Hoc autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1327 non esset, si diversa principia operationum animae, tanquam per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1328 essentiam diversae, diversis partibus corporis distributa essent.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1329 Sed de intellectiva sub dubio videtur relinquere utrum sit separata
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1330 ab aliis partibus animae solum ratione, an etiam loco. Opinio autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1331 Platonis sustineri utique posset, si poneretur quod anima unitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1332 corpori, non ut forma, sed ut motor, ut posuit Plato. Nihil enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1333 inconveniens sequitur, si idem mobile a diversis motoribus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1334 moveatur, praecipue secundum diversas partes. Sed si ponamus animam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1335 corpori uniri sicut formam, omnino impossibile videtur plures
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1336 animas per essentiam differentes in uno corpore esse. Quod quidem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1337 triplici ratione manifestari potest. Primo quidem, quia animal non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1338 esset simpliciter unum, cuius essent animae plures. Nihil enim est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1339 simpliciter unum nisi per formam unam, per quam habet res esse, ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1340 eodem enim habet res quod sit ens et quod sit una; et ideo ea quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1341 denominantur a diversis formis, non sunt unum simpliciter, sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1342 homo albus. Si igitur homo ab alia forma haberet quod sit vivum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1343 scilicet ab anima vegetabili; et ab alia forma quod sit animal,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1344 scilicet ab anima sensibili; et ab alia quod sit homo, scilicet ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1345 anima rationali; sequeretur quod homo non esset unum simpliciter,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1346 sicut et Aristoteles argumentatur contra Platonem, in VIII
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1347 Metaphys., quod si alia esset idea animalis, et alia bipedis, non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1348 esset unum simpliciter animal bipes. Et propter hoc, in I de anima,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1349 contra ponentes diversas animas in corpore, inquirit quid contineat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1350 illas, idest quid faciat ex eis unum. Et non potest dici quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1351 uniantur per corporis unitatem, quia magis anima continet corpus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1352 et facit ipsum esse unum, quam e converso. Secundo, hoc apparet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1353 impossibile ex modo praedicationis. Quae enim sumuntur a diversis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1354 formis, praedicantur ad invicem vel per accidens, si formae non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1355 sint ad invicem ordinatae, puta cum dicimus quod album est dulce,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1356 vel, si formae sint ordinatae ad invicem, erit praedicatio per se,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1357 in secundo modo dicendi per se, quia subiectum ponitur in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1358 definitione praedicati. Sicut superficies praeambula est ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1359 colorem, si ergo dicamus quod corpus superficiatum est coloratum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1360 erit secundus modus praedicationis per se. Si ergo alia forma sit a
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1361 qua aliquid dicitur animal, et a qua aliquid dicitur homo,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1362 sequeretur quod vel unum horum non possit praedicari de altero nisi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1363 per accidens, si istae duae formae ad invicem ordinem non habent;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1364 vel quod sit ibi praedicatio in secundo modo dicendi per se, si una
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1365 animarum sit ad aliam praeambula. Utrumque autem horum est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1366 manifeste falsum, quia animal per se de homine praedicatur, non per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1367 accidens; homo autem non ponitur in definitione animalis, sed e
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1368 converso. Ergo oportet eandem formam esse per quam aliquid est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1369 animal, et per quam aliquid est homo, alioquin homo non vere esset
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1370 id quod est animal, ut sic animal per se de homine praedicetur.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1371 Tertio, apparet hoc esse impossibile per hoc, quod una operatio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1372 animae, cum fuerit intensa, impedit aliam. Quod nullo modo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1373 contingeret, nisi principium actionum esset per essentiam unum. Sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1374 ergo dicendum quod eadem numero est anima in homine sensitiva et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1375 intellectiva et nutritiva. Quomodo autem hoc contingat, de facili
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1376 considerari potest, si quis differentias specierum et formarum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1377 attendat. Inveniuntur enim rerum species et formae differre ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1378 invicem secundum perfectius et minus perfectum, sicut in rerum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1379 ordine animata perfectiora sunt inanimatis, et animalia plantis, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1380 homines animalibus brutis, et in singulis horum generum sunt gradus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1381 diversi. Et ideo Aristoteles, in VIII Metaphys., assimilat species
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1382 rerum numeris, qui differunt specie secundum additionem vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1383 subtractionem unitatis. Et in II de anima, comparat diversas animas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1384 speciebus figurarum, quarum una continet aliam; sicut pentagonum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1385 continet tetragonum, et excedit. Sic igitur anima intellectiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1386 continet in sua virtute quidquid habet anima sensitiva brutorum, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1387 nutritiva plantarum. Sicut ergo superficies quae habet figuram
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1388 pentagonam, non per aliam figuram est tetragona, et per aliam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1389 pentagona; quia superflueret figura tetragona, ex quo in pentagona
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1390 continetur; ita nec per aliam animam Socrates est homo, et per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1391 aliam animal, sed per unam et eandem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1392 <p title="I q. 76 a. 3 ad 1"><a name="31538"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1393 "ref">[31538] I&ordf; q. 76 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1394 dicendum quod anima sensitiva non habet incorruptibilitatem ex hoc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1395 quod est sensitiva, sed ex hoc quod est intellectiva, ei
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1396 incorruptibilitas debetur. Quando ergo anima est sensitiva tantum,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1397 corruptibilis est, quando vero cum sensitivo intellectivum habet,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1398 est incorruptibilis. Licet enim sensitivum incorruptionem non det,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1399 tamen incorruptionem intellectivo auferre non potest.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1400 <p title="I q. 76 a. 3 ad 2"><a name="31539"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1401 "ref">[31539] I&ordf; q. 76 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1402 dicendum quod formae non collocantur in genere vel in specie, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1403 composita. Homo autem corruptibilis est, sicut et alia animalia.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1404 Unde differentia secundum corruptibile et incorruptibile, quae est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1405 ex parte formarum, non facit hominem secundum genus ab aliis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1406 animalibus differre.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1407 <p title="I q. 76 a. 3 ad 3"><a name="31540"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1408 "ref">[31540] I&ordf; q. 76 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1409 dicendum quod prius embryo habet animam quae est sensitiva tantum;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1410 qua abiecta, advenit perfectior anima, quae est simul sensitiva et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1411 intellectiva; ut infra plenius ostendetur.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1412 <p title="I q. 76 a. 3 ad 4"><a name="31541"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1413 "ref">[31541] I&ordf; q. 76 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1414 dicendum quod non oportet secundum diversas rationes vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1415 intentiones logicas, quae consequuntur modum intelligendi,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1416 diversitatem in rebus naturalibus accipere, quia ratio unum et idem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1417 secundum diversos modos apprehendere potest. Quia igitur, ut dictum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1418 est, anima intellectiva virtute continet id quod sensitiva habet,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1419 et adhuc amplius; potest seorsum ratio considerare quod pertinet ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1420 virtutem sensitivae, quasi quoddam imperfectum et materiale. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1421 quia hoc invenit commune homini et aliis animalibus, ex hoc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1422 rationem generis format. Id vero in quo anima intellectiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1423 sensitiva excedit, accipit quasi formale et completivum, et ex eo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1424 format differentiam hominis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1425 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1426 <div class="E">Articulus 4</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1427 <p title="I q. 76 a. 4 arg. 1"><a name="31542"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1428 "ref">[31542] I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1429 proceditur. Videtur quod in homine sit alia forma praeter animam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1430 intellectivam. Dicit enim philosophus, in II de anima, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1431 <i>anima est actus corporis physici potentia vitam habentis</i>.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1432 Comparatur igitur anima ad corpus, sicut forma ad materiam. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1433 corpus habet aliquam formam substantialem per quam est corpus. Ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1434 ante animam praecedit in corpore aliqua forma substantialis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1435 <p title="I q. 76 a. 4 arg. 2"><a name="31543"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1436 "ref">[31543] I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, homo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1437 et quodlibet animal est movens seipsum. Omne autem movens seipsum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1438 dividitur in duas partes, quarum una est movens, et alia est mota,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1439 ut probatur in VIII Physic. Pars autem movens est anima. Ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1440 oportet quod alia pars sit talis quae possit esse mota. Sed materia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1441 prima non potest moveri, ut dicitur in V Physic., cum sit ens solum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1442 in potentia, quinimmo omne quod movetur est corpus. Ergo oportet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1443 quod in homine et in quolibet animali sit alia forma substantialis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1444 per quam constituatur corpus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1445 <p title="I q. 76 a. 4 arg. 3"><a name="31544"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1446 "ref">[31544] I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, ordo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1447 in formis attenditur secundum habitudinem ad materiam primam, prius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1448 enim et posterius dicitur per comparationem ad aliquod principium.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1449 Si ergo non esset in homine alia forma substantialis praeter animam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1450 rationalem, sed immediate materiae primae inhaereret; sequeretur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1451 quod esset in ordine imperfectissimarum formarum, quae immediate
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1452 inhaerent materiae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1453 <p title="I q. 76 a. 4 arg. 4"><a name="31545"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1454 "ref">[31545] I&ordf; q. 76 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1455 corpus humanum est corpus mixtum. Mixtio autem non fit secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1456 materiam tantum, quia tunc esset corruptio sola. Oportet ergo quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1457 remaneant formae elementorum in corpore mixto, quae sunt formae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1458 substantiales. Ergo in corpore humano sunt aliae formae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1459 substantiales praeter animam intellectivam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1460 <p title="I q. 76 a. 4 s. c."><a name="31546"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1461 "ref">[31546] I&ordf; q. 76 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, unius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1462 rei est unum esse substantiale. Sed forma substantialis dat esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1463 substantiale. Ergo unius rei est una tantum forma substantialis.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1464 Anima autem est forma substantialis hominis. Ergo impossibile est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1465 quod in homine sit aliqua alia forma substantialis quam anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1466 intellectiva.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1467 <p title="I q. 76 a. 4 co."><a name="31547"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1468 "ref">[31547] I&ordf; q. 76 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1469 quod, si poneretur anima intellectiva non uniri corpori ut forma,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1470 sed solum ut motor, ut Platonici posuerunt; necesse esset dicere
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1471 quod in homine esset alia forma substantialis, per quam corpus ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1472 anima mobile in suo esse constitueretur. Sed si anima intellectiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1473 unitur corpori ut forma substantialis, sicut supra iam diximus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1474 impossibile est quod aliqua alia forma substantialis praeter eam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1475 inveniatur in homine. Ad cuius evidentiam, considerandum est quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1476 forma substantialis in hoc a forma accidentali differt quia forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1477 accidentalis non dat esse simpliciter, sed esse tale, sicut calor
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1478 facit suum subiectum non simpliciter esse, sed esse calidum. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1479 ideo cum advenit forma accidentalis, non dicitur aliquid fieri vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1480 generari simpliciter, sed fieri tale aut aliquo modo se habens, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1481 similiter cum recedit forma accidentalis, non dicitur aliquid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1482 corrumpi simpliciter, sed secundum quid. Forma autem substantialis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1483 dat esse simpliciter, et ideo per eius adventum dicitur aliquid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1484 simpliciter generari, et per eius recessum simpliciter corrumpi. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1485 propter hoc antiqui naturales, qui posuerunt materiam primam esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1486 aliquod ens actu, puta ignem aut aerem aut aliquid huiusmodi,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1487 dixerunt quod nihil generatur aut corrumpitur simpliciter, sed omne
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1488 fieri statuerunt alterari, ut dicitur in I Physic. Si igitur ita
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1489 esset, quod praeter animam intellectivam praeexisteret quaecumque
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1490 alia forma substantialis in materia, per quam subiectum animae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1491 esset ens actu; sequeretur quod anima non daret esse simpliciter;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1492 et per consequens quod non esset forma substantialis; et quod per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1493 adventum animae non esset generatio simpliciter, neque per eius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1494 abscessum corruptio simpliciter, sed solum secundum quid. Quae sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1495 manifeste falsa. Unde dicendum est quod nulla alia forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1496 substantialis est in homine, nisi sola anima intellectiva; et quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1497 ipsa, sicut virtute continet animam sensitivam et nutritivam, ita
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1498 virtute continet omnes inferiores formas, et facit ipsa sola
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1499 quidquid imperfectiores formae in aliis faciunt. Et similiter est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1500 dicendum de anima sensitiva in brutis, et de nutritiva in plantis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1501 et universaliter de omnibus formis perfectioribus respectu
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1502 imperfectiorum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1503 <p title="I q. 76 a. 4 ad 1"><a name="31548"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1504 "ref">[31548] I&ordf; q. 76 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1505 dicendum quod Aristoteles non dicit animam esse actum corporis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1506 tantum, sed actum corporis physici organici potentia vitam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1507 habentis, et quod talis potentia non abiicit animam. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1508 manifestum est quod in eo cuius anima dicitur actus, etiam anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1509 includitur; eo modo loquendi quo dicitur quod calor est actus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1510 calidi, et lumen est actus lucidi; non quod seorsum sit lucidum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1511 sine luce, sed quia est lucidum per lucem. Et similiter dicitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1512 quod anima est actus corporis etc., quia per animam et est corpus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1513 et est organicum, et est potentia vitam habens. Sed actus primus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1514 dicitur in potentia respectu actus secundi, qui est operatio. Talis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1515 enim potentia est non abiiciens, idest non excludens, animam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1516 <p title="I q. 76 a. 4 ad 2"><a name="31549"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1517 "ref">[31549] I&ordf; q. 76 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1518 dicendum quod anima non movet corpus per esse suum, secundum quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1519 unitur corpori ut forma; sed per potentiam motivam, cuius actus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1520 praesupponit iam corpus effectum in actu per animam; ut sic anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1521 secundum vim motivam sit pars movens, et corpus animatum sit pars
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1522 mota.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1523 <p title="I q. 76 a. 4 ad 3"><a name="31550"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1524 "ref">[31550] I&ordf; q. 76 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1525 dicendum quod in materia considerantur diversi gradus perfectionis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1526 sicut esse, vivere sentire et intelligere. Semper autem secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1527 superveniens priori, perfectius est. Forma ergo quae dat solum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1528 primum gradum perfectionis materiae, est imperfectissima, sed forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1529 quae dat primum et secundum, et tertium, et sic deinceps, est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1530 perfectissima; et tamen materiae immediata.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1531 <p title="I q. 76 a. 4 ad 4"><a name="31551"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1532 "ref">[31551] I&ordf; q. 76 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1533 dicendum quod Avicenna posuit formas substantiales elementorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1534 integras remanere in mixto, mixtionem autem fieri secundum quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1535 contrariae qualitates elementorum reducuntur ad medium. Sed hoc est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1536 impossibile. Quia diversae formae elementorum non possunt esse nisi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1537 in diversis partibus materiae; ad quarum diversitatem oportet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1538 intelligi dimensiones, sine quibus materia divisibilis esse non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1539 potest. Materia autem dimensioni subiecta non invenitur nisi in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1540 corpore. Diversa autem corpora non possunt esse in eodem loco. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1541 sequitur quod elementa sint in mixto distincta secundum situm. Et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1542 ita non erit vera mixtio, quae est secundum totum, sed mixtio ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1543 sensum, quae est secundum minima iuxta se posita. Averroes autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1544 posuit, in III de caelo, quod formae elementorum, propter sui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1545 imperfectionem, sunt mediae inter formas accidentales et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1546 substantiales; et ideo recipiunt magis et minus; et ideo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1547 remittuntur in mixtione et ad medium reducuntur, et conflatur ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1548 eis una forma. Sed hoc est etiam magis impossibile. Nam esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1549 substantiale cuiuslibet rei in indivisibili consistit; et omnis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1550 additio et subtractio variat speciem, sicut in numeris, ut dicitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1551 in VIII Metaphys. Unde impossibile est quod forma substantialis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1552 quaecumque recipiat magis et minus. Nec minus est impossibile
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1553 aliquid esse medium inter substantiam et accidens. Et ideo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1554 est, secundum philosophum in I de Generat., quod formae elementorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1555 manent in mixto non actu, sed virtute. Manent enim qualitates
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1556 propriae elementorum, licet remissae, in quibus est virtus formarum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1557 elementarium. Et huiusmodi qualitas mixtionis est propria
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1558 dispositio ad formam substantialem corporis mixti, puta formam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1559 lapidis, vel animae cuiuscumque.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1560 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1561 <div class="E">Articulus 5</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1562 <p title="I q. 76 a. 5 arg. 1"><a name="31552"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1563 "ref">[31552] I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1564 proceditur. Videtur quod anima intellectiva inconvenienter tali
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1565 corpori uniatur. Materia enim debet esse proportionata formae. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1566 anima intellectiva est forma incorruptibilis. Non ergo convenienter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1567 unitur corpori corruptibili.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1568 <p title="I q. 76 a. 5 arg. 2"><a name="31553"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1569 "ref">[31553] I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1570 intellectiva est forma maxime immaterialis, cuius signum est, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1571 habet operationem in qua non communicat materia corporalis. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1572 quanto corpus est subtilius, tanto minus habet de materia. Ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1573 anima deberet subtilissimo corpori uniri, puta igni; et non corpori
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1574 mixto, et terrestri magis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1575 <p title="I q. 76 a. 5 arg. 3"><a name="31554"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1576 "ref">[31554] I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, cum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1577 forma sit principium speciei, ab una forma non proveniunt diversae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1578 species. Sed anima intellectiva est una forma. Ergo non debet uniri
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1579 corpori quod componitur ex partibus dissimilium specierum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1580 <p title="I q. 76 a. 5 arg. 4"><a name="31555"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1581 "ref">[31555] I&ordf; q. 76 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1582 perfectioris formae debet esse perfectius susceptibile. Sed anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1583 intellectiva est perfectissima animarum. Cum igitur aliorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1584 animalium corpora habeant naturaliter insita tegumenta, puta
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1585 pilorum loco vestium, et unguium loco calceamentorum; habeant etiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1586 arma naturaliter sibi data, sicut ungues, dentes et cornua, ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1587 videtur quod anima intellectiva non debuerit uniri corpori
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1588 imperfecto tanquam talibus auxiliis privato.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1589 <p title="I q. 76 a. 5 s. c."><a name="31556"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1590 "ref">[31556] I&ordf; q. 76 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1591 quod dicit philosophus, in II de anima, quod <i>anima est actus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1592 corporis physici organici potentia vitam habentis</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1593 <p title="I q. 76 a. 5 co."><a name="31557"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1594 "ref">[31557] I&ordf; q. 76 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1595 quod, cum forma non sit propter materiam, sed potius materia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1596 propter formam; ex forma oportet rationem accipere quare materia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1597 sit talis, et non e converso. Anima autem intellectiva, sicut supra
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1598 habitum est, secundum naturae ordinem, infimum gradum in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1599 substantiis intellectualibus tenet; intantum quod non habet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1600 naturaliter sibi inditam notitiam veritatis, sicut Angeli, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1601 oportet quod eam colligat ex rebus divisibilibus per viam sensus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1602 ut Dionysius dicit, VII cap. de Div. Nom. Natura autem nulli deest
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1603 in necessariis, unde oportuit quod anima intellectiva non solum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1604 haberet virtutem intelligendi, sed etiam virtutem sentiendi. Actio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1605 autem sensus non fit sine corporeo instrumento. Oportuit igitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1606 animam intellectivam tali corpori uniri, quod possit esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1607 conveniens organum sensus. Omnes autem alii sensus fundantur supra
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1608 tactum. Ad organum autem tactus requiritur quod sit medium inter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1609 contraria, quae sunt calidum et frigidum, humidum et siccum, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1610 similia, quorum est tactus apprehensivus, sic enim est in potentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1611 ad contraria, et potest ea sentire. Unde quanto organum tactus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1612 fuerit magis reductum ad aequalitatem complexionis, tanto
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1613 perceptibilior erit tactus. Anima autem intellectiva habet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1614 completissime virtutem sensitivam, quia quod est inferioris
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1615 praeexistit perfectius in superiori ut dicit Dionysius in libro de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1616 Div. Nom. Unde oportuit corpus cui unitur anima intellectiva, esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1617 corpus mixtum, inter omnia alia magis reductum ad aequalitatem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1618 complexionis. Et propter hoc homo inter omnia animalia melioris est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1619 tactus. Et inter ipsos homines, qui sunt melioris tactus, sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1620 melioris intellectus. Cuius signum est, quod molles carne bene
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1621 aptos mente videmus, ut dicitur in II de anima.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1622 <p title="I q. 76 a. 5 ad 1"><a name="31558"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1623 "ref">[31558] I&ordf; q. 76 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1624 dicendum quod hanc obiectionem aliquis forte vellet evadere per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1625 hoc, quod diceret corpus hominis ante peccatum incorruptibile
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1626 fuisse. Sed haec responsio non videtur sufficiens, quia corpus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1627 hominis ante peccatum immortale fuit non per naturam, sed per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1628 gratiae divinae donum; alioquin immortalitas eius per peccatum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1629 sublata non esset, sicut nec immortalitas Daemonis. Et ideo aliter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1630 dicendum est, quod in materia duplex conditio invenitur, una quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1631 eligitur ad hoc quod sit conveniens formae; alia quae ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1632 necessitate consequitur prioris dispositionis. Sicut artifex ad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1633 formam serrae eligit materiam ferream, aptam ad secandum dura; sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1634 quod dentes serrae hebetari possint et rubiginem contrahere,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1635 sequitur ex necessitate materiae. Sic igitur et animae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1636 intellectivae debetur corpus quod sit aequalis complexionis, ex hoc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1637 autem de necessitate materiae sequitur quod sit corruptibile. Si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1638 quis vero dicat quod Deus potuit hanc necessitatem vitare, dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1639 est quod in constitutione rerum naturalium non consideratur quid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1640 Deus facere possit, sed quid naturae rerum conveniat, ut Augustinus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1641 dicit, II super Gen. ad Litt. Providit tamen Deus adhibendo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1642 remedium contra mortem per gratiae donum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1643 <p title="I q. 76 a. 5 ad 2"><a name="31559"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1644 "ref">[31559] I&ordf; q. 76 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1645 dicendum quod animae intellectivae non debetur corpus propter ipsam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1646 intellectualem operationem secundum se; sed propter sensitivam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1647 virtutem, quae requirit organum aequaliter complexionatum. Et ideo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1648 oportuit animam intellectivam tali corpori uniri, et non simplici
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1649 elemento, vel corpori mixto in quo excederet ignis secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1650 quantitatem, quia non posset esse aequalitas complexionis, propter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1651 excedentem ignis activam virtutem. Habet autem hoc corpus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1652 aequaliter complexionatum quandam dignitatem, per hoc quod est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1653 remotum a contrariis; in quo quodammodo assimilatur corpori
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1654 caelesti.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1655 <p title="I q. 76 a. 5 ad 3"><a name="31560"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1656 "ref">[31560] I&ordf; q. 76 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1657 dicendum quod partes animalis, ut oculus, manus, caro et os, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1658 huiusmodi, non sunt in specie, sed totum, et ideo non potest dici,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1659 proprie loquendo, quod sint diversarum specierum, sed quod sint
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1660 diversarum dispositionum. Et hoc competit animae intellectivae,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1661 quae quamvis sit una secundum essentiam, tamen propter sui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1662 perfectionem est multiplex in virtute; et ideo, ad diversas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1663 operationes, indiget diversis dispositionibus in partibus corporis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1664 cui unitur. Et propter hoc videmus quod maior est diversitas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1665 partium in animalibus perfectis quam in imperfectis, et in his quam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1666 in plantis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1667 <p title="I q. 76 a. 5 ad 4"><a name="31561"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1668 "ref">[31561] I&ordf; q. 76 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1669 dicendum quod anima intellectiva, quia est universalium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1670 comprehensiva, habet virtutem ad infinita. Et ideo non potuerunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1671 sibi determinari a natura vel determinatae existimationes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1672 naturales, vel etiam determinata auxilia vel defensionum vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1673 tegumentorum; sicut aliis animalibus, quorum animae habent
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1674 apprehensionem et virtutem ad aliqua particularia determinata. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1675 loco horum omnium, homo habet naturaliter rationem, et manus, quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1676 sunt organa organorum, quia per eas homo potest sibi praeparare
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1677 instrumenta infinitorum modorum, et ad infinitos effectus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1678 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1679 <div class="E">Articulus 6</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1680 <p title="I q. 76 a. 6 arg. 1"><a name="31562"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1681 "ref">[31562] I&ordf; q. 76 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1682 proceditur. Videtur quod anima intellectiva uniatur corpori
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1683 mediantibus aliquibus dispositionibus accidentalibus. Omnis enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1684 forma est in materia sibi propria et disposita. Sed dispositiones
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1685 ad formam sunt accidentia quaedam. Ergo oportet praeintelligi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1686 accidentia aliqua in materia ante formam substantialem, et ita ante
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1687 animam, cum anima sit quaedam substantialis forma.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1688 <p title="I q. 76 a. 6 arg. 2"><a name="31563"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1689 "ref">[31563] I&ordf; q. 76 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1690 diversae formae unius speciei requirunt diversas materiae partes.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1691 Partes autem materiae diversae non possunt intelligi nisi secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1692 divisionem dimensivarum quantitatum. Ergo oportet intelligere
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1693 dimensiones in materia ante formas substantiales, quae sunt multae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1694 unius speciei.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1695 <p title="I q. 76 a. 6 arg. 3"><a name="31564"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1696 "ref">[31564] I&ordf; q. 76 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1697 spirituale applicatur corporali per contactum virtutis. Virtus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1698 autem animae est eius potentia. Ergo videtur quod anima unitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1699 corpori mediante potentia, quae est quoddam accidens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1700 <p title="I q. 76 a. 6 s. c."><a name="31565"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1701 "ref">[31565] I&ordf; q. 76 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1702 quod accidens est posterius substantia et tempore et ratione, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1703 dicitur in VII Metaphys. Non ergo forma accidentalis aliqua potest
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1704 intelligi in materia ante animam, quae est forma substantialis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1705 <p title="I q. 76 a. 6 co."><a name="31566"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1706 "ref">[31566] I&ordf; q. 76 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1707 quod, si anima uniretur corpori solum ut motor, nihil prohiberet,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1708 immo magis necessarium esset esse aliquas dispositiones medias
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1709 inter animam et corpus, potentiam scilicet ex parte animae, per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1710 quam moveret corpus; et aliquam habilitatem ex parte corporis, per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1711 quam corpus esset ab anima mobile. Sed si anima intellectiva unitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1712 corpori ut forma substantialis, sicut iam supra dictum est,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1713 impossibile est quod aliqua dispositio accidentalis cadat media
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1714 inter corpus et animam, vel inter quamcumque formam substantialem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1715 et materiam suam. Et huius ratio est quia, cum materia sit in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1716 potentia ad omnes actus ordine quodam, oportet quod id quod est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1717 primum simpliciter in actibus, primo in materia intelligatur.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1718 Primum autem inter omnes actus est esse. Impossibile est ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1719 intelligere materiam prius esse calidam vel quantam, quam esse in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1720 actu. Esse autem in actu habet per formam substantialem, quae facit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1721 esse simpliciter, ut iam dictum est. Unde impossibile est quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1722 quaecumque dispositiones accidentales praeexistant in materia ante
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1723 formam substantialem; et per consequens neque ante animam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1724 <p title="I q. 76 a. 6 ad 1"><a name="31567"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1725 "ref">[31567] I&ordf; q. 76 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1726 dicendum quod, sicut ex praedictis patet, forma perfectior virtute
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1727 continet quidquid est inferiorum formarum. Et ideo una et eadem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1728 existens, perficit materiam secundum diversos perfectionis gradus.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1729 Una enim et eadem forma est per essentiam, per quam homo est ens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1730 actu, et per quam est corpus, et per quam est vivum, et per quam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1731 est animal, et per quam est homo. Manifestum est autem quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1732 unumquodque genus consequuntur propria accidentia. Sicut ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1733 materia praeintelligitur perfecta secundum esse ante intellectum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1734 corporeitatis, et sic de aliis; ita praeintelliguntur accidentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1735 quae sunt propria entis, ante corporeitatem. Et sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1736 praeintelliguntur dispositiones in materia ante formam, non quantum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1737 ad omnem eius effectum, sed quantum ad posteriorem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1738 <p title="I q. 76 a. 6 ad 2"><a name="31568"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1739 "ref">[31568] I&ordf; q. 76 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1740 dicendum quod dimensiones quantitativae sunt accidentia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1741 consequentia corporeitatem, quae toti materiae convenit. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1742 materia iam intellecta sub corporeitate et dimensionibus, potest
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1743 intelligi ut distincta in diversas partes, ut sic accipiat diversas
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1744 formas secundum ulteriores perfectionis gradus. Quamvis enim eadem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1745 forma sit secundum essentiam quae diversos perfectionis gradus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1746 materiae attribuit, ut dictum est; tamen secundum considerationem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1747 rationis differt.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1748 <p title="I q. 76 a. 6 ad 3"><a name="31569"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1749 "ref">[31569] I&ordf; q. 76 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1750 dicendum quod substantia spiritualis quae unitur corpori solum ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1751 motor, unitur ei per potentiam vel virtutem. Sed anima intellectiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1752 corpori unitur ut forma per suum esse. Administrat tamen ipsum et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1753 movet per suam potentiam et virtutem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1754 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1755 <div class="E">Articulus 7</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1756 <p title="I q. 76 a. 7 arg. 1"><a name="31570"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1757 "ref">[31570] I&ordf; q. 76 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1758 proceditur. Videtur quod anima uniatur corpori animalis mediante
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1759 aliquo corpore. Dicit enim Augustinus, VII super Gen. ad Litt.,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1760 quod anima per lucem, idest ignem, et aerem, <i>quae sunt similiora
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1761 spiritui, corpus administrat</i>. Ignis autem et aer sunt corpora.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1762 Ergo anima unitur corpori humano mediante aliquo corpore.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1763 <p title="I q. 76 a. 7 arg. 2"><a name="31571"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1764 "ref">[31571] I&ordf; q. 76 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, id
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1765 quo subtracto solvitur unio aliquorum unitorum, videtur esse medium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1766 inter ea. Sed deficiente spiritu, anima a corpore separatur. Ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1767 spiritus, qui est quoddam corpus subtile, medium est in unione
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1768 corporis et animae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1769 <p title="I q. 76 a. 7 arg. 3"><a name="31572"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1770 "ref">[31572] I&ordf; q. 76 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, ea
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1771 quae sunt multum distantia, non uniuntur nisi per medium. Sed anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1772 intellectiva distat a corpore et quia est incorporea, et quia est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1773 incorruptibilis. Ergo videtur quod uniatur ei mediante aliquo quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1774 sit corpus incorruptibile. Et hoc videtur esse aliqua lux
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1775 caelestis, quae conciliat elementa et redigit in unum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1776 <p title="I q. 76 a. 7 s. c."><a name="31573"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1777 "ref">[31573] I&ordf; q. 76 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1778 quod philosophus dicit, in II de anima, quod <i>non oportet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1779 quaerere si unum est anima et corpus, sicut neque ceram et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1780 figuram</i>. Sed figura unitur cerae nullo corpore mediante. Ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1781 et anima corpori.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1782 <p title="I q. 76 a. 7 co."><a name="31574"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1783 "ref">[31574] I&ordf; q. 76 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1784 quod si anima, secundum Platonicos, corpori uniretur solum ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1785 motor, conveniens esset dicere quod inter animam hominis, vel
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1786 cuiuscumque animalis, et corpus aliqua alia corpora media
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1787 intervenirent, convenit enim motori aliquid distans per media magis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1788 propinqua movere. Si vero anima unitur corpori ut forma, sicut iam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1789 dictum est, impossibile est quod uniatur ei aliquo corpore
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1790 mediante. Cuius ratio est, quia sic dicitur aliquid unum, quomodo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1791 et ens. Forma autem per seipsam facit rem esse in actu, cum per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1792 essentiam suam sit actus; nec dat esse per aliquod medium. Unde
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1793 unitas rei compositae ex materia et forma est per ipsam formam,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1794 quae secundum seipsam unitur materiae ut actus eius. Nec est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1795 aliquid aliud uniens nisi agens, quod facit materiam esse in actu,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1796 ut dicitur in VIII Metaphys. Unde patet esse falsas opiniones eorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1797 qui posuerunt aliqua corpora esse media inter animam et corpus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1798 hominis. Quorum quidam Platonici dixerunt quod anima intellectiva
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1799 habet corpus incorruptibile sibi naturaliter unitum, a quo nunquam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1800 separatur, et eo mediante unitur corpori hominis corruptibili.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1801 Quidam vero dixerunt quod unitur corpori mediante spiritu corporeo.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1802 Alii vero dixerunt quod unitur corpori mediante luce, quam dicunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1803 esse corpus, et de natura quintae essentiae, ita quod anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1804 vegetabilis unitur corpori mediante luce caeli siderei; anima vero
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1805 sensibilis, mediante luce caeli crystallini; anima vero
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1806 intellectualis, mediante luce caeli Empyrei. Quod fictitium et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1807 derisibile apparet, tum quia lux non est corpus; tum quia quinta
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1808 essentia non venit materialiter in compositionem corporis mixti,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1809 cum sit inalterabilis, sed virtualiter tantum; tum etiam quia anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1810 immediate corpori unitur ut forma materiae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1811 <p title="I q. 76 a. 7 ad 1"><a name="31575"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1812 "ref">[31575] I&ordf; q. 76 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1813 dicendum quod Augustinus loquitur de anima inquantum movet corpus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1814 unde utitur verbo administrationis. Et verum est quod partes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1815 grossiores corporis per subtiliores movet. Et primum instrumentum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1816 virtutis motivae est spiritus, ut dicit philosophus in libro de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1817 causa motus animalium.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1818 <p title="I q. 76 a. 7 ad 2"><a name="31576"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1819 "ref">[31576] I&ordf; q. 76 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1820 dicendum quod, subtracto spiritu, deficit unio animae ad corpus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1821 non quia sit medium; sed quia tollitur dispositio per quam corpus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1822 est dispositum ad talem unionem. Est tamen spiritus medium in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1823 movendo, sicut primum instrumentum motus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1824 <p title="I q. 76 a. 7 ad 3"><a name="31577"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1825 "ref">[31577] I&ordf; q. 76 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1826 dicendum quod anima distat quidem a corpore plurimum, si utriusque
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1827 conditiones seorsum considerentur, unde si utrumque ipsorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1828 separatim esse haberet, oporteret quod multa media intervenirent.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1829 Sed inquantum anima est forma corporis, non habet esse seorsum ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1830 esse corporis; sed per suum esse corpori unitur immediate. Sic enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1831 et quaelibet forma, si consideretur ut actus, habet magnam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1832 distantiam a materia, quae est ens in potentia tantum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1833 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1834 <div class="E">Articulus 8</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1835 <p title="I q. 76 a. 8 arg. 1"><a name="31578"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1836 "ref">[31578] I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1837 proceditur. Videtur quod anima non sit tota in qualibet parte
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1838 corporis. Dicit enim philosophus, in libro de causa motus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1839 animalium, <i>non opus est in unaquaque corporis parte esse animam;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1840 sed in quodam principio corporis existente, alia vivere; eo quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1841 simul nata sunt facere proprium motum per naturam</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1842 <p title="I q. 76 a. 8 arg. 2"><a name="31579"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1843 "ref">[31579] I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1844 est in corpore cuius est actus. Sed est actus corporis organici.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1845 Ergo non est nisi in corpore organico. Sed non quaelibet pars
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1846 corporis hominis est corpus organicum. Ergo anima non est in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1847 qualibet parte corporis tota.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1848 <p title="I q. 76 a. 8 arg. 3"><a name="31580"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1849 "ref">[31580] I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, in II
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1850 de anima dicitur quod sicut se habet pars animae ad partem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1851 corporis, ut visus ad pupillam, ita anima tota ad totum corpus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1852 animalis. Si igitur tota anima est in qualibet parte corporis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1853 sequitur quod quaelibet pars corporis sit animal.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1854 <p title="I q. 76 a. 8 arg. 4"><a name="31581"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1855 "ref">[31581] I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, omnes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1856 potentiae animae in ipsa essentia animae fundantur. Si igitur anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1857 tota est in qualibet parte corporis, sequitur quod omnes potentiae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1858 animae sint in qualibet corporis parte, et ita visus erit in aure,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1859 et auditus in oculo. Quod est inconveniens.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1860 <p title="I q. 76 a. 8 arg. 5"><a name="31582"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1861 "ref">[31582] I&ordf; q. 76 a. 8 arg. 5</span></a> Praeterea, si in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1862 qualibet parte corporis esset tota anima, quaelibet pars corporis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1863 immediate dependeret ab anima. Non ergo una pars dependeret ab
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1864 alia, nec una pars esset principalior quam alia, quod est manifeste
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1865 falsum. Non ergo anima est in qualibet parte corporis tota.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1866 <p title="I q. 76 a. 8 s. c."><a name="31583"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1867 "ref">[31583] I&ordf; q. 76 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1868 quod Augustinus dicit, in VI de Trin., quod <i>anima in quocumque
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1869 corpore et in toto est tota, et in qualibet eius parte tota
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1870 est</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1871 <p title="I q. 76 a. 8 co."><a name="31584"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1872 "ref">[31584] I&ordf; q. 76 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1873 quod, sicut in aliis iam dictum est, si anima uniretur corpori
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1874 solum ut motor, posset dici quod non esset in qualibet parte
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1875 corporis, sed in una tantum, per quam alias moveret. Sed quia anima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1876 unitur corpori ut forma, necesse est quod sit in toto, et in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1877 qualibet parte corporis. Non enim est forma corporis accidentalis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1878 sed substantialis. Substantialis autem forma non solum est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1879 perfectio totius, sed cuiuslibet partis. Cum enim totum consistat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1880 ex partibus, forma totius quae non dat esse singulis partibus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1881 corporis, est forma quae est compositio et ordo, sicut forma domus,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1882 et talis forma est accidentalis. Anima vero est forma
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1883 substantialis, unde oportet quod sit forma et actus non solum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1884 totius, sed cuiuslibet partis. Et ideo, recedente anima, sicut non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1885 dicitur animal et homo nisi aequivoce, quemadmodum et animal pictum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1886 vel lapideum; ita est de manu et oculo, aut carne et osse, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1887 philosophus dicit. Cuius signum est, quod nulla pars corporis habet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1888 proprium opus, anima recedente, cum tamen omne quod retinet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1889 speciem, retineat operationem speciei. Actus autem est in eo cuius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1890 est actus. Unde oportet animam esse in toto corpore, et in qualibet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1891 eius parte. Et quod tota sit in qualibet parte eius, hinc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1892 considerari potest, quia, cum totum sit quod dividitur in partes,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1893 secundum triplicem divisionem est triplex totalitas. Est enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1894 quoddam totum quod dividitur in partes quantitativas, sicut tota
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1895 linea vel totum corpus. Est etiam quoddam totum quod dividitur in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1896 partes rationis et essentiae; sicut definitum in partes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1897 definitionis, et compositum resolvitur in materiam et formam.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1898 Tertium autem totum est potentiale, quod dividitur in partes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1899 virtutis. Primus autem totalitatis modus non convenit formis, nisi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1900 forte per accidens; et illis solis formis, quae habent
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1901 indifferentem habitudinem ad totum quantitativum et partes eius.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1902 Sicut albedo, quantum est de sui ratione, aequaliter se habet ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1903 sit in tota superficie et in qualibet superficiei parte; et ideo,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1904 divisa superficie, dividitur albedo per accidens. Sed forma quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1905 requirit diversitatem in partibus, sicut est anima, et praecipue
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1906 animalium perfectorum, non aequaliter se habet ad totum et partes,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1907 unde non dividitur per accidens per divisionem quantitatis. Sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1908 ergo totalitas quantitativa non potest attribui animae nec per se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1909 nec per accidens. Sed totalitas secunda, quae attenditur secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1910 rationis et essentiae perfectionem, proprie et per se convenit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1911 formis. Similiter autem et totalitas virtutis, quia forma est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1912 operationis principium. Si ergo quaereretur de albedine, utrum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1913 esset tota in tota superficie et in qualibet eius parte,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1914 distinguere oporteret. Quia si fiat mentio de totalitate
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1915 quantitativa, quam habet albedo per accidens, non tota esset in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1916 qualibet parte superficiei. Et similiter dicendum est de totalitate
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1917 virtutis magis enim potest movere visum albedo quae est in tota
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1918 superficie, quam albedo quae est in aliqua eius particula. Sed si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1919 fiat mentio de totalitate speciei et essentiae, tota albedo est in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1920 qualibet superficiei parte. Sed quia anima totalitatem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1921 quantitativam non habet, nec per se nec per accidens, ut dictum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1922 est; sufficit dicere quod anima tota est in qualibet parte corporis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1923 secundum totalitatem perfectionis et essentiae; non autem secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1924 totalitatem virtutis. Quia non secundum quamlibet suam potentiam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1925 est in qualibet parte corporis; sed secundum visum in oculo,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1926 secundum auditum in aure, et sic de aliis. Tamen attendendum est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1927 quod, quia anima requirit diversitatem in partibus, non eodem modo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1928 comparatur ad totum et ad partes, sed ad totum quidem primo et per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1929 se, sicut ad proprium et proportionatum perfectibile; ad partes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1930 autem per posterius, secundum quod habent ordinem ad totum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1931 <p title="I q. 76 a. 8 ad 1"><a name="31585"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1932 "ref">[31585] I&ordf; q. 76 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1933 dicendum quod philosophus loquitur de potentia motiva animae.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1934 <p title="I q. 76 a. 8 ad 2"><a name="31586"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1935 "ref">[31586] I&ordf; q. 76 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1936 dicendum quod anima est actus corporis organici, sicut primi et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1937 proportionati perfectibilis.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1938 <p title="I q. 76 a. 8 ad 3"><a name="31587"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1939 "ref">[31587] I&ordf; q. 76 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1940 dicendum quod animal est quod componitur ex anima et corpore toto,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1941 quod est primum et proportionatum eius perfectibile. Sic autem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1942 anima non est in parte. Unde non oportet quod pars animalis sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1943 animal.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1944 <p title="I q. 76 a. 8 ad 4"><a name="31588"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1945 "ref">[31588] I&ordf; q. 76 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1946 dicendum quod potentiarum animae quaedam sunt in ea secundum quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1947 excedit totam corporis capacitatem, scilicet intellectus et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1948 voluntas, unde huiusmodi potentiae in nulla parte corporis esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1949 dicuntur. Aliae vero potentiae sunt communes animae et corpori,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1950 unde talium potentiarum non oportet quod quaelibet sit in quocumque
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1951 est anima; sed solum in illa parte corporis quae est proportionata
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1952 ad talis potentiae operationem.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1953 <p title="I q. 76 a. 8 ad 5"><a name="31589"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1954 "ref">[31589] I&ordf; q. 76 a. 8 ad 5</span></a> Ad quintum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1955 dicendum quod una pars corporis dicitur esse principalior quam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1956 alia, propter potentias diversas quarum sunt organa partes
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1957 corporis. Quae enim est principalioris potentiae organum, est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1958 principalior pars corporis, vel quae etiam eidem potentiae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1959 principalius deservit.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1960 <div class="centro"><br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1961 <p><a href="sth1065.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1962 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1963 <a href="sth1077.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1964 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1965 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1966 <hr />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1967 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1968 <address>&copy; 2006 Fundaci&oacute;n Tom&aacute;s de Aquino quoad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1969 hanc editionem<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1970 Iura omnia asservantur<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1971 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1972 style="text-decoration=none">49644264</a></address>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1973 </div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1974 </body>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1975 </html>