view summa/latin/sth1002.html @ 53:d777cc3962f2

div-wrapped
author ht
date Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000
parents 544e12f679ad
children
line wrap: on
line source

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE html
  PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA">
<head>
<meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/>
<meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/>
<meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/>
<meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/>
<meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/>
<meta content="Latin" name="language"/>
<meta content="public" name="security"/>
<meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/>
<meta content="Enrique Alarcón" name="author"/>
<meta content="" name="abstract"/>
<link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/>
<link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/>
<title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª q. 2</title>
</head>
<body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">prima pars quaestio II</div><div class="centro">
<table summary="Imago" align="center">
<tr>
<th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Justo Ghent depictus" border="0" height="190" width="120" src="icons/ghent190.jpg"/></th>
</tr>
</table>
<br/>
<span class="tres">Textum Leoninum Romae 1888 editum<br/>
ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
magneticas<br/>
denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/>
<br/></span><br/>
<hr/>
<br/>
<p><a href="sth1001.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
<a href="sth1003.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
<script type="text/javascript" language="JavaScript">
//
&lt;!--
// original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
document.write('&lt;FORM NAME="selecter"&gt;&lt;SELECT NAME="select1"&gt;');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;INDEX');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
document.write('&lt;OPTION VALUE="index.html"&gt;Corpus Thomisticum');
document.write('&lt;OPTION VALUE="iopera.html"&gt;Opera omnia');
document.write('&lt;OPTION VALUE="zbiblia.html"&gt;Bibliographia Thomistica');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28298"&gt;I&amp;ordf; q. 2 pr.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28299"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28300"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28301"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28302"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28303"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28304"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28305"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28306"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 1 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28307"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28308"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28309"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28310"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28311"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28312"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28313"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28314"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 2 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28315"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 3 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28316"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 3 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28317"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 3 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28318"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 3 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28319"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 3 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#28320"&gt;I&amp;ordf; q. 2 a. 3 ad 2');
document.write('&lt;\/SELECT&gt;');
document.write('&lt;BR&gt;&lt;BR&gt;');
document.write('&lt;INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()"&gt;');
document.write('&lt;\/FORM&gt;');
// --&gt;
//
</script><br/>
<hr/>
<br/></div><div class="q" id="q2"><h2>Quaestio 2</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="I q. 2 pr."><a name="28298"><span class="ref">[28298]
Iª q. 2 pr.</span></a> Quia igitur principalis intentio huius
sacrae doctrinae est Dei cognitionem tradere, et non solum secundum
quod in se est, sed etiam secundum quod est principium rerum et
finis earum, et specialiter rationalis creaturae, ut ex dictis est
manifestum; ad huius doctrinae expositionem intendentes, primo
tractabimus de Deo; secundo, de motu rationalis creaturae in Deum;
tertio, de Christo, qui, secundum quod homo, via est nobis tendendi
in Deum. Consideratio autem de Deo tripartita erit. Primo namque
considerabimus ea quae ad essentiam divinam pertinent; secundo, ea
quae pertinent ad distinctionem personarum; tertio, ea quae
pertinent ad processum creaturarum ab ipso. Circa essentiam vero
divinam, primo considerandum est an Deus sit; secundo, quomodo sit,
vel potius quomodo non sit; tertio considerandum erit de his quae
ad operationem ipsius pertinent, scilicet de scientia et de
voluntate et potentia. Circa primum quaeruntur tria. Primo, utrum
Deum esse sit per se notum. Secundo, utrum sit demonstrabile.
Tertio, an Deus sit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="I q. 2 a. 1 arg. 1"><a name="28299"><span class="ref">[28299] Iª q. 2 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic
proceditur. Videtur quod Deum esse sit per se notum. Illa enim
nobis dicuntur per se nota, quorum cognitio nobis naturaliter
inest, sicut patet de primis principiis. Sed, sicut dicit
Damascenus in principio libri sui, <i>omnibus cognitio existendi
Deum naturaliter est inserta</i>. Ergo Deum esse est per se
notum.</p><p title="I q. 2 a. 1 arg. 2"><a name="28300"><span class="ref">[28300] Iª q. 2 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, illa
dicuntur esse per se nota, quae statim, cognitis terminis,
cognoscuntur, quod philosophus attribuit primis demonstrationis
principiis, in I Poster., scito enim quid est totum et quid pars,
statim scitur quod omne totum maius est sua parte. Sed intellecto
quid significet hoc nomen Deus, statim habetur quod Deus est.
Significatur enim hoc nomine id quo maius significari non potest,
maius autem est quod est in re et intellectu, quam quod est in
intellectu tantum, unde cum, intellecto hoc nomine Deus, statim sit
in intellectu, sequitur etiam quod sit in re. Ergo Deum esse est
per se notum.</p><p title="I q. 2 a. 1 arg. 3"><a name="28301"><span class="ref">[28301] Iª q. 2 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea,
veritatem esse est per se notum, quia qui negat veritatem esse,
concedit veritatem esse, si enim veritas non est, verum est
veritatem non esse. Si autem est aliquid verum, oportet quod
veritas sit. Deus autem est ipsa veritas, Ioann. XIV, <i>ego sum
via, veritas et vita</i>. Ergo Deum esse est per se notum.</p><p title="I q. 2 a. 1 s. c."><a name="28302"><span class="ref">[28302] Iª q. 2 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, nullus
potest cogitare oppositum eius quod est per se notum ut patet per
philosophum, in IV Metaphys. et I Poster., circa prima
demonstrationis principia. Cogitari autem potest oppositum eius
quod est Deum esse, secundum illud Psalmi LII, <i>dixit insipiens
in corde suo, non est Deus</i>. Ergo Deum esse non est per se
notum.</p><p title="I q. 2 a. 1 co."><a name="28303"><span class="ref">[28303] Iª q. 2 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum
quod contingit aliquid esse per se notum dupliciter, uno modo,
secundum se et non quoad nos; alio modo, secundum se et quoad nos.
Ex hoc enim aliqua propositio est per se nota, quod praedicatum
includitur in ratione subiecti, ut homo est animal, nam animal est
de ratione hominis. Si igitur notum sit omnibus de praedicato et de
subiecto quid sit, propositio illa erit omnibus per se nota, sicut
patet in primis demonstrationum principiis, quorum termini sunt
quaedam communia quae nullus ignorat, ut ens et non ens, totum et
pars, et similia. Si autem apud aliquos notum non sit de praedicato
et subiecto quid sit, propositio quidem quantum in se est, erit per
se nota, non tamen apud illos qui praedicatum et subiectum
propositionis ignorant. Et ideo contingit, ut dicit Boetius in
libro de hebdomadibus, quod quaedam sunt communes animi
conceptiones et per se notae, apud sapientes tantum, ut
incorporalia in loco non esse. Dico ergo quod haec propositio, Deus
est, quantum in se est, per se nota est, quia praedicatum est idem
cum subiecto; Deus enim est suum esse, ut infra patebit. Sed quia
nos non scimus de Deo quid est, non est nobis per se nota, sed
indiget demonstrari per ea quae sunt magis nota quoad nos, et minus
nota quoad naturam, scilicet per effectus.</p><p title="I q. 2 a. 1 ad 1"><a name="28304"><span class="ref">[28304] Iª q. 2 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo
dicendum quod cognoscere Deum esse in aliquo communi, sub quadam
confusione, est nobis naturaliter insertum, inquantum scilicet Deus
est hominis beatitudo, homo enim naturaliter desiderat
beatitudinem, et quod naturaliter desideratur ab homine,
naturaliter cognoscitur ab eodem. Sed hoc non est simpliciter
cognoscere Deum esse; sicut cognoscere venientem, non est
cognoscere Petrum, quamvis sit Petrus veniens, multi enim perfectum
hominis bonum, quod est beatitudo, existimant divitias; quidam vero
voluptates; quidam autem aliquid aliud.</p><p title="I q. 2 a. 1 ad 2"><a name="28305"><span class="ref">[28305] Iª q. 2 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod forte ille qui audit hoc nomen Deus, non intelligit
significari aliquid quo maius cogitari non possit, cum quidam
crediderint Deum esse corpus. Dato etiam quod quilibet intelligat
hoc nomine Deus significari hoc quod dicitur, scilicet illud quo
maius cogitari non potest; non tamen propter hoc sequitur quod
intelligat id quod significatur per nomen, esse in rerum natura;
sed in apprehensione intellectus tantum. Nec potest argui quod sit
in re, nisi daretur quod sit in re aliquid quo maius cogitari non
potest, quod non est datum a ponentibus Deum non esse.</p><p title="I q. 2 a. 1 ad 3"><a name="28306"><span class="ref">[28306] Iª q. 2 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum
quod veritatem esse in communi, est per se notum, sed primam
veritatem esse, hoc non est per se notum quoad nos.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="I q. 2 a. 2 arg. 1"><a name="28307"><span class="ref">[28307] Iª q. 2 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic
proceditur. Videtur quod Deum esse non sit demonstrabile. Deum enim
esse est articulus fidei. Sed ea quae sunt fidei, non sunt
demonstrabilia, quia demonstratio facit scire, fides autem de non
apparentibus est, ut patet per apostolum, ad Hebr. XI. Ergo Deum
esse non est demonstrabile.</p><p title="I q. 2 a. 2 arg. 2"><a name="28308"><span class="ref">[28308] Iª q. 2 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, medium
demonstrationis est quod quid est. Sed de Deo non possumus scire
quid est, sed solum quid non est, ut dicit Damascenus. Ergo non
possumus demonstrare Deum esse.</p><p title="I q. 2 a. 2 arg. 3"><a name="28309"><span class="ref">[28309] Iª q. 2 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si
demonstraretur Deum esse, hoc non esset nisi ex effectibus eius.
Sed effectus eius non sunt proportionati ei, cum ipse sit
infinitus, et effectus finiti; finiti autem ad infinitum non est
proportio. Cum ergo causa non possit demonstrari per effectum sibi
non proportionatum, videtur quod Deum esse non possit
demonstrari.</p><p title="I q. 2 a. 2 s. c."><a name="28310"><span class="ref">[28310] Iª q. 2 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est
quod apostolus dicit, ad Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea quae
facta sunt, intellecta, conspiciuntur</i>. Sed hoc non esset, nisi
per ea quae facta sunt, posset demonstrari Deum esse, primum enim
quod oportet intelligi de aliquo, est an sit.</p><p title="I q. 2 a. 2 co."><a name="28311"><span class="ref">[28311] Iª q. 2 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum
quod duplex est demonstratio. Una quae est per causam, et dicitur
propter quid, et haec est per priora simpliciter. Alia est per
effectum, et dicitur demonstratio quia, et haec est per ea quae
sunt priora quoad nos, cum enim effectus aliquis nobis est
manifestior quam sua causa, per effectum procedimus ad cognitionem
causae. Ex quolibet autem effectu potest demonstrari propriam
causam eius esse (si tamen eius effectus sint magis noti quoad
nos), quia, cum effectus dependeant a causa, posito effectu necesse
est causam praeexistere. Unde Deum esse, secundum quod non est per
se notum quoad nos, demonstrabile est per effectus nobis notos.</p><p title="I q. 2 a. 2 ad 1"><a name="28312"><span class="ref">[28312] Iª q. 2 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo
dicendum quod Deum esse, et alia huiusmodi quae per rationem
naturalem nota possunt esse de Deo, ut dicitur Rom. I non sunt
articuli fidei, sed praeambula ad articulos, sic enim fides
praesupponit cognitionem naturalem, sicut gratia naturam, et ut
perfectio perfectibile. Nihil tamen prohibet illud quod secundum se
demonstrabile est et scibile, ab aliquo accipi ut credibile, qui
demonstrationem non capit.</p><p title="I q. 2 a. 2 ad 2"><a name="28313"><span class="ref">[28313] Iª q. 2 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod cum demonstratur causa per effectum, necesse est uti
effectu loco definitionis causae, ad probandum causam esse, et hoc
maxime contingit in Deo. Quia ad probandum aliquid esse, necesse
est accipere pro medio quid significet nomen non autem quod quid
est, quia quaestio quid est, sequitur ad quaestionem an est. Nomina
autem Dei imponuntur ab effectibus, ut postea ostendetur, unde,
demonstrando Deum esse per effectum, accipere possumus pro medio
quid significet hoc nomen Deus.</p><p title="I q. 2 a. 2 ad 3"><a name="28314"><span class="ref">[28314] Iª q. 2 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum
quod per effectus non proportionatos causae, non potest perfecta
cognitio de causa haberi, sed tamen ex quocumque effectu potest
manifeste nobis demonstrari causam esse, ut dictum est. Et sic ex
effectibus Dei potest demonstrari Deum esse, licet per eos non
perfecte possimus eum cognoscere secundum suam essentiam.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="I q. 2 a. 3 arg. 1"><a name="28315"><span class="ref">[28315] Iª q. 2 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic
proceditur. Videtur quod Deus non sit. Quia si unum contrariorum
fuerit infinitum, totaliter destruetur aliud. Sed hoc intelligitur
in hoc nomine Deus, scilicet quod sit quoddam bonum infinitum. Si
ergo Deus esset, nullum malum inveniretur. Invenitur autem malum in
mundo. Ergo Deus non est.</p><p title="I q. 2 a. 3 arg. 2"><a name="28316"><span class="ref">[28316] Iª q. 2 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, quod
potest compleri per pauciora principia, non fit per plura. Sed
videtur quod omnia quae apparent in mundo, possunt compleri per
alia principia, supposito quod Deus non sit, quia ea quae sunt
naturalia, reducuntur in principium quod est natura; ea vero quae
sunt a proposito, reducuntur in principium quod est ratio humana
vel voluntas. Nulla igitur necessitas est ponere Deum esse.</p><p title="I q. 2 a. 3 s. c."><a name="28317"><span class="ref">[28317] Iª q. 2 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est
quod dicitur Exodi III, ex persona Dei, <i>ego sum qui sum</i>.</p><p title="I q. 2 a. 3 co."><a name="28318"><span class="ref">[28318] Iª q. 2 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum
quod Deum esse quinque viis probari potest. Prima autem et
manifestior via est, quae sumitur ex parte motus. Certum est enim,
et sensu constat, aliqua moveri in hoc mundo. Omne autem quod
movetur, ab alio movetur. Nihil enim movetur, nisi secundum quod
est in potentia ad illud ad quod movetur, movet autem aliquid
secundum quod est actu. Movere enim nihil aliud est quam educere
aliquid de potentia in actum, de potentia autem non potest aliquid
reduci in actum, nisi per aliquod ens in actu, sicut calidum in
actu, ut ignis, facit lignum, quod est calidum in potentia, esse
actu calidum, et per hoc movet et alterat ipsum. Non autem est
possibile ut idem sit simul in actu et potentia secundum idem, sed
solum secundum diversa, quod enim est calidum in actu, non potest
simul esse calidum in potentia, sed est simul frigidum in potentia.
Impossibile est ergo quod, secundum idem et eodem modo, aliquid sit
movens et motum, vel quod moveat seipsum. Omne ergo quod movetur,
oportet ab alio moveri. Si ergo id a quo movetur, moveatur, oportet
et ipsum ab alio moveri et illud ab alio. Hic autem non est
procedere in infinitum, quia sic non esset aliquod primum movens;
et per consequens nec aliquod aliud movens, quia moventia secunda
non movent nisi per hoc quod sunt mota a primo movente, sicut
baculus non movet nisi per hoc quod est motus a manu. Ergo necesse
est devenire ad aliquod primum movens, quod a nullo movetur, et hoc
omnes intelligunt Deum. Secunda via est ex ratione causae
efficientis. Invenimus enim in istis sensibilibus esse ordinem
causarum efficientium, nec tamen invenitur, nec est possibile, quod
aliquid sit causa efficiens sui ipsius; quia sic esset prius
seipso, quod est impossibile. Non autem est possibile quod in
causis efficientibus procedatur in infinitum. Quia in omnibus
causis efficientibus ordinatis, primum est causa medii, et medium
est causa ultimi, sive media sint plura sive unum tantum, remota
autem causa, removetur effectus, ergo, si non fuerit primum in
causis efficientibus, non erit ultimum nec medium. Sed si
procedatur in infinitum in causis efficientibus, non erit prima
causa efficiens, et sic non erit nec effectus ultimus, nec causae
efficientes mediae, quod patet esse falsum. Ergo est necesse ponere
aliquam causam efficientem primam, quam omnes Deum nominant. Tertia
via est sumpta ex possibili et necessario, quae talis est.
Invenimus enim in rebus quaedam quae sunt possibilia esse et non
esse, cum quaedam inveniantur generari et corrumpi, et per
consequens possibilia esse et non esse. Impossibile est autem omnia
quae sunt, talia esse, quia quod possibile est non esse, quandoque
non est. Si igitur omnia sunt possibilia non esse, aliquando nihil
fuit in rebus. Sed si hoc est verum, etiam nunc nihil esset, quia
quod non est, non incipit esse nisi per aliquid quod est; si igitur
nihil fuit ens, impossibile fuit quod aliquid inciperet esse, et
sic modo nihil esset, quod patet esse falsum. Non ergo omnia entia
sunt possibilia, sed oportet aliquid esse necessarium in rebus.
Omne autem necessarium vel habet causam suae necessitatis aliunde,
vel non habet. Non est autem possibile quod procedatur in infinitum
in necessariis quae habent causam suae necessitatis, sicut nec in
causis efficientibus, ut probatum est. Ergo necesse est ponere
aliquid quod sit per se necessarium, non habens causam necessitatis
aliunde, sed quod est causa necessitatis aliis, quod omnes dicunt
Deum. Quarta via sumitur ex gradibus qui in rebus inveniuntur.
Invenitur enim in rebus aliquid magis et minus bonum, et verum, et
nobile, et sic de aliis huiusmodi. Sed magis et minus dicuntur de
diversis secundum quod appropinquant diversimode ad aliquid quod
maxime est, sicut magis calidum est, quod magis appropinquat maxime
calido. Est igitur aliquid quod est verissimum, et optimum, et
nobilissimum, et per consequens maxime ens, nam quae sunt maxime
vera, sunt maxime entia, ut dicitur II Metaphys. Quod autem dicitur
maxime tale in aliquo genere, est causa omnium quae sunt illius
generis, sicut ignis, qui est maxime calidus, est causa omnium
calidorum, ut in eodem libro dicitur. Ergo est aliquid quod omnibus
entibus est causa esse, et bonitatis, et cuiuslibet perfectionis,
et hoc dicimus Deum. Quinta via sumitur ex gubernatione rerum.
Videmus enim quod aliqua quae cognitione carent, scilicet corpora
naturalia, operantur propter finem, quod apparet ex hoc quod semper
aut frequentius eodem modo operantur, ut consequantur id quod est
optimum; unde patet quod non a casu, sed ex intentione perveniunt
ad finem. Ea autem quae non habent cognitionem, non tendunt in
finem nisi directa ab aliquo cognoscente et intelligente, sicut
sagitta a sagittante. Ergo est aliquid intelligens, a quo omnes res
naturales ordinantur ad finem, et hoc dicimus Deum.</p><p title="I q. 2 a. 3 ad 1"><a name="28319"><span class="ref">[28319] Iª q. 2 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo
dicendum quod, sicut dicit Augustinus in Enchiridio, <i>Deus, cum
sit summe bonus, nullo modo sineret aliquid mali esse in operibus
suis, nisi esset adeo omnipotens et bonus, ut bene faceret etiam de
malo</i>. Hoc ergo ad infinitam Dei bonitatem pertinet, ut esse
permittat mala, et ex eis eliciat bona.</p><p title="I q. 2 a. 3 ad 2"><a name="28320"><span class="ref">[28320] Iª q. 2 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod, cum natura propter determinatum finem operetur ex
directione alicuius superioris agentis, necesse est ea quae a
natura fiunt, etiam in Deum reducere, sicut in primam causam.
Similiter etiam quae ex proposito fiunt, oportet reducere in
aliquam altiorem causam, quae non sit ratio et voluntas humana,
quia haec mutabilia sunt et defectibilia; oportet autem omnia
mobilia et deficere possibilia reduci in aliquod primum principium
immobile et per se necessarium, sicut ostensum est.</p></div></div><div class="centro"><br/>
<p><a href="sth1001.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
<a href="sth1003.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
<br/>
<hr/>
<br/>
<address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad
hanc editionem<br/>
Iura omnia asservantur<br/>
OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address>
</div></body>
</html>