Mercurial > hg > Aquinas
diff summa/latin/sth3109.html @ 53:d777cc3962f2
div-wrapped
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | 03759e5c1080 |
line wrap: on
line diff
--- a/summa/latin/sth3109.html Sun Dec 27 22:45:01 2009 +0000 +++ b/summa/latin/sth3109.html Mon Dec 28 13:00:58 2009 +0000 @@ -1,462 +1,434 @@ -<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" - "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> -<html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> +<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> +<!DOCTYPE html + PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> +<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> <head> -<meta name="generator" content= -"HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> -<meta http-equiv="Content-Type" content= -"text/html; charset=us-ascii" /> -<meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> -<meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> -<meta name="keywords" content= -"Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> -<meta name="language" content="Latin" /> -<meta name="security" content="public" /> -<meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> -<meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> -<meta name="abstract" content="" /> -<link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= -"text/css" /> -<link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= -"text/css" /> -<title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. +<meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> +<meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> +<meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> +<meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> +<meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> +<meta content="Latin" name="language"/> +<meta content="public" name="security"/> +<meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> +<meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> +<meta content="" name="abstract"/> +<link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> +<link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> +<title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. 109-120</title> </head> -<body> -<a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> -<div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> -<div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> -<div class="uno">Summa Theologiae</div> -<div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione CIX ad -CXX</div> -<br /> -<div class="centro"> -<table align="center" summary="Imago"> +<body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione CIX ad +CXX</div><div class="centro"> +<table summary="Imago" align="center"> <tr> -<th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= -"0" alt= -"Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" -align="middle" /></th> +<th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> </tr> </table> -<br /> -<span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br /> +<br/> +<span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br/> ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias -magneticas<br /> -denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> -<br /></span><br /> -<hr /> -<br /> -<p><a href="sth3106.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" -height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> -<a href="sth3121.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" -height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> -<script language="JavaScript" type="text/javascript"> -//<![CDATA[ -<!-- +magneticas<br/> +denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> +<br/></span><br/> +<hr/> +<br/> +<p><a href="sth3106.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> +<a href="sth3121.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> +<script type="text/javascript" language="JavaScript"> +// +<!-- // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} -document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); -document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); -document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); -document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); -document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); -document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); -document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); -document.write('<OPTION VALUE="#43609">IIª-IIae q. 109 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43610">IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43611">IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43612">IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43613">IIª-IIae q. 109 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43614">IIª-IIae q. 109 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43615">IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43616">IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43617">IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43618">IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43619">IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43620">IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43621">IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43622">IIª-IIae q. 109 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43623">IIª-IIae q. 109 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43624">IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43625">IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43626">IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43627">IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43628">IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43629">IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43630">IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43631">IIª-IIae q. 109 a. 3 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43632">IIª-IIae q. 109 a. 3 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43633">IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43634">IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43635">IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43636">IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43637">IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43638">IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43639">IIª-IIae q. 109 a. 4 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43640">IIª-IIae q. 109 a. 4 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43641">IIª-IIae q. 109 a. 4 ad'); -document.write('<OPTION VALUE="#43642">IIª-IIae q. 110 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43643">IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43644">IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43645">IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43646">IIª-IIae q. 110 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43647">IIª-IIae q. 110 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43648">IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43649">IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43650">IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43651">IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43652">IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43653">IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43654">IIª-IIae q. 110 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43655">IIª-IIae q. 110 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43656">IIª-IIae q. 110 a. 2 ad'); -document.write('<OPTION VALUE="#43657">IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43658">IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43659">IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43660">IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43661">IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 5'); -document.write('<OPTION VALUE="#43662">IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 6'); -document.write('<OPTION VALUE="#43663">IIª-IIae q. 110 a. 3 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43664">IIª-IIae q. 110 a. 3 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43665">IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43666">IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43667">IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43668">IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43669">IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 5'); -document.write('<OPTION VALUE="#43670">IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 6'); -document.write('<OPTION VALUE="#43671">IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43672">IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43673">IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43674">IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43675">IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 5'); -document.write('<OPTION VALUE="#43676">IIª-IIae q. 110 a. 4 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43677">IIª-IIae q. 110 a. 4 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43678">IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43679">IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43680">IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43681">IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43682">IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 5'); -document.write('<OPTION VALUE="#43683">IIª-IIae q. 111 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43684">IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43685">IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43686">IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43687">IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43688">IIª-IIae q. 111 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43689">IIª-IIae q. 111 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43690">IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43691">IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43692">IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43693">IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43694">IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43695">IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43696">IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43697">IIª-IIae q. 111 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43698">IIª-IIae q. 111 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43699">IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43700">IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43701">IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43702">IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43703">IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43704">IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43705">IIª-IIae q. 111 a. 3 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43706">IIª-IIae q. 111 a. 3 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43707">IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43708">IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43709">IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43710">IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43711">IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43712">IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43713">IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43714">IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43715">IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43716">IIª-IIae q. 111 a. 4 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43717">IIª-IIae q. 111 a. 4 ad'); -document.write('<OPTION VALUE="#43718">IIª-IIae q. 112 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43719">IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43720">IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43721">IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43722">IIª-IIae q. 112 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43723">IIª-IIae q. 112 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43724">IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43725">IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43726">IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43727">IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43728">IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43729">IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43730">IIª-IIae q. 112 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43731">IIª-IIae q. 112 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43732">IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43733">IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43734">IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43735">IIª-IIae q. 113 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43736">IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43737">IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43738">IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43739">IIª-IIae q. 113 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43740">IIª-IIae q. 113 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43741">IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43742">IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43743">IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43744">IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43745">IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43746">IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43747">IIª-IIae q. 113 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43748">IIª-IIae q. 113 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43749">IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43750">IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43751">IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43752">IIª-IIae q. 114 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43753">IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43754">IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43755">IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43756">IIª-IIae q. 114 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43757">IIª-IIae q. 114 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43758">IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43759">IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43760">IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43761">IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43762">IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43763">IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43764">IIª-IIae q. 114 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43765">IIª-IIae q. 114 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43766">IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43767">IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43768">IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43769">IIª-IIae q. 115 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43770">IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43771">IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43772">IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43773">IIª-IIae q. 115 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43774">IIª-IIae q. 115 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43775">IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43776">IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43777">IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43778">IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43779">IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43780">IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43781">IIª-IIae q. 115 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43782">IIª-IIae q. 115 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43783">IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43784">IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43785">IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43786">IIª-IIae q. 116 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43787">IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43788">IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43789">IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43790">IIª-IIae q. 116 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43791">IIª-IIae q. 116 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43792">IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43793">IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43794">IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43795">IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43796">IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43797">IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43798">IIª-IIae q. 116 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43799">IIª-IIae q. 116 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43800">IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43801">IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43802">IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43803">IIª-IIae q. 117 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43804">IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43805">IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43806">IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43807">IIª-IIae q. 117 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43808">IIª-IIae q. 117 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43809">IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43810">IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43811">IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43812">IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43813">IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43814">IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43815">IIª-IIae q. 117 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43816">IIª-IIae q. 117 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43817">IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43818">IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43819">IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43820">IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43821">IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43822">IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43823">IIª-IIae q. 117 a. 3 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43824">IIª-IIae q. 117 a. 3 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43825">IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43826">IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43827">IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43828">IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43829">IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43830">IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43831">IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43832">IIª-IIae q. 117 a. 4 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43833">IIª-IIae q. 117 a. 4 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43834">IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43835">IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43836">IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43837">IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43838">IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43839">IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43840">IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43841">IIª-IIae q. 117 a. 5 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43842">IIª-IIae q. 117 a. 5 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43843">IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43844">IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43845">IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43846">IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43847">IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43848">IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43849">IIª-IIae q. 117 a. 6 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43850">IIª-IIae q. 117 a. 6 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43851">IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43852">IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43853">IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43854">IIª-IIae q. 118 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43855">IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43856">IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43857">IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43858">IIª-IIae q. 118 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43859">IIª-IIae q. 118 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43860">IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43861">IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43862">IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43863">IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43864">IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43865">IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43866">IIª-IIae q. 118 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43867">IIª-IIae q. 118 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43868">IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43869">IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43870">IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43871">IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43872">IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43873">IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43874">IIª-IIae q. 118 a. 3 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43875">IIª-IIae q. 118 a. 3 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43876">IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43877">IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43878">IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43879">IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43880">IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43881">IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43882">IIª-IIae q. 118 a. 4 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43883">IIª-IIae q. 118 a. 4 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43884">IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43885">IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43886">IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43887">IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43888">IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43889">IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43890">IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43891">IIª-IIae q. 118 a. 5 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43892">IIª-IIae q. 118 a. 5 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43893">IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43894">IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43895">IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43896">IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43897">IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43898">IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43899">IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43900">IIª-IIae q. 118 a. 6 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43901">IIª-IIae q. 118 a. 6 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43902">IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43903">IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43904">IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43905">IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43906">IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43907">IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43908">IIª-IIae q. 118 a. 7 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43909">IIª-IIae q. 118 a. 7 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43910">IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43911">IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43912">IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43913">IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43914">IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43915">IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43916">IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43917">IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 5'); -document.write('<OPTION VALUE="#43918">IIª-IIae q. 118 a. 8 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43919">IIª-IIae q. 118 a. 8 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43920">IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43921">IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43922">IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43923">IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 4'); -document.write('<OPTION VALUE="#43924">IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 5'); -document.write('<OPTION VALUE="#43925">IIª-IIae q. 119 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43926">IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43927">IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43928">IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43929">IIª-IIae q. 119 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43930">IIª-IIae q. 119 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43931">IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43932">IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43933">IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43934">IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43935">IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43936">IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43937">IIª-IIae q. 119 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43938">IIª-IIae q. 119 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43939">IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43940">IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43941">IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43942">IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43943">IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43944">IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43945">IIª-IIae q. 119 a. 3 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43946">IIª-IIae q. 119 a. 3 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43947">IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43948">IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43949">IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43950">IIª-IIae q. 120 pr.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43951">IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43952">IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43953">IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43954">IIª-IIae q. 120 a. 1 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43955">IIª-IIae q. 120 a. 1 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43956">IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43957">IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43958">IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43959">IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43960">IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43961">IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 3'); -document.write('<OPTION VALUE="#43962">IIª-IIae q. 120 a. 2 s. c.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43963">IIª-IIae q. 120 a. 2 co.'); -document.write('<OPTION VALUE="#43964">IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 1'); -document.write('<OPTION VALUE="#43965">IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 2'); -document.write('<OPTION VALUE="#43966">IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 3'); -document.write('<\/SELECT>'); -document.write('<BR><BR>'); -document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); -document.write('<\/FORM>'); -// --> -//]]> -</script><br /> -<hr /> -<br /></div> -<div class="D">Quaestio 109</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 109 pr."><a name="43609"><span class= -"ref">[43609] IIª-IIae q. 109 pr.</span></a> Deinde +document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); +document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); +document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); +document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); +document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); +document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); +document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); +document.write('<OPTION VALUE="#43609">II&ordf;-IIae q. 109 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43610">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43611">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43612">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43613">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43614">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43615">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43616">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43617">II&ordf;-IIae q. 109 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43618">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43619">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43620">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43621">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 arg. 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43622">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43623">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43624">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43625">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43626">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43627">II&ordf;-IIae q. 109 a. 2 ad 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43628">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43629">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43630">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43631">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43632">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43633">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43634">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43635">II&ordf;-IIae q. 109 a. 3 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43636">II&ordf;-IIae q. 109 a. 4 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43637">II&ordf;-IIae q. 109 a. 4 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43638">II&ordf;-IIae q. 109 a. 4 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43639">II&ordf;-IIae q. 109 a. 4 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43640">II&ordf;-IIae q. 109 a. 4 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43641">II&ordf;-IIae q. 109 a. 4 ad'); +document.write('<OPTION VALUE="#43642">II&ordf;-IIae q. 110 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43643">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43644">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43645">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43646">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43647">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43648">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43649">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43650">II&ordf;-IIae q. 110 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43651">II&ordf;-IIae q. 110 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43652">II&ordf;-IIae q. 110 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43653">II&ordf;-IIae q. 110 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43654">II&ordf;-IIae q. 110 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43655">II&ordf;-IIae q. 110 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43656">II&ordf;-IIae q. 110 a. 2 ad'); +document.write('<OPTION VALUE="#43657">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43658">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43659">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43660">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 arg. 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43661">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 arg. 5'); +document.write('<OPTION VALUE="#43662">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 arg. 6'); +document.write('<OPTION VALUE="#43663">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43664">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43665">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43666">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43667">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43668">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 ad 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43669">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 ad 5'); +document.write('<OPTION VALUE="#43670">II&ordf;-IIae q. 110 a. 3 ad 6'); +document.write('<OPTION VALUE="#43671">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43672">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43673">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43674">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 arg. 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43675">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 arg. 5'); +document.write('<OPTION VALUE="#43676">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43677">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43678">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43679">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43680">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43681">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 ad 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43682">II&ordf;-IIae q. 110 a. 4 ad 5'); +document.write('<OPTION VALUE="#43683">II&ordf;-IIae q. 111 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43684">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43685">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43686">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43687">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 arg. 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43688">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43689">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43690">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43691">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43692">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43693">II&ordf;-IIae q. 111 a. 1 ad 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43694">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43695">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43696">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43697">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43698">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43699">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43700">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43701">II&ordf;-IIae q. 111 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43702">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43703">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43704">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43705">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43706">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43707">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43708">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43709">II&ordf;-IIae q. 111 a. 3 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43710">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43711">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43712">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43713">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 s. c. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43714">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 s. c. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43715">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 s. c. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43716">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43717">II&ordf;-IIae q. 111 a. 4 ad'); +document.write('<OPTION VALUE="#43718">II&ordf;-IIae q. 112 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43719">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43720">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43721">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43722">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43723">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43724">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43725">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43726">II&ordf;-IIae q. 112 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43727">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43728">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43729">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43730">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43731">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43732">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43733">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43734">II&ordf;-IIae q. 112 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43735">II&ordf;-IIae q. 113 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43736">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43737">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43738">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43739">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43740">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43741">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43742">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43743">II&ordf;-IIae q. 113 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43744">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43745">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43746">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43747">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43748">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43749">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43750">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43751">II&ordf;-IIae q. 113 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43752">II&ordf;-IIae q. 114 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43753">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43754">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43755">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43756">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43757">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43758">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43759">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43760">II&ordf;-IIae q. 114 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43761">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43762">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43763">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43764">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43765">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43766">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43767">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43768">II&ordf;-IIae q. 114 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43769">II&ordf;-IIae q. 115 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43770">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43771">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43772">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43773">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43774">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43775">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43776">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43777">II&ordf;-IIae q. 115 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43778">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43779">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43780">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43781">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43782">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43783">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43784">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43785">II&ordf;-IIae q. 115 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43786">II&ordf;-IIae q. 116 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43787">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43788">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43789">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43790">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43791">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43792">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43793">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43794">II&ordf;-IIae q. 116 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43795">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43796">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43797">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43798">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43799">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43800">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43801">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43802">II&ordf;-IIae q. 116 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43803">II&ordf;-IIae q. 117 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43804">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43805">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43806">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43807">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43808">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43809">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43810">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43811">II&ordf;-IIae q. 117 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43812">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43813">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43814">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43815">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43816">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43817">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43818">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43819">II&ordf;-IIae q. 117 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43820">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43821">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43822">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43823">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43824">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43825">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43826">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43827">II&ordf;-IIae q. 117 a. 3 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43828">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43829">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43830">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43831">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 arg. 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43832">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43833">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43834">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43835">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43836">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43837">II&ordf;-IIae q. 117 a. 4 ad 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43838">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43839">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43840">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43841">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43842">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43843">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43844">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43845">II&ordf;-IIae q. 117 a. 5 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43846">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43847">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43848">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43849">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43850">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43851">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43852">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43853">II&ordf;-IIae q. 117 a. 6 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43854">II&ordf;-IIae q. 118 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43855">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43856">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43857">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43858">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43859">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43860">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43861">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43862">II&ordf;-IIae q. 118 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43863">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43864">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43865">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43866">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43867">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43868">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43869">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43870">II&ordf;-IIae q. 118 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43871">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43872">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43873">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43874">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43875">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43876">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43877">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43878">II&ordf;-IIae q. 118 a. 3 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43879">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43880">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43881">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43882">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43883">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43884">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43885">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43886">II&ordf;-IIae q. 118 a. 4 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43887">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43888">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43889">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43890">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 arg. 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43891">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43892">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43893">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43894">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43895">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43896">II&ordf;-IIae q. 118 a. 5 ad 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43897">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43898">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43899">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43900">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43901">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43902">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43903">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43904">II&ordf;-IIae q. 118 a. 6 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43905">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43906">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43907">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43908">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43909">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43910">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43911">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43912">II&ordf;-IIae q. 118 a. 7 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43913">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43914">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43915">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43916">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 arg. 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43917">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 arg. 5'); +document.write('<OPTION VALUE="#43918">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43919">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43920">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43921">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43922">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43923">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 ad 4'); +document.write('<OPTION VALUE="#43924">II&ordf;-IIae q. 118 a. 8 ad 5'); +document.write('<OPTION VALUE="#43925">II&ordf;-IIae q. 119 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43926">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43927">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43928">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43929">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43930">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43931">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43932">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43933">II&ordf;-IIae q. 119 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43934">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43935">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43936">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43937">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43938">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43939">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43940">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43941">II&ordf;-IIae q. 119 a. 2 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43942">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43943">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43944">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43945">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43946">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43947">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43948">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43949">II&ordf;-IIae q. 119 a. 3 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43950">II&ordf;-IIae q. 120 pr.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43951">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43952">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43953">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43954">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43955">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43956">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43957">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43958">II&ordf;-IIae q. 120 a. 1 ad 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43959">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 arg. 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43960">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 arg. 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43961">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 arg. 3'); +document.write('<OPTION VALUE="#43962">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 s. c.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43963">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 co.'); +document.write('<OPTION VALUE="#43964">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 ad 1'); +document.write('<OPTION VALUE="#43965">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 ad 2'); +document.write('<OPTION VALUE="#43966">II&ordf;-IIae q. 120 a. 2 ad 3'); +document.write('<\/SELECT>'); +document.write('<BR><BR>'); +document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); +document.write('<\/FORM>'); +// --> +// +</script><br/> +<hr/> +<br/></div><div class="q" id="q109"><h2>Quaestio 109</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 109 pr."><a name="43609"><span class="ref">[43609] IIª-IIae q. 109 pr.</span></a> Deinde considerandum est de veritate, et vitiis oppositis. Circa veritatem autem quaeruntur quatuor. Primo, utrum veritas sit virtus. Secundo, utrum sit virtus specialis. Tertio, utrum sit pars iustitiae. -Quarto, utrum magis declinet ad minus.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 109 a. 1 arg. 1"><a name="43610"><span class= -"ref">[43610] IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +Quarto, utrum magis declinet ad minus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 109 a. 1 arg. 1"><a name="43610"><span class="ref">[43610] IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod veritas non sit virtus. Prima enim virtutum est fides, cuius obiectum est veritas. Cum igitur obiectum sit prius habitu et actu, videtur quod veritas non sit virtus, sed -aliquid prius virtute.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 1 arg. 2"><a name="43611"><span class= -"ref">[43611] IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 2</span></a> +aliquid prius virtute.</p><p title="II-II q. 109 a. 1 arg. 2"><a name="43611"><span class="ref">[43611] IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, sicut philosophus dicit, in IV Ethic., ad veritatem pertinet quod aliquis confiteatur <i>existentia circa seipsum, et neque maiora neque minora</i>. Sed hoc non semper est laudabile, neque in bonis, quia dicitur Prov. XXVII, <i>laudet te alienus, et non os tuum</i>; nec etiam in malis, quia contra quosdam dicitur Isaiae III, <i>peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec -absconderunt</i>. Ergo veritas non est virtus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 1 arg. 3"><a name="43612"><span class= -"ref">[43612] IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 3</span></a> +absconderunt</i>. Ergo veritas non est virtus.</p><p title="II-II q. 109 a. 1 arg. 3"><a name="43612"><span class="ref">[43612] IIª-IIae q. 109 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, omnis virtus aut est theologica, aut intellectualis, aut moralis. Sed veritas non est virtus theologica, quia non habet Deum pro obiecto, sed res temporales; dicit enim Tullius quod <i>veritas @@ -464,13 +436,9 @@ dicuntur</i>. Similiter etiam non est virtus intellectualis, sed finis earum. Neque etiam est virtus moralis, quia non consistit in medio inter superfluum et diminutum; quanto enim aliquis plus dicit -verum, tanto melius est. Ergo veritas non est virtus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 1 s. c."><a name="43613"><span class= -"ref">[43613] IIª-IIae q. 109 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +verum, tanto melius est. Ergo veritas non est virtus.</p><p title="II-II q. 109 a. 1 s. c."><a name="43613"><span class="ref">[43613] IIª-IIae q. 109 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus, in II et IV Ethic., ponit veritatem inter -ceteras virtutes.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 1 co."><a name="43614"><span class= -"ref">[43614] IIª-IIae q. 109 a. 1 co.</span></a> Respondeo +ceteras virtutes.</p><p title="II-II q. 109 a. 1 co."><a name="43614"><span class="ref">[43614] IIª-IIae q. 109 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod veritas dupliciter accipi potest. Uno modo secundum quod veritate aliquid dicitur verum. Et sic veritas non est virtus, sed obiectum vel finis virtutis. Sic enim accepta veritas non est @@ -481,13 +449,9 @@ dicitur verax. Et talis veritas, sive veracitas, necesse est quod sit virtus, quia hoc ipsum quod est dicere verum est bonus actus; virtus autem est quae bonum facit habentem, et opus eius bonum -reddit.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 1 ad 1"><a name="43615"><span class= -"ref">[43615] IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +reddit.</p><p title="II-II q. 109 a. 1 ad 1"><a name="43615"><span class="ref">[43615] IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de veritate primo modo -dicta.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 1 ad 2"><a name="43616"><span class= -"ref">[43616] IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +dicta.</p><p title="II-II q. 109 a. 1 ad 2"><a name="43616"><span class="ref">[43616] IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod confiteri id quod est circa seipsum, inquantum est confessio veri, est bonum ex genere. Sed hoc non sufficit ad hoc quod sit actus virtutis, sed ad hoc requiritur quod ulterius @@ -495,9 +459,7 @@ actus vitiosus. Et secundum hoc, vitiosum est quod aliquis, sine debita causa, laudet seipsum etiam de vero. Vitiosum etiam est quod aliquis peccatum suum publicet, quasi se de hoc laudando, vel -qualitercumque inutiliter manifestando.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 1 ad 3"><a name="43617"><span class= -"ref">[43617] IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +qualitercumque inutiliter manifestando.</p><p title="II-II q. 109 a. 1 ad 3"><a name="43617"><span class="ref">[43617] IIª-IIae q. 109 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod ille qui dicit verum profert aliqua signa conformia rebus, scilicet vel verba, vel aliqua facta exteriora, aut quascumque res exteriores. Circa huiusmodi autem res sunt solae @@ -513,39 +475,25 @@ actus medium tenet, inquantum verum dicit quando oportet, et secundum quod oportet. Superfluum autem convenit illi qui importune ea quae sua sunt manifestat, defectus autem competit illi qui -occultat, quando manifestare oportet.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 1"><a name="43618"><span class= -"ref">[43618] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +occultat, quando manifestare oportet.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 1"><a name="43618"><span class="ref">[43618] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod veritas non sit specialis virtus. Verum enim et bonum convertuntur. Sed bonitas non est specialis virtus, quinimmo omnis virtus est bonitas, quia bonum -facit habentem. Ergo veritas non est specialis virtus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 2"><a name="43619"><span class= -"ref">[43619] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 2</span></a> +facit habentem. Ergo veritas non est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 2"><a name="43619"><span class="ref">[43619] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, manifestatio eius quod ad ipsum hominem pertinet, est actus veritatis de qua nunc loquimur. Sed hoc pertinet ad quamlibet virtutem, quilibet enim virtutis habitus manifestatur per proprium -actum. Ergo veritas non est specialis virtus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 3"><a name="43620"><span class= -"ref">[43620] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 3</span></a> +actum. Ergo veritas non est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 3"><a name="43620"><span class="ref">[43620] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, veritas vitae dicitur qua aliquis recte vivit, de qua dicitur Isaiae XXXVIII, memento, quaeso, <i>quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto</i>. Sed qualibet virtute recte vivitur, ut patet per definitionem virtutis supra positam. -Ergo veritas non est specialis virtus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 4"><a name="43621"><span class= -"ref">[43621] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 4</span></a> +Ergo veritas non est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 arg. 4"><a name="43621"><span class="ref">[43621] IIª-IIae q. 109 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, veritas videtur idem esse simplicitati, quia utrique opponitur simulatio. Sed simplicitas non est specialis virtus, quia facit intentionem rectam, quod requiritur in omni virtute. Ergo -etiam veritas non est specialis virtus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 s. c."><a name="43622"><span class= -"ref">[43622] IIª-IIae q. 109 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra -est quia in II Ethic. connumeratur aliis virtutibus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 co."><a name="43623"><span class= -"ref">[43623] IIª-IIae q. 109 a. 2 co.</span></a> Respondeo +etiam veritas non est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 s. c."><a name="43622"><span class="ref">[43622] IIª-IIae q. 109 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +est quia in II Ethic. connumeratur aliis virtutibus.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 co."><a name="43623"><span class="ref">[43623] IIª-IIae q. 109 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod ad rationem virtutis humanae pertinet quod opus hominis bonum reddat. Unde ubi in actu hominis invenitur specialis ratio bonitatis, necesse est quod ad hoc disponatur homo per @@ -555,9 +503,7 @@ ordo secundum quod exteriora nostra vel verba vel facta debite ordinantur ad aliquid sicut signum ad signatum. Et ad hoc perficitur homo per virtutem veritatis. Unde manifestum est quod -veritas est specialis virtus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 ad 1"><a name="43624"><span class= -"ref">[43624] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +veritas est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 ad 1"><a name="43624"><span class="ref">[43624] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod verum et bonum subiecto quidem convertuntur, quia omne verum est bonum, et omne bonum est verum. Sed secundum rationem, invicem se excedunt, sicut intellectus et voluntas @@ -570,9 +516,7 @@ intelligibile. Quia ergo virtus includit rationem bonitatis, potest esse quod veritas sit specialis virtus, sicut verum est speciale bonum. Non autem potest esse quod bonitas sit specialis virtus, cum -magis secundum rationem sit genus virtutis.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 ad 2"><a name="43625"><span class= -"ref">[43625] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +magis secundum rationem sit genus virtutis.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 ad 2"><a name="43625"><span class="ref">[43625] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod habitus virtutum et vitiorum sortiuntur speciem ex eo quod est per se intentum, non autem ab eo quod est per accidens et praeter intentionem. Quod autem aliquis manifestat quod circa ipsum @@ -580,51 +524,35 @@ ad alias autem virtutes potest pertinere ex consequenti, praeter principalem intentionem. Fortis enim intendit fortiter agere, quod autem fortiter agendo aliquis manifestet fortitudinem quam habet, -hoc consequitur praeter eius principalem intentionem.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 ad 3"><a name="43626"><span class= -"ref">[43626] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +hoc consequitur praeter eius principalem intentionem.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 ad 3"><a name="43626"><span class="ref">[43626] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod veritas vitae est veritas secundum quam aliquid est verum, non veritas secundum quam aliquis dicit verum. Dicitur autem vita vera, sicut etiam quaelibet alia res, ex hoc quod attingit suam regulam et mensuram, scilicet divinam legem, per cuius conformitatem rectitudinem habet. Et talis veritas, sive rectitudo, -communis est ad quamlibet virtutem.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 2 ad 4"><a name="43627"><span class= -"ref">[43627] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum +communis est ad quamlibet virtutem.</p><p title="II-II q. 109 a. 2 ad 4"><a name="43627"><span class="ref">[43627] IIª-IIae q. 109 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum dicendum quod simplicitas dicitur per oppositum duplicitati, qua scilicet aliquis aliud habet in corde, aliud ostendit exterius. Et sic simplicitas ad hanc virtutem pertinet. Facit autem intentionem rectam, non quidem directe, quia hoc pertinet ad omnem virtutem, sed excludendo duplicitatem, qua homo unum praetendit et aliud -intendit.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 3</div> -<p title="II-II q. 109 a. 3 arg. 1"><a name="43628"><span class= -"ref">[43628] IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 1</span></a> Ad +intendit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 109 a. 3 arg. 1"><a name="43628"><span class="ref">[43628] IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic proceditur. Videtur quod veritas non sit pars iustitiae. Iustitiae enim proprium esse videtur quod reddat alteri debitum. Sed ex hoc quod aliquis verum dicit, non videtur alteri debitum reddere, sicut fit in omnibus praemissis iustitiae -partibus. Ergo veritas non est iustitiae pars.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 3 arg. 2"><a name="43629"><span class= -"ref">[43629] IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 2</span></a> +partibus. Ergo veritas non est iustitiae pars.</p><p title="II-II q. 109 a. 3 arg. 2"><a name="43629"><span class="ref">[43629] IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, veritas pertinet ad intellectum. Iustitia autem est in voluntate, ut supra habitum est. Ergo veritas non est pars -iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 3 arg. 3"><a name="43630"><span class= -"ref">[43630] IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 3</span></a> +iustitiae.</p><p title="II-II q. 109 a. 3 arg. 3"><a name="43630"><span class="ref">[43630] IIª-IIae q. 109 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, triplex distinguitur veritas, secundum Hieronymum, scilicet veritas vitae, et veritas iustitiae, et veritas doctrinae. Sed nulla istarum est pars iustitiae. Nam veritas vitae continet in se omnem virtutem, ut dictum est. Veritas autem iustitiae est idem iustitiae, unde non est pars eius. Veritas autem doctrinae pertinet magis ad virtutes intellectuales. Ergo veritas nullo modo est pars -iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 3 s. c."><a name="43631"><span class= -"ref">[43631] IIª-IIae q. 109 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra -est quod Tullius ponit veritatem inter partes iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 3 co."><a name="43632"><span class= -"ref">[43632] IIª-IIae q. 109 a. 3 co.</span></a> Respondeo +iustitiae.</p><p title="II-II q. 109 a. 3 s. c."><a name="43631"><span class="ref">[43631] IIª-IIae q. 109 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra +est quod Tullius ponit veritatem inter partes iustitiae.</p><p title="II-II q. 109 a. 3 co."><a name="43632"><span class="ref">[43632] IIª-IIae q. 109 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, ex hoc aliqua virtus iustitiae annectitur sicut secundaria principali, quod partim quidem cum iustitia convenit, partim autem deficit ab eius perfecta @@ -639,23 +567,17 @@ attendit debitum legale, quod attendit iustitia, sed potius debitum morale, inquantum scilicet ex honestate unus homo alteri debet veritatis manifestationem. Unde veritas est pars iustitiae, -inquantum annectitur ei sicut virtus secundaria principali.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 3 ad 1"><a name="43633"><span class= -"ref">[43633] IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum +inquantum annectitur ei sicut virtus secundaria principali.</p><p title="II-II q. 109 a. 3 ad 1"><a name="43633"><span class="ref">[43633] IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod quia homo est animal sociale, naturaliter unus homo debet alteri id sine quo societas humana conservari non posset. Non autem possent homines ad invicem convivere nisi sibi invicem crederent, tanquam sibi invicem veritatem manifestantibus. -Et ideo virtus veritatis aliquo modo attendit rationem debiti.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 3 ad 2"><a name="43634"><span class= -"ref">[43634] IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum +Et ideo virtus veritatis aliquo modo attendit rationem debiti.</p><p title="II-II q. 109 a. 3 ad 2"><a name="43634"><span class="ref">[43634] IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod veritas secundum quod est cognita, pertinet ad intellectum. Sed homo per propriam voluntatem, per quam utitur et habitibus et membris, profert exteriora signa ad veritatem manifestandam. Et secundum hoc, manifestatio veritatis est actus -voluntatis.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 3 ad 3"><a name="43635"><span class= -"ref">[43635] IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium +voluntatis.</p><p title="II-II q. 109 a. 3 ad 3"><a name="43635"><span class="ref">[43635] IIª-IIae q. 109 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod veritas de qua nunc loquimur, differt a veritate vitae ut dictum est. Veritas autem iustitiae dicitur dupliciter. Uno modo, secundum quod ipsa iustitia est rectitudo quaedam @@ -681,39 +603,27 @@ Veruntamen quia vera scibilia, inquantum sunt a nobis cognita, circa nos sunt et ad nos pertinent; secundum hoc veritas doctrinae potest ad hanc virtutem pertinere, et quaecumque alia veritas qua -quis manifestat verbo vel facto quod cognoscit.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 4</div> -<p title="II-II q. 109 a. 4 arg. 1"><a name="43636"><span class= -"ref">[43636] IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 1</span></a> Ad +quis manifestat verbo vel facto quod cognoscit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 109 a. 4 arg. 1"><a name="43636"><span class="ref">[43636] IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic proceditur. Videtur quod virtus veritatis non declinet in minus. Sicut enim aliquis dicendo maius incurrit falsitatem, ita et dicendo minus, non enim magis est falsum quatuor esse quinque quam quatuor esse tria. <i>Sed omne falsum est secundum se malum et fugiendum</i>, ut philosophus dicit, in IV Ethic. Ergo veritatis -virtus non plus declinat in minus quam in maius.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 4 arg. 2"><a name="43637"><span class= -"ref">[43637] IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 2</span></a> +virtus non plus declinat in minus quam in maius.</p><p title="II-II q. 109 a. 4 arg. 2"><a name="43637"><span class="ref">[43637] IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, quod una virtus magis declinet ad unum extremum quam ad aliud, contingit ex hoc quod virtutis medium est propinquius uni extremo quam alteri, sicut fortitudo est propinquior audaciae quam timiditati. Sed veritatis medium non est propinquius uni extremo quam alteri, quia veritas, cum sit aequalitas quaedam, in medio -punctali consistit. Ergo veritas non magis declinat in minus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 4 arg. 3"><a name="43638"><span class= -"ref">[43638] IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 3</span></a> +punctali consistit. Ergo veritas non magis declinat in minus.</p><p title="II-II q. 109 a. 4 arg. 3"><a name="43638"><span class="ref">[43638] IIª-IIae q. 109 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, in minus videtur a veritate recedere qui veritatem negat, in maius autem qui veritati aliquid superaddit. Sed magis repugnat veritati qui veritatem negat quam qui superaddit, quia veritas non compatitur secum negationem veritatis, compatitur autem secum superadditionem. Ergo videtur quod veritas magis debeat -declinare in maius quam in minus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 4 s. c."><a name="43639"><span class= -"ref">[43639] IIª-IIae q. 109 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra +declinare in maius quam in minus.</p><p title="II-II q. 109 a. 4 s. c."><a name="43639"><span class="ref">[43639] IIª-IIae q. 109 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus dicit, in IV Ethic., quod homo secundum hanc -virtutem magis a vero declinat in minus.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 4 co."><a name="43640"><span class= -"ref">[43640] IIª-IIae q. 109 a. 4 co.</span></a> Respondeo +virtutem magis a vero declinat in minus.</p><p title="II-II q. 109 a. 4 co."><a name="43640"><span class="ref">[43640] IIª-IIae q. 109 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum quod declinare in minus a veritate contingit dupliciter. Uno modo, affirmando, puta cum aliquis non manifestat totum bonum quod in ipso est, puta scientiam vel sanctitatem vel aliquid @@ -735,53 +645,34 @@ oportet salvari in omnibus virtutibus. Magis enim repugnat prudentiae, quia periculosius est et onerosius aliis, quod aliquis existimet vel iactet se habere quod non habet, quam quod non -existimet, vel dicat se non habere quod habet.</p> -<p title="II-II q. 109 a. 4 ad arg."><a name="43641"><span class= -"ref">[43641] IIª-IIae q. 109 a. 4 ad arg.</span></a> Et per -hoc patet responsio ad obiecta.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 110</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 110 pr."><a name="43642"><span class= -"ref">[43642] IIª-IIae q. 110 pr.</span></a> Deinde +existimet, vel dicat se non habere quod habet.</p><p title="II-II q. 109 a. 4 ad arg."><a name="43641"><span class="ref">[43641] IIª-IIae q. 109 a. 4 ad arg.</span></a> Et per +hoc patet responsio ad obiecta.</p></div></div><div class="q" id="q110"><h2>Quaestio 110</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 110 pr."><a name="43642"><span class="ref">[43642] IIª-IIae q. 110 pr.</span></a> Deinde considerandum est de vitiis oppositis veritati. Et primo, de mendacio; secundo, de simulatione sive hypocrisi; tertio, de iactantia et opposito vitio. Circa mendacium quaeruntur quatuor. Primo, utrum mendacium semper opponatur veritati, quasi continens falsitatem. Secundo, de speciebus mendacii. Tertio, utrum mendacium -semper sit peccatum. Quarto, utrum semper sit peccatum mortale.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 110 a. 1 arg. 1"><a name="43643"><span class= -"ref">[43643] IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +semper sit peccatum. Quarto, utrum semper sit peccatum mortale.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 110 a. 1 arg. 1"><a name="43643"><span class="ref">[43643] IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod mendacium non semper opponatur veritati. Opposita enim non possunt esse simul. Sed mendacium simul potest esse cum veritate, qui enim verum loquitur quod falsum esse credit, mentitur, ut Augustinus dicit, in libro contra mendacium. -Ergo mendacium non opponitur veritati.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 1 arg. 2"><a name="43644"><span class= -"ref">[43644] IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 2</span></a> +Ergo mendacium non opponitur veritati.</p><p title="II-II q. 110 a. 1 arg. 2"><a name="43644"><span class="ref">[43644] IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, virtus veritatis non solum consistit in verbis, sed etiam in factis, quia secundum philosophum, in IV Ethic., secundum hanc virtutem aliquis verum dicit et in sermone et in vita. Sed mendacium consistit solum in verbis, dicitur enim quod mendacium est falsa vocis significatio. Ergo videtur quod mendacium non -directe opponatur virtuti veritatis.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 1 arg. 3"><a name="43645"><span class= -"ref">[43645] IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 3</span></a> +directe opponatur virtuti veritatis.</p><p title="II-II q. 110 a. 1 arg. 3"><a name="43645"><span class="ref">[43645] IIª-IIae q. 110 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, Augustinus dicit, in libro contra mendacium, quod <i>culpa mentientis est fallendi cupiditas</i>. Sed hoc non opponitur veritati, sed magis benevolentiae vel iustitiae. Ergo -mendacium non opponitur veritati.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 1 s. c."><a name="43646"><span class= -"ref">[43646] IIª-IIae q. 110 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +mendacium non opponitur veritati.</p><p title="II-II q. 110 a. 1 s. c."><a name="43646"><span class="ref">[43646] IIª-IIae q. 110 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro contra mendacium, <i>nemo dubitet mentiri eum qui falsum enuntiat causa fallendi. Quapropter enuntiationem falsi cum voluntate ad fallendum prolatam, manifestum est esse mendacium</i>. Sed hoc opponitur veritati. Ergo mendacium -veritati opponitur.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 1 co."><a name="43647"><span class= -"ref">[43647] IIª-IIae q. 110 a. 1 co.</span></a> Respondeo +veritati opponitur.</p><p title="II-II q. 110 a. 1 co."><a name="43647"><span class="ref">[43647] IIª-IIae q. 110 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod actus moralis ex duobus speciem sortitur, scilicet ex obiecto, et ex fine. Nam finis est obiectum voluntatis, quae est primum movens in moralibus actibus. Potentia autem a voluntate mota @@ -823,30 +714,20 @@ sortitur si formam habeat, etiam si desit formae effectus; sicut patet in gravi quod violenter sursum detinetur, ne descendat secundum exigentiam suae formae. Sic ergo patet quod mendacium -directe et formaliter opponitur virtuti veritatis.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 1 ad 1"><a name="43648"><span class= -"ref">[43648] IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +directe et formaliter opponitur virtuti veritatis.</p><p title="II-II q. 110 a. 1 ad 1"><a name="43648"><span class="ref">[43648] IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod unumquodque magis iudicatur secundum id quod est in eo formaliter et per se, quam secundum id quod est in eo materialiter et per accidens. Et ideo magis opponitur veritati, inquantum est virtus moralis, quod aliquis dicat verum intendens -dicere falsum, quam quod dicat falsum intendens dicere verum.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 1 ad 2"><a name="43649"><span class= -"ref">[43649] IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +dicere falsum, quam quod dicat falsum intendens dicere verum.</p><p title="II-II q. 110 a. 1 ad 2"><a name="43649"><span class="ref">[43649] IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in II de Doctr. Christ., voces praecipuum locum tenent inter alia signa. Et ideo cum dicitur quod mendacium est falsa vocis significatio, nomine vocis intelligitur omne signum. Unde ille qui aliquod falsum nutibus -significare intenderet, non esset a mendacio immunis.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 1 ad 3"><a name="43650"><span class= -"ref">[43650] IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +significare intenderet, non esset a mendacio immunis.</p><p title="II-II q. 110 a. 1 ad 3"><a name="43650"><span class="ref">[43650] IIª-IIae q. 110 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod cupiditas fallendi pertinet ad perfectionem mendacii, non autem ad speciem ipsius, sicut nec aliquis effectus pertinet ad -speciem suae causae.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 110 a. 2 arg. 1"><a name="43651"><span class= -"ref">[43651] IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +speciem suae causae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 110 a. 2 arg. 1"><a name="43651"><span class="ref">[43651] IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod insufficienter mendacium dividatur per mendacium officiosum, iocosum et perniciosum. Divisio enim est danda secundum ea quae per se conveniunt rei, ut patet per @@ -857,9 +738,7 @@ mendacium iocosum est quod fit causa ludi; mendacium autem officiosum, quod fit causa utilitatis; mendacium autem perniciosum, quod fit causa nocumenti. Ergo inconvenienter hoc modo dividitur -mendacium.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 2 arg. 2"><a name="43652"><span class= -"ref">[43652] IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 2</span></a> +mendacium.</p><p title="II-II q. 110 a. 2 arg. 2"><a name="43652"><span class="ref">[43652] IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, Augustinus, in libro contra mendacium, dividit mendacium in octo partes. Quorum primum est in doctrina religionis; secundum est ut nulli prosit et obsit alicui; tertium est quod prodest uni @@ -869,25 +748,19 @@ pecuniam; septimum est quod nulli obest, et prodest alicui ad vitandum mortem; octavum quod nulli obest, et prodest alicui ad vitandum immunditiam corporalem. Ergo videtur quod prima divisio -mendacii sit insufficiens.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 2 arg. 3"><a name="43653"><span class= -"ref">[43653] IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 3</span></a> +mendacii sit insufficiens.</p><p title="II-II q. 110 a. 2 arg. 3"><a name="43653"><span class="ref">[43653] IIª-IIae q. 110 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, philosophus, in IV Ethic., dividit mendacium in iactantiam, quae verum excedit in dicendo, et ironiam, quae deficit a vero in minus. Quae duo sub nullo praedictorum membrorum continentur. Ergo videtur quod praedicta divisio mendacii sit -incompetens.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 2 s. c."><a name="43654"><span class= -"ref">[43654] IIª-IIae q. 110 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +incompetens.</p><p title="II-II q. 110 a. 2 s. c."><a name="43654"><span class="ref">[43654] IIª-IIae q. 110 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod super illud Psalm., <i>perdes omnes qui loquuntur mendacium</i>, dicit Glossa quod <i>sunt tria genera mendaciorum. Quaedam enim sunt pro salute et commodo alicuius; est etiam aliud genus mendacii, quod fit ioco; tertium vero mendacii genus est quod fit ex malignitate</i>. Primum autem horum dicitur officiosum; secundum, iocosum; tertium, perniciosum. Ergo mendacium in tria -praedicta dividitur.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 2 co."><a name="43655"><span class= -"ref">[43655] IIª-IIae q. 110 a. 2 co.</span></a> Respondeo +praedicta dividitur.</p><p title="II-II q. 110 a. 2 co."><a name="43655"><span class="ref">[43655] IIª-IIae q. 110 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod mendacium tripliciter dividi potest. Uno modo, secundum ipsam mendacii rationem, quae est propria et per se mendacii divisio. Et secundum hoc, mendacium in duo dividitur, @@ -937,50 +810,34 @@ secundum ordinem praedictae enumerationis est ordo gravitatis culpae in istis mendaciis, nam bonum utile praefertur delectabili; et vita corporalis praefertur pecuniae; honestas autem etiam ipsi -corporali vitae.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 2 ad arg."><a name="43656"><span class= -"ref">[43656] IIª-IIae q. 110 a. 2 ad arg.</span></a> Et per -hoc patet responsio ad obiecta.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 3</div> -<p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 1"><a name="43657"><span class= -"ref">[43657] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 1</span></a> Ad +corporali vitae.</p><p title="II-II q. 110 a. 2 ad arg."><a name="43656"><span class="ref">[43656] IIª-IIae q. 110 a. 2 ad arg.</span></a> Et per +hoc patet responsio ad obiecta.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 1"><a name="43657"><span class="ref">[43657] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic proceditur. Videtur quod non omne mendacium sit peccatum. Manifestum est enim quod Evangelistae scribendo Evangelium non peccaverunt. Videntur tamen aliquid falsum dixisse, quia verba Christi, et etiam aliorum, frequenter aliter unus et aliter retulit alius; unde videtur quod alter eorum dixerit falsum. -Non ergo omne mendacium est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 2"><a name="43658"><span class= -"ref">[43658] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 2</span></a> +Non ergo omne mendacium est peccatum.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 2"><a name="43658"><span class="ref">[43658] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, nullus remuneratur a Deo pro peccato. Sed obstetrices Aegypti remuneratae sunt a Deo propter mendacium, dicitur enim Exod. I, quod <i>aedificavit illis Deus domos</i>. Ergo mendacium -non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 3"><a name="43659"><span class= -"ref">[43659] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 3</span></a> +non est peccatum.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 3"><a name="43659"><span class="ref">[43659] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, gesta sanctorum narrantur in sacra Scriptura ad informationem vitae humanae. Sed de quibusdam sanctissimis viris legitur quod sunt mentiti, sicut legitur Gen. XII et XX quod Abraham dixit de uxore sua quod soror sua esset. Iacob etiam mentitus est dicens se Esau, tamen benedictionem adeptus est, ut habetur Gen. XXVII. Iudith etiam commendatur, quae tamen Holoferni -mentita est. Non ergo omne mendacium est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 4"><a name="43660"><span class= -"ref">[43660] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 4</span></a> +mentita est. Non ergo omne mendacium est peccatum.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 4"><a name="43660"><span class="ref">[43660] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, minus malum est eligendum ut vitetur maius malum, sicut medicus praecidit membrum ne corrumpatur totum corpus. Sed minus nocumentum est quod aliquis generet falsam opinionem in animo alicuius quam quod aliquis occidat vel occidatur. Ergo licite potest homo mentiri ut unum praeservet ab homicidio, et alium -praeservet a morte.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 5"><a name="43661"><span class= -"ref">[43661] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 5</span></a> +praeservet a morte.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 5"><a name="43661"><span class="ref">[43661] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, mendacium est si quis non impleat quod promisit. Sed non omnia promissa sunt implenda, dicit enim Isidorus, in malis -promissis rescinde fidem. Ergo non omne mendacium est vitandum.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 6"><a name="43662"><span class= -"ref">[43662] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 6</span></a> +promissis rescinde fidem. Ergo non omne mendacium est vitandum.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 arg. 6"><a name="43662"><span class="ref">[43662] IIª-IIae q. 110 a. 3 arg. 6</span></a> Praeterea, mendacium ob hoc videtur esse peccatum quia per ipsum homo decipit proximum, unde Augustinus dicit, in libro contra mendacium, <i>quisquis esse aliquod genus mendacii quod peccatum @@ -990,13 +847,9 @@ enim ad hoc dicuntur huiusmodi mendacia ut credantur, sed propter delectationem solam, unde et hyperbolicae locutiones quandoque etiam in sacra Scriptura inveniuntur. Non ergo omne mendacium est -peccatum.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 s. c."><a name="43663"><span class= -"ref">[43663] IIª-IIae q. 110 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra +peccatum.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 s. c."><a name="43663"><span class="ref">[43663] IIª-IIae q. 110 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est quod dicitur Eccli. VII, <i>noli velle mentiri omne -mendacium</i>.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 co."><a name="43664"><span class= -"ref">[43664] IIª-IIae q. 110 a. 3 co.</span></a> Respondeo +mendacium</i>.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 co."><a name="43664"><span class="ref">[43664] IIª-IIae q. 110 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum quod illud quod est secundum se malum ex genere, nullo modo potest esse bonum et licitum, quia ad hoc quod aliquid sit bonum, requiritur quod omnia recte concurrant; bonum enim est ex @@ -1008,9 +861,7 @@ Unde philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>mendacium est per se pravum et fugiendum, verum autem et bonum et laudabile</i>. Unde omne mendacium est peccatum, sicut etiam Augustinus asserit, in -libro contra mendacium.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 ad 1"><a name="43665"><span class= -"ref">[43665] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum +libro contra mendacium.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 ad 1"><a name="43665"><span class="ref">[43665] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod nec in Evangelio, nec in aliqua Scriptura canonica fas est opinari aliquod falsum asseri, nec quod scriptores earum mendacium dixerunt, quia periret fidei certitudo, quae @@ -1023,16 +874,12 @@ hoc apparet</i>, ut ibidem subdit, <i>non debere nos arbitrari mentiri quemquam si, pluribus reminiscentibus rem quam audierunt vel viderunt, non eodem modo atque eisdem verbis eadem res fuerit -indicata</i>.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 ad 2"><a name="43666"><span class= -"ref">[43666] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum +indicata</i>.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 ad 2"><a name="43666"><span class="ref">[43666] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod obstetrices non sunt remuneratae pro mendacio, sed pro timore Dei et benevolentia, ex qua processit mendacium. Unde signanter dicitur Exod. I, <i>et quia timuerunt obstetrices Deum, aedificavit illis domos</i>. Mendacium vero postea sequens non fuit -meritorium.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 ad 3"><a name="43667"><span class= -"ref">[43667] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium +meritorium.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 ad 3"><a name="43667"><span class="ref">[43667] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod in sacra Scriptura, sicut Augustinus dicit, inducuntur aliquorum gesta quasi exempla perfectae virtutis, de quibus non est aestimandum eos fuisse mentitos. Si qua tamen in @@ -1058,9 +905,7 @@ laudatur, non quia mentita est Holoferni, sed propter affectum quem habuit ad salutem populi, pro qua periculis se exposuit. Quamvis etiam dici possit quod verba eius veritatem habent secundum aliquem -mysticum intellectum.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 ad 4"><a name="43668"><span class= -"ref">[43668] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum +mysticum intellectum.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 ad 4"><a name="43668"><span class="ref">[43668] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum dicendum quod mendacium non solum habet rationem peccati ex damno quod infert proximo, sed ex sua inordinatione, ut dictum est. Non licet autem aliqua illicita inordinatione uti ad impediendum @@ -1069,9 +914,7 @@ omnia sunt communia). Et ideo non est licitum mendacium dicere ad hoc quod aliquis alium a quocumque periculo liberet. Licet tamen veritatem occultare prudenter sub aliqua dissimulatione, ut -Augustinus dicit, contra mendacium.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 ad 5"><a name="43669"><span class= -"ref">[43669] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum +Augustinus dicit, contra mendacium.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 ad 5"><a name="43669"><span class="ref">[43669] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum dicendum quod ille qui aliquid promittit, si habeat animum faciendi quod promittit, non mentitur, quia non loquitur contra id quod gerit in mente. Si vero non faciat quod promisit, tunc videtur @@ -1086,9 +929,7 @@ infidelis non implendo quod promisit, quia eaedem conditiones non extant. Unde et apostolus non est mentitus, qui non ivit Corinthum, quo se iturum esse promiserat, ut dicitur II Cor. I, et hoc propter -impedimenta quae supervenerant.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 3 ad 6"><a name="43670"><span class= -"ref">[43670] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 6</span></a> Ad sextum +impedimenta quae supervenerant.</p><p title="II-II q. 110 a. 3 ad 6"><a name="43670"><span class="ref">[43670] IIª-IIae q. 110 a. 3 ad 6</span></a> Ad sextum dicendum quod operatio aliqua potest considerari dupliciter, uno modo, secundum seipsam; alio modo, ex parte operantis. Mendacium igitur iocosum ex ipso genere operis habet rationem fallendi, @@ -1099,32 +940,22 @@ <i>quidquid figurate fit aut dicitur, non est mendacium. Omnis enim enuntiatio ad id quod enuntiat referenda est, omne autem figurate aut factum aut dictum hoc enuntiat quod significat eis quibus -intelligendum prolatum est</i>.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 4</div> -<p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 1"><a name="43671"><span class= -"ref">[43671] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 1</span></a> Ad +intelligendum prolatum est</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 1"><a name="43671"><span class="ref">[43671] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic proceditur. Videtur quod omne mendacium sit peccatum mortale. Dicitur enim in Psalm., <i>perdes omnes qui loquuntur mendacium</i>, et Sap. I, <i>os quod mentitur occidit animam</i>. Sed perditio et mors animae non est nisi per peccatum mortale. Ergo -omne mendacium est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 2"><a name="43672"><span class= -"ref">[43672] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 2</span></a> +omne mendacium est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 2"><a name="43672"><span class="ref">[43672] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, omne quod est contra praeceptum Decalogi est peccatum mortale. Sed mendacium est contra hoc praeceptum Decalogi, non falsum testimonium dices. Ergo omne mendacium est peccatum -mortale.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 3"><a name="43673"><span class= -"ref">[43673] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 3</span></a> +mortale.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 3"><a name="43673"><span class="ref">[43673] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., <i>nemo mentiens, in eo quod mentitur, servat fidem, nam hoc utique vult, ut cui mentitur fidem sibi habeat, quam tamen ei mentiendo non servat. Omnis autem fidei violator iniquus est</i>. Nullus autem dicitur fidei violator vel iniquus propter peccatum veniale. Ergo -nullum mendacium est peccatum veniale.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 4"><a name="43674"><span class= -"ref">[43674] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 4</span></a> +nullum mendacium est peccatum veniale.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 4"><a name="43674"><span class="ref">[43674] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, merces aeterna non perditur nisi pro peccato mortali. Sed pro mendacio perditur merces aeterna, commutata in temporale, dicit enim Gregorius quod <i>in remuneratione obstetricum @@ -1132,24 +963,18 @@ merces, quae eis potuit in aeterna vita tribui, praemissa culpa mendacii, in terrenam est remunerationem declinata</i>. Ergo etiam mendacium officiosum, quale fuit obstetricum, quod videtur esse -levissimum, est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 5"><a name="43675"><span class= -"ref">[43675] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 5</span></a> +levissimum, est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 arg. 5"><a name="43675"><span class="ref">[43675] IIª-IIae q. 110 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, Augustinus dicit, in libro contra mendacium, quod <i>perfectorum praeceptum est omnino non solum non mentiri, sed nec velle mentiri</i>. Sed facere contra praeceptum est peccatum mortale. Ergo omne mendacium perfectorum est peccatum mortale. Pari ergo ratione et quorumlibet aliorum, alioquin essent peioris -conditionis.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 s. c."><a name="43676"><span class= -"ref">[43676] IIª-IIae q. 110 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra +conditionis.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 s. c."><a name="43676"><span class="ref">[43676] IIª-IIae q. 110 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est quod Augustinus dicit, in V Psalm., <i>duo sunt genera mendaciorum in quibus non est magna culpa, sed tamen non sunt sine culpa, cum aut iocamur, aut proximo consulendo mentimur</i>. Sed omne peccatum mortale habet gravem culpam. Ergo mendacium iocosum -et officiosum non sunt peccata mortalia.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 co."><a name="43677"><span class= -"ref">[43677] IIª-IIae q. 110 a. 4 co.</span></a> Respondeo +et officiosum non sunt peccata mortalia.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 co."><a name="43677"><span class="ref">[43677] IIª-IIae q. 110 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum quod peccatum mortale proprie est quod repugnat caritati, per quam anima vivit Deo coniuncta, ut dictum est. Potest autem mendacium contrariari caritati tripliciter, uno modo, secundum se; @@ -1182,27 +1007,19 @@ accidens autem potest contrariari caritati ratione scandali, vel cuiuscumque damni consequentis. Et sic erit etiam peccatum mortale, dum scilicet aliquis non veretur propter scandalum publice -mentiri.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 ad 1"><a name="43678"><span class= -"ref">[43678] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum +mentiri.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 ad 1"><a name="43678"><span class="ref">[43678] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod auctoritates illae intelliguntur de mendacio pernicioso, ut Glossa exponit, super illud Psalm., <i>perdes omnes -qui loquuntur mendacium</i>.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 ad 2"><a name="43679"><span class= -"ref">[43679] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum +qui loquuntur mendacium</i>.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 ad 2"><a name="43679"><span class="ref">[43679] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod, cum omnia praecepta Decalogi ordinentur ad dilectionem Dei et proximi, sicut supra dictum est, intantum mendacium est contra praeceptum Decalogi inquantum est contra dilectionem Dei et proximi. Unde signanter prohibetur contra -proximum falsum testimonium.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 ad 3"><a name="43680"><span class= -"ref">[43680] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium +proximum falsum testimonium.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 ad 3"><a name="43680"><span class="ref">[43680] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod etiam peccatum veniale largo modo potest dici iniquitas, inquantum est praeter aequitatem iustitiae. Unde dicitur I Ioan. III, omne peccatum est iniquitas. Et hoc modo loquitur -Augustinus.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 ad 4"><a name="43681"><span class= -"ref">[43681] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum +Augustinus.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 ad 4"><a name="43681"><span class="ref">[43681] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum dicendum quod mendacium obstetricum potest dupliciter considerari. Uno modo, quantum ad effectum benevolentiae in Iudaeos, et quantum ad reverentiam divini timoris, ex quibus commendatur in eis indoles @@ -1214,9 +1031,7 @@ deformitas illius mendacii, sicut repugnabat merito remunerationis aeternae. Et sic intelligenda sunt verba Gregorii, non quod per illud mendacium mererentur amittere remunerationem aeternam quam -iam ex praecedenti affectu meruerant, sicut ratio procedebat.</p> -<p title="II-II q. 110 a. 4 ad 5"><a name="43682"><span class= -"ref">[43682] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum +iam ex praecedenti affectu meruerant, sicut ratio procedebat.</p><p title="II-II q. 110 a. 4 ad 5"><a name="43682"><span class="ref">[43682] IIª-IIae q. 110 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum dicendum quod quidam dicunt quod perfectis viris omne mendacium est peccatum mortale. Sed hoc irrationabiliter dicitur. Nulla enim circumstantia aggravat in infinitum nisi quae transfert in aliam @@ -1232,20 +1047,11 @@ obstat quod ipsi ponuntur in statu conservandae veritatis qui ad veritatem tenentur ex suo officio in iudicio vel doctrina. Contra quae si mentiantur, erit mendacium quod est peccatum mortale. In -aliis autem non oportet quod mortaliter peccent mentiendo.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 111</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 111 pr."><a name="43683"><span class= -"ref">[43683] IIª-IIae q. 111 pr.</span></a> Deinde +aliis autem non oportet quod mortaliter peccent mentiendo.</p></div></div><div class="q" id="q111"><h2>Quaestio 111</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 111 pr."><a name="43683"><span class="ref">[43683] IIª-IIae q. 111 pr.</span></a> Deinde considerandum est de simulatione et hypocrisi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum omnis simulatio sit peccatum. Secundo, utrum hypocrisis sit simulatio. Tertio, utrum opponatur -veritati. Quarto, utrum sit peccatum mortale.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 1"><a name="43684"><span class= -"ref">[43684] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +veritati. Quarto, utrum sit peccatum mortale.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 1"><a name="43684"><span class="ref">[43684] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod non omnis simulatio sit peccatum. Dicitur enim Luc. ult., quod dominus se finxit longius ire. Et Ambrosius dicit de Abraham, in libro de patriarchis, quod captiose @@ -1253,34 +1059,24 @@ usque properantes, postquam adoraverimus, revertemur ad vos</i>. Fingere autem et captiose loqui ad simulationem pertinet. Non est autem dicendum quod in Christo et in Abraham fuerit peccatum. Ergo -non omnis simulatio est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 2"><a name="43685"><span class= -"ref">[43685] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 2</span></a> +non omnis simulatio est peccatum.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 2"><a name="43685"><span class="ref">[43685] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, nullum peccatum est utile. Sed sicut Hieronymus dicit, <i>utilem simulationem, et in tempore assumendam, Iehu, regis Israel, nos doceat exemplum, qui interfecit sacerdotes Baal fingens se</i> idola colere velle, ut habetur IV Reg. X. <i>Et David immutavit faciem suam coram Achis, rege Geth</i>, ut habetur I Reg. -XXI. Ergo non omnis simulatio est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 3"><a name="43686"><span class= -"ref">[43686] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 3</span></a> +XXI. Ergo non omnis simulatio est peccatum.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 3"><a name="43686"><span class="ref">[43686] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, bonum malo est contrarium. Si ergo simulare bonum est -malum, simulare malum erit bonum.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 4"><a name="43687"><span class= -"ref">[43687] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 4</span></a> +malum, simulare malum erit bonum.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 arg. 4"><a name="43687"><span class="ref">[43687] IIª-IIae q. 111 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, Isaiae III, contra quosdam dicitur, <i>peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt</i>. Sed abscondere peccatum ad simulationem pertinet. Ergo non uti simulatione interdum est reprehensibile. Vitare autem peccatum nunquam est -reprehensibile. Ergo simulatio non semper est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 s. c."><a name="43688"><span class= -"ref">[43688] IIª-IIae q. 111 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +reprehensibile. Ergo simulatio non semper est peccatum.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 s. c."><a name="43688"><span class="ref">[43688] IIª-IIae q. 111 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod Isaiae XVI, super illud, in tribus annis etc., dicit Glossa, <i>in comparatione duorum malorum, levius est aperte peccare quam sanctitatem simulare</i>. Sed aperte peccare semper -est peccatum. Ergo simulatio semper est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 co."><a name="43689"><span class= -"ref">[43689] IIª-IIae q. 111 a. 1 co.</span></a> Respondeo +est peccatum. Ergo simulatio semper est peccatum.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 co."><a name="43689"><span class="ref">[43689] IIª-IIae q. 111 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, ad virtutem veritatis pertinet ut aliquis talem se exhibeat exterius per signa exteriora qualis est. Signa autem exteriora non solum sunt verba, sed etiam facta. Sicut @@ -1292,9 +1088,7 @@ quoddam in exteriorum signis factorum consistens. Non refert autem utrum aliquis mentiatur verbo, vel quocumque alio facto, ut supra dictum est. Unde, cum omne mendacium sit peccatum, ut supra habitum -est, consequens est etiam quod omnis simulatio est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 ad 1"><a name="43690"><span class= -"ref">[43690] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +est, consequens est etiam quod omnis simulatio est peccatum.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 ad 1"><a name="43690"><span class="ref">[43690] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de quaest. Evang., <i>non omne quod fingimus mendacium est. Sed quando id fingimus quod nihil significat, tunc est mendacium, cum autem @@ -1311,9 +1105,7 @@ est. Unde Ambrosius dicit de Abraham quod <i>prophetavit quod ignorabat. Ipse enim solus disponebat redire, immolato filio, sed dominus per os eius locutus est quod parabat</i>. Unde patet quod -neuter simulavit.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 ad 2"><a name="43691"><span class= -"ref">[43691] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +neuter simulavit.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 ad 2"><a name="43691"><span class="ref">[43691] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod Hieronymus large utitur nomine simulationis pro quacumque fictione. Commutatio autem faciei David fuit fictio figuralis, sicut Glossa exponit in titulo illius Psalmi, @@ -1321,9 +1113,7 @@ non est necesse excusari a peccato vel mendacio, quia malus fuit, utpote ab idololatria Ieroboam non recedens. Commendatur tamen et temporaliter remuneratur a Deo, non pro simulatione, sed pro zelo -quo destruxit cultum Baal.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 ad 3"><a name="43692"><span class= -"ref">[43692] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +quo destruxit cultum Baal.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 ad 3"><a name="43692"><span class="ref">[43692] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod quidam dicunt quod nullus potest se simulare esse malum, quia per opera bona nullus se simulat malum; si autem opera mala faciat, malus est. Sed haec ratio non cogit. Potest enim @@ -1332,9 +1122,7 @@ ratione mendacii; tum ratione scandali. Et quamvis per hoc fiat malus, non tamen fit malus illa malitia quam simulat. Et quia ipsa simulatio secundum se mala est, non ratione eius de quo est; sive -sit de bono sive de malo, peccatum est.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 1 ad 4"><a name="43693"><span class= -"ref">[43693] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum +sit de bono sive de malo, peccatum est.</p><p title="II-II q. 111 a. 1 ad 4"><a name="43693"><span class="ref">[43693] IIª-IIae q. 111 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum dicendum quod sicut aliquis verbo mentitur quando significat quod non est, non autem quando tacet quod est, quod aliquando licet; ita etiam simulatio est quando aliquis per exteriora signa factorum vel @@ -1343,19 +1131,13 @@ suum occultare absque simulatione. Et secundum hoc intelligendum est quod Hieronymus dicit ibidem, quod <i>secundum remedium post naufragium est peccatum abscondere</i>, ne scilicet exinde aliis -scandalum generetur.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 111 a. 2 arg. 1"><a name="43694"><span class= -"ref">[43694] IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +scandalum generetur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 111 a. 2 arg. 1"><a name="43694"><span class="ref">[43694] IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod hypocrisis non sit idem quod simulatio. Simulatio enim consistit in quodam factorum mendacio. Sed hypocrisis potest esse etiam si aliquis ostendat exterius quae interius agit, secundum illud Matth. VI, <i>cum facis eleemosynam, noli tuba canere ante te, sicut hypocritae faciunt</i>. Ergo -hypocrisis non est idem simulationi.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 2 arg. 2"><a name="43695"><span class= -"ref">[43695] IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 2</span></a> +hypocrisis non est idem simulationi.</p><p title="II-II q. 111 a. 2 arg. 2"><a name="43695"><span class="ref">[43695] IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, Gregorius dicit, XXXI Moral., <i>sunt nonnulli qui et sanctitatis habitum tenent, et perfectionis meritum exequi non valent. Hos nequaquam credendum est in hypocritarum numerum @@ -1363,9 +1145,7 @@ illi qui tenent habitum sanctitatis et meritum perfectionis non exequuntur, sunt simulatores, quia exterior habitus sanctitatis opera perfectionis significat. Non ergo simulatio est idem quod -hypocrisis.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 2 arg. 3"><a name="43696"><span class= -"ref">[43696] IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 3</span></a> +hypocrisis.</p><p title="II-II q. 111 a. 2 arg. 3"><a name="43696"><span class="ref">[43696] IIª-IIae q. 111 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, hypocrisis in sola intentione consistit, dicit enim dominus de hypocritis, Matth. XXIII, quod <i>omnia opera sua faciunt ut ab hominibus videantur</i>; et Gregorius dicit, XXXI @@ -1376,15 +1156,11 @@ dicit Glossa quod <i>simulator aliud simulat, aliud agit, castitatem praefert, et lasciviam sequitur; ostentat paupertatem, et marsupium replet</i>. Ergo hypocrisis non est idem quod -simulatio.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 2 s. c."><a name="43697"><span class= -"ref">[43697] IIª-IIae q. 111 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +simulatio.</p><p title="II-II q. 111 a. 2 s. c."><a name="43697"><span class="ref">[43697] IIª-IIae q. 111 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod Isidorus dicit, in libro Etymol., <i>hypocrita Graeco sermone in Latino simulator interpretatur, qui, dum intus malus sit, bonum se palam ostendit, hypo enim falsum, crisis iudicium -interpretatur</i>.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 2 co."><a name="43698"><span class= -"ref">[43698] IIª-IIae q. 111 a. 2 co.</span></a> Respondeo +interpretatur</i>.</p><p title="II-II q. 111 a. 2 co."><a name="43698"><span class="ref">[43698] IIª-IIae q. 111 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut Isidorus dicit, ibidem, <i>nomen hypocritae tractum est a specie eorum qui in spectaculis contecta facie incedunt, distinguentes vultum vario colore ut ad personae quam @@ -1397,9 +1173,7 @@ est, hypocrita est, simulat enim se iustum, non exhibet</i>. Sic dicendum est quod hypocrisis simulatio est, non autem omnis simulatio, sed solum illa qua quis simulat personam alterius; sicut -cum peccator simulat personam iusti.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 2 ad 1"><a name="43699"><span class= -"ref">[43699] IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +cum peccator simulat personam iusti.</p><p title="II-II q. 111 a. 2 ad 1"><a name="43699"><span class="ref">[43699] IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod opus exterius naturaliter significat intentionem. Quando ergo aliquis per bona opera quae facit, ex suo genere ad Dei servitium pertinentia, non quaerit Deo placere, sed @@ -1409,9 +1183,7 @@ sancta ostendunt, non conversionem quaerunt hominum, sed auras favorum</i>. Et ita simulant mendaciter intentionem rectam, quam non habent, quamvis non simulent aliquod rectum opus quod non -agant.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 2 ad 2"><a name="43700"><span class= -"ref">[43700] IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +agant.</p><p title="II-II q. 111 a. 2 ad 2"><a name="43700"><span class="ref">[43700] IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod habitus sanctitatis, puta religionis vel clericatus, significat statum quo quis obligatur ad opera perfectionis. Et ideo cum quis habitum sanctitatis assumit intendens se ad statum @@ -1419,33 +1191,23 @@ simulator vel hypocrita, quia non tenetur manifestare suum peccatum sanctitatis habitum deponendo. Si autem ad hoc sanctitatis habitum assumeret ut se iustum ostentaret, esset hypocrita et -simulator.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 2 ad 3"><a name="43701"><span class= -"ref">[43701] IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +simulator.</p><p title="II-II q. 111 a. 2 ad 3"><a name="43701"><span class="ref">[43701] IIª-IIae q. 111 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod in simulatione, sicut in mendacio, duo sunt, unum quidem sicut signum, et aliud sicut signatum. Mala ergo intentio in hypocrisi consideratur sicut signatum, quod non respondet signo. Exteriora autem vel verba vel opera, vel quaecumque sensibilia, -considerantur in omni simulatione et mendacio sicut signa.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 3</div> -<p title="II-II q. 111 a. 3 arg. 1"><a name="43702"><span class= -"ref">[43702] IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 1</span></a> Ad +considerantur in omni simulatione et mendacio sicut signa.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 111 a. 3 arg. 1"><a name="43702"><span class="ref">[43702] IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic proceditur. Videtur quod hypocrisis non opponatur virtuti veritatis. In simulatione enim sive hypocrisi est signum et signatum. Sed quantum ad utrumque, non videtur opponi alicui speciali virtuti, hypocrita enim simulat quamcumque virtutem; et etiam per quaecumque virtutis opera, puta per ieiunium, orationem et eleemosynam, ut habetur Matth. VI. Ergo hypocrisis non opponitur -specialiter virtuti veritatis.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 3 arg. 2"><a name="43703"><span class= -"ref">[43703] IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 2</span></a> +specialiter virtuti veritatis.</p><p title="II-II q. 111 a. 3 arg. 2"><a name="43703"><span class="ref">[43703] IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, omnis simulatio ex aliquo dolo procedere videtur, unde et simplicitati opponitur. Dolus autem opponitur prudentiae, ut supra habitum est. Ergo hypocrisis, quae est simulatio. Non -opponitur veritati, sed magis prudentiae vel simplicitati.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 3 arg. 3"><a name="43704"><span class= -"ref">[43704] IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 3</span></a> +opponitur veritati, sed magis prudentiae vel simplicitati.</p><p title="II-II q. 111 a. 3 arg. 3"><a name="43704"><span class="ref">[43704] IIª-IIae q. 111 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, species moralium considerantur ex fine. Sed finis hypocrisis est acquisitio lucri vel inanis gloriae, unde super illud Iob XXVII, quae est spes hypocritae, si avare rapiat etc., @@ -1453,14 +1215,10 @@ raptor est, qui dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae</i>. Cum ergo avaritia, vel inanis gloria, non directe opponatur veritati, videtur quod nec simulatio -sive hypocrisis.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 3 s. c."><a name="43705"><span class= -"ref">[43705] IIª-IIae q. 111 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra +sive hypocrisis.</p><p title="II-II q. 111 a. 3 s. c."><a name="43705"><span class="ref">[43705] IIª-IIae q. 111 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est quia omnis simulatio est mendacium quoddam, ut dictum est. Mendacium autem directe opponitur veritati. Ergo et simulatio sive -hypocrisis.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 3 co."><a name="43706"><span class= -"ref">[43706] IIª-IIae q. 111 a. 3 co.</span></a> Respondeo +hypocrisis.</p><p title="II-II q. 111 a. 3 co."><a name="43706"><span class="ref">[43706] IIª-IIae q. 111 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, secundum philosophum, in X Metaphys., contrarietas est oppositio secundum formam, a qua scilicet res speciem habet. Et ideo dicendum est quod simulatio sive hypocrisis potest opponi @@ -1474,9 +1232,7 @@ Ethic. Indirecta autem oppositio vel contrarietas hypocrisis potest attendi secundum quodcumque accidens, puta secundum aliquem finem remotum, vel secundum aliquod instrumentum actus, vel quodcumque -aliud huiusmodi.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 3 ad 1"><a name="43707"><span class= -"ref">[43707] IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum +aliud huiusmodi.</p><p title="II-II q. 111 a. 3 ad 1"><a name="43707"><span class="ref">[43707] IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod hypocrita simulans aliquam virtutem, assumit eam ut finem non quidem secundum existentiam, quasi volens eam habere; sed secundum apparentiam, quasi volens videri eam habere. Ex quo @@ -1484,9 +1240,7 @@ inquantum vult decipere homines circa illam virtutem. Opera autem illius virtutis non assumit quasi per se intenta, sed instrumentaliter, quasi signa illius virtutis. Unde ex hoc non -habet directam oppositionem ad illam virtutem.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 3 ad 2"><a name="43708"><span class= -"ref">[43708] IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum +habet directam oppositionem ad illam virtutem.</p><p title="II-II q. 111 a. 3 ad 2"><a name="43708"><span class="ref">[43708] IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod, sicut supra dictum est, prudentiae directe opponitur astutia, ad quam pertinet adinvenire quasdam vias apparentes et non existentes ad propositum consequendum. Executio autem astutiae est @@ -1499,19 +1253,13 @@ virtuti veritatis, sed differt sola ratione, quia veritas dicitur secundum quod signa concordant signatis; simplicitas autem dicitur secundum quod non tendit in diversa, ut scilicet aliud intendat -interius, aliud praetendat exterius.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 3 ad 3"><a name="43709"><span class= -"ref">[43709] IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium +interius, aliud praetendat exterius.</p><p title="II-II q. 111 a. 3 ad 3"><a name="43709"><span class="ref">[43709] IIª-IIae q. 111 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod lucrum vel gloria est finis remotus simulatoris, sicut et mendacis. Unde ex hoc fine speciem non sortitur, sed ex fine proximo, qui est ostendere se alium quam sit. Unde quandoque contingit quod aliquis fingit de se magna, nullius alterius gratia, sed sola libidine simulandi, sicut philosophus dicit, in IV Ethic., -et sicut etiam supra de mendacio dictum est.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 4</div> -<p title="II-II q. 111 a. 4 arg. 1"><a name="43710"><span class= -"ref">[43710] IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 1</span></a> Ad +et sicut etiam supra de mendacio dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 111 a. 4 arg. 1"><a name="43710"><span class="ref">[43710] IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic proceditur. Videtur quod hypocrisis semper sit peccatum mortale. Dicit enim Hieronymus, Isaiae XVI, in Glossa, quod <i>in comparatione duorum malorum, levius est aperte peccare quam @@ -1522,37 +1270,25 @@ dicit Glossa, <i>scelera animae planguntur quae in hypocrisim labitur, cuius maior est iniquitas peccato Sodomorum</i>. Peccata autem Sodomorum sunt peccata mortalia. Ergo et hypocrisis semper -est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 4 arg. 2"><a name="43711"><span class= -"ref">[43711] IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 2</span></a> +est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 111 a. 4 arg. 2"><a name="43711"><span class="ref">[43711] IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, Gregorius dicit, XXXI Moral., quod hypocritae ex malitia peccant. Sed hoc est gravissimum, quod pertinet ad peccatum in -spiritum sanctum. Ergo hypocrita semper mortaliter peccat.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 4 arg. 3"><a name="43712"><span class= -"ref">[43712] IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 3</span></a> +spiritum sanctum. Ergo hypocrita semper mortaliter peccat.</p><p title="II-II q. 111 a. 4 arg. 3"><a name="43712"><span class="ref">[43712] IIª-IIae q. 111 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, nullus meretur iram Dei et exclusionem a Dei visione nisi propter peccatum mortale. Sed per hypocrisim aliquis meretur iram Dei, secundum illud Iob XXXVI, <i>simulatores et callidi provocant iram Dei</i>. Excluditur etiam hypocrita a visione Dei, secundum illud Iob XIII, <i>non veniet in conspectu eius omnis -hypocrita</i>. Ergo hypocrisis semper est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 4 s. c. 1"><a name="43713"><span class= -"ref">[43713] IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 1</span></a> Sed +hypocrita</i>. Ergo hypocrisis semper est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 111 a. 4 s. c. 1"><a name="43713"><span class="ref">[43713] IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 1</span></a> Sed contra est quia hypocrisis est mendacium operis, cum sit simulatio quaedam. Non autem omne mendacium oris est peccatum mortale. Ergo -nec omnis hypocrisis.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 4 s. c. 2"><a name="43714"><span class= -"ref">[43714] IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 2</span></a> +nec omnis hypocrisis.</p><p title="II-II q. 111 a. 4 s. c. 2"><a name="43714"><span class="ref">[43714] IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 2</span></a> Praeterea, intentio hypocritae est ad hoc quod videatur bonus. Sed hoc non opponitur caritati. Ergo hypocrisis non est secundum se -peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 4 s. c. 3"><a name="43715"><span class= -"ref">[43715] IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 3</span></a> +peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 111 a. 4 s. c. 3"><a name="43715"><span class="ref">[43715] IIª-IIae q. 111 a. 4 s. c. 3</span></a> Praeterea, hypocrisis nascitur ex inani gloria, ut Gregorius dicit, XXXI Moral. Sed inanis gloria non semper est peccatum mortale. Ergo -neque hypocrisis.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 4 co."><a name="43716"><span class= -"ref">[43716] IIª-IIae q. 111 a. 4 co.</span></a> Respondeo +neque hypocrisis.</p><p title="II-II q. 111 a. 4 co."><a name="43716"><span class="ref">[43716] IIª-IIae q. 111 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum quod in hypocrisi duo sunt, scilicet defectus sanctitatis, et simulatio ipsius. Si ergo hypocrita dicatur ille cuius intentio fertur ad utrumque, ut scilicet aliquis non curet sanctitatem @@ -1574,32 +1310,19 @@ Contingit tamen quandoque quod aliquis simulat perfectionem sanctitatis, quae non est de necessitate salutis. Et talis simulatio nec semper est peccatum mortale, nec semper est cum -peccato mortali.</p> -<p title="II-II q. 111 a. 4 ad arg."><a name="43717"><span class= -"ref">[43717] IIª-IIae q. 111 a. 4 ad arg.</span></a> Et per -hoc patet responsio ad obiecta.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 112</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 112 pr."><a name="43718"><span class= -"ref">[43718] IIª-IIae q. 112 pr.</span></a> Deinde +peccato mortali.</p><p title="II-II q. 111 a. 4 ad arg."><a name="43717"><span class="ref">[43717] IIª-IIae q. 111 a. 4 ad arg.</span></a> Et per +hoc patet responsio ad obiecta.</p></div></div><div class="q" id="q112"><h2>Quaestio 112</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 112 pr."><a name="43718"><span class="ref">[43718] IIª-IIae q. 112 pr.</span></a> Deinde considerandum est de iactantia et ironia, quae sunt partes mendacii, secundum philosophum, in IV Ethic. Primo autem circa iactantiam quaeruntur duo. Primo, cui virtuti opponatur. Secundo, -utrum sit peccatum mortale.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 112 a. 1 arg. 1"><a name="43719"><span class= -"ref">[43719] IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +utrum sit peccatum mortale.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 112 a. 1 arg. 1"><a name="43719"><span class="ref">[43719] IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod iactantia non opponatur virtuti veritatis. Veritati enim opponitur mendacium. Sed quandoque potest esse iactantia etiam sine mendacio, sicut cum aliquis excellentiam suam ostentat, dicitur enim Esther I, quod <i>Assuerus fecit grande convivium, ut ostenderet divitias gloriae suae ac regni sui, ac magnitudinem atque iactantiam potentiae suae</i>. Ergo iactantia -non opponitur virtuti veritatis.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 1 arg. 2"><a name="43720"><span class= -"ref">[43720] IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 2</span></a> +non opponitur virtuti veritatis.</p><p title="II-II q. 112 a. 1 arg. 2"><a name="43720"><span class="ref">[43720] IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, iactantia ponitur a Gregorio, XXIII Moral., una de quatuor speciebus superbiae, cum scilicet quis iactat se habere quod non habet. Unde dicitur Ierem. XLVIII, <i>audivimus superbiam @@ -1608,20 +1331,14 @@ iactantiam eius, et quod non sit iuxta eam virtus eius</i>. Et XXXI Moral., dicit Gregorius quod iactantia oritur ex inani gloria. Superbia autem et inanis gloria opponuntur virtuti humilitatis. -Ergo iactantia non opponitur veritati, sed humilitati.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 1 arg. 3"><a name="43721"><span class= -"ref">[43721] IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 3</span></a> +Ergo iactantia non opponitur veritati, sed humilitati.</p><p title="II-II q. 112 a. 1 arg. 3"><a name="43721"><span class="ref">[43721] IIª-IIae q. 112 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, iactantia ex divitiis causari videtur, unde dicitur Sap. V, <i>quid nobis profuit superbia? Aut quid divitiarum iactantia contulit nobis?</i> Sed superfluitas divitiarum videtur pertinere ad peccatum avaritiae, quod opponitur iustitiae vel liberalitati. -Non ergo iactantia opponitur veritati.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 1 s. c."><a name="43722"><span class= -"ref">[43722] IIª-IIae q. 112 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +Non ergo iactantia opponitur veritati.</p><p title="II-II q. 112 a. 1 s. c."><a name="43722"><span class="ref">[43722] IIª-IIae q. 112 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus, in II et IV Ethic., iactantiam opponit -veritati.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 1 co."><a name="43723"><span class= -"ref">[43723] IIª-IIae q. 112 a. 1 co.</span></a> Respondeo +veritati.</p><p title="II-II q. 112 a. 1 co."><a name="43723"><span class="ref">[43723] IIª-IIae q. 112 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod iactantia proprie importare videtur quod homo verbis se extollat, illa enim quae homo vult longe iactare, in altum elevat. Tunc autem proprie aliquis se extollit, quando de se supra @@ -1637,13 +1354,9 @@ quod in ipso est, quam quando effert se supra id quod est in opinione aliorum, quamvis utroque modo iactantia dici possit. Et ideo iactantia proprie dicta opponitur veritati per modum -excessus.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 1 ad 1"><a name="43724"><span class= -"ref">[43724] IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +excessus.</p><p title="II-II q. 112 a. 1 ad 1"><a name="43724"><span class="ref">[43724] IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de iactantia secundum quod -excedit opinionem.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 1 ad 2"><a name="43725"><span class= -"ref">[43725] IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +excedit opinionem.</p><p title="II-II q. 112 a. 1 ad 2"><a name="43725"><span class="ref">[43725] IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod peccatum iactantiae potest considerari dupliciter. Uno modo, secundum speciem actus. Et sic opponitur veritati, ut dictum est. Alio modo, secundum causam suam, ex qua, etsi non @@ -1659,33 +1372,23 @@ iactantiam ponit inter superbiae species. Tendit autem iactator plerumque ad hoc quod gloriam consequatur per suam iactantiam. Et ideo, secundum Gregorium, ex inani gloria oritur secundum rationem -finis.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 1 ad 3"><a name="43726"><span class= -"ref">[43726] IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +finis.</p><p title="II-II q. 112 a. 1 ad 3"><a name="43726"><span class="ref">[43726] IIª-IIae q. 112 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod opulentia etiam iactantiam causat dupliciter. Uno modo, occasionaliter, inquantum de divitiis aliquis superbit. Unde et signanter, Prov. VIII, opes dicuntur superbae. Alio modo, per modum finis, quia, ut dicitur in IV Ethic., aliqui seipsos iactant non solum propter gloriam, sed etiam propter lucrum, qui de seipsis fingunt ea ex quibus lucrari possint, puta quod sint medici, vel -sapientes et divini.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 112 a. 2 arg. 1"><a name="43727"><span class= -"ref">[43727] IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +sapientes et divini.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 112 a. 2 arg. 1"><a name="43727"><span class="ref">[43727] IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod iactantia sit peccatum mortale. Dicitur enim Prov. XXVIII, <i>qui se iactat et dilatat, iurgia concitat</i>. Sed concitare iurgia est peccatum mortale, detestatur enim Deus eos qui seminant discordias, ut habetur Prov. -VI. Ergo iactantia est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 2 arg. 2"><a name="43728"><span class= -"ref">[43728] IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 2</span></a> +VI. Ergo iactantia est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 112 a. 2 arg. 2"><a name="43728"><span class="ref">[43728] IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, omne quod prohibetur in lege Dei est peccatum mortale. Sed super illud Eccli. VI, <i>non te extollas in cogitatione tua</i>, dicit Glossa, <i>iactantiam et superbiam prohibet</i>. -Ergo iactantia est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 2 arg. 3"><a name="43729"><span class= -"ref">[43729] IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 3</span></a> +Ergo iactantia est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 112 a. 2 arg. 3"><a name="43729"><span class="ref">[43729] IIª-IIae q. 112 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, iactantia est mendacium quoddam. Non est autem mendacium officiosum vel iocosum. Quod patet ex fine mendacii. Quia, ut philosophus dicit, in IV Ethic., iactator fingit de se maiora @@ -1693,17 +1396,13 @@ gloriae vel honoris, quandoque autem gratia argenti, et sic patet quod neque est mendacium iocosum, neque officiosum. Unde relinquitur quod semper sit perniciosum. Videtur ergo semper esse -peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 2 s. c."><a name="43730"><span class= -"ref">[43730] IIª-IIae q. 112 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 112 a. 2 s. c."><a name="43730"><span class="ref">[43730] IIª-IIae q. 112 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod iactantia oritur ex inani gloria, secundum Gregorium, XXXI Moral. Sed inanis gloria non semper est peccatum mortale, sed quandoque veniale, quod vitare est valde perfectorum, dicit enim Gregorius quod <i>valde perfectorum est sic ostenso opere auctoris gloriam quaerere ut de illata laude privata nesciant exultatione -gaudere</i>. Ergo iactantia non semper est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 2 co."><a name="43731"><span class= -"ref">[43731] IIª-IIae q. 112 a. 2 co.</span></a> Respondeo +gaudere</i>. Ergo iactantia non semper est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 112 a. 2 co."><a name="43731"><span class="ref">[43731] IIª-IIae q. 112 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum mortale est quod caritati contrariatur. Dupliciter ergo iactantia considerari potest. Uno modo, secundum se, prout est mendacium quoddam. Et sic @@ -1727,19 +1426,13 @@ dicit, in IV Ethic., quod <i>turpior est qui se iactat causa lucri quam qui se iactat causa gloriae vel honoris</i>. Non tamen semper est peccatum mortale, quia potest esse tale lucrum ex quo alius non -damnificatur.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 2 ad 1"><a name="43732"><span class= -"ref">[43732] IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +damnificatur.</p><p title="II-II q. 112 a. 2 ad 1"><a name="43732"><span class="ref">[43732] IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod ille qui se iactat ad hoc quod iurgia concitet, peccat mortaliter. Sed quandoque contingit quod iactantia est causa iurgiorum non per se, sed per accidens. Unde ex hoc iactantia non -est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 2 ad 2"><a name="43733"><span class= -"ref">[43733] IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 112 a. 2 ad 2"><a name="43733"><span class="ref">[43733] IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod Glossa illa loquitur de iactantia secundum quod -procedit ex superbia prohibita, quae est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 112 a. 2 ad 3"><a name="43734"><span class= -"ref">[43734] IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +procedit ex superbia prohibita, quae est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 112 a. 2 ad 3"><a name="43734"><span class="ref">[43734] IIª-IIae q. 112 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod non semper iactantia importat mendacium perniciosum, sed solum quando est contra caritatem Dei aut proximi, aut secundum se aut secundum causam suam. Quod autem aliquis se iactet quasi hoc @@ -1750,19 +1443,10 @@ sicut in ultimo fine. Videtur autem ad mendacium officiosum pertinere cum aliquis ad hoc se iactat ut gloriam vel lucrum acquirat, dummodo hoc sit sine damno aliorum; quia hoc iam -pertineret ad mendacium perniciosum.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 113</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 113 pr."><a name="43735"><span class= -"ref">[43735] IIª-IIae q. 113 pr.</span></a> Deinde +pertineret ad mendacium perniciosum.</p></div></div><div class="q" id="q113"><h2>Quaestio 113</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 113 pr."><a name="43735"><span class="ref">[43735] IIª-IIae q. 113 pr.</span></a> Deinde considerandum est de ironia. Circa quam quaeruntur duo. Primo, utrum ironia sit peccatum. Secundo, de comparatione eius ad -iactantiam.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 113 a. 1 arg. 1"><a name="43736"><span class= -"ref">[43736] IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +iactantiam.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 113 a. 1 arg. 1"><a name="43736"><span class="ref">[43736] IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod ironia, per quam aliquis minora de se fingit, non sit peccatum. Nullum enim peccatum procedit ex divina confortatione. Ex qua procedit quod aliquis de se minora dicat, @@ -1770,25 +1454,17 @@ Deus, et qui, Deo secum morante confortatus, ait, stultissimus sum virorum</i>. Et Amos VII dicitur, <i>respondit Amos, non sum propheta</i>. Ergo ironia, per quam aliquis minora de se dicit, non -est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 1 arg. 2"><a name="43737"><span class= -"ref">[43737] IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 2</span></a> +est peccatum.</p><p title="II-II q. 113 a. 1 arg. 2"><a name="43737"><span class="ref">[43737] IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, Gregorius dicit, in epistola ad Augustinum Anglorum episcopum, <i>bonarum mentium est ibi suas culpas agnoscere ubi culpa non est</i>. Sed omne peccatum repugnat bonitati mentis. Ergo -ironia non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 1 arg. 3"><a name="43738"><span class= -"ref">[43738] IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 3</span></a> +ironia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 113 a. 1 arg. 3"><a name="43738"><span class="ref">[43738] IIª-IIae q. 113 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, fugere superbiam non est peccatum. <i>Sed aliqui minora de seipsis dicunt fugientes tumidum</i>, ut philosophus dicit, IV -Ethic. Ergo ironia non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 1 s. c."><a name="43739"><span class= -"ref">[43739] IIª-IIae q. 113 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +Ethic. Ergo ironia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 113 a. 1 s. c."><a name="43739"><span class="ref">[43739] IIª-IIae q. 113 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod Augustinus dicit, in libro de verbis Apost., <i>cum humilitatis causa mentiris, si non eras peccator antequam -mentireris, mentiendo efficeris</i>.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 1 co."><a name="43740"><span class= -"ref">[43740] IIª-IIae q. 113 a. 1 co.</span></a> Respondeo +mentireris, mentiendo efficeris</i>.</p><p title="II-II q. 113 a. 1 co."><a name="43740"><span class="ref">[43740] IIª-IIae q. 113 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod hoc quod aliqui minora de se dicant, potest contingere dupliciter. Uno modo, salva veritate, dum scilicet maiora quae sunt in seipsis, reticent; quaedam vero minora detegunt @@ -1798,9 +1474,7 @@ Alio modo aliquis dicit minora a veritate declinans, puta cum asserit de se aliquid vile quod in se non recognoscit; aut cum negat de se aliquid magnum quod tamen percipit in seipso esse. Et -sic pertinet ad ironiam, et est semper peccatum.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 1 ad 1"><a name="43741"><span class= -"ref">[43741] IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +sic pertinet ad ironiam, et est semper peccatum.</p><p title="II-II q. 113 a. 1 ad 1"><a name="43741"><span class="ref">[43741] IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod duplex est sapientia, et duplex stultitia. Est enim quaedam sapientia secundum Deum, quae humanam vel mundanam stultitiam habet adiunctam, secundum illud I ad Cor. III, <i>si @@ -1815,48 +1489,32 @@ sapientia vero sanctorum quae ex divina inspiratione habetur. Amos autem negavit se esse prophetam origine, quia scilicet non erat de genere prophetarum. Unde et ibidem subdit, nec filius -prophetae.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 1 ad 2"><a name="43742"><span class= -"ref">[43742] IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +prophetae.</p><p title="II-II q. 113 a. 1 ad 2"><a name="43742"><span class="ref">[43742] IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod ad bonitatem mentis pertinet ut homo ad iustitiae perfectionem tendat. Et ideo in culpam reputat non solum si deficiat a communi iustitia, quod vere culpa est, sed etiam si deficiat a iustitiae perfectione, quod quandoque culpa non est. Non autem culpam dicit quod pro culpa non recognoscit, quod ad ironiae -mendacium pertineret.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 1 ad 3"><a name="43743"><span class= -"ref">[43743] IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +mendacium pertineret.</p><p title="II-II q. 113 a. 1 ad 3"><a name="43743"><span class="ref">[43743] IIª-IIae q. 113 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod homo non debet unum peccatum facere ut aliud vitet. Et ideo non debet mentiri qualitercumque ut vitet superbiam. Unde Augustinus dicit, super Ioan., <i>non ita caveatur arrogantia ut veritas relinquatur</i>. Et Gregorius dicit quod <i>incaute sunt -humiles qui se mentiendo illaqueant</i>.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 113 a. 2 arg. 1"><a name="43744"><span class= -"ref">[43744] IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +humiles qui se mentiendo illaqueant</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 113 a. 2 arg. 1"><a name="43744"><span class="ref">[43744] IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod ironia non sit minus peccatum quam iactantia. Utrumque enim est peccatum inquantum declinat a veritate, quae est aequalitas quaedam. Sed ab aequalitate non magis declinat qui excedit quam qui diminuit. Ergo ironia non est minus -peccatum quam iactantia.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 2 arg. 2"><a name="43745"><span class= -"ref">[43745] IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 2</span></a> +peccatum quam iactantia.</p><p title="II-II q. 113 a. 2 arg. 2"><a name="43745"><span class="ref">[43745] IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, secundum philosophum, ironia quandoque iactantia est. Iactantia autem non est ironia. Ergo ironia est gravius peccatum -quam iactantia.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 2 arg. 3"><a name="43746"><span class= -"ref">[43746] IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 3</span></a> +quam iactantia.</p><p title="II-II q. 113 a. 2 arg. 3"><a name="43746"><span class="ref">[43746] IIª-IIae q. 113 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, Prov. XXVI dicitur, <i>quando submiserit vocem suam, ne credideris ei, quoniam septem nequitiae sunt in corde illius</i>. Sed submittere vocem pertinet ad ironiam. Ergo in ea est multiplex -nequitia.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 2 s. c."><a name="43747"><span class= -"ref">[43747] IIª-IIae q. 113 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +nequitia.</p><p title="II-II q. 113 a. 2 s. c."><a name="43747"><span class="ref">[43747] IIª-IIae q. 113 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>irones et minus -dicentes gratiores secundum mores videntur</i>.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 2 co."><a name="43748"><span class= -"ref">[43748] IIª-IIae q. 113 a. 2 co.</span></a> Respondeo +dicentes gratiores secundum mores videntur</i>.</p><p title="II-II q. 113 a. 2 co."><a name="43748"><span class="ref">[43748] IIª-IIae q. 113 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, unum mendacium est gravius altero, quandoque quidem ex materia de qua est, sicut mendacium quod fit in doctrina religionis est gravissimum, quandoque autem ex @@ -1870,14 +1528,10 @@ secundum hoc philosophus dicit quod iactantia est gravius peccatum quam ironia. Contingit tamen quandoque quod aliquis minora de se fingit ex aliquo alio motivo, puta ad dolose decipiendum. Et tunc -ironia est gravior.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 2 ad 1"><a name="43749"><span class= -"ref">[43749] IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +ironia est gravior.</p><p title="II-II q. 113 a. 2 ad 1"><a name="43749"><span class="ref">[43749] IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de ironia et iactantia secundum quod mendacii gravitas consideratur ex seipso, vel ex -materia eius. Sic enim dictum est quod aequalitatem habent.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 2 ad 2"><a name="43750"><span class= -"ref">[43750] IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +materia eius. Sic enim dictum est quod aequalitatem habent.</p><p title="II-II q. 113 a. 2 ad 2"><a name="43750"><span class="ref">[43750] IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod duplex est excellentia, una quidem in temporalibus rebus; alia vero in spiritualibus. Contingit autem quandoque quod aliquis per exteriora signa vel per verba praetendit quidem @@ -1891,56 +1545,37 @@ superabundantia et valde defectus iactantium est</i>. Propter quod et de Augustino legitur quod neque vestes nimis pretiosas, neque nimis abiectas habere volebat, quia in utroque homines suam gloriam -quaerunt.</p> -<p title="II-II q. 113 a. 2 ad 3"><a name="43751"><span class= -"ref">[43751] IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +quaerunt.</p><p title="II-II q. 113 a. 2 ad 3"><a name="43751"><span class="ref">[43751] IIª-IIae q. 113 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod, sicut dicitur Eccli. XIX, <i>est qui nequiter se humiliat, et interiora eius plena sunt dolo</i>. Et secundum hoc, Salomon loquitur de eo qui ex dolosa humilitate vocem suam -submittit.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 114</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 114 pr."><a name="43752"><span class= -"ref">[43752] IIª-IIae q. 114 pr.</span></a> Deinde +submittit.</p></div></div><div class="q" id="q114"><h2>Quaestio 114</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 114 pr."><a name="43752"><span class="ref">[43752] IIª-IIae q. 114 pr.</span></a> Deinde considerandum est de amicitia quae affabilitas dicitur; et de vitiis oppositis, quae sunt adulatio et litigium. Circa amicitiam autem seu affabilitatem quaeruntur duo. Primo, utrum sit specialis -virtus. Secundo, utrum sit pars iustitiae.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 114 a. 1 arg. 1"><a name="43753"><span class= -"ref">[43753] IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +virtus. Secundo, utrum sit pars iustitiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 114 a. 1 arg. 1"><a name="43753"><span class="ref">[43753] IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod amicitia non sit specialis virtus. Dicit enim philosophus, in VIII Ethic., quod <i>amicitia perfecta est quae est propter virtutem</i>. Quaelibet autem virtus est amicitiae causa, quia bonum omnibus est amabile, ut Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. Ergo amicitia non est specialis virtus, -sed consequens omnem virtutem.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 1 arg. 2"><a name="43754"><span class= -"ref">[43754] IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 2</span></a> +sed consequens omnem virtutem.</p><p title="II-II q. 114 a. 1 arg. 2"><a name="43754"><span class="ref">[43754] IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, philosophus dicit, in IV Ethic., de tali amico, quod <i>non in amando vel inimicando recipit singula ut oportet</i>. Sed quod aliquis signa amicitiae ostendat ad eos quos non amat, videtur pertinere ad simulationem, quae repugnat virtuti. Ergo huiusmodi -amicitia non est virtus.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 1 arg. 3"><a name="43755"><span class= -"ref">[43755] IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 3</span></a> +amicitia non est virtus.</p><p title="II-II q. 114 a. 1 arg. 3"><a name="43755"><span class="ref">[43755] IIª-IIae q. 114 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, virtus in medietate constituitur prout sapiens determinabit, sicut dicitur in II Ethic. Sed Eccle. VII dicitur, <i>cor sapientum ubi tristitia, et cor stultorum ubi laetitia</i>, unde ad virtuosum pertinet maxime a delectatione sibi cavere, ut dicitur II Ethic. <i>Haec autem amicitia per se quidem desiderat condelectare, contristare autem reveretur</i>, ut philosophus -dicit, in IV Ethic. Ergo huiusmodi amicitia non est virtus.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 1 s. c."><a name="43756"><span class= -"ref">[43756] IIª-IIae q. 114 a. 1 s. c.</span></a> Sed +dicit, in IV Ethic. Ergo huiusmodi amicitia non est virtus.</p><p title="II-II q. 114 a. 1 s. c."><a name="43756"><span class="ref">[43756] IIª-IIae q. 114 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, praecepta legis dantur de actibus virtutum. Sed Eccli. IV dicitur, <i>congregationi pauperum affabilem te facito</i>. Ergo affabilitas, quae hic amicitia dicitur, est quaedam specialis -virtus.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 1 co."><a name="43757"><span class= -"ref">[43757] IIª-IIae q. 114 a. 1 co.</span></a> Respondeo +virtus.</p><p title="II-II q. 114 a. 1 co."><a name="43757"><span class="ref">[43757] IIª-IIae q. 114 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, cum virtus ordinetur ad bonum, ubi occurrit specialis ratio boni, ibi oportet esse specialem rationem virtutis. Bonum autem in ordine consistit, sicut supra dictum est. @@ -1948,9 +1583,7 @@ communi conversatione, tam in factis quam in dictis, ut scilicet ad unumquemque se habeat secundum quod decet. Et ideo oportet esse quandam specialem virtutem quae hanc convenientiam ordinis -observet. Et haec vocatur amicitia sive affabilitas.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 1 ad 1"><a name="43758"><span class= -"ref">[43758] IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +observet. Et haec vocatur amicitia sive affabilitas.</p><p title="II-II q. 114 a. 1 ad 1"><a name="43758"><span class="ref">[43758] IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod philosophus in libro Ethicorum de duplici amicitia loquitur. Quarum una consistit principaliter in affectu quo unus alium diligit. Et haec potest consequi quamcumque @@ -1959,18 +1592,14 @@ exterioribus verbis vel factis. Quae quidem non habet perfectam rationem amicitiae, sed quandam eius similitudinem, inquantum scilicet quis decenter se habet ad illos cum quibus -conversatur.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 1 ad 2"><a name="43759"><span class= -"ref">[43759] IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +conversatur.</p><p title="II-II q. 114 a. 1 ad 2"><a name="43759"><span class="ref">[43759] IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod omnis homo naturaliter omni homini est amicus quodam generali amore, sicut etiam dicitur Eccli. XIII, quod omne animal diligit simile sibi. Et hunc amorem repraesentant signa amicitiae quae quis exterius ostendit in verbis vel factis etiam extraneis et ignotis. Unde non est ibi simulatio. Non enim ostendit eis signa perfectae amicitiae, quia non eodem modo se habet familiariter ad -extraneos sicut ad eos qui sunt sibi speciali amicitia iuncti.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 1 ad 3"><a name="43760"><span class= -"ref">[43760] IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +extraneos sicut ad eos qui sunt sibi speciali amicitia iuncti.</p><p title="II-II q. 114 a. 1 ad 3"><a name="43760"><span class="ref">[43760] IIª-IIae q. 114 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod cor sapientum dicitur esse ubi tristitia non quidem ut ipse proximo tristitiam inferat, dicit enim apostolus, <i>si propter cibum frater tuus contristatur, iam non secundum caritatem @@ -1992,34 +1621,22 @@ eorum peccato consentire et quodammodo peccandi audaciam ministrare. Unde dicitur Eccli. VII, <i>filiae tibi sunt, serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad -illas</i>.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 114 a. 2 arg. 1"><a name="43761"><span class= -"ref">[43761] IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +illas</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 114 a. 2 arg. 1"><a name="43761"><span class="ref">[43761] IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod huiusmodi amicitia non sit pars iustitiae. Ad iustitiam enim pertinet reddere debitum alteri. Sed hoc non pertinet ad hanc virtutem, sed solum delectabiliter -aliis convivere. Ergo huiusmodi virtus non est pars iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 2 arg. 2"><a name="43762"><span class= -"ref">[43762] IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 2</span></a> +aliis convivere. Ergo huiusmodi virtus non est pars iustitiae.</p><p title="II-II q. 114 a. 2 arg. 2"><a name="43762"><span class="ref">[43762] IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, secundum philosophum, in IV Ethic., <i>huiusmodi virtus consistit circa delectationem vel tristitiam quae est in convictu</i>. Sed moderari maximas delectationes pertinet ad temperantiam, ut supra habitum est. Ergo haec virtus magis est pars -temperantiae quam iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 2 arg. 3"><a name="43763"><span class= -"ref">[43763] IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 3</span></a> +temperantiae quam iustitiae.</p><p title="II-II q. 114 a. 2 arg. 3"><a name="43763"><span class="ref">[43763] IIª-IIae q. 114 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, aequalia inaequalibus exhibere contra iustitiam est, ut supra habitum est. Sed sicut philosophus dicit, in IV Ethic., <i>haec virtus similiter ad ignotos et notos, et consuetos et inconsuetos operatur</i>. Ergo haec virtus non est pars iustitiae, -sed magis ei contrariatur.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 2 s. c."><a name="43764"><span class= -"ref">[43764] IIª-IIae q. 114 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra -est quod Macrobius ponit amicitiam partem iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 2 co."><a name="43765"><span class= -"ref">[43765] IIª-IIae q. 114 a. 2 co.</span></a> Respondeo +sed magis ei contrariatur.</p><p title="II-II q. 114 a. 2 s. c."><a name="43764"><span class="ref">[43764] IIª-IIae q. 114 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +est quod Macrobius ponit amicitiam partem iustitiae.</p><p title="II-II q. 114 a. 2 co."><a name="43765"><span class="ref">[43765] IIª-IIae q. 114 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod haec virtus est pars iustitiae, inquantum adiungitur ei sicut principali virtuti. Convenit enim cum iustitia in hoc quod ad alterum est, sicut et iustitia. Deficit autem a ratione @@ -2028,9 +1645,7 @@ vel etiam aliquo debito proveniente ex aliquo beneficio suscepto, sed solum attendit quoddam debitum honestatis, quod magis est ex parte ipsius virtuosi quam ex parte alterius, ut scilicet faciat -alteri quod decet eum facere.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 2 ad 1"><a name="43766"><span class= -"ref">[43766] IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +alteri quod decet eum facere.</p><p title="II-II q. 114 a. 2 ad 1"><a name="43766"><span class="ref">[43766] IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, quia homo naturaliter est animal sociale, debet ex quadam honestate veritatis manifestationem aliis hominibus, sine qua societas hominum durare @@ -2040,63 +1655,42 @@ cum non delectabili</i>. Et ideo homo tenetur ex quodam debito naturali honestatis ut homo aliis delectabiliter convivat, nisi propter aliquam causam necesse sit aliquando alios utiliter -contristare.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 2 ad 2"><a name="43767"><span class= -"ref">[43767] IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +contristare.</p><p title="II-II q. 114 a. 2 ad 2"><a name="43767"><span class="ref">[43767] IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod ad temperantiam pertinet refrenare delectationes sensibiles. Sed haec virtus consistit circa delectationes in convictu, quae ex ratione proveniunt, inquantum unus ad alterum decenter se habet. Et has delectationes non oportet refrenare -tanquam noxias.</p> -<p title="II-II q. 114 a. 2 ad 3"><a name="43768"><span class= -"ref">[43768] IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +tanquam noxias.</p><p title="II-II q. 114 a. 2 ad 3"><a name="43768"><span class="ref">[43768] IIª-IIae q. 114 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod verbum illud philosophi non est intelligendum quod aliquis eodem modo debeat colloqui et convivere notis et ignotis, quia, ut ipse ibidem subdit, <i>non similiter convenit consuetos et extraneos curare aut contristare</i>. Sed in hoc attenditur -similitudo, quod ad omnes oportet facere quod decet.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 115</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 115 pr."><a name="43769"><span class= -"ref">[43769] IIª-IIae q. 115 pr.</span></a> Deinde +similitudo, quod ad omnes oportet facere quod decet.</p></div></div><div class="q" id="q115"><h2>Quaestio 115</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 115 pr."><a name="43769"><span class="ref">[43769] IIª-IIae q. 115 pr.</span></a> Deinde considerandum est de vitiis oppositis praedictae virtuti. Et primo, de adulatione; secundo, de litigio. Circa adulationem quaeruntur duo. Primo, utrum adulatio sit peccatum. Secundo, utrum sit -peccatum mortale.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 115 a. 1 arg. 1"><a name="43770"><span class= -"ref">[43770] IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +peccatum mortale.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 115 a. 1 arg. 1"><a name="43770"><span class="ref">[43770] IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod adulatio non sit peccatum. Adulatio enim consistit in quodam sermone laudis alteri exhibito intentione placendi. Sed laudare aliquem non est malum, secundum illud Prov. ult., <i>surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt, vir eius, et laudavit eam</i>. Similiter etiam velle placere aliis non est malum, secundum illud I ad Cor. X, <i>per omnia omnibus -placeo</i>. Ergo adulatio non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 1 arg. 2"><a name="43771"><span class= -"ref">[43771] IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 2</span></a> +placeo</i>. Ergo adulatio non est peccatum.</p><p title="II-II q. 115 a. 1 arg. 2"><a name="43771"><span class="ref">[43771] IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, bono malum est contrarium, et similiter vituperium laudi. Sed vituperare malum non est peccatum. Ergo neque laudare bonum, quod videtur ad adulationem pertinere. Ergo adulatio non est -peccatum.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 1 arg. 3"><a name="43772"><span class= -"ref">[43772] IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 3</span></a> +peccatum.</p><p title="II-II q. 115 a. 1 arg. 3"><a name="43772"><span class="ref">[43772] IIª-IIae q. 115 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, adulationi detractio contrariatur. Unde Gregorius dicit quod remedium contra adulationem est detractio. <i>Sciendum est, inquit, quod ne immoderatis laudibus elevemur, plerumque nostri rectoris moderamine detractionibus lacerari permittimur, ut quos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet</i>. Sed detractio est malum, ut supra habitum est. Ergo adulatio est -bonum.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 1 s. c."><a name="43773"><span class= -"ref">[43773] IIª-IIae q. 115 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +bonum.</p><p title="II-II q. 115 a. 1 s. c."><a name="43773"><span class="ref">[43773] IIª-IIae q. 115 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod super illud Ezech. XIII, <i>vae, qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus</i>, dicit Glossa, idest, suavem adulationem. -Ergo adulatio est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 1 co."><a name="43774"><span class= -"ref">[43774] IIª-IIae q. 115 a. 1 co.</span></a> Respondeo +Ergo adulatio est peccatum.</p><p title="II-II q. 115 a. 1 co."><a name="43774"><span class="ref">[43774] IIª-IIae q. 115 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, amicitia praedicta, vel affabilitas, etsi principaliter delectare intendat eos quibus convivit, tamen, ubi necesse est propter aliquod bonum exequendum @@ -2107,9 +1701,7 @@ si autem hoc faciat intentione alicuius lucri consequendi, vocatur blanditor sive adulator. Communiter tamen nomen adulationis solet attribui omnibus qui supra debitum modum virtutis volunt alios -verbis vel factis delectare in communi conversatione.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 1 ad 1"><a name="43775"><span class= -"ref">[43775] IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +verbis vel factis delectare in communi conversatione.</p><p title="II-II q. 115 a. 1 ad 1"><a name="43775"><span class="ref">[43775] IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod laudare aliquem contingit et bene et male, prout scilicet debitae circumstantiae vel servantur vel praetermittuntur. Si enim aliquis aliquem velit delectare laudando ut ex hoc eum @@ -2129,23 +1721,15 @@ propter inanem gloriam vel propter lucrum, vel etiam in malis, hoc esset peccatum, secundum illud Psalm., <i>Deus dissipavit ossa eorum qui hominibus placent</i>. Et apostolus dicit, ad Galat. I, -<i>si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem</i>.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 1 ad 2"><a name="43776"><span class= -"ref">[43776] IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +<i>si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem</i>.</p><p title="II-II q. 115 a. 1 ad 2"><a name="43776"><span class="ref">[43776] IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod etiam vituperare malum, si non adhibeantur debitae -circumstantiae, est vitiosum. Et similiter laudare bonum.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 1 ad 3"><a name="43777"><span class= -"ref">[43777] IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +circumstantiae, est vitiosum. Et similiter laudare bonum.</p><p title="II-II q. 115 a. 1 ad 3"><a name="43777"><span class="ref">[43777] IIª-IIae q. 115 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod nihil prohibet duo vitia esse contraria. Et ideo sicut detractio est malum, ita et adulatio. Quae ei contrariatur quantum ad ea quae dicuntur, non autem directe quantum ad finem, quia adulator quaerit delectationem eius cui adulatur; detractor autem non quaerit eius contristationem, cum aliquando occulte -detrahat, sed magis quaerit eius infamiam.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 115 a. 2 arg. 1"><a name="43778"><span class= -"ref">[43778] IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +detrahat, sed magis quaerit eius infamiam.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 115 a. 2 arg. 1"><a name="43778"><span class="ref">[43778] IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod adulatio sit peccatum mortale. Quia secundum Augustinum, in Enchirid., malum dicitur quia nocet. Sed adulatio maxime nocet, secundum illud Psalm., <i>quoniam @@ -2155,29 +1739,21 @@ adulatio. Et super illud Psalm., <i>convertantur statim erubescentes</i>, dicit Glossa, <i>plus nocet lingua adulatoris quam gladius persecutoris</i>. Ergo adulatio est gravissimum -peccatum.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 2 arg. 2"><a name="43779"><span class= -"ref">[43779] IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 2</span></a> +peccatum.</p><p title="II-II q. 115 a. 2 arg. 2"><a name="43779"><span class="ref">[43779] IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, quicumque verbis alii nocet, non minus nocet sibi quam aliis, unde dicitur in Psalm., gladius eorum intret in corda ipsorum. Sed ille qui alteri adulatur, inducit eum ad peccandum mortaliter, unde super illud Psalm., oleum peccatoris non impinguet caput meum, dicit Glossa, <i>falsa laus adulatoris mentes a rigore veritatis emollit ad noxia</i>. Ergo multo magis adulator in se -mortaliter peccat.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 2 arg. 3"><a name="43780"><span class= -"ref">[43780] IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 3</span></a> +mortaliter peccat.</p><p title="II-II q. 115 a. 2 arg. 3"><a name="43780"><span class="ref">[43780] IIª-IIae q. 115 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, in decretis scribitur, dist. XLVI, <i>clericus qui adulationibus et proditionibus vacare deprehenditur, degradetur ab officio</i>. Sed talis poena non infligitur nisi pro peccato -mortali. Ergo adulatio est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 2 s. c."><a name="43781"><span class= -"ref">[43781] IIª-IIae q. 115 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +mortali. Ergo adulatio est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 115 a. 2 s. c."><a name="43781"><span class="ref">[43781] IIª-IIae q. 115 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod Augustinus, in Serm. de Purgat., inter peccata minuta numerat, si quis cuiquam maiori personae, <i>aut ex voluntate aut -ex necessitate, adulari voluerit</i>.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 2 co."><a name="43782"><span class= -"ref">[43782] IIª-IIae q. 115 a. 2 co.</span></a> Respondeo +ex necessitate, adulari voluerit</i>.</p><p title="II-II q. 115 a. 2 co."><a name="43782"><span class="ref">[43782] IIª-IIae q. 115 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum mortale est quod contrariatur caritati. Adulatio autem quandoque quidem caritati contrariatur, quandoque autem non. Contrariatur siquidem caritati @@ -2197,58 +1773,35 @@ scandalo dicta sunt. Si autem aliquis ex sola aviditate delectandi alios, vel etiam ad evitandum aliquod malum vel consequendum aliquid in necessitate, alicui adulatus fuerit, non est contra -caritatem. Unde non est peccatum mortale, sed veniale.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 2 ad 1"><a name="43783"><span class= -"ref">[43783] IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +caritatem. Unde non est peccatum mortale, sed veniale.</p><p title="II-II q. 115 a. 2 ad 1"><a name="43783"><span class="ref">[43783] IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod auctoritates illae loquuntur de adulatore qui laudat peccatum alicuius. Talis enim adulatio dicitur plus nocere quam gladius persecutoris, quia in potioribus bonis nocet, scilicet in spiritualibus. Non enim nocet ita efficaciter, quia gladius persecutoris effective occidit, quasi sufficiens causa mortis; nullus autem potest esse alteri sufficiens causa peccandi, ut ex -supra dictis patet.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 2 ad 2"><a name="43784"><span class= -"ref">[43784] IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +supra dictis patet.</p><p title="II-II q. 115 a. 2 ad 2"><a name="43784"><span class="ref">[43784] IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod ratio illa procedit de eo qui adulatur intentione nocendi. Ille enim plus nocet sibi quam aliis, quia sibi nocet tanquam sufficiens causa peccandi, aliis autem occasionaliter -tantum.</p> -<p title="II-II q. 115 a. 2 ad 3"><a name="43785"><span class= -"ref">[43785] IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +tantum.</p><p title="II-II q. 115 a. 2 ad 3"><a name="43785"><span class="ref">[43785] IIª-IIae q. 115 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod auctoritas illa loquitur de eo qui proditorie alteri -adulatur ut eum decipiat.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 116</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 116 pr."><a name="43786"><span class= -"ref">[43786] IIª-IIae q. 116 pr.</span></a> Deinde +adulatur ut eum decipiat.</p></div></div><div class="q" id="q116"><h2>Quaestio 116</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 116 pr."><a name="43786"><span class="ref">[43786] IIª-IIae q. 116 pr.</span></a> Deinde considerandum est de litigio. Et circa hoc quaeruntur duo. Primo, utrum opponatur virtuti amicitiae. Secundo, de comparatione eius ad -adulationem.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 116 a. 1 arg. 1"><a name="43787"><span class= -"ref">[43787] IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +adulationem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 116 a. 1 arg. 1"><a name="43787"><span class="ref">[43787] IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod litigium non opponatur virtuti amicitiae vel affabilitatis. Litigium enim ad discordiam pertinere videtur, sicut et contentio. Sed discordia opponitur caritati, -sicut dictum est. Ergo et litigium.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 1 arg. 2"><a name="43788"><span class= -"ref">[43788] IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 2</span></a> +sicut dictum est. Ergo et litigium.</p><p title="II-II q. 116 a. 1 arg. 2"><a name="43788"><span class="ref">[43788] IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, Prov. XXVI dicitur, <i>homo iracundus incendit litem</i>. Sed iracundia opponitur mansuetudini. Ergo et lis, sive -litigium.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 1 arg. 3"><a name="43789"><span class= -"ref">[43789] IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 3</span></a> +litigium.</p><p title="II-II q. 116 a. 1 arg. 3"><a name="43789"><span class="ref">[43789] IIª-IIae q. 116 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, Iac. IV dicitur, <i>unde bella et lites in vobis? Nonne ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris?</i> Sed sequi concupiscentias videtur opponi temperantiae. Ergo videtur -quod litigium non opponatur amicitiae, sed temperantiae.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 1 s. c."><a name="43790"><span class= -"ref">[43790] IIª-IIae q. 116 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra -est quod philosophus, in IV Ethic., litigium opponit amicitiae.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 1 co."><a name="43791"><span class= -"ref">[43791] IIª-IIae q. 116 a. 1 co.</span></a> Respondeo +quod litigium non opponatur amicitiae, sed temperantiae.</p><p title="II-II q. 116 a. 1 s. c."><a name="43790"><span class="ref">[43790] IIª-IIae q. 116 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +est quod philosophus, in IV Ethic., litigium opponit amicitiae.</p><p title="II-II q. 116 a. 1 co."><a name="43791"><span class="ref">[43791] IIª-IIae q. 116 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod proprie litigium in verbis consistit, cum scilicet unus verbis alterius contradicit. In qua quidem contradictione duo possunt attendi. Quandoque enim contingit contradictio propter @@ -2260,58 +1813,40 @@ quam pertinet delectabiliter aliis convivere. Unde philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>illi qui ad omnia contrariantur causa eius quod est contristare, neque quodcumque curantes, discoli et -litigiosi vocantur</i>.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 1 ad 1"><a name="43792"><span class= -"ref">[43792] IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +litigiosi vocantur</i>.</p><p title="II-II q. 116 a. 1 ad 1"><a name="43792"><span class="ref">[43792] IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod contentio magis proprie pertinet ad contradictionem discordiae, litigium autem ad contradictionem quae -fit intentione contristandi.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 1 ad 2"><a name="43793"><span class= -"ref">[43793] IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +fit intentione contristandi.</p><p title="II-II q. 116 a. 1 ad 2"><a name="43793"><span class="ref">[43793] IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod directa oppositio vitiorum ad virtutes non attenditur secundum causas, cum contingat unum vitium ex diversis causis oriri, sed attenditur secundum speciem actus. Licet autem quandoque litigium ex ira oriatur, potest tamen ex multis aliis causis oriri. -Unde non oportet quod directe opponatur mansuetudini.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 1 ad 3"><a name="43794"><span class= -"ref">[43794] IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +Unde non oportet quod directe opponatur mansuetudini.</p><p title="II-II q. 116 a. 1 ad 3"><a name="43794"><span class="ref">[43794] IIª-IIae q. 116 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod Iacobus loquitur ibi de concupiscentia secundum quod est generale malum, ex quo omnia vitia oriuntur, prout dicit Glossa Rom. VII, <i>bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, omne -malum prohibet</i>.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 116 a. 2 arg. 1"><a name="43795"><span class= -"ref">[43795] IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +malum prohibet</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 116 a. 2 arg. 1"><a name="43795"><span class="ref">[43795] IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod litigium sit minus peccatum quam contrarium vitium, scilicet placiditatis vel adulationis. Quanto enim aliquod peccatum plus nocet, tanto peius esse videtur. Sed adulatio plus nocet quam litigium, dicitur enim Isaiae III, <i>popule meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant</i>. Ergo adulatio est gravius peccatum -quam litigium.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 2 arg. 2"><a name="43796"><span class= -"ref">[43796] IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 2</span></a> +quam litigium.</p><p title="II-II q. 116 a. 2 arg. 2"><a name="43796"><span class="ref">[43796] IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in adulatione videtur esse quaedam dolositas, quia aliud adulator dicit ore, aliud habet in corde. Litigiosus autem caret dolo, quia manifeste contradicit. Ille autem qui cum dolo peccat, turpior est, ut philosophus dicit, in VII Ethic. Ergo gravius -peccatum est adulatio quam litigium.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 2 arg. 3"><a name="43797"><span class= -"ref">[43797] IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 3</span></a> +peccatum est adulatio quam litigium.</p><p title="II-II q. 116 a. 2 arg. 3"><a name="43797"><span class="ref">[43797] IIª-IIae q. 116 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, verecundia est timor de turpi, ut patet per philosophum, in IV Ethic. Sed magis verecundatur homo esse adulator quam -litigiosus. Ergo litigium est minus peccatum quam adulatio.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 2 s. c."><a name="43798"><span class= -"ref">[43798] IIª-IIae q. 116 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +litigiosus. Ergo litigium est minus peccatum quam adulatio.</p><p title="II-II q. 116 a. 2 s. c."><a name="43798"><span class="ref">[43798] IIª-IIae q. 116 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod tanto aliquod peccatum videtur esse gravius quanto spirituali statui magis repugnat. Sed litigium magis repugnare videtur spirituali, dicitur enim I ad Tim. III, quod <i>oportet episcopum non litigiosum esse</i>; et II ad Tim. II, <i>servum domini non oportet litigare</i>. Ergo litigium videtur esse gravius -peccatum.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 2 co."><a name="43799"><span class= -"ref">[43799] IIª-IIae q. 116 a. 2 co.</span></a> Respondeo +peccatum.</p><p title="II-II q. 116 a. 2 co."><a name="43799"><span class="ref">[43799] IIª-IIae q. 116 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod de utroque istorum peccatorum loqui possumus dupliciter. Uno modo, considerando speciem utriusque peccati. Et secundum hoc, tanto aliquod vitium est gravius quanto magis @@ -2323,16 +1858,12 @@ quandoque adulatio est gravior, puta quando intendit per deceptionem indebite honorem vel lucrum acquirere. Quandoque vero litigium est gravius, puta quando homo intendit vel veritatem -impugnare, vel dicentem in contemptum adducere.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 2 ad 1"><a name="43800"><span class= -"ref">[43800] IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +impugnare, vel dicentem in contemptum adducere.</p><p title="II-II q. 116 a. 2 ad 1"><a name="43800"><span class="ref">[43800] IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod sicut adulator potest nocere occulte decipiendo, ita litigiosus potest interdum nocere manifeste impugnando. Gravius autem est, ceteris paribus, manifeste alicui nocere, quasi per violentiam, quam occulte, unde rapina est gravius peccatum quam -furtum, ut supra dictum est.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 2 ad 2"><a name="43801"><span class= -"ref">[43801] IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +furtum, ut supra dictum est.</p><p title="II-II q. 116 a. 2 ad 2"><a name="43801"><span class="ref">[43801] IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod non semper in actibus humanis illud est gravius quod est turpius. Decor enim hominis est ex ratione, et ideo turpiora sunt peccata carnalia, quibus caro dominatur rationi, quamvis @@ -2342,66 +1873,45 @@ falsitate rationis, cum tamen peccata manifesta quandoque sint ex maiori contemptu. Et ideo adulatio, quasi cum dolo existens videtur esse turpior, sed litigium, quasi ex maiori contemptu procedens, -videtur esse gravius.</p> -<p title="II-II q. 116 a. 2 ad 3"><a name="43802"><span class= -"ref">[43802] IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +videtur esse gravius.</p><p title="II-II q. 116 a. 2 ad 3"><a name="43802"><span class="ref">[43802] IIª-IIae q. 116 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod, sicut dictum est, verecundia respicit turpitudinem peccati. Unde non semper magis verecundatur homo de graviori peccato, sed de magis turpi peccato. Et inde est quod magis verecundatur homo de adulatione quam de litigio, quamvis litigium -sit gravius.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 117</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 117 pr."><a name="43803"><span class= -"ref">[43803] IIª-IIae q. 117 pr.</span></a> Deinde +sit gravius.</p></div></div><div class="q" id="q117"><h2>Quaestio 117</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 117 pr."><a name="43803"><span class="ref">[43803] IIª-IIae q. 117 pr.</span></a> Deinde considerandum est de liberalitate, et vitiis oppositis, scilicet avaritia et prodigalitate. Circa liberalitatem quaeruntur sex. Primo, utrum liberalitas sit virtus. Secundo, quae sit materia eius. Tertio, de actu ipsius. Quarto, utrum magis ad eum pertineat dare quam recipere. Quinto, utrum liberalitas sit pars iustitiae. -Sexto, de comparatione eius ad alias virtutes.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 117 a. 1 arg. 1"><a name="43804"><span class= -"ref">[43804] IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +Sexto, de comparatione eius ad alias virtutes.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 117 a. 1 arg. 1"><a name="43804"><span class="ref">[43804] IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod liberalitas non sit virtus. Nulla enim virtus contrariatur inclinationi naturali. Inclinatio autem naturalis est ad hoc ut aliquis plus sibi quam aliis provideat. Cuius contrarium pertinet ad liberalem, quia, ut philosophus dicit, in IV Ethic., <i>liberalis est non respicere ad seipsum, ita quod -sibi minora derelinquit</i>. Ergo liberalitas non est virtus.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 1 arg. 2"><a name="43805"><span class= -"ref">[43805] IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 2</span></a> Item, per +sibi minora derelinquit</i>. Ergo liberalitas non est virtus.</p><p title="II-II q. 117 a. 1 arg. 2"><a name="43805"><span class="ref">[43805] IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 2</span></a> Item, per divitias homo suam vitam sustentat, et ad felicitatem divitiae organice deserviunt, ut dicitur in I Ethic. Cum igitur omnis virtus ordinetur ad felicitatem, videtur quod liberalis non est virtuosus, de quo philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>non est acceptivus -pecuniae neque custoditivus, sed emissivus</i>.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 1 arg. 3"><a name="43806"><span class= -"ref">[43806] IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 3</span></a> +pecuniae neque custoditivus, sed emissivus</i>.</p><p title="II-II q. 117 a. 1 arg. 3"><a name="43806"><span class="ref">[43806] IIª-IIae q. 117 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, virtutes habent connexionem ad invicem. Sed liberalitas non videtur connexa aliis virtutibus, multi enim sunt virtuosi qui non possunt esse liberales, quia non habent quod dent; multique liberaliter dant vel expendunt qui tamen alias sunt vitiosi. Ergo -liberalitas non est virtus.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 1 s. c."><a name="43807"><span class= -"ref">[43807] IIª-IIae q. 117 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +liberalitas non est virtus.</p><p title="II-II q. 117 a. 1 s. c."><a name="43807"><span class="ref">[43807] IIª-IIae q. 117 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod Ambrosius dicit, in I de Offic., quod <i>in Evangelio multas disciplinas accipimus iustae liberalitatis</i>. Sed in Evangelio non docentur nisi ea quae ad virtutem pertinent. Ergo -liberalitas est virtus.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 1 co."><a name="43808"><span class= -"ref">[43808] IIª-IIae q. 117 a. 1 co.</span></a> Respondeo +liberalitas est virtus.</p><p title="II-II q. 117 a. 1 co."><a name="43808"><span class="ref">[43808] IIª-IIae q. 117 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Lib. Arbit., <i>bene uti his quibus male uti possumus, pertinet ad virtutem</i>. Possumus autem bene et male uti non solum his quae intra nos sunt, puta potentiis et passionibus animae, sed etiam his quae extra nos sunt, scilicet rebus huius mundi concessis nobis ad sustentationem vitae. Et ideo, cum bene uti his rebus pertineat ad liberalitatem, -consequens est quod liberalitas virtus sit.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 1 ad 1"><a name="43809"><span class= -"ref">[43809] IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +consequens est quod liberalitas virtus sit.</p><p title="II-II q. 117 a. 1 ad 1"><a name="43809"><span class="ref">[43809] IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod, sicut Ambrosius et Basilius dicunt, superabundantia divitiarum datur aliquibus a Deo ut meritum bonae dispensationis acquirant. Pauca autem uni sufficiunt. Et ideo @@ -2411,9 +1921,7 @@ tamen etiam in temporalibus rebus non pertinet ad liberalem ut sic aliis intendat quod omnino se et suos despiciat. Unde Ambrosius dicit, in I de Offic., <i>est illa probanda liberalitas ut proximos -seminis tui non despicias, si egere cognoscas</i>.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 1 ad 2"><a name="43810"><span class= -"ref">[43810] IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +seminis tui non despicias, si egere cognoscas</i>.</p><p title="II-II q. 117 a. 1 ad 2"><a name="43810"><span class="ref">[43810] IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod ad liberalem non pertinet sic divitias emittere ut non sibi remaneat unde sustentetur, et unde virtutis opera exequatur, quibus ad felicitatem pervenitur. Unde philosophus @@ -2425,9 +1933,7 @@ quod pertinet ad statum perfectionis spiritualis vitae, de quo infra dicetur. Et tamen sciendum quod hoc ipsum quod est sua liberaliter largiri, inquantum est actus virtutis, ad beatitudinem -ordinatur.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 1 ad 3"><a name="43811"><span class= -"ref">[43811] IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +ordinatur.</p><p title="II-II q. 117 a. 1 ad 3"><a name="43811"><span class="ref">[43811] IIª-IIae q. 117 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod, sicut philosophus dicit, in IV Ethic., illi qui consumunt multa in intemperantias, non sunt liberales, sed prodigi. Et similiter quicumque effundit quae habet propter quaecumque alia @@ -2446,34 +1952,22 @@ <i>non enim consistit in multitudine datorum, sed in dantis habitu</i>. Et Ambrosius dicit, in I de Offic., quod <i>effectus divitem collationem aut pauperem facit, et pretium rebus -imponit</i>.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 117 a. 2 arg. 1"><a name="43812"><span class= -"ref">[43812] IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +imponit</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 117 a. 2 arg. 1"><a name="43812"><span class="ref">[43812] IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod liberalitas non sit circa pecunias. Omnis enim virtus moralis est circa operationes vel passiones. Esse autem circa operationes est proprium iustitiae, ut dicitur in V Ethic. Ergo, cum liberalitas sit virtus moralis, -videtur quod sit circa passiones, et non circa pecunias.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 2 arg. 2"><a name="43813"><span class= -"ref">[43813] IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 2</span></a> +videtur quod sit circa passiones, et non circa pecunias.</p><p title="II-II q. 117 a. 2 arg. 2"><a name="43813"><span class="ref">[43813] IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, ad liberalem pertinet quarumcumque divitiarum usus. Sed divitiae naturales sunt veriores quam divitiae artificiales, quae in pecuniis consistunt, ut patet per philosophum, in I Polit. Ergo -liberalitas non est principaliter circa pecunias.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 2 arg. 3"><a name="43814"><span class= -"ref">[43814] IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 3</span></a> +liberalitas non est principaliter circa pecunias.</p><p title="II-II q. 117 a. 2 arg. 3"><a name="43814"><span class="ref">[43814] IIª-IIae q. 117 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, diversarum virtutum diversae sunt materiae, quia habitus distinguuntur secundum obiecta. Sed res exteriores sunt materiae iustitiae distributivae et commutativae. Ergo non sunt materia -liberalitatis.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 2 s. c."><a name="43815"><span class= -"ref">[43815] IIª-IIae q. 117 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +liberalitatis.</p><p title="II-II q. 117 a. 2 s. c."><a name="43815"><span class="ref">[43815] IIª-IIae q. 117 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>liberalitas -videtur esse medietas quaedam circa pecunias</i>.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 2 co."><a name="43816"><span class= -"ref">[43816] IIª-IIae q. 117 a. 2 co.</span></a> Respondeo +videtur esse medietas quaedam circa pecunias</i>.</p><p title="II-II q. 117 a. 2 co."><a name="43816"><span class="ref">[43816] IIª-IIae q. 117 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, secundum philosophum, in IV Ethic., ad liberalem pertinet emissivum esse. Unde et alio nomine liberalitas largitas nominatur, quia quod largum est, non est retentivum, sed est @@ -2482,59 +1976,41 @@ custodia et dominio liberat, et animum suum ab eius affectu liberum esse ostendit. Ea vero quae emittenda sunt ab uno homine in alium, sunt bona possessa, quae nomine pecuniae significantur. Et ideo -propria materia liberalitatis est pecunia.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 2 ad 1"><a name="43817"><span class= -"ref">[43817] IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +propria materia liberalitatis est pecunia.</p><p title="II-II q. 117 a. 2 ad 1"><a name="43817"><span class="ref">[43817] IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod, sicut dictum est, liberalitas non attenditur in quantitate dati, sed in affectu dantis. Affectus autem dantis disponitur secundum passiones amoris et concupiscentiae, et per consequens delectationis et tristitiae, ad ea quae dantur. Et ideo immediata materia liberalitatis sunt interiores passiones, sed -pecunia exterior est obiectum ipsarum passionum.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 2 ad 2"><a name="43818"><span class= -"ref">[43818] IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +pecunia exterior est obiectum ipsarum passionum.</p><p title="II-II q. 117 a. 2 ad 2"><a name="43818"><span class="ref">[43818] IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de doctrina Christ., <i>totum quidquid homines in terra habent, et omnia quorum sunt domini, pecunia vocatur, quia antiqui, quae habebant, in pecoribus habebant</i>. Et philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>pecunias dicimus omnia quorum dignitas numismate -mensuratur</i>.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 2 ad 3"><a name="43819"><span class= -"ref">[43819] IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +mensuratur</i>.</p><p title="II-II q. 117 a. 2 ad 3"><a name="43819"><span class="ref">[43819] IIª-IIae q. 117 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod iustitia constituit aequalitatem in istis exterioribus rebus, non autem ad eam proprie pertinet moderari interiores passiones. Unde aliter pecunia est materia -liberalitatis, et aliter iustitiae.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 3</div> -<p title="II-II q. 117 a. 3 arg. 1"><a name="43820"><span class= -"ref">[43820] IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 1</span></a> Ad +liberalitatis, et aliter iustitiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 117 a. 3 arg. 1"><a name="43820"><span class="ref">[43820] IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic proceditur. Videtur quod uti pecunia non sit actus liberalitatis. Diversarum enim virtutum diversi sunt actus. Sed uti pecunia convenit aliis virtutibus, sicut iustitiae et -magnificentiae. Non ergo est proprius actus liberalitatis.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 3 arg. 2"><a name="43821"><span class= -"ref">[43821] IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 2</span></a> +magnificentiae. Non ergo est proprius actus liberalitatis.</p><p title="II-II q. 117 a. 3 arg. 2"><a name="43821"><span class="ref">[43821] IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, ad liberalem non solum pertinet dare, sed etiam accipere et custodire. Sed acceptio et custodia non videtur ad usum pecuniae pertinere. Ergo inconvenienter dicitur proprius liberalitatis actus -usus pecuniae.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 3 arg. 3"><a name="43822"><span class= -"ref">[43822] IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 3</span></a> +usus pecuniae.</p><p title="II-II q. 117 a. 3 arg. 3"><a name="43822"><span class="ref">[43822] IIª-IIae q. 117 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, usus pecuniae non solum consistit in hoc quod pecunia detur, sed in hoc quod expendatur. Sed expendere pecuniam refertur ad ipsum expendentem, et sic non videtur esse liberalitatis actus, dicit enim Seneca, in V de Benefic., <i>non est liberalis aliquis ex hoc quod sibi donat</i>. Ergo non quilibet usus pecuniae -pertinet ad liberalitatem.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 3 s. c."><a name="43823"><span class= -"ref">[43823] IIª-IIae q. 117 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra +pertinet ad liberalitatem.</p><p title="II-II q. 117 a. 3 s. c."><a name="43823"><span class="ref">[43823] IIª-IIae q. 117 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus dicit, in IV Ethic., <i>unoquoque optime utitur qui habet circa singula virtutem. Divitiis ergo utetur optime qui habet circa pecunias virtutem</i>. Iste autem est -liberalis. Ergo bonus usus pecuniarum est actus liberalitatis.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 3 co."><a name="43824"><span class= -"ref">[43824] IIª-IIae q. 117 a. 3 co.</span></a> Respondeo +liberalis. Ergo bonus usus pecuniarum est actus liberalitatis.</p><p title="II-II q. 117 a. 3 co."><a name="43824"><span class="ref">[43824] IIª-IIae q. 117 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum quod species actus sumitur ex obiecto, ut supra habitum est. Obiectum autem sive materia liberalitatis est pecunia, et quidquid pecunia mensurari potest, ut dictum est. Et quia quaelibet @@ -2542,9 +2018,7 @@ cum liberalitas sit virtus, actus eius sit proportionatus pecuniae. Pecunia autem cadit sub ratione bonorum utilium, quia omnia exteriora bona ad usum hominis sunt ordinata. Et ideo proprius -actus liberalitatis est pecunia vel divitiis uti.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 3 ad 1"><a name="43825"><span class= -"ref">[43825] IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum +actus liberalitatis est pecunia vel divitiis uti.</p><p title="II-II q. 117 a. 3 ad 1"><a name="43825"><span class="ref">[43825] IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod ad liberalitatem pertinet bene uti divitiis inquantum huiusmodi, eo quod divitiae sunt propria materia liberalitatis. Ad iustitiam autem pertinet uti divitiis secundum @@ -2553,18 +2027,14 @@ divitiis secundum quandam specialem rationem, idest secundum quod assumuntur in alicuius magni operis expletionem. Unde et magnificentia quodammodo se habet ex additione ad liberalitatem, ut -infra dicetur.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 3 ad 2"><a name="43826"><span class= -"ref">[43826] IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum +infra dicetur.</p><p title="II-II q. 117 a. 3 ad 2"><a name="43826"><span class="ref">[43826] IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod ad virtuosum pertinet non solum convenienter uti sua materia vel instrumento, sed etiam praeparare opportunitates ad bene utendum, sicut ad fortitudinem militis pertinet non solum exserere gladium in hostes, sed etiam exacuere gladium et in vagina conservare. Sic etiam ad liberalitatem pertinet non solum uti pecunia, sed etiam eam praeparare et conservare ad idoneum -usum.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 3 ad 3"><a name="43827"><span class= -"ref">[43827] IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium +usum.</p><p title="II-II q. 117 a. 3 ad 3"><a name="43827"><span class="ref">[43827] IIª-IIae q. 117 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod, sicut dictum est, propinqua materia liberalitatis sunt interiores passiones secundum quas homo afficitur circa pecuniam. Et ideo ad liberalitatem praecipue pertinet ut homo @@ -2578,11 +2048,7 @@ liberalitas consistit, secundum philosophum, in IV Ethic. Verbum autem Senecae intelligendum est de liberalitate secundum quod se habet ad dationes. Non enim dicitur aliquis liberalis ex hoc quod -sibi aliquid donat.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 4</div> -<p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 1"><a name="43828"><span class= -"ref">[43828] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 1</span></a> Ad +sibi aliquid donat.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 1"><a name="43828"><span class="ref">[43828] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic proceditur. Videtur quod ad liberalem non maxime pertineat dare. Liberalitas enim a prudentia dirigitur, sicut et quaelibet alia moralis virtus. Sed maxime videtur ad prudentiam @@ -2590,31 +2056,21 @@ Ethic., quod <i>illi qui non acquisierunt pecuniam, sed susceperunt ab aliis acquisitam, liberalius eam expendunt, quia sunt inexperti indigentiae</i>. Ergo videtur quod dare non maxime pertineat ad -liberalitatem.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 2"><a name="43829"><span class= -"ref">[43829] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 2</span></a> +liberalitatem.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 2"><a name="43829"><span class="ref">[43829] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, de hoc quod aliquis maxime intendit, nullus tristatur, neque ab eo cessat. Sed liberalis quandoque tristatur de his quae dedit, neque etiam dat omnibus, ut dicitur in IV Ethic. Ergo ad -liberalem non maxime pertinet dare.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 3"><a name="43830"><span class= -"ref">[43830] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 3</span></a> +liberalem non maxime pertinet dare.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 3"><a name="43830"><span class="ref">[43830] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, ad illud implendum quod quis maxime intendit, homo utitur viis quibus potest. Sed liberalis non est petitivus, ut philosophus dicit, in IV Ethic., cum per hoc posset sibi praeparare facultatem aliis donandi. Ergo videtur quod maxime non intendat ad -dandum.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 4"><a name="43831"><span class= -"ref">[43831] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 4</span></a> +dandum.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 arg. 4"><a name="43831"><span class="ref">[43831] IIª-IIae q. 117 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, magis homo obligatur ad hoc quod provideat sibi quam aliis. Sed expendendo aliquid providet sibi, dando autem providet -aliis. Ergo ad liberalem magis pertinet expendere quam dare.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 s. c."><a name="43832"><span class= -"ref">[43832] IIª-IIae q. 117 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra +aliis. Ergo ad liberalem magis pertinet expendere quam dare.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 s. c."><a name="43832"><span class="ref">[43832] IIª-IIae q. 117 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>liberalis est -superabundare in datione</i>.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 co."><a name="43833"><span class= -"ref">[43833] IIª-IIae q. 117 a. 4 co.</span></a> Respondeo +superabundare in datione</i>.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 co."><a name="43833"><span class="ref">[43833] IIª-IIae q. 117 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum quod proprium est liberalis uti pecunia. Usus autem pecuniae est in emissione ipsius, nam acquisitio pecuniae magis assimilatur generationi quam usui; custodia vero pecuniae, @@ -2625,9 +2081,7 @@ eam aliis, quam expendendo eam circa seipsum. Proprium autem est virtutis ut praecipue tendat in id quod perfectius est, nam virtus est perfectio quaedam, ut dicitur in VII Physic. Et ideo liberalis -maxime laudatur ex datione.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 ad 1"><a name="43834"><span class= -"ref">[43834] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum +maxime laudatur ex datione.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 ad 1"><a name="43834"><span class="ref">[43834] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod ad prudentiam pertinet custodire pecuniam ne subripiatur aut inutiliter expendatur. Sed utiliter eam expendere non est minoris prudentiae quam utiliter eam conservare, sed @@ -2642,9 +2096,7 @@ experientia procedens, impedit quandoque eos qui acquisiverunt pecuniam ne eam consumant liberaliter agendo. Et similiter amor quo eam amant tanquam proprium effectum, ut philosophus dicit, in IV -Ethic.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 ad 2"><a name="43835"><span class= -"ref">[43835] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum +Ethic.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 ad 2"><a name="43835"><span class="ref">[43835] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod, sicut dictum est, ad liberalitatem pertinet convenienter uti pecunia, et per consequens convenienter dare, quod est quidam pecuniae usus. Quaelibet autem virtus tristatur de @@ -2654,50 +2106,34 @@ utroque tristatur liberalis, sed de primo magis, quia plus opponitur proprio actui. Et ideo etiam non dat omnibus, impediretur enim actus eius si quibuslibet daret; non enim haberet unde aliis -daret, quibus dare convenit.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 ad 3"><a name="43836"><span class= -"ref">[43836] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium +daret, quibus dare convenit.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 ad 3"><a name="43836"><span class="ref">[43836] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod dare et accipere se habent sicut agere et pati. Non est autem idem principium agendi et patiendi. Unde quia liberalitas est principium dationis, non pertinet ad liberalem ut sit promptus ad recipiendum, et multo minus ad petendum. Ordinat autem ad dandum aliqua secundum liberalitatis convenientiam, scilicet fructus propriarum possessionum; quos sollicite procurat, ut eis -liberaliter utatur.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 4 ad 4"><a name="43837"><span class= -"ref">[43837] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum +liberaliter utatur.</p><p title="II-II q. 117 a. 4 ad 4"><a name="43837"><span class="ref">[43837] IIª-IIae q. 117 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum dicendum quod ad expendendum in seipsum natura inclinat. Unde hoc quod pecuniam quis perfundat in alios, pertinet proprie ad -virtutem.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 5</div> -<p title="II-II q. 117 a. 5 arg. 1"><a name="43838"><span class= -"ref">[43838] IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 1</span></a> Ad +virtutem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 117 a. 5 arg. 1"><a name="43838"><span class="ref">[43838] IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic proceditur. Videtur quod liberalitas non sit pars iustitiae. Iustitia enim respicit debitum. Sed quanto aliquid est magis debitum, tanto minus liberaliter datur. Ergo liberalitas non -est pars iustitiae, sed ei repugnat.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 5 arg. 2"><a name="43839"><span class= -"ref">[43839] IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 2</span></a> +est pars iustitiae, sed ei repugnat.</p><p title="II-II q. 117 a. 5 arg. 2"><a name="43839"><span class="ref">[43839] IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, iustitia est circa operationes, ut supra habitum est. Liberalitas autem praecipue est circa amorem et concupiscentiam pecuniarum, quae sunt passiones. Ergo magis videtur liberalitas ad -temperantiam pertinere quam ad iustitiam.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 5 arg. 3"><a name="43840"><span class= -"ref">[43840] IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 3</span></a> +temperantiam pertinere quam ad iustitiam.</p><p title="II-II q. 117 a. 5 arg. 3"><a name="43840"><span class="ref">[43840] IIª-IIae q. 117 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, ad liberalitatem pertinet praecipue convenienter dare, ut dictum est. Sed convenienter dare pertinet ad beneficentiam et misericordiam, quae pertinent ad caritatem, ut supra dictum est. -Ergo liberalitas magis est pars caritatis quam iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 5 s. c."><a name="43841"><span class= -"ref">[43841] IIª-IIae q. 117 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra +Ergo liberalitas magis est pars caritatis quam iustitiae.</p><p title="II-II q. 117 a. 5 s. c."><a name="43841"><span class="ref">[43841] IIª-IIae q. 117 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est quod Ambrosius dicit, in I de Offic., <i>iustitia ad societatem generis humani refertur. Societatis enim ratio dividitur in duas partes, iustitiam et beneficentiam, quam eandem liberalitatem aut benignitatem vocant</i>. Ergo liberalitas ad iustitiam -pertinet.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 5 co."><a name="43842"><span class= -"ref">[43842] IIª-IIae q. 117 a. 5 co.</span></a> Respondeo +pertinet.</p><p title="II-II q. 117 a. 5 co."><a name="43842"><span class="ref">[43842] IIª-IIae q. 117 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum quod liberalitas non est species iustitiae, quia iustitia exhibet alteri quod est eius, liberalitas autem exhibet id quod est suum. Habet tamen quandam convenientiam cum iustitia in duobus. @@ -2705,21 +2141,15 @@ Secundo, quia est circa res exteriores, sicut et iustitia, licet secundum aliam rationem, ut dictum est. Et ideo liberalitas a quibusdam ponitur pars iustitiae, sicut virtus ei annexa ut -principali.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 5 ad 1"><a name="43843"><span class= -"ref">[43843] IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum +principali.</p><p title="II-II q. 117 a. 5 ad 1"><a name="43843"><span class="ref">[43843] IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod liberalitas, etsi non attendat debitum legale, quod attendit iustitia, attendit tamen debitum quoddam morale, quod attenditur ex quadam ipsius decentia, non ex hoc quod sit alteri -obligatus. Unde minimum habet de ratione debiti.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 5 ad 2"><a name="43844"><span class= -"ref">[43844] IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum +obligatus. Unde minimum habet de ratione debiti.</p><p title="II-II q. 117 a. 5 ad 2"><a name="43844"><span class="ref">[43844] IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod temperantia est circa concupiscentias corporalium delectationum. Concupiscentia autem pecuniae, et delectatio, non est corporalis, sed magis animalis. Unde liberalitas non pertinet -proprie ad temperantiam.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 5 ad 3"><a name="43845"><span class= -"ref">[43845] IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium +proprie ad temperantiam.</p><p title="II-II q. 117 a. 5 ad 3"><a name="43845"><span class="ref">[43845] IIª-IIae q. 117 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod datio benefici et misericordis procedit ex eo quod homo est aliqualiter affectus circa eum cui dat. Et ideo talis datio pertinet ad caritatem sive ad amicitiam. Sed datio @@ -2727,40 +2157,28 @@ circa pecuniam, dum eam non concupiscit neque amat. Unde etiam non solum amicis, sed etiam ignotis dat, quando oportet. Unde non pertinet ad caritatem, sed magis ad iustitiam, quae est circa res -exteriores.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 6</div> -<p title="II-II q. 117 a. 6 arg. 1"><a name="43846"><span class= -"ref">[43846] IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum +exteriores.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 117 a. 6 arg. 1"><a name="43846"><span class="ref">[43846] IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic proceditur. Videtur quod liberalitas sit maxima virtutum. Omnis enim virtus hominis est quaedam similitudo divinae bonitatis. Sed per liberalitatem homo maxime assimilatur Deo, <i>qui dat omnibus affluenter et non improperat</i>, ut dicitur Iac. Ergo liberalitas -est maxima virtutum.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 6 arg. 2"><a name="43847"><span class= -"ref">[43847] IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 2</span></a> +est maxima virtutum.</p><p title="II-II q. 117 a. 6 arg. 2"><a name="43847"><span class="ref">[43847] IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, secundum Augustinum, in VI de Trin., <i>in his quae non mole magna sunt, idem est esse maius quod melius</i>. Sed ratio bonitatis maxime videtur ad liberalitatem pertinere, quia bonum est diffusivum, ut patet per Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Unde et Ambrosius dicit, in I de Offic., quod <i>iustitia censuram tenet, liberalitas bonitatem</i>. Ergo liberalitas est maxima -virtutum.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 6 arg. 3"><a name="43848"><span class= -"ref">[43848] IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 3</span></a> +virtutum.</p><p title="II-II q. 117 a. 6 arg. 3"><a name="43848"><span class="ref">[43848] IIª-IIae q. 117 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, homines honorantur et amantur propter virtutem. Sed Boetius dicit, in libro de Consolat., <i>largitas maxime claros facit</i>. Et philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>inter virtuosos maxime liberales amantur</i>. Ergo liberalitas est maxima -virtutum.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 6 s. c."><a name="43849"><span class= -"ref">[43849] IIª-IIae q. 117 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra +virtutum.</p><p title="II-II q. 117 a. 6 s. c."><a name="43849"><span class="ref">[43849] IIª-IIae q. 117 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est quod Ambrosius dicit, in I de Offic., quod <i>iustitia excelsior videtur liberalitate, sed liberalitas gratior</i>. Philosophus etiam dicit, in I Rhetoric., quod <i>fortes et iusti -maxime honorantur, et post eos liberales</i>.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 6 co."><a name="43850"><span class= -"ref">[43850] IIª-IIae q. 117 a. 6 co.</span></a> Respondeo +maxime honorantur, et post eos liberales</i>.</p><p title="II-II q. 117 a. 6 co."><a name="43850"><span class="ref">[43850] IIª-IIae q. 117 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum quod quaelibet virtus tendit in aliquod bonum. Unde quanto aliqua virtus in melius bonum tendit, tanto melior est. Liberalitas autem tendit in aliquod bonum dupliciter, uno modo, primo et per @@ -2782,49 +2200,32 @@ multa. Quia tamen unumquodque magis iudicatur secundum illud quod primo et per se competit ei quam secundum id quod consequenter se habet, ideo dicendum est liberalitatem non esse maximam -virtutem.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 6 ad 1"><a name="43851"><span class= -"ref">[43851] IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum +virtutem.</p><p title="II-II q. 117 a. 6 ad 1"><a name="43851"><span class="ref">[43851] IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod datio divina provenit ex eo quod amat homines quibus dat, non autem ex eo quod afficiatur ad ea quae dat. Et ideo magis videtur pertinere ad caritatem, quae est maxima virtutum, -quam ad liberalitatem.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 6 ad 2"><a name="43852"><span class= -"ref">[43852] IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum +quam ad liberalitatem.</p><p title="II-II q. 117 a. 6 ad 2"><a name="43852"><span class="ref">[43852] IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod quaelibet virtus participat rationem boni quantum ad emissionem proprii actus. Actus autem quarundam aliarum virtutum -meliores sunt pecunia, quam emittit liberalis.</p> -<p title="II-II q. 117 a. 6 ad 3"><a name="43853"><span class= -"ref">[43853] IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium +meliores sunt pecunia, quam emittit liberalis.</p><p title="II-II q. 117 a. 6 ad 3"><a name="43853"><span class="ref">[43853] IIª-IIae q. 117 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod liberales maxime amantur, non quidem amicitia honesti, quasi sint meliores; sed amicitia utilis, quia sunt utiliores in exterioribus bonis, quae communiter homines maxime -cupiunt. Et etiam propter eandem causam clari redduntur.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 118</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 118 pr."><a name="43854"><span class= -"ref">[43854] IIª-IIae q. 118 pr.</span></a> Deinde +cupiunt. Et etiam propter eandem causam clari redduntur.</p></div></div><div class="q" id="q118"><h2>Quaestio 118</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 118 pr."><a name="43854"><span class="ref">[43854] IIª-IIae q. 118 pr.</span></a> Deinde considerandum est de vitiis oppositis liberalitati. Et primo, de avaritia; secundo, de prodigalitate. Circa primum quaeruntur octo. Primo, utrum avaritia sit peccatum. Secundo, utrum sit speciale peccatum. Tertio, cui virtuti opponatur. Quarto, utrum sit peccatum mortale. Quinto, utrum sit gravissimum peccatorum. Sexto, utrum sit peccatum carnale, vel spirituale. Septimo, utrum sit vitium -capitale. Octavo, de filiabus eius.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 118 a. 1 arg. 1"><a name="43855"><span class= -"ref">[43855] IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +capitale. Octavo, de filiabus eius.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 118 a. 1 arg. 1"><a name="43855"><span class="ref">[43855] IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod avaritia non sit peccatum. Dicitur enim avaritia quasi aeris aviditas, quia scilicet in appetitu pecuniae consistit, per quam omnia exteriora bona intelligi possunt. Sed appetere exteriora bona non est peccatum. Naturaliter enim homo ea appetit, tum quia naturaliter subiecta sunt homini; tum quia per ea vita hominis conservatur, unde et substantia -hominis dicuntur. Ergo avaritia non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 1 arg. 2"><a name="43856"><span class= -"ref">[43856] IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 2</span></a> +hominis dicuntur. Ergo avaritia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 1 arg. 2"><a name="43856"><span class="ref">[43856] IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, omne peccatum aut est in Deum, aut in proximum, aut est in seipsum, sicut supra habitum est. Sed avaritia non est proprie peccatum contra Deum, non enim opponitur neque religioni neque @@ -2833,19 +2234,13 @@ luxuriam, de qua apostolus dicit, I ad Cor. VI, quod <i>qui fornicatur in corpus suum peccat</i>. Similiter etiam non videtur peccatum esse in proximum, quia per hoc quod homo retinet sua, -nulli facit iniuriam. Ergo avaritia non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 1 arg. 3"><a name="43857"><span class= -"ref">[43857] IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 3</span></a> +nulli facit iniuriam. Ergo avaritia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 1 arg. 3"><a name="43857"><span class="ref">[43857] IIª-IIae q. 118 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ea quae naturaliter adveniunt non sunt peccata. Sed avaritia naturaliter consequitur senectutem et quemlibet defectum, ut philosophus dicit, in IV Ethic. Ergo avaritia non est -peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 1 s. c."><a name="43858"><span class= -"ref">[43858] IIª-IIae q. 118 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 1 s. c."><a name="43858"><span class="ref">[43858] IIª-IIae q. 118 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod dicitur Heb. ult., <i>sint mores sine avaritia, contenti -praesentibus</i>.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 1 co."><a name="43859"><span class= -"ref">[43859] IIª-IIae q. 118 a. 1 co.</span></a> Respondeo +praesentibus</i>.</p><p title="II-II q. 118 a. 1 co."><a name="43859"><span class="ref">[43859] IIª-IIae q. 118 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod in quibuscumque bonum consistit in debita mensura, necesse est quod per excessum vel diminutionem illius mensurae malum proveniat. In omnibus autem quae sunt propter finem, bonum @@ -2859,15 +2254,11 @@ excessu huius mensurae consistit peccatum, dum scilicet aliquis supra debitum modum vult eas vel acquirere vel retinere. Quod pertinet ad rationem avaritiae, quae definitur esse immoderatus -amor habendi. Unde patet quod avaritia est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 1 ad 1"><a name="43860"><span class= -"ref">[43860] IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +amor habendi. Unde patet quod avaritia est peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 1 ad 1"><a name="43860"><span class="ref">[43860] IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod appetitus rerum exteriorum est homini naturalis ut eorum quae sunt propter finem. Et ideo intantum vitio caret inquantum continetur sub regula sumpta ex ratione finis. Avaritia -autem hanc regulam excedit. Et ideo est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 1 ad 2"><a name="43861"><span class= -"ref">[43861] IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +autem hanc regulam excedit. Et ideo est peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 1 ad 2"><a name="43861"><span class="ref">[43861] IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod avaritia potest importare immoderantiam circa res exteriores dupliciter. Uno modo, immediate, quantum ad acceptionem vel conservationem ipsarum, ut scilicet homo plus debito eas @@ -2881,19 +2272,13 @@ deordinatur eius affectus; licet non deordinetur corpus, sicut per vitia carnalia. Ex consequenti autem est peccatum in Deum, sicut et omnia peccata mortalia, inquantum homo propter bonum temporale -contemnit aeternum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 1 ad 3"><a name="43862"><span class= -"ref">[43862] IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +contemnit aeternum.</p><p title="II-II q. 118 a. 1 ad 3"><a name="43862"><span class="ref">[43862] IIª-IIae q. 118 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod inclinationes naturales sunt regulandae secundum rationem, quae principatum tenet in natura humana. Et ideo quamvis senes, propter naturae defectum, avidius exteriorum rerum inquirant subsidia, sicut et omnis indigens quaerit suae indigentiae supplementum; non tamen a peccato excusantur, si debitam rationis -mensuram circa divitias excedant.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 118 a. 2 arg. 1"><a name="43863"><span class= -"ref">[43863] IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +mensuram circa divitias excedant.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 118 a. 2 arg. 1"><a name="43863"><span class="ref">[43863] IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod avaritia non sit speciale peccatum. Dicit enim Augustinus, in III de Lib. Arbit., <i>avaritia, quae Graece philargyria dicitur, non in solo argento @@ -2901,32 +2286,24 @@ intelligenda est</i>. Sed in omni peccato est cupiditas immoderata alicuius rei, quia peccatum est, spreto bono incommutabili, bonis commutabilibus inhaerere, ut supra habitum est. Ergo avaritia est -generale peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 2 arg. 2"><a name="43864"><span class= -"ref">[43864] IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 2</span></a> +generale peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 2 arg. 2"><a name="43864"><span class="ref">[43864] IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, secundum Isidorum, in libro Etymol., avarus dicitur quasi avidus aeris, idest pecuniae, unde et in Graeco avaritia philargyria nominatur, idest amor argenti. Sed sub argento, per quod pecunia significatur, significantur omnia exteriora bona quorum pretium potest numismate mensurari, ut supra habitum est. Ergo avaritia consistit in appetitu cuiuslibet exterioris rei. Ergo -videtur esse generale peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 2 arg. 3"><a name="43865"><span class= -"ref">[43865] IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 3</span></a> +videtur esse generale peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 2 arg. 3"><a name="43865"><span class="ref">[43865] IIª-IIae q. 118 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, super illud Rom. VII, <i>nam concupiscentiam nesciebam</i> etc., dicit Glossa, <i>bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, omne malum prohibet</i>. Videtur autem lex specialiter prohibere concupiscentiam avaritiae, ubi dicitur, Exod. XX, <i>non concupisces rem proximi tui</i>. Ergo concupiscentia avaritiae est omne malum. Et ita avaritia est -generale peccatum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 2 s. c."><a name="43866"><span class= -"ref">[43866] IIª-IIae q. 118 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +generale peccatum.</p><p title="II-II q. 118 a. 2 s. c."><a name="43866"><span class="ref">[43866] IIª-IIae q. 118 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod Rom. I, avaritia connumeratur inter alia specialia peccata, ubi dicitur, <i>repletos omni iniquitate, malitia, -fornicatione, avaritia,</i> et cetera.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 2 co."><a name="43867"><span class= -"ref">[43867] IIª-IIae q. 118 a. 2 co.</span></a> Respondeo +fornicatione, avaritia,</i> et cetera.</p><p title="II-II q. 118 a. 2 co."><a name="43867"><span class="ref">[43867] IIª-IIae q. 118 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod peccata sortiuntur speciem secundum obiecta, ut supra habitum est. Obiectum autem peccati est illud bonum in quod tendit inordinatus appetitus. Et ideo ubi est specialis ratio boni quod @@ -2946,56 +2323,38 @@ non solum pecuniae, sed etiam scientiae et altitudinis, cum supra modum sublimitas ambitur</i>. Et secundum hoc, avaritia non esset peccatum speciale. Et hoc etiam modo loquitur Augustinus de -avaritia in auctoritate inducta.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 2 ad 1"><a name="43868"><span class= -"ref">[43868] IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 1</span></a> Unde patet -responsio ad primum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 2 ad 2"><a name="43869"><span class= -"ref">[43869] IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +avaritia in auctoritate inducta.</p><p title="II-II q. 118 a. 2 ad 1"><a name="43868"><span class="ref">[43868] IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 1</span></a> Unde patet +responsio ad primum.</p><p title="II-II q. 118 a. 2 ad 2"><a name="43869"><span class="ref">[43869] IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod omnes res exteriores quae veniunt in usum humanae vitae, nomine pecuniae intelliguntur inquantum habent rationem boni utilis. Sunt autem quaedam exteriora bona quae potest aliquis pecunia consequi, sicut voluptates et honores et alia huiusmodi, quae habent aliam rationem appetibilitatis. Et ideo illorum appetitus non proprie dicitur avaritia, secundum quod est vitium -speciale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 2 ad 3"><a name="43870"><span class= -"ref">[43870] IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +speciale.</p><p title="II-II q. 118 a. 2 ad 3"><a name="43870"><span class="ref">[43870] IIª-IIae q. 118 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod Glossa illa loquitur de concupiscentia inordinata cuiuscumque rei. Potest enim intelligi quod per prohibitionem concupiscentiae rerum possessarum prohibeatur quarumcumque rerum -concupiscentia quae per res possessas acquiri possunt.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 3</div> -<p title="II-II q. 118 a. 3 arg. 1"><a name="43871"><span class= -"ref">[43871] IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 1</span></a> Ad +concupiscentia quae per res possessas acquiri possunt.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 118 a. 3 arg. 1"><a name="43871"><span class="ref">[43871] IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic proceditur. Videtur quod avaritia non opponatur liberalitati. Quia super illud Matth. V, <i>beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam</i>, dicit Chrysostomus quod est duplex iustitia, una generalis, et alia specialis, cui opponitur avaritia. Et hoc idem philosophus dicit, in V Ethic. Ergo avaritia non opponitur -liberalitati.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 3 arg. 2"><a name="43872"><span class= -"ref">[43872] IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 2</span></a> +liberalitati.</p><p title="II-II q. 118 a. 3 arg. 2"><a name="43872"><span class="ref">[43872] IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, peccatum avaritiae in hoc consistit quod homo transcendit mensuram in rebus possessis. Sed huiusmodi mensura statuitur per iustitiam. Ergo avaritia directe opponitur iustitiae, -et non liberalitati.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 3 arg. 3"><a name="43873"><span class= -"ref">[43873] IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 3</span></a> +et non liberalitati.</p><p title="II-II q. 118 a. 3 arg. 3"><a name="43873"><span class="ref">[43873] IIª-IIae q. 118 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, liberalitas est virtus media inter duo vitia contraria, ut patet per philosophum, in II et IV Ethic. Sed avaritia non habet peccatum contrarium oppositum, ut patet per philosophum, in V -Ethic. Ergo avaritia non opponitur liberalitati.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 3 s. c."><a name="43874"><span class= -"ref">[43874] IIª-IIae q. 118 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra +Ethic. Ergo avaritia non opponitur liberalitati.</p><p title="II-II q. 118 a. 3 s. c."><a name="43874"><span class="ref">[43874] IIª-IIae q. 118 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est quod, sicut dicitur Eccle. V, <i>avarus non impletur pecunia, et qui amat divitias fructum non capiet ex eis</i>. Sed non impleri pecunia, et inordinate eas amare, est contrarium liberalitati, quae in appetitu divitiarum medium tenet. Ergo avaritia opponitur -liberalitati.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 3 co."><a name="43875"><span class= -"ref">[43875] IIª-IIae q. 118 a. 3 co.</span></a> Respondeo +liberalitati.</p><p title="II-II q. 118 a. 3 co."><a name="43875"><span class="ref">[43875] IIª-IIae q. 118 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum quod avaritia importat immoderantiam quandam circa divitias dupliciter. Uno modo, immediate circa ipsam acceptionem et conservationem divitiarum, inquantum scilicet aliquis acquirit @@ -3010,14 +2369,10 @@ affectiones, ut dictum est. Et sic accipitur avaritia II ad Cor. IX, <i>praeparent repromissam benedictionem hanc paratam esse sic quasi benedictionem, non quasi avaritiam</i>, Glossa, ut scilicet -doleant pro dato, et parum sit quod dent.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 3 ad 1"><a name="43876"><span class= -"ref">[43876] IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum +doleant pro dato, et parum sit quod dent.</p><p title="II-II q. 118 a. 3 ad 1"><a name="43876"><span class="ref">[43876] IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod Chrysostomus et philosophus loquuntur de avaritia primo modo dicta. Avaritiam autem secundo modo dictam -nominat philosophus illiberalitatem.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 3 ad 2"><a name="43877"><span class= -"ref">[43877] IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum +nominat philosophus illiberalitatem.</p><p title="II-II q. 118 a. 3 ad 2"><a name="43877"><span class="ref">[43877] IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod iustitia proprie statuit mensuram in acceptionibus et conservationibus divitiarum secundum rationem debiti legalis, ut scilicet homo nec accipiat nec retineat alienum. Sed liberalitas @@ -3026,50 +2381,36 @@ conservatione pecuniarum et emissione earum secundum quod ex interiori affectione procedunt, non observando rationem debiti legalis, sed debiti moralis, quod attenditur secundum regulam -rationis.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 3 ad 3"><a name="43878"><span class= -"ref">[43878] IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium +rationis.</p><p title="II-II q. 118 a. 3 ad 3"><a name="43878"><span class="ref">[43878] IIª-IIae q. 118 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod avaritia secundum quod opponitur iustitiae, non habet vitium oppositum, quia avaritia consistit in plus habendo quam debeat secundum iustitiam, et huic opponitur minus habere, quod non habet rationem culpae, sed poenae. Sed avaritia secundum quod -opponitur liberalitati, habet vitium prodigalitatis oppositum.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 4</div> -<p title="II-II q. 118 a. 4 arg. 1"><a name="43879"><span class= -"ref">[43879] IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 1</span></a> Ad +opponitur liberalitati, habet vitium prodigalitatis oppositum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 118 a. 4 arg. 1"><a name="43879"><span class="ref">[43879] IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic proceditur. Videtur quod avaritia semper sit peccatum mortale. Nullus enim est dignus morte nisi pro peccato mortali. Sed propter avaritiam homines digni sunt morte, cum enim apostolus, ad Rom. I, praemisisset, repletos omni iniquitate, fornicatione, avaritia, subdit, qui talia agunt digni sunt morte. Ergo avaritia -est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 4 arg. 2"><a name="43880"><span class= -"ref">[43880] IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 2</span></a> +est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 118 a. 4 arg. 2"><a name="43880"><span class="ref">[43880] IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, minimum in avaritia est quod aliquis inordinate retineat sua. Sed hoc videtur esse peccatum mortale, dicit enim Basilius, <i>est panis famelici quem tu tenes, nudi tunica quam conservas, indigentis argentum quod possides. Quocirca tot iniuriaris quot exhibere valeres</i>. Sed iniuriari alteri est peccatum mortale, quia contrariatur dilectioni proximi. Ergo multo magis omnis alia -avaritia est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 4 arg. 3"><a name="43881"><span class= -"ref">[43881] IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 3</span></a> +avaritia est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 118 a. 4 arg. 3"><a name="43881"><span class="ref">[43881] IIª-IIae q. 118 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, nullus excaecatur spirituali caecitate nisi per peccatum mortale, quod animam privat lumine gratiae. Sed secundum Chrysostomum, tenebra animae est pecuniarum cupido. Ergo avaritia, -quae est pecuniarum cupido, est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 4 s. c."><a name="43882"><span class= -"ref">[43882] IIª-IIae q. 118 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra +quae est pecuniarum cupido, est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 118 a. 4 s. c."><a name="43882"><span class="ref">[43882] IIª-IIae q. 118 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est quod I ad Cor. III, super illud, si quis aedificaverit super hoc fundamentum etc., dicit Glossa quod <i>lignum, faenum et stipulam superaedificat ille qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo</i>, quod pertinet ad peccatum avaritiae. Ille autem qui aedificat lignum, faenum et stipulam, non peccat mortaliter, sed venialiter, de eo enim dicitur quod salvus erit sic quasi per -ignem. Ergo avaritia quandoque est peccatum veniale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 4 co."><a name="43883"><span class= -"ref">[43883] IIª-IIae q. 118 a. 4 co.</span></a> Respondeo +ignem. Ergo avaritia quandoque est peccatum veniale.</p><p title="II-II q. 118 a. 4 co."><a name="43883"><span class="ref">[43883] IIª-IIae q. 118 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, avaritia dupliciter dicitur. Uno modo, secundum quod opponitur iustitiae. Et hoc modo ex genere suo est peccatum mortale, sic enim ad avaritiam pertinet quod @@ -3086,59 +2427,39 @@ scilicet homo, quamvis superflue divitias amet, non tamen praefert earum amorem amori divino, ut scilicet propter divitias non velit aliquid facere contra Deum et proximum, sic avaritia est peccatum -veniale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 4 ad 1"><a name="43884"><span class= -"ref">[43884] IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum +veniale.</p><p title="II-II q. 118 a. 4 ad 1"><a name="43884"><span class="ref">[43884] IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod avaritia connumeratur peccatis mortalibus -secundum illam rationem qua est peccatum mortale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 4 ad 2"><a name="43885"><span class= -"ref">[43885] IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum +secundum illam rationem qua est peccatum mortale.</p><p title="II-II q. 118 a. 4 ad 2"><a name="43885"><span class="ref">[43885] IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod Basilius loquitur in illo casu in quo aliquis tenetur ex debito legali bona sua pauperibus erogare, vel propter periculum -necessitatis, vel etiam propter superfluitatem habitorum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 4 ad 3"><a name="43886"><span class= -"ref">[43886] IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium +necessitatis, vel etiam propter superfluitatem habitorum.</p><p title="II-II q. 118 a. 4 ad 3"><a name="43886"><span class="ref">[43886] IIª-IIae q. 118 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod cupido divitiarum obtenebrat animam proprie quando excludit lumen caritatis, praeferendo amorem divitiarum amori -divino.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 5</div> -<p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 1"><a name="43887"><span class= -"ref">[43887] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 1</span></a> Ad +divino.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 1"><a name="43887"><span class="ref">[43887] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic proceditur. Videtur quod avaritia sit maximum peccatorum. Dicitur enim Eccli. X, <i>avaro nihil est scelestius</i>; et postea subditur, <i>nihil est iniquius quam amare pecuniam, hic enim et animam suam venalem habet</i>. Et Tullius dicit, in I de Offic., <i>nihil est tam angusti animi, tamque parvi, quam amare pecuniam</i>. Sed hoc pertinet ad -avaritiam. Ergo avaritia est gravissimum peccatorum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 2"><a name="43888"><span class= -"ref">[43888] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 2</span></a> +avaritiam. Ergo avaritia est gravissimum peccatorum.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 2"><a name="43888"><span class="ref">[43888] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, tanto aliquod peccatum est gravius quanto magis caritati contrariatur. Sed avaritia maxime contrariatur caritati, dicit enim Augustinus, in libro octoginta trium quaest., quod <i>venenum caritatis est cupiditas</i>. Ergo avaritia est maximum -peccatorum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 3"><a name="43889"><span class= -"ref">[43889] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 3</span></a> +peccatorum.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 3"><a name="43889"><span class="ref">[43889] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, ad gravitatem peccati pertinet quod sit incurabile, unde et peccatum in spiritum sanctum, quod est gravissimum, dicitur esse irremissibile. Sed avaritia est peccatum insanabile, ut dicit philosophus, in IV Ethic., quod <i>senectus et omnis impotentia illiberales facit</i>. Ergo avaritia est gravissimum -peccatorum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 4"><a name="43890"><span class= -"ref">[43890] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 4</span></a> +peccatorum.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 arg. 4"><a name="43890"><span class="ref">[43890] IIª-IIae q. 118 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, apostolus dicit, ad Ephes. V, quod avaritia est idolorum servitus. Sed idololatria computatur inter gravissima peccata. Ergo -et avaritia.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 s. c."><a name="43891"><span class= -"ref">[43891] IIª-IIae q. 118 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra +et avaritia.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 s. c."><a name="43891"><span class="ref">[43891] IIª-IIae q. 118 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est quod adulterium est gravius peccatum quam furtum, ut habetur Prov. VI. Furtum autem pertinet ad avaritiam. Ergo avaritia non est -gravissimum peccatorum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 co."><a name="43892"><span class= -"ref">[43892] IIª-IIae q. 118 a. 5 co.</span></a> Respondeo +gravissimum peccatorum.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 co."><a name="43892"><span class="ref">[43892] IIª-IIae q. 118 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum quod omne peccatum, ex hoc ipso quod est malum, consistit in quadam corruptione seu privatione alicuius boni, inquantum autem est voluntarium, consistit in appetitu alicuius boni. Dupliciter @@ -3160,25 +2481,19 @@ in peccato, conversio autem ad bonum commutabile materialiter; magis est iudicanda gravitas peccati ex parte boni quod corrumpitur quam ex parte boni cui subiicitur appetitus. Et ideo dicendum est -quod avaritia non est simpliciter maximum peccatorum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 ad 1"><a name="43893"><span class= -"ref">[43893] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum +quod avaritia non est simpliciter maximum peccatorum.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 ad 1"><a name="43893"><span class="ref">[43893] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod auctoritates illae loquuntur de avaritia ex parte boni cui subditur appetitus. Unde et in ecclesiastico pro ratione subditur, quia avarus animam suam habet venalem, quia videlicet animam suam, idest vitam, exponit periculis pro pecunia, et ideo subdit, quoniam in vita sua proiecit, idest contempsit, intima sua, ut scilicet pecuniam lucraretur. Tullius etiam addit -hoc esse angusti animi, ut scilicet velit pecuniae subiici.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 ad 2"><a name="43894"><span class= -"ref">[43894] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum +hoc esse angusti animi, ut scilicet velit pecuniae subiici.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 ad 2"><a name="43894"><span class="ref">[43894] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod Augustinus ibi accipit cupiditatem generaliter cuiuscumque temporalis boni, non secundum quod specialiter pro avaritia accipitur. Cupiditas enim cuiuscumque temporalis boni est venenum caritatis, inquantum scilicet homo spernit bonum divinum -propter hoc quod inhaeret bono temporali.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 ad 3"><a name="43895"><span class= -"ref">[43895] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium +propter hoc quod inhaeret bono temporali.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 ad 3"><a name="43895"><span class="ref">[43895] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod aliter est insanabile peccatum in spiritum sanctum, et aliter avaritia. Nam peccatum in spiritum sanctum est insanabile ex parte contemptus, puta quia homo contemnit vel misericordiam vel @@ -3189,9 +2504,7 @@ quia quo aliquis est magis deficiens, eo magis indiget adminiculo exteriorum rerum, et ideo magis in avaritiam labitur. Unde per talem insanabilitatem non ostenditur peccatum esse gravius, sed -quodammodo per hoc est periculosius.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 5 ad 4"><a name="43896"><span class= -"ref">[43896] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum +quodammodo per hoc est periculosius.</p><p title="II-II q. 118 a. 5 ad 4"><a name="43896"><span class="ref">[43896] IIª-IIae q. 118 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum dicendum quod avaritia comparatur idololatriae per quandam similitudinem quam habet ad ipsam, quia sicut idololatra subiicit se creaturae exteriori, ita etiam et avarus. Non tamen eodem modo, @@ -3199,36 +2512,24 @@ ei cultum divinum; avarus autem subiicit se creaturae exteriori immoderate ipsam concupiscendo ad usum, non ad cultum. Et ideo non oportet quod avaritia habeat tantam gravitatem quantam habet -idololatria.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 6</div> -<p title="II-II q. 118 a. 6 arg. 1"><a name="43897"><span class= -"ref">[43897] IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum +idololatria.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 118 a. 6 arg. 1"><a name="43897"><span class="ref">[43897] IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic proceditur. Videtur quod avaritia non sit peccatum spirituale. Vitia enim spiritualia videntur esse circa spiritualia bona. Sed materia avaritiae sunt bona corporalia, scilicet exteriores -divitiae. Ergo avaritia non est peccatum spirituale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 6 arg. 2"><a name="43898"><span class= -"ref">[43898] IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 2</span></a> +divitiae. Ergo avaritia non est peccatum spirituale.</p><p title="II-II q. 118 a. 6 arg. 2"><a name="43898"><span class="ref">[43898] IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, peccatum spirituale contra carnale dividitur. Sed avaritia videtur esse peccatum carnale, sequitur enim corruptionem carnis; ut patet in senibus, qui propter naturae carnalis defectum in avaritiam incidunt. Ergo avaritia non est peccatum -spirituale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 6 arg. 3"><a name="43899"><span class= -"ref">[43899] IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 3</span></a> +spirituale.</p><p title="II-II q. 118 a. 6 arg. 3"><a name="43899"><span class="ref">[43899] IIª-IIae q. 118 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, peccatum carnale est per quod etiam corpus hominis deordinatur, secundum illud apostoli, I ad Cor. VI, qui fornicatur in corpus suum peccat. Sed avaritia etiam hominem corporaliter vexat, unde et Chrysostomus, Marc. V, comparat avarum daemoniaco, qui in corpore vexatur. Ergo avaritia non videtur esse peccatum -spirituale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 6 s. c."><a name="43900"><span class= -"ref">[43900] IIª-IIae q. 118 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra +spirituale.</p><p title="II-II q. 118 a. 6 s. c."><a name="43900"><span class="ref">[43900] IIª-IIae q. 118 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est quod Gregorius, XXXI Moral., computat avaritiam vitiis -spiritualibus.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 6 co."><a name="43901"><span class= -"ref">[43901] IIª-IIae q. 118 a. 6 co.</span></a> Respondeo +spiritualibus.</p><p title="II-II q. 118 a. 6 co."><a name="43901"><span class="ref">[43901] IIª-IIae q. 118 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum quod peccata praecipue in affectu consistunt. Omnes autem affectiones animae, sive passiones, terminantur ad delectationes et tristitias, ut patet per philosophum, in II Ethic. Delectationum @@ -3241,9 +2542,7 @@ in spiritualibus delectationibus, absque carnali delectatione. Et huiusmodi est avaritia, delectatur enim avarus in hoc quod considerat se possessorem divitiarum. Et ideo avaritia est peccatum -spirituale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 6 ad 1"><a name="43902"><span class= -"ref">[43902] IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum +spirituale.</p><p title="II-II q. 118 a. 6 ad 1"><a name="43902"><span class="ref">[43902] IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod avaritia circa corporale obiectum non quaerit delectationem corporalem, sed solum animalem, prout scilicet homo delectatur in hoc quod divitias possideat. Et ideo non est peccatum @@ -3251,49 +2550,33 @@ spiritualia, quae quaerunt delectationem spiritualem circa obiecta spiritualia, sicut superbia est circa excellentiam; et vitia pure carnalia, quae quaerunt delectationem pure corporalem circa -obiectum corporale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 6 ad 2"><a name="43903"><span class= -"ref">[43903] IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum +obiectum corporale.</p><p title="II-II q. 118 a. 6 ad 2"><a name="43903"><span class="ref">[43903] IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod motus recipit speciem secundum terminum ad quem, non autem secundum terminum a quo. Et ideo vitium dicitur carnale ex hoc quod tendit in delectationem carnalem, non autem ex eo quod -procedit ex aliquo defectu carnis.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 6 ad 3"><a name="43904"><span class= -"ref">[43904] IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium +procedit ex aliquo defectu carnis.</p><p title="II-II q. 118 a. 6 ad 3"><a name="43904"><span class="ref">[43904] IIª-IIae q. 118 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod Chrysostomus comparat avarum daemoniaco, non quia vexetur in carne sicut daemoniacus, sed per oppositum, quia sicut daemoniacus ille de quo legitur Marc. V, se denudabat, ita avarus -se superfluis divitiis onerat.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 7</div> -<p title="II-II q. 118 a. 7 arg. 1"><a name="43905"><span class= -"ref">[43905] IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 1</span></a> Ad +se superfluis divitiis onerat.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="II-II q. 118 a. 7 arg. 1"><a name="43905"><span class="ref">[43905] IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic proceditur. Videtur quod avaritia non sit vitium capitale. Avaritia enim opponitur liberalitati sicut medio, et prodigalitati sicut extremo. Sed neque liberalitas est principalis virtus, neque prodigalitas vitium capitale. Ergo etiam avaritia non -debet poni vitium capitale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 7 arg. 2"><a name="43906"><span class= -"ref">[43906] IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 2</span></a> +debet poni vitium capitale.</p><p title="II-II q. 118 a. 7 arg. 2"><a name="43906"><span class="ref">[43906] IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, sicut supra dictum est, illa dicuntur esse vitia capitalia quae habent principales fines, ad quos ordinantur fines aliorum vitiorum. Sed hoc non competit avaritiae, quia divitiae non habent rationem finis, sed magis rationem eius quod est ad finem, -ut dicitur in I Ethic. Ergo avaritia non est vitium capitale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 7 arg. 3"><a name="43907"><span class= -"ref">[43907] IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 3</span></a> +ut dicitur in I Ethic. Ergo avaritia non est vitium capitale.</p><p title="II-II q. 118 a. 7 arg. 3"><a name="43907"><span class="ref">[43907] IIª-IIae q. 118 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, Gregorius dicit, in Moral., quod <i>avaritia quandoque oritur ex elatione, quandoque per timorem. Dum enim quidam deficere sibi ad sumptum necessaria aestimant, mentem ad avaritiam relaxant. Sunt alii qui, dum potentiores videri appetunt, ad alienarum rerum ambitum succenduntur</i>. Ergo avaritia magis oritur ab aliis -vitiis quam ipsa sit vitium capitale respectu aliorum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 7 s. c."><a name="43908"><span class= -"ref">[43908] IIª-IIae q. 118 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra +vitiis quam ipsa sit vitium capitale respectu aliorum.</p><p title="II-II q. 118 a. 7 s. c."><a name="43908"><span class="ref">[43908] IIª-IIae q. 118 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est quod Gregorius, XXXI Moral., ponit avaritiam inter vitia -capitalia.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 7 co."><a name="43909"><span class= -"ref">[43909] IIª-IIae q. 118 a. 7 co.</span></a> Respondeo +capitalia.</p><p title="II-II q. 118 a. 7 co."><a name="43909"><span class="ref">[43909] IIª-IIae q. 118 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, vitium capitale dicitur ex quo alia oriuntur secundum rationem finis; qui cum sit multum appetibilis, propter eius appetitum homo procedit ad multa facienda @@ -3307,9 +2590,7 @@ Cuius ratio est quia, sicut philosophus dicit, in V Ethic., <i>denario utimur quasi fideiussore ad omnia habenda</i>, et Eccle. X dicitur quod pecuniae obediunt omnia. Et ideo avaritia, quae -consistit in appetitu pecuniae, est vitium capitale.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 7 ad 1"><a name="43910"><span class= -"ref">[43910] IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum +consistit in appetitu pecuniae, est vitium capitale.</p><p title="II-II q. 118 a. 7 ad 1"><a name="43910"><span class="ref">[43910] IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod virtus perficitur secundum rationem, vitium autem perficitur secundum inclinationem appetitus sensitivi. Non autem ad idem genus principaliter respicit ratio, et appetitus @@ -3321,22 +2602,14 @@ Prodigalitas autem non ordinatur ad aliquem finem principaliter appetibilem, sed magis videtur procedere ex defectu rationis. Unde philosophus dicit, in IV Ethic., quod prodigus magis dicitur vanus -quam malus.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 7 ad 2"><a name="43911"><span class= -"ref">[43911] IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum +quam malus.</p><p title="II-II q. 118 a. 7 ad 2"><a name="43911"><span class="ref">[43911] IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod pecunia ordinatur quidem ad aliud sicut ad finem, inquantum tamen utilis est ad omnia sensibilia conquirenda, continet quodammodo virtute omnia. Et ideo habet quandam -similitudinem felicitatis, ut dictum est.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 7 ad 3"><a name="43912"><span class= -"ref">[43912] IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium +similitudinem felicitatis, ut dictum est.</p><p title="II-II q. 118 a. 7 ad 3"><a name="43912"><span class="ref">[43912] IIª-IIae q. 118 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod nihil prohibet vitium capitale interdum a quibusdam aliis oriri, ut dictum est, dum tamen ex eo alia vitia soleant -plerumque oriri.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 8</div> -<p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 1"><a name="43913"><span class= -"ref">[43913] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 1</span></a> Ad +plerumque oriri.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 1"><a name="43913"><span class="ref">[43913] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic proceditur. Videtur quod non sint avaritiae filiae quae dicuntur, <i>scilicet proditio, fraus, fallacia, periuria, inquietudo, violentiae, et contra misericordiam obduratio</i>. @@ -3344,38 +2617,26 @@ autem, fraus et fallacia opponuntur prudentiae; periuria religioni; inquietudo spei vel caritati, quae quiescit in amato; violentiae opponuntur iustitiae; obduratio misericordiae. Ergo huiusmodi vitia -non pertinent ad avaritiam.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 2"><a name="43914"><span class= -"ref">[43914] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 2</span></a> +non pertinent ad avaritiam.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 2"><a name="43914"><span class="ref">[43914] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, proditio, dolus et fallacia ad idem pertinere videntur, scilicet ad proximi deceptionem. Ergo non debent enumerari tanquam -diversae filiae avaritiae.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 3"><a name="43915"><span class= -"ref">[43915] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 3</span></a> +diversae filiae avaritiae.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 3"><a name="43915"><span class="ref">[43915] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, Isidorus ponit novem filias, quae sunt <i>mendacium, fraus, furtum, periurium, et turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia inhumanitas, rapacitas</i>. Ergo prima -assignatio filiarum fuit insufficiens.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 4"><a name="43916"><span class= -"ref">[43916] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 4</span></a> +assignatio filiarum fuit insufficiens.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 4"><a name="43916"><span class="ref">[43916] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, philosophus, in IV Ethic., ponit multa genera vitiorum pertinentium ad avaritiam, quam illiberalitatem nominat, videlicet <i>parcos, tenaces, kimibiles, illiberales operationes operantes, et de meretricio pastos, et usurarios, aleatores, et mortuorum spoliatores, et latrones</i>. Ergo videtur quod praedicta -enumeratio sit insufficiens.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 5"><a name="43917"><span class= -"ref">[43917] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 5</span></a> +enumeratio sit insufficiens.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 arg. 5"><a name="43917"><span class="ref">[43917] IIª-IIae q. 118 a. 8 arg. 5</span></a> Praeterea, tyranni maxime violentias subditis inferunt. Dicit autem philosophus, ibidem, quod <i>tyrannos civitates desolantes et sacra praedantes non dicimus illiberales</i>, idest avaros. Ergo -violentia non debet poni filia avaritiae.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 s. c."><a name="43918"><span class= -"ref">[43918] IIª-IIae q. 118 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra +violentia non debet poni filia avaritiae.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 s. c."><a name="43918"><span class="ref">[43918] IIª-IIae q. 118 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est quod Gregorius, XXXI Moral., assignat avaritiae filias prius -enumeratas.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 co."><a name="43919"><span class= -"ref">[43919] IIª-IIae q. 118 a. 8 co.</span></a> Respondeo +enumeratas.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 co."><a name="43919"><span class="ref">[43919] IIª-IIae q. 118 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum quod filiae avaritiae dicuntur vitia quae ex ipsa oriuntur, et praecipue secundum appetitum finis. Quia vero avaritia est superfluus amor habendi divitias, in duobus excedit. Primo @@ -3393,27 +2654,19 @@ autem si addatur confirmatio iuramenti. Si autem dolus committatur in opere, sic, quantum ad res, erit fraus; quantum autem ad personas, proditio, ut patet de Iuda, qui ex avaritia prodidit -Christum.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 ad 1"><a name="43920"><span class= -"ref">[43920] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum +Christum.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 ad 1"><a name="43920"><span class="ref">[43920] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod non oportet filias alicuius peccati capitalis ad idem genus vitii pertinere, quia ad finem unius vitii possunt ordinari etiam peccata alterius generis. Aliud est enim peccatum -habere filias, et peccatum habere species.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 ad 2"><a name="43921"><span class= -"ref">[43921] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum -dicendum quod illa tria distinguuntur sicut dictum est.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 ad 3"><a name="43922"><span class= -"ref">[43922] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium +habere filias, et peccatum habere species.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 ad 2"><a name="43921"><span class="ref">[43921] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum +dicendum quod illa tria distinguuntur sicut dictum est.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 ad 3"><a name="43922"><span class="ref">[43922] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod illa novem reducuntur ad praedicta septem. Nam mendacium et falsum testimonium continetur sub fallacia, falsum enim testimonium est quaedam specificatio mendacii; sicut et furtum est quaedam specificatio fraudis, unde sub fraude continetur. Appetitus autem turpis lucri pertinet ad inquietudinem. Rapacitas autem continetur sub violentia, cum sit species eius. Inhumanitas -autem est idem quod obduratio contra misericordiam.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 ad 4"><a name="43923"><span class= -"ref">[43923] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum +autem est idem quod obduratio contra misericordiam.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 ad 4"><a name="43923"><span class="ref">[43923] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum dicendum quod illa quae ponit Aristoteles sunt illiberalitatis vel avaritiae species magis quam filiae. Potest enim aliquis dici illiberalis vel avarus ex eo quod deficit in dando, et si quidem @@ -3428,53 +2681,34 @@ sicut usurarii; vel quia lucratur parva cum magno labore. Alio modo, quia iniuste lucratur, vel vivis vim inferendo, sicut latrones; vel mortuos spoliando; vel ab amicis auferendo, sicut -aleatores.</p> -<p title="II-II q. 118 a. 8 ad 5"><a name="43924"><span class= -"ref">[43924] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 5</span></a> Ad quintum +aleatores.</p><p title="II-II q. 118 a. 8 ad 5"><a name="43924"><span class="ref">[43924] IIª-IIae q. 118 a. 8 ad 5</span></a> Ad quintum dicendum quod sicut liberalitas est circa mediocres pecunias, ita et illiberalitas. Unde tyranni, qui magna per violentiam auferunt, -non dicuntur illiberales, sed iniusti.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 119</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 119 pr."><a name="43925"><span class= -"ref">[43925] IIª-IIae q. 119 pr.</span></a> Deinde +non dicuntur illiberales, sed iniusti.</p></div></div><div class="q" id="q119"><h2>Quaestio 119</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 119 pr."><a name="43925"><span class="ref">[43925] IIª-IIae q. 119 pr.</span></a> Deinde considerandum est de prodigalitate. Et circa hoc quaeruntur tria. Primo, utrum prodigalitas avaritiae opponatur. Secundo, utrum prodigalitas sit peccatum. Tertio, utrum sit gravius peccatum quam -avaritia.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 119 a. 1 arg. 1"><a name="43926"><span class= -"ref">[43926] IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +avaritia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 119 a. 1 arg. 1"><a name="43926"><span class="ref">[43926] IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod prodigalitas non opponatur avaritiae. Opposita enim non possunt esse simul in eodem. Sed aliqui sunt simul prodigi et illiberales. Ergo prodigalitas non opponitur -avaritiae.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 1 arg. 2"><a name="43927"><span class= -"ref">[43927] IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 2</span></a> +avaritiae.</p><p title="II-II q. 119 a. 1 arg. 2"><a name="43927"><span class="ref">[43927] IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, opposita sunt circa idem. Sed avaritia, secundum quod opponitur liberalitati, est circa passiones quasdam quibus homo afficitur ad pecuniam. Prodigalitas autem non videtur esse circa aliquas animae passiones, non enim afficitur circa pecunias, nec circa aliquid aliud huiusmodi. Non ergo prodigalitas opponitur -avaritiae.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 1 arg. 3"><a name="43928"><span class= -"ref">[43928] IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 3</span></a> +avaritiae.</p><p title="II-II q. 119 a. 1 arg. 3"><a name="43928"><span class="ref">[43928] IIª-IIae q. 119 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, peccatum principaliter recipit speciem a fine, ut supra habitum est. Sed prodigalitas semper videtur ordinari ad aliquem finem illicitum, propter quem bona sua expendit, et praecipue propter voluptates, unde et Luc. XV dicitur de filio prodigo quod <i>dissipavit substantiam suam luxuriose vivendo</i>. Ergo videtur quod prodigalitas opponatur magis temperantiae et insensibilitati -quam avaritiae et liberalitati.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 1 s. c."><a name="43929"><span class= -"ref">[43929] IIª-IIae q. 119 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +quam avaritiae et liberalitati.</p><p title="II-II q. 119 a. 1 s. c."><a name="43929"><span class="ref">[43929] IIª-IIae q. 119 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus, in II et IV Ethic., ponit prodigalitatem oppositam liberalitati et illiberalitati, quam nunc avaritiam -dicimus.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 1 co."><a name="43930"><span class= -"ref">[43930] IIª-IIae q. 119 a. 1 co.</span></a> Respondeo +dicimus.</p><p title="II-II q. 119 a. 1 co."><a name="43930"><span class="ref">[43930] IIª-IIae q. 119 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod in moralibus attenditur oppositio vitiorum ad invicem et ad virtutem secundum superabundantiam et defectum. Differunt autem avaritia et prodigalitas secundum superabundantiam et @@ -3484,9 +2718,7 @@ prodigalitatem pertinet excedere quidem in dando, deficere autem in retinendo et acquirendo, ad avaritiam autem pertinet e contrario deficere quidem in dando, superabundare autem in accipiendo et -retinendo. Unde patet quod prodigalitas avaritiae opponitur.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 1 ad 1"><a name="43931"><span class= -"ref">[43931] IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +retinendo. Unde patet quod prodigalitas avaritiae opponitur.</p><p title="II-II q. 119 a. 1 ad 1"><a name="43931"><span class="ref">[43931] IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod nihil prohibet eidem inesse opposita secundum diversa, ab illo tamen aliquid magis denominatur quod est principalius. Sicut autem in liberalitate, quae medium tenet, @@ -3502,13 +2734,9 @@ indebite acquirere, quod pertinet ad avaritiam. Vel etiam propter animi inordinationem, dum enim non dant propter bonum, quasi contempta virtute, non curant undecumque et qualitercumque -accipiant. Et sic non secundum idem sunt prodigi et avari.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 1 ad 2"><a name="43932"><span class= -"ref">[43932] IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +accipiant. Et sic non secundum idem sunt prodigi et avari.</p><p title="II-II q. 119 a. 1 ad 2"><a name="43932"><span class="ref">[43932] IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod prodigalitas attenditur circa passiones pecuniae non -sicut superabundans in eis, sed sicut deficiens.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 1 ad 3"><a name="43933"><span class= -"ref">[43933] IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +sicut superabundans in eis, sed sicut deficiens.</p><p title="II-II q. 119 a. 1 ad 3"><a name="43933"><span class="ref">[43933] IIª-IIae q. 119 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod prodigus non semper abundat in dando propter voluptates, circa quas est intemperantia, sed quandoque quidem ex eo quod taliter est dispositus ut divitias non curet; quandoque @@ -3518,40 +2746,26 @@ concupiscentia carnis; tum etiam, quia non delectantur in bono virtutis, quaerunt sibi delectationes corporales. Et inde est quod philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>multi prodigorum fiunt -intemperati</i>.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 119 a. 2 arg. 1"><a name="43934"><span class= -"ref">[43934] IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +intemperati</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 119 a. 2 arg. 1"><a name="43934"><span class="ref">[43934] IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod prodigalitas non sit peccatum. Dicit enim apostolus, I ad Tim. ult., <i>radix omnium malorum est cupiditas</i>. Non autem est radix prodigalitatis, quae -ei opponitur. Ergo prodigalitas non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 2 arg. 2"><a name="43935"><span class= -"ref">[43935] IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 2</span></a> +ei opponitur. Ergo prodigalitas non est peccatum.</p><p title="II-II q. 119 a. 2 arg. 2"><a name="43935"><span class="ref">[43935] IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, apostolus, I ad Tim. ult., dicit, <i>divitibus huius saeculi praecipe facile tribuere, communicare</i>. Sed hoc maxime -faciunt prodigi. Ergo prodigalitas non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 2 arg. 3"><a name="43936"><span class= -"ref">[43936] IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 3</span></a> +faciunt prodigi. Ergo prodigalitas non est peccatum.</p><p title="II-II q. 119 a. 2 arg. 3"><a name="43936"><span class="ref">[43936] IIª-IIae q. 119 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, ad prodigalitatem pertinet superabundare in datione et deficere in sollicitudine divitiarum. Sed hoc maxime convenit viris perfectis implentibus quod dominus dicit, Matth. VI, <i>nolite solliciti esse in crastinum</i>; et XIX, <i>vende omnia quae habes, -et da pauperibus</i>. Ergo prodigalitas non est peccatum.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 2 s. c."><a name="43937"><span class= -"ref">[43937] IIª-IIae q. 119 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +et da pauperibus</i>. Ergo prodigalitas non est peccatum.</p><p title="II-II q. 119 a. 2 s. c."><a name="43937"><span class="ref">[43937] IIª-IIae q. 119 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod filius prodigus vituperatur de sua prodigalitate, Luc. -XV.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 2 co."><a name="43938"><span class= -"ref">[43938] IIª-IIae q. 119 a. 2 co.</span></a> Respondeo +XV.</p><p title="II-II q. 119 a. 2 co."><a name="43938"><span class="ref">[43938] IIª-IIae q. 119 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut dictum est, prodigalitas opponitur avaritiae secundum oppositionem superabundantiae et defectus. Medium autem virtutis per utrumque horum corrumpitur. Ex hoc autem est aliquid vitiosum et peccatum quod corrumpit bonum virtutis. Unde -relinquitur quod prodigalitas sit peccatum.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 2 ad 1"><a name="43939"><span class= -"ref">[43939] IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +relinquitur quod prodigalitas sit peccatum.</p><p title="II-II q. 119 a. 2 ad 1"><a name="43939"><span class="ref">[43939] IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod illud verbum apostoli quidam exponunt non de cupiditate actuali, sed de quadam habituali cupiditate, quae est concupiscentia fomitis, ex qua omnia peccata oriuntur. Alii vero @@ -3566,28 +2780,20 @@ avaritia oriantur, sed quia nullum malum est quod non interdum ex avaritia oriatur. Unde et prodigalitas quandoque ex avaritia nascitur, sicut cum aliquis prodige multa consumit intentione -captandi favorem aliquorum, a quibus divitias accipiat.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 2 ad 2"><a name="43940"><span class= -"ref">[43940] IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +captandi favorem aliquorum, a quibus divitias accipiat.</p><p title="II-II q. 119 a. 2 ad 2"><a name="43940"><span class="ref">[43940] IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod apostolus monet divites ut facile tribuant et communicent sua secundum quod oportet. Quod non faciunt prodigi, quia, ut philosophus dicit, in IV Ethic., <i>dationes eorum non sunt bonae, neque boni gratia, neque secundum quod oportet, sed quandoque dant multa illis quos oporteret pauperes esse, scilicet -histrionibus et adulatoribus, bonis autem nihil darent</i>.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 2 ad 3"><a name="43941"><span class= -"ref">[43941] IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +histrionibus et adulatoribus, bonis autem nihil darent</i>.</p><p title="II-II q. 119 a. 2 ad 3"><a name="43941"><span class="ref">[43941] IIª-IIae q. 119 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod superexcessus prodigalitatis non attenditur principaliter secundum quantitatem dati, sed magis inquantum excedit id quod fieri oportet. Unde quandoque liberalis maiora dat quam prodigus, si necessarium sit. Sic ergo dicendum est quod illi qui, intentione sequendi Christum, omnia sua dant, et ab animo suo omnem temporalium sollicitudinem removent, non sunt prodigi, sed -perfecte liberales.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 3</div> -<p title="II-II q. 119 a. 3 arg. 1"><a name="43942"><span class= -"ref">[43942] IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 1</span></a> Ad +perfecte liberales.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 119 a. 3 arg. 1"><a name="43942"><span class="ref">[43942] IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic proceditur. Videtur quod prodigalitas sit gravius peccatum quam avaritia. Per avaritiam enim aliquis nocet proximo, cui bona sua non communicat. Per prodigalitatem autem aliquis sibi @@ -3595,31 +2801,23 @@ divitiarum, per quas homo vivit, est quaedam ipsius esse perditio</i>. Gravius autem peccat qui sibi ipsi nocet, secundum illud Eccli. XIV, <i>qui sibi nequam est, cui bonus erit?</i> Ergo -prodigalitas erit gravius peccatum quam avaritia.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 3 arg. 2"><a name="43943"><span class= -"ref">[43943] IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 2</span></a> +prodigalitas erit gravius peccatum quam avaritia.</p><p title="II-II q. 119 a. 3 arg. 2"><a name="43943"><span class="ref">[43943] IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, inordinatio quae provenit cum aliqua conditione laudabili, minus est vitiosa. Sed inordinatio avaritiae quandoque est cum aliqua laudabili conditione, ut patet in illis qui nolunt sua expendere nec aliena accipere. Prodigalitatis autem inordinatio provenit cum conditione vituperabili, unde et prodigalitatem attribuimus intemperatis hominibus, ut philosophus dicit, in IV -Ethic. Ergo prodigalitas est gravius vitium quam avaritia.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 3 arg. 3"><a name="43944"><span class= -"ref">[43944] IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 3</span></a> +Ethic. Ergo prodigalitas est gravius vitium quam avaritia.</p><p title="II-II q. 119 a. 3 arg. 3"><a name="43944"><span class="ref">[43944] IIª-IIae q. 119 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, prudentia est praecipua inter morales virtutes, ut supra habitum est. Sed prodigalitas magis opponitur prudentiae quam avaritia, dicitur enim Prov. XXI, <i>thesaurus desiderabilis et oleum in tabernaculo iusti, et imprudens homo dissipabit illud</i>; et philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>insipientis est superabundanter dare et non accipere</i>. Ergo prodigalitas est -gravius peccatum quam avaritia.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 3 s. c."><a name="43945"><span class= -"ref">[43945] IIª-IIae q. 119 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra +gravius peccatum quam avaritia.</p><p title="II-II q. 119 a. 3 s. c."><a name="43945"><span class="ref">[43945] IIª-IIae q. 119 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus dicit, in IV Ethic., quod prodigus multum -videtur melior illiberali.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 3 co."><a name="43946"><span class= -"ref">[43946] IIª-IIae q. 119 a. 3 co.</span></a> Respondeo +videtur melior illiberali.</p><p title="II-II q. 119 a. 3 co."><a name="43946"><span class="ref">[43946] IIª-IIae q. 119 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum quod prodigalitas, secundum se considerata, minus peccatum est quam avaritia. Et hoc triplici ratione. Primo quidem, quia avaritia magis differt a virtute opposita. Magis enim ad liberalem @@ -3632,9 +2830,7 @@ facili, dum multa inutiliter consumit, et sic, pauper factus, non potest in dando superabundare. Et etiam quia de facili perducitur ad virtutem, propter similitudinem quam habet ad ipsam. Sed avarus -non de facili sanatur, ratione supradicta.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 3 ad 1"><a name="43947"><span class= -"ref">[43947] IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum +non de facili sanatur, ratione supradicta.</p><p title="II-II q. 119 a. 3 ad 1"><a name="43947"><span class="ref">[43947] IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod differentia prodigi et avari non attenditur secundum hoc quod est peccare in seipsum, et in alium. Nam prodigus peccat in seipsum, dum bona sua consumit, unde vivere debet, peccat @@ -3648,9 +2844,7 @@ eis</i>. Sed tamen in hoc superabundat prodigus, quia sic sibi et quibusdam aliis nocet quod tamen aliquibus prodest. Avarus autem nec sibi nec aliis prodest, quia non audet uti etiam ad suam -utilitatem bonis suis.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 3 ad 2"><a name="43948"><span class= -"ref">[43948] IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum +utilitatem bonis suis.</p><p title="II-II q. 119 a. 3 ad 2"><a name="43948"><span class="ref">[43948] IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod cum de vitiis communiter loquimur, iudicamus de eis secundum proprias rationes ipsorum, sicut circa prodigalitatem attendimus quod superflue consumit divitias, circa avaritiam vero @@ -3660,49 +2854,30 @@ Quod autem illiberalis sive avarus abstineat ab accipiendis alienis, etsi in se laudabile videatur, tamen ex causa propter quam facit, vituperabile est, dum ideo non vult ab aliis accipere ne -cogatur aliis dare.</p> -<p title="II-II q. 119 a. 3 ad 3"><a name="43949"><span class= -"ref">[43949] IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium +cogatur aliis dare.</p><p title="II-II q. 119 a. 3 ad 3"><a name="43949"><span class="ref">[43949] IIª-IIae q. 119 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod omnia vitia prudentiae opponuntur, sicut et omnes virtutes a prudentia diriguntur. Et ideo vitium ex hoc ipso quod -opponitur soli prudentiae, levius reputatur.</p> -<br /> -<div class="D">Quaestio 120</div> -<div class="G">Prooemium</div> -<p title="II-II q. 120 pr."><a name="43950"><span class= -"ref">[43950] IIª-IIae q. 120 pr.</span></a> Deinde +opponitur soli prudentiae, levius reputatur.</p></div></div><div class="q" id="q120"><h2>Quaestio 120</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 120 pr."><a name="43950"><span class="ref">[43950] IIª-IIae q. 120 pr.</span></a> Deinde considerandum est de epieikeia. Circa quam quaeruntur duo. Primo, -utrum epieikeia sit virtus. Secundo, utrum sit pars iustitiae.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 1</div> -<p title="II-II q. 120 a. 1 arg. 1"><a name="43951"><span class= -"ref">[43951] IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum +utrum epieikeia sit virtus. Secundo, utrum sit pars iustitiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 120 a. 1 arg. 1"><a name="43951"><span class="ref">[43951] IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic proceditur. Videtur quod epieikeia non sit virtus. Nulla enim virtus aufert aliam virtutem. Sed epieikeia aufert aliam virtutem, quia et tollit id quod iustum est secundum legem; et opponi videtur -severitati. Ergo epieikeia non est virtus.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 1 arg. 2"><a name="43952"><span class= -"ref">[43952] IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 2</span></a> +severitati. Ergo epieikeia non est virtus.</p><p title="II-II q. 120 a. 1 arg. 2"><a name="43952"><span class="ref">[43952] IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, Augustinus dicit, in libro de vera Relig., <i>in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines iudicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae et firmatae, non licebit iudici de ipsis iudicare, sed secundum ipsas</i>. Sed epieikes videtur iudicare de lege, quando eam aestimat non esse servandam in -aliquo casu. Ergo epieikeia magis est vitium quam virtus.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 1 arg. 3"><a name="43953"><span class= -"ref">[43953] IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 3</span></a> +aliquo casu. Ergo epieikeia magis est vitium quam virtus.</p><p title="II-II q. 120 a. 1 arg. 3"><a name="43953"><span class="ref">[43953] IIª-IIae q. 120 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ad epieikeiam videtur pertinere ut attendat ad intentionem legislatoris, ut philosophus dicit, in V Ethic. Sed interpretari intentionem legislatoris ad solum principem pertinet, unde imperator dicit, in codice, de legibus et Constitut. Princip., <i>inter aequitatem iusque interpositam interpretationem nobis solis et oportet et licet inspicere</i>. Ergo actus epieikeiae est -illicitus. Non ergo epieikeia est virtus.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 1 s. c."><a name="43954"><span class= -"ref">[43954] IIª-IIae q. 120 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra -est quod philosophus, in V Ethic., ponit eam virtutem.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 1 co."><a name="43955"><span class= -"ref">[43955] IIª-IIae q. 120 a. 1 co.</span></a> Respondeo +illicitus. Non ergo epieikeia est virtus.</p><p title="II-II q. 120 a. 1 s. c."><a name="43954"><span class="ref">[43954] IIª-IIae q. 120 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra +est quod philosophus, in V Ethic., ponit eam virtutem.</p><p title="II-II q. 120 a. 1 co."><a name="43955"><span class="ref">[43955] IIª-IIae q. 120 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, cum de legibus ageretur, quia humani actus, de quibus leges dantur, in singularibus contingentibus consistunt, quae infinitis modis variari possunt, @@ -3718,59 +2893,41 @@ sequi legem positam, bonum autem est, praetermissis verbis legis, sequi id quod poscit iustitiae ratio et communis utilitas. Et ad hoc ordinatur epieikeia, quae apud nos dicitur aequitas. Unde patet -quod epieikeia est virtus.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 1 ad 1"><a name="43956"><span class= -"ref">[43956] IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum +quod epieikeia est virtus.</p><p title="II-II q. 120 a. 1 ad 1"><a name="43956"><span class="ref">[43956] IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod epieikes non deserit iustum simpliciter, sed iustum quod est lege determinatum. Nec etiam opponitur severitati, quae sequitur veritatem legis in quibus oportet, sequi autem verba legis in quibus non oportet, vitiosum est. Unde dicitur in codice, de legibus et Constit. Princip., <i>non dubium est in legem committere eum qui, verba legis amplexus, contra legis nititur -voluntatem</i>.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 1 ad 2"><a name="43957"><span class= -"ref">[43957] IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum +voluntatem</i>.</p><p title="II-II q. 120 a. 1 ad 2"><a name="43957"><span class="ref">[43957] IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod ille de lege iudicat qui dicit eam non esse bene positam. Qui vero dicit verba legis non esse in hoc casu servanda, non iudicat de lege, sed de aliquo particulari negotio quod -occurrit.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 1 ad 3"><a name="43958"><span class= -"ref">[43958] IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium +occurrit.</p><p title="II-II q. 120 a. 1 ad 3"><a name="43958"><span class="ref">[43958] IIª-IIae q. 120 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod interpretatio locum habet in dubiis, in quibus non licet, absque determinatione principis, a verbis legis recedere. -Sed in manifestis non est opus interpretatione, sed executione.</p> -<br /> -<div class="E">Articulus 2</div> -<p title="II-II q. 120 a. 2 arg. 1"><a name="43959"><span class= -"ref">[43959] IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 1</span></a> Ad +Sed in manifestis non est opus interpretatione, sed executione.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 120 a. 2 arg. 1"><a name="43959"><span class="ref">[43959] IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic proceditur. Videtur quod epieikeia non sit pars iustitiae. Ut enim ex praedictis patet, duplex est iustitia, una particularis, et alia legalis. Sed epieikeia non est pars iustitiae particularis, quia se extendit ad omnes virtutes, sicut et iustitia legalis. Similiter etiam non est pars iustitiae legalis, quia operatur praeter id quod lege positum est. Ergo videtur quod -epieikeia non sit pars iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 2 arg. 2"><a name="43960"><span class= -"ref">[43960] IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 2</span></a> +epieikeia non sit pars iustitiae.</p><p title="II-II q. 120 a. 2 arg. 2"><a name="43960"><span class="ref">[43960] IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, virtus principalior non assignatur virtuti minus principali ut pars, cardinalibus enim virtutibus, quasi principalibus, assignantur secundariae virtutes ut partes. Sed epieikeia videtur esse principalior virtus quam iustitia, ut ipsum nomen sonat, dicitur enim ab epi, quod est supra, et dikaion, quod -est iustum. Ergo epieikeia non est pars iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 2 arg. 3"><a name="43961"><span class= -"ref">[43961] IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 3</span></a> +est iustum. Ergo epieikeia non est pars iustitiae.</p><p title="II-II q. 120 a. 2 arg. 3"><a name="43961"><span class="ref">[43961] IIª-IIae q. 120 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, videtur quod epieikeia sit idem quod modestia. Nam Philipp. IV, ubi dicitur, modestia vestra nota sit omnibus hominibus, in Graeco habetur epieikeia. Sed secundum Tullium, modestia est pars temperantiae. Ergo epieikeia non est pars -iustitiae.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 2 s. c."><a name="43962"><span class= -"ref">[43962] IIª-IIae q. 120 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra +iustitiae.</p><p title="II-II q. 120 a. 2 s. c."><a name="43962"><span class="ref">[43962] IIª-IIae q. 120 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est quod philosophus dicit, in V Ethic., quod <i>epieikes est -quoddam iustum</i>.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 2 co."><a name="43963"><span class= -"ref">[43963] IIª-IIae q. 120 a. 2 co.</span></a> Respondeo +quoddam iustum</i>.</p><p title="II-II q. 120 a. 2 co."><a name="43963"><span class="ref">[43963] IIª-IIae q. 120 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, virtus aliqua habet triplicem partem, scilicet partem subiectivam, integralem et quasi potentialem. Pars autem subiectiva est de qua essentialiter @@ -3783,9 +2940,7 @@ philosophus dicit, in V Ethic. Unde patet quod epieikeia est pars subiectiva iustitiae. Et de ea iustitia per prius dicitur quam de legali, nam legalis iustitia dirigitur secundum epieikeiam. Unde -epieikeia est quasi superior regula humanorum actuum.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 2 ad 1"><a name="43964"><span class= -"ref">[43964] IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum +epieikeia est quasi superior regula humanorum actuum.</p><p title="II-II q. 120 a. 2 ad 1"><a name="43964"><span class="ref">[43964] IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo dicendum quod epieikeia correspondet proprie iustitiae legali, et quodammodo continetur sub ea, et quodammodo excedit eam. Si enim iustitia legalis dicatur quae obtemperat legi sive quantum ad verba @@ -3794,34 +2949,25 @@ legalis dicatur solum quae obtemperat legi secundum verba legis, sic epieikeia non est pars legalis iustitiae, sed est pars iustitiae communiter dictae, contra iustitiam legalem divisa sicut -excedens ipsam.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 2 ad 2"><a name="43965"><span class= -"ref">[43965] IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum +excedens ipsam.</p><p title="II-II q. 120 a. 2 ad 2"><a name="43965"><span class="ref">[43965] IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum dicendum quod, sicut philosophus dicit, in V Ethic., epieikeia est melior quadam iustitia, scilicet legali quae observat verba legis. Quia tamen et ipsa est iustitia quaedam, non est melior omni -iustitia.</p> -<p title="II-II q. 120 a. 2 ad 3"><a name="43966"><span class= -"ref">[43966] IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium +iustitia.</p><p title="II-II q. 120 a. 2 ad 3"><a name="43966"><span class="ref">[43966] IIª-IIae q. 120 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum quod ad epieikeiam pertinet aliquid moderari, scilicet observantiam verborum legis. Sed modestia quae ponitur pars temperantiae, moderatur exteriorem hominis vitam, puta in incessu vel habitu, vel aliis huiusmodi. Potest tamen esse quod nomen epieikeiae, apud Graecos, per quandam similitudinem transfertur ad -omnes moderationes.</p> -<div class="centro"><br /> -<p><a href="sth3106.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" -height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> -<a href="sth3121.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" -height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> -<br /> -<hr /> -<br /> -<address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad -hanc editionem<br /> -Iura omnia asservantur<br /> -OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" -style="text-decoration=none">49644264</a></address> -</div> -</body> -</html> +omnes moderationes.</p></div></div><div class="centro"><br/> +<p><a href="sth3106.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> +<a href="sth3121.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> +<br/> +<hr/> +<br/> +<address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad +hanc editionem<br/> +Iura omnia asservantur<br/> +OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> +</div></body> +</html> \ No newline at end of file
