Mercurial > hg > Aquinas
comparison summa/latin/sth4084.html @ 53:d777cc3962f2
div-wrapped
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | 03759e5c1080 |
comparison
equal
deleted
inserted
replaced
| 52:f02dd65775b6 | 53:d777cc3962f2 |
|---|---|
| 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | 2 <!DOCTYPE html |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 4 <head> | 5 <head> |
| 5 <meta name="generator" content= | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | 11 <meta content="Latin" name="language"/> |
| 11 <meta name="keywords" content= | 12 <meta content="public" name="security"/> |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | 15 <meta content="" name="abstract"/> |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 84-90</title> | 19 84-90</title> |
| 24 </head> | 20 </head> |
| 25 <body> | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">tertia pars a quaestione LXXXIV ad quaestionem |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | 22 XC</div><div class="centro"> |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | 23 <table summary="Imago" align="center"> |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione LXXXIV ad quaestionem | |
| 31 XC</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | 24 <tr> |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" border="0" height="180" width="204" src="icons/bene180.jpg"/></th> |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | 26 </tr> |
| 40 </table> | 27 </table> |
| 41 <br /> | 28 <br/> |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br /> | 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br/> |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 44 magneticas<br /> | 31 magneticas<br/> |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> |
| 46 <br /></span><br /> | 33 <br/></span><br/> |
| 47 <hr /> | 34 <hr/> |
| 48 <br /> | 35 <br/> |
| 49 <p><a href="sth4083.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | 36 <p><a href="sth4083.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | 37 <a href="iopera.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> |
| 51 <a href="iopera.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | 39 // |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | 40 <!-- |
| 54 //<![CDATA[ | |
| 55 <!-- | |
| 56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 | 41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
| 57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} | 42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); | 43 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | 44 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | 45 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | 46 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | 47 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | 48 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | 49 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#51204">IIIª q. 84 pr.'); | 50 document.write('<OPTION VALUE="#51204">III&ordf; q. 84 pr.'); |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#51205">IIIª q. 84 a. 1 arg. 1'); | 51 document.write('<OPTION VALUE="#51205">III&ordf; q. 84 a. 1 arg. 1'); |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#51206">IIIª q. 84 a. 1 arg. 2'); | 52 document.write('<OPTION VALUE="#51206">III&ordf; q. 84 a. 1 arg. 2'); |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#51207">IIIª q. 84 a. 1 arg. 3'); | 53 document.write('<OPTION VALUE="#51207">III&ordf; q. 84 a. 1 arg. 3'); |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#51208">IIIª q. 84 a. 1 s. c.'); | 54 document.write('<OPTION VALUE="#51208">III&ordf; q. 84 a. 1 s. c.'); |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#51209">IIIª q. 84 a. 1 co.'); | 55 document.write('<OPTION VALUE="#51209">III&ordf; q. 84 a. 1 co.'); |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#51210">IIIª q. 84 a. 1 ad 1'); | 56 document.write('<OPTION VALUE="#51210">III&ordf; q. 84 a. 1 ad 1'); |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#51211">IIIª q. 84 a. 1 ad 2'); | 57 document.write('<OPTION VALUE="#51211">III&ordf; q. 84 a. 1 ad 2'); |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#51212">IIIª q. 84 a. 1 ad 3'); | 58 document.write('<OPTION VALUE="#51212">III&ordf; q. 84 a. 1 ad 3'); |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#51213">IIIª q. 84 a. 2 arg. 1'); | 59 document.write('<OPTION VALUE="#51213">III&ordf; q. 84 a. 2 arg. 1'); |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#51214">IIIª q. 84 a. 2 arg. 2'); | 60 document.write('<OPTION VALUE="#51214">III&ordf; q. 84 a. 2 arg. 2'); |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#51215">IIIª q. 84 a. 2 arg. 3'); | 61 document.write('<OPTION VALUE="#51215">III&ordf; q. 84 a. 2 arg. 3'); |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#51216">IIIª q. 84 a. 2 s. c.'); | 62 document.write('<OPTION VALUE="#51216">III&ordf; q. 84 a. 2 s. c.'); |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#51217">IIIª q. 84 a. 2 co.'); | 63 document.write('<OPTION VALUE="#51217">III&ordf; q. 84 a. 2 co.'); |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#51218">IIIª q. 84 a. 2 ad 1'); | 64 document.write('<OPTION VALUE="#51218">III&ordf; q. 84 a. 2 ad 1'); |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#51219">IIIª q. 84 a. 2 ad 2'); | 65 document.write('<OPTION VALUE="#51219">III&ordf; q. 84 a. 2 ad 2'); |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#51220">IIIª q. 84 a. 2 ad 3'); | 66 document.write('<OPTION VALUE="#51220">III&ordf; q. 84 a. 2 ad 3'); |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#51221">IIIª q. 84 a. 3 arg. 1'); | 67 document.write('<OPTION VALUE="#51221">III&ordf; q. 84 a. 3 arg. 1'); |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#51222">IIIª q. 84 a. 3 arg. 2'); | 68 document.write('<OPTION VALUE="#51222">III&ordf; q. 84 a. 3 arg. 2'); |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#51223">IIIª q. 84 a. 3 arg. 3'); | 69 document.write('<OPTION VALUE="#51223">III&ordf; q. 84 a. 3 arg. 3'); |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#51224">IIIª q. 84 a. 3 arg. 4'); | 70 document.write('<OPTION VALUE="#51224">III&ordf; q. 84 a. 3 arg. 4'); |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#51225">IIIª q. 84 a. 3 arg. 5'); | 71 document.write('<OPTION VALUE="#51225">III&ordf; q. 84 a. 3 arg. 5'); |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#51226">IIIª q. 84 a. 3 s. c.'); | 72 document.write('<OPTION VALUE="#51226">III&ordf; q. 84 a. 3 s. c.'); |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#51227">IIIª q. 84 a. 3 co.'); | 73 document.write('<OPTION VALUE="#51227">III&ordf; q. 84 a. 3 co.'); |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#51228">IIIª q. 84 a. 3 ad 1'); | 74 document.write('<OPTION VALUE="#51228">III&ordf; q. 84 a. 3 ad 1'); |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#51229">IIIª q. 84 a. 3 ad 2'); | 75 document.write('<OPTION VALUE="#51229">III&ordf; q. 84 a. 3 ad 2'); |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#51230">IIIª q. 84 a. 3 ad 3'); | 76 document.write('<OPTION VALUE="#51230">III&ordf; q. 84 a. 3 ad 3'); |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#51231">IIIª q. 84 a. 3 ad 4'); | 77 document.write('<OPTION VALUE="#51231">III&ordf; q. 84 a. 3 ad 4'); |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#51232">IIIª q. 84 a. 3 ad 5'); | 78 document.write('<OPTION VALUE="#51232">III&ordf; q. 84 a. 3 ad 5'); |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#51233">IIIª q. 84 a. 4 arg. 1'); | 79 document.write('<OPTION VALUE="#51233">III&ordf; q. 84 a. 4 arg. 1'); |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#51234">IIIª q. 84 a. 4 arg. 2'); | 80 document.write('<OPTION VALUE="#51234">III&ordf; q. 84 a. 4 arg. 2'); |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#51235">IIIª q. 84 a. 4 arg. 3'); | 81 document.write('<OPTION VALUE="#51235">III&ordf; q. 84 a. 4 arg. 3'); |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#51236">IIIª q. 84 a. 4 s. c.'); | 82 document.write('<OPTION VALUE="#51236">III&ordf; q. 84 a. 4 s. c.'); |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#51237">IIIª q. 84 a. 4 co.'); | 83 document.write('<OPTION VALUE="#51237">III&ordf; q. 84 a. 4 co.'); |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#51238">IIIª q. 84 a. 4 ad 1'); | 84 document.write('<OPTION VALUE="#51238">III&ordf; q. 84 a. 4 ad 1'); |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#51239">IIIª q. 84 a. 4 ad 2'); | 85 document.write('<OPTION VALUE="#51239">III&ordf; q. 84 a. 4 ad 2'); |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#51240">IIIª q. 84 a. 4 ad 3'); | 86 document.write('<OPTION VALUE="#51240">III&ordf; q. 84 a. 4 ad 3'); |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#51241">IIIª q. 84 a. 5 arg. 1'); | 87 document.write('<OPTION VALUE="#51241">III&ordf; q. 84 a. 5 arg. 1'); |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#51242">IIIª q. 84 a. 5 arg. 2'); | 88 document.write('<OPTION VALUE="#51242">III&ordf; q. 84 a. 5 arg. 2'); |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#51243">IIIª q. 84 a. 5 arg. 3'); | 89 document.write('<OPTION VALUE="#51243">III&ordf; q. 84 a. 5 arg. 3'); |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#51244">IIIª q. 84 a. 5 s. c.'); | 90 document.write('<OPTION VALUE="#51244">III&ordf; q. 84 a. 5 s. c.'); |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#51245">IIIª q. 84 a. 5 co.'); | 91 document.write('<OPTION VALUE="#51245">III&ordf; q. 84 a. 5 co.'); |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#51246">IIIª q. 84 a. 5 ad 1'); | 92 document.write('<OPTION VALUE="#51246">III&ordf; q. 84 a. 5 ad 1'); |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#51247">IIIª q. 84 a. 5 ad 2'); | 93 document.write('<OPTION VALUE="#51247">III&ordf; q. 84 a. 5 ad 2'); |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#51248">IIIª q. 84 a. 5 ad 3'); | 94 document.write('<OPTION VALUE="#51248">III&ordf; q. 84 a. 5 ad 3'); |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#51249">IIIª q. 84 a. 6 arg. 1'); | 95 document.write('<OPTION VALUE="#51249">III&ordf; q. 84 a. 6 arg. 1'); |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#51250">IIIª q. 84 a. 6 arg. 2'); | 96 document.write('<OPTION VALUE="#51250">III&ordf; q. 84 a. 6 arg. 2'); |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#51251">IIIª q. 84 a. 6 arg. 3'); | 97 document.write('<OPTION VALUE="#51251">III&ordf; q. 84 a. 6 arg. 3'); |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#51252">IIIª q. 84 a. 6 s. c.'); | 98 document.write('<OPTION VALUE="#51252">III&ordf; q. 84 a. 6 s. c.'); |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#51253">IIIª q. 84 a. 6 co.'); | 99 document.write('<OPTION VALUE="#51253">III&ordf; q. 84 a. 6 co.'); |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#51254">IIIª q. 84 a. 6 ad 1'); | 100 document.write('<OPTION VALUE="#51254">III&ordf; q. 84 a. 6 ad 1'); |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#51255">IIIª q. 84 a. 6 ad 2'); | 101 document.write('<OPTION VALUE="#51255">III&ordf; q. 84 a. 6 ad 2'); |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#51256">IIIª q. 84 a. 6 ad 3'); | 102 document.write('<OPTION VALUE="#51256">III&ordf; q. 84 a. 6 ad 3'); |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#51257">IIIª q. 84 a. 7 arg. 1'); | 103 document.write('<OPTION VALUE="#51257">III&ordf; q. 84 a. 7 arg. 1'); |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#51258">IIIª q. 84 a. 7 arg. 2'); | 104 document.write('<OPTION VALUE="#51258">III&ordf; q. 84 a. 7 arg. 2'); |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#51259">IIIª q. 84 a. 7 arg. 3'); | 105 document.write('<OPTION VALUE="#51259">III&ordf; q. 84 a. 7 arg. 3'); |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#51260">IIIª q. 84 a. 7 arg. 4'); | 106 document.write('<OPTION VALUE="#51260">III&ordf; q. 84 a. 7 arg. 4'); |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#51261">IIIª q. 84 a. 7 s. c.'); | 107 document.write('<OPTION VALUE="#51261">III&ordf; q. 84 a. 7 s. c.'); |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#51262">IIIª q. 84 a. 7 co.'); | 108 document.write('<OPTION VALUE="#51262">III&ordf; q. 84 a. 7 co.'); |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#51263">IIIª q. 84 a. 7 ad 1'); | 109 document.write('<OPTION VALUE="#51263">III&ordf; q. 84 a. 7 ad 1'); |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#51264">IIIª q. 84 a. 7 ad 2'); | 110 document.write('<OPTION VALUE="#51264">III&ordf; q. 84 a. 7 ad 2'); |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#51265">IIIª q. 84 a. 7 ad 3'); | 111 document.write('<OPTION VALUE="#51265">III&ordf; q. 84 a. 7 ad 3'); |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#51266">IIIª q. 84 a. 7 ad 4'); | 112 document.write('<OPTION VALUE="#51266">III&ordf; q. 84 a. 7 ad 4'); |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#51267">IIIª q. 84 a. 8 arg. 1'); | 113 document.write('<OPTION VALUE="#51267">III&ordf; q. 84 a. 8 arg. 1'); |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#51268">IIIª q. 84 a. 8 arg. 2'); | 114 document.write('<OPTION VALUE="#51268">III&ordf; q. 84 a. 8 arg. 2'); |
| 130 document.write('<OPTION VALUE="#51269">IIIª q. 84 a. 8 arg. 3'); | 115 document.write('<OPTION VALUE="#51269">III&ordf; q. 84 a. 8 arg. 3'); |
| 131 document.write('<OPTION VALUE="#51270">IIIª q. 84 a. 8 s. c.'); | 116 document.write('<OPTION VALUE="#51270">III&ordf; q. 84 a. 8 s. c.'); |
| 132 document.write('<OPTION VALUE="#51271">IIIª q. 84 a. 8 co.'); | 117 document.write('<OPTION VALUE="#51271">III&ordf; q. 84 a. 8 co.'); |
| 133 document.write('<OPTION VALUE="#51272">IIIª q. 84 a. 8 ad 1'); | 118 document.write('<OPTION VALUE="#51272">III&ordf; q. 84 a. 8 ad 1'); |
| 134 document.write('<OPTION VALUE="#51273">IIIª q. 84 a. 8 ad 2'); | 119 document.write('<OPTION VALUE="#51273">III&ordf; q. 84 a. 8 ad 2'); |
| 135 document.write('<OPTION VALUE="#51274">IIIª q. 84 a. 8 ad 3'); | 120 document.write('<OPTION VALUE="#51274">III&ordf; q. 84 a. 8 ad 3'); |
| 136 document.write('<OPTION VALUE="#51275">IIIª q. 84 a. 9 arg. 1'); | 121 document.write('<OPTION VALUE="#51275">III&ordf; q. 84 a. 9 arg. 1'); |
| 137 document.write('<OPTION VALUE="#51276">IIIª q. 84 a. 9 arg. 2'); | 122 document.write('<OPTION VALUE="#51276">III&ordf; q. 84 a. 9 arg. 2'); |
| 138 document.write('<OPTION VALUE="#51277">IIIª q. 84 a. 9 arg. 3'); | 123 document.write('<OPTION VALUE="#51277">III&ordf; q. 84 a. 9 arg. 3'); |
| 139 document.write('<OPTION VALUE="#51278">IIIª q. 84 a. 9 s. c.'); | 124 document.write('<OPTION VALUE="#51278">III&ordf; q. 84 a. 9 s. c.'); |
| 140 document.write('<OPTION VALUE="#51279">IIIª q. 84 a. 9 co.'); | 125 document.write('<OPTION VALUE="#51279">III&ordf; q. 84 a. 9 co.'); |
| 141 document.write('<OPTION VALUE="#51280">IIIª q. 84 a. 9 ad 1'); | 126 document.write('<OPTION VALUE="#51280">III&ordf; q. 84 a. 9 ad 1'); |
| 142 document.write('<OPTION VALUE="#51281">IIIª q. 84 a. 9 ad 2'); | 127 document.write('<OPTION VALUE="#51281">III&ordf; q. 84 a. 9 ad 2'); |
| 143 document.write('<OPTION VALUE="#51282">IIIª q. 84 a. 9 ad 3'); | 128 document.write('<OPTION VALUE="#51282">III&ordf; q. 84 a. 9 ad 3'); |
| 144 document.write('<OPTION VALUE="#51283">IIIª q. 84 a. 10 arg. 1'); | 129 document.write('<OPTION VALUE="#51283">III&ordf; q. 84 a. 10 arg. 1'); |
| 145 document.write('<OPTION VALUE="#51284">IIIª q. 84 a. 10 arg. 2'); | 130 document.write('<OPTION VALUE="#51284">III&ordf; q. 84 a. 10 arg. 2'); |
| 146 document.write('<OPTION VALUE="#51285">IIIª q. 84 a. 10 arg. 3'); | 131 document.write('<OPTION VALUE="#51285">III&ordf; q. 84 a. 10 arg. 3'); |
| 147 document.write('<OPTION VALUE="#51286">IIIª q. 84 a. 10 arg. 4'); | 132 document.write('<OPTION VALUE="#51286">III&ordf; q. 84 a. 10 arg. 4'); |
| 148 document.write('<OPTION VALUE="#51287">IIIª q. 84 a. 10 arg. 5'); | 133 document.write('<OPTION VALUE="#51287">III&ordf; q. 84 a. 10 arg. 5'); |
| 149 document.write('<OPTION VALUE="#51288">IIIª q. 84 a. 10 arg. 6'); | 134 document.write('<OPTION VALUE="#51288">III&ordf; q. 84 a. 10 arg. 6'); |
| 150 document.write('<OPTION VALUE="#51289">IIIª q. 84 a. 10 s. c.'); | 135 document.write('<OPTION VALUE="#51289">III&ordf; q. 84 a. 10 s. c.'); |
| 151 document.write('<OPTION VALUE="#51290">IIIª q. 84 a. 10 co.'); | 136 document.write('<OPTION VALUE="#51290">III&ordf; q. 84 a. 10 co.'); |
| 152 document.write('<OPTION VALUE="#51291">IIIª q. 84 a. 10 ad 1'); | 137 document.write('<OPTION VALUE="#51291">III&ordf; q. 84 a. 10 ad 1'); |
| 153 document.write('<OPTION VALUE="#51292">IIIª q. 84 a. 10 ad 2'); | 138 document.write('<OPTION VALUE="#51292">III&ordf; q. 84 a. 10 ad 2'); |
| 154 document.write('<OPTION VALUE="#51293">IIIª q. 84 a. 10 ad 3'); | 139 document.write('<OPTION VALUE="#51293">III&ordf; q. 84 a. 10 ad 3'); |
| 155 document.write('<OPTION VALUE="#51294">IIIª q. 84 a. 10 ad 4'); | 140 document.write('<OPTION VALUE="#51294">III&ordf; q. 84 a. 10 ad 4'); |
| 156 document.write('<OPTION VALUE="#51295">IIIª q. 84 a. 10 ad 5'); | 141 document.write('<OPTION VALUE="#51295">III&ordf; q. 84 a. 10 ad 5'); |
| 157 document.write('<OPTION VALUE="#51296">IIIª q. 84 a. 10 ad 6'); | 142 document.write('<OPTION VALUE="#51296">III&ordf; q. 84 a. 10 ad 6'); |
| 158 document.write('<OPTION VALUE="#51297">IIIª q. 85 pr.'); | 143 document.write('<OPTION VALUE="#51297">III&ordf; q. 85 pr.'); |
| 159 document.write('<OPTION VALUE="#51298">IIIª q. 85 a. 1 arg. 1'); | 144 document.write('<OPTION VALUE="#51298">III&ordf; q. 85 a. 1 arg. 1'); |
| 160 document.write('<OPTION VALUE="#51299">IIIª q. 85 a. 1 arg. 2'); | 145 document.write('<OPTION VALUE="#51299">III&ordf; q. 85 a. 1 arg. 2'); |
| 161 document.write('<OPTION VALUE="#51300">IIIª q. 85 a. 1 arg. 3'); | 146 document.write('<OPTION VALUE="#51300">III&ordf; q. 85 a. 1 arg. 3'); |
| 162 document.write('<OPTION VALUE="#51301">IIIª q. 85 a. 1 s. c.'); | 147 document.write('<OPTION VALUE="#51301">III&ordf; q. 85 a. 1 s. c.'); |
| 163 document.write('<OPTION VALUE="#51302">IIIª q. 85 a. 1 co.'); | 148 document.write('<OPTION VALUE="#51302">III&ordf; q. 85 a. 1 co.'); |
| 164 document.write('<OPTION VALUE="#51303">IIIª q. 85 a. 1 ad 1'); | 149 document.write('<OPTION VALUE="#51303">III&ordf; q. 85 a. 1 ad 1'); |
| 165 document.write('<OPTION VALUE="#51304">IIIª q. 85 a. 1 ad 2'); | 150 document.write('<OPTION VALUE="#51304">III&ordf; q. 85 a. 1 ad 2'); |
| 166 document.write('<OPTION VALUE="#51305">IIIª q. 85 a. 1 ad 3'); | 151 document.write('<OPTION VALUE="#51305">III&ordf; q. 85 a. 1 ad 3'); |
| 167 document.write('<OPTION VALUE="#51306">IIIª q. 85 a. 2 arg. 1'); | 152 document.write('<OPTION VALUE="#51306">III&ordf; q. 85 a. 2 arg. 1'); |
| 168 document.write('<OPTION VALUE="#51307">IIIª q. 85 a. 2 arg. 2'); | 153 document.write('<OPTION VALUE="#51307">III&ordf; q. 85 a. 2 arg. 2'); |
| 169 document.write('<OPTION VALUE="#51308">IIIª q. 85 a. 2 arg. 3'); | 154 document.write('<OPTION VALUE="#51308">III&ordf; q. 85 a. 2 arg. 3'); |
| 170 document.write('<OPTION VALUE="#51309">IIIª q. 85 a. 2 s. c.'); | 155 document.write('<OPTION VALUE="#51309">III&ordf; q. 85 a. 2 s. c.'); |
| 171 document.write('<OPTION VALUE="#51310">IIIª q. 85 a. 2 co.'); | 156 document.write('<OPTION VALUE="#51310">III&ordf; q. 85 a. 2 co.'); |
| 172 document.write('<OPTION VALUE="#51311">IIIª q. 85 a. 2 ad 1'); | 157 document.write('<OPTION VALUE="#51311">III&ordf; q. 85 a. 2 ad 1'); |
| 173 document.write('<OPTION VALUE="#51312">IIIª q. 85 a. 2 ad 2'); | 158 document.write('<OPTION VALUE="#51312">III&ordf; q. 85 a. 2 ad 2'); |
| 174 document.write('<OPTION VALUE="#51313">IIIª q. 85 a. 2 ad 3'); | 159 document.write('<OPTION VALUE="#51313">III&ordf; q. 85 a. 2 ad 3'); |
| 175 document.write('<OPTION VALUE="#51314">IIIª q. 85 a. 3 arg. 1'); | 160 document.write('<OPTION VALUE="#51314">III&ordf; q. 85 a. 3 arg. 1'); |
| 176 document.write('<OPTION VALUE="#51315">IIIª q. 85 a. 3 arg. 2'); | 161 document.write('<OPTION VALUE="#51315">III&ordf; q. 85 a. 3 arg. 2'); |
| 177 document.write('<OPTION VALUE="#51316">IIIª q. 85 a. 3 arg. 3'); | 162 document.write('<OPTION VALUE="#51316">III&ordf; q. 85 a. 3 arg. 3'); |
| 178 document.write('<OPTION VALUE="#51317">IIIª q. 85 a. 3 arg. 4'); | 163 document.write('<OPTION VALUE="#51317">III&ordf; q. 85 a. 3 arg. 4'); |
| 179 document.write('<OPTION VALUE="#51318">IIIª q. 85 a. 3 s. c.'); | 164 document.write('<OPTION VALUE="#51318">III&ordf; q. 85 a. 3 s. c.'); |
| 180 document.write('<OPTION VALUE="#51319">IIIª q. 85 a. 3 co.'); | 165 document.write('<OPTION VALUE="#51319">III&ordf; q. 85 a. 3 co.'); |
| 181 document.write('<OPTION VALUE="#51320">IIIª q. 85 a. 3 ad 1'); | 166 document.write('<OPTION VALUE="#51320">III&ordf; q. 85 a. 3 ad 1'); |
| 182 document.write('<OPTION VALUE="#51321">IIIª q. 85 a. 3 ad 2'); | 167 document.write('<OPTION VALUE="#51321">III&ordf; q. 85 a. 3 ad 2'); |
| 183 document.write('<OPTION VALUE="#51322">IIIª q. 85 a. 3 ad 3'); | 168 document.write('<OPTION VALUE="#51322">III&ordf; q. 85 a. 3 ad 3'); |
| 184 document.write('<OPTION VALUE="#51323">IIIª q. 85 a. 3 ad 4'); | 169 document.write('<OPTION VALUE="#51323">III&ordf; q. 85 a. 3 ad 4'); |
| 185 document.write('<OPTION VALUE="#51324">IIIª q. 85 a. 4 arg. 1'); | 170 document.write('<OPTION VALUE="#51324">III&ordf; q. 85 a. 4 arg. 1'); |
| 186 document.write('<OPTION VALUE="#51325">IIIª q. 85 a. 4 arg. 2'); | 171 document.write('<OPTION VALUE="#51325">III&ordf; q. 85 a. 4 arg. 2'); |
| 187 document.write('<OPTION VALUE="#51326">IIIª q. 85 a. 4 arg. 3'); | 172 document.write('<OPTION VALUE="#51326">III&ordf; q. 85 a. 4 arg. 3'); |
| 188 document.write('<OPTION VALUE="#51327">IIIª q. 85 a. 4 arg. 4'); | 173 document.write('<OPTION VALUE="#51327">III&ordf; q. 85 a. 4 arg. 4'); |
| 189 document.write('<OPTION VALUE="#51328">IIIª q. 85 a. 4 s. c.'); | 174 document.write('<OPTION VALUE="#51328">III&ordf; q. 85 a. 4 s. c.'); |
| 190 document.write('<OPTION VALUE="#51329">IIIª q. 85 a. 4 co.'); | 175 document.write('<OPTION VALUE="#51329">III&ordf; q. 85 a. 4 co.'); |
| 191 document.write('<OPTION VALUE="#51330">IIIª q. 85 a. 4 ad 1'); | 176 document.write('<OPTION VALUE="#51330">III&ordf; q. 85 a. 4 ad 1'); |
| 192 document.write('<OPTION VALUE="#51331">IIIª q. 85 a. 4 ad 2'); | 177 document.write('<OPTION VALUE="#51331">III&ordf; q. 85 a. 4 ad 2'); |
| 193 document.write('<OPTION VALUE="#51332">IIIª q. 85 a. 4 ad 3'); | 178 document.write('<OPTION VALUE="#51332">III&ordf; q. 85 a. 4 ad 3'); |
| 194 document.write('<OPTION VALUE="#51333">IIIª q. 85 a. 4 ad 4'); | 179 document.write('<OPTION VALUE="#51333">III&ordf; q. 85 a. 4 ad 4'); |
| 195 document.write('<OPTION VALUE="#51334">IIIª q. 85 a. 5 arg. 1'); | 180 document.write('<OPTION VALUE="#51334">III&ordf; q. 85 a. 5 arg. 1'); |
| 196 document.write('<OPTION VALUE="#51335">IIIª q. 85 a. 5 arg. 2'); | 181 document.write('<OPTION VALUE="#51335">III&ordf; q. 85 a. 5 arg. 2'); |
| 197 document.write('<OPTION VALUE="#51336">IIIª q. 85 a. 5 arg. 3'); | 182 document.write('<OPTION VALUE="#51336">III&ordf; q. 85 a. 5 arg. 3'); |
| 198 document.write('<OPTION VALUE="#51337">IIIª q. 85 a. 5 s. c.'); | 183 document.write('<OPTION VALUE="#51337">III&ordf; q. 85 a. 5 s. c.'); |
| 199 document.write('<OPTION VALUE="#51338">IIIª q. 85 a. 5 co.'); | 184 document.write('<OPTION VALUE="#51338">III&ordf; q. 85 a. 5 co.'); |
| 200 document.write('<OPTION VALUE="#51339">IIIª q. 85 a. 5 ad 1'); | 185 document.write('<OPTION VALUE="#51339">III&ordf; q. 85 a. 5 ad 1'); |
| 201 document.write('<OPTION VALUE="#51340">IIIª q. 85 a. 5 ad 2'); | 186 document.write('<OPTION VALUE="#51340">III&ordf; q. 85 a. 5 ad 2'); |
| 202 document.write('<OPTION VALUE="#51341">IIIª q. 85 a. 5 ad 3'); | 187 document.write('<OPTION VALUE="#51341">III&ordf; q. 85 a. 5 ad 3'); |
| 203 document.write('<OPTION VALUE="#51342">IIIª q. 85 a. 6 arg. 1'); | 188 document.write('<OPTION VALUE="#51342">III&ordf; q. 85 a. 6 arg. 1'); |
| 204 document.write('<OPTION VALUE="#51343">IIIª q. 85 a. 6 arg. 2'); | 189 document.write('<OPTION VALUE="#51343">III&ordf; q. 85 a. 6 arg. 2'); |
| 205 document.write('<OPTION VALUE="#51344">IIIª q. 85 a. 6 arg. 3'); | 190 document.write('<OPTION VALUE="#51344">III&ordf; q. 85 a. 6 arg. 3'); |
| 206 document.write('<OPTION VALUE="#51345">IIIª q. 85 a. 6 s. c.'); | 191 document.write('<OPTION VALUE="#51345">III&ordf; q. 85 a. 6 s. c.'); |
| 207 document.write('<OPTION VALUE="#51346">IIIª q. 85 a. 6 co.'); | 192 document.write('<OPTION VALUE="#51346">III&ordf; q. 85 a. 6 co.'); |
| 208 document.write('<OPTION VALUE="#51347">IIIª q. 85 a. 6 ad 1'); | 193 document.write('<OPTION VALUE="#51347">III&ordf; q. 85 a. 6 ad 1'); |
| 209 document.write('<OPTION VALUE="#51348">IIIª q. 85 a. 6 ad 2'); | 194 document.write('<OPTION VALUE="#51348">III&ordf; q. 85 a. 6 ad 2'); |
| 210 document.write('<OPTION VALUE="#51349">IIIª q. 85 a. 6 ad 3'); | 195 document.write('<OPTION VALUE="#51349">III&ordf; q. 85 a. 6 ad 3'); |
| 211 document.write('<OPTION VALUE="#51350">IIIª q. 86 pr.'); | 196 document.write('<OPTION VALUE="#51350">III&ordf; q. 86 pr.'); |
| 212 document.write('<OPTION VALUE="#51351">IIIª q. 86 a. 1 arg. 1'); | 197 document.write('<OPTION VALUE="#51351">III&ordf; q. 86 a. 1 arg. 1'); |
| 213 document.write('<OPTION VALUE="#51352">IIIª q. 86 a. 1 arg. 2'); | 198 document.write('<OPTION VALUE="#51352">III&ordf; q. 86 a. 1 arg. 2'); |
| 214 document.write('<OPTION VALUE="#51353">IIIª q. 86 a. 1 arg. 3'); | 199 document.write('<OPTION VALUE="#51353">III&ordf; q. 86 a. 1 arg. 3'); |
| 215 document.write('<OPTION VALUE="#51354">IIIª q. 86 a. 1 s. c.'); | 200 document.write('<OPTION VALUE="#51354">III&ordf; q. 86 a. 1 s. c.'); |
| 216 document.write('<OPTION VALUE="#51355">IIIª q. 86 a. 1 co.'); | 201 document.write('<OPTION VALUE="#51355">III&ordf; q. 86 a. 1 co.'); |
| 217 document.write('<OPTION VALUE="#51356">IIIª q. 86 a. 1 ad 1'); | 202 document.write('<OPTION VALUE="#51356">III&ordf; q. 86 a. 1 ad 1'); |
| 218 document.write('<OPTION VALUE="#51357">IIIª q. 86 a. 1 ad 2'); | 203 document.write('<OPTION VALUE="#51357">III&ordf; q. 86 a. 1 ad 2'); |
| 219 document.write('<OPTION VALUE="#51358">IIIª q. 86 a. 1 ad 3'); | 204 document.write('<OPTION VALUE="#51358">III&ordf; q. 86 a. 1 ad 3'); |
| 220 document.write('<OPTION VALUE="#51359">IIIª q. 86 a. 2 arg. 1'); | 205 document.write('<OPTION VALUE="#51359">III&ordf; q. 86 a. 2 arg. 1'); |
| 221 document.write('<OPTION VALUE="#51360">IIIª q. 86 a. 2 arg. 2'); | 206 document.write('<OPTION VALUE="#51360">III&ordf; q. 86 a. 2 arg. 2'); |
| 222 document.write('<OPTION VALUE="#51361">IIIª q. 86 a. 2 arg. 3'); | 207 document.write('<OPTION VALUE="#51361">III&ordf; q. 86 a. 2 arg. 3'); |
| 223 document.write('<OPTION VALUE="#51362">IIIª q. 86 a. 2 s. c.'); | 208 document.write('<OPTION VALUE="#51362">III&ordf; q. 86 a. 2 s. c.'); |
| 224 document.write('<OPTION VALUE="#51363">IIIª q. 86 a. 2 co.'); | 209 document.write('<OPTION VALUE="#51363">III&ordf; q. 86 a. 2 co.'); |
| 225 document.write('<OPTION VALUE="#51364">IIIª q. 86 a. 2 ad 1'); | 210 document.write('<OPTION VALUE="#51364">III&ordf; q. 86 a. 2 ad 1'); |
| 226 document.write('<OPTION VALUE="#51365">IIIª q. 86 a. 2 ad 2'); | 211 document.write('<OPTION VALUE="#51365">III&ordf; q. 86 a. 2 ad 2'); |
| 227 document.write('<OPTION VALUE="#51366">IIIª q. 86 a. 2 ad 3'); | 212 document.write('<OPTION VALUE="#51366">III&ordf; q. 86 a. 2 ad 3'); |
| 228 document.write('<OPTION VALUE="#51367">IIIª q. 86 a. 3 arg. 1'); | 213 document.write('<OPTION VALUE="#51367">III&ordf; q. 86 a. 3 arg. 1'); |
| 229 document.write('<OPTION VALUE="#51368">IIIª q. 86 a. 3 arg. 2'); | 214 document.write('<OPTION VALUE="#51368">III&ordf; q. 86 a. 3 arg. 2'); |
| 230 document.write('<OPTION VALUE="#51369">IIIª q. 86 a. 3 arg. 3'); | 215 document.write('<OPTION VALUE="#51369">III&ordf; q. 86 a. 3 arg. 3'); |
| 231 document.write('<OPTION VALUE="#51370">IIIª q. 86 a. 3 arg. 4'); | 216 document.write('<OPTION VALUE="#51370">III&ordf; q. 86 a. 3 arg. 4'); |
| 232 document.write('<OPTION VALUE="#51371">IIIª q. 86 a. 3 arg. 5'); | 217 document.write('<OPTION VALUE="#51371">III&ordf; q. 86 a. 3 arg. 5'); |
| 233 document.write('<OPTION VALUE="#51372">IIIª q. 86 a. 3 s. c.'); | 218 document.write('<OPTION VALUE="#51372">III&ordf; q. 86 a. 3 s. c.'); |
| 234 document.write('<OPTION VALUE="#51373">IIIª q. 86 a. 3 co.'); | 219 document.write('<OPTION VALUE="#51373">III&ordf; q. 86 a. 3 co.'); |
| 235 document.write('<OPTION VALUE="#51374">IIIª q. 86 a. 3 ad 1'); | 220 document.write('<OPTION VALUE="#51374">III&ordf; q. 86 a. 3 ad 1'); |
| 236 document.write('<OPTION VALUE="#51375">IIIª q. 86 a. 3 ad 2'); | 221 document.write('<OPTION VALUE="#51375">III&ordf; q. 86 a. 3 ad 2'); |
| 237 document.write('<OPTION VALUE="#51376">IIIª q. 86 a. 3 ad 3'); | 222 document.write('<OPTION VALUE="#51376">III&ordf; q. 86 a. 3 ad 3'); |
| 238 document.write('<OPTION VALUE="#51377">IIIª q. 86 a. 3 ad 4'); | 223 document.write('<OPTION VALUE="#51377">III&ordf; q. 86 a. 3 ad 4'); |
| 239 document.write('<OPTION VALUE="#51378">IIIª q. 86 a. 3 ad 5'); | 224 document.write('<OPTION VALUE="#51378">III&ordf; q. 86 a. 3 ad 5'); |
| 240 document.write('<OPTION VALUE="#51379">IIIª q. 86 a. 4 arg. 1'); | 225 document.write('<OPTION VALUE="#51379">III&ordf; q. 86 a. 4 arg. 1'); |
| 241 document.write('<OPTION VALUE="#51380">IIIª q. 86 a. 4 arg. 2'); | 226 document.write('<OPTION VALUE="#51380">III&ordf; q. 86 a. 4 arg. 2'); |
| 242 document.write('<OPTION VALUE="#51381">IIIª q. 86 a. 4 arg. 3'); | 227 document.write('<OPTION VALUE="#51381">III&ordf; q. 86 a. 4 arg. 3'); |
| 243 document.write('<OPTION VALUE="#51382">IIIª q. 86 a. 4 s. c.'); | 228 document.write('<OPTION VALUE="#51382">III&ordf; q. 86 a. 4 s. c.'); |
| 244 document.write('<OPTION VALUE="#51383">IIIª q. 86 a. 4 co.'); | 229 document.write('<OPTION VALUE="#51383">III&ordf; q. 86 a. 4 co.'); |
| 245 document.write('<OPTION VALUE="#51384">IIIª q. 86 a. 4 ad 1'); | 230 document.write('<OPTION VALUE="#51384">III&ordf; q. 86 a. 4 ad 1'); |
| 246 document.write('<OPTION VALUE="#51385">IIIª q. 86 a. 4 ad 2'); | 231 document.write('<OPTION VALUE="#51385">III&ordf; q. 86 a. 4 ad 2'); |
| 247 document.write('<OPTION VALUE="#51386">IIIª q. 86 a. 4 ad 3'); | 232 document.write('<OPTION VALUE="#51386">III&ordf; q. 86 a. 4 ad 3'); |
| 248 document.write('<OPTION VALUE="#51387">IIIª q. 86 a. 5 arg. 1'); | 233 document.write('<OPTION VALUE="#51387">III&ordf; q. 86 a. 5 arg. 1'); |
| 249 document.write('<OPTION VALUE="#51388">IIIª q. 86 a. 5 arg. 2'); | 234 document.write('<OPTION VALUE="#51388">III&ordf; q. 86 a. 5 arg. 2'); |
| 250 document.write('<OPTION VALUE="#51389">IIIª q. 86 a. 5 arg. 3'); | 235 document.write('<OPTION VALUE="#51389">III&ordf; q. 86 a. 5 arg. 3'); |
| 251 document.write('<OPTION VALUE="#51390">IIIª q. 86 a. 5 s. c.'); | 236 document.write('<OPTION VALUE="#51390">III&ordf; q. 86 a. 5 s. c.'); |
| 252 document.write('<OPTION VALUE="#51391">IIIª q. 86 a. 5 co.'); | 237 document.write('<OPTION VALUE="#51391">III&ordf; q. 86 a. 5 co.'); |
| 253 document.write('<OPTION VALUE="#51392">IIIª q. 86 a. 5 ad 1'); | 238 document.write('<OPTION VALUE="#51392">III&ordf; q. 86 a. 5 ad 1'); |
| 254 document.write('<OPTION VALUE="#51393">IIIª q. 86 a. 5 ad 2'); | 239 document.write('<OPTION VALUE="#51393">III&ordf; q. 86 a. 5 ad 2'); |
| 255 document.write('<OPTION VALUE="#51394">IIIª q. 86 a. 5 ad 3'); | 240 document.write('<OPTION VALUE="#51394">III&ordf; q. 86 a. 5 ad 3'); |
| 256 document.write('<OPTION VALUE="#51395">IIIª q. 86 a. 6 arg. 1'); | 241 document.write('<OPTION VALUE="#51395">III&ordf; q. 86 a. 6 arg. 1'); |
| 257 document.write('<OPTION VALUE="#51396">IIIª q. 86 a. 6 arg. 2'); | 242 document.write('<OPTION VALUE="#51396">III&ordf; q. 86 a. 6 arg. 2'); |
| 258 document.write('<OPTION VALUE="#51397">IIIª q. 86 a. 6 arg. 3'); | 243 document.write('<OPTION VALUE="#51397">III&ordf; q. 86 a. 6 arg. 3'); |
| 259 document.write('<OPTION VALUE="#51398">IIIª q. 86 a. 6 s. c.'); | 244 document.write('<OPTION VALUE="#51398">III&ordf; q. 86 a. 6 s. c.'); |
| 260 document.write('<OPTION VALUE="#51399">IIIª q. 86 a. 6 co.'); | 245 document.write('<OPTION VALUE="#51399">III&ordf; q. 86 a. 6 co.'); |
| 261 document.write('<OPTION VALUE="#51400">IIIª q. 86 a. 6 ad 1'); | 246 document.write('<OPTION VALUE="#51400">III&ordf; q. 86 a. 6 ad 1'); |
| 262 document.write('<OPTION VALUE="#51401">IIIª q. 86 a. 6 ad 2'); | 247 document.write('<OPTION VALUE="#51401">III&ordf; q. 86 a. 6 ad 2'); |
| 263 document.write('<OPTION VALUE="#51402">IIIª q. 86 a. 6 ad 3'); | 248 document.write('<OPTION VALUE="#51402">III&ordf; q. 86 a. 6 ad 3'); |
| 264 document.write('<OPTION VALUE="#51403">IIIª q. 86 a. 6 ad 4'); | 249 document.write('<OPTION VALUE="#51403">III&ordf; q. 86 a. 6 ad 4'); |
| 265 document.write('<OPTION VALUE="#51404">IIIª q. 87 pr.'); | 250 document.write('<OPTION VALUE="#51404">III&ordf; q. 87 pr.'); |
| 266 document.write('<OPTION VALUE="#51405">IIIª q. 87 a. 1 arg. 1'); | 251 document.write('<OPTION VALUE="#51405">III&ordf; q. 87 a. 1 arg. 1'); |
| 267 document.write('<OPTION VALUE="#51406">IIIª q. 87 a. 1 arg. 2'); | 252 document.write('<OPTION VALUE="#51406">III&ordf; q. 87 a. 1 arg. 2'); |
| 268 document.write('<OPTION VALUE="#51407">IIIª q. 87 a. 1 arg. 3'); | 253 document.write('<OPTION VALUE="#51407">III&ordf; q. 87 a. 1 arg. 3'); |
| 269 document.write('<OPTION VALUE="#51408">IIIª q. 87 a. 1 s. c.'); | 254 document.write('<OPTION VALUE="#51408">III&ordf; q. 87 a. 1 s. c.'); |
| 270 document.write('<OPTION VALUE="#51409">IIIª q. 87 a. 1 co.'); | 255 document.write('<OPTION VALUE="#51409">III&ordf; q. 87 a. 1 co.'); |
| 271 document.write('<OPTION VALUE="#51410">IIIª q. 87 a. 1 ad 1'); | 256 document.write('<OPTION VALUE="#51410">III&ordf; q. 87 a. 1 ad 1'); |
| 272 document.write('<OPTION VALUE="#51411">IIIª q. 87 a. 1 ad 2'); | 257 document.write('<OPTION VALUE="#51411">III&ordf; q. 87 a. 1 ad 2'); |
| 273 document.write('<OPTION VALUE="#51412">IIIª q. 87 a. 1 ad 3'); | 258 document.write('<OPTION VALUE="#51412">III&ordf; q. 87 a. 1 ad 3'); |
| 274 document.write('<OPTION VALUE="#51413">IIIª q. 87 a. 2 arg. 1'); | 259 document.write('<OPTION VALUE="#51413">III&ordf; q. 87 a. 2 arg. 1'); |
| 275 document.write('<OPTION VALUE="#51414">IIIª q. 87 a. 2 arg. 2'); | 260 document.write('<OPTION VALUE="#51414">III&ordf; q. 87 a. 2 arg. 2'); |
| 276 document.write('<OPTION VALUE="#51415">IIIª q. 87 a. 2 arg. 3'); | 261 document.write('<OPTION VALUE="#51415">III&ordf; q. 87 a. 2 arg. 3'); |
| 277 document.write('<OPTION VALUE="#51416">IIIª q. 87 a. 2 s. c.'); | 262 document.write('<OPTION VALUE="#51416">III&ordf; q. 87 a. 2 s. c.'); |
| 278 document.write('<OPTION VALUE="#51417">IIIª q. 87 a. 2 co.'); | 263 document.write('<OPTION VALUE="#51417">III&ordf; q. 87 a. 2 co.'); |
| 279 document.write('<OPTION VALUE="#51418">IIIª q. 87 a. 2 ad 1'); | 264 document.write('<OPTION VALUE="#51418">III&ordf; q. 87 a. 2 ad 1'); |
| 280 document.write('<OPTION VALUE="#51419">IIIª q. 87 a. 2 ad 2'); | 265 document.write('<OPTION VALUE="#51419">III&ordf; q. 87 a. 2 ad 2'); |
| 281 document.write('<OPTION VALUE="#51420">IIIª q. 87 a. 2 ad 3'); | 266 document.write('<OPTION VALUE="#51420">III&ordf; q. 87 a. 2 ad 3'); |
| 282 document.write('<OPTION VALUE="#51421">IIIª q. 87 a. 3 arg. 1'); | 267 document.write('<OPTION VALUE="#51421">III&ordf; q. 87 a. 3 arg. 1'); |
| 283 document.write('<OPTION VALUE="#51422">IIIª q. 87 a. 3 arg. 2'); | 268 document.write('<OPTION VALUE="#51422">III&ordf; q. 87 a. 3 arg. 2'); |
| 284 document.write('<OPTION VALUE="#51423">IIIª q. 87 a. 3 arg. 3'); | 269 document.write('<OPTION VALUE="#51423">III&ordf; q. 87 a. 3 arg. 3'); |
| 285 document.write('<OPTION VALUE="#51424">IIIª q. 87 a. 3 s. c.'); | 270 document.write('<OPTION VALUE="#51424">III&ordf; q. 87 a. 3 s. c.'); |
| 286 document.write('<OPTION VALUE="#51425">IIIª q. 87 a. 3 co.'); | 271 document.write('<OPTION VALUE="#51425">III&ordf; q. 87 a. 3 co.'); |
| 287 document.write('<OPTION VALUE="#51426">IIIª q. 87 a. 3 ad 1'); | 272 document.write('<OPTION VALUE="#51426">III&ordf; q. 87 a. 3 ad 1'); |
| 288 document.write('<OPTION VALUE="#51427">IIIª q. 87 a. 3 ad 2'); | 273 document.write('<OPTION VALUE="#51427">III&ordf; q. 87 a. 3 ad 2'); |
| 289 document.write('<OPTION VALUE="#51428">IIIª q. 87 a. 3 ad 3'); | 274 document.write('<OPTION VALUE="#51428">III&ordf; q. 87 a. 3 ad 3'); |
| 290 document.write('<OPTION VALUE="#51429">IIIª q. 87 a. 4 arg. 1'); | 275 document.write('<OPTION VALUE="#51429">III&ordf; q. 87 a. 4 arg. 1'); |
| 291 document.write('<OPTION VALUE="#51430">IIIª q. 87 a. 4 arg. 2'); | 276 document.write('<OPTION VALUE="#51430">III&ordf; q. 87 a. 4 arg. 2'); |
| 292 document.write('<OPTION VALUE="#51431">IIIª q. 87 a. 4 arg. 3'); | 277 document.write('<OPTION VALUE="#51431">III&ordf; q. 87 a. 4 arg. 3'); |
| 293 document.write('<OPTION VALUE="#51432">IIIª q. 87 a. 4 s. c.'); | 278 document.write('<OPTION VALUE="#51432">III&ordf; q. 87 a. 4 s. c.'); |
| 294 document.write('<OPTION VALUE="#51433">IIIª q. 87 a. 4 co.'); | 279 document.write('<OPTION VALUE="#51433">III&ordf; q. 87 a. 4 co.'); |
| 295 document.write('<OPTION VALUE="#51434">IIIª q. 87 a. 4 ad 1'); | 280 document.write('<OPTION VALUE="#51434">III&ordf; q. 87 a. 4 ad 1'); |
| 296 document.write('<OPTION VALUE="#51435">IIIª q. 87 a. 4 ad 2'); | 281 document.write('<OPTION VALUE="#51435">III&ordf; q. 87 a. 4 ad 2'); |
| 297 document.write('<OPTION VALUE="#51436">IIIª q. 87 a. 4 ad 3'); | 282 document.write('<OPTION VALUE="#51436">III&ordf; q. 87 a. 4 ad 3'); |
| 298 document.write('<OPTION VALUE="#51437">IIIª q. 88 pr.'); | 283 document.write('<OPTION VALUE="#51437">III&ordf; q. 88 pr.'); |
| 299 document.write('<OPTION VALUE="#51438">IIIª q. 88 a. 1 arg. 1'); | 284 document.write('<OPTION VALUE="#51438">III&ordf; q. 88 a. 1 arg. 1'); |
| 300 document.write('<OPTION VALUE="#51439">IIIª q. 88 a. 1 arg. 2'); | 285 document.write('<OPTION VALUE="#51439">III&ordf; q. 88 a. 1 arg. 2'); |
| 301 document.write('<OPTION VALUE="#51440">IIIª q. 88 a. 1 arg. 3'); | 286 document.write('<OPTION VALUE="#51440">III&ordf; q. 88 a. 1 arg. 3'); |
| 302 document.write('<OPTION VALUE="#51441">IIIª q. 88 a. 1 arg. 4'); | 287 document.write('<OPTION VALUE="#51441">III&ordf; q. 88 a. 1 arg. 4'); |
| 303 document.write('<OPTION VALUE="#51442">IIIª q. 88 a. 1 s. c. 1'); | 288 document.write('<OPTION VALUE="#51442">III&ordf; q. 88 a. 1 s. c. 1'); |
| 304 document.write('<OPTION VALUE="#51443">IIIª q. 88 a. 1 s. c. 2'); | 289 document.write('<OPTION VALUE="#51443">III&ordf; q. 88 a. 1 s. c. 2'); |
| 305 document.write('<OPTION VALUE="#51444">IIIª q. 88 a. 1 co.'); | 290 document.write('<OPTION VALUE="#51444">III&ordf; q. 88 a. 1 co.'); |
| 306 document.write('<OPTION VALUE="#51445">IIIª q. 88 a. 1 ad 1'); | 291 document.write('<OPTION VALUE="#51445">III&ordf; q. 88 a. 1 ad 1'); |
| 307 document.write('<OPTION VALUE="#51446">IIIª q. 88 a. 1 ad 2'); | 292 document.write('<OPTION VALUE="#51446">III&ordf; q. 88 a. 1 ad 2'); |
| 308 document.write('<OPTION VALUE="#51447">IIIª q. 88 a. 1 ad 3'); | 293 document.write('<OPTION VALUE="#51447">III&ordf; q. 88 a. 1 ad 3'); |
| 309 document.write('<OPTION VALUE="#51448">IIIª q. 88 a. 1 ad 4'); | 294 document.write('<OPTION VALUE="#51448">III&ordf; q. 88 a. 1 ad 4'); |
| 310 document.write('<OPTION VALUE="#51449">IIIª q. 88 a. 2 arg. 1'); | 295 document.write('<OPTION VALUE="#51449">III&ordf; q. 88 a. 2 arg. 1'); |
| 311 document.write('<OPTION VALUE="#51450">IIIª q. 88 a. 2 arg. 2'); | 296 document.write('<OPTION VALUE="#51450">III&ordf; q. 88 a. 2 arg. 2'); |
| 312 document.write('<OPTION VALUE="#51451">IIIª q. 88 a. 2 arg. 3'); | 297 document.write('<OPTION VALUE="#51451">III&ordf; q. 88 a. 2 arg. 3'); |
| 313 document.write('<OPTION VALUE="#51452">IIIª q. 88 a. 2 s. c.'); | 298 document.write('<OPTION VALUE="#51452">III&ordf; q. 88 a. 2 s. c.'); |
| 314 document.write('<OPTION VALUE="#51453">IIIª q. 88 a. 2 co.'); | 299 document.write('<OPTION VALUE="#51453">III&ordf; q. 88 a. 2 co.'); |
| 315 document.write('<OPTION VALUE="#51454">IIIª q. 88 a. 2 ad 1'); | 300 document.write('<OPTION VALUE="#51454">III&ordf; q. 88 a. 2 ad 1'); |
| 316 document.write('<OPTION VALUE="#51455">IIIª q. 88 a. 2 ad 2'); | 301 document.write('<OPTION VALUE="#51455">III&ordf; q. 88 a. 2 ad 2'); |
| 317 document.write('<OPTION VALUE="#51456">IIIª q. 88 a. 2 ad 3'); | 302 document.write('<OPTION VALUE="#51456">III&ordf; q. 88 a. 2 ad 3'); |
| 318 document.write('<OPTION VALUE="#51457">IIIª q. 88 a. 3 arg. 1'); | 303 document.write('<OPTION VALUE="#51457">III&ordf; q. 88 a. 3 arg. 1'); |
| 319 document.write('<OPTION VALUE="#51458">IIIª q. 88 a. 3 arg. 2'); | 304 document.write('<OPTION VALUE="#51458">III&ordf; q. 88 a. 3 arg. 2'); |
| 320 document.write('<OPTION VALUE="#51459">IIIª q. 88 a. 3 arg. 3'); | 305 document.write('<OPTION VALUE="#51459">III&ordf; q. 88 a. 3 arg. 3'); |
| 321 document.write('<OPTION VALUE="#51460">IIIª q. 88 a. 3 s. c.'); | 306 document.write('<OPTION VALUE="#51460">III&ordf; q. 88 a. 3 s. c.'); |
| 322 document.write('<OPTION VALUE="#51461">IIIª q. 88 a. 3 co.'); | 307 document.write('<OPTION VALUE="#51461">III&ordf; q. 88 a. 3 co.'); |
| 323 document.write('<OPTION VALUE="#51462">IIIª q. 88 a. 3 ad 1'); | 308 document.write('<OPTION VALUE="#51462">III&ordf; q. 88 a. 3 ad 1'); |
| 324 document.write('<OPTION VALUE="#51463">IIIª q. 88 a. 3 ad 2'); | 309 document.write('<OPTION VALUE="#51463">III&ordf; q. 88 a. 3 ad 2'); |
| 325 document.write('<OPTION VALUE="#51464">IIIª q. 88 a. 3 ad 3'); | 310 document.write('<OPTION VALUE="#51464">III&ordf; q. 88 a. 3 ad 3'); |
| 326 document.write('<OPTION VALUE="#51465">IIIª q. 88 a. 4 arg. 1'); | 311 document.write('<OPTION VALUE="#51465">III&ordf; q. 88 a. 4 arg. 1'); |
| 327 document.write('<OPTION VALUE="#51466">IIIª q. 88 a. 4 arg. 2'); | 312 document.write('<OPTION VALUE="#51466">III&ordf; q. 88 a. 4 arg. 2'); |
| 328 document.write('<OPTION VALUE="#51467">IIIª q. 88 a. 4 arg. 3'); | 313 document.write('<OPTION VALUE="#51467">III&ordf; q. 88 a. 4 arg. 3'); |
| 329 document.write('<OPTION VALUE="#51468">IIIª q. 88 a. 4 s. c.'); | 314 document.write('<OPTION VALUE="#51468">III&ordf; q. 88 a. 4 s. c.'); |
| 330 document.write('<OPTION VALUE="#51469">IIIª q. 88 a. 4 co.'); | 315 document.write('<OPTION VALUE="#51469">III&ordf; q. 88 a. 4 co.'); |
| 331 document.write('<OPTION VALUE="#51470">IIIª q. 88 a. 4 ad 1'); | 316 document.write('<OPTION VALUE="#51470">III&ordf; q. 88 a. 4 ad 1'); |
| 332 document.write('<OPTION VALUE="#51471">IIIª q. 89 pr.'); | 317 document.write('<OPTION VALUE="#51471">III&ordf; q. 89 pr.'); |
| 333 document.write('<OPTION VALUE="#51472">IIIª q. 89 a. 1 arg. 1'); | 318 document.write('<OPTION VALUE="#51472">III&ordf; q. 89 a. 1 arg. 1'); |
| 334 document.write('<OPTION VALUE="#51473">IIIª q. 89 a. 1 arg. 2'); | 319 document.write('<OPTION VALUE="#51473">III&ordf; q. 89 a. 1 arg. 2'); |
| 335 document.write('<OPTION VALUE="#51474">IIIª q. 89 a. 1 arg. 3'); | 320 document.write('<OPTION VALUE="#51474">III&ordf; q. 89 a. 1 arg. 3'); |
| 336 document.write('<OPTION VALUE="#51475">IIIª q. 89 a. 1 s. c.'); | 321 document.write('<OPTION VALUE="#51475">III&ordf; q. 89 a. 1 s. c.'); |
| 337 document.write('<OPTION VALUE="#51476">IIIª q. 89 a. 1 co.'); | 322 document.write('<OPTION VALUE="#51476">III&ordf; q. 89 a. 1 co.'); |
| 338 document.write('<OPTION VALUE="#51477">IIIª q. 89 a. 1 ad 1'); | 323 document.write('<OPTION VALUE="#51477">III&ordf; q. 89 a. 1 ad 1'); |
| 339 document.write('<OPTION VALUE="#51478">IIIª q. 89 a. 1 ad 2'); | 324 document.write('<OPTION VALUE="#51478">III&ordf; q. 89 a. 1 ad 2'); |
| 340 document.write('<OPTION VALUE="#51479">IIIª q. 89 a. 1 ad 3'); | 325 document.write('<OPTION VALUE="#51479">III&ordf; q. 89 a. 1 ad 3'); |
| 341 document.write('<OPTION VALUE="#51480">IIIª q. 89 a. 2 arg. 1'); | 326 document.write('<OPTION VALUE="#51480">III&ordf; q. 89 a. 2 arg. 1'); |
| 342 document.write('<OPTION VALUE="#51481">IIIª q. 89 a. 2 arg. 2'); | 327 document.write('<OPTION VALUE="#51481">III&ordf; q. 89 a. 2 arg. 2'); |
| 343 document.write('<OPTION VALUE="#51482">IIIª q. 89 a. 2 arg. 3'); | 328 document.write('<OPTION VALUE="#51482">III&ordf; q. 89 a. 2 arg. 3'); |
| 344 document.write('<OPTION VALUE="#51483">IIIª q. 89 a. 2 s. c.'); | 329 document.write('<OPTION VALUE="#51483">III&ordf; q. 89 a. 2 s. c.'); |
| 345 document.write('<OPTION VALUE="#51484">IIIª q. 89 a. 2 co.'); | 330 document.write('<OPTION VALUE="#51484">III&ordf; q. 89 a. 2 co.'); |
| 346 document.write('<OPTION VALUE="#51485">IIIª q. 89 a. 2 ad 1'); | 331 document.write('<OPTION VALUE="#51485">III&ordf; q. 89 a. 2 ad 1'); |
| 347 document.write('<OPTION VALUE="#51486">IIIª q. 89 a. 2 ad 2'); | 332 document.write('<OPTION VALUE="#51486">III&ordf; q. 89 a. 2 ad 2'); |
| 348 document.write('<OPTION VALUE="#51487">IIIª q. 89 a. 2 ad 3'); | 333 document.write('<OPTION VALUE="#51487">III&ordf; q. 89 a. 2 ad 3'); |
| 349 document.write('<OPTION VALUE="#51488">IIIª q. 89 a. 2 ad 4'); | 334 document.write('<OPTION VALUE="#51488">III&ordf; q. 89 a. 2 ad 4'); |
| 350 document.write('<OPTION VALUE="#51489">IIIª q. 89 a. 3 arg. 1'); | 335 document.write('<OPTION VALUE="#51489">III&ordf; q. 89 a. 3 arg. 1'); |
| 351 document.write('<OPTION VALUE="#51490">IIIª q. 89 a. 3 arg. 2'); | 336 document.write('<OPTION VALUE="#51490">III&ordf; q. 89 a. 3 arg. 2'); |
| 352 document.write('<OPTION VALUE="#51491">IIIª q. 89 a. 3 arg. 3'); | 337 document.write('<OPTION VALUE="#51491">III&ordf; q. 89 a. 3 arg. 3'); |
| 353 document.write('<OPTION VALUE="#51492">IIIª q. 89 a. 3 s. c.'); | 338 document.write('<OPTION VALUE="#51492">III&ordf; q. 89 a. 3 s. c.'); |
| 354 document.write('<OPTION VALUE="#51493">IIIª q. 89 a. 3 co.'); | 339 document.write('<OPTION VALUE="#51493">III&ordf; q. 89 a. 3 co.'); |
| 355 document.write('<OPTION VALUE="#51494">IIIª q. 89 a. 3 ad 1'); | 340 document.write('<OPTION VALUE="#51494">III&ordf; q. 89 a. 3 ad 1'); |
| 356 document.write('<OPTION VALUE="#51495">IIIª q. 89 a. 3 ad 2'); | 341 document.write('<OPTION VALUE="#51495">III&ordf; q. 89 a. 3 ad 2'); |
| 357 document.write('<OPTION VALUE="#51496">IIIª q. 89 a. 3 ad 3'); | 342 document.write('<OPTION VALUE="#51496">III&ordf; q. 89 a. 3 ad 3'); |
| 358 document.write('<OPTION VALUE="#51497">IIIª q. 89 a. 4 arg. 1'); | 343 document.write('<OPTION VALUE="#51497">III&ordf; q. 89 a. 4 arg. 1'); |
| 359 document.write('<OPTION VALUE="#51498">IIIª q. 89 a. 4 arg. 2'); | 344 document.write('<OPTION VALUE="#51498">III&ordf; q. 89 a. 4 arg. 2'); |
| 360 document.write('<OPTION VALUE="#51499">IIIª q. 89 a. 4 arg. 3'); | 345 document.write('<OPTION VALUE="#51499">III&ordf; q. 89 a. 4 arg. 3'); |
| 361 document.write('<OPTION VALUE="#51500">IIIª q. 89 a. 4 s. c.'); | 346 document.write('<OPTION VALUE="#51500">III&ordf; q. 89 a. 4 s. c.'); |
| 362 document.write('<OPTION VALUE="#51501">IIIª q. 89 a. 4 co.'); | 347 document.write('<OPTION VALUE="#51501">III&ordf; q. 89 a. 4 co.'); |
| 363 document.write('<OPTION VALUE="#51502">IIIª q. 89 a. 4 ad 1'); | 348 document.write('<OPTION VALUE="#51502">III&ordf; q. 89 a. 4 ad 1'); |
| 364 document.write('<OPTION VALUE="#51503">IIIª q. 89 a. 4 ad 2'); | 349 document.write('<OPTION VALUE="#51503">III&ordf; q. 89 a. 4 ad 2'); |
| 365 document.write('<OPTION VALUE="#51504">IIIª q. 89 a. 4 ad 3'); | 350 document.write('<OPTION VALUE="#51504">III&ordf; q. 89 a. 4 ad 3'); |
| 366 document.write('<OPTION VALUE="#51505">IIIª q. 89 a. 5 arg. 1'); | 351 document.write('<OPTION VALUE="#51505">III&ordf; q. 89 a. 5 arg. 1'); |
| 367 document.write('<OPTION VALUE="#51506">IIIª q. 89 a. 5 arg. 2'); | 352 document.write('<OPTION VALUE="#51506">III&ordf; q. 89 a. 5 arg. 2'); |
| 368 document.write('<OPTION VALUE="#51507">IIIª q. 89 a. 5 arg. 3'); | 353 document.write('<OPTION VALUE="#51507">III&ordf; q. 89 a. 5 arg. 3'); |
| 369 document.write('<OPTION VALUE="#51508">IIIª q. 89 a. 5 s. c.'); | 354 document.write('<OPTION VALUE="#51508">III&ordf; q. 89 a. 5 s. c.'); |
| 370 document.write('<OPTION VALUE="#51509">IIIª q. 89 a. 5 co.'); | 355 document.write('<OPTION VALUE="#51509">III&ordf; q. 89 a. 5 co.'); |
| 371 document.write('<OPTION VALUE="#51510">IIIª q. 89 a. 5 ad 1'); | 356 document.write('<OPTION VALUE="#51510">III&ordf; q. 89 a. 5 ad 1'); |
| 372 document.write('<OPTION VALUE="#51511">IIIª q. 89 a. 5 ad 2'); | 357 document.write('<OPTION VALUE="#51511">III&ordf; q. 89 a. 5 ad 2'); |
| 373 document.write('<OPTION VALUE="#51512">IIIª q. 89 a. 5 ad 3'); | 358 document.write('<OPTION VALUE="#51512">III&ordf; q. 89 a. 5 ad 3'); |
| 374 document.write('<OPTION VALUE="#51513">IIIª q. 89 a. 6 arg. 1'); | 359 document.write('<OPTION VALUE="#51513">III&ordf; q. 89 a. 6 arg. 1'); |
| 375 document.write('<OPTION VALUE="#51514">IIIª q. 89 a. 6 arg. 2'); | 360 document.write('<OPTION VALUE="#51514">III&ordf; q. 89 a. 6 arg. 2'); |
| 376 document.write('<OPTION VALUE="#51515">IIIª q. 89 a. 6 arg. 3'); | 361 document.write('<OPTION VALUE="#51515">III&ordf; q. 89 a. 6 arg. 3'); |
| 377 document.write('<OPTION VALUE="#51516">IIIª q. 89 a. 6 s. c.'); | 362 document.write('<OPTION VALUE="#51516">III&ordf; q. 89 a. 6 s. c.'); |
| 378 document.write('<OPTION VALUE="#51517">IIIª q. 89 a. 6 co.'); | 363 document.write('<OPTION VALUE="#51517">III&ordf; q. 89 a. 6 co.'); |
| 379 document.write('<OPTION VALUE="#51518">IIIª q. 89 a. 6 ad 1'); | 364 document.write('<OPTION VALUE="#51518">III&ordf; q. 89 a. 6 ad 1'); |
| 380 document.write('<OPTION VALUE="#51519">IIIª q. 89 a. 6 ad 2'); | 365 document.write('<OPTION VALUE="#51519">III&ordf; q. 89 a. 6 ad 2'); |
| 381 document.write('<OPTION VALUE="#51520">IIIª q. 89 a. 6 ad 3'); | 366 document.write('<OPTION VALUE="#51520">III&ordf; q. 89 a. 6 ad 3'); |
| 382 document.write('<OPTION VALUE="#51521">IIIª q. 90 pr.'); | 367 document.write('<OPTION VALUE="#51521">III&ordf; q. 90 pr.'); |
| 383 document.write('<OPTION VALUE="#51522">IIIª q. 90 a. 1 arg. 1'); | 368 document.write('<OPTION VALUE="#51522">III&ordf; q. 90 a. 1 arg. 1'); |
| 384 document.write('<OPTION VALUE="#51523">IIIª q. 90 a. 1 arg. 2'); | 369 document.write('<OPTION VALUE="#51523">III&ordf; q. 90 a. 1 arg. 2'); |
| 385 document.write('<OPTION VALUE="#51524">IIIª q. 90 a. 1 arg. 3'); | 370 document.write('<OPTION VALUE="#51524">III&ordf; q. 90 a. 1 arg. 3'); |
| 386 document.write('<OPTION VALUE="#51525">IIIª q. 90 a. 1 s. c.'); | 371 document.write('<OPTION VALUE="#51525">III&ordf; q. 90 a. 1 s. c.'); |
| 387 document.write('<OPTION VALUE="#51526">IIIª q. 90 a. 1 co.'); | 372 document.write('<OPTION VALUE="#51526">III&ordf; q. 90 a. 1 co.'); |
| 388 document.write('<OPTION VALUE="#51527">IIIª q. 90 a. 1 ad 1'); | 373 document.write('<OPTION VALUE="#51527">III&ordf; q. 90 a. 1 ad 1'); |
| 389 document.write('<OPTION VALUE="#51528">IIIª q. 90 a. 1 ad 2'); | 374 document.write('<OPTION VALUE="#51528">III&ordf; q. 90 a. 1 ad 2'); |
| 390 document.write('<OPTION VALUE="#51529">IIIª q. 90 a. 1 ad 3'); | 375 document.write('<OPTION VALUE="#51529">III&ordf; q. 90 a. 1 ad 3'); |
| 391 document.write('<OPTION VALUE="#51530">IIIª q. 90 a. 2 arg. 1'); | 376 document.write('<OPTION VALUE="#51530">III&ordf; q. 90 a. 2 arg. 1'); |
| 392 document.write('<OPTION VALUE="#51531">IIIª q. 90 a. 2 arg. 2'); | 377 document.write('<OPTION VALUE="#51531">III&ordf; q. 90 a. 2 arg. 2'); |
| 393 document.write('<OPTION VALUE="#51532">IIIª q. 90 a. 2 arg. 3'); | 378 document.write('<OPTION VALUE="#51532">III&ordf; q. 90 a. 2 arg. 3'); |
| 394 document.write('<OPTION VALUE="#51533">IIIª q. 90 a. 2 arg. 4'); | 379 document.write('<OPTION VALUE="#51533">III&ordf; q. 90 a. 2 arg. 4'); |
| 395 document.write('<OPTION VALUE="#51534">IIIª q. 90 a. 2 s. c.'); | 380 document.write('<OPTION VALUE="#51534">III&ordf; q. 90 a. 2 s. c.'); |
| 396 document.write('<OPTION VALUE="#51535">IIIª q. 90 a. 2 co.'); | 381 document.write('<OPTION VALUE="#51535">III&ordf; q. 90 a. 2 co.'); |
| 397 document.write('<OPTION VALUE="#51536">IIIª q. 90 a. 2 ad 1'); | 382 document.write('<OPTION VALUE="#51536">III&ordf; q. 90 a. 2 ad 1'); |
| 398 document.write('<OPTION VALUE="#51537">IIIª q. 90 a. 2 ad 2'); | 383 document.write('<OPTION VALUE="#51537">III&ordf; q. 90 a. 2 ad 2'); |
| 399 document.write('<OPTION VALUE="#51538">IIIª q. 90 a. 2 ad 3'); | 384 document.write('<OPTION VALUE="#51538">III&ordf; q. 90 a. 2 ad 3'); |
| 400 document.write('<OPTION VALUE="#51539">IIIª q. 90 a. 2 ad 4'); | 385 document.write('<OPTION VALUE="#51539">III&ordf; q. 90 a. 2 ad 4'); |
| 401 document.write('<OPTION VALUE="#51540">IIIª q. 90 a. 2 ad 5'); | 386 document.write('<OPTION VALUE="#51540">III&ordf; q. 90 a. 2 ad 5'); |
| 402 document.write('<OPTION VALUE="#51541">IIIª q. 90 a. 3 arg. 1'); | 387 document.write('<OPTION VALUE="#51541">III&ordf; q. 90 a. 3 arg. 1'); |
| 403 document.write('<OPTION VALUE="#51542">IIIª q. 90 a. 3 arg. 2'); | 388 document.write('<OPTION VALUE="#51542">III&ordf; q. 90 a. 3 arg. 2'); |
| 404 document.write('<OPTION VALUE="#51543">IIIª q. 90 a. 3 arg. 3'); | 389 document.write('<OPTION VALUE="#51543">III&ordf; q. 90 a. 3 arg. 3'); |
| 405 document.write('<OPTION VALUE="#51544">IIIª q. 90 a. 3 s. c.'); | 390 document.write('<OPTION VALUE="#51544">III&ordf; q. 90 a. 3 s. c.'); |
| 406 document.write('<OPTION VALUE="#51545">IIIª q. 90 a. 3 co.'); | 391 document.write('<OPTION VALUE="#51545">III&ordf; q. 90 a. 3 co.'); |
| 407 document.write('<OPTION VALUE="#51546">IIIª q. 90 a. 3 ad 1'); | 392 document.write('<OPTION VALUE="#51546">III&ordf; q. 90 a. 3 ad 1'); |
| 408 document.write('<OPTION VALUE="#51547">IIIª q. 90 a. 3 ad 2'); | 393 document.write('<OPTION VALUE="#51547">III&ordf; q. 90 a. 3 ad 2'); |
| 409 document.write('<OPTION VALUE="#51548">IIIª q. 90 a. 3 ad 3'); | 394 document.write('<OPTION VALUE="#51548">III&ordf; q. 90 a. 3 ad 3'); |
| 410 document.write('<OPTION VALUE="#51549">IIIª q. 90 a. 4 arg. 1'); | 395 document.write('<OPTION VALUE="#51549">III&ordf; q. 90 a. 4 arg. 1'); |
| 411 document.write('<OPTION VALUE="#51550">IIIª q. 90 a. 4 arg. 2'); | 396 document.write('<OPTION VALUE="#51550">III&ordf; q. 90 a. 4 arg. 2'); |
| 412 document.write('<OPTION VALUE="#51551">IIIª q. 90 a. 4 arg. 3'); | 397 document.write('<OPTION VALUE="#51551">III&ordf; q. 90 a. 4 arg. 3'); |
| 413 document.write('<OPTION VALUE="#51552">IIIª q. 90 a. 4 s. c.'); | 398 document.write('<OPTION VALUE="#51552">III&ordf; q. 90 a. 4 s. c.'); |
| 414 document.write('<OPTION VALUE="#51553">IIIª q. 90 a. 4 co.'); | 399 document.write('<OPTION VALUE="#51553">III&ordf; q. 90 a. 4 co.'); |
| 415 document.write('<OPTION VALUE="#51554">IIIª q. 90 a. 4 ad 1'); | 400 document.write('<OPTION VALUE="#51554">III&ordf; q. 90 a. 4 ad 1'); |
| 416 document.write('<OPTION VALUE="#51555">IIIª q. 90 a. 4 ad 2'); | 401 document.write('<OPTION VALUE="#51555">III&ordf; q. 90 a. 4 ad 2'); |
| 417 document.write('<OPTION VALUE="#51556">IIIª q. 90 a. 4 ad 3'); | 402 document.write('<OPTION VALUE="#51556">III&ordf; q. 90 a. 4 ad 3'); |
| 418 document.write('<\/SELECT>'); | 403 document.write('<\/SELECT>'); |
| 419 document.write('<BR><BR>'); | 404 document.write('<BR><BR>'); |
| 420 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | 405 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 421 document.write('<\/FORM>'); | 406 document.write('<\/FORM>'); |
| 422 // --> | 407 // --> |
| 423 //]]> | 408 // |
| 424 </script><br /> | 409 </script><br/> |
| 425 <hr /> | 410 <hr/> |
| 426 <br /></div> | 411 <br/></div><div class="q" id="q84"><h2>Quaestio 84</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 84 pr."><a name="51204"><span class="ref">[51204] |
| 427 <div class="D">Quaestio 84</div> | 412 IIIª q. 84 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de |
| 428 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 429 <p title="III q. 84 pr."><a name="51204"><span class="ref">[51204] | |
| 430 IIIª q. 84 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de | |
| 431 sacramento poenitentiae. Circa quod primo considerandum est de ipsa | 413 sacramento poenitentiae. Circa quod primo considerandum est de ipsa |
| 432 poenitentia; secundo, de effectu ipsius; tertio, de partibus eius; | 414 poenitentia; secundo, de effectu ipsius; tertio, de partibus eius; |
| 433 quarto, de suscipientibus hoc sacramentum; quinto, de potestate | 415 quarto, de suscipientibus hoc sacramentum; quinto, de potestate |
| 434 ministrorum; sexto, de solemni ritu huius sacramenti. Circa primum | 416 ministrorum; sexto, de solemni ritu huius sacramenti. Circa primum |
| 435 duo sunt consideranda, primo, de poenitentia secundum quod est | 417 duo sunt consideranda, primo, de poenitentia secundum quod est |
| 438 sacramentum. Secundo, de propria materia eius. Tertio, de forma | 420 sacramentum. Secundo, de propria materia eius. Tertio, de forma |
| 439 ipsius. Quarto, utrum impositio manus requiratur ad hoc | 421 ipsius. Quarto, utrum impositio manus requiratur ad hoc |
| 440 sacramentum. Quinto, utrum hoc sacramentum sit de necessitate | 422 sacramentum. Quinto, utrum hoc sacramentum sit de necessitate |
| 441 salutis. Sexto, de ordine eius ad alia sacramenta. Septimo, de | 423 salutis. Sexto, de ordine eius ad alia sacramenta. Septimo, de |
| 442 institutione eius. Octavo, de duratione ipsius. Nono, de | 424 institutione eius. Octavo, de duratione ipsius. Nono, de |
| 443 continuitate eius. Decimo, utrum possit iterari.</p> | 425 continuitate eius. Decimo, utrum possit iterari.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 84 a. 1 arg. 1"><a name="51205"><span class="ref">[51205] IIIª q. 84 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 444 <br /> | |
| 445 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 446 <p title="III q. 84 a. 1 arg. 1"><a name="51205"><span class= | |
| 447 "ref">[51205] IIIª q. 84 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 448 proceditur. Videtur quod poenitentia non sit sacramentum. Gregorius | 426 proceditur. Videtur quod poenitentia non sit sacramentum. Gregorius |
| 449 enim dicit, et habetur in decretis, I, qu. I, <i>sacramenta sunt | 427 enim dicit, et habetur in decretis, I, qu. I, <i>sacramenta sunt |
| 450 Baptisma, chrisma, corpus et sanguis Christi, quae ob id sacramenta | 428 Baptisma, chrisma, corpus et sanguis Christi, quae ob id sacramenta |
| 451 dicuntur quia sub tegumento corporalium rerum divina virtus | 429 dicuntur quia sub tegumento corporalium rerum divina virtus |
| 452 secretius operatur salutem</i>. Sed hoc non contingit in | 430 secretius operatur salutem</i>. Sed hoc non contingit in |
| 453 poenitentia, quia non adhibentur aliquae res corporales sub quibus | 431 poenitentia, quia non adhibentur aliquae res corporales sub quibus |
| 454 divina virtus operetur salutem. Ergo poenitentia non est | 432 divina virtus operetur salutem. Ergo poenitentia non est |
| 455 sacramentum.</p> | 433 sacramentum.</p><p title="III q. 84 a. 1 arg. 2"><a name="51206"><span class="ref">[51206] IIIª q. 84 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 456 <p title="III q. 84 a. 1 arg. 2"><a name="51206"><span class= | |
| 457 "ref">[51206] IIIª q. 84 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 458 sacramenta Ecclesiae a ministris Christi exhibentur, secundum illud | 434 sacramenta Ecclesiae a ministris Christi exhibentur, secundum illud |
| 459 I Cor. IV, <i>sic nos existimet homo ut ministros Christi et | 435 I Cor. IV, <i>sic nos existimet homo ut ministros Christi et |
| 460 dispensatores mysteriorum Dei</i>. Sed poenitentia non exhibetur a | 436 dispensatores mysteriorum Dei</i>. Sed poenitentia non exhibetur a |
| 461 ministris Christi, sed interius a Deo hominibus inspiratur, | 437 ministris Christi, sed interius a Deo hominibus inspiratur, |
| 462 secundum illud Ierem. XXXI, <i>postquam convertisti me, egi | 438 secundum illud Ierem. XXXI, <i>postquam convertisti me, egi |
| 463 poenitentiam</i>. Ergo videtur quod poenitentia non sit | 439 poenitentiam</i>. Ergo videtur quod poenitentia non sit |
| 464 sacramentum.</p> | 440 sacramentum.</p><p title="III q. 84 a. 1 arg. 3"><a name="51207"><span class="ref">[51207] IIIª q. 84 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 465 <p title="III q. 84 a. 1 arg. 3"><a name="51207"><span class= | |
| 466 "ref">[51207] IIIª q. 84 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 467 sacramentis de quibus supra diximus, est aliquid quod est | 441 sacramentis de quibus supra diximus, est aliquid quod est |
| 468 sacramentum tantum, aliquid quod est res et sacramentum, aliquid | 442 sacramentum tantum, aliquid quod est res et sacramentum, aliquid |
| 469 vero quod est res tantum, ut ex praemissis patet. Sed hoc non | 443 vero quod est res tantum, ut ex praemissis patet. Sed hoc non |
| 470 invenitur in poenitentia. Ergo poenitentia non est sacramentum.</p> | 444 invenitur in poenitentia. Ergo poenitentia non est sacramentum.</p><p title="III q. 84 a. 1 s. c."><a name="51208"><span class="ref">[51208] IIIª q. 84 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 471 <p title="III q. 84 a. 1 s. c."><a name="51208"><span class= | |
| 472 "ref">[51208] IIIª q. 84 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 473 quod, sicut Baptismus adhibetur ad purificandum a peccato, ita et | 445 quod, sicut Baptismus adhibetur ad purificandum a peccato, ita et |
| 474 poenitentia, unde et Petrus dixit Simoni, Act. VIII, | 446 poenitentia, unde et Petrus dixit Simoni, Act. VIII, |
| 475 <i>poenitentiam age ab hac nequitia tua</i>. Sed Baptismus est | 447 <i>poenitentiam age ab hac nequitia tua</i>. Sed Baptismus est |
| 476 sacramentum, ut supra dictum est. Ergo pari ratione et | 448 sacramentum, ut supra dictum est. Ergo pari ratione et |
| 477 poenitentia.</p> | 449 poenitentia.</p><p title="III q. 84 a. 1 co."><a name="51209"><span class="ref">[51209] IIIª q. 84 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 478 <p title="III q. 84 a. 1 co."><a name="51209"><span class= | |
| 479 "ref">[51209] IIIª q. 84 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 480 dicendum quod, sicut Gregorius dicit, in capite supra dicto, | 450 dicendum quod, sicut Gregorius dicit, in capite supra dicto, |
| 481 <i>sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut | 451 <i>sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut |
| 482 aliquid significative accipiamus quod sancte accipiendum est</i>. | 452 aliquid significative accipiamus quod sancte accipiendum est</i>. |
| 483 Manifestum est autem quod in poenitentia ita res gesta fit quod | 453 Manifestum est autem quod in poenitentia ita res gesta fit quod |
| 484 aliquid sanctum significatur, tam ex parte peccatoris poenitentis, | 454 aliquid sanctum significatur, tam ex parte peccatoris poenitentis, |
| 485 quam ex parte sacerdotis absolventis, nam peccator poenitens per ea | 455 quam ex parte sacerdotis absolventis, nam peccator poenitens per ea |
| 486 quae agit et dicit, significat cor suum a peccato recessisse; | 456 quae agit et dicit, significat cor suum a peccato recessisse; |
| 487 similiter etiam sacerdos per ea quae agit et dicit circa | 457 similiter etiam sacerdos per ea quae agit et dicit circa |
| 488 poenitentem, significat opus Dei remittentis peccatum. Unde | 458 poenitentem, significat opus Dei remittentis peccatum. Unde |
| 489 manifestum est quod poenitentia quae in Ecclesia agitur, est | 459 manifestum est quod poenitentia quae in Ecclesia agitur, est |
| 490 sacramentum.</p> | 460 sacramentum.</p><p title="III q. 84 a. 1 ad 1"><a name="51210"><span class="ref">[51210] IIIª q. 84 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 491 <p title="III q. 84 a. 1 ad 1"><a name="51210"><span class= | |
| 492 "ref">[51210] IIIª q. 84 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 493 dicendum quod nomine corporalium rerum intelliguntur large etiam | 461 dicendum quod nomine corporalium rerum intelliguntur large etiam |
| 494 ipsi exteriores actus sensibiles, qui ita se habent in hoc | 462 ipsi exteriores actus sensibiles, qui ita se habent in hoc |
| 495 sacramento sicut aqua in Baptismo vel chrisma in confirmatione. Est | 463 sacramento sicut aqua in Baptismo vel chrisma in confirmatione. Est |
| 496 autem attendendum quod in illis sacramentis in quibus confertur | 464 autem attendendum quod in illis sacramentis in quibus confertur |
| 497 excellens gratia, quae superabundat omnem facultatem humani actus, | 465 excellens gratia, quae superabundat omnem facultatem humani actus, |
| 505 dispositive se habent ad sacramenta. In illis autem sacramentis | 473 dispositive se habent ad sacramenta. In illis autem sacramentis |
| 506 quae habent effectum correspondentem humanis actibus, ipsi actus | 474 quae habent effectum correspondentem humanis actibus, ipsi actus |
| 507 humani sensibiles sunt loco materiae, ut accidit in poenitentia et | 475 humani sensibiles sunt loco materiae, ut accidit in poenitentia et |
| 508 matrimonio. Sicut etiam in medicinis corporalibus quaedam sunt res | 476 matrimonio. Sicut etiam in medicinis corporalibus quaedam sunt res |
| 509 exterius adhibitae, sicut emplastra et electuaria; quaedam vero | 477 exterius adhibitae, sicut emplastra et electuaria; quaedam vero |
| 510 sunt actus sanandorum, puta exercitationes quaedam.</p> | 478 sunt actus sanandorum, puta exercitationes quaedam.</p><p title="III q. 84 a. 1 ad 2"><a name="51211"><span class="ref">[51211] IIIª q. 84 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 511 <p title="III q. 84 a. 1 ad 2"><a name="51211"><span class= | |
| 512 "ref">[51211] IIIª q. 84 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 513 dicendum quod in sacramentis quae habent corporalem materiam, | 479 dicendum quod in sacramentis quae habent corporalem materiam, |
| 514 oportet quod illa materia adhibeatur a ministro Ecclesiae, qui | 480 oportet quod illa materia adhibeatur a ministro Ecclesiae, qui |
| 515 gerit personam Christi, in signum quod excellentia virtutis in | 481 gerit personam Christi, in signum quod excellentia virtutis in |
| 516 sacramento operantis est a Christo. In sacramento autem | 482 sacramento operantis est a Christo. In sacramento autem |
| 517 poenitentiae, sicut dictum est, sunt actus humani pro materia, qui | 483 poenitentiae, sicut dictum est, sunt actus humani pro materia, qui |
| 518 proveniunt ex inspiratione interna. Unde materia non adhibetur a | 484 proveniunt ex inspiratione interna. Unde materia non adhibetur a |
| 519 ministro, sed a Deo interius operante, sed complementum sacramenti | 485 ministro, sed a Deo interius operante, sed complementum sacramenti |
| 520 exhibet minister, dum poenitentem absolvit.</p> | 486 exhibet minister, dum poenitentem absolvit.</p><p title="III q. 84 a. 1 ad 3"><a name="51212"><span class="ref">[51212] IIIª q. 84 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 521 <p title="III q. 84 a. 1 ad 3"><a name="51212"><span class= | |
| 522 "ref">[51212] IIIª q. 84 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 523 dicendum quod etiam in poenitentia est aliquid quod est sacramentum | 487 dicendum quod etiam in poenitentia est aliquid quod est sacramentum |
| 524 tantum, scilicet actus exercitus tam per peccatorem poenitentem, | 488 tantum, scilicet actus exercitus tam per peccatorem poenitentem, |
| 525 quam etiam per sacerdotem absolventem. Res autem et sacramentum est | 489 quam etiam per sacerdotem absolventem. Res autem et sacramentum est |
| 526 poenitentia interior peccatoris. Res autem tantum et non | 490 poenitentia interior peccatoris. Res autem tantum et non |
| 527 sacramentum est remissio peccati. Quorum primum totum simul sumptum | 491 sacramentum est remissio peccati. Quorum primum totum simul sumptum |
| 528 est causa secundi; primum autem et secundum sunt causa tertii.</p> | 492 est causa secundi; primum autem et secundum sunt causa tertii.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 84 a. 2 arg. 1"><a name="51213"><span class="ref">[51213] IIIª q. 84 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 529 <br /> | |
| 530 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 531 <p title="III q. 84 a. 2 arg. 1"><a name="51213"><span class= | |
| 532 "ref">[51213] IIIª q. 84 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 533 sic proceditur. Videtur quod peccata non sint propria materia huius | 493 sic proceditur. Videtur quod peccata non sint propria materia huius |
| 534 sacramenti. Materia enim in aliis sacramentis per aliqua verba | 494 sacramenti. Materia enim in aliis sacramentis per aliqua verba |
| 535 sanctificatur, et sanctificata effectum sacramenti operatur. | 495 sanctificatur, et sanctificata effectum sacramenti operatur. |
| 536 Peccata autem non possunt sanctificari, eo quod contrariantur | 496 Peccata autem non possunt sanctificari, eo quod contrariantur |
| 537 effectui sacramenti, qui est gratia remittens peccata. Ergo peccata | 497 effectui sacramenti, qui est gratia remittens peccata. Ergo peccata |
| 538 non sunt materia propria huius sacramenti.</p> | 498 non sunt materia propria huius sacramenti.</p><p title="III q. 84 a. 2 arg. 2"><a name="51214"><span class="ref">[51214] IIIª q. 84 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 539 <p title="III q. 84 a. 2 arg. 2"><a name="51214"><span class= | |
| 540 "ref">[51214] IIIª q. 84 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 541 Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>nullus potest | 499 Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>nullus potest |
| 542 inchoare novam vitam nisi eum veteris vitae poeniteat</i>. Sed ad | 500 inchoare novam vitam nisi eum veteris vitae poeniteat</i>. Sed ad |
| 543 vetustatem vitae pertinent non solum peccata, sed etiam | 501 vetustatem vitae pertinent non solum peccata, sed etiam |
| 544 poenalitates praesentis vitae. Non ergo peccata sunt propria | 502 poenalitates praesentis vitae. Non ergo peccata sunt propria |
| 545 materia poenitentiae.</p> | 503 materia poenitentiae.</p><p title="III q. 84 a. 2 arg. 3"><a name="51215"><span class="ref">[51215] IIIª q. 84 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 546 <p title="III q. 84 a. 2 arg. 3"><a name="51215"><span class= | |
| 547 "ref">[51215] IIIª q. 84 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 548 peccatorum quoddam est originale, quoddam mortale, quoddam veniale. | 504 peccatorum quoddam est originale, quoddam mortale, quoddam veniale. |
| 549 Sed poenitentiae sacramentum non ordinatur contra originale | 505 Sed poenitentiae sacramentum non ordinatur contra originale |
| 550 peccatum, quod tollitur per Baptismum; neque etiam contra veniale, | 506 peccatum, quod tollitur per Baptismum; neque etiam contra veniale, |
| 551 quod tollitur per tunsionem pectoris, et aquam benedictam, et alia | 507 quod tollitur per tunsionem pectoris, et aquam benedictam, et alia |
| 552 huiusmodi. Ergo peccata non sunt propria materia poenitentiae.</p> | 508 huiusmodi. Ergo peccata non sunt propria materia poenitentiae.</p><p title="III q. 84 a. 2 s. c."><a name="51216"><span class="ref">[51216] IIIª q. 84 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 553 <p title="III q. 84 a. 2 s. c."><a name="51216"><span class= | |
| 554 "ref">[51216] IIIª q. 84 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 555 quod apostolus dicit, II Cor. XII, <i>non egerunt poenitentiam | 509 quod apostolus dicit, II Cor. XII, <i>non egerunt poenitentiam |
| 556 super immunditia et fornicatione et impudicitia quam | 510 super immunditia et fornicatione et impudicitia quam |
| 557 gesserunt</i>.</p> | 511 gesserunt</i>.</p><p title="III q. 84 a. 2 co."><a name="51217"><span class="ref">[51217] IIIª q. 84 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 558 <p title="III q. 84 a. 2 co."><a name="51217"><span class= | |
| 559 "ref">[51217] IIIª q. 84 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 560 dicendum quod duplex est materia, scilicet proxima et remota, sicut | 512 dicendum quod duplex est materia, scilicet proxima et remota, sicut |
| 561 statuae proxima materia est metallum, remota vero aqua. Dictum est | 513 statuae proxima materia est metallum, remota vero aqua. Dictum est |
| 562 autem quod proxima materia huius sacramenti sunt actus poenitentis, | 514 autem quod proxima materia huius sacramenti sunt actus poenitentis, |
| 563 cuius materia sunt peccata, de quibus dolet, et quae confitetur, et | 515 cuius materia sunt peccata, de quibus dolet, et quae confitetur, et |
| 564 pro quibus satisfacit. Unde relinquitur quod remota materia | 516 pro quibus satisfacit. Unde relinquitur quod remota materia |
| 565 poenitentiae sunt peccata, non attentanda, sed detestanda et | 517 poenitentiae sunt peccata, non attentanda, sed detestanda et |
| 566 destruenda.</p> | 518 destruenda.</p><p title="III q. 84 a. 2 ad 1"><a name="51218"><span class="ref">[51218] IIIª q. 84 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 567 <p title="III q. 84 a. 2 ad 1"><a name="51218"><span class= | |
| 568 "ref">[51218] IIIª q. 84 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 569 dicendum quod ratio illa procedit de proxima materia | 519 dicendum quod ratio illa procedit de proxima materia |
| 570 sacramenti.</p> | 520 sacramenti.</p><p title="III q. 84 a. 2 ad 2"><a name="51219"><span class="ref">[51219] IIIª q. 84 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 571 <p title="III q. 84 a. 2 ad 2"><a name="51219"><span class= | |
| 572 "ref">[51219] IIIª q. 84 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 573 dicendum quod vetus et mortalis vita est obiectum poenitentiae, non | 521 dicendum quod vetus et mortalis vita est obiectum poenitentiae, non |
| 574 ratione poenae, sed ratione culpae annexae.</p> | 522 ratione poenae, sed ratione culpae annexae.</p><p title="III q. 84 a. 2 ad 3"><a name="51220"><span class="ref">[51220] IIIª q. 84 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 575 <p title="III q. 84 a. 2 ad 3"><a name="51220"><span class= | |
| 576 "ref">[51220] IIIª q. 84 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 577 dicendum quod poenitentia quodammodo est de quolibet peccatorum | 523 dicendum quod poenitentia quodammodo est de quolibet peccatorum |
| 578 genere, non tamen eodem modo. Nam de peccato actuali mortali est | 524 genere, non tamen eodem modo. Nam de peccato actuali mortali est |
| 579 poenitentia proprie et principaliter, proprie quidem, quia proprie | 525 poenitentia proprie et principaliter, proprie quidem, quia proprie |
| 580 dicimur poenitere de his quae nostra voluntate commisimus; | 526 dicimur poenitere de his quae nostra voluntate commisimus; |
| 581 principaliter autem, quia ad deletionem peccati mortalis hoc | 527 principaliter autem, quia ad deletionem peccati mortalis hoc |
| 588 peractum; nisi forte inquantum voluntas Adae reputatur nostra, | 534 peractum; nisi forte inquantum voluntas Adae reputatur nostra, |
| 589 secundum modum loquendi quo apostolus dicit, Rom. V, <i>in quo | 535 secundum modum loquendi quo apostolus dicit, Rom. V, <i>in quo |
| 590 omnes peccaverunt</i>. Inquantum tamen accipitur poenitentia large | 536 omnes peccaverunt</i>. Inquantum tamen accipitur poenitentia large |
| 591 pro quacumque detestatione rei praeteritae, potest dici poenitentia | 537 pro quacumque detestatione rei praeteritae, potest dici poenitentia |
| 592 de peccato originali, sicut loquitur Augustinus in libro de | 538 de peccato originali, sicut loquitur Augustinus in libro de |
| 593 poenitentia.</p> | 539 poenitentia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 84 a. 3 arg. 1"><a name="51221"><span class="ref">[51221] IIIª q. 84 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 594 <br /> | |
| 595 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 596 <p title="III q. 84 a. 3 arg. 1"><a name="51221"><span class= | |
| 597 "ref">[51221] IIIª q. 84 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 598 proceditur. Videtur quod haec non sit forma huius sacramenti, ego | 540 proceditur. Videtur quod haec non sit forma huius sacramenti, ego |
| 599 te absolvo. Formae enim sacramentorum ex institutione Christi et | 541 te absolvo. Formae enim sacramentorum ex institutione Christi et |
| 600 usu Ecclesiae habentur. Sed Christus non legitur hanc formam | 542 usu Ecclesiae habentur. Sed Christus non legitur hanc formam |
| 601 instituisse. Neque etiam in communi usu habetur, quinimmo in | 543 instituisse. Neque etiam in communi usu habetur, quinimmo in |
| 602 quibusdam absolutionibus quae in Ecclesia publice fiunt, sicut in | 544 quibusdam absolutionibus quae in Ecclesia publice fiunt, sicut in |
| 603 prima et completorio et in cena domini, absolvens non utitur | 545 prima et completorio et in cena domini, absolvens non utitur |
| 604 oratione indicativa, ut dicat, ego vos absolvo, sed oratione | 546 oratione indicativa, ut dicat, ego vos absolvo, sed oratione |
| 605 deprecativa, cum dicit, misereatur vestri omnipotens Deus, vel, | 547 deprecativa, cum dicit, misereatur vestri omnipotens Deus, vel, |
| 606 absolutionem tribuat vobis omnipotens Deus. Ergo haec non est forma | 548 absolutionem tribuat vobis omnipotens Deus. Ergo haec non est forma |
| 607 huius sacramenti, ego te absolvo.</p> | 549 huius sacramenti, ego te absolvo.</p><p title="III q. 84 a. 3 arg. 2"><a name="51222"><span class="ref">[51222] IIIª q. 84 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, Leo |
| 608 <p title="III q. 84 a. 3 arg. 2"><a name="51222"><span class= | |
| 609 "ref">[51222] IIIª q. 84 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, Leo | |
| 610 Papa dicit, <i>indulgentia Dei nisi supplicationibus sacerdotum | 550 Papa dicit, <i>indulgentia Dei nisi supplicationibus sacerdotum |
| 611 nequit obtineri</i>. Loquitur autem de indulgentia Dei quae | 551 nequit obtineri</i>. Loquitur autem de indulgentia Dei quae |
| 612 praestatur poenitentibus. Ergo forma huius sacramenti debet esse | 552 praestatur poenitentibus. Ergo forma huius sacramenti debet esse |
| 613 per modum deprecationis.</p> | 553 per modum deprecationis.</p><p title="III q. 84 a. 3 arg. 3"><a name="51223"><span class="ref">[51223] IIIª q. 84 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 614 <p title="III q. 84 a. 3 arg. 3"><a name="51223"><span class= | |
| 615 "ref">[51223] IIIª q. 84 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 616 idem est absolvere a peccato quod peccatum remittere. Sed <i>solus | 554 idem est absolvere a peccato quod peccatum remittere. Sed <i>solus |
| 617 Deus peccatum remittit, qui etiam solus interius a peccato | 555 Deus peccatum remittit, qui etiam solus interius a peccato |
| 618 mundat</i>, ut Augustinus dicit, super Ioan. Ergo videtur quod | 556 mundat</i>, ut Augustinus dicit, super Ioan. Ergo videtur quod |
| 619 solus Deus a peccato absolvat. Non ergo debet dicere sacerdos, ego | 557 solus Deus a peccato absolvat. Non ergo debet dicere sacerdos, ego |
| 620 te absolvo, sicut non dicit, ego tibi peccata remitto.</p> | 558 te absolvo, sicut non dicit, ego tibi peccata remitto.</p><p title="III q. 84 a. 3 arg. 4"><a name="51224"><span class="ref">[51224] IIIª q. 84 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 621 <p title="III q. 84 a. 3 arg. 4"><a name="51224"><span class= | |
| 622 "ref">[51224] IIIª q. 84 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 623 sicut dominus dedit potestatem discipulis absolvendi a peccatis, | 559 sicut dominus dedit potestatem discipulis absolvendi a peccatis, |
| 624 ita etiam dedit eis potestatem curandi infirmitates, scilicet <i>ut | 560 ita etiam dedit eis potestatem curandi infirmitates, scilicet <i>ut |
| 625 Daemonia eiicerent et ut languores curarent</i>, ut habetur Matth. | 561 Daemonia eiicerent et ut languores curarent</i>, ut habetur Matth. |
| 626 X et Luc. IX. Sed sanando infirmos apostoli non utebantur his | 562 X et Luc. IX. Sed sanando infirmos apostoli non utebantur his |
| 627 verbis, ego te sano, sed, sanet te dominus Iesus Christus. Ergo | 563 verbis, ego te sano, sed, sanet te dominus Iesus Christus. Ergo |
| 628 videtur quod sacerdotes, habentes potestatem apostolis a Christo | 564 videtur quod sacerdotes, habentes potestatem apostolis a Christo |
| 629 traditam, non debeant uti hac forma verborum, ego te absolvo, sed, | 565 traditam, non debeant uti hac forma verborum, ego te absolvo, sed, |
| 630 absolutionem praebeat tibi Christus.</p> | 566 absolutionem praebeat tibi Christus.</p><p title="III q. 84 a. 3 arg. 5"><a name="51225"><span class="ref">[51225] IIIª q. 84 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 631 <p title="III q. 84 a. 3 arg. 5"><a name="51225"><span class= | |
| 632 "ref">[51225] IIIª q. 84 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 633 quidam hac forma utentes sic eam exponunt, <i>ego te absolvo, | 567 quidam hac forma utentes sic eam exponunt, <i>ego te absolvo, |
| 634 idest, absolutum ostendo</i>. Sed neque hoc sacerdos facere potest, | 568 idest, absolutum ostendo</i>. Sed neque hoc sacerdos facere potest, |
| 635 nisi ei divinitus reveletur. Unde, ut legitur Matth. XVI, antequam | 569 nisi ei divinitus reveletur. Unde, ut legitur Matth. XVI, antequam |
| 636 Petro diceretur, <i>quodcumque solveris super terram, erit</i> | 570 Petro diceretur, <i>quodcumque solveris super terram, erit</i> |
| 637 etc., dictum est ei, <i>beatus es, Simon Bar Iona, quia caro et | 571 etc., dictum est ei, <i>beatus es, Simon Bar Iona, quia caro et |
| 638 sanguis non revelavit tibi, sed pater meus, qui in caelis est</i>. | 572 sanguis non revelavit tibi, sed pater meus, qui in caelis est</i>. |
| 639 Ergo videtur quod sacerdos cui non est facta revelatio, | 573 Ergo videtur quod sacerdos cui non est facta revelatio, |
| 640 praesumptuose dicat, ego te absolvo, etiam si exponatur, idest, | 574 praesumptuose dicat, ego te absolvo, etiam si exponatur, idest, |
| 641 absolutum ostendo.</p> | 575 absolutum ostendo.</p><p title="III q. 84 a. 3 s. c."><a name="51226"><span class="ref">[51226] IIIª q. 84 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 642 <p title="III q. 84 a. 3 s. c."><a name="51226"><span class= | |
| 643 "ref">[51226] IIIª q. 84 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 644 quod, sicut dominus dixit discipulis, Matth. ult., <i>euntes, | 576 quod, sicut dominus dixit discipulis, Matth. ult., <i>euntes, |
| 645 docete omnes gentes, baptizantes eos</i>, ita dixit Petro, Matth. | 577 docete omnes gentes, baptizantes eos</i>, ita dixit Petro, Matth. |
| 646 XVI, <i>quodcumque solveris</i>. Sed sacerdos, auctoritate illorum | 578 XVI, <i>quodcumque solveris</i>. Sed sacerdos, auctoritate illorum |
| 647 verborum Christi fretus, dicit, ego te baptizo. Ergo, eadem | 579 verborum Christi fretus, dicit, ego te baptizo. Ergo, eadem |
| 648 auctoritate, dicere debet in hoc sacramento, ego te absolvo.</p> | 580 auctoritate, dicere debet in hoc sacramento, ego te absolvo.</p><p title="III q. 84 a. 3 co."><a name="51227"><span class="ref">[51227] IIIª q. 84 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 649 <p title="III q. 84 a. 3 co."><a name="51227"><span class= | |
| 650 "ref">[51227] IIIª q. 84 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 651 dicendum quod in qualibet re perfectio attribuitur formae. Dictum | 581 dicendum quod in qualibet re perfectio attribuitur formae. Dictum |
| 652 est autem supra quod hoc sacramentum perficitur per ea quae sunt ex | 582 est autem supra quod hoc sacramentum perficitur per ea quae sunt ex |
| 653 parte sacerdotis. Unde oportet quod ea quae sunt ex parte | 583 parte sacerdotis. Unde oportet quod ea quae sunt ex parte |
| 654 poenitentis, sive sint verba sive facta, sint quaedam materia huius | 584 poenitentis, sive sint verba sive facta, sint quaedam materia huius |
| 655 sacramenti, ea vero quae sunt ex parte sacerdotis, se habent per | 585 sacramenti, ea vero quae sunt ex parte sacerdotis, se habent per |
| 668 dicuntur esse materia poenitentiae, ut ex supra dictis patet. Talis | 598 dicuntur esse materia poenitentiae, ut ex supra dictis patet. Talis |
| 669 autem remotio significatur a sacerdote cum dicitur, ego te absolvo, | 599 autem remotio significatur a sacerdote cum dicitur, ego te absolvo, |
| 670 nam peccata sunt quaedam vincula, secundum illud Proverb. V, | 600 nam peccata sunt quaedam vincula, secundum illud Proverb. V, |
| 671 <i>iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum | 601 <i>iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum |
| 672 quisque constringitur</i>. Unde patet quod haec est | 602 quisque constringitur</i>. Unde patet quod haec est |
| 673 convenientissima forma huius sacramenti, ego te absolvo.</p> | 603 convenientissima forma huius sacramenti, ego te absolvo.</p><p title="III q. 84 a. 3 ad 1"><a name="51228"><span class="ref">[51228] IIIª q. 84 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 674 <p title="III q. 84 a. 3 ad 1"><a name="51228"><span class= | |
| 675 "ref">[51228] IIIª q. 84 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 676 dicendum quod ista forma sumitur ex ipsis verbis Christi quibus | 604 dicendum quod ista forma sumitur ex ipsis verbis Christi quibus |
| 677 Petro dixit, <i>quodcumque solveris super terram</i>, et cetera. Et | 605 Petro dixit, <i>quodcumque solveris super terram</i>, et cetera. Et |
| 678 tali forma utitur Ecclesia in sacramentali absolutione. Huiusmodi | 606 tali forma utitur Ecclesia in sacramentali absolutione. Huiusmodi |
| 679 autem absolutiones in publico factae non sunt sacramentales, sed | 607 autem absolutiones in publico factae non sunt sacramentales, sed |
| 680 sunt orationes quaedam ordinatae ad remissionem venialium | 608 sunt orationes quaedam ordinatae ad remissionem venialium |
| 682 misereatur tui omnipotens Deus, vel, absolutionem et remissionem | 610 misereatur tui omnipotens Deus, vel, absolutionem et remissionem |
| 683 tribuat tibi Deus, quia per haec verba sacerdos absolutionem non | 611 tribuat tibi Deus, quia per haec verba sacerdos absolutionem non |
| 684 significat fieri, sed petit ut fiat. Praemittitur tamen etiam in | 612 significat fieri, sed petit ut fiat. Praemittitur tamen etiam in |
| 685 sacramentali absolutione talis oratio, ne impediatur effectus | 613 sacramentali absolutione talis oratio, ne impediatur effectus |
| 686 sacramenti ex parte poenitentis, cuius actus materialiter se habent | 614 sacramenti ex parte poenitentis, cuius actus materialiter se habent |
| 687 in hoc sacramento, non autem in Baptismo vel in confirmatione.</p> | 615 in hoc sacramento, non autem in Baptismo vel in confirmatione.</p><p title="III q. 84 a. 3 ad 2"><a name="51229"><span class="ref">[51229] IIIª q. 84 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 688 <p title="III q. 84 a. 3 ad 2"><a name="51229"><span class= | |
| 689 "ref">[51229] IIIª q. 84 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 690 dicendum quod verbum Leonis Papae est intelligendum quantum ad | 616 dicendum quod verbum Leonis Papae est intelligendum quantum ad |
| 691 deprecationem quae praemittitur absolutioni. Non autem removet quin | 617 deprecationem quae praemittitur absolutioni. Non autem removet quin |
| 692 sacerdotes absolvant.</p> | 618 sacerdotes absolvant.</p><p title="III q. 84 a. 3 ad 3"><a name="51230"><span class="ref">[51230] IIIª q. 84 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 693 <p title="III q. 84 a. 3 ad 3"><a name="51230"><span class= | |
| 694 "ref">[51230] IIIª q. 84 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 695 dicendum quod solus Deus per auctoritatem et a peccato absolvit et | 619 dicendum quod solus Deus per auctoritatem et a peccato absolvit et |
| 696 peccata remittit. Sacerdotes autem utrumque faciunt per | 620 peccata remittit. Sacerdotes autem utrumque faciunt per |
| 697 ministerium, inquantum scilicet verba sacerdotis in hoc sacramento | 621 ministerium, inquantum scilicet verba sacerdotis in hoc sacramento |
| 698 instrumentaliter operantur, sicut etiam in aliis sacramentis; nam | 622 instrumentaliter operantur, sicut etiam in aliis sacramentis; nam |
| 699 virtus divina est quae interius operatur in omnibus sacramentalibus | 623 virtus divina est quae interius operatur in omnibus sacramentalibus |
| 708 aliquid quod pertineat ad primam auctoritatem Dei, scilicet ut | 632 aliquid quod pertineat ad primam auctoritatem Dei, scilicet ut |
| 709 dicatur, <i>ego te absolvo in nomine patris et filii et spiritus | 633 dicatur, <i>ego te absolvo in nomine patris et filii et spiritus |
| 710 sancti</i>, vel, per virtutem passionis Christi, vel, auctoritate | 634 sancti</i>, vel, per virtutem passionis Christi, vel, auctoritate |
| 711 Dei, sicut Dionysius exponit, XIII cap. Caelest. Hier. Quia tamen | 635 Dei, sicut Dionysius exponit, XIII cap. Caelest. Hier. Quia tamen |
| 712 hoc non est determinatum ex verbis Christi, sicut in Baptismo, | 636 hoc non est determinatum ex verbis Christi, sicut in Baptismo, |
| 713 talis appositio relinquitur arbitrio sacerdotis.</p> | 637 talis appositio relinquitur arbitrio sacerdotis.</p><p title="III q. 84 a. 3 ad 4"><a name="51231"><span class="ref">[51231] IIIª q. 84 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 714 <p title="III q. 84 a. 3 ad 4"><a name="51231"><span class= | |
| 715 "ref">[51231] IIIª q. 84 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 716 dicendum quod apostolis non est data potestas ut ipsi sanarent | 638 dicendum quod apostolis non est data potestas ut ipsi sanarent |
| 717 infirmos, sed ut ad eorum orationem infirmi sanarentur. Est autem | 639 infirmos, sed ut ad eorum orationem infirmi sanarentur. Est autem |
| 718 eis collata potestas operandi instrumentaliter, sive | 640 eis collata potestas operandi instrumentaliter, sive |
| 719 ministerialiter, in sacramentis. Et ideo magis possunt in formis | 641 ministerialiter, in sacramentis. Et ideo magis possunt in formis |
| 720 sacramentalibus exprimere actum suum quam in sanationibus | 642 sacramentalibus exprimere actum suum quam in sanationibus |
| 721 infirmitatum. In quibus tamen non semper utebantur modo | 643 infirmitatum. In quibus tamen non semper utebantur modo |
| 722 deprecativo, sed quandoque etiam modo indicativo et imperativo, | 644 deprecativo, sed quandoque etiam modo indicativo et imperativo, |
| 723 sicut Act. III legitur quod Petrus dixit claudo, <i>quod habeo, hoc | 645 sicut Act. III legitur quod Petrus dixit claudo, <i>quod habeo, hoc |
| 724 tibi do. In nomine Iesu Christi, surge et ambula</i>.</p> | 646 tibi do. In nomine Iesu Christi, surge et ambula</i>.</p><p title="III q. 84 a. 3 ad 5"><a name="51232"><span class="ref">[51232] IIIª q. 84 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 725 <p title="III q. 84 a. 3 ad 5"><a name="51232"><span class= | |
| 726 "ref">[51232] IIIª q. 84 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 727 dicendum quod ista expositio, <i>ego te absolvo, idest, absolutum | 647 dicendum quod ista expositio, <i>ego te absolvo, idest, absolutum |
| 728 ostendo</i>, quantum ad aliquid quidem vera est, non tamen est | 648 ostendo</i>, quantum ad aliquid quidem vera est, non tamen est |
| 729 perfecta. Sacramenta enim novae legis non solum significant, sed | 649 perfecta. Sacramenta enim novae legis non solum significant, sed |
| 730 etiam faciunt quod significant. Unde sicut sacerdos, baptizando | 650 etiam faciunt quod significant. Unde sicut sacerdos, baptizando |
| 731 aliquem, ostendit hominem interius ablutum per verba et facta, non | 651 aliquem, ostendit hominem interius ablutum per verba et facta, non |
| 740 caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum</i>. Unde nec | 660 caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum</i>. Unde nec |
| 741 sacerdos indiget speciali revelatione sibi facta, sed sufficit | 661 sacerdos indiget speciali revelatione sibi facta, sed sufficit |
| 742 generalis revelatio fidei, per quam remittuntur peccata. Unde | 662 generalis revelatio fidei, per quam remittuntur peccata. Unde |
| 743 revelatio fidei dicitur Petro facta fuisse. Esset autem perfectior | 663 revelatio fidei dicitur Petro facta fuisse. Esset autem perfectior |
| 744 expositio, ego te absolvo, idest, sacramentum absolutionis tibi | 664 expositio, ego te absolvo, idest, sacramentum absolutionis tibi |
| 745 impendo.</p> | 665 impendo.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 84 a. 4 arg. 1"><a name="51233"><span class="ref">[51233] IIIª q. 84 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 746 <br /> | |
| 747 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 748 <p title="III q. 84 a. 4 arg. 1"><a name="51233"><span class= | |
| 749 "ref">[51233] IIIª q. 84 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 750 proceditur. Videtur quod impositio manuum sacerdotis requiratur ad | 666 proceditur. Videtur quod impositio manuum sacerdotis requiratur ad |
| 751 hoc sacramentum. Dicitur enim Marc. ult., <i>super aegros manus | 667 hoc sacramentum. Dicitur enim Marc. ult., <i>super aegros manus |
| 752 imponent, et bene habebunt</i>. Aegri autem spiritualiter sunt | 668 imponent, et bene habebunt</i>. Aegri autem spiritualiter sunt |
| 753 peccatores, qui recipiunt bonam habitudinem per hoc sacramentum. | 669 peccatores, qui recipiunt bonam habitudinem per hoc sacramentum. |
| 754 Ergo in hoc sacramento est manus impositio facienda.</p> | 670 Ergo in hoc sacramento est manus impositio facienda.</p><p title="III q. 84 a. 4 arg. 2"><a name="51234"><span class="ref">[51234] IIIª q. 84 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 755 <p title="III q. 84 a. 4 arg. 2"><a name="51234"><span class= | |
| 756 "ref">[51234] IIIª q. 84 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 757 sacramento poenitentiae recuperat homo spiritum sanctum amissum, | 671 sacramento poenitentiae recuperat homo spiritum sanctum amissum, |
| 758 unde ex persona poenitentis dicitur in Psalmo, <i>redde mihi | 672 unde ex persona poenitentis dicitur in Psalmo, <i>redde mihi |
| 759 laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me</i>. Sed | 673 laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me</i>. Sed |
| 760 spiritus sanctus datur per impositionem manuum, legitur enim Act. | 674 spiritus sanctus datur per impositionem manuum, legitur enim Act. |
| 761 VIII, quod <i>apostoli imponebant manus super illos, et accipiebant | 675 VIII, quod <i>apostoli imponebant manus super illos, et accipiebant |
| 762 spiritum sanctum</i>; et Matth. XIX dicitur quod <i>oblati sunt | 676 spiritum sanctum</i>; et Matth. XIX dicitur quod <i>oblati sunt |
| 763 domino parvuli ut eis manus imponeret</i>. Ergo in hoc sacramento | 677 domino parvuli ut eis manus imponeret</i>. Ergo in hoc sacramento |
| 764 est manus impositio facienda.</p> | 678 est manus impositio facienda.</p><p title="III q. 84 a. 4 arg. 3"><a name="51235"><span class="ref">[51235] IIIª q. 84 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 765 <p title="III q. 84 a. 4 arg. 3"><a name="51235"><span class= | |
| 766 "ref">[51235] IIIª q. 84 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 767 verba sacerdotis in hoc sacramento non sunt maioris efficaciae quam | 679 verba sacerdotis in hoc sacramento non sunt maioris efficaciae quam |
| 768 in aliis sacramentis. Sed in aliis sacramentis non sufficiunt verba | 680 in aliis sacramentis. Sed in aliis sacramentis non sufficiunt verba |
| 769 ministri, nisi aliquem actum exerceret, sicut in Baptismo, simul | 681 ministri, nisi aliquem actum exerceret, sicut in Baptismo, simul |
| 770 cum hoc quod dicit sacerdos, ego te baptizo, requiritur corporalis | 682 cum hoc quod dicit sacerdos, ego te baptizo, requiritur corporalis |
| 771 ablutio. Ergo etiam, simul cum hoc quod dicit sacerdos, ego te | 683 ablutio. Ergo etiam, simul cum hoc quod dicit sacerdos, ego te |
| 772 absolvo, oportet quod aliquem actum exerceat circa poenitentem, | 684 absolvo, oportet quod aliquem actum exerceat circa poenitentem, |
| 773 imponendo ei manus.</p> | 685 imponendo ei manus.</p><p title="III q. 84 a. 4 s. c."><a name="51236"><span class="ref">[51236] IIIª q. 84 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 774 <p title="III q. 84 a. 4 s. c."><a name="51236"><span class= | |
| 775 "ref">[51236] IIIª q. 84 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 776 quod dominus dixit Petro, <i>quodcumque solveris super terram, | 686 quod dominus dixit Petro, <i>quodcumque solveris super terram, |
| 777 erit</i> etc., nullam mentionem de manus impositione faciens. Neque | 687 erit</i> etc., nullam mentionem de manus impositione faciens. Neque |
| 778 etiam cum omnibus apostolis simul dixit, <i>quorum remiseritis | 688 etiam cum omnibus apostolis simul dixit, <i>quorum remiseritis |
| 779 peccata, remittuntur eis</i>. Non ergo ad hoc sacramentum | 689 peccata, remittuntur eis</i>. Non ergo ad hoc sacramentum |
| 780 requiritur impositio manuum.</p> | 690 requiritur impositio manuum.</p><p title="III q. 84 a. 4 co."><a name="51237"><span class="ref">[51237] IIIª q. 84 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 781 <p title="III q. 84 a. 4 co."><a name="51237"><span class= | |
| 782 "ref">[51237] IIIª q. 84 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 783 dicendum quod impositio manuum in sacramentis Ecclesiae fit ad | 691 dicendum quod impositio manuum in sacramentis Ecclesiae fit ad |
| 784 designandum aliquem copiosum effectum gratiae, quo illi quibus | 692 designandum aliquem copiosum effectum gratiae, quo illi quibus |
| 785 manus imponitur, quodammodo continuantur per quandam similitudinem | 693 manus imponitur, quodammodo continuantur per quandam similitudinem |
| 786 ministris, in quibus copia esse debet. Et ideo manus impositio fit | 694 ministris, in quibus copia esse debet. Et ideo manus impositio fit |
| 787 in sacramento confirmationis, in quo confertur plenitudo spiritus | 695 in sacramento confirmationis, in quo confertur plenitudo spiritus |
| 790 dicitur, <i>resuscites gratiam Dei quae est in te per impositionem | 698 dicitur, <i>resuscites gratiam Dei quae est in te per impositionem |
| 791 manuum mearum</i>. Sacramentum autem poenitentiae non ordinatur ad | 699 manuum mearum</i>. Sacramentum autem poenitentiae non ordinatur ad |
| 792 consequendum aliquam excellentiam gratiae, sed ad remissionem | 700 consequendum aliquam excellentiam gratiae, sed ad remissionem |
| 793 peccatorum. Et ideo ad hoc sacramentum non requiritur impositio, | 701 peccatorum. Et ideo ad hoc sacramentum non requiritur impositio, |
| 794 sicut etiam nec ad Baptismum, in quo tamen fit plenior remissio | 702 sicut etiam nec ad Baptismum, in quo tamen fit plenior remissio |
| 795 peccatorum.</p> | 703 peccatorum.</p><p title="III q. 84 a. 4 ad 1"><a name="51238"><span class="ref">[51238] IIIª q. 84 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 796 <p title="III q. 84 a. 4 ad 1"><a name="51238"><span class= | |
| 797 "ref">[51238] IIIª q. 84 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 798 dicendum quod illa manus impositio non est sacramentalis, sed | 704 dicendum quod illa manus impositio non est sacramentalis, sed |
| 799 ordinatur ad miracula facienda, ut scilicet per contactum manus | 705 ordinatur ad miracula facienda, ut scilicet per contactum manus |
| 800 hominis sanctificati etiam corporalis infirmitas tollatur. Sicut | 706 hominis sanctificati etiam corporalis infirmitas tollatur. Sicut |
| 801 etiam legitur de domino, Marci VI, quod <i>infirmos impositis | 707 etiam legitur de domino, Marci VI, quod <i>infirmos impositis |
| 802 manibus curavit</i>; et Matth. VIII legitur quod per contactum | 708 manibus curavit</i>; et Matth. VIII legitur quod per contactum |
| 803 leprosum mundavit.</p> | 709 leprosum mundavit.</p><p title="III q. 84 a. 4 ad 2"><a name="51239"><span class="ref">[51239] IIIª q. 84 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 804 <p title="III q. 84 a. 4 ad 2"><a name="51239"><span class= | |
| 805 "ref">[51239] IIIª q. 84 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 806 dicendum quod non quaelibet acceptio spiritus sancti requirit manus | 710 dicendum quod non quaelibet acceptio spiritus sancti requirit manus |
| 807 impositionem, quia etiam in Baptismo accipit homo spiritum sanctum, | 711 impositionem, quia etiam in Baptismo accipit homo spiritum sanctum, |
| 808 nec tamen fit ibi manus impositio. Sed acceptio spiritus sancti cum | 712 nec tamen fit ibi manus impositio. Sed acceptio spiritus sancti cum |
| 809 plenitudine requirit manus impositionem, quod pertinet ad | 713 plenitudine requirit manus impositionem, quod pertinet ad |
| 810 confirmationem.</p> | 714 confirmationem.</p><p title="III q. 84 a. 4 ad 3"><a name="51240"><span class="ref">[51240] IIIª q. 84 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 811 <p title="III q. 84 a. 4 ad 3"><a name="51240"><span class= | |
| 812 "ref">[51240] IIIª q. 84 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 813 dicendum quod in sacramentis quae perficiuntur in usu materiae, | 715 dicendum quod in sacramentis quae perficiuntur in usu materiae, |
| 814 minister habet aliquem corporalem actum exercere circa eum qui | 716 minister habet aliquem corporalem actum exercere circa eum qui |
| 815 suscipit sacramentum, sicut in Baptismo et confirmatione et extrema | 717 suscipit sacramentum, sicut in Baptismo et confirmatione et extrema |
| 816 unctione. Sed hoc sacramentum non consistit in usu alicuius | 718 unctione. Sed hoc sacramentum non consistit in usu alicuius |
| 817 materiae exterius appositae, sed loco materiae se habent ea quae | 719 materiae exterius appositae, sed loco materiae se habent ea quae |
| 820 sola verba sacerdotis absolventis super poenitentem perficiunt | 722 sola verba sacerdotis absolventis super poenitentem perficiunt |
| 821 absolutionis sacramentum. Et si aliquis actus corporalis esset ex | 723 absolutionis sacramentum. Et si aliquis actus corporalis esset ex |
| 822 parte sacerdotis, non minus competeret crucesignatio, quae | 724 parte sacerdotis, non minus competeret crucesignatio, quae |
| 823 adhibetur in Eucharistia, quam manus impositio, in signum quod per | 725 adhibetur in Eucharistia, quam manus impositio, in signum quod per |
| 824 sanguinem crucis Christi remittuntur peccata. Et tamen non est de | 726 sanguinem crucis Christi remittuntur peccata. Et tamen non est de |
| 825 necessitate sacramenti, sicut nec de necessitate Eucharistiae.</p> | 727 necessitate sacramenti, sicut nec de necessitate Eucharistiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 84 a. 5 arg. 1"><a name="51241"><span class="ref">[51241] IIIª q. 84 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 826 <br /> | |
| 827 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 828 <p title="III q. 84 a. 5 arg. 1"><a name="51241"><span class= | |
| 829 "ref">[51241] IIIª q. 84 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 830 proceditur. Videtur quod hoc sacramentum non sit de necessitate | 728 proceditur. Videtur quod hoc sacramentum non sit de necessitate |
| 831 salutis. Quia super illud Psalmi, <i>qui seminant in lacrimis</i> | 729 salutis. Quia super illud Psalmi, <i>qui seminant in lacrimis</i> |
| 832 etc., dicit Glossa, <i>noli esse tristis, si adsit tibi bona | 730 etc., dicit Glossa, <i>noli esse tristis, si adsit tibi bona |
| 833 voluntas, unde metitur pax</i>. Sed tristitia est de ratione | 731 voluntas, unde metitur pax</i>. Sed tristitia est de ratione |
| 834 poenitentiae, secundum illud II Cor. VII, <i>quae secundum Deum est | 732 poenitentiae, secundum illud II Cor. VII, <i>quae secundum Deum est |
| 835 tristitia, poenitentiam in salutem stabilem operatur</i>. Ergo bona | 733 tristitia, poenitentiam in salutem stabilem operatur</i>. Ergo bona |
| 836 voluntas, sine poenitentia, sufficit ad salutem.</p> | 734 voluntas, sine poenitentia, sufficit ad salutem.</p><p title="III q. 84 a. 5 arg. 2"><a name="51242"><span class="ref">[51242] IIIª q. 84 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 837 <p title="III q. 84 a. 5 arg. 2"><a name="51242"><span class= | |
| 838 "ref">[51242] IIIª q. 84 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 839 Proverb. X dicitur, <i>universa delicta operit caritas</i>; et | 735 Proverb. X dicitur, <i>universa delicta operit caritas</i>; et |
| 840 infra, XV, <i>per misericordiam et fidem purgantur peccata</i>. Sed | 736 infra, XV, <i>per misericordiam et fidem purgantur peccata</i>. Sed |
| 841 hoc sacramentum non est nisi ad purgandum peccata. Ergo, habendo | 737 hoc sacramentum non est nisi ad purgandum peccata. Ergo, habendo |
| 842 caritatem et fidem et misericordiam, potest quisque salutem | 738 caritatem et fidem et misericordiam, potest quisque salutem |
| 843 consequi, etiam sine poenitentiae sacramento.</p> | 739 consequi, etiam sine poenitentiae sacramento.</p><p title="III q. 84 a. 5 arg. 3"><a name="51243"><span class="ref">[51243] IIIª q. 84 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 844 <p title="III q. 84 a. 5 arg. 3"><a name="51243"><span class= | |
| 845 "ref">[51243] IIIª q. 84 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 846 sacramenta Ecclesiae initium habent ab institutione Christi. Sed, | 740 sacramenta Ecclesiae initium habent ab institutione Christi. Sed, |
| 847 sicut legitur Ioan. VIII, Christus mulierem adulteram absolvit | 741 sicut legitur Ioan. VIII, Christus mulierem adulteram absolvit |
| 848 absque poenitentia. Ergo videtur quod poenitentia non sit de | 742 absque poenitentia. Ergo videtur quod poenitentia non sit de |
| 849 necessitate salutis.</p> | 743 necessitate salutis.</p><p title="III q. 84 a. 5 s. c."><a name="51244"><span class="ref">[51244] IIIª q. 84 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 850 <p title="III q. 84 a. 5 s. c."><a name="51244"><span class= | |
| 851 "ref">[51244] IIIª q. 84 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 852 quod dominus dicit, Luc. XIII, <i>si poenitentiam non egeritis, | 744 quod dominus dicit, Luc. XIII, <i>si poenitentiam non egeritis, |
| 853 omnes simul peribitis</i>.</p> | 745 omnes simul peribitis</i>.</p><p title="III q. 84 a. 5 co."><a name="51245"><span class="ref">[51245] IIIª q. 84 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 854 <p title="III q. 84 a. 5 co."><a name="51245"><span class= | |
| 855 "ref">[51245] IIIª q. 84 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 856 dicendum quod aliquid est necessarium ad salutem dupliciter, uno | 746 dicendum quod aliquid est necessarium ad salutem dupliciter, uno |
| 857 modo, absolute; alio modo, ex suppositione. Absolute quidem | 747 modo, absolute; alio modo, ex suppositione. Absolute quidem |
| 858 necessarium est illud sine quo nullus salutem consequi potest, | 748 necessarium est illud sine quo nullus salutem consequi potest, |
| 859 sicut gratia Christi, et sacramentum Baptismi, per quod aliquis in | 749 sicut gratia Christi, et sacramentum Baptismi, per quod aliquis in |
| 860 Christo renascitur. Ex suppositione autem est necessarium | 750 Christo renascitur. Ex suppositione autem est necessarium |
| 869 simul cum opere poenitentis, qui cooperatur gratiae ad | 759 simul cum opere poenitentis, qui cooperatur gratiae ad |
| 870 destructionem peccati, sicut enim dicit Augustinus, super Ioan., | 760 destructionem peccati, sicut enim dicit Augustinus, super Ioan., |
| 871 <i>qui creavit te sine te, non iustificabit te sine te</i>. Unde | 761 <i>qui creavit te sine te, non iustificabit te sine te</i>. Unde |
| 872 patet quod sacramentum poenitentiae est necessarium ad salutem post | 762 patet quod sacramentum poenitentiae est necessarium ad salutem post |
| 873 peccatum, sicut medicatio corporalis postquam homo in morbum | 763 peccatum, sicut medicatio corporalis postquam homo in morbum |
| 874 periculosum inciderit.</p> | 764 periculosum inciderit.</p><p title="III q. 84 a. 5 ad 1"><a name="51246"><span class="ref">[51246] IIIª q. 84 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 875 <p title="III q. 84 a. 5 ad 1"><a name="51246"><span class= | |
| 876 "ref">[51246] IIIª q. 84 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 877 dicendum quod Glossa illa videtur intelligenda de eo cui adest bona | 765 dicendum quod Glossa illa videtur intelligenda de eo cui adest bona |
| 878 voluntas sine interpolatione quae fit per peccatum, tales autem non | 766 voluntas sine interpolatione quae fit per peccatum, tales autem non |
| 879 habent tristitiae causam. Sed ex quo bona voluntas tollitur per | 767 habent tristitiae causam. Sed ex quo bona voluntas tollitur per |
| 880 peccatum, non potest restitui sine tristitia, qua quis dolet de | 768 peccatum, non potest restitui sine tristitia, qua quis dolet de |
| 881 peccato praeterito, quod pertinet ad poenitentiam.</p> | 769 peccato praeterito, quod pertinet ad poenitentiam.</p><p title="III q. 84 a. 5 ad 2"><a name="51247"><span class="ref">[51247] IIIª q. 84 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 882 <p title="III q. 84 a. 5 ad 2"><a name="51247"><span class= | |
| 883 "ref">[51247] IIIª q. 84 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 884 dicendum quod ex quo aliquis peccatum incurrit, caritas et fides et | 770 dicendum quod ex quo aliquis peccatum incurrit, caritas et fides et |
| 885 misericordia non liberant hominem a peccato sine poenitentia. | 771 misericordia non liberant hominem a peccato sine poenitentia. |
| 886 Requirit enim caritas quod homo doleat de offensa in amicum | 772 Requirit enim caritas quod homo doleat de offensa in amicum |
| 887 commissa, et quod amico homo reconciliari studeat. Requirit etiam | 773 commissa, et quod amico homo reconciliari studeat. Requirit etiam |
| 888 ipsa fides ut per virtutem passionis Christi, quae in sacramentis | 774 ipsa fides ut per virtutem passionis Christi, quae in sacramentis |
| 889 Ecclesiae operatur, quaerat iustificari a peccatis. Requirit etiam | 775 Ecclesiae operatur, quaerat iustificari a peccatis. Requirit etiam |
| 890 ipsa misericordia ordinata ut homo subveniat poenitendo suae | 776 ipsa misericordia ordinata ut homo subveniat poenitendo suae |
| 891 miseriae, quam per peccatum incurrit, secundum illud Proverb. XIV, | 777 miseriae, quam per peccatum incurrit, secundum illud Proverb. XIV, |
| 892 <i>miseros facit populos peccatum</i>, unde et Eccli. XXX dicitur, | 778 <i>miseros facit populos peccatum</i>, unde et Eccli. XXX dicitur, |
| 893 <i>miserere animae tuae placens Deo</i>.</p> | 779 <i>miserere animae tuae placens Deo</i>.</p><p title="III q. 84 a. 5 ad 3"><a name="51248"><span class="ref">[51248] IIIª q. 84 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 894 <p title="III q. 84 a. 5 ad 3"><a name="51248"><span class= | |
| 895 "ref">[51248] IIIª q. 84 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 896 dicendum quod ad potestatem excellentiae, quam solus Christus | 780 dicendum quod ad potestatem excellentiae, quam solus Christus |
| 897 habuit, ut supra dictum est, pertinuit quod Christus effectum | 781 habuit, ut supra dictum est, pertinuit quod Christus effectum |
| 898 sacramenti poenitentiae, qui est remissio peccatorum, contulit | 782 sacramenti poenitentiae, qui est remissio peccatorum, contulit |
| 899 mulieri adulterae sine poenitentiae sacramento, licet non sine | 783 mulieri adulterae sine poenitentiae sacramento, licet non sine |
| 900 interiori poenitentia, quam ipse in ea per gratiam est | 784 interiori poenitentia, quam ipse in ea per gratiam est |
| 901 operatus.</p> | 785 operatus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 84 a. 6 arg. 1"><a name="51249"><span class="ref">[51249] IIIª q. 84 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 902 <br /> | |
| 903 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 904 <p title="III q. 84 a. 6 arg. 1"><a name="51249"><span class= | |
| 905 "ref">[51249] IIIª q. 84 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 906 proceditur. Videtur quod poenitentia non sit secunda tabula post | 786 proceditur. Videtur quod poenitentia non sit secunda tabula post |
| 907 naufragium. Quia super illud Isaiae III, <i>peccatum suum sicut | 787 naufragium. Quia super illud Isaiae III, <i>peccatum suum sicut |
| 908 Sodoma praedicaverunt</i>, dicit Glossa, <i>secunda tabula post | 788 Sodoma praedicaverunt</i>, dicit Glossa, <i>secunda tabula post |
| 909 naufragium est peccata abscondere</i>. Poenitentia autem non | 789 naufragium est peccata abscondere</i>. Poenitentia autem non |
| 910 abscondit peccata, sed magis ea revelat. Ergo poenitentia non est | 790 abscondit peccata, sed magis ea revelat. Ergo poenitentia non est |
| 911 secunda tabula.</p> | 791 secunda tabula.</p><p title="III q. 84 a. 6 arg. 2"><a name="51250"><span class="ref">[51250] IIIª q. 84 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 912 <p title="III q. 84 a. 6 arg. 2"><a name="51250"><span class= | |
| 913 "ref">[51250] IIIª q. 84 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 914 fundamentum in aedificio non tenet secundum, sed primum locum. | 792 fundamentum in aedificio non tenet secundum, sed primum locum. |
| 915 Poenitentia autem in spirituali aedificio est fundamentum, secundum | 793 Poenitentia autem in spirituali aedificio est fundamentum, secundum |
| 916 illud Heb. VI, <i>non rursum iacientes fundamentum poenitentiae ab | 794 illud Heb. VI, <i>non rursum iacientes fundamentum poenitentiae ab |
| 917 operibus mortuis</i>. Unde et praecedit ipsum Baptismum, secundum | 795 operibus mortuis</i>. Unde et praecedit ipsum Baptismum, secundum |
| 918 illud Act. II, <i>poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque | 796 illud Act. II, <i>poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque |
| 919 vestrum</i>. Ergo poenitentia non debet dici secunda tabula.</p> | 797 vestrum</i>. Ergo poenitentia non debet dici secunda tabula.</p><p title="III q. 84 a. 6 arg. 3"><a name="51251"><span class="ref">[51251] IIIª q. 84 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 920 <p title="III q. 84 a. 6 arg. 3"><a name="51251"><span class= | |
| 921 "ref">[51251] IIIª q. 84 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 922 omnia sacramenta sunt quaedam tabulae, idest remedia contra | 798 omnia sacramenta sunt quaedam tabulae, idest remedia contra |
| 923 peccatum. Sed poenitentia non tenet secundum locum inter | 799 peccatum. Sed poenitentia non tenet secundum locum inter |
| 924 sacramenta, sed magis quartum, ut ex supra dictis patet. Ergo | 800 sacramenta, sed magis quartum, ut ex supra dictis patet. Ergo |
| 925 poenitentia non debet dici secunda tabula post naufragium.</p> | 801 poenitentia non debet dici secunda tabula post naufragium.</p><p title="III q. 84 a. 6 s. c."><a name="51252"><span class="ref">[51252] IIIª q. 84 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 926 <p title="III q. 84 a. 6 s. c."><a name="51252"><span class= | |
| 927 "ref">[51252] IIIª q. 84 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 928 quod Hieronymus dicit quod <i>secunda tabula post naufragium est | 802 quod Hieronymus dicit quod <i>secunda tabula post naufragium est |
| 929 poenitentia</i>.</p> | 803 poenitentia</i>.</p><p title="III q. 84 a. 6 co."><a name="51253"><span class="ref">[51253] IIIª q. 84 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 930 <p title="III q. 84 a. 6 co."><a name="51253"><span class= | |
| 931 "ref">[51253] IIIª q. 84 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 932 dicendum quod id quod est per se, naturaliter prius est eo quod est | 804 dicendum quod id quod est per se, naturaliter prius est eo quod est |
| 933 per accidens, sicut et substantia prior est accidente. Sacramenta | 805 per accidens, sicut et substantia prior est accidente. Sacramenta |
| 934 autem quaedam per se ordinantur ad salutem hominis, sicut | 806 autem quaedam per se ordinantur ad salutem hominis, sicut |
| 935 Baptismus, qui est spiritualis generatio, et confirmatio, quae est | 807 Baptismus, qui est spiritualis generatio, et confirmatio, quae est |
| 936 spirituale augmentum, et Eucharistia, quae est spirituale | 808 spirituale augmentum, et Eucharistia, quae est spirituale |
| 946 Nam primum remedium mare transeuntibus est ut conserventur in navi | 818 Nam primum remedium mare transeuntibus est ut conserventur in navi |
| 947 integra, secundum autem remedium est, post navim fractam, ut | 819 integra, secundum autem remedium est, post navim fractam, ut |
| 948 aliquis tabulae adhaereat. Ita etiam primum remedium in mari huius | 820 aliquis tabulae adhaereat. Ita etiam primum remedium in mari huius |
| 949 vitae est quod homo integritatem servet, secundum autem remedium | 821 vitae est quod homo integritatem servet, secundum autem remedium |
| 950 est, si per peccatum integritatem perdiderit, quod per poenitentiam | 822 est, si per peccatum integritatem perdiderit, quod per poenitentiam |
| 951 redeat.</p> | 823 redeat.</p><p title="III q. 84 a. 6 ad 1"><a name="51254"><span class="ref">[51254] IIIª q. 84 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 952 <p title="III q. 84 a. 6 ad 1"><a name="51254"><span class= | |
| 953 "ref">[51254] IIIª q. 84 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 954 dicendum quod abscondere peccata contingit dupliciter. Uno modo, | 824 dicendum quod abscondere peccata contingit dupliciter. Uno modo, |
| 955 dum ipsa peccata fiunt. Est autem peius peccare publice quam | 825 dum ipsa peccata fiunt. Est autem peius peccare publice quam |
| 956 occulte, tum quia peccator publicus videtur ex contemptu maiori | 826 occulte, tum quia peccator publicus videtur ex contemptu maiori |
| 957 peccare; tum etiam quia peccat cum scandalo aliorum. Et ideo est | 827 peccare; tum etiam quia peccat cum scandalo aliorum. Et ideo est |
| 958 quoddam remedium in peccatis quod aliquis in occulto peccet. Et | 828 quoddam remedium in peccatis quod aliquis in occulto peccet. Et |
| 961 sicut per poenitentiam; sed quia per hoc peccatum fit minus. Alio | 831 sicut per poenitentiam; sed quia per hoc peccatum fit minus. Alio |
| 962 modo, aliquis abscondit peccatum prius factum per negligentiam | 832 modo, aliquis abscondit peccatum prius factum per negligentiam |
| 963 confessionis. Et hoc contrariatur poenitentiae. Et sic abscondere | 833 confessionis. Et hoc contrariatur poenitentiae. Et sic abscondere |
| 964 peccatum non est secunda tabula, sed magis contrarium tabulae, | 834 peccatum non est secunda tabula, sed magis contrarium tabulae, |
| 965 dicitur enim Proverb. XXVIII, <i>qui abscondit scelera sua, non | 835 dicitur enim Proverb. XXVIII, <i>qui abscondit scelera sua, non |
| 966 dirigetur</i>.</p> | 836 dirigetur</i>.</p><p title="III q. 84 a. 6 ad 2"><a name="51255"><span class="ref">[51255] IIIª q. 84 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 967 <p title="III q. 84 a. 6 ad 2"><a name="51255"><span class= | |
| 968 "ref">[51255] IIIª q. 84 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 969 dicendum quod poenitentia non potest dici fundamentum spiritualis | 837 dicendum quod poenitentia non potest dici fundamentum spiritualis |
| 970 aedificii simpliciter, idest in prima aedificatione, sed est | 838 aedificii simpliciter, idest in prima aedificatione, sed est |
| 971 fundamentum in secunda reaedificatione, quae fit post destructionem | 839 fundamentum in secunda reaedificatione, quae fit post destructionem |
| 972 peccati; nam primo redeuntibus ad Deum occurrit poenitentia. | 840 peccati; nam primo redeuntibus ad Deum occurrit poenitentia. |
| 973 Apostolus tamen ibi loquitur de fundamento spiritualis doctrinae. | 841 Apostolus tamen ibi loquitur de fundamento spiritualis doctrinae. |
| 974 Poenitentia autem quae Baptismum praecedit, non est poenitentiae | 842 Poenitentia autem quae Baptismum praecedit, non est poenitentiae |
| 975 sacramentum.</p> | 843 sacramentum.</p><p title="III q. 84 a. 6 ad 3"><a name="51256"><span class="ref">[51256] IIIª q. 84 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 976 <p title="III q. 84 a. 6 ad 3"><a name="51256"><span class= | |
| 977 "ref">[51256] IIIª q. 84 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 978 dicendum quod tria praecedentia sacramenta pertinent ad navem | 844 dicendum quod tria praecedentia sacramenta pertinent ad navem |
| 979 integram, idest ad statum integritatis, respectu cuius poenitentia | 845 integram, idest ad statum integritatis, respectu cuius poenitentia |
| 980 dicitur secunda tabula.</p> | 846 dicitur secunda tabula.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 84 a. 7 arg. 1"><a name="51257"><span class="ref">[51257] IIIª q. 84 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 981 <br /> | |
| 982 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 983 <p title="III q. 84 a. 7 arg. 1"><a name="51257"><span class= | |
| 984 "ref">[51257] IIIª q. 84 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 985 sic proceditur. Videtur quod hoc sacramentum non fuerit | 847 sic proceditur. Videtur quod hoc sacramentum non fuerit |
| 986 convenienter institutum in nova lege. Ea enim quae sunt de iure | 848 convenienter institutum in nova lege. Ea enim quae sunt de iure |
| 987 naturali, institutione non indigent. Sed poenitere de malis quae | 849 naturali, institutione non indigent. Sed poenitere de malis quae |
| 988 quis gessit, est de iure naturali, non enim potest aliquis bonum | 850 quis gessit, est de iure naturali, non enim potest aliquis bonum |
| 989 diligere quin de contrario doleat. Ergo non est poenitentia | 851 diligere quin de contrario doleat. Ergo non est poenitentia |
| 990 convenienter instituta in nova lege.</p> | 852 convenienter instituta in nova lege.</p><p title="III q. 84 a. 7 arg. 2"><a name="51258"><span class="ref">[51258] IIIª q. 84 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 991 <p title="III q. 84 a. 7 arg. 2"><a name="51258"><span class= | |
| 992 "ref">[51258] IIIª q. 84 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 993 illud quod fuit in veteri lege, instituendum non fuit. Sed etiam in | 853 illud quod fuit in veteri lege, instituendum non fuit. Sed etiam in |
| 994 veteri lege fuit poenitentia, unde et dominus conqueritur, Ierem. | 854 veteri lege fuit poenitentia, unde et dominus conqueritur, Ierem. |
| 995 VIII, dicens, <i>nullus est qui agat poenitentiam super peccato | 855 VIII, dicens, <i>nullus est qui agat poenitentiam super peccato |
| 996 suo, dicens, quid feci?</i> Ergo poenitentia non debuit institui in | 856 suo, dicens, quid feci?</i> Ergo poenitentia non debuit institui in |
| 997 nova lege.</p> | 857 nova lege.</p><p title="III q. 84 a. 7 arg. 3"><a name="51259"><span class="ref">[51259] IIIª q. 84 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 998 <p title="III q. 84 a. 7 arg. 3"><a name="51259"><span class= | |
| 999 "ref">[51259] IIIª q. 84 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1000 poenitentia consequenter se habet ad Baptismum, cum sit secunda | 858 poenitentia consequenter se habet ad Baptismum, cum sit secunda |
| 1001 tabula, ut supra dictum est. Sed poenitentia videtur a domino | 859 tabula, ut supra dictum est. Sed poenitentia videtur a domino |
| 1002 instituta ante Baptismum, nam in principio praedicationis suae | 860 instituta ante Baptismum, nam in principio praedicationis suae |
| 1003 legitur dominus dixisse, Matth. IV, <i>poenitentiam agite, | 861 legitur dominus dixisse, Matth. IV, <i>poenitentiam agite, |
| 1004 appropinquabit enim regnum caelorum</i>. Ergo hoc sacramentum non | 862 appropinquabit enim regnum caelorum</i>. Ergo hoc sacramentum non |
| 1005 fuit convenienter institutum in nova lege.</p> | 863 fuit convenienter institutum in nova lege.</p><p title="III q. 84 a. 7 arg. 4"><a name="51260"><span class="ref">[51260] IIIª q. 84 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 1006 <p title="III q. 84 a. 7 arg. 4"><a name="51260"><span class= | |
| 1007 "ref">[51260] IIIª q. 84 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1008 sacramenta novae legis institutionem habent a Christo, ex cuius | 864 sacramenta novae legis institutionem habent a Christo, ex cuius |
| 1009 virtute operantur, ut supra dictum est. Sed Christus non videtur | 865 virtute operantur, ut supra dictum est. Sed Christus non videtur |
| 1010 instituisse hoc sacramentum, cum ipse non sit usus eo, sicut aliis | 866 instituisse hoc sacramentum, cum ipse non sit usus eo, sicut aliis |
| 1011 sacramentis quae ipse instituit. Ergo hoc sacramentum non fuit | 867 sacramentis quae ipse instituit. Ergo hoc sacramentum non fuit |
| 1012 convenienter institutum in nova lege.</p> | 868 convenienter institutum in nova lege.</p><p title="III q. 84 a. 7 s. c."><a name="51261"><span class="ref">[51261] IIIª q. 84 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1013 <p title="III q. 84 a. 7 s. c."><a name="51261"><span class= | |
| 1014 "ref">[51261] IIIª q. 84 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1015 quod dominus dicit, Luc. ult., <i>oportebat Christum pati, et | 869 quod dominus dicit, Luc. ult., <i>oportebat Christum pati, et |
| 1016 resurgere a mortuis die tertia, et praedicari in nomine eius | 870 resurgere a mortuis die tertia, et praedicari in nomine eius |
| 1017 poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes</i>.</p> | 871 poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes</i>.</p><p title="III q. 84 a. 7 co."><a name="51262"><span class="ref">[51262] IIIª q. 84 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 1018 <p title="III q. 84 a. 7 co."><a name="51262"><span class= | |
| 1019 "ref">[51262] IIIª q. 84 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 1020 dicendum quod, sicut dictum est, in hoc sacramento actus | 872 dicendum quod, sicut dictum est, in hoc sacramento actus |
| 1021 poenitentis se habet sicut materia; id autem quod est ex parte | 873 poenitentis se habet sicut materia; id autem quod est ex parte |
| 1022 sacerdotis, qui operatur ut minister Christi, se habet ut formale | 874 sacerdotis, qui operatur ut minister Christi, se habet ut formale |
| 1023 et completivum sacramenti. Materia vero, etiam in aliis | 875 et completivum sacramenti. Materia vero, etiam in aliis |
| 1024 sacramentis, praeexistit a natura, ut aqua, vel ab aliqua arte, ut | 876 sacramentis, praeexistit a natura, ut aqua, vel ab aliqua arte, ut |
| 1038 resurrectionem, Luc. ult., ubi dixit quod <i>oportebat praedicari | 890 resurrectionem, Luc. ult., ubi dixit quod <i>oportebat praedicari |
| 1039 in nomine eius poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes | 891 in nomine eius poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes |
| 1040 gentes</i>, praemisso de passione et resurrectione, virtute enim | 892 gentes</i>, praemisso de passione et resurrectione, virtute enim |
| 1041 nominis Iesu Christi patientis et resurgentis hoc sacramentum | 893 nominis Iesu Christi patientis et resurgentis hoc sacramentum |
| 1042 efficaciam habet ad remissionem peccatorum. Et sic patet | 894 efficaciam habet ad remissionem peccatorum. Et sic patet |
| 1043 convenienter hoc sacramentum in nova lege fuisse institutum.</p> | 895 convenienter hoc sacramentum in nova lege fuisse institutum.</p><p title="III q. 84 a. 7 ad 1"><a name="51263"><span class="ref">[51263] IIIª q. 84 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1044 <p title="III q. 84 a. 7 ad 1"><a name="51263"><span class= | |
| 1045 "ref">[51263] IIIª q. 84 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1046 dicendum quod de iure naturali est quod aliquis poeniteat de malis | 896 dicendum quod de iure naturali est quod aliquis poeniteat de malis |
| 1047 quae fecit, quantum ad hoc quod doleat se fecisse, et doloris | 897 quae fecit, quantum ad hoc quod doleat se fecisse, et doloris |
| 1048 remedium quaerat per aliquem modum, et quod etiam aliqua signa | 898 remedium quaerat per aliquem modum, et quod etiam aliqua signa |
| 1049 doloris ostendat, sicut Ninivitae fecerunt, ut legitur Ionae III. | 899 doloris ostendat, sicut Ninivitae fecerunt, ut legitur Ionae III. |
| 1050 In quibus tamen aliquid fuit adiunctum fidei quam ceperant ex | 900 In quibus tamen aliquid fuit adiunctum fidei quam ceperant ex |
| 1051 praedicatione Ionae, ut scilicet hoc agerent sub spe veniae | 901 praedicatione Ionae, ut scilicet hoc agerent sub spe veniae |
| 1052 consequendae a Deo, secundum illud quod legitur ibi, <i>quis scit | 902 consequendae a Deo, secundum illud quod legitur ibi, <i>quis scit |
| 1053 si convertatur et ignoscat Deus, et revertatur a furore irae suae, | 903 si convertatur et ignoscat Deus, et revertatur a furore irae suae, |
| 1054 et non peribimus?</i> Sed, sicut alia quae sunt de iure naturali | 904 et non peribimus?</i> Sed, sicut alia quae sunt de iure naturali |
| 1055 determinationem acceperunt ex institutione legis divinae, ut in | 905 determinationem acceperunt ex institutione legis divinae, ut in |
| 1056 secunda parte dictum est, ita etiam et poenitentia.</p> | 906 secunda parte dictum est, ita etiam et poenitentia.</p><p title="III q. 84 a. 7 ad 2"><a name="51264"><span class="ref">[51264] IIIª q. 84 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1057 <p title="III q. 84 a. 7 ad 2"><a name="51264"><span class= | |
| 1058 "ref">[51264] IIIª q. 84 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1059 dicendum quod ea quae sunt iuris naturalis diversimode | 907 dicendum quod ea quae sunt iuris naturalis diversimode |
| 1060 determinationem accipiunt in veteri et nova lege, secundum quod | 908 determinationem accipiunt in veteri et nova lege, secundum quod |
| 1061 congruit imperfectioni veteris legis et perfectioni novae. Unde et | 909 congruit imperfectioni veteris legis et perfectioni novae. Unde et |
| 1062 poenitentia in veteri lege aliquam determinationem habuit. Quantum | 910 poenitentia in veteri lege aliquam determinationem habuit. Quantum |
| 1063 quidem ad dolorem, ut esset magis in corde quam in exterioribus | 911 quidem ad dolorem, ut esset magis in corde quam in exterioribus |
| 1075 consequetur</i>. Nondum autem instituta erat potestas clavium, quae | 923 consequetur</i>. Nondum autem instituta erat potestas clavium, quae |
| 1076 a passione Christi derivatur. Et per consequens nondum erat | 924 a passione Christi derivatur. Et per consequens nondum erat |
| 1077 institutum quod aliquis doleret de peccato cum proposito | 925 institutum quod aliquis doleret de peccato cum proposito |
| 1078 subiiciendi se per confessionem et satisfactionem clavibus | 926 subiiciendi se per confessionem et satisfactionem clavibus |
| 1079 Ecclesiae, sub spe consequendae veniae virtute passionis | 927 Ecclesiae, sub spe consequendae veniae virtute passionis |
| 1080 Christi.</p> | 928 Christi.</p><p title="III q. 84 a. 7 ad 3"><a name="51265"><span class="ref">[51265] IIIª q. 84 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1081 <p title="III q. 84 a. 7 ad 3"><a name="51265"><span class= | |
| 1082 "ref">[51265] IIIª q. 84 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1083 dicendum quod, si quis recte consideret ea quae dominus dixit de | 929 dicendum quod, si quis recte consideret ea quae dominus dixit de |
| 1084 necessitate Baptismi, Ioan. III, tempore praecesserunt ea quae | 930 necessitate Baptismi, Ioan. III, tempore praecesserunt ea quae |
| 1085 dixit, Matth. IV, de necessitate poenitentiae. Nam id quod dixit | 931 dixit, Matth. IV, de necessitate poenitentiae. Nam id quod dixit |
| 1086 Nicodemo de Baptismo, fuit ante incarcerationem Ioannis, de quo | 932 Nicodemo de Baptismo, fuit ante incarcerationem Ioannis, de quo |
| 1087 postea subditur quod baptizabat, illud vero quod de poenitentia | 933 postea subditur quod baptizabat, illud vero quod de poenitentia |
| 1088 dixit, Matth. IV, fuit post incarcerationem Ioannis. Si tamen prius | 934 dixit, Matth. IV, fuit post incarcerationem Ioannis. Si tamen prius |
| 1089 ad poenitentiam induxisset quam ad Baptismum, hoc ideo esset quia | 935 ad poenitentiam induxisset quam ad Baptismum, hoc ideo esset quia |
| 1090 ante Baptismum etiam requiritur quaedam poenitentia, sicut et | 936 ante Baptismum etiam requiritur quaedam poenitentia, sicut et |
| 1091 Petrus dixit, Act. II, <i>poenitentiam agite, et baptizetur | 937 Petrus dixit, Act. II, <i>poenitentiam agite, et baptizetur |
| 1092 unusquisque vestrum</i>.</p> | 938 unusquisque vestrum</i>.</p><p title="III q. 84 a. 7 ad 4"><a name="51266"><span class="ref">[51266] IIIª q. 84 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 1093 <p title="III q. 84 a. 7 ad 4"><a name="51266"><span class= | |
| 1094 "ref">[51266] IIIª q. 84 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1095 dicendum quod Christus non est usus Baptismo quem ipse instituit, | 939 dicendum quod Christus non est usus Baptismo quem ipse instituit, |
| 1096 sed est baptizatus Baptismo Ioannis, ut supra dictum est. Sed nec | 940 sed est baptizatus Baptismo Ioannis, ut supra dictum est. Sed nec |
| 1097 active usus est suo ministerio, quia ipse non baptizabat | 941 active usus est suo ministerio, quia ipse non baptizabat |
| 1098 communiter, sed discipuli eius, ut dicitur Ioan. IV; quamvis | 942 communiter, sed discipuli eius, ut dicitur Ioan. IV; quamvis |
| 1099 credendum videtur quod discipulos baptizaverit, ut Augustinus | 943 credendum videtur quod discipulos baptizaverit, ut Augustinus |
| 1103 sacramentum aliis praeberet, quia, ad ostendendum misericordiam et | 947 sacramentum aliis praeberet, quia, ad ostendendum misericordiam et |
| 1104 virtutem suam, effectum huius sacramenti sine sacramento praebebat, | 948 virtutem suam, effectum huius sacramenti sine sacramento praebebat, |
| 1105 ut supra dictum est. Sacramentum autem Eucharistiae et ipse | 949 ut supra dictum est. Sacramentum autem Eucharistiae et ipse |
| 1106 sumpsit, et aliis dedit. Tum ad commendandam excellentiam huius | 950 sumpsit, et aliis dedit. Tum ad commendandam excellentiam huius |
| 1107 sacramenti. Tum quia hoc sacramentum est memoriale suae passionis, | 951 sacramenti. Tum quia hoc sacramentum est memoriale suae passionis, |
| 1108 inquantum Christus est sacerdos et hostia.</p> | 952 inquantum Christus est sacerdos et hostia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 84 a. 8 arg. 1"><a name="51267"><span class="ref">[51267] IIIª q. 84 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 1109 <br /> | |
| 1110 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1111 <p title="III q. 84 a. 8 arg. 1"><a name="51267"><span class= | |
| 1112 "ref">[51267] IIIª q. 84 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 1113 proceditur. Videtur quod poenitentia non debeat durare usque ad | 953 proceditur. Videtur quod poenitentia non debeat durare usque ad |
| 1114 finem vitae. Poenitentia enim ordinatur ad deletionem peccati. Sed | 954 finem vitae. Poenitentia enim ordinatur ad deletionem peccati. Sed |
| 1115 poenitens statim consequitur remissionem peccatorum, secundum illud | 955 poenitens statim consequitur remissionem peccatorum, secundum illud |
| 1116 Ezech. XVIII, <i>si poenitentiam egerit impius ab omnibus peccatis | 956 Ezech. XVIII, <i>si poenitentiam egerit impius ab omnibus peccatis |
| 1117 suis quae operatus est, vita vivet et non morietur</i>. Ergo non | 957 suis quae operatus est, vita vivet et non morietur</i>. Ergo non |
| 1118 oportet ulterius poenitentiam protendi.</p> | 958 oportet ulterius poenitentiam protendi.</p><p title="III q. 84 a. 8 arg. 2"><a name="51268"><span class="ref">[51268] IIIª q. 84 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1119 <p title="III q. 84 a. 8 arg. 2"><a name="51268"><span class= | |
| 1120 "ref">[51268] IIIª q. 84 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1121 agere poenitentiam pertinet ad statum incipientium. Sed homo de hoc | 959 agere poenitentiam pertinet ad statum incipientium. Sed homo de hoc |
| 1122 statu debet procedere ad statum proficientium, et ulterius ad | 960 statu debet procedere ad statum proficientium, et ulterius ad |
| 1123 statum perfectorum. Ergo non debet homo poenitentiam agere usque ad | 961 statum perfectorum. Ergo non debet homo poenitentiam agere usque ad |
| 1124 finem vitae.</p> | 962 finem vitae.</p><p title="III q. 84 a. 8 arg. 3"><a name="51269"><span class="ref">[51269] IIIª q. 84 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1125 <p title="III q. 84 a. 8 arg. 3"><a name="51269"><span class= | |
| 1126 "ref">[51269] IIIª q. 84 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1127 sicut in aliis sacramentis homo debet conservare statuta Ecclesiae, | 963 sicut in aliis sacramentis homo debet conservare statuta Ecclesiae, |
| 1128 ita et in hoc sacramento. Sed secundum canones determinata sunt | 964 ita et in hoc sacramento. Sed secundum canones determinata sunt |
| 1129 tempora poenitendi, ut scilicet ille qui hoc vel illud peccatum | 965 tempora poenitendi, ut scilicet ille qui hoc vel illud peccatum |
| 1130 commiserit, tot annis poeniteat. Ergo videtur quod non sit | 966 commiserit, tot annis poeniteat. Ergo videtur quod non sit |
| 1131 poenitentia extendenda usque ad finem vitae.</p> | 967 poenitentia extendenda usque ad finem vitae.</p><p title="III q. 84 a. 8 s. c."><a name="51270"><span class="ref">[51270] IIIª q. 84 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1132 <p title="III q. 84 a. 8 s. c."><a name="51270"><span class= | |
| 1133 "ref">[51270] IIIª q. 84 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1134 quod dicit Augustinus, in libro de poenitentia, <i>quid restat | 968 quod dicit Augustinus, in libro de poenitentia, <i>quid restat |
| 1135 nobis nisi dolere in vita? Ubi enim dolor finitur, deficit | 969 nobis nisi dolere in vita? Ubi enim dolor finitur, deficit |
| 1136 poenitentia. Si vero poenitentia finitur, quid derelinquitur de | 970 poenitentia. Si vero poenitentia finitur, quid derelinquitur de |
| 1137 venia?</i></p> | 971 venia?</i></p><p title="III q. 84 a. 8 co."><a name="51271"><span class="ref">[51271] IIIª q. 84 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 1138 <p title="III q. 84 a. 8 co."><a name="51271"><span class= | |
| 1139 "ref">[51271] IIIª q. 84 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1140 dicendum quod duplex est poenitentia, scilicet interior, et | 972 dicendum quod duplex est poenitentia, scilicet interior, et |
| 1141 exterior. Interior quidem poenitentia est qua quis dolet de peccato | 973 exterior. Interior quidem poenitentia est qua quis dolet de peccato |
| 1142 commisso. Et talis poenitentia debet durare usque ad finem vitae. | 974 commisso. Et talis poenitentia debet durare usque ad finem vitae. |
| 1143 Semper enim debet homini displicere quod peccavit, si enim ei | 975 Semper enim debet homini displicere quod peccavit, si enim ei |
| 1144 placeret peccasse, iam ex hoc ipso peccatum incurreret, et fructus | 976 placeret peccasse, iam ex hoc ipso peccatum incurreret, et fructus |
| 1149 <i>oblivioni traditae sunt angustiae priores</i>. Poenitentia vero | 981 <i>oblivioni traditae sunt angustiae priores</i>. Poenitentia vero |
| 1150 exterior est qua quis exteriora signa doloris ostendit, et | 982 exterior est qua quis exteriora signa doloris ostendit, et |
| 1151 verbotenus confitetur peccata sua sacerdoti absolventi, et iuxta | 983 verbotenus confitetur peccata sua sacerdoti absolventi, et iuxta |
| 1152 eius arbitrium satisfacit. Et talis poenitentia non oportet quod | 984 eius arbitrium satisfacit. Et talis poenitentia non oportet quod |
| 1153 duret usque ad finem vitae, sed usque ad determinatum tempus, | 985 duret usque ad finem vitae, sed usque ad determinatum tempus, |
| 1154 secundum mensuram peccati.</p> | 986 secundum mensuram peccati.</p><p title="III q. 84 a. 8 ad 1"><a name="51272"><span class="ref">[51272] IIIª q. 84 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1155 <p title="III q. 84 a. 8 ad 1"><a name="51272"><span class= | |
| 1156 "ref">[51272] IIIª q. 84 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1157 dicendum quod vera poenitentia non solum removet peccata | 987 dicendum quod vera poenitentia non solum removet peccata |
| 1158 praeterita, sed etiam praeservat eum a peccatis futuris. Quamvis | 988 praeterita, sed etiam praeservat eum a peccatis futuris. Quamvis |
| 1159 igitur homo in primo instanti verae poenitentiae remissionem | 989 igitur homo in primo instanti verae poenitentiae remissionem |
| 1160 consequatur praeteritorum peccatorum, oportet tamen in homine | 990 consequatur praeteritorum peccatorum, oportet tamen in homine |
| 1161 perseverare poenitentiam, ne iterum incidat in peccatum.</p> | 991 perseverare poenitentiam, ne iterum incidat in peccatum.</p><p title="III q. 84 a. 8 ad 2"><a name="51273"><span class="ref">[51273] IIIª q. 84 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1162 <p title="III q. 84 a. 8 ad 2"><a name="51273"><span class= | |
| 1163 "ref">[51273] IIIª q. 84 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1164 dicendum quod agere poenitentiam interiorem simul et exteriorem | 992 dicendum quod agere poenitentiam interiorem simul et exteriorem |
| 1165 pertinet ad statum incipientium, qui scilicet de novo redeunt a | 993 pertinet ad statum incipientium, qui scilicet de novo redeunt a |
| 1166 peccato. Sed poenitentia interior habet locum etiam in | 994 peccato. Sed poenitentia interior habet locum etiam in |
| 1167 proficientibus et perfectis, secundum illud Psalmi, <i>ascensiones | 995 proficientibus et perfectis, secundum illud Psalmi, <i>ascensiones |
| 1168 in corde suo disposuit in valle lacrimarum</i>. Unde et ipse Paulus | 996 in corde suo disposuit in valle lacrimarum</i>. Unde et ipse Paulus |
| 1169 dicebat, I Cor. XV, <i>non sum dignus vocari apostolus, quoniam | 997 dicebat, I Cor. XV, <i>non sum dignus vocari apostolus, quoniam |
| 1170 persecutus sum Ecclesiam Dei</i>.</p> | 998 persecutus sum Ecclesiam Dei</i>.</p><p title="III q. 84 a. 8 ad 3"><a name="51274"><span class="ref">[51274] IIIª q. 84 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1171 <p title="III q. 84 a. 8 ad 3"><a name="51274"><span class= | |
| 1172 "ref">[51274] IIIª q. 84 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1173 dicendum quod illa tempora praefiguntur poenitentibus quantum ad | 999 dicendum quod illa tempora praefiguntur poenitentibus quantum ad |
| 1174 actionem exterioris poenitentiae.</p> | 1000 actionem exterioris poenitentiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="III q. 84 a. 9 arg. 1"><a name="51275"><span class="ref">[51275] IIIª q. 84 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic |
| 1175 <br /> | |
| 1176 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 1177 <p title="III q. 84 a. 9 arg. 1"><a name="51275"><span class= | |
| 1178 "ref">[51275] IIIª q. 84 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 1179 proceditur. Videtur quod poenitentia non possit esse continua. | 1001 proceditur. Videtur quod poenitentia non possit esse continua. |
| 1180 Dicitur enim Ierem. XXXI, <i>quiescat vox tua a ploratu, et oculi | 1002 Dicitur enim Ierem. XXXI, <i>quiescat vox tua a ploratu, et oculi |
| 1181 tui a lacrimis</i>. Sed hoc esse non posset si poenitentia | 1003 tui a lacrimis</i>. Sed hoc esse non posset si poenitentia |
| 1182 continuaretur, quae consistit in ploratu et lacrimis. Ergo | 1004 continuaretur, quae consistit in ploratu et lacrimis. Ergo |
| 1183 poenitentia non potest continuari.</p> | 1005 poenitentia non potest continuari.</p><p title="III q. 84 a. 9 arg. 2"><a name="51276"><span class="ref">[51276] IIIª q. 84 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, de |
| 1184 <p title="III q. 84 a. 9 arg. 2"><a name="51276"><span class= | |
| 1185 "ref">[51276] IIIª q. 84 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, de | |
| 1186 quolibet bono opere debet homo gaudere, secundum illud Psalmi, | 1006 quolibet bono opere debet homo gaudere, secundum illud Psalmi, |
| 1187 <i>servite domino in laetitia</i>. Sed agere poenitentiam est bonum | 1007 <i>servite domino in laetitia</i>. Sed agere poenitentiam est bonum |
| 1188 opus. Ergo de hoc ipso debet homo gaudere. Sed <i>non potest homo | 1008 opus. Ergo de hoc ipso debet homo gaudere. Sed <i>non potest homo |
| 1189 simul tristari et gaudere</i>, ut patet per philosophum, IX Ethic. | 1009 simul tristari et gaudere</i>, ut patet per philosophum, IX Ethic. |
| 1190 Ergo non potest esse quod poenitens simul tristetur de peccatis | 1010 Ergo non potest esse quod poenitens simul tristetur de peccatis |
| 1191 praeteritis, quod pertinet ad rationem poenitentiae.</p> | 1011 praeteritis, quod pertinet ad rationem poenitentiae.</p><p title="III q. 84 a. 9 arg. 3"><a name="51277"><span class="ref">[51277] IIIª q. 84 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, II |
| 1192 <p title="III q. 84 a. 9 arg. 3"><a name="51277"><span class= | |
| 1193 "ref">[51277] IIIª q. 84 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, II | |
| 1194 ad Cor. II, apostolus dicit, <i>consolemini</i>, scilicet | 1012 ad Cor. II, apostolus dicit, <i>consolemini</i>, scilicet |
| 1195 poenitentem, <i>ne forte abundantiori tristitia absorbeatur qui est | 1013 poenitentem, <i>ne forte abundantiori tristitia absorbeatur qui est |
| 1196 huiusmodi</i>. Sed consolatio depellit tristitiam, quae pertinet ad | 1014 huiusmodi</i>. Sed consolatio depellit tristitiam, quae pertinet ad |
| 1197 rationem poenitentiae. Ergo poenitentia non debet esse | 1015 rationem poenitentiae. Ergo poenitentia non debet esse |
| 1198 continua.</p> | 1016 continua.</p><p title="III q. 84 a. 9 s. c."><a name="51278"><span class="ref">[51278] IIIª q. 84 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1199 <p title="III q. 84 a. 9 s. c."><a name="51278"><span class= | |
| 1200 "ref">[51278] IIIª q. 84 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1201 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>dolor in | 1017 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>dolor in |
| 1202 poenitentia continue custodiatur</i>.</p> | 1018 poenitentia continue custodiatur</i>.</p><p title="III q. 84 a. 9 co."><a name="51279"><span class="ref">[51279] IIIª q. 84 a. 9 co.</span></a> Respondeo |
| 1203 <p title="III q. 84 a. 9 co."><a name="51279"><span class= | |
| 1204 "ref">[51279] IIIª q. 84 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 1205 dicendum quod poenitere dicitur dupliciter, scilicet secundum | 1019 dicendum quod poenitere dicitur dupliciter, scilicet secundum |
| 1206 actum, et secundum habitum. Actu quidem impossibile est quod homo | 1020 actum, et secundum habitum. Actu quidem impossibile est quod homo |
| 1207 continue poeniteat, quia necesse est quod actus poenitentis, sive | 1021 continue poeniteat, quia necesse est quod actus poenitentis, sive |
| 1208 interior sive exterior, interpoletur, ad minus somno et aliis quae | 1022 interior sive exterior, interpoletur, ad minus somno et aliis quae |
| 1209 ad necessitatem corporis pertinent. Alio modo dicitur poenitere | 1023 ad necessitatem corporis pertinent. Alio modo dicitur poenitere |
| 1210 secundum habitum. Et sic oportet quod homo continue poeniteat, et | 1024 secundum habitum. Et sic oportet quod homo continue poeniteat, et |
| 1211 quantum ad hoc quod homo nunquam aliquid contrarium faciat | 1025 quantum ad hoc quod homo nunquam aliquid contrarium faciat |
| 1212 poenitentiae, per quod habitualis dispositio poenitentis tollatur; | 1026 poenitentiae, per quod habitualis dispositio poenitentis tollatur; |
| 1213 et quantum ad hoc quod debet in proposito gerere quod semper sibi | 1027 et quantum ad hoc quod debet in proposito gerere quod semper sibi |
| 1214 peccata praeterita displiceant.</p> | 1028 peccata praeterita displiceant.</p><p title="III q. 84 a. 9 ad 1"><a name="51280"><span class="ref">[51280] IIIª q. 84 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1215 <p title="III q. 84 a. 9 ad 1"><a name="51280"><span class= | |
| 1216 "ref">[51280] IIIª q. 84 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1217 dicendum quod ploratus et lacrimae ad actum exterioris poenitentiae | 1029 dicendum quod ploratus et lacrimae ad actum exterioris poenitentiae |
| 1218 pertinent, qui non solum non debet esse continuus, sed nec etiam | 1030 pertinent, qui non solum non debet esse continuus, sed nec etiam |
| 1219 oportet quod duret usque ad finem vitae, ut dictum est. Unde et | 1031 oportet quod duret usque ad finem vitae, ut dictum est. Unde et |
| 1220 signanter ibi subditur quod est merces operi tuo. Est autem merces | 1032 signanter ibi subditur quod est merces operi tuo. Est autem merces |
| 1221 operis poenitentis plena remissio peccati et quantum ad culpam et | 1033 operis poenitentis plena remissio peccati et quantum ad culpam et |
| 1222 quantum ad poenam, post cuius consecutionem non est necesse quod | 1034 quantum ad poenam, post cuius consecutionem non est necesse quod |
| 1223 homo ulterius exteriorem poenitentiam agat. Per hoc tamen non | 1035 homo ulterius exteriorem poenitentiam agat. Per hoc tamen non |
| 1224 excluditur continuitas poenitentiae qualis dicta est.</p> | 1036 excluditur continuitas poenitentiae qualis dicta est.</p><p title="III q. 84 a. 9 ad 2"><a name="51281"><span class="ref">[51281] IIIª q. 84 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1225 <p title="III q. 84 a. 9 ad 2"><a name="51281"><span class= | |
| 1226 "ref">[51281] IIIª q. 84 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1227 dicendum quod de dolore et gaudio dupliciter loqui possumus. Uno | 1037 dicendum quod de dolore et gaudio dupliciter loqui possumus. Uno |
| 1228 modo, secundum quod sunt passiones appetitus sensitivi. Et sic | 1038 modo, secundum quod sunt passiones appetitus sensitivi. Et sic |
| 1229 nullo modo possunt esse simul, eo quod sunt omnino contrariae, vel | 1039 nullo modo possunt esse simul, eo quod sunt omnino contrariae, vel |
| 1230 ex parte obiecti, puta cum sunt de eodem; vel saltem ex parte motus | 1040 ex parte obiecti, puta cum sunt de eodem; vel saltem ex parte motus |
| 1231 cordis, nam gaudium est cum dilatatione cordis, tristitia vero cum | 1041 cordis, nam gaudium est cum dilatatione cordis, tristitia vero cum |
| 1244 displicere quod peccavit, et placere quod hoc ei displicet cum spe | 1054 displicere quod peccavit, et placere quod hoc ei displicet cum spe |
| 1245 veniae, ita quod ipsa tristitia sit materia gaudii. Unde et | 1055 veniae, ita quod ipsa tristitia sit materia gaudii. Unde et |
| 1246 Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>semper doleat | 1056 Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>semper doleat |
| 1247 poenitens, et de dolore gaudeat</i>. Si tamen tristitia nullo modo | 1057 poenitens, et de dolore gaudeat</i>. Si tamen tristitia nullo modo |
| 1248 compateretur sibi gaudium, per hoc non tolleretur habitualis | 1058 compateretur sibi gaudium, per hoc non tolleretur habitualis |
| 1249 continuitas poenitentiae, sed actualis.</p> | 1059 continuitas poenitentiae, sed actualis.</p><p title="III q. 84 a. 9 ad 3"><a name="51282"><span class="ref">[51282] IIIª q. 84 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1250 <p title="III q. 84 a. 9 ad 3"><a name="51282"><span class= | |
| 1251 "ref">[51282] IIIª q. 84 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1252 dicendum quod, secundum philosophum, in II Ethic., ad virtutem | 1060 dicendum quod, secundum philosophum, in II Ethic., ad virtutem |
| 1253 pertinet tenere medium in passionibus. Tristitia autem quae in | 1061 pertinet tenere medium in passionibus. Tristitia autem quae in |
| 1254 appetitu poenitentis sensitivo consequitur ex displicentia | 1062 appetitu poenitentis sensitivo consequitur ex displicentia |
| 1255 voluntatis, passio quaedam est. Unde moderanda est secundum | 1063 voluntatis, passio quaedam est. Unde moderanda est secundum |
| 1256 virtutem, et eius superfluitas est vitiosa, quia inducit in | 1064 virtutem, et eius superfluitas est vitiosa, quia inducit in |
| 1257 desperationem. Quod significat apostolus ibidem dicens, <i>ne | 1065 desperationem. Quod significat apostolus ibidem dicens, <i>ne |
| 1258 maiori tristitia absorbeatur qui eiusmodi est</i>. Et sic | 1066 maiori tristitia absorbeatur qui eiusmodi est</i>. Et sic |
| 1259 consolatio de qua ibi apostolus loquitur, est moderativa | 1067 consolatio de qua ibi apostolus loquitur, est moderativa |
| 1260 tristitiae, non autem totaliter ablativa.</p> | 1068 tristitiae, non autem totaliter ablativa.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="III q. 84 a. 10 arg. 1"><a name="51283"><span class="ref">[51283] IIIª q. 84 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum |
| 1261 <br /> | |
| 1262 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 1263 <p title="III q. 84 a. 10 arg. 1"><a name="51283"><span class= | |
| 1264 "ref">[51283] IIIª q. 84 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum | |
| 1265 sic proceditur. Videtur quod sacramentum poenitentiae non debeat | 1069 sic proceditur. Videtur quod sacramentum poenitentiae non debeat |
| 1266 iterari. Dicit enim apostolus, Heb. VI, <i>impossibile est eos qui | 1070 iterari. Dicit enim apostolus, Heb. VI, <i>impossibile est eos qui |
| 1267 semel illuminati sunt, et gustaverunt donum caeleste, et participes | 1071 semel illuminati sunt, et gustaverunt donum caeleste, et participes |
| 1268 facti sunt spiritus sancti, et prolapsi sunt, rursus renovari ad | 1072 facti sunt spiritus sancti, et prolapsi sunt, rursus renovari ad |
| 1269 poenitentiam</i>. Sed quicumque poenituerunt, sunt illuminati, et | 1073 poenitentiam</i>. Sed quicumque poenituerunt, sunt illuminati, et |
| 1270 acceperunt donum spiritus sancti. Ergo quicumque peccat post | 1074 acceperunt donum spiritus sancti. Ergo quicumque peccat post |
| 1271 poenitentiam, non potest iterato poenitere.</p> | 1075 poenitentiam, non potest iterato poenitere.</p><p title="III q. 84 a. 10 arg. 2"><a name="51284"><span class="ref">[51284] IIIª q. 84 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1272 <p title="III q. 84 a. 10 arg. 2"><a name="51284"><span class= | |
| 1273 "ref">[51284] IIIª q. 84 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1274 Ambrosius dicit, in libro de poenitentia, <i>reperiuntur qui | 1076 Ambrosius dicit, in libro de poenitentia, <i>reperiuntur qui |
| 1275 saepius agendam poenitentiam putant. Qui luxuriantur in Christo. | 1077 saepius agendam poenitentiam putant. Qui luxuriantur in Christo. |
| 1276 Nam, si vere poenitentiam agerent, iterandam postea non putarent, | 1078 Nam, si vere poenitentiam agerent, iterandam postea non putarent, |
| 1277 quia, sicut unum est Baptisma, ita una poenitentia</i>. Sed | 1079 quia, sicut unum est Baptisma, ita una poenitentia</i>. Sed |
| 1278 Baptismus non iteratur. Ergo nec poenitentia.</p> | 1080 Baptismus non iteratur. Ergo nec poenitentia.</p><p title="III q. 84 a. 10 arg. 3"><a name="51285"><span class="ref">[51285] IIIª q. 84 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1279 <p title="III q. 84 a. 10 arg. 3"><a name="51285"><span class= | |
| 1280 "ref">[51285] IIIª q. 84 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1281 miracula quibus dominus infirmitates corporales sanavit, | 1081 miracula quibus dominus infirmitates corporales sanavit, |
| 1282 significant sanationes spiritualium infirmitatum, quibus scilicet | 1082 significant sanationes spiritualium infirmitatum, quibus scilicet |
| 1283 homines liberantur a peccatis. Sed non legitur quod dominus aliquem | 1083 homines liberantur a peccatis. Sed non legitur quod dominus aliquem |
| 1284 caecum bis illuminaverit, vel aliquem leprosum bis mundaverit, aut | 1084 caecum bis illuminaverit, vel aliquem leprosum bis mundaverit, aut |
| 1285 aliquem mortuum bis suscitaverit. Ergo videtur quod nec alicui | 1085 aliquem mortuum bis suscitaverit. Ergo videtur quod nec alicui |
| 1286 peccatori bis per poenitentiam veniam largiatur.</p> | 1086 peccatori bis per poenitentiam veniam largiatur.</p><p title="III q. 84 a. 10 arg. 4"><a name="51286"><span class="ref">[51286] IIIª q. 84 a. 10 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 1287 <p title="III q. 84 a. 10 arg. 4"><a name="51286"><span class= | |
| 1288 "ref">[51286] IIIª q. 84 a. 10 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1289 Gregorius dicit, in homilia Quadragesimae, <i>poenitentia est | 1087 Gregorius dicit, in homilia Quadragesimae, <i>poenitentia est |
| 1290 anteacta peccata deflere, et flenda iterum non committere</i>. Et | 1088 anteacta peccata deflere, et flenda iterum non committere</i>. Et |
| 1291 Isidorus dicit, in libro de summo bono, <i>irrisor est, et non | 1089 Isidorus dicit, in libro de summo bono, <i>irrisor est, et non |
| 1292 poenitens, qui adhuc agit quod poenitet</i>. Si ergo aliquis vere | 1090 poenitens, qui adhuc agit quod poenitet</i>. Si ergo aliquis vere |
| 1293 poeniteat, iterum non peccabit. Ergo non potest quod poenitentia | 1091 poeniteat, iterum non peccabit. Ergo non potest quod poenitentia |
| 1294 iteretur.</p> | 1092 iteretur.</p><p title="III q. 84 a. 10 arg. 5"><a name="51287"><span class="ref">[51287] IIIª q. 84 a. 10 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 1295 <p title="III q. 84 a. 10 arg. 5"><a name="51287"><span class= | |
| 1296 "ref">[51287] IIIª q. 84 a. 10 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1297 sicut Baptismus habet efficaciam ex passione Christi, ita et | 1093 sicut Baptismus habet efficaciam ex passione Christi, ita et |
| 1298 poenitentia. Sed Baptismus non iteratur, propter unitatem passionis | 1094 poenitentia. Sed Baptismus non iteratur, propter unitatem passionis |
| 1299 et mortis Christi. Ergo pari ratione et poenitentia non | 1095 et mortis Christi. Ergo pari ratione et poenitentia non |
| 1300 iteratur.</p> | 1096 iteratur.</p><p title="III q. 84 a. 10 arg. 6"><a name="51288"><span class="ref">[51288] IIIª q. 84 a. 10 arg. 6</span></a> Praeterea, |
| 1301 <p title="III q. 84 a. 10 arg. 6"><a name="51288"><span class= | |
| 1302 "ref">[51288] IIIª q. 84 a. 10 arg. 6</span></a> Praeterea, | |
| 1303 Gregorius dicit, <i>facilitas veniae incentivum praebet | 1097 Gregorius dicit, <i>facilitas veniae incentivum praebet |
| 1304 delinquendi</i>. Si ergo Deus frequenter veniam praebet per | 1098 delinquendi</i>. Si ergo Deus frequenter veniam praebet per |
| 1305 poenitentiam, videtur quod ipse incentivum praebeat hominibus | 1099 poenitentiam, videtur quod ipse incentivum praebeat hominibus |
| 1306 delinquendi, et sic videtur delectari in peccatis. Quod eius | 1100 delinquendi, et sic videtur delectari in peccatis. Quod eius |
| 1307 bonitati non congruit. Non ergo potest poenitentia iterari.</p> | 1101 bonitati non congruit. Non ergo potest poenitentia iterari.</p><p title="III q. 84 a. 10 s. c."><a name="51289"><span class="ref">[51289] IIIª q. 84 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1308 <p title="III q. 84 a. 10 s. c."><a name="51289"><span class= | |
| 1309 "ref">[51289] IIIª q. 84 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1310 quod homo inducitur ad misericordiam exemplo divinae misericordiae, | 1102 quod homo inducitur ad misericordiam exemplo divinae misericordiae, |
| 1311 secundum illud Luc. VI, <i>estote misericordes, sicut et pater | 1103 secundum illud Luc. VI, <i>estote misericordes, sicut et pater |
| 1312 vester misericors est</i>. Sed dominus hanc misericordiam | 1104 vester misericors est</i>. Sed dominus hanc misericordiam |
| 1313 discipulis imponit, ut saepius remittant fratribus contra se | 1105 discipulis imponit, ut saepius remittant fratribus contra se |
| 1314 peccantibus, unde, sicut dicitur Matth. XVIII, Petro quaerenti, | 1106 peccantibus, unde, sicut dicitur Matth. XVIII, Petro quaerenti, |
| 1315 <i>quoties peccaverit in me frater meus, dimittam ei usque | 1107 <i>quoties peccaverit in me frater meus, dimittam ei usque |
| 1316 septies?</i> Respondit Iesus, <i>non dico tibi usque septies, sed | 1108 septies?</i> Respondit Iesus, <i>non dico tibi usque septies, sed |
| 1317 usque septuagesies septies</i>. Ergo etiam Deus saepius per | 1109 usque septuagesies septies</i>. Ergo etiam Deus saepius per |
| 1318 poenitentiam veniam peccantibus praebet, praesertim cum doceat nos | 1110 poenitentiam veniam peccantibus praebet, praesertim cum doceat nos |
| 1319 petere, <i>dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus | 1111 petere, <i>dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus |
| 1320 debitoribus nostris</i>.</p> | 1112 debitoribus nostris</i>.</p><p title="III q. 84 a. 10 co."><a name="51290"><span class="ref">[51290] IIIª q. 84 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 1321 <p title="III q. 84 a. 10 co."><a name="51290"><span class= | |
| 1322 "ref">[51290] IIIª q. 84 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 1323 dicendum quod circa poenitentiam erraverunt quidam dicentes non | 1113 dicendum quod circa poenitentiam erraverunt quidam dicentes non |
| 1324 posse hominem per poenitentiam secundo consequi veniam peccatorum. | 1114 posse hominem per poenitentiam secundo consequi veniam peccatorum. |
| 1325 Quorum quidam, scilicet Novatiani, hoc in tantum extenderunt quod | 1115 Quorum quidam, scilicet Novatiani, hoc in tantum extenderunt quod |
| 1326 dixerunt post primam poenitentiam quae agitur in Baptismo, | 1116 dixerunt post primam poenitentiam quae agitur in Baptismo, |
| 1327 peccantes non posse per poenitentiam iterato restitui. Alii vero | 1117 peccantes non posse per poenitentiam iterato restitui. Alii vero |
| 1350 <i>maior est iniquitas mea quam ut veniam merear</i>. Et ideo | 1140 <i>maior est iniquitas mea quam ut veniam merear</i>. Et ideo |
| 1351 misericordia Dei peccantibus per poenitentiam veniam praebet absque | 1141 misericordia Dei peccantibus per poenitentiam veniam praebet absque |
| 1352 ullo termino. Unde dicitur II Paralip. ult., <i>immensa et | 1142 ullo termino. Unde dicitur II Paralip. ult., <i>immensa et |
| 1353 investigabilis misericordia promissionis tuae super malitias | 1143 investigabilis misericordia promissionis tuae super malitias |
| 1354 hominum</i>. Unde manifestum est quod poenitentia est pluries | 1144 hominum</i>. Unde manifestum est quod poenitentia est pluries |
| 1355 iterabilis.</p> | 1145 iterabilis.</p><p title="III q. 84 a. 10 ad 1"><a name="51291"><span class="ref">[51291] IIIª q. 84 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1356 <p title="III q. 84 a. 10 ad 1"><a name="51291"><span class= | |
| 1357 "ref">[51291] IIIª q. 84 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1358 dicendum quod, quia apud Iudaeos erant secundum legem quaedam | 1146 dicendum quod, quia apud Iudaeos erant secundum legem quaedam |
| 1359 lavacra instituta, quibus pluries se ab immunditiis purgabant, | 1147 lavacra instituta, quibus pluries se ab immunditiis purgabant, |
| 1360 credebant aliqui Iudaeorum quod etiam per lavacrum Baptismi aliquis | 1148 credebant aliqui Iudaeorum quod etiam per lavacrum Baptismi aliquis |
| 1361 pluries purificari possit. Ad quod excludendum, apostolus scribit | 1149 pluries purificari possit. Ad quod excludendum, apostolus scribit |
| 1362 Hebraeis quod impossibile est eos qui semel sunt illuminati, | 1150 Hebraeis quod impossibile est eos qui semel sunt illuminati, |
| 1363 scilicet per Baptismum, rursum renovari ad poenitentiam, scilicet | 1151 scilicet per Baptismum, rursum renovari ad poenitentiam, scilicet |
| 1364 per Baptismum, qui est <i>lavacrum regenerationis et renovationis | 1152 per Baptismum, qui est <i>lavacrum regenerationis et renovationis |
| 1365 spiritus sancti</i>, ut dicitur ad Tit. III. Et rationem assignat | 1153 spiritus sancti</i>, ut dicitur ad Tit. III. Et rationem assignat |
| 1366 ex hoc quod per Baptismum homo Christo commoritur, unde sequitur, | 1154 ex hoc quod per Baptismum homo Christo commoritur, unde sequitur, |
| 1367 <i>rursum crucifigentes in semetipsis filium Dei</i>.</p> | 1155 <i>rursum crucifigentes in semetipsis filium Dei</i>.</p><p title="III q. 84 a. 10 ad 2"><a name="51292"><span class="ref">[51292] IIIª q. 84 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1368 <p title="III q. 84 a. 10 ad 2"><a name="51292"><span class= | |
| 1369 "ref">[51292] IIIª q. 84 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1370 dicendum quod Ambrosius loquitur de poenitentia solemni, quae in | 1156 dicendum quod Ambrosius loquitur de poenitentia solemni, quae in |
| 1371 Ecclesia non iteratur, ut infra dicetur.</p> | 1157 Ecclesia non iteratur, ut infra dicetur.</p><p title="III q. 84 a. 10 ad 3"><a name="51293"><span class="ref">[51293] IIIª q. 84 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1372 <p title="III q. 84 a. 10 ad 3"><a name="51293"><span class= | |
| 1373 "ref">[51293] IIIª q. 84 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1374 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de poenitentia, | 1158 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de poenitentia, |
| 1375 <i>multos caecos in diverso tempore dominus illuminavit, et multos | 1159 <i>multos caecos in diverso tempore dominus illuminavit, et multos |
| 1376 debiles confortavit, ostendens in diversis illis eadem saepe | 1160 debiles confortavit, ostendens in diversis illis eadem saepe |
| 1377 peccata dimitti, ut quem prius sanavit leprosum, alio tempore | 1161 peccata dimitti, ut quem prius sanavit leprosum, alio tempore |
| 1378 illuminat caecum. Ideo enim tot sanavit caecos, claudos et aridos, | 1162 illuminat caecum. Ideo enim tot sanavit caecos, claudos et aridos, |
| 1379 ne desperet saepe peccator. Ideo non scribitur aliquem nisi semel | 1163 ne desperet saepe peccator. Ideo non scribitur aliquem nisi semel |
| 1380 sanasse, ut quisque timeat se iungi peccato. Medicum se vocat, et | 1164 sanasse, ut quisque timeat se iungi peccato. Medicum se vocat, et |
| 1381 non sanis, sed male habentibus opportunum, sed qualis hic medicus | 1165 non sanis, sed male habentibus opportunum, sed qualis hic medicus |
| 1382 qui malum iteratum nesciret curare? Medicorum enim est centies | 1166 qui malum iteratum nesciret curare? Medicorum enim est centies |
| 1383 infirmum centies curare. Qui ceteris minor esset, si alii | 1167 infirmum centies curare. Qui ceteris minor esset, si alii |
| 1384 possibilia ignoraret</i>.</p> | 1168 possibilia ignoraret</i>.</p><p title="III q. 84 a. 10 ad 4"><a name="51294"><span class="ref">[51294] IIIª q. 84 a. 10 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 1385 <p title="III q. 84 a. 10 ad 4"><a name="51294"><span class= | |
| 1386 "ref">[51294] IIIª q. 84 a. 10 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1387 dicendum quod poenitere est anteacta peccata deflere et flenda non | 1169 dicendum quod poenitere est anteacta peccata deflere et flenda non |
| 1388 committere simul dum flet, vel actu vel proposito. Ille enim est | 1170 committere simul dum flet, vel actu vel proposito. Ille enim est |
| 1389 irrisor et non poenitens qui, simul dum poenitet, agit quod | 1171 irrisor et non poenitens qui, simul dum poenitet, agit quod |
| 1390 poenitet, proponit enim iterum se facturum quod gessit, vel etiam | 1172 poenitet, proponit enim iterum se facturum quod gessit, vel etiam |
| 1391 actualiter peccat eodem vel alio genere peccati. Quod autem aliquis | 1173 actualiter peccat eodem vel alio genere peccati. Quod autem aliquis |
| 1392 postea peccat, vel actu vel proposito, non excludit quin prima | 1174 postea peccat, vel actu vel proposito, non excludit quin prima |
| 1393 poenitentia vera fuerit. Nunquam enim veritas prioris actus | 1175 poenitentia vera fuerit. Nunquam enim veritas prioris actus |
| 1394 excluditur per actum contrarium subsequentem, sicut enim vere | 1176 excluditur per actum contrarium subsequentem, sicut enim vere |
| 1395 cucurrit qui postea sedet, ita vere poenituit qui postea | 1177 cucurrit qui postea sedet, ita vere poenituit qui postea |
| 1396 peccat.</p> | 1178 peccat.</p><p title="III q. 84 a. 10 ad 5"><a name="51295"><span class="ref">[51295] IIIª q. 84 a. 10 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 1397 <p title="III q. 84 a. 10 ad 5"><a name="51295"><span class= | |
| 1398 "ref">[51295] IIIª q. 84 a. 10 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1399 dicendum quod Baptismus habet virtutem ex passione Christi sicut | 1179 dicendum quod Baptismus habet virtutem ex passione Christi sicut |
| 1400 quaedam spiritualis regeneratio, cum spirituali morte praecedentis | 1180 quaedam spiritualis regeneratio, cum spirituali morte praecedentis |
| 1401 vitae. Statutum est autem hominibus semel mori, et semel nasci. Et | 1181 vitae. Statutum est autem hominibus semel mori, et semel nasci. Et |
| 1402 ideo semel tantum debet homo baptizari. Sed poenitentia habet | 1182 ideo semel tantum debet homo baptizari. Sed poenitentia habet |
| 1403 virtutem ex passione Christi sicut spiritualis medicatio, quae | 1183 virtutem ex passione Christi sicut spiritualis medicatio, quae |
| 1404 frequenter iterari potest.</p> | 1184 frequenter iterari potest.</p><p title="III q. 84 a. 10 ad 6"><a name="51296"><span class="ref">[51296] IIIª q. 84 a. 10 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 1405 <p title="III q. 84 a. 10 ad 6"><a name="51296"><span class= | |
| 1406 "ref">[51296] IIIª q. 84 a. 10 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 1407 dicendum quod Augustinus, in libro de poenitentia, dicit quod | 1185 dicendum quod Augustinus, in libro de poenitentia, dicit quod |
| 1408 <i>constat Deo multum displicere peccata, qui semper praesto est ea | 1186 <i>constat Deo multum displicere peccata, qui semper praesto est ea |
| 1409 destruere, ne solvatur quod creavit, ne corrumpatur quod | 1187 destruere, ne solvatur quod creavit, ne corrumpatur quod |
| 1410 amavit</i>, scilicet per desperationem.</p> | 1188 amavit</i>, scilicet per desperationem.</p></div></div><div class="q" id="q85"><h2>Quaestio 85</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 85 pr."><a name="51297"><span class="ref">[51297] |
| 1411 <br /> | 1189 IIIª q. 85 pr.</span></a> Deinde considerandum est de |
| 1412 <div class="D">Quaestio 85</div> | |
| 1413 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1414 <p title="III q. 85 pr."><a name="51297"><span class="ref">[51297] | |
| 1415 IIIª q. 85 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1416 poenitentia secundum quod est virtus. Et circa hoc quaeruntur sex. | 1190 poenitentia secundum quod est virtus. Et circa hoc quaeruntur sex. |
| 1417 Primo, utrum poenitentia sit virtus. Secundo, utrum sit virtus | 1191 Primo, utrum poenitentia sit virtus. Secundo, utrum sit virtus |
| 1418 specialis. Tertio, sub qua specie virtutis contineatur. Quarto, de | 1192 specialis. Tertio, sub qua specie virtutis contineatur. Quarto, de |
| 1419 subiecto eius. Quinto, de causa ipsius. Sexto, de ordine eius ad | 1193 subiecto eius. Quinto, de causa ipsius. Sexto, de ordine eius ad |
| 1420 alias virtutes.</p> | 1194 alias virtutes.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 85 a. 1 arg. 1"><a name="51298"><span class="ref">[51298] IIIª q. 85 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 1421 <br /> | |
| 1422 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1423 <p title="III q. 85 a. 1 arg. 1"><a name="51298"><span class= | |
| 1424 "ref">[51298] IIIª q. 85 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1425 proceditur. Videtur quod poenitentia non sit virtus. Poenitentia | 1195 proceditur. Videtur quod poenitentia non sit virtus. Poenitentia |
| 1426 enim est quoddam sacramentum aliis sacramentis connumeratum, ut ex | 1196 enim est quoddam sacramentum aliis sacramentis connumeratum, ut ex |
| 1427 supra dictis patet. Sed nullum aliud sacramentorum est virtus. Ergo | 1197 supra dictis patet. Sed nullum aliud sacramentorum est virtus. Ergo |
| 1428 neque poenitentia est virtus.</p> | 1198 neque poenitentia est virtus.</p><p title="III q. 85 a. 1 arg. 2"><a name="51299"><span class="ref">[51299] IIIª q. 85 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1429 <p title="III q. 85 a. 1 arg. 2"><a name="51299"><span class= | |
| 1430 "ref">[51299] IIIª q. 85 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1431 secundum philosophum, in IV Ethic., verecundia non est virtus, tum | 1199 secundum philosophum, in IV Ethic., verecundia non est virtus, tum |
| 1432 quia est passio habens corporalem immutationem; tum etiam quia non | 1200 quia est passio habens corporalem immutationem; tum etiam quia non |
| 1433 est dispositio perfecti, cum sit de turpi acto, quod non habet | 1201 est dispositio perfecti, cum sit de turpi acto, quod non habet |
| 1434 locum in homine virtuoso. Sed similiter poenitentia est quaedam | 1202 locum in homine virtuoso. Sed similiter poenitentia est quaedam |
| 1435 passio habens corporalem immutationem, scilicet ploratum, sicut | 1203 passio habens corporalem immutationem, scilicet ploratum, sicut |
| 1436 Gregorius dicit quod <i>poenitere est peccata praeterita | 1204 Gregorius dicit quod <i>poenitere est peccata praeterita |
| 1437 plangere</i>. Est etiam de turpibus factis, scilicet de peccatis, | 1205 plangere</i>. Est etiam de turpibus factis, scilicet de peccatis, |
| 1438 quae non habent locum in homine virtuoso. Ergo poenitentia non est | 1206 quae non habent locum in homine virtuoso. Ergo poenitentia non est |
| 1439 virtus.</p> | 1207 virtus.</p><p title="III q. 85 a. 1 arg. 3"><a name="51300"><span class="ref">[51300] IIIª q. 85 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1440 <p title="III q. 85 a. 1 arg. 3"><a name="51300"><span class= | |
| 1441 "ref">[51300] IIIª q. 85 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1442 secundum philosophum, in IV Ethic., <i>nullus est stultus eorum qui | 1208 secundum philosophum, in IV Ethic., <i>nullus est stultus eorum qui |
| 1443 sunt secundum virtutem</i>. Sed stultum videtur dolere de commisso | 1209 sunt secundum virtutem</i>. Sed stultum videtur dolere de commisso |
| 1444 praeterito, quod non potest non esse, quod tamen pertinet ad | 1210 praeterito, quod non potest non esse, quod tamen pertinet ad |
| 1445 poenitentiam. Ergo poenitentia non est virtus.</p> | 1211 poenitentiam. Ergo poenitentia non est virtus.</p><p title="III q. 85 a. 1 s. c."><a name="51301"><span class="ref">[51301] IIIª q. 85 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1446 <p title="III q. 85 a. 1 s. c."><a name="51301"><span class= | |
| 1447 "ref">[51301] IIIª q. 85 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1448 quod praecepta legis dantur de actibus virtutum, quia legislator | 1212 quod praecepta legis dantur de actibus virtutum, quia legislator |
| 1449 intendit cives facere virtuosos, ut dicitur in II Ethic. Sed | 1213 intendit cives facere virtuosos, ut dicitur in II Ethic. Sed |
| 1450 praeceptum divinae legis est de poenitentia, secundum illud Matth. | 1214 praeceptum divinae legis est de poenitentia, secundum illud Matth. |
| 1451 III, poenitentiam agite, et cetera. Ergo poenitentia est | 1215 III, poenitentiam agite, et cetera. Ergo poenitentia est |
| 1452 virtus.</p> | 1216 virtus.</p><p title="III q. 85 a. 1 co."><a name="51302"><span class="ref">[51302] IIIª q. 85 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 1453 <p title="III q. 85 a. 1 co."><a name="51302"><span class= | |
| 1454 "ref">[51302] IIIª q. 85 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1455 dicendum quod, sicut ex dictis patet, poenitere est de aliquo a se | 1217 dicendum quod, sicut ex dictis patet, poenitere est de aliquo a se |
| 1456 prius facto dolere. Dictum est autem supra quod dolor vel tristitia | 1218 prius facto dolere. Dictum est autem supra quod dolor vel tristitia |
| 1457 dupliciter dicitur. Uno modo, secundum quod est passio quaedam | 1219 dupliciter dicitur. Uno modo, secundum quod est passio quaedam |
| 1458 appetitus sensitivi. Et quantum ad hoc, poenitentia non est virtus, | 1220 appetitus sensitivi. Et quantum ad hoc, poenitentia non est virtus, |
| 1459 sed passio alio modo, secundum quod consistit in voluntate. Et hoc | 1221 sed passio alio modo, secundum quod consistit in voluntate. Et hoc |
| 1463 Pertinet autem ad rationem rectam quod aliquis doleat de quo | 1225 Pertinet autem ad rationem rectam quod aliquis doleat de quo |
| 1464 dolendum est. Quod quidem observatur in poenitentia de qua nunc | 1226 dolendum est. Quod quidem observatur in poenitentia de qua nunc |
| 1465 loquimur, nam poenitens assumit moderatum dolorem de peccatis | 1227 loquimur, nam poenitens assumit moderatum dolorem de peccatis |
| 1466 praeteritis, cum intentione removendi ea. Unde manifestum est quod | 1228 praeteritis, cum intentione removendi ea. Unde manifestum est quod |
| 1467 poenitentia de qua nunc loquimur, vel est virtus, vel actus | 1229 poenitentia de qua nunc loquimur, vel est virtus, vel actus |
| 1468 virtutis.</p> | 1230 virtutis.</p><p title="III q. 85 a. 1 ad 1"><a name="51303"><span class="ref">[51303] IIIª q. 85 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1469 <p title="III q. 85 a. 1 ad 1"><a name="51303"><span class= | |
| 1470 "ref">[51303] IIIª q. 85 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1471 dicendum quod, sicut dictum est, in sacramento poenitentiae | 1231 dicendum quod, sicut dictum est, in sacramento poenitentiae |
| 1472 materialiter se habent actus humani, quod non contingit in Baptismo | 1232 materialiter se habent actus humani, quod non contingit in Baptismo |
| 1473 vel confirmatione. Et ideo, cum virtus sit principium alicuius | 1233 vel confirmatione. Et ideo, cum virtus sit principium alicuius |
| 1474 actus, potius poenitentia est virtus, vel cum virtute, quam | 1234 actus, potius poenitentia est virtus, vel cum virtute, quam |
| 1475 Baptismus vel confirmatio.</p> | 1235 Baptismus vel confirmatio.</p><p title="III q. 85 a. 1 ad 2"><a name="51304"><span class="ref">[51304] IIIª q. 85 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1476 <p title="III q. 85 a. 1 ad 2"><a name="51304"><span class= | |
| 1477 "ref">[51304] IIIª q. 85 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1478 dicendum quod poenitentia, secundum quod est passio, non est | 1236 dicendum quod poenitentia, secundum quod est passio, non est |
| 1479 virtus, ut dictum est. Sic autem habet corporalem transmutationem | 1237 virtus, ut dictum est. Sic autem habet corporalem transmutationem |
| 1480 adiunctam. Est autem virtus secundum quod habet ex parte voluntatis | 1238 adiunctam. Est autem virtus secundum quod habet ex parte voluntatis |
| 1481 electionem rectam. Quod tamen magis potest dici de poenitentia quam | 1239 electionem rectam. Quod tamen magis potest dici de poenitentia quam |
| 1482 de verecundia. Nam verecundia respicit turpe factum ut praesens, | 1240 de verecundia. Nam verecundia respicit turpe factum ut praesens, |
| 1483 poenitentia vero respicit turpe factum ut praeteritum. Est autem | 1241 poenitentia vero respicit turpe factum ut praeteritum. Est autem |
| 1484 contra perfectionem virtutis quod aliquis in praesenti habeat turpe | 1242 contra perfectionem virtutis quod aliquis in praesenti habeat turpe |
| 1485 factum, de quo oporteat eum verecundari. Non autem est contra | 1243 factum, de quo oporteat eum verecundari. Non autem est contra |
| 1486 perfectionem virtutis quod aliquis prius commiserit turpia facta, | 1244 perfectionem virtutis quod aliquis prius commiserit turpia facta, |
| 1487 de quibus oporteat eum poenitere, cum ex vitioso fiat aliquis | 1245 de quibus oporteat eum poenitere, cum ex vitioso fiat aliquis |
| 1488 virtuosus.</p> | 1246 virtuosus.</p><p title="III q. 85 a. 1 ad 3"><a name="51305"><span class="ref">[51305] IIIª q. 85 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1489 <p title="III q. 85 a. 1 ad 3"><a name="51305"><span class= | |
| 1490 "ref">[51305] IIIª q. 85 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1491 dicendum quod dolere de eo quod prius factum est cum hac intentione | 1247 dicendum quod dolere de eo quod prius factum est cum hac intentione |
| 1492 conandi ad hoc quod factum non fuerit, esset stultum. Hoc autem non | 1248 conandi ad hoc quod factum non fuerit, esset stultum. Hoc autem non |
| 1493 intendit poenitens, sed dolor eius est displicentia seu reprobatio | 1249 intendit poenitens, sed dolor eius est displicentia seu reprobatio |
| 1494 facti praeteriti cum intentione removendi sequelam ipsius, scilicet | 1250 facti praeteriti cum intentione removendi sequelam ipsius, scilicet |
| 1495 offensam Dei et reatum poenae. Et hoc non est stultum.</p> | 1251 offensam Dei et reatum poenae. Et hoc non est stultum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 85 a. 2 arg. 1"><a name="51306"><span class="ref">[51306] IIIª q. 85 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 1496 <br /> | |
| 1497 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1498 <p title="III q. 85 a. 2 arg. 1"><a name="51306"><span class= | |
| 1499 "ref">[51306] IIIª q. 85 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1500 sic proceditur. Videtur quod poenitentia non sit specialis virtus. | 1252 sic proceditur. Videtur quod poenitentia non sit specialis virtus. |
| 1501 Eiusdem enim rationis videtur esse gaudere de bonis prius actis, et | 1253 Eiusdem enim rationis videtur esse gaudere de bonis prius actis, et |
| 1502 dolere de malis perpetratis. Sed gaudium de bono prius facto non | 1254 dolere de malis perpetratis. Sed gaudium de bono prius facto non |
| 1503 est specialis virtus, sed est quidam affectus laudabilis ex | 1255 est specialis virtus, sed est quidam affectus laudabilis ex |
| 1504 caritate proveniens, ut patet per Augustinum, XIV de Civ. Dei, unde | 1256 caritate proveniens, ut patet per Augustinum, XIV de Civ. Dei, unde |
| 1505 et apostolus, I Cor. XIII, dicit quod <i>caritas non gaudet super | 1257 et apostolus, I Cor. XIII, dicit quod <i>caritas non gaudet super |
| 1506 iniquitate, congaudet autem veritati</i>. Ergo pari ratione | 1258 iniquitate, congaudet autem veritati</i>. Ergo pari ratione |
| 1507 poenitentia, quae est dolor de peccatis praeteritis, non est | 1259 poenitentia, quae est dolor de peccatis praeteritis, non est |
| 1508 specialis virtus, sed est quidam affectus ex caritate | 1260 specialis virtus, sed est quidam affectus ex caritate |
| 1509 proveniens.</p> | 1261 proveniens.</p><p title="III q. 85 a. 2 arg. 2"><a name="51307"><span class="ref">[51307] IIIª q. 85 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1510 <p title="III q. 85 a. 2 arg. 2"><a name="51307"><span class= | |
| 1511 "ref">[51307] IIIª q. 85 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1512 quaelibet virtus specialis habet materiam specialem, quia habitus | 1262 quaelibet virtus specialis habet materiam specialem, quia habitus |
| 1513 distinguuntur per actus, et actus per obiecta. Sed poenitentia non | 1263 distinguuntur per actus, et actus per obiecta. Sed poenitentia non |
| 1514 habet materiam specialem, sunt enim eius materia peccata praeterita | 1264 habet materiam specialem, sunt enim eius materia peccata praeterita |
| 1515 circa quamcumque materiam. Ergo poenitentia non est specialis | 1265 circa quamcumque materiam. Ergo poenitentia non est specialis |
| 1516 virtus.</p> | 1266 virtus.</p><p title="III q. 85 a. 2 arg. 3"><a name="51308"><span class="ref">[51308] IIIª q. 85 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1517 <p title="III q. 85 a. 2 arg. 3"><a name="51308"><span class= | |
| 1518 "ref">[51308] IIIª q. 85 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1519 nihil expellitur nisi a suo contrario. Sed poenitentia expellit | 1267 nihil expellitur nisi a suo contrario. Sed poenitentia expellit |
| 1520 omnia peccata. Ergo contrariatur omnibus peccatis. Non est ergo | 1268 omnia peccata. Ergo contrariatur omnibus peccatis. Non est ergo |
| 1521 specialis virtus.</p> | 1269 specialis virtus.</p><p title="III q. 85 a. 2 s. c."><a name="51309"><span class="ref">[51309] IIIª q. 85 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1522 <p title="III q. 85 a. 2 s. c."><a name="51309"><span class= | |
| 1523 "ref">[51309] IIIª q. 85 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1524 quod de ea datur speciale legis praeceptum, ut supra habitum | 1270 quod de ea datur speciale legis praeceptum, ut supra habitum |
| 1525 est.</p> | 1271 est.</p><p title="III q. 85 a. 2 co."><a name="51310"><span class="ref">[51310] IIIª q. 85 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 1526 <p title="III q. 85 a. 2 co."><a name="51310"><span class= | |
| 1527 "ref">[51310] IIIª q. 85 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1528 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, species habituum | 1272 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, species habituum |
| 1529 distinguuntur secundum species actuum, et ideo ubi occurrit | 1273 distinguuntur secundum species actuum, et ideo ubi occurrit |
| 1530 specialis actus laudabilis, ibi necesse est ponere specialem | 1274 specialis actus laudabilis, ibi necesse est ponere specialem |
| 1531 habitum virtutis. Manifestum est autem quod in poenitentia | 1275 habitum virtutis. Manifestum est autem quod in poenitentia |
| 1532 invenitur specialis ratio actus laudabilis, scilicet operari ad | 1276 invenitur specialis ratio actus laudabilis, scilicet operari ad |
| 1533 destructionem peccati praeteriti inquantum est Dei offensa, quod | 1277 destructionem peccati praeteriti inquantum est Dei offensa, quod |
| 1534 non pertinet ad rationem alterius virtutis. Unde necesse est ponere | 1278 non pertinet ad rationem alterius virtutis. Unde necesse est ponere |
| 1535 quod poenitentia sit specialis virtus.</p> | 1279 quod poenitentia sit specialis virtus.</p><p title="III q. 85 a. 2 ad 1"><a name="51311"><span class="ref">[51311] IIIª q. 85 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1536 <p title="III q. 85 a. 2 ad 1"><a name="51311"><span class= | |
| 1537 "ref">[51311] IIIª q. 85 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1538 dicendum quod a caritate derivatur aliquis actus dupliciter. Uno | 1280 dicendum quod a caritate derivatur aliquis actus dupliciter. Uno |
| 1539 modo, sicut ab ea elicitus. Et talis actus virtuosus non requirit | 1281 modo, sicut ab ea elicitus. Et talis actus virtuosus non requirit |
| 1540 aliam virtutem praeter caritatem, sicut diligere bonum et gaudere | 1282 aliam virtutem praeter caritatem, sicut diligere bonum et gaudere |
| 1541 de eo, et tristari de opposito. Alio modo aliquis actus a caritate | 1283 de eo, et tristari de opposito. Alio modo aliquis actus a caritate |
| 1542 procedit quasi a caritate imperatus. Et sic, quia ipsa imperat | 1284 procedit quasi a caritate imperatus. Et sic, quia ipsa imperat |
| 1544 caritate procedens potest etiam ad aliam virtutem specialem | 1286 caritate procedens potest etiam ad aliam virtutem specialem |
| 1545 pertinere. Si ergo in actu poenitentis consideretur sola | 1287 pertinere. Si ergo in actu poenitentis consideretur sola |
| 1546 displicentia peccati praeteriti, hoc immediate ad caritatem | 1288 displicentia peccati praeteriti, hoc immediate ad caritatem |
| 1547 pertinet, sicut et gaudere de bonis praeteritis. Sed intentio | 1289 pertinet, sicut et gaudere de bonis praeteritis. Sed intentio |
| 1548 operandi ad deletionem peccati praeteriti requirit specialem | 1290 operandi ad deletionem peccati praeteriti requirit specialem |
| 1549 virtutem sub caritate.</p> | 1291 virtutem sub caritate.</p><p title="III q. 85 a. 2 ad 2"><a name="51312"><span class="ref">[51312] IIIª q. 85 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1550 <p title="III q. 85 a. 2 ad 2"><a name="51312"><span class= | |
| 1551 "ref">[51312] IIIª q. 85 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1552 dicendum quod poenitentia habet quidem realiter generalem materiam, | 1292 dicendum quod poenitentia habet quidem realiter generalem materiam, |
| 1553 inquantum respicit omnia peccata, sed tamen sub ratione speciali, | 1293 inquantum respicit omnia peccata, sed tamen sub ratione speciali, |
| 1554 inquantum sunt emendabilia per actum hominis cooperantis Deo ad | 1294 inquantum sunt emendabilia per actum hominis cooperantis Deo ad |
| 1555 suam iustificationem.</p> | 1295 suam iustificationem.</p><p title="III q. 85 a. 2 ad 3"><a name="51313"><span class="ref">[51313] IIIª q. 85 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1556 <p title="III q. 85 a. 2 ad 3"><a name="51313"><span class= | |
| 1557 "ref">[51313] IIIª q. 85 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1558 dicendum quod quaelibet virtus specialis expellit habitum vitii | 1296 dicendum quod quaelibet virtus specialis expellit habitum vitii |
| 1559 oppositi, sicut albedo expellit nigredinem ab eodem subiecto. Sed | 1297 oppositi, sicut albedo expellit nigredinem ab eodem subiecto. Sed |
| 1560 poenitentia expellit omne peccatum effective, inquantum operatur ad | 1298 poenitentia expellit omne peccatum effective, inquantum operatur ad |
| 1561 destructionem peccati, prout est remissibile ex divina gratia | 1299 destructionem peccati, prout est remissibile ex divina gratia |
| 1562 homine cooperante. Unde non sequitur quod sit virtus generalis.</p> | 1300 homine cooperante. Unde non sequitur quod sit virtus generalis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 85 a. 3 arg. 1"><a name="51314"><span class="ref">[51314] IIIª q. 85 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 1563 <br /> | |
| 1564 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1565 <p title="III q. 85 a. 3 arg. 1"><a name="51314"><span class= | |
| 1566 "ref">[51314] IIIª q. 85 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1567 proceditur. Videtur quod virtus poenitentiae non sit species | 1301 proceditur. Videtur quod virtus poenitentiae non sit species |
| 1568 iustitiae. Iustitia enim non est virtus theologica sed moralis, ut | 1302 iustitiae. Iustitia enim non est virtus theologica sed moralis, ut |
| 1569 in secunda parte patet. Poenitentia autem videtur virtus esse | 1303 in secunda parte patet. Poenitentia autem videtur virtus esse |
| 1570 theologica, quia habet Deum pro obiecto, satisfacit enim Deo, cui | 1304 theologica, quia habet Deum pro obiecto, satisfacit enim Deo, cui |
| 1571 etiam reconciliat peccatorem. Ergo videtur quod poenitentia non sit | 1305 etiam reconciliat peccatorem. Ergo videtur quod poenitentia non sit |
| 1572 pars iustitiae.</p> | 1306 pars iustitiae.</p><p title="III q. 85 a. 3 arg. 2"><a name="51315"><span class="ref">[51315] IIIª q. 85 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1573 <p title="III q. 85 a. 3 arg. 2"><a name="51315"><span class= | |
| 1574 "ref">[51315] IIIª q. 85 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1575 iustitia, cum sit virtus moralis, consistit in medio. Sed | 1307 iustitia, cum sit virtus moralis, consistit in medio. Sed |
| 1576 poenitentia non consistit in medio, sed in quodam excessu, secundum | 1308 poenitentia non consistit in medio, sed in quodam excessu, secundum |
| 1577 illud Ierem. VI, <i>luctum unigeniti fac tibi, planctum amarum</i>. | 1309 illud Ierem. VI, <i>luctum unigeniti fac tibi, planctum amarum</i>. |
| 1578 Ergo poenitentia non est species iustitiae.</p> | 1310 Ergo poenitentia non est species iustitiae.</p><p title="III q. 85 a. 3 arg. 3"><a name="51316"><span class="ref">[51316] IIIª q. 85 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1579 <p title="III q. 85 a. 3 arg. 3"><a name="51316"><span class= | |
| 1580 "ref">[51316] IIIª q. 85 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1581 duae sunt species iustitiae, ut dicitur in V Ethic., scilicet | 1311 duae sunt species iustitiae, ut dicitur in V Ethic., scilicet |
| 1582 distributiva et commutativa. Sed sub neutra videtur poenitentia | 1312 distributiva et commutativa. Sed sub neutra videtur poenitentia |
| 1583 contineri. Ergo videtur quod poenitentia non sit species | 1313 contineri. Ergo videtur quod poenitentia non sit species |
| 1584 iustitiae.</p> | 1314 iustitiae.</p><p title="III q. 85 a. 3 arg. 4"><a name="51317"><span class="ref">[51317] IIIª q. 85 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 1585 <p title="III q. 85 a. 3 arg. 4"><a name="51317"><span class= | |
| 1586 "ref">[51317] IIIª q. 85 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1587 super illud Luc. VI, <i>beati qui nunc fletis</i>, dicit Glossa, | 1315 super illud Luc. VI, <i>beati qui nunc fletis</i>, dicit Glossa, |
| 1588 <i>ecce prudentia, per quam ostenditur quam haec terrena sint | 1316 <i>ecce prudentia, per quam ostenditur quam haec terrena sint |
| 1589 misera, et quam beata caelestia</i>. Sed flere est actus | 1317 misera, et quam beata caelestia</i>. Sed flere est actus |
| 1590 poenitentiae. Ergo poenitentia magis est prudentiae quam | 1318 poenitentiae. Ergo poenitentia magis est prudentiae quam |
| 1591 iustitiae.</p> | 1319 iustitiae.</p><p title="III q. 85 a. 3 s. c."><a name="51318"><span class="ref">[51318] IIIª q. 85 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1592 <p title="III q. 85 a. 3 s. c."><a name="51318"><span class= | |
| 1593 "ref">[51318] IIIª q. 85 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1594 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>poenitentia est | 1320 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>poenitentia est |
| 1595 quaedam dolentis vindicta, semper puniens in se quod dolet se | 1321 quaedam dolentis vindicta, semper puniens in se quod dolet se |
| 1596 commisisse</i>. Sed facere vindictam pertinet ad iustitiam, unde | 1322 commisisse</i>. Sed facere vindictam pertinet ad iustitiam, unde |
| 1597 Tullius, in sua rhetorica, ponit vindicativam unam speciem | 1323 Tullius, in sua rhetorica, ponit vindicativam unam speciem |
| 1598 iustitiae. Ergo videtur quod poenitentia sit species iustitiae.</p> | 1324 iustitiae. Ergo videtur quod poenitentia sit species iustitiae.</p><p title="III q. 85 a. 3 co."><a name="51319"><span class="ref">[51319] IIIª q. 85 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 1599 <p title="III q. 85 a. 3 co."><a name="51319"><span class= | |
| 1600 "ref">[51319] IIIª q. 85 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1601 dicendum quod, sicut supra dictum est, poenitentia non habet quod | 1325 dicendum quod, sicut supra dictum est, poenitentia non habet quod |
| 1602 sit virtus specialis ex hoc solo quod dolet de malo perpetrato, ad | 1326 sit virtus specialis ex hoc solo quod dolet de malo perpetrato, ad |
| 1603 hoc enim sufficeret caritas, sed ex eo quod poenitens dolet de | 1327 hoc enim sufficeret caritas, sed ex eo quod poenitens dolet de |
| 1604 peccato commisso inquantum est offensa Dei, cum emendationis | 1328 peccato commisso inquantum est offensa Dei, cum emendationis |
| 1605 proposito. Emendatio autem offensae contra aliquem commissae fit | 1329 proposito. Emendatio autem offensae contra aliquem commissae fit |
| 1623 secundum illud Psalmi, <i>sicut oculi servorum in manibus dominorum | 1347 secundum illud Psalmi, <i>sicut oculi servorum in manibus dominorum |
| 1624 suorum, ita oculi nostri ad dominum Deum nostrum, donec misereatur | 1348 suorum, ita oculi nostri ad dominum Deum nostrum, donec misereatur |
| 1625 nostri</i>; et sicut filius ad patrem, secundum illud Luc. XV, | 1349 nostri</i>; et sicut filius ad patrem, secundum illud Luc. XV, |
| 1626 <i>pater, peccavi in caelum et coram te</i>; et sicut uxor ad | 1350 <i>pater, peccavi in caelum et coram te</i>; et sicut uxor ad |
| 1627 virum, secundum illud Ierem. III, <i>fornicata es cum amatoribus | 1351 virum, secundum illud Ierem. III, <i>fornicata es cum amatoribus |
| 1628 multis, tamen revertere ad me, dicit dominus</i>.</p> | 1352 multis, tamen revertere ad me, dicit dominus</i>.</p><p title="III q. 85 a. 3 ad 1"><a name="51320"><span class="ref">[51320] IIIª q. 85 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1629 <p title="III q. 85 a. 3 ad 1"><a name="51320"><span class= | |
| 1630 "ref">[51320] IIIª q. 85 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1631 dicendum quod, sicut in V Ethic. dicitur, iustitia est ad alterum. | 1353 dicendum quod, sicut in V Ethic. dicitur, iustitia est ad alterum. |
| 1632 Ille autem ad quem est iustitia, non dicitur esse materia | 1354 Ille autem ad quem est iustitia, non dicitur esse materia |
| 1633 iustitiae, sed magis res quae distribuuntur vel commutantur. Unde | 1355 iustitiae, sed magis res quae distribuuntur vel commutantur. Unde |
| 1634 et materia poenitentiae non est Deus, sed actus humani quibus Deus | 1356 et materia poenitentiae non est Deus, sed actus humani quibus Deus |
| 1635 offenditur vel placatur, sed Deus se habet sicut ille ad quem est | 1357 offenditur vel placatur, sed Deus se habet sicut ille ad quem est |
| 1636 iustitia. Ex quo patet quod poenitentia non est virtus theologica, | 1358 iustitia. Ex quo patet quod poenitentia non est virtus theologica, |
| 1637 quia non habet Deum pro materia vel pro obiecto.</p> | 1359 quia non habet Deum pro materia vel pro obiecto.</p><p title="III q. 85 a. 3 ad 2"><a name="51321"><span class="ref">[51321] IIIª q. 85 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1638 <p title="III q. 85 a. 3 ad 2"><a name="51321"><span class= | |
| 1639 "ref">[51321] IIIª q. 85 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1640 dicendum quod medium iustitiae est aequalitas quae constituitur | 1360 dicendum quod medium iustitiae est aequalitas quae constituitur |
| 1641 inter illos inter quos est iustitia, ut dicitur in V Ethic. In | 1361 inter illos inter quos est iustitia, ut dicitur in V Ethic. In |
| 1642 quibusdam autem non potest perfecta aequalitas constitui, propter | 1362 quibusdam autem non potest perfecta aequalitas constitui, propter |
| 1643 alterius excellentiam, sicut inter filium et patrem, inter hominem | 1363 alterius excellentiam, sicut inter filium et patrem, inter hominem |
| 1644 et Deum, ut philosophus dicit, in VIII Ethic. Unde in talibus ille | 1364 et Deum, ut philosophus dicit, in VIII Ethic. Unde in talibus ille |
| 1645 qui est deficiens, debet facere quidquid potest, nec tamen hoc erit | 1365 qui est deficiens, debet facere quidquid potest, nec tamen hoc erit |
| 1646 sufficiens, sed solum secundum acceptationem superioris. Et hoc | 1366 sufficiens, sed solum secundum acceptationem superioris. Et hoc |
| 1647 significatur per excessum qui attribuitur poenitentiae.</p> | 1367 significatur per excessum qui attribuitur poenitentiae.</p><p title="III q. 85 a. 3 ad 3"><a name="51322"><span class="ref">[51322] IIIª q. 85 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1648 <p title="III q. 85 a. 3 ad 3"><a name="51322"><span class= | |
| 1649 "ref">[51322] IIIª q. 85 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1650 dicendum quod, sicut est commutatio quaedam in beneficiis, cum | 1368 dicendum quod, sicut est commutatio quaedam in beneficiis, cum |
| 1651 scilicet aliquis pro beneficio recepto gratiam rependit, ita etiam | 1369 scilicet aliquis pro beneficio recepto gratiam rependit, ita etiam |
| 1652 est commutatio in offensis, cum aliquis pro offensa in alterum | 1370 est commutatio in offensis, cum aliquis pro offensa in alterum |
| 1653 commissa vel invitus punitur, quod pertinet ad vindicativam | 1371 commissa vel invitus punitur, quod pertinet ad vindicativam |
| 1654 iustitiam; vel voluntarie recompensat emendam, quod pertinet ad | 1372 iustitiam; vel voluntarie recompensat emendam, quod pertinet ad |
| 1655 poenitentiam, quae respicit personam peccatoris sicut iustitia | 1373 poenitentiam, quae respicit personam peccatoris sicut iustitia |
| 1656 vindicativa personam iudicis. Unde manifestum est quod utraque sub | 1374 vindicativa personam iudicis. Unde manifestum est quod utraque sub |
| 1657 iustitia commutativa continetur.</p> | 1375 iustitia commutativa continetur.</p><p title="III q. 85 a. 3 ad 4"><a name="51323"><span class="ref">[51323] IIIª q. 85 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 1658 <p title="III q. 85 a. 3 ad 4"><a name="51323"><span class= | |
| 1659 "ref">[51323] IIIª q. 85 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1660 dicendum quod poenitentia, licet directe sit species iustitiae, | 1376 dicendum quod poenitentia, licet directe sit species iustitiae, |
| 1661 comprehendit tamen quodammodo ea quae pertinent ad omnes virtutes. | 1377 comprehendit tamen quodammodo ea quae pertinent ad omnes virtutes. |
| 1662 Inquantum enim est iustitia quaedam hominis ad Deum, oportet quod | 1378 Inquantum enim est iustitia quaedam hominis ad Deum, oportet quod |
| 1663 participet ea quae sunt virtutum theologicarum, quae habent Deum | 1379 participet ea quae sunt virtutum theologicarum, quae habent Deum |
| 1664 pro obiecto. Unde poenitentia est cum fide passionis Christi, per | 1380 pro obiecto. Unde poenitentia est cum fide passionis Christi, per |
| 1669 quod iustitiae est, sed etiam ea quae sunt temperantiae et | 1385 quod iustitiae est, sed etiam ea quae sunt temperantiae et |
| 1670 fortitudinis, inquantum scilicet ea quae delectationem causant ad | 1386 fortitudinis, inquantum scilicet ea quae delectationem causant ad |
| 1671 temperantiam pertinentem, vel terrorem incutiunt, quem fortitudo | 1387 temperantiam pertinentem, vel terrorem incutiunt, quem fortitudo |
| 1672 moderatur, in commutationem iustitiae veniunt. Et secundum hoc ad | 1388 moderatur, in commutationem iustitiae veniunt. Et secundum hoc ad |
| 1673 iustitiam pertinet et abstinere a delectabilibus, quod pertinet ad | 1389 iustitiam pertinet et abstinere a delectabilibus, quod pertinet ad |
| 1674 temperantiam; et sustinere dura, quod pertinet ad fortitudinem.</p> | 1390 temperantiam; et sustinere dura, quod pertinet ad fortitudinem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 85 a. 4 arg. 1"><a name="51324"><span class="ref">[51324] IIIª q. 85 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 1675 <br /> | |
| 1676 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1677 <p title="III q. 85 a. 4 arg. 1"><a name="51324"><span class= | |
| 1678 "ref">[51324] IIIª q. 85 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1679 proceditur. Videtur quod subiectum poenitentiae non sit proprie | 1391 proceditur. Videtur quod subiectum poenitentiae non sit proprie |
| 1680 voluntas. Poenitentia enim est tristitiae species. Sed tristitia | 1392 voluntas. Poenitentia enim est tristitiae species. Sed tristitia |
| 1681 est in concupiscibili, sicut et gaudium. Ergo poenitentia est in | 1393 est in concupiscibili, sicut et gaudium. Ergo poenitentia est in |
| 1682 concupiscibili.</p> | 1394 concupiscibili.</p><p title="III q. 85 a. 4 arg. 2"><a name="51325"><span class="ref">[51325] IIIª q. 85 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1683 <p title="III q. 85 a. 4 arg. 2"><a name="51325"><span class= | |
| 1684 "ref">[51325] IIIª q. 85 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1685 poenitentia est vindicta quaedam, ut Augustinus dicit, in libro de | 1395 poenitentia est vindicta quaedam, ut Augustinus dicit, in libro de |
| 1686 poenitentia. Sed vindicta videtur ad irascibilem pertinere, quia | 1396 poenitentia. Sed vindicta videtur ad irascibilem pertinere, quia |
| 1687 ira est appetitus vindictae. Ergo videtur quod poenitentia sit in | 1397 ira est appetitus vindictae. Ergo videtur quod poenitentia sit in |
| 1688 irascibili.</p> | 1398 irascibili.</p><p title="III q. 85 a. 4 arg. 3"><a name="51326"><span class="ref">[51326] IIIª q. 85 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1689 <p title="III q. 85 a. 4 arg. 3"><a name="51326"><span class= | |
| 1690 "ref">[51326] IIIª q. 85 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1691 praeteritum est proprium obiectum memoriae, secundum philosophum, | 1399 praeteritum est proprium obiectum memoriae, secundum philosophum, |
| 1692 in libro de memoria. Sed poenitentia est de praeterito, ut dictum | 1400 in libro de memoria. Sed poenitentia est de praeterito, ut dictum |
| 1693 est. Ergo poenitentia est in memoria sicuti in subiecto.</p> | 1401 est. Ergo poenitentia est in memoria sicuti in subiecto.</p><p title="III q. 85 a. 4 arg. 4"><a name="51327"><span class="ref">[51327] IIIª q. 85 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 1694 <p title="III q. 85 a. 4 arg. 4"><a name="51327"><span class= | |
| 1695 "ref">[51327] IIIª q. 85 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1696 nihil agit ubi non est. Sed poenitentia excludit peccata ab omnibus | 1402 nihil agit ubi non est. Sed poenitentia excludit peccata ab omnibus |
| 1697 viribus animae. Ergo poenitentia est in qualibet vi animae, et non | 1403 viribus animae. Ergo poenitentia est in qualibet vi animae, et non |
| 1698 in voluntate tantum.</p> | 1404 in voluntate tantum.</p><p title="III q. 85 a. 4 s. c."><a name="51328"><span class="ref">[51328] IIIª q. 85 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 1699 <p title="III q. 85 a. 4 s. c."><a name="51328"><span class= | |
| 1700 "ref">[51328] IIIª q. 85 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1701 poenitentia est sacrificium quoddam, secundum illud Psalmi, | 1405 poenitentia est sacrificium quoddam, secundum illud Psalmi, |
| 1702 <i>sacrificium Deo spiritus contribulatus</i>. Sed offerre | 1406 <i>sacrificium Deo spiritus contribulatus</i>. Sed offerre |
| 1703 sacrificium est actus voluntatis, secundum illud Psalmi, | 1407 sacrificium est actus voluntatis, secundum illud Psalmi, |
| 1704 <i>voluntarie sacrificabo tibi</i>. Ergo poenitentia est in | 1408 <i>voluntarie sacrificabo tibi</i>. Ergo poenitentia est in |
| 1705 voluntate.</p> | 1409 voluntate.</p><p title="III q. 85 a. 4 co."><a name="51329"><span class="ref">[51329] IIIª q. 85 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 1706 <p title="III q. 85 a. 4 co."><a name="51329"><span class= | |
| 1707 "ref">[51329] IIIª q. 85 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1708 dicendum quod de poenitentia dupliciter loqui possumus. Uno modo, | 1410 dicendum quod de poenitentia dupliciter loqui possumus. Uno modo, |
| 1709 secundum quod est passio quaedam. Et sic, cum sit species | 1411 secundum quod est passio quaedam. Et sic, cum sit species |
| 1710 tristitiae, est in concupiscibili sicut in subiecto. Alio modo, | 1412 tristitiae, est in concupiscibili sicut in subiecto. Alio modo, |
| 1711 secundum quod est virtus. Et sic, sicut dictum est, est species | 1413 secundum quod est virtus. Et sic, sicut dictum est, est species |
| 1712 iustitiae. Iustitia autem, ut in secunda parte dictum est, habet | 1414 iustitiae. Iustitia autem, ut in secunda parte dictum est, habet |
| 1713 pro subiecto appetitum rationis, qui est voluntas. Unde manifestum | 1415 pro subiecto appetitum rationis, qui est voluntas. Unde manifestum |
| 1714 est quod poenitentia, secundum quod est virtus, est in voluntate | 1416 est quod poenitentia, secundum quod est virtus, est in voluntate |
| 1715 sicut in subiecto. Et proprius eius actus est propositum emendandi | 1417 sicut in subiecto. Et proprius eius actus est propositum emendandi |
| 1716 Deo quod contra eum commissum est.</p> | 1418 Deo quod contra eum commissum est.</p><p title="III q. 85 a. 4 ad 1"><a name="51330"><span class="ref">[51330] IIIª q. 85 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1717 <p title="III q. 85 a. 4 ad 1"><a name="51330"><span class= | |
| 1718 "ref">[51330] IIIª q. 85 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1719 dicendum quod ratio illa procedit de poenitentia secundum quod est | 1419 dicendum quod ratio illa procedit de poenitentia secundum quod est |
| 1720 passio.</p> | 1420 passio.</p><p title="III q. 85 a. 4 ad 2"><a name="51331"><span class="ref">[51331] IIIª q. 85 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1721 <p title="III q. 85 a. 4 ad 2"><a name="51331"><span class= | |
| 1722 "ref">[51331] IIIª q. 85 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1723 dicendum quod vindictam expetere ex passione de alio pertinet ad | 1421 dicendum quod vindictam expetere ex passione de alio pertinet ad |
| 1724 irascibilem. Sed appetere vel facere vindictam ex ratione de se vel | 1422 irascibilem. Sed appetere vel facere vindictam ex ratione de se vel |
| 1725 de alio, pertinet ad voluntatem.</p> | 1423 de alio, pertinet ad voluntatem.</p><p title="III q. 85 a. 4 ad 3"><a name="51332"><span class="ref">[51332] IIIª q. 85 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1726 <p title="III q. 85 a. 4 ad 3"><a name="51332"><span class= | |
| 1727 "ref">[51332] IIIª q. 85 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1728 dicendum quod memoria est vis apprehensiva praeteriti. Poenitentia | 1424 dicendum quod memoria est vis apprehensiva praeteriti. Poenitentia |
| 1729 autem non pertinet ad vim apprehensivam, sed ad appetitivam, quae | 1425 autem non pertinet ad vim apprehensivam, sed ad appetitivam, quae |
| 1730 praesupponit actum apprehensivae. Unde poenitentia non est in | 1426 praesupponit actum apprehensivae. Unde poenitentia non est in |
| 1731 memoria, sed supponit eam.</p> | 1427 memoria, sed supponit eam.</p><p title="III q. 85 a. 4 ad 4"><a name="51333"><span class="ref">[51333] IIIª q. 85 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 1732 <p title="III q. 85 a. 4 ad 4"><a name="51333"><span class= | |
| 1733 "ref">[51333] IIIª q. 85 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1734 dicendum quod voluntas, sicut in prima parte habitum est, movet | 1428 dicendum quod voluntas, sicut in prima parte habitum est, movet |
| 1735 omnes alias potentias animae. Et ideo non est inconveniens si | 1429 omnes alias potentias animae. Et ideo non est inconveniens si |
| 1736 poenitentia, in voluntate existens, aliquid in singulis potentiis | 1430 poenitentia, in voluntate existens, aliquid in singulis potentiis |
| 1737 animae operatur.</p> | 1431 animae operatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 85 a. 5 arg. 1"><a name="51334"><span class="ref">[51334] IIIª q. 85 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 1738 <br /> | |
| 1739 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1740 <p title="III q. 85 a. 5 arg. 1"><a name="51334"><span class= | |
| 1741 "ref">[51334] IIIª q. 85 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 1742 proceditur. Videtur quod principium poenitentiae non sit ex timore. | 1432 proceditur. Videtur quod principium poenitentiae non sit ex timore. |
| 1743 Poenitentia enim incipit in displicentia peccatorum. Sed hoc | 1433 Poenitentia enim incipit in displicentia peccatorum. Sed hoc |
| 1744 pertinet ad caritatem, ut supra dictum est. Ergo poenitentia magis | 1434 pertinet ad caritatem, ut supra dictum est. Ergo poenitentia magis |
| 1745 oritur ex amore quam ex timore.</p> | 1435 oritur ex amore quam ex timore.</p><p title="III q. 85 a. 5 arg. 2"><a name="51335"><span class="ref">[51335] IIIª q. 85 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, ad |
| 1746 <p title="III q. 85 a. 5 arg. 2"><a name="51335"><span class= | |
| 1747 "ref">[51335] IIIª q. 85 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, ad | |
| 1748 poenitentiam homines provocantur per expectationem regni caelestis, | 1436 poenitentiam homines provocantur per expectationem regni caelestis, |
| 1749 secundum illud Matth. IV, <i>poenitentiam agite, appropinquabit | 1437 secundum illud Matth. IV, <i>poenitentiam agite, appropinquabit |
| 1750 enim regnum caelorum</i>. Sed regnum caelorum est obiectum spei. | 1438 enim regnum caelorum</i>. Sed regnum caelorum est obiectum spei. |
| 1751 Ergo poenitentia magis procedit ex spe quam ex timore.</p> | 1439 Ergo poenitentia magis procedit ex spe quam ex timore.</p><p title="III q. 85 a. 5 arg. 3"><a name="51336"><span class="ref">[51336] IIIª q. 85 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1752 <p title="III q. 85 a. 5 arg. 3"><a name="51336"><span class= | |
| 1753 "ref">[51336] IIIª q. 85 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1754 timor est interior actus hominis. Poenitentia autem non videtur | 1440 timor est interior actus hominis. Poenitentia autem non videtur |
| 1755 esse ex opere hominis, sed ex opere Dei, secundum illud Ierem. | 1441 esse ex opere hominis, sed ex opere Dei, secundum illud Ierem. |
| 1756 XXXI, <i>postquam convertisti me, egi poenitentiam</i>. Ergo | 1442 XXXI, <i>postquam convertisti me, egi poenitentiam</i>. Ergo |
| 1757 poenitentia non procedit ex timore.</p> | 1443 poenitentia non procedit ex timore.</p><p title="III q. 85 a. 5 s. c."><a name="51337"><span class="ref">[51337] IIIª q. 85 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1758 <p title="III q. 85 a. 5 s. c."><a name="51337"><span class= | |
| 1759 "ref">[51337] IIIª q. 85 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1760 quod Isaiae XXVI dicitur, <i>sicut quae concipit, cum | 1444 quod Isaiae XXVI dicitur, <i>sicut quae concipit, cum |
| 1761 appropinquaverit ad partum, dolens clamat in doloribus suis, sic | 1445 appropinquaverit ad partum, dolens clamat in doloribus suis, sic |
| 1762 facti sumus</i>, scilicet per poenitentiam, et postea subditur, | 1446 facti sumus</i>, scilicet per poenitentiam, et postea subditur, |
| 1763 secundum aliam litteram, <i>a timore tuo, domine, concepimus, et | 1447 secundum aliam litteram, <i>a timore tuo, domine, concepimus, et |
| 1764 parturivimus, et peperimus spiritum salutis</i>, idest poenitentiae | 1448 parturivimus, et peperimus spiritum salutis</i>, idest poenitentiae |
| 1765 salutaris, ut per praemissa patet. Ergo poenitentia procedit ex | 1449 salutaris, ut per praemissa patet. Ergo poenitentia procedit ex |
| 1766 timore.</p> | 1450 timore.</p><p title="III q. 85 a. 5 co."><a name="51338"><span class="ref">[51338] IIIª q. 85 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 1767 <p title="III q. 85 a. 5 co."><a name="51338"><span class= | |
| 1768 "ref">[51338] IIIª q. 85 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1769 dicendum quod de poenitentia loqui possumus dupliciter. Uno modo, | 1451 dicendum quod de poenitentia loqui possumus dupliciter. Uno modo, |
| 1770 quantum ad habitum. Et sic immediate a Deo infunditur, sine nobis | 1452 quantum ad habitum. Et sic immediate a Deo infunditur, sine nobis |
| 1771 principaliter operantibus, non tamen sine nobis dispositive | 1453 principaliter operantibus, non tamen sine nobis dispositive |
| 1772 cooperantibus per aliquos actus. Alio modo possumus loqui de | 1454 cooperantibus per aliquos actus. Alio modo possumus loqui de |
| 1773 poenitentia quantum ad actus quibus Deo operanti in poenitentia | 1455 poenitentia quantum ad actus quibus Deo operanti in poenitentia |
| 1781 displicet secundum seipsum, et non iam propter supplicia. Sextus | 1463 displicet secundum seipsum, et non iam propter supplicia. Sextus |
| 1782 actus est motus timoris filialis, quo, propter reverentiam Dei, | 1464 actus est motus timoris filialis, quo, propter reverentiam Dei, |
| 1783 aliquis emendam Deo voluntarius offert. Sic igitur patet quod actus | 1465 aliquis emendam Deo voluntarius offert. Sic igitur patet quod actus |
| 1784 poenitentiae a timore servili procedit sicut a primo motu affectus | 1466 poenitentiae a timore servili procedit sicut a primo motu affectus |
| 1785 ad hoc ordinante, a timore autem filiali sicut ab immediato et | 1467 ad hoc ordinante, a timore autem filiali sicut ab immediato et |
| 1786 proximo principio.</p> | 1468 proximo principio.</p><p title="III q. 85 a. 5 ad 1"><a name="51339"><span class="ref">[51339] IIIª q. 85 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1787 <p title="III q. 85 a. 5 ad 1"><a name="51339"><span class= | |
| 1788 "ref">[51339] IIIª q. 85 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1789 dicendum quod peccatum prius incipit homini displicere, maxime | 1469 dicendum quod peccatum prius incipit homini displicere, maxime |
| 1790 peccatori, propter supplicia, quae respicit timor servilis, quam | 1470 peccatori, propter supplicia, quae respicit timor servilis, quam |
| 1791 propter Dei offensam vel peccati turpitudinem, quod pertinet ad | 1471 propter Dei offensam vel peccati turpitudinem, quod pertinet ad |
| 1792 caritatem.</p> | 1472 caritatem.</p><p title="III q. 85 a. 5 ad 2"><a name="51340"><span class="ref">[51340] IIIª q. 85 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1793 <p title="III q. 85 a. 5 ad 2"><a name="51340"><span class= | |
| 1794 "ref">[51340] IIIª q. 85 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1795 dicendum quod in regno caelorum appropinquante intelligitur | 1473 dicendum quod in regno caelorum appropinquante intelligitur |
| 1796 adventus regis non solum praemiantis, sed etiam punientis. Unde et, | 1474 adventus regis non solum praemiantis, sed etiam punientis. Unde et, |
| 1797 Matth. III, Ioannes Baptista dicebat, <i>progenies viperarum, quis | 1475 Matth. III, Ioannes Baptista dicebat, <i>progenies viperarum, quis |
| 1798 demonstravit vobis fugere a ventura ira?</i></p> | 1476 demonstravit vobis fugere a ventura ira?</i></p><p title="III q. 85 a. 5 ad 3"><a name="51341"><span class="ref">[51341] IIIª q. 85 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1799 <p title="III q. 85 a. 5 ad 3"><a name="51341"><span class= | |
| 1800 "ref">[51341] IIIª q. 85 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1801 dicendum quod etiam ipse motus timoris procedit ex actu Dei | 1477 dicendum quod etiam ipse motus timoris procedit ex actu Dei |
| 1802 convertentis cor, unde dicitur Deuteron. V, <i>quis det eos talem | 1478 convertentis cor, unde dicitur Deuteron. V, <i>quis det eos talem |
| 1803 habere mentem ut timeant me?</i> Et ideo per hoc quod poenitentia a | 1479 habere mentem ut timeant me?</i> Et ideo per hoc quod poenitentia a |
| 1804 timore procedit, non excluditur quin procedat ex actu Dei | 1480 timore procedit, non excluditur quin procedat ex actu Dei |
| 1805 convertentis cor.</p> | 1481 convertentis cor.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 85 a. 6 arg. 1"><a name="51342"><span class="ref">[51342] IIIª q. 85 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 1806 <br /> | |
| 1807 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1808 <p title="III q. 85 a. 6 arg. 1"><a name="51342"><span class= | |
| 1809 "ref">[51342] IIIª q. 85 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 1810 proceditur. Videtur quod poenitentia sit prima virtutum. Quia super | 1482 proceditur. Videtur quod poenitentia sit prima virtutum. Quia super |
| 1811 illud Matth. III, <i>poenitentiam agite</i>, dicit Glossa, <i>prima | 1483 illud Matth. III, <i>poenitentiam agite</i>, dicit Glossa, <i>prima |
| 1812 virtus est per poenitentiam punire veterem hominem et vitia | 1484 virtus est per poenitentiam punire veterem hominem et vitia |
| 1813 odire</i>.</p> | 1485 odire</i>.</p><p title="III q. 85 a. 6 arg. 2"><a name="51343"><span class="ref">[51343] IIIª q. 85 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1814 <p title="III q. 85 a. 6 arg. 2"><a name="51343"><span class= | |
| 1815 "ref">[51343] IIIª q. 85 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1816 recedere a termino prius esse videtur quam accedere ad terminum. | 1486 recedere a termino prius esse videtur quam accedere ad terminum. |
| 1817 Sed omnes aliae virtutes pertinere videntur ad accessum ad | 1487 Sed omnes aliae virtutes pertinere videntur ad accessum ad |
| 1818 terminum, quia per omnes homo ordinatur ad bonum agendum. | 1488 terminum, quia per omnes homo ordinatur ad bonum agendum. |
| 1819 Poenitentia autem videtur ordinari ad recessum a malo. Ergo | 1489 Poenitentia autem videtur ordinari ad recessum a malo. Ergo |
| 1820 poenitentia videtur prior esse omnibus aliis virtutibus.</p> | 1490 poenitentia videtur prior esse omnibus aliis virtutibus.</p><p title="III q. 85 a. 6 arg. 3"><a name="51344"><span class="ref">[51344] IIIª q. 85 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1821 <p title="III q. 85 a. 6 arg. 3"><a name="51344"><span class= | |
| 1822 "ref">[51344] IIIª q. 85 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1823 ante poenitentiam est peccatum in anima. Sed simul cum peccato | 1491 ante poenitentiam est peccatum in anima. Sed simul cum peccato |
| 1824 nulla virtus animae inest. Ergo nulla virtus est ante poenitentiam, | 1492 nulla virtus animae inest. Ergo nulla virtus est ante poenitentiam, |
| 1825 sed ipsa videtur esse prima, quae aliis aditum aperit excludendo | 1493 sed ipsa videtur esse prima, quae aliis aditum aperit excludendo |
| 1826 peccatum.</p> | 1494 peccatum.</p><p title="III q. 85 a. 6 s. c."><a name="51345"><span class="ref">[51345] IIIª q. 85 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1827 <p title="III q. 85 a. 6 s. c."><a name="51345"><span class= | |
| 1828 "ref">[51345] IIIª q. 85 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1829 quod poenitentia procedit ex fide, spe et caritate, sicut iam | 1495 quod poenitentia procedit ex fide, spe et caritate, sicut iam |
| 1830 dictum est. Non ergo poenitentia est prima virtutum.</p> | 1496 dictum est. Non ergo poenitentia est prima virtutum.</p><p title="III q. 85 a. 6 co."><a name="51346"><span class="ref">[51346] IIIª q. 85 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 1831 <p title="III q. 85 a. 6 co."><a name="51346"><span class= | |
| 1832 "ref">[51346] IIIª q. 85 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1833 dicendum quod in virtutibus non attenditur ordo temporis quantum ad | 1497 dicendum quod in virtutibus non attenditur ordo temporis quantum ad |
| 1834 habitus, quia, cum virtutes sint connexae, ut in secunda parte | 1498 habitus, quia, cum virtutes sint connexae, ut in secunda parte |
| 1835 habitum est, omnes simul incipiunt esse in anima. Sed dicitur una | 1499 habitum est, omnes simul incipiunt esse in anima. Sed dicitur una |
| 1836 earum esse prior altera ordine naturae, qui consideratur ex ordine | 1500 earum esse prior altera ordine naturae, qui consideratur ex ordine |
| 1837 actuum, secundum scilicet quod actus unius virtutis praesupponit | 1501 actuum, secundum scilicet quod actus unius virtutis praesupponit |
| 1854 ordine naturae videntur esse aliae virtutes priores, sicut quod est | 1518 ordine naturae videntur esse aliae virtutes priores, sicut quod est |
| 1855 per se prius est eo quod est per accidens, nam aliae virtutes per | 1519 per se prius est eo quod est per accidens, nam aliae virtutes per |
| 1856 se videntur esse necessariae ad bonum hominis, poenitentia autem | 1520 se videntur esse necessariae ad bonum hominis, poenitentia autem |
| 1857 supposito quodam, scilicet peccato praeexistenti; sicut etiam | 1521 supposito quodam, scilicet peccato praeexistenti; sicut etiam |
| 1858 dictum est circa ordinem sacramenti poenitentiae ad alia sacramenta | 1522 dictum est circa ordinem sacramenti poenitentiae ad alia sacramenta |
| 1859 praedicta.</p> | 1523 praedicta.</p><p title="III q. 85 a. 6 ad 1"><a name="51347"><span class="ref">[51347] IIIª q. 85 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1860 <p title="III q. 85 a. 6 ad 1"><a name="51347"><span class= | |
| 1861 "ref">[51347] IIIª q. 85 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1862 dicendum quod Glossa illa loquitur quantum ad hoc quod actus | 1524 dicendum quod Glossa illa loquitur quantum ad hoc quod actus |
| 1863 poenitentiae primus est tempore inter actus aliarum virtutum.</p> | 1525 poenitentiae primus est tempore inter actus aliarum virtutum.</p><p title="III q. 85 a. 6 ad 2"><a name="51348"><span class="ref">[51348] IIIª q. 85 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1864 <p title="III q. 85 a. 6 ad 2"><a name="51348"><span class= | |
| 1865 "ref">[51348] IIIª q. 85 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1866 dicendum quod in motibus successivis recedere a termino est prius | 1526 dicendum quod in motibus successivis recedere a termino est prius |
| 1867 tempore quam pervenire ad terminum; et prius natura quantum est ex | 1527 tempore quam pervenire ad terminum; et prius natura quantum est ex |
| 1868 parte subiecti, sive secundum ordinem causae materialis. Sed | 1528 parte subiecti, sive secundum ordinem causae materialis. Sed |
| 1869 secundum ordinem causae agentis et finalis, prius est pervenire ad | 1529 secundum ordinem causae agentis et finalis, prius est pervenire ad |
| 1870 terminum, hoc enim est quod primo agens intendit. Et hic ordo | 1530 terminum, hoc enim est quod primo agens intendit. Et hic ordo |
| 1871 praecipue attenditur in actibus animae, ut dicitur in II | 1531 praecipue attenditur in actibus animae, ut dicitur in II |
| 1872 physicorum.</p> | 1532 physicorum.</p><p title="III q. 85 a. 6 ad 3"><a name="51349"><span class="ref">[51349] IIIª q. 85 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1873 <p title="III q. 85 a. 6 ad 3"><a name="51349"><span class= | |
| 1874 "ref">[51349] IIIª q. 85 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1875 dicendum quod poenitentia aperit aditum virtutibus expellendo | 1533 dicendum quod poenitentia aperit aditum virtutibus expellendo |
| 1876 peccatum per virtutem fidei et caritatis, quae sunt naturaliter | 1534 peccatum per virtutem fidei et caritatis, quae sunt naturaliter |
| 1877 priores. Ita tamen aperit eis aditum quod ipsae simul intrant cum | 1535 priores. Ita tamen aperit eis aditum quod ipsae simul intrant cum |
| 1878 ipsa, nam in iustificatione impii simul cum motu liberi arbitrii in | 1536 ipsa, nam in iustificatione impii simul cum motu liberi arbitrii in |
| 1879 Deum et in peccatum, est remissio culpae et infusio gratiae, cum | 1537 Deum et in peccatum, est remissio culpae et infusio gratiae, cum |
| 1880 qua simul infunduntur omnes virtutes, ut in secunda parte habitum | 1538 qua simul infunduntur omnes virtutes, ut in secunda parte habitum |
| 1881 est.</p> | 1539 est.</p></div></div><div class="q" id="q86"><h2>Quaestio 86</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 86 pr."><a name="51350"><span class="ref">[51350] |
| 1882 <br /> | 1540 IIIª q. 86 pr.</span></a> Deinde considerandum est de effectu |
| 1883 <div class="D">Quaestio 86</div> | |
| 1884 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1885 <p title="III q. 86 pr."><a name="51350"><span class="ref">[51350] | |
| 1886 IIIª q. 86 pr.</span></a> Deinde considerandum est de effectu | |
| 1887 poenitentiae. Et primo, quantum ad remissionem peccatorum | 1541 poenitentiae. Et primo, quantum ad remissionem peccatorum |
| 1888 mortalium; secundo, quantum ad remissionem peccatorum venialium; | 1542 mortalium; secundo, quantum ad remissionem peccatorum venialium; |
| 1889 tertio, quantum ad reditum peccatorum dimissorum; quarto, quantum | 1543 tertio, quantum ad reditum peccatorum dimissorum; quarto, quantum |
| 1890 ad restitutionem virtutum. Circa primum quaeruntur sex. Primo, | 1544 ad restitutionem virtutum. Circa primum quaeruntur sex. Primo, |
| 1891 utrum peccata mortalia per poenitentiam auferantur. Secundo, utrum | 1545 utrum peccata mortalia per poenitentiam auferantur. Secundo, utrum |
| 1892 possint sine poenitentia tolli. Tertio, utrum possit remitti unum | 1546 possint sine poenitentia tolli. Tertio, utrum possit remitti unum |
| 1893 sine alio. Quarto, utrum poenitentia auferat culpam remanente | 1547 sine alio. Quarto, utrum poenitentia auferat culpam remanente |
| 1894 reatu. Quinto, utrum remaneant reliquiae peccatorum. Sexto, utrum | 1548 reatu. Quinto, utrum remaneant reliquiae peccatorum. Sexto, utrum |
| 1895 auferre peccatum sit effectus poenitentiae inquantum est virtus, | 1549 auferre peccatum sit effectus poenitentiae inquantum est virtus, |
| 1896 vel inquantum est sacramentum.</p> | 1550 vel inquantum est sacramentum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 86 a. 1 arg. 1"><a name="51351"><span class="ref">[51351] IIIª q. 86 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 1897 <br /> | |
| 1898 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1899 <p title="III q. 86 a. 1 arg. 1"><a name="51351"><span class= | |
| 1900 "ref">[51351] IIIª q. 86 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1901 proceditur. Videtur quod per poenitentiam non removeantur omnia | 1551 proceditur. Videtur quod per poenitentiam non removeantur omnia |
| 1902 peccata. Dicit enim apostolus, Heb. XII, quod <i>Esau non invenit | 1552 peccata. Dicit enim apostolus, Heb. XII, quod <i>Esau non invenit |
| 1903 locum poenitentiae, quamvis cum lacrimis inquisisset eam</i>, | 1553 locum poenitentiae, quamvis cum lacrimis inquisisset eam</i>, |
| 1904 Glossa, <i>idest, non invenit locum veniae et benedictionis per | 1554 Glossa, <i>idest, non invenit locum veniae et benedictionis per |
| 1905 poenitentiam</i>. Et II Machab. IX dicitur de Antiocho, <i>orabat | 1555 poenitentiam</i>. Et II Machab. IX dicitur de Antiocho, <i>orabat |
| 1906 scelestus ille dominum, a quo non erat misericordiam | 1556 scelestus ille dominum, a quo non erat misericordiam |
| 1907 consecuturus</i>. Non ergo videtur quod per poenitentiam omnia | 1557 consecuturus</i>. Non ergo videtur quod per poenitentiam omnia |
| 1908 peccata tollantur.</p> | 1558 peccata tollantur.</p><p title="III q. 86 a. 1 arg. 2"><a name="51352"><span class="ref">[51352] IIIª q. 86 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1909 <p title="III q. 86 a. 1 arg. 2"><a name="51352"><span class= | |
| 1910 "ref">[51352] IIIª q. 86 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1911 dicit Augustinus, in libro de sermone Dom. in monte, quod <i>tanta | 1559 dicit Augustinus, in libro de sermone Dom. in monte, quod <i>tanta |
| 1912 est labes illius peccati (scilicet, cum post agnitionem Dei per | 1560 est labes illius peccati (scilicet, cum post agnitionem Dei per |
| 1913 gratiam Christi, oppugnat aliquis fraternitatem, et adversus ipsam | 1561 gratiam Christi, oppugnat aliquis fraternitatem, et adversus ipsam |
| 1914 gratiam invidiae facibus agitatur), ut deprecandi humilitatem | 1562 gratiam invidiae facibus agitatur), ut deprecandi humilitatem |
| 1915 subire non possit, etiam si peccatum suum mala conscientia | 1563 subire non possit, etiam si peccatum suum mala conscientia |
| 1916 agnoscere et annuntiare cogatur</i>. Non ergo omne peccatum potest | 1564 agnoscere et annuntiare cogatur</i>. Non ergo omne peccatum potest |
| 1917 per poenitentiam tolli.</p> | 1565 per poenitentiam tolli.</p><p title="III q. 86 a. 1 arg. 3"><a name="51353"><span class="ref">[51353] IIIª q. 86 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1918 <p title="III q. 86 a. 1 arg. 3"><a name="51353"><span class= | |
| 1919 "ref">[51353] IIIª q. 86 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1920 dominus dicit, Matth. XII, <i>qui dixerit contra spiritum sanctum | 1566 dominus dicit, Matth. XII, <i>qui dixerit contra spiritum sanctum |
| 1921 verbum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro</i>. | 1567 verbum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro</i>. |
| 1922 Non ergo omne peccatum remitti potest per poenitentiam.</p> | 1568 Non ergo omne peccatum remitti potest per poenitentiam.</p><p title="III q. 86 a. 1 s. c."><a name="51354"><span class="ref">[51354] IIIª q. 86 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1923 <p title="III q. 86 a. 1 s. c."><a name="51354"><span class= | |
| 1924 "ref">[51354] IIIª q. 86 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1925 quod dicitur Ezech. XVIII, <i>omnium iniquitatum eius quas operatus | 1569 quod dicitur Ezech. XVIII, <i>omnium iniquitatum eius quas operatus |
| 1926 est, non recordabor amplius</i>.</p> | 1570 est, non recordabor amplius</i>.</p><p title="III q. 86 a. 1 co."><a name="51355"><span class="ref">[51355] IIIª q. 86 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 1927 <p title="III q. 86 a. 1 co."><a name="51355"><span class= | |
| 1928 "ref">[51355] IIIª q. 86 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1929 dicendum quod hoc quod aliquod peccatum per poenitentiam tolli non | 1571 dicendum quod hoc quod aliquod peccatum per poenitentiam tolli non |
| 1930 possit, posset contingere dupliciter, uno modo, quia aliquis de | 1572 possit, posset contingere dupliciter, uno modo, quia aliquis de |
| 1931 peccato poenitere non posset; alio modo, quia poenitentia non | 1573 peccato poenitere non posset; alio modo, quia poenitentia non |
| 1932 posset delere peccatum. Et primo quidem modo, non possunt deleri | 1574 posset delere peccatum. Et primo quidem modo, non possunt deleri |
| 1933 peccata Daemonum, et etiam hominum damnatorum, quia affectus eorum | 1575 peccata Daemonum, et etiam hominum damnatorum, quia affectus eorum |
| 1953 quod Deus delere non vellet. Secundo, quia hoc derogaret virtuti | 1595 quod Deus delere non vellet. Secundo, quia hoc derogaret virtuti |
| 1954 passionis Christi, per quam poenitentia operatur, sicut et cetera | 1596 passionis Christi, per quam poenitentia operatur, sicut et cetera |
| 1955 sacramenta, cum scriptum sit, I Ioan. II, <i>ipse est propitiatio | 1597 sacramenta, cum scriptum sit, I Ioan. II, <i>ipse est propitiatio |
| 1956 pro peccatis nostris, non solum nostris, sed etiam totius | 1598 pro peccatis nostris, non solum nostris, sed etiam totius |
| 1957 mundi</i>. Unde simpliciter dicendum est quod omne peccatum in hac | 1599 mundi</i>. Unde simpliciter dicendum est quod omne peccatum in hac |
| 1958 vita per poenitentiam deleri potest.</p> | 1600 vita per poenitentiam deleri potest.</p><p title="III q. 86 a. 1 ad 1"><a name="51356"><span class="ref">[51356] IIIª q. 86 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 1959 <p title="III q. 86 a. 1 ad 1"><a name="51356"><span class= | |
| 1960 "ref">[51356] IIIª q. 86 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1961 dicendum quod Esau non vere poenituit. Quod patet ex hoc quod | 1601 dicendum quod Esau non vere poenituit. Quod patet ex hoc quod |
| 1962 dixit, <i>venient dies luctus patris mei, et occidam Iacob fratrem | 1602 dixit, <i>venient dies luctus patris mei, et occidam Iacob fratrem |
| 1963 meum</i>. Similiter etiam nec Antiochus vere poenituit. Dolebat | 1603 meum</i>. Similiter etiam nec Antiochus vere poenituit. Dolebat |
| 1964 enim de culpa praeterita non propter offensam Dei, sed propter | 1604 enim de culpa praeterita non propter offensam Dei, sed propter |
| 1965 infirmitatem corporalem quam patiebatur.</p> | 1605 infirmitatem corporalem quam patiebatur.</p><p title="III q. 86 a. 1 ad 2"><a name="51357"><span class="ref">[51357] IIIª q. 86 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 1966 <p title="III q. 86 a. 1 ad 2"><a name="51357"><span class= | |
| 1967 "ref">[51357] IIIª q. 86 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1968 dicendum quod illud verbum Augustini sic est intelligendum, tanta | 1606 dicendum quod illud verbum Augustini sic est intelligendum, tanta |
| 1969 est labes illius peccati ut deprecandi humilitatem subire non | 1607 est labes illius peccati ut deprecandi humilitatem subire non |
| 1970 possit, scilicet, de facili, secundum quod dicitur ille non posse | 1608 possit, scilicet, de facili, secundum quod dicitur ille non posse |
| 1971 sanari qui non potest de facili sanari. Potest tamen hoc fieri per | 1609 sanari qui non potest de facili sanari. Potest tamen hoc fieri per |
| 1972 virtutem divinae gratiae, quae etiam interdum in profundum maris | 1610 virtutem divinae gratiae, quae etiam interdum in profundum maris |
| 1973 convertit, ut dicitur in Psalmo.</p> | 1611 convertit, ut dicitur in Psalmo.</p><p title="III q. 86 a. 1 ad 3"><a name="51358"><span class="ref">[51358] IIIª q. 86 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 1974 <p title="III q. 86 a. 1 ad 3"><a name="51358"><span class= | |
| 1975 "ref">[51358] IIIª q. 86 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1976 dicendum quod illud verbum vel blasphemia contra spiritum sanctum | 1612 dicendum quod illud verbum vel blasphemia contra spiritum sanctum |
| 1977 est finalis impoenitentia, ut Augustinus dicit, in libro de verbis | 1613 est finalis impoenitentia, ut Augustinus dicit, in libro de verbis |
| 1978 domini, quae penitus irremissibilis est, quia post finem huius | 1614 domini, quae penitus irremissibilis est, quia post finem huius |
| 1979 vitae non est remissio peccatorum. Vel, si intelligatur per | 1615 vitae non est remissio peccatorum. Vel, si intelligatur per |
| 1980 blasphemiam spiritus sancti peccatum quod fit ex certa malitia, vel | 1616 blasphemiam spiritus sancti peccatum quod fit ex certa malitia, vel |
| 1981 etiam ipsa blasphemia spiritus sancti, dicitur non remitti, | 1617 etiam ipsa blasphemia spiritus sancti, dicitur non remitti, |
| 1982 scilicet de facili, quia tale non habet in se causam excusationis; | 1618 scilicet de facili, quia tale non habet in se causam excusationis; |
| 1983 vel quia pro tali peccato punitur aliquis et in hoc saeculo et in | 1619 vel quia pro tali peccato punitur aliquis et in hoc saeculo et in |
| 1984 futuro; ut in secunda parte expositum est.</p> | 1620 futuro; ut in secunda parte expositum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 86 a. 2 arg. 1"><a name="51359"><span class="ref">[51359] IIIª q. 86 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 1985 <br /> | |
| 1986 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1987 <p title="III q. 86 a. 2 arg. 1"><a name="51359"><span class= | |
| 1988 "ref">[51359] IIIª q. 86 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1989 sic proceditur. Videtur quod sine poenitentia peccatum remitti | 1621 sic proceditur. Videtur quod sine poenitentia peccatum remitti |
| 1990 possit. Non enim est minor virtus Dei circa adultos quam circa | 1622 possit. Non enim est minor virtus Dei circa adultos quam circa |
| 1991 pueros. Sed pueris peccata dimittit sine poenitentia. Ergo etiam et | 1623 pueros. Sed pueris peccata dimittit sine poenitentia. Ergo etiam et |
| 1992 adultis.</p> | 1624 adultis.</p><p title="III q. 86 a. 2 arg. 2"><a name="51360"><span class="ref">[51360] IIIª q. 86 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 1993 <p title="III q. 86 a. 2 arg. 2"><a name="51360"><span class= | |
| 1994 "ref">[51360] IIIª q. 86 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1995 Deus virtutem suam sacramentis non alligavit. Sed poenitentia est | 1625 Deus virtutem suam sacramentis non alligavit. Sed poenitentia est |
| 1996 quoddam sacramentum. Ergo virtute divina possunt peccata sine | 1626 quoddam sacramentum. Ergo virtute divina possunt peccata sine |
| 1997 poenitentia dimitti.</p> | 1627 poenitentia dimitti.</p><p title="III q. 86 a. 2 arg. 3"><a name="51361"><span class="ref">[51361] IIIª q. 86 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 1998 <p title="III q. 86 a. 2 arg. 3"><a name="51361"><span class= | |
| 1999 "ref">[51361] IIIª q. 86 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2000 maior est misericordia Dei quam misericordia hominis. Sed homo | 1628 maior est misericordia Dei quam misericordia hominis. Sed homo |
| 2001 interdum remittit offensam suam homini etiam non poenitenti, unde | 1629 interdum remittit offensam suam homini etiam non poenitenti, unde |
| 2002 et ipse dominus mandat, Matth. V, <i>diligite inimicos vestros, | 1630 et ipse dominus mandat, Matth. V, <i>diligite inimicos vestros, |
| 2003 benefacite his qui oderunt vos</i>. Ergo multo magis Deus dimittit | 1631 benefacite his qui oderunt vos</i>. Ergo multo magis Deus dimittit |
| 2004 offensam suam hominibus non poenitentibus.</p> | 1632 offensam suam hominibus non poenitentibus.</p><p title="III q. 86 a. 2 s. c."><a name="51362"><span class="ref">[51362] IIIª q. 86 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2005 <p title="III q. 86 a. 2 s. c."><a name="51362"><span class= | |
| 2006 "ref">[51362] IIIª q. 86 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2007 quod dominus dicit, Ierem. XVIII, <i>si poenitentiam egerit gens | 1633 quod dominus dicit, Ierem. XVIII, <i>si poenitentiam egerit gens |
| 2008 illa a malo quod fecit, agam et ego poenitentiam a malo quod | 1634 illa a malo quod fecit, agam et ego poenitentiam a malo quod |
| 2009 cogitavi ut facerem ei</i>. Et sic e converso videtur quod, si homo | 1635 cogitavi ut facerem ei</i>. Et sic e converso videtur quod, si homo |
| 2010 poenitentiam non agat, quod Deus ei non remittat offensam.</p> | 1636 poenitentiam non agat, quod Deus ei non remittat offensam.</p><p title="III q. 86 a. 2 co."><a name="51363"><span class="ref">[51363] IIIª q. 86 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 2011 <p title="III q. 86 a. 2 co."><a name="51363"><span class= | |
| 2012 "ref">[51363] IIIª q. 86 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2013 dicendum quod impossibile est peccatum actuale mortale sine | 1637 dicendum quod impossibile est peccatum actuale mortale sine |
| 2014 poenitentia remitti, loquendo de poenitentia quae est virtus. Cum | 1638 poenitentia remitti, loquendo de poenitentia quae est virtus. Cum |
| 2015 enim peccatum sit Dei offensa, eo modo Deus peccatum remittit quo | 1639 enim peccatum sit Dei offensa, eo modo Deus peccatum remittit quo |
| 2016 remittit offensam in se commissam. Offensa autem directe opponitur | 1640 remittit offensam in se commissam. Offensa autem directe opponitur |
| 2017 gratiae, ex hoc enim dicitur aliquis alteri esse offensus, quod | 1641 gratiae, ex hoc enim dicitur aliquis alteri esse offensus, quod |
| 2036 solventis. Sine quo potest Deus peccatum remittere, sicut remisit | 1660 solventis. Sine quo potest Deus peccatum remittere, sicut remisit |
| 2037 Christus mulieri adulterae, ut legitur Ioan. VIII, et peccatrici, | 1661 Christus mulieri adulterae, ut legitur Ioan. VIII, et peccatrici, |
| 2038 ut legitur Luc. VII. Quibus tamen non remisit peccata sine virtute | 1662 ut legitur Luc. VII. Quibus tamen non remisit peccata sine virtute |
| 2039 poenitentiae; nam, sicut Gregorius dicit, in homilia, per gratiam | 1663 poenitentiae; nam, sicut Gregorius dicit, in homilia, per gratiam |
| 2040 traxit intus, scilicet ad poenitentiam, <i>quam per misericordiam | 1664 traxit intus, scilicet ad poenitentiam, <i>quam per misericordiam |
| 2041 suscepit foris</i>.</p> | 1665 suscepit foris</i>.</p><p title="III q. 86 a. 2 ad 1"><a name="51364"><span class="ref">[51364] IIIª q. 86 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2042 <p title="III q. 86 a. 2 ad 1"><a name="51364"><span class= | |
| 2043 "ref">[51364] IIIª q. 86 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2044 dicendum quod in pueris non est nisi peccatum originale, quod non | 1666 dicendum quod in pueris non est nisi peccatum originale, quod non |
| 2045 consistit in actuali deordinatione voluntatis, sed in quadam | 1667 consistit in actuali deordinatione voluntatis, sed in quadam |
| 2046 habituali deordinatione naturae, ut in secunda parte habitum est. | 1668 habituali deordinatione naturae, ut in secunda parte habitum est. |
| 2047 Et ideo remittitur eis peccatum cum habituali immutatione per | 1669 Et ideo remittitur eis peccatum cum habituali immutatione per |
| 2048 infusionem gratiae et virtutum, non autem cum actuali. Sed adulto | 1670 infusionem gratiae et virtutum, non autem cum actuali. Sed adulto |
| 2049 in quo sunt actualia peccata, quae consistunt in deordinatione | 1671 in quo sunt actualia peccata, quae consistunt in deordinatione |
| 2050 actuali voluntatis, non remittuntur peccata, etiam in Baptismo, | 1672 actuali voluntatis, non remittuntur peccata, etiam in Baptismo, |
| 2051 sine actuali immutatione voluntatis, quod fit per poenitentiam.</p> | 1673 sine actuali immutatione voluntatis, quod fit per poenitentiam.</p><p title="III q. 86 a. 2 ad 2"><a name="51365"><span class="ref">[51365] IIIª q. 86 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2052 <p title="III q. 86 a. 2 ad 2"><a name="51365"><span class= | |
| 2053 "ref">[51365] IIIª q. 86 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2054 dicendum quod ratio illa procedit de poenitentia secundum quod est | 1674 dicendum quod ratio illa procedit de poenitentia secundum quod est |
| 2055 sacramentum.</p> | 1675 sacramentum.</p><p title="III q. 86 a. 2 ad 3"><a name="51366"><span class="ref">[51366] IIIª q. 86 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2056 <p title="III q. 86 a. 2 ad 3"><a name="51366"><span class= | |
| 2057 "ref">[51366] IIIª q. 86 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2058 dicendum quod misericordia Dei est maioris virtutis quam | 1676 dicendum quod misericordia Dei est maioris virtutis quam |
| 2059 misericordia hominis in hoc, quod immutat voluntatem hominis ad | 1677 misericordia hominis in hoc, quod immutat voluntatem hominis ad |
| 2060 poenitendum, quod misericordia hominis facere non potest.</p> | 1678 poenitendum, quod misericordia hominis facere non potest.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 86 a. 3 arg. 1"><a name="51367"><span class="ref">[51367] IIIª q. 86 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 2061 <br /> | |
| 2062 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2063 <p title="III q. 86 a. 3 arg. 1"><a name="51367"><span class= | |
| 2064 "ref">[51367] IIIª q. 86 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2065 proceditur. Videtur quod possit per poenitentiam unum peccatum sine | 1679 proceditur. Videtur quod possit per poenitentiam unum peccatum sine |
| 2066 alio remitti. Dicitur enim Amos IV, <i>plui super unam civitatem, | 1680 alio remitti. Dicitur enim Amos IV, <i>plui super unam civitatem, |
| 2067 et super alteram non plui, pars una compluta est, et pars super | 1681 et super alteram non plui, pars una compluta est, et pars super |
| 2068 quam non plui, aruit</i>. Quod exponens Gregorius, super Ezech., | 1682 quam non plui, aruit</i>. Quod exponens Gregorius, super Ezech., |
| 2069 dicit, <i>cum ille qui proximum odit ab aliis vitiis se corrigit, | 1683 dicit, <i>cum ille qui proximum odit ab aliis vitiis se corrigit, |
| 2070 una et eadem civitas ex parte compluitur, et ex parte arida manet, | 1684 una et eadem civitas ex parte compluitur, et ex parte arida manet, |
| 2071 quia sunt qui, cum quaedam vitia resecant, in aliis graviter | 1685 quia sunt qui, cum quaedam vitia resecant, in aliis graviter |
| 2072 perdurant</i>. Ergo potest unum peccatum per poenitentiam remitti | 1686 perdurant</i>. Ergo potest unum peccatum per poenitentiam remitti |
| 2073 sine alio.</p> | 1687 sine alio.</p><p title="III q. 86 a. 3 arg. 2"><a name="51368"><span class="ref">[51368] IIIª q. 86 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2074 <p title="III q. 86 a. 3 arg. 2"><a name="51368"><span class= | |
| 2075 "ref">[51368] IIIª q. 86 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2076 Ambrosius dicit, super beati immaculati, <i>prima consolatio est, | 1688 Ambrosius dicit, super beati immaculati, <i>prima consolatio est, |
| 2077 quia non obliviscitur misereri Deus, secunda per punitionem, ubi, | 1689 quia non obliviscitur misereri Deus, secunda per punitionem, ubi, |
| 2078 et si fides desit, poena satisfacit et relevat</i>. Potest ergo | 1690 et si fides desit, poena satisfacit et relevat</i>. Potest ergo |
| 2079 aliquis relevari ab aliquo peccato manente peccato | 1691 aliquis relevari ab aliquo peccato manente peccato |
| 2080 infidelitatis.</p> | 1692 infidelitatis.</p><p title="III q. 86 a. 3 arg. 3"><a name="51369"><span class="ref">[51369] IIIª q. 86 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2081 <p title="III q. 86 a. 3 arg. 3"><a name="51369"><span class= | |
| 2082 "ref">[51369] IIIª q. 86 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2083 eorum quae non necesse est esse simul, unum potest auferri sine | 1693 eorum quae non necesse est esse simul, unum potest auferri sine |
| 2084 alio. Sed peccata, ut in secunda parte habitum est, non sunt | 1694 alio. Sed peccata, ut in secunda parte habitum est, non sunt |
| 2085 connexa, et ita unum eorum potest esse sine alio. Ergo unum eorum | 1695 connexa, et ita unum eorum potest esse sine alio. Ergo unum eorum |
| 2086 potest remitti sine alio per poenitentiam.</p> | 1696 potest remitti sine alio per poenitentiam.</p><p title="III q. 86 a. 3 arg. 4"><a name="51370"><span class="ref">[51370] IIIª q. 86 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 2087 <p title="III q. 86 a. 3 arg. 4"><a name="51370"><span class= | |
| 2088 "ref">[51370] IIIª q. 86 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2089 peccata sunt debita quae nobis relaxari petimus cum dicimus in | 1697 peccata sunt debita quae nobis relaxari petimus cum dicimus in |
| 2090 oratione dominica, dimitte nobis debita nostra. Sed homo quandoque | 1698 oratione dominica, dimitte nobis debita nostra. Sed homo quandoque |
| 2091 dimittit debitum unum sine alio. Ergo etiam Deus per poenitentiam | 1699 dimittit debitum unum sine alio. Ergo etiam Deus per poenitentiam |
| 2092 dimittit unum peccatum sine alio.</p> | 1700 dimittit unum peccatum sine alio.</p><p title="III q. 86 a. 3 arg. 5"><a name="51371"><span class="ref">[51371] IIIª q. 86 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, per |
| 2093 <p title="III q. 86 a. 3 arg. 5"><a name="51371"><span class= | |
| 2094 "ref">[51371] IIIª q. 86 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, per | |
| 2095 dilectionem Dei relaxantur hominibus peccata, secundum illud Ierem. | 1701 dilectionem Dei relaxantur hominibus peccata, secundum illud Ierem. |
| 2096 XXXI, <i>in caritate perpetua dilexi te, ideo attraxi te | 1702 XXXI, <i>in caritate perpetua dilexi te, ideo attraxi te |
| 2097 miserans</i>. Sed nihil prohibet quin Deus diligat hominem quantum | 1703 miserans</i>. Sed nihil prohibet quin Deus diligat hominem quantum |
| 2098 ad unum, et sit ei offensus quantum ad aliud, sicut peccatorem | 1704 ad unum, et sit ei offensus quantum ad aliud, sicut peccatorem |
| 2099 diligit quantum ad naturam, odit autem quantum ad culpam. Ergo | 1705 diligit quantum ad naturam, odit autem quantum ad culpam. Ergo |
| 2100 videtur possibile quod Deus per poenitentiam remittat unum peccatum | 1706 videtur possibile quod Deus per poenitentiam remittat unum peccatum |
| 2101 sine alio.</p> | 1707 sine alio.</p><p title="III q. 86 a. 3 s. c."><a name="51372"><span class="ref">[51372] IIIª q. 86 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2102 <p title="III q. 86 a. 3 s. c."><a name="51372"><span class= | |
| 2103 "ref">[51372] IIIª q. 86 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2104 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>sunt plures quos | 1708 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, <i>sunt plures quos |
| 2105 poenitet peccasse, sed non omnino, reservantes sibi quaedam in | 1709 poenitet peccasse, sed non omnino, reservantes sibi quaedam in |
| 2106 quibus delectentur, non animadvertentes dominum simul mutum et | 1710 quibus delectentur, non animadvertentes dominum simul mutum et |
| 2107 surdum a Daemonio liberasse, per hoc docens nos nunquam nisi de | 1711 surdum a Daemonio liberasse, per hoc docens nos nunquam nisi de |
| 2108 omnibus sanari</i>.</p> | 1712 omnibus sanari</i>.</p><p title="III q. 86 a. 3 co."><a name="51373"><span class="ref">[51373] IIIª q. 86 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 2109 <p title="III q. 86 a. 3 co."><a name="51373"><span class= | |
| 2110 "ref">[51373] IIIª q. 86 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2111 dicendum quod impossibile est per poenitentiam unum peccatum sine | 1713 dicendum quod impossibile est per poenitentiam unum peccatum sine |
| 2112 alio remitti. Primo quidem, quia peccatum remittitur inquantum | 1714 alio remitti. Primo quidem, quia peccatum remittitur inquantum |
| 2113 tollitur Dei offensa per gratiam, unde in secunda parte habitum est | 1715 tollitur Dei offensa per gratiam, unde in secunda parte habitum est |
| 2114 quod nullum peccatum potest remitti sine gratia. Omne autem | 1716 quod nullum peccatum potest remitti sine gratia. Omne autem |
| 2115 peccatum mortale contrariatur gratiae, et excludit eam. Unde | 1717 peccatum mortale contrariatur gratiae, et excludit eam. Unde |
| 2125 sequitur quod impossibile sit unum peccatum remitti sine alio. | 1727 sequitur quod impossibile sit unum peccatum remitti sine alio. |
| 2126 Tertio, quia hoc esset contra perfectionem misericordiae Dei, cuius | 1728 Tertio, quia hoc esset contra perfectionem misericordiae Dei, cuius |
| 2127 perfecta sunt opera, ut dicitur Deut. XXXII. Unde cuius miseretur, | 1729 perfecta sunt opera, ut dicitur Deut. XXXII. Unde cuius miseretur, |
| 2128 totaliter miseretur. Et hoc est quod Augustinus dicit, in libro de | 1730 totaliter miseretur. Et hoc est quod Augustinus dicit, in libro de |
| 2129 poenitentia, <i>quaedam impietas infidelitatis est ab illo qui | 1731 poenitentia, <i>quaedam impietas infidelitatis est ab illo qui |
| 2130 iustus et iustitia est, dimidiam sperare veniam</i>.</p> | 1732 iustus et iustitia est, dimidiam sperare veniam</i>.</p><p title="III q. 86 a. 3 ad 1"><a name="51374"><span class="ref">[51374] IIIª q. 86 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2131 <p title="III q. 86 a. 3 ad 1"><a name="51374"><span class= | |
| 2132 "ref">[51374] IIIª q. 86 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2133 dicendum quod verbum illud Gregorii non est intelligendum quantum | 1733 dicendum quod verbum illud Gregorii non est intelligendum quantum |
| 2134 ad remissionem culpae, sed quantum ad cessationem ab actu, quia | 1734 ad remissionem culpae, sed quantum ad cessationem ab actu, quia |
| 2135 interdum ille qui plura peccata consuevit committere, deserit unum, | 1735 interdum ille qui plura peccata consuevit committere, deserit unum, |
| 2136 non tamen aliud. Quod quidem fit auxilio divino, quod tamen non | 1736 non tamen aliud. Quod quidem fit auxilio divino, quod tamen non |
| 2137 pertingit usque ad remissionem culpae.</p> | 1737 pertingit usque ad remissionem culpae.</p><p title="III q. 86 a. 3 ad 2"><a name="51375"><span class="ref">[51375] IIIª q. 86 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2138 <p title="III q. 86 a. 3 ad 2"><a name="51375"><span class= | |
| 2139 "ref">[51375] IIIª q. 86 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2140 dicendum quod in verbo illo Ambrosii fides non potest accipi qua | 1738 dicendum quod in verbo illo Ambrosii fides non potest accipi qua |
| 2141 creditur in Christum, quia, ut Augustinus dicit, super illud Ioan. | 1739 creditur in Christum, quia, ut Augustinus dicit, super illud Ioan. |
| 2142 XV, <i>si non venissem et locutus eis non fuissem, peccatum non | 1740 XV, <i>si non venissem et locutus eis non fuissem, peccatum non |
| 2143 haberent</i>, scilicet infidelitatis, <i>hoc enim est peccatum quo | 1741 haberent</i>, scilicet infidelitatis, <i>hoc enim est peccatum quo |
| 2144 tenentur cuncta peccata</i>. Sed accipitur fides pro conscientia, | 1742 tenentur cuncta peccata</i>. Sed accipitur fides pro conscientia, |
| 2145 quia interdum per poenas quas quis patienter sustinet, consequitur | 1743 quia interdum per poenas quas quis patienter sustinet, consequitur |
| 2146 remissionem peccati cuius conscientiam non habet.</p> | 1744 remissionem peccati cuius conscientiam non habet.</p><p title="III q. 86 a. 3 ad 3"><a name="51376"><span class="ref">[51376] IIIª q. 86 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2147 <p title="III q. 86 a. 3 ad 3"><a name="51376"><span class= | |
| 2148 "ref">[51376] IIIª q. 86 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2149 dicendum quod peccata, quamvis non sint connexa quantum ad | 1745 dicendum quod peccata, quamvis non sint connexa quantum ad |
| 2150 conversionem ad bonum commutabile, sunt tamen connexa quantum ad | 1746 conversionem ad bonum commutabile, sunt tamen connexa quantum ad |
| 2151 aversionem a bono incommutabili, in qua conveniunt omnia peccata | 1747 aversionem a bono incommutabili, in qua conveniunt omnia peccata |
| 2152 mortalia. Et ex hac parte habent rationem offensae, quam oportet | 1748 mortalia. Et ex hac parte habent rationem offensae, quam oportet |
| 2153 per poenitentiam tolli.</p> | 1749 per poenitentiam tolli.</p><p title="III q. 86 a. 3 ad 4"><a name="51377"><span class="ref">[51377] IIIª q. 86 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 2154 <p title="III q. 86 a. 3 ad 4"><a name="51377"><span class= | |
| 2155 "ref">[51377] IIIª q. 86 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2156 dicendum quod debitum exterioris rei, puta pecuniae, non | 1750 dicendum quod debitum exterioris rei, puta pecuniae, non |
| 2157 contrariatur amicitiae, ex qua debitum remittitur. Et ideo potest | 1751 contrariatur amicitiae, ex qua debitum remittitur. Et ideo potest |
| 2158 unum dimitti sine alio. Sed debitum culpae contrariatur amicitiae. | 1752 unum dimitti sine alio. Sed debitum culpae contrariatur amicitiae. |
| 2159 Et ideo una culpa vel offensa non remittitur sine altera. Ridiculum | 1753 Et ideo una culpa vel offensa non remittitur sine altera. Ridiculum |
| 2160 etiam videretur quod aliquis ab homine veniam peteret de una | 1754 etiam videretur quod aliquis ab homine veniam peteret de una |
| 2161 offensa et non de alia.</p> | 1755 offensa et non de alia.</p><p title="III q. 86 a. 3 ad 5"><a name="51378"><span class="ref">[51378] IIIª q. 86 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 2162 <p title="III q. 86 a. 3 ad 5"><a name="51378"><span class= | |
| 2163 "ref">[51378] IIIª q. 86 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2164 dicendum quod dilectio qua Deus diligit hominis naturam, non | 1756 dicendum quod dilectio qua Deus diligit hominis naturam, non |
| 2165 ordinatur ad bonum gloriae, a qua impeditur homo per quodlibet | 1757 ordinatur ad bonum gloriae, a qua impeditur homo per quodlibet |
| 2166 mortale peccatum. Sed dilectio gratiae, per quam fit remissio | 1758 mortale peccatum. Sed dilectio gratiae, per quam fit remissio |
| 2167 peccati mortalis, ordinat hominem ad vitam aeternam, secundum illud | 1759 peccati mortalis, ordinat hominem ad vitam aeternam, secundum illud |
| 2168 Rom. VI, <i>gratia Dei vita aeterna</i>. Unde non est similis | 1760 Rom. VI, <i>gratia Dei vita aeterna</i>. Unde non est similis |
| 2169 ratio.</p> | 1761 ratio.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 86 a. 4 arg. 1"><a name="51379"><span class="ref">[51379] IIIª q. 86 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 2170 <br /> | |
| 2171 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2172 <p title="III q. 86 a. 4 arg. 1"><a name="51379"><span class= | |
| 2173 "ref">[51379] IIIª q. 86 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2174 proceditur. Videtur quod, remissa culpa per poenitentiam, non | 1762 proceditur. Videtur quod, remissa culpa per poenitentiam, non |
| 2175 remaneat reatus poenae. Remota enim causa, removetur effectus. Sed | 1763 remaneat reatus poenae. Remota enim causa, removetur effectus. Sed |
| 2176 culpa est causa reatus poenae, ideo enim est aliquis dignus poena | 1764 culpa est causa reatus poenae, ideo enim est aliquis dignus poena |
| 2177 quia culpam commisit. Ergo, remissa culpa, non potest remanere | 1765 quia culpam commisit. Ergo, remissa culpa, non potest remanere |
| 2178 reatus poenae.</p> | 1766 reatus poenae.</p><p title="III q. 86 a. 4 arg. 2"><a name="51380"><span class="ref">[51380] IIIª q. 86 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2179 <p title="III q. 86 a. 4 arg. 2"><a name="51380"><span class= | |
| 2180 "ref">[51380] IIIª q. 86 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2181 sicut apostolus dicit, Rom. V, donum Christi est efficacius quam | 1767 sicut apostolus dicit, Rom. V, donum Christi est efficacius quam |
| 2182 peccatum. Sed peccando homo simul incurrit culpam et poenae reatum. | 1768 peccatum. Sed peccando homo simul incurrit culpam et poenae reatum. |
| 2183 Ergo multo magis per donum gratiae simul remittitur culpa et | 1769 Ergo multo magis per donum gratiae simul remittitur culpa et |
| 2184 tollitur poenae reatus.</p> | 1770 tollitur poenae reatus.</p><p title="III q. 86 a. 4 arg. 3"><a name="51381"><span class="ref">[51381] IIIª q. 86 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2185 <p title="III q. 86 a. 4 arg. 3"><a name="51381"><span class= | |
| 2186 "ref">[51381] IIIª q. 86 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2187 remissio peccatorum fit in poenitentia per virtutem passionis | 1771 remissio peccatorum fit in poenitentia per virtutem passionis |
| 2188 Christi, secundum illud Rom. III, <i>quem proposuit Deus | 1772 Christi, secundum illud Rom. III, <i>quem proposuit Deus |
| 2189 propitiatorem per fidem in sanguine ipsius, propter remissionem | 1773 propitiatorem per fidem in sanguine ipsius, propter remissionem |
| 2190 praecedentium delictorum</i>. Sed passio Christi sufficienter est | 1774 praecedentium delictorum</i>. Sed passio Christi sufficienter est |
| 2191 satisfactoria pro omnibus peccatis, ut supra habitum est. Non ergo | 1775 satisfactoria pro omnibus peccatis, ut supra habitum est. Non ergo |
| 2192 post remissionem culpae remanet aliquis reatus poenae.</p> | 1776 post remissionem culpae remanet aliquis reatus poenae.</p><p title="III q. 86 a. 4 s. c."><a name="51382"><span class="ref">[51382] IIIª q. 86 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2193 <p title="III q. 86 a. 4 s. c."><a name="51382"><span class= | |
| 2194 "ref">[51382] IIIª q. 86 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2195 quod, II Reg. XII, dicitur quod, cum David poenitens dixisset ad | 1777 quod, II Reg. XII, dicitur quod, cum David poenitens dixisset ad |
| 2196 Nathan, peccavi domino, dixit Nathan ad illum, <i>dominus quoque | 1778 Nathan, peccavi domino, dixit Nathan ad illum, <i>dominus quoque |
| 2197 transtulit peccatum tuum, non morieris. Veruntamen filius qui natus | 1779 transtulit peccatum tuum, non morieris. Veruntamen filius qui natus |
| 2198 est tibi, morte morietur</i>, quod fuit in poenam praecedentis | 1780 est tibi, morte morietur</i>, quod fuit in poenam praecedentis |
| 2199 peccati, ut ibidem dicitur. Ergo, remissa culpa, remanet reatus | 1781 peccati, ut ibidem dicitur. Ergo, remissa culpa, remanet reatus |
| 2200 alicuius poenae.</p> | 1782 alicuius poenae.</p><p title="III q. 86 a. 4 co."><a name="51383"><span class="ref">[51383] IIIª q. 86 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 2201 <p title="III q. 86 a. 4 co."><a name="51383"><span class= | |
| 2202 "ref">[51383] IIIª q. 86 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2203 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, in peccato | 1783 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, in peccato |
| 2204 mortali sunt duo, scilicet aversio ab incommutabili bono, et | 1784 mortali sunt duo, scilicet aversio ab incommutabili bono, et |
| 2205 conversio ad commutabile bonum inordinata. Ex parte igitur | 1785 conversio ad commutabile bonum inordinata. Ex parte igitur |
| 2206 aversionis ab incommutabili bono, consequitur peccatum mortale | 1786 aversionis ab incommutabili bono, consequitur peccatum mortale |
| 2207 reatus poenae aeternae, ut qui contra aeternum bonum peccavit, in | 1787 reatus poenae aeternae, ut qui contra aeternum bonum peccavit, in |
| 2218 commutabile sine aversione a Deo, sicut est in peccatis venialibus, | 1798 commutabile sine aversione a Deo, sicut est in peccatis venialibus, |
| 2219 non debetur peccato poena aeterna, sed temporalis. Quando igitur | 1799 non debetur peccato poena aeterna, sed temporalis. Quando igitur |
| 2220 per gratiam remittitur culpa, tollitur aversio animae a Deo, | 1800 per gratiam remittitur culpa, tollitur aversio animae a Deo, |
| 2221 inquantum per gratiam anima Deo coniungitur. Unde et per consequens | 1801 inquantum per gratiam anima Deo coniungitur. Unde et per consequens |
| 2222 simul tollitur reatus poenae aeternae. Potest tamen remanere reatus | 1802 simul tollitur reatus poenae aeternae. Potest tamen remanere reatus |
| 2223 alicuius poenae temporalis.</p> | 1803 alicuius poenae temporalis.</p><p title="III q. 86 a. 4 ad 1"><a name="51384"><span class="ref">[51384] IIIª q. 86 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2224 <p title="III q. 86 a. 4 ad 1"><a name="51384"><span class= | |
| 2225 "ref">[51384] IIIª q. 86 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2226 dicendum quod culpa mortalis utrumque habet, et aversionem a Deo et | 1804 dicendum quod culpa mortalis utrumque habet, et aversionem a Deo et |
| 2227 conversionem ad bonum creatum, sed, sicut in secunda parte habitum | 1805 conversionem ad bonum creatum, sed, sicut in secunda parte habitum |
| 2228 est, aversio a Deo est ibi sicut formale, conversio autem ad bonum | 1806 est, aversio a Deo est ibi sicut formale, conversio autem ad bonum |
| 2229 creatum est ibi sicut materiale. Remoto autem formali cuiuscumque | 1807 creatum est ibi sicut materiale. Remoto autem formali cuiuscumque |
| 2230 rei, tollitur species, sicut, remoto rationali, tollitur species | 1808 rei, tollitur species, sicut, remoto rationali, tollitur species |
| 2231 humana. Et ideo ex hoc ipso dicitur culpa mortalis remitti, quod | 1809 humana. Et ideo ex hoc ipso dicitur culpa mortalis remitti, quod |
| 2232 per gratiam tollitur aversio mentis a Deo, simul cum reatu poenae | 1810 per gratiam tollitur aversio mentis a Deo, simul cum reatu poenae |
| 2233 aeternae. Remanet tamen id quod est materiale, scilicet inordinata | 1811 aeternae. Remanet tamen id quod est materiale, scilicet inordinata |
| 2234 conversio ad bonum creatum. Pro qua debetur reatus poenae | 1812 conversio ad bonum creatum. Pro qua debetur reatus poenae |
| 2235 temporalis.</p> | 1813 temporalis.</p><p title="III q. 86 a. 4 ad 2"><a name="51385"><span class="ref">[51385] IIIª q. 86 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2236 <p title="III q. 86 a. 4 ad 2"><a name="51385"><span class= | |
| 2237 "ref">[51385] IIIª q. 86 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2238 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, ad gratiam | 1814 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, ad gratiam |
| 2239 pertinet operari in homine iustificando a peccato, et cooperari | 1815 pertinet operari in homine iustificando a peccato, et cooperari |
| 2240 homini ad recte operandum. Remissio igitur culpae et reatus poenae | 1816 homini ad recte operandum. Remissio igitur culpae et reatus poenae |
| 2241 aeternae pertinet ad gratiam operantem, sed remissio reatus poenae | 1817 aeternae pertinet ad gratiam operantem, sed remissio reatus poenae |
| 2242 temporalis pertinet ad gratiam cooperantem, inquantum scilicet | 1818 temporalis pertinet ad gratiam cooperantem, inquantum scilicet |
| 2243 homo, cum auxilio divinae gratiae, patienter poenas tolerando, | 1819 homo, cum auxilio divinae gratiae, patienter poenas tolerando, |
| 2244 absolvitur etiam a reatu poenae temporalis. Sicut igitur prius est | 1820 absolvitur etiam a reatu poenae temporalis. Sicut igitur prius est |
| 2245 effectus gratiae operantis quam cooperantis, ita etiam prius est | 1821 effectus gratiae operantis quam cooperantis, ita etiam prius est |
| 2246 remissio culpae et poenae aeternae quam plena absolutio a poena | 1822 remissio culpae et poenae aeternae quam plena absolutio a poena |
| 2247 temporali, utrumque enim est a gratia, sed primum a gratia sola, | 1823 temporali, utrumque enim est a gratia, sed primum a gratia sola, |
| 2248 secundum ex gratia et ex libero arbitrio.</p> | 1824 secundum ex gratia et ex libero arbitrio.</p><p title="III q. 86 a. 4 ad 3"><a name="51386"><span class="ref">[51386] IIIª q. 86 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2249 <p title="III q. 86 a. 4 ad 3"><a name="51386"><span class= | |
| 2250 "ref">[51386] IIIª q. 86 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2251 dicendum est quod passio Christi de se sufficiens est ad tollendum | 1825 dicendum est quod passio Christi de se sufficiens est ad tollendum |
| 2252 omnem reatum poenae non solum aeternae, sed etiam temporalis, et | 1826 omnem reatum poenae non solum aeternae, sed etiam temporalis, et |
| 2253 secundum modum quo homo participat virtutem passionis Christi, | 1827 secundum modum quo homo participat virtutem passionis Christi, |
| 2254 percipit etiam absolutionem a reatu poenae. In Baptismo autem homo | 1828 percipit etiam absolutionem a reatu poenae. In Baptismo autem homo |
| 2255 participat totaliter virtutem passionis Christi, utpote per aquam | 1829 participat totaliter virtutem passionis Christi, utpote per aquam |
| 2258 reatus totius poenae. In poenitentia vero consequitur virtutem | 1832 reatus totius poenae. In poenitentia vero consequitur virtutem |
| 2259 passionis Christi secundum modum propriorum actuum, qui sunt | 1833 passionis Christi secundum modum propriorum actuum, qui sunt |
| 2260 materia poenitentiae, sicut aqua Baptismi, ut supra dictum est. Et | 1834 materia poenitentiae, sicut aqua Baptismi, ut supra dictum est. Et |
| 2261 ideo non statim per primum actum poenitentiae, quo remittitur | 1835 ideo non statim per primum actum poenitentiae, quo remittitur |
| 2262 culpa, solvitur reatus totius poenae, sed completis omnibus | 1836 culpa, solvitur reatus totius poenae, sed completis omnibus |
| 2263 poenitentiae actibus.</p> | 1837 poenitentiae actibus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 86 a. 5 arg. 1"><a name="51387"><span class="ref">[51387] IIIª q. 86 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 2264 <br /> | |
| 2265 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2266 <p title="III q. 86 a. 5 arg. 1"><a name="51387"><span class= | |
| 2267 "ref">[51387] IIIª q. 86 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2268 proceditur. Videtur quod, remissa culpa mortali, tollantur omnes | 1838 proceditur. Videtur quod, remissa culpa mortali, tollantur omnes |
| 2269 reliquiae peccati. Dicit enim Augustinus, in libro de poenitentia, | 1839 reliquiae peccati. Dicit enim Augustinus, in libro de poenitentia, |
| 2270 <i>nunquam dominus aliquem sanavit quem omnino non liberavit, totum | 1840 <i>nunquam dominus aliquem sanavit quem omnino non liberavit, totum |
| 2271 enim hominem sanavit in sabbato, quia corpus ab omni infirmitate, | 1841 enim hominem sanavit in sabbato, quia corpus ab omni infirmitate, |
| 2272 et animam ab omni contagione</i>. Sed reliquiae peccati pertinent | 1842 et animam ab omni contagione</i>. Sed reliquiae peccati pertinent |
| 2273 ad infirmitatem peccati. Ergo non videtur possibile quod, remissa | 1843 ad infirmitatem peccati. Ergo non videtur possibile quod, remissa |
| 2274 culpa, remaneant reliquiae peccati.</p> | 1844 culpa, remaneant reliquiae peccati.</p><p title="III q. 86 a. 5 arg. 2"><a name="51388"><span class="ref">[51388] IIIª q. 86 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2275 <p title="III q. 86 a. 5 arg. 2"><a name="51388"><span class= | |
| 2276 "ref">[51388] IIIª q. 86 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2277 secundum Dionysium, IV cap. de Div. Nom., bonum est efficacius quam | 1845 secundum Dionysium, IV cap. de Div. Nom., bonum est efficacius quam |
| 2278 malum, quia malum non agit nisi in virtute boni. Sed homo peccando | 1846 malum, quia malum non agit nisi in virtute boni. Sed homo peccando |
| 2279 simul totam infectionem peccati contrahit. Ergo multo magis | 1847 simul totam infectionem peccati contrahit. Ergo multo magis |
| 2280 poenitendo liberatur etiam ab omnibus peccati reliquiis.</p> | 1848 poenitendo liberatur etiam ab omnibus peccati reliquiis.</p><p title="III q. 86 a. 5 arg. 3"><a name="51389"><span class="ref">[51389] IIIª q. 86 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2281 <p title="III q. 86 a. 5 arg. 3"><a name="51389"><span class= | |
| 2282 "ref">[51389] IIIª q. 86 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2283 opus Dei est efficacius quam opus hominis. Sed per exercitium | 1849 opus Dei est efficacius quam opus hominis. Sed per exercitium |
| 2284 humanorum operum ad bonum tolluntur reliquiae peccati contrarii. | 1850 humanorum operum ad bonum tolluntur reliquiae peccati contrarii. |
| 2285 Ergo multo magis tolluntur per remissionem culpae, quae est opus | 1851 Ergo multo magis tolluntur per remissionem culpae, quae est opus |
| 2286 Dei.</p> | 1852 Dei.</p><p title="III q. 86 a. 5 s. c."><a name="51390"><span class="ref">[51390] IIIª q. 86 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2287 <p title="III q. 86 a. 5 s. c."><a name="51390"><span class= | |
| 2288 "ref">[51390] IIIª q. 86 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2289 quod Marci VIII legitur quod caecus illuminatus a domino, primo | 1853 quod Marci VIII legitur quod caecus illuminatus a domino, primo |
| 2290 restitutus est ad imperfectum visum, unde ait, <i>video homines | 1854 restitutus est ad imperfectum visum, unde ait, <i>video homines |
| 2291 velut arbores ambulare</i>; deinde restitutus est perfecte, ita ut | 1855 velut arbores ambulare</i>; deinde restitutus est perfecte, ita ut |
| 2292 videret clare omnia. Illuminatio autem caeci significat | 1856 videret clare omnia. Illuminatio autem caeci significat |
| 2293 liberationem peccatoris. Post primam ergo remissionem culpae, qua | 1857 liberationem peccatoris. Post primam ergo remissionem culpae, qua |
| 2294 peccator restituitur ad visum spiritualem, adhuc remanent in eo | 1858 peccator restituitur ad visum spiritualem, adhuc remanent in eo |
| 2295 reliquiae aliquae peccati praeteriti.</p> | 1859 reliquiae aliquae peccati praeteriti.</p><p title="III q. 86 a. 5 co."><a name="51391"><span class="ref">[51391] IIIª q. 86 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 2296 <p title="III q. 86 a. 5 co."><a name="51391"><span class= | |
| 2297 "ref">[51391] IIIª q. 86 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2298 dicendum quod peccatum mortale ex parte conversionis inordinatae ad | 1860 dicendum quod peccatum mortale ex parte conversionis inordinatae ad |
| 2299 bonum commutabile quandam dispositionem causat in anima; vel etiam | 1861 bonum commutabile quandam dispositionem causat in anima; vel etiam |
| 2300 habitum, si actus frequenter iteretur. Sicut autem dictum est, | 1862 habitum, si actus frequenter iteretur. Sicut autem dictum est, |
| 2301 culpa mortalis peccati remittitur inquantum tollitur per gratiam | 1863 culpa mortalis peccati remittitur inquantum tollitur per gratiam |
| 2302 aversio mentis a Deo. Sublato autem eo quod est ex parte | 1864 aversio mentis a Deo. Sublato autem eo quod est ex parte |
| 2305 prius dictum est. Et ideo nihil prohibet quin remissa culpa, | 1867 prius dictum est. Et ideo nihil prohibet quin remissa culpa, |
| 2306 remaneant dispositiones ex praecedentibus actibus causatae, quae | 1868 remaneant dispositiones ex praecedentibus actibus causatae, quae |
| 2307 dicuntur peccati reliquiae. Remanent tamen debilitatae et | 1869 dicuntur peccati reliquiae. Remanent tamen debilitatae et |
| 2308 diminutae, ita quod homini non dominentur. Et hoc magis per modum | 1870 diminutae, ita quod homini non dominentur. Et hoc magis per modum |
| 2309 dispositionum quam per modum habituum, sicut etiam remanet fomes | 1871 dispositionum quam per modum habituum, sicut etiam remanet fomes |
| 2310 post Baptismum.</p> | 1872 post Baptismum.</p><p title="III q. 86 a. 5 ad 1"><a name="51392"><span class="ref">[51392] IIIª q. 86 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2311 <p title="III q. 86 a. 5 ad 1"><a name="51392"><span class= | |
| 2312 "ref">[51392] IIIª q. 86 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2313 dicendum quod Deus totum hominem perfecte curat, sed quandoque | 1873 dicendum quod Deus totum hominem perfecte curat, sed quandoque |
| 2314 subito, sicut socrum Petri statim restituit perfectae sanitati, ita | 1874 subito, sicut socrum Petri statim restituit perfectae sanitati, ita |
| 2315 ut surgens ministraret ei, ut legitur Luc. IV; quandoque autem | 1875 ut surgens ministraret ei, ut legitur Luc. IV; quandoque autem |
| 2316 successive, sicut dictum est de caeco illuminato, Marci VIII. Et | 1876 successive, sicut dictum est de caeco illuminato, Marci VIII. Et |
| 2317 ita etiam spiritualiter quandoque tanta commotione convertit cor | 1877 ita etiam spiritualiter quandoque tanta commotione convertit cor |
| 2318 hominis ut subito perfecte consequatur sanitatem spiritualem, non | 1878 hominis ut subito perfecte consequatur sanitatem spiritualem, non |
| 2319 solum remissa culpa, sed sublatis omnibus peccati reliquiis, ut | 1879 solum remissa culpa, sed sublatis omnibus peccati reliquiis, ut |
| 2320 patet de Magdalena, Luc. VII. Quandoque autem prius remittit culpam | 1880 patet de Magdalena, Luc. VII. Quandoque autem prius remittit culpam |
| 2321 per gratiam operantem, et postea per gratiam cooperantem successive | 1881 per gratiam operantem, et postea per gratiam cooperantem successive |
| 2322 tollit peccati reliquias.</p> | 1882 tollit peccati reliquias.</p><p title="III q. 86 a. 5 ad 2"><a name="51393"><span class="ref">[51393] IIIª q. 86 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2323 <p title="III q. 86 a. 5 ad 2"><a name="51393"><span class= | |
| 2324 "ref">[51393] IIIª q. 86 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2325 dicendum quod peccatum etiam quandoque statim inducit debilem | 1883 dicendum quod peccatum etiam quandoque statim inducit debilem |
| 2326 dispositionem, utpote per unum actum causatam, quandoque autem | 1884 dispositionem, utpote per unum actum causatam, quandoque autem |
| 2327 fortiorem, causatam per multos actus.</p> | 1885 fortiorem, causatam per multos actus.</p><p title="III q. 86 a. 5 ad 3"><a name="51394"><span class="ref">[51394] IIIª q. 86 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2328 <p title="III q. 86 a. 5 ad 3"><a name="51394"><span class= | |
| 2329 "ref">[51394] IIIª q. 86 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2330 dicendum quod uno actu humano non tolluntur omnes reliquiae | 1886 dicendum quod uno actu humano non tolluntur omnes reliquiae |
| 2331 peccati, quia, ut dicitur in praedicamentis, <i>pravus, ad meliores | 1887 peccati, quia, ut dicitur in praedicamentis, <i>pravus, ad meliores |
| 2332 exercitationes deductus, ad modicum aliquid proficiet, ut melior | 1888 exercitationes deductus, ad modicum aliquid proficiet, ut melior |
| 2333 sit</i>, multiplicato autem exercitio, ad hoc pervenit ut sit bonus | 1889 sit</i>, multiplicato autem exercitio, ad hoc pervenit ut sit bonus |
| 2334 virtute acquisita. Hoc autem multo efficacius facit divina gratia, | 1890 virtute acquisita. Hoc autem multo efficacius facit divina gratia, |
| 2335 sive uno sive pluribus actibus.</p> | 1891 sive uno sive pluribus actibus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 86 a. 6 arg. 1"><a name="51395"><span class="ref">[51395] IIIª q. 86 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 2336 <br /> | |
| 2337 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2338 <p title="III q. 86 a. 6 arg. 1"><a name="51395"><span class= | |
| 2339 "ref">[51395] IIIª q. 86 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2340 proceditur. Videtur quod remissio culpae non sit effectus | 1892 proceditur. Videtur quod remissio culpae non sit effectus |
| 2341 poenitentiae secundum quod est virtus. Dicitur enim poenitentia | 1893 poenitentiae secundum quod est virtus. Dicitur enim poenitentia |
| 2342 virtus secundum quod est principium humani actus. Sed humani actus | 1894 virtus secundum quod est principium humani actus. Sed humani actus |
| 2343 non operantur ad remissionem culpae, quae est effectus gratiae | 1895 non operantur ad remissionem culpae, quae est effectus gratiae |
| 2344 operantis. Ergo remissio culpae non est effectus poenitentiae | 1896 operantis. Ergo remissio culpae non est effectus poenitentiae |
| 2345 secundum quod est virtus.</p> | 1897 secundum quod est virtus.</p><p title="III q. 86 a. 6 arg. 2"><a name="51396"><span class="ref">[51396] IIIª q. 86 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2346 <p title="III q. 86 a. 6 arg. 2"><a name="51396"><span class= | |
| 2347 "ref">[51396] IIIª q. 86 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2348 quaedam aliae virtutes sunt excellentiores poenitentia. Sed | 1898 quaedam aliae virtutes sunt excellentiores poenitentia. Sed |
| 2349 remissio culpae non dicitur effectus alicuius alterius virtutis. | 1899 remissio culpae non dicitur effectus alicuius alterius virtutis. |
| 2350 Ergo etiam non est effectus poenitentiae secundum quod est | 1900 Ergo etiam non est effectus poenitentiae secundum quod est |
| 2351 virtus.</p> | 1901 virtus.</p><p title="III q. 86 a. 6 arg. 3"><a name="51397"><span class="ref">[51397] IIIª q. 86 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2352 <p title="III q. 86 a. 6 arg. 3"><a name="51397"><span class= | |
| 2353 "ref">[51397] IIIª q. 86 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2354 remissio culpae non est nisi ex virtute passionis Christi, secundum | 1902 remissio culpae non est nisi ex virtute passionis Christi, secundum |
| 2355 illud Heb. IX, <i>sine sanguinis effusione non fit remissio</i>. | 1903 illud Heb. IX, <i>sine sanguinis effusione non fit remissio</i>. |
| 2356 Sed poenitentia inquantum est sacramentum, operatur in virtute | 1904 Sed poenitentia inquantum est sacramentum, operatur in virtute |
| 2357 passionis Christi, sicut et cetera sacramenta, ut ex supra dictis | 1905 passionis Christi, sicut et cetera sacramenta, ut ex supra dictis |
| 2358 patet. Ergo remissio culpae non est effectus poenitentiae inquantum | 1906 patet. Ergo remissio culpae non est effectus poenitentiae inquantum |
| 2359 est virtus, sed inquantum est sacramentum.</p> | 1907 est virtus, sed inquantum est sacramentum.</p><p title="III q. 86 a. 6 s. c."><a name="51398"><span class="ref">[51398] IIIª q. 86 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 2360 <p title="III q. 86 a. 6 s. c."><a name="51398"><span class= | |
| 2361 "ref">[51398] IIIª q. 86 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2362 illud est proprie causa alicuius sine quo esse non potest, omnis | 1908 illud est proprie causa alicuius sine quo esse non potest, omnis |
| 2363 enim effectus dependet a sua causa. Sed remissio culpae potest esse | 1909 enim effectus dependet a sua causa. Sed remissio culpae potest esse |
| 2364 a Deo sine poenitentiae sacramento, non autem sine poenitentia | 1910 a Deo sine poenitentiae sacramento, non autem sine poenitentia |
| 2365 secundum quod est virtus, ut supra dictum est. Unde et ante | 1911 secundum quod est virtus, ut supra dictum est. Unde et ante |
| 2366 sacramenta novae legis poenitentibus Deus peccata remittebat. Ergo | 1912 sacramenta novae legis poenitentibus Deus peccata remittebat. Ergo |
| 2367 remissio culpae est effectus poenitentiae secundum quod est | 1913 remissio culpae est effectus poenitentiae secundum quod est |
| 2368 virtus.</p> | 1914 virtus.</p><p title="III q. 86 a. 6 co."><a name="51399"><span class="ref">[51399] IIIª q. 86 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 2369 <p title="III q. 86 a. 6 co."><a name="51399"><span class= | |
| 2370 "ref">[51399] IIIª q. 86 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2371 dicendum quod poenitentia est virtus secundum quod est principium | 1915 dicendum quod poenitentia est virtus secundum quod est principium |
| 2372 quorundam actuum humanorum. Actus autem humani qui sunt ex parte | 1916 quorundam actuum humanorum. Actus autem humani qui sunt ex parte |
| 2373 peccatoris, materialiter se habent in sacramento poenitentiae. Omne | 1917 peccatoris, materialiter se habent in sacramento poenitentiae. Omne |
| 2374 autem sacramentum producit effectum suum non solum virtute formae, | 1918 autem sacramentum producit effectum suum non solum virtute formae, |
| 2375 sed etiam virtute materiae, ex utroque enim est unum sacramentum, | 1919 sed etiam virtute materiae, ex utroque enim est unum sacramentum, |
| 2380 accipitur id quod est formale in hoc sacramento, ut supra dictum | 1924 accipitur id quod est formale in hoc sacramento, ut supra dictum |
| 2381 est; secundario autem ex vi actuum poenitentis pertinentium ad | 1925 est; secundario autem ex vi actuum poenitentis pertinentium ad |
| 2382 virtutem poenitentiae, tamen prout hi actus aliqualiter ordinantur | 1926 virtutem poenitentiae, tamen prout hi actus aliqualiter ordinantur |
| 2383 ad claves Ecclesiae. Et sic patet quod remissio culpae est effectus | 1927 ad claves Ecclesiae. Et sic patet quod remissio culpae est effectus |
| 2384 poenitentiae secundum quod est virtus, principalius tamen secundum | 1928 poenitentiae secundum quod est virtus, principalius tamen secundum |
| 2385 quod est sacramentum.</p> | 1929 quod est sacramentum.</p><p title="III q. 86 a. 6 ad 1"><a name="51400"><span class="ref">[51400] IIIª q. 86 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2386 <p title="III q. 86 a. 6 ad 1"><a name="51400"><span class= | |
| 2387 "ref">[51400] IIIª q. 86 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2388 dicendum quod effectus gratiae operantis est iustificatio impii, ut | 1930 dicendum quod effectus gratiae operantis est iustificatio impii, ut |
| 2389 in secunda parte dictum est. In qua, ut ibidem dictum est, non | 1931 in secunda parte dictum est. In qua, ut ibidem dictum est, non |
| 2390 solum est gratiae infusio et remissio culpae, sed etiam motus | 1932 solum est gratiae infusio et remissio culpae, sed etiam motus |
| 2391 liberi arbitrii in Deum, qui est actus fidei formatae, et motus | 1933 liberi arbitrii in Deum, qui est actus fidei formatae, et motus |
| 2392 liberi arbitrii in peccatum, qui est actus poenitentiae. Hi tamen | 1934 liberi arbitrii in peccatum, qui est actus poenitentiae. Hi tamen |
| 2393 actus humani sunt ibi ut effectus gratiae operantis simul producti | 1935 actus humani sunt ibi ut effectus gratiae operantis simul producti |
| 2394 cum remissione culpae. Unde remissio culpae non fit sine actu | 1936 cum remissione culpae. Unde remissio culpae non fit sine actu |
| 2395 poenitentiae virtutis, licet sit effectus gratiae operantis.</p> | 1937 poenitentiae virtutis, licet sit effectus gratiae operantis.</p><p title="III q. 86 a. 6 ad 2"><a name="51401"><span class="ref">[51401] IIIª q. 86 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2396 <p title="III q. 86 a. 6 ad 2"><a name="51401"><span class= | |
| 2397 "ref">[51401] IIIª q. 86 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2398 dicendum quod in iustificatione impii non solum est actus | 1938 dicendum quod in iustificatione impii non solum est actus |
| 2399 poenitentiae, sed etiam actus fidei, ut dictum est. Et ideo | 1939 poenitentiae, sed etiam actus fidei, ut dictum est. Et ideo |
| 2400 remissio culpae non ponitur effectus solum poenitentiae virtutis, | 1940 remissio culpae non ponitur effectus solum poenitentiae virtutis, |
| 2401 sed principalius fidei et caritatis.</p> | 1941 sed principalius fidei et caritatis.</p><p title="III q. 86 a. 6 ad 3"><a name="51402"><span class="ref">[51402] IIIª q. 86 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2402 <p title="III q. 86 a. 6 ad 3"><a name="51402"><span class= | |
| 2403 "ref">[51402] IIIª q. 86 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2404 dicendum quod ad passionem Christi ordinatur actus poenitentiae | 1942 dicendum quod ad passionem Christi ordinatur actus poenitentiae |
| 2405 virtutis et per fidem et per ordinem ad claves Ecclesiae. Et ideo | 1943 virtutis et per fidem et per ordinem ad claves Ecclesiae. Et ideo |
| 2406 utroque modo causat remissionem culpae virtute passionis | 1944 utroque modo causat remissionem culpae virtute passionis |
| 2407 Christi.</p> | 1945 Christi.</p><p title="III q. 86 a. 6 ad 4"><a name="51403"><span class="ref">[51403] IIIª q. 86 a. 6 ad 4</span></a> Ad id autem quod |
| 2408 <p title="III q. 86 a. 6 ad 4"><a name="51403"><span class= | |
| 2409 "ref">[51403] IIIª q. 86 a. 6 ad 4</span></a> Ad id autem quod | |
| 2410 in contrarium obiicitur, dicendum est quod actus poenitentiae | 1946 in contrarium obiicitur, dicendum est quod actus poenitentiae |
| 2411 virtutis habet quod sine eo non possit fieri remissio culpae, | 1947 virtutis habet quod sine eo non possit fieri remissio culpae, |
| 2412 inquantum est inseparabilis effectus gratiae, per quam | 1948 inquantum est inseparabilis effectus gratiae, per quam |
| 2413 principaliter culpa remittitur, quae etiam operatur in omnibus | 1949 principaliter culpa remittitur, quae etiam operatur in omnibus |
| 2414 sacramentis. Et ideo per hoc non potest concludi nisi quod gratia | 1950 sacramentis. Et ideo per hoc non potest concludi nisi quod gratia |
| 2415 est principalior causa remissionis culpae quam poenitentiae | 1951 est principalior causa remissionis culpae quam poenitentiae |
| 2416 sacramentum. Sciendum tamen quod etiam in veteri lege et in lege | 1952 sacramentum. Sciendum tamen quod etiam in veteri lege et in lege |
| 2417 naturae erat aliqualiter sacramentum poenitentiae, ut supra dictum | 1953 naturae erat aliqualiter sacramentum poenitentiae, ut supra dictum |
| 2418 est.</p> | 1954 est.</p></div></div><div class="q" id="q87"><h2>Quaestio 87</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 87 pr."><a name="51404"><span class="ref">[51404] |
| 2419 <br /> | 1955 IIIª q. 87 pr.</span></a> Deinde considerandum est de |
| 2420 <div class="D">Quaestio 87</div> | |
| 2421 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2422 <p title="III q. 87 pr."><a name="51404"><span class="ref">[51404] | |
| 2423 IIIª q. 87 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 2424 remissione venialium peccatorum. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | 1956 remissione venialium peccatorum. Et circa hoc quaeruntur quatuor. |
| 2425 Primo, utrum sine poenitentia peccatum veniale possit dimitti. | 1957 Primo, utrum sine poenitentia peccatum veniale possit dimitti. |
| 2426 Secundo, utrum possit dimitti sine gratiae infusione. Tertio, utrum | 1958 Secundo, utrum possit dimitti sine gratiae infusione. Tertio, utrum |
| 2427 peccata venialia remittantur per aspersionem aquae benedictae, et | 1959 peccata venialia remittantur per aspersionem aquae benedictae, et |
| 2428 tunsionem pectoris, et orationem dominicam, et alia huiusmodi. | 1960 tunsionem pectoris, et orationem dominicam, et alia huiusmodi. |
| 2429 Quarto, utrum veniale possit dimitti sine mortali.</p> | 1961 Quarto, utrum veniale possit dimitti sine mortali.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 87 a. 1 arg. 1"><a name="51405"><span class="ref">[51405] IIIª q. 87 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 2430 <br /> | |
| 2431 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2432 <p title="III q. 87 a. 1 arg. 1"><a name="51405"><span class= | |
| 2433 "ref">[51405] IIIª q. 87 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2434 proceditur. Videtur quod veniale peccatum possit remitti sine | 1962 proceditur. Videtur quod veniale peccatum possit remitti sine |
| 2435 poenitentia. Pertinet enim, ut supra dictum est, ad rationem verae | 1963 poenitentia. Pertinet enim, ut supra dictum est, ad rationem verae |
| 2436 poenitentiae quod non solum homo doleat de peccato praeterito, sed | 1964 poenitentiae quod non solum homo doleat de peccato praeterito, sed |
| 2437 etiam proponat cavere de futuro. Sed sine tali proposito peccata | 1965 etiam proponat cavere de futuro. Sed sine tali proposito peccata |
| 2438 venialia dimittuntur, cum certum sit homini quod sine peccatis | 1966 venialia dimittuntur, cum certum sit homini quod sine peccatis |
| 2439 venialibus praesentem vitam ducere non possit. Ergo peccata | 1967 venialibus praesentem vitam ducere non possit. Ergo peccata |
| 2440 venialia possunt remitti sine poenitentia.</p> | 1968 venialia possunt remitti sine poenitentia.</p><p title="III q. 87 a. 1 arg. 2"><a name="51406"><span class="ref">[51406] IIIª q. 87 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2441 <p title="III q. 87 a. 1 arg. 2"><a name="51406"><span class= | |
| 2442 "ref">[51406] IIIª q. 87 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2443 poenitentia non est sine actuali displicentia peccatorum. Sed | 1969 poenitentia non est sine actuali displicentia peccatorum. Sed |
| 2444 peccata venialia possunt dimitti sine displicentia eorum, sicut | 1970 peccata venialia possunt dimitti sine displicentia eorum, sicut |
| 2445 patet in eo qui dormiens occideretur propter Christum; statim enim | 1971 patet in eo qui dormiens occideretur propter Christum; statim enim |
| 2446 evolaret, quod non contingit manentibus peccatis venialibus. Ergo | 1972 evolaret, quod non contingit manentibus peccatis venialibus. Ergo |
| 2447 peccata venialia possunt remitti sine poenitentia.</p> | 1973 peccata venialia possunt remitti sine poenitentia.</p><p title="III q. 87 a. 1 arg. 3"><a name="51407"><span class="ref">[51407] IIIª q. 87 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2448 <p title="III q. 87 a. 1 arg. 3"><a name="51407"><span class= | |
| 2449 "ref">[51407] IIIª q. 87 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2450 peccata venialia opponuntur fervori caritatis, ut in secunda parte | 1974 peccata venialia opponuntur fervori caritatis, ut in secunda parte |
| 2451 dictum est. Sed unum oppositorum tollitur per aliud. Ergo per | 1975 dictum est. Sed unum oppositorum tollitur per aliud. Ergo per |
| 2452 fervorem caritatis, quem contingit esse sine actuali displicentia | 1976 fervorem caritatis, quem contingit esse sine actuali displicentia |
| 2453 peccati venialis, fit remissio peccatorum venialium.</p> | 1977 peccati venialis, fit remissio peccatorum venialium.</p><p title="III q. 87 a. 1 s. c."><a name="51408"><span class="ref">[51408] IIIª q. 87 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2454 <p title="III q. 87 a. 1 s. c."><a name="51408"><span class= | |
| 2455 "ref">[51408] IIIª q. 87 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2456 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, quod <i>est quaedam | 1978 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, quod <i>est quaedam |
| 2457 poenitentia quae quotidie agitur in Ecclesia pro peccatis | 1979 poenitentia quae quotidie agitur in Ecclesia pro peccatis |
| 2458 venialibus</i>. Quae frustra esset si sine poenitentia peccata | 1980 venialibus</i>. Quae frustra esset si sine poenitentia peccata |
| 2459 venialia possunt dimitti.</p> | 1981 venialia possunt dimitti.</p><p title="III q. 87 a. 1 co."><a name="51409"><span class="ref">[51409] IIIª q. 87 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 2460 <p title="III q. 87 a. 1 co."><a name="51409"><span class= | |
| 2461 "ref">[51409] IIIª q. 87 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2462 dicendum quod remissio culpae, sicut dictum est, fit per | 1982 dicendum quod remissio culpae, sicut dictum est, fit per |
| 2463 coniunctionem ad Deum, a quo aliqualiter separat culpa. Sed haec | 1983 coniunctionem ad Deum, a quo aliqualiter separat culpa. Sed haec |
| 2464 separatio perfecte quidem fit per peccatum mortale, imperfecte | 1984 separatio perfecte quidem fit per peccatum mortale, imperfecte |
| 2465 autem per peccatum veniale, nam per peccatum mortale mens omnino a | 1985 autem per peccatum veniale, nam per peccatum mortale mens omnino a |
| 2466 Deo avertitur, utpote contra caritatem agens; per peccatum autem | 1986 Deo avertitur, utpote contra caritatem agens; per peccatum autem |
| 2481 displicentia, puta cum aliquis fertur hoc modo secundum affectum in | 2001 displicentia, puta cum aliquis fertur hoc modo secundum affectum in |
| 2482 Deum et res divinas ut quidquid ei occurrat quod eum ab hoc motu | 2002 Deum et res divinas ut quidquid ei occurrat quod eum ab hoc motu |
| 2483 retardaret, displiceret ei, et doleret se hoc commisisse, etiam si | 2003 retardaret, displiceret ei, et doleret se hoc commisisse, etiam si |
| 2484 actu de illo non cogitaret. Quod tamen non sufficit ad remissionem | 2004 actu de illo non cogitaret. Quod tamen non sufficit ad remissionem |
| 2485 peccati mortalis, nisi quantum ad peccata oblita post diligentem | 2005 peccati mortalis, nisi quantum ad peccata oblita post diligentem |
| 2486 inquisitionem.</p> | 2006 inquisitionem.</p><p title="III q. 87 a. 1 ad 1"><a name="51410"><span class="ref">[51410] IIIª q. 87 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2487 <p title="III q. 87 a. 1 ad 1"><a name="51410"><span class= | |
| 2488 "ref">[51410] IIIª q. 87 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2489 dicendum quod homo in gratia constitutus potest vitare omnia | 2007 dicendum quod homo in gratia constitutus potest vitare omnia |
| 2490 peccata mortalia et singula; potest etiam vitare singula peccata | 2008 peccata mortalia et singula; potest etiam vitare singula peccata |
| 2491 venialia, sed non omnia; ut patet ex his quae in secunda parte | 2009 venialia, sed non omnia; ut patet ex his quae in secunda parte |
| 2492 dicta sunt. Et ideo poenitentia de peccatis mortalibus requirit | 2010 dicta sunt. Et ideo poenitentia de peccatis mortalibus requirit |
| 2493 quod homo proponat abstinere ab omnibus et singulis peccatis | 2011 quod homo proponat abstinere ab omnibus et singulis peccatis |
| 2495 quod proponat abstinere a singulis, non tamen ab omnibus, quia hoc | 2013 quod proponat abstinere a singulis, non tamen ab omnibus, quia hoc |
| 2496 infirmitas huius vitae non patitur. Debet tamen habere propositum | 2014 infirmitas huius vitae non patitur. Debet tamen habere propositum |
| 2497 se praeparandi ad peccata venialia minuenda, alioquin esset ei | 2015 se praeparandi ad peccata venialia minuenda, alioquin esset ei |
| 2498 periculum deficiendi, cum desereret appetitum proficiendi, seu | 2016 periculum deficiendi, cum desereret appetitum proficiendi, seu |
| 2499 tollendi impedimenta spiritualis profectus, quae sunt peccata | 2017 tollendi impedimenta spiritualis profectus, quae sunt peccata |
| 2500 venialia.</p> | 2018 venialia.</p><p title="III q. 87 a. 1 ad 2"><a name="51411"><span class="ref">[51411] IIIª q. 87 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2501 <p title="III q. 87 a. 1 ad 2"><a name="51411"><span class= | |
| 2502 "ref">[51411] IIIª q. 87 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2503 dicendum quod passio pro Christo suscepta, sicut supra dictum est, | 2019 dicendum quod passio pro Christo suscepta, sicut supra dictum est, |
| 2504 obtinet vim Baptismi. Et ideo purgat ab omni culpa et mortali et | 2020 obtinet vim Baptismi. Et ideo purgat ab omni culpa et mortali et |
| 2505 veniali, nisi actualiter voluntatem peccato invenerit | 2021 veniali, nisi actualiter voluntatem peccato invenerit |
| 2506 inhaerentem.</p> | 2022 inhaerentem.</p><p title="III q. 87 a. 1 ad 3"><a name="51412"><span class="ref">[51412] IIIª q. 87 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2507 <p title="III q. 87 a. 1 ad 3"><a name="51412"><span class= | |
| 2508 "ref">[51412] IIIª q. 87 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2509 dicendum quod fervor caritatis virtualiter implicat displicentiam | 2023 dicendum quod fervor caritatis virtualiter implicat displicentiam |
| 2510 venialium peccatorum, ut supra dictum est.</p> | 2024 venialium peccatorum, ut supra dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 87 a. 2 arg. 1"><a name="51413"><span class="ref">[51413] IIIª q. 87 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 2511 <br /> | |
| 2512 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2513 <p title="III q. 87 a. 2 arg. 1"><a name="51413"><span class= | |
| 2514 "ref">[51413] IIIª q. 87 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2515 sic proceditur. Videtur quod ad remissionem venialium peccatorum | 2025 sic proceditur. Videtur quod ad remissionem venialium peccatorum |
| 2516 requiratur gratiae infusio. Effectus enim non est sine propria | 2026 requiratur gratiae infusio. Effectus enim non est sine propria |
| 2517 causa. Sed propria causa remissionis peccatorum est gratia, non | 2027 causa. Sed propria causa remissionis peccatorum est gratia, non |
| 2518 enim ex meritis propriis hominis peccata propria remittuntur; unde | 2028 enim ex meritis propriis hominis peccata propria remittuntur; unde |
| 2519 dicitur Ephes. II, <i>Deus, qui dives est in misericordia, propter | 2029 dicitur Ephes. II, <i>Deus, qui dives est in misericordia, propter |
| 2520 nimiam caritatem qua dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, | 2030 nimiam caritatem qua dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, |
| 2521 convivificavit nos in Christo, cuius gratia salvati estis</i>. Ergo | 2031 convivificavit nos in Christo, cuius gratia salvati estis</i>. Ergo |
| 2522 peccata venialia non remittuntur sine gratiae infusione.</p> | 2032 peccata venialia non remittuntur sine gratiae infusione.</p><p title="III q. 87 a. 2 arg. 2"><a name="51414"><span class="ref">[51414] IIIª q. 87 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2523 <p title="III q. 87 a. 2 arg. 2"><a name="51414"><span class= | |
| 2524 "ref">[51414] IIIª q. 87 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2525 peccata venialia non remittuntur sine poenitentia. Sed in | 2033 peccata venialia non remittuntur sine poenitentia. Sed in |
| 2526 poenitentia infunditur gratia, sicut et in aliis sacramentis novae | 2034 poenitentia infunditur gratia, sicut et in aliis sacramentis novae |
| 2527 legis. Ergo peccata venialia non remittuntur sine gratiae | 2035 legis. Ergo peccata venialia non remittuntur sine gratiae |
| 2528 infusione.</p> | 2036 infusione.</p><p title="III q. 87 a. 2 arg. 3"><a name="51415"><span class="ref">[51415] IIIª q. 87 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2529 <p title="III q. 87 a. 2 arg. 3"><a name="51415"><span class= | |
| 2530 "ref">[51415] IIIª q. 87 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2531 peccatum veniale maculam quandam animae infert. Sed macula non | 2037 peccatum veniale maculam quandam animae infert. Sed macula non |
| 2532 aufertur nisi per gratiam, quae est spiritualis animae decor. Ergo | 2038 aufertur nisi per gratiam, quae est spiritualis animae decor. Ergo |
| 2533 videtur quod peccata venialia non remittantur sine gratiae | 2039 videtur quod peccata venialia non remittantur sine gratiae |
| 2534 infusione.</p> | 2040 infusione.</p><p title="III q. 87 a. 2 s. c."><a name="51416"><span class="ref">[51416] IIIª q. 87 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2535 <p title="III q. 87 a. 2 s. c."><a name="51416"><span class= | |
| 2536 "ref">[51416] IIIª q. 87 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2537 quod peccatum veniale adveniens non tollit gratiam, neque etiam | 2041 quod peccatum veniale adveniens non tollit gratiam, neque etiam |
| 2538 diminuit eam, ut in secunda parte habitum est. Ergo, pari ratione, | 2042 diminuit eam, ut in secunda parte habitum est. Ergo, pari ratione, |
| 2539 ad hoc quod peccatum veniale remittatur, non requiritur novae | 2043 ad hoc quod peccatum veniale remittatur, non requiritur novae |
| 2540 gratiae infusio.</p> | 2044 gratiae infusio.</p><p title="III q. 87 a. 2 co."><a name="51417"><span class="ref">[51417] IIIª q. 87 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 2541 <p title="III q. 87 a. 2 co."><a name="51417"><span class= | |
| 2542 "ref">[51417] IIIª q. 87 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2543 dicendum quod unumquodque tollitur per suum oppositum. Peccatum | 2045 dicendum quod unumquodque tollitur per suum oppositum. Peccatum |
| 2544 autem veniale non contrariatur habituali gratiae vel caritati, sed | 2046 autem veniale non contrariatur habituali gratiae vel caritati, sed |
| 2545 retardat actum eius, inquantum nimis haeret homo bono creato, licet | 2047 retardat actum eius, inquantum nimis haeret homo bono creato, licet |
| 2546 non contra Deum, ut in secunda parte habitum est. Et ideo ad hoc | 2048 non contra Deum, ut in secunda parte habitum est. Et ideo ad hoc |
| 2547 quod peccatum tollatur, non requiritur aliqua habitualis gratia, | 2049 quod peccatum tollatur, non requiritur aliqua habitualis gratia, |
| 2548 sed sufficit aliquis motus gratiae vel caritatis ad eius | 2050 sed sufficit aliquis motus gratiae vel caritatis ad eius |
| 2549 remissionem. Quia tamen in habentibus usum liberi arbitrii, in | 2051 remissionem. Quia tamen in habentibus usum liberi arbitrii, in |
| 2550 quibus solum possunt esse peccata venialia, non contingit esse | 2052 quibus solum possunt esse peccata venialia, non contingit esse |
| 2551 infusionem gratiae sine actuali motu liberi arbitrii in Deum et in | 2053 infusionem gratiae sine actuali motu liberi arbitrii in Deum et in |
| 2552 peccatum; ideo, quandocumque de novo gratia infunditur, peccata | 2054 peccatum; ideo, quandocumque de novo gratia infunditur, peccata |
| 2553 venialia remittuntur.</p> | 2055 venialia remittuntur.</p><p title="III q. 87 a. 2 ad 1"><a name="51418"><span class="ref">[51418] IIIª q. 87 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2554 <p title="III q. 87 a. 2 ad 1"><a name="51418"><span class= | |
| 2555 "ref">[51418] IIIª q. 87 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2556 dicendum quod etiam remissio peccatorum venialium est effectus | 2056 dicendum quod etiam remissio peccatorum venialium est effectus |
| 2557 gratiae, per actum scilicet quem de novo elicit, non autem per | 2057 gratiae, per actum scilicet quem de novo elicit, non autem per |
| 2558 aliquid habituale de novo animae infusum.</p> | 2058 aliquid habituale de novo animae infusum.</p><p title="III q. 87 a. 2 ad 2"><a name="51419"><span class="ref">[51419] IIIª q. 87 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2559 <p title="III q. 87 a. 2 ad 2"><a name="51419"><span class= | |
| 2560 "ref">[51419] IIIª q. 87 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2561 dicendum quod veniale peccatum nunquam remittitur sine aliquali | 2059 dicendum quod veniale peccatum nunquam remittitur sine aliquali |
| 2562 actu poenitentiae virtutis, explicito scilicet vel implicito, ut | 2060 actu poenitentiae virtutis, explicito scilicet vel implicito, ut |
| 2563 supra dictum est. Potest tamen remitti veniale peccatum sine | 2061 supra dictum est. Potest tamen remitti veniale peccatum sine |
| 2564 poenitentiae sacramento, quod in absolutione sacerdotis formaliter | 2062 poenitentiae sacramento, quod in absolutione sacerdotis formaliter |
| 2565 perficitur, ut supra dictum est. Et ideo non sequitur quod ad | 2063 perficitur, ut supra dictum est. Et ideo non sequitur quod ad |
| 2566 remissionem venialis requiratur gratiae infusio, quae licet sit in | 2064 remissionem venialis requiratur gratiae infusio, quae licet sit in |
| 2567 quolibet sacramento, non tamen in quolibet actu virtutis.</p> | 2065 quolibet sacramento, non tamen in quolibet actu virtutis.</p><p title="III q. 87 a. 2 ad 3"><a name="51420"><span class="ref">[51420] IIIª q. 87 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2568 <p title="III q. 87 a. 2 ad 3"><a name="51420"><span class= | |
| 2569 "ref">[51420] IIIª q. 87 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2570 dicendum quod, sicut in corpore contingit esse maculam dupliciter, | 2066 dicendum quod, sicut in corpore contingit esse maculam dupliciter, |
| 2571 uno modo per privationem eius quod requiritur ad decorem, puta | 2067 uno modo per privationem eius quod requiritur ad decorem, puta |
| 2572 debiti coloris aut debitae proportionis membrorum, alio modo per | 2068 debiti coloris aut debitae proportionis membrorum, alio modo per |
| 2573 superinductionem alicuius impedientis decorem, puta luti aut | 2069 superinductionem alicuius impedientis decorem, puta luti aut |
| 2574 pulveris; ita etiam in anima inducitur macula uno modo per | 2070 pulveris; ita etiam in anima inducitur macula uno modo per |
| 2575 privationem decoris gratiae per peccatum mortale, alio modo per | 2071 privationem decoris gratiae per peccatum mortale, alio modo per |
| 2576 inclinationem inordinatam affectus ad aliquid temporale; et hoc fit | 2072 inclinationem inordinatam affectus ad aliquid temporale; et hoc fit |
| 2577 per peccatum veniale. Et ideo ad tollendam maculam mortalis peccati | 2073 per peccatum veniale. Et ideo ad tollendam maculam mortalis peccati |
| 2578 requiritur infusio gratiae, sed ad tollendam maculam peccati | 2074 requiritur infusio gratiae, sed ad tollendam maculam peccati |
| 2579 venialis, requiritur aliquis actus procedens a gratia per quem | 2075 venialis, requiritur aliquis actus procedens a gratia per quem |
| 2580 removeatur inordinata adhaesio ad rem temporalem.</p> | 2076 removeatur inordinata adhaesio ad rem temporalem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 87 a. 3 arg. 1"><a name="51421"><span class="ref">[51421] IIIª q. 87 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 2581 <br /> | |
| 2582 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2583 <p title="III q. 87 a. 3 arg. 1"><a name="51421"><span class= | |
| 2584 "ref">[51421] IIIª q. 87 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2585 proceditur. Videtur quod peccata venialia non remittantur per | 2077 proceditur. Videtur quod peccata venialia non remittantur per |
| 2586 aspersionem aquae benedictae, et episcopalem benedictionem, et alia | 2078 aspersionem aquae benedictae, et episcopalem benedictionem, et alia |
| 2587 huiusmodi. Peccata enim venialia non remittuntur sine poenitentia, | 2079 huiusmodi. Peccata enim venialia non remittuntur sine poenitentia, |
| 2588 ut dictum est. Sed poenitentia per se sufficit ad remissionem | 2080 ut dictum est. Sed poenitentia per se sufficit ad remissionem |
| 2589 venialium peccatorum. Ergo ista nihil operantur ad huiusmodi | 2081 venialium peccatorum. Ergo ista nihil operantur ad huiusmodi |
| 2590 remissionem.</p> | 2082 remissionem.</p><p title="III q. 87 a. 3 arg. 2"><a name="51422"><span class="ref">[51422] IIIª q. 87 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2591 <p title="III q. 87 a. 3 arg. 2"><a name="51422"><span class= | |
| 2592 "ref">[51422] IIIª q. 87 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2593 quodlibet istorum relationem habet ad unum peccatum veniale, et ad | 2083 quodlibet istorum relationem habet ad unum peccatum veniale, et ad |
| 2594 omnia. Si ergo per aliquod istorum remittitur peccatum veniale, | 2084 omnia. Si ergo per aliquod istorum remittitur peccatum veniale, |
| 2595 sequetur quod pari ratione remittantur omnia. Et ita per unam | 2085 sequetur quod pari ratione remittantur omnia. Et ita per unam |
| 2596 tunsionem pectoris, vel per unam aspersionem aquae benedictae, | 2086 tunsionem pectoris, vel per unam aspersionem aquae benedictae, |
| 2597 redderetur homo immunis ab omnibus peccatis venialibus. Quod | 2087 redderetur homo immunis ab omnibus peccatis venialibus. Quod |
| 2598 videtur inconveniens.</p> | 2088 videtur inconveniens.</p><p title="III q. 87 a. 3 arg. 3"><a name="51423"><span class="ref">[51423] IIIª q. 87 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2599 <p title="III q. 87 a. 3 arg. 3"><a name="51423"><span class= | |
| 2600 "ref">[51423] IIIª q. 87 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2601 peccata venialia inducunt reatum alicuius poenae, licet temporalis, | 2089 peccata venialia inducunt reatum alicuius poenae, licet temporalis, |
| 2602 dicitur enim, I Cor. III, de eo qui <i>superaedificat lignum, | 2090 dicitur enim, I Cor. III, de eo qui <i>superaedificat lignum, |
| 2603 faenum et stipulam, quod salvus erit, sic tamen quasi per | 2091 faenum et stipulam, quod salvus erit, sic tamen quasi per |
| 2604 ignem</i>. Sed huiusmodi per quae dicitur peccatum veniale remitti, | 2092 ignem</i>. Sed huiusmodi per quae dicitur peccatum veniale remitti, |
| 2605 vel nullam vel minimam poenam in se habent. Ergo non sufficiunt ad | 2093 vel nullam vel minimam poenam in se habent. Ergo non sufficiunt ad |
| 2606 plenam remissionem venialium peccatorum.</p> | 2094 plenam remissionem venialium peccatorum.</p><p title="III q. 87 a. 3 s. c."><a name="51424"><span class="ref">[51424] IIIª q. 87 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2607 <p title="III q. 87 a. 3 s. c."><a name="51424"><span class= | |
| 2608 "ref">[51424] IIIª q. 87 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2609 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, quod pro levibus | 2095 quod Augustinus dicit, in libro de poenitentia, quod pro levibus |
| 2610 peccatis pectora nostra tundimus, <i>et dicimus, dimitte nobis | 2096 peccatis pectora nostra tundimus, <i>et dicimus, dimitte nobis |
| 2611 debita nostra</i>. Et ita videtur quod tunsio pectoris et oratio | 2097 debita nostra</i>. Et ita videtur quod tunsio pectoris et oratio |
| 2612 dominica causent remissionem peccatorum. Et eadem ratio videtur | 2098 dominica causent remissionem peccatorum. Et eadem ratio videtur |
| 2613 esse de aliis.</p> | 2099 esse de aliis.</p><p title="III q. 87 a. 3 co."><a name="51425"><span class="ref">[51425] IIIª q. 87 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 2614 <p title="III q. 87 a. 3 co."><a name="51425"><span class= | |
| 2615 "ref">[51425] IIIª q. 87 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2616 dicendum quod, sicut dictum est, ad remissionem venialis peccati | 2100 dicendum quod, sicut dictum est, ad remissionem venialis peccati |
| 2617 non requiritur novae gratiae infusio, sed sufficit aliquis actus | 2101 non requiritur novae gratiae infusio, sed sufficit aliquis actus |
| 2618 procedens ex gratia quo homo detestetur peccatum vel explicite, vel | 2102 procedens ex gratia quo homo detestetur peccatum vel explicite, vel |
| 2619 saltem implicite, sicut cum aliquis ferventer movetur in Deum. Et | 2103 saltem implicite, sicut cum aliquis ferventer movetur in Deum. Et |
| 2620 ideo triplici ratione aliqua causant remissionem venialium | 2104 ideo triplici ratione aliqua causant remissionem venialium |
| 2628 remissionem venialium peccatorum, nam in oratione dominica petimus, | 2112 remissionem venialium peccatorum, nam in oratione dominica petimus, |
| 2629 dimitte nobis debita nostra. Tertio, inquantum sunt cum aliquo motu | 2113 dimitte nobis debita nostra. Tertio, inquantum sunt cum aliquo motu |
| 2630 reverentiae in Deum et ad res divinas. Et hoc modo benedictio | 2114 reverentiae in Deum et ad res divinas. Et hoc modo benedictio |
| 2631 episcopalis, aspersio aquae benedictae, quaelibet sacramentalis | 2115 episcopalis, aspersio aquae benedictae, quaelibet sacramentalis |
| 2632 unctio, oratio in Ecclesia dedicata, et si qua alia sunt huiusmodi, | 2116 unctio, oratio in Ecclesia dedicata, et si qua alia sunt huiusmodi, |
| 2633 operantur ad remissionem peccatorum.</p> | 2117 operantur ad remissionem peccatorum.</p><p title="III q. 87 a. 3 ad 1"><a name="51426"><span class="ref">[51426] IIIª q. 87 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2634 <p title="III q. 87 a. 3 ad 1"><a name="51426"><span class= | |
| 2635 "ref">[51426] IIIª q. 87 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2636 dicendum quod omnia ista causant remissionem peccatorum venialium | 2118 dicendum quod omnia ista causant remissionem peccatorum venialium |
| 2637 inquantum inclinant animam ad motum poenitentiae, qui est | 2119 inquantum inclinant animam ad motum poenitentiae, qui est |
| 2638 detestatio peccatorum, vel implicite vel explicite.</p> | 2120 detestatio peccatorum, vel implicite vel explicite.</p><p title="III q. 87 a. 3 ad 2"><a name="51427"><span class="ref">[51427] IIIª q. 87 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2639 <p title="III q. 87 a. 3 ad 2"><a name="51427"><span class= | |
| 2640 "ref">[51427] IIIª q. 87 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2641 dicendum quod omnia ista, quantum est de se, operantur ad | 2121 dicendum quod omnia ista, quantum est de se, operantur ad |
| 2642 remissionem omnium venialium peccatorum. Potest tamen impediri | 2122 remissionem omnium venialium peccatorum. Potest tamen impediri |
| 2643 remissio quantum ad aliqua peccata venialia, quibus mens actualiter | 2123 remissio quantum ad aliqua peccata venialia, quibus mens actualiter |
| 2644 inhaeret, sicut etiam per fictionem impeditur aliquando effectus | 2124 inhaeret, sicut etiam per fictionem impeditur aliquando effectus |
| 2645 Baptismi.</p> | 2125 Baptismi.</p><p title="III q. 87 a. 3 ad 3"><a name="51428"><span class="ref">[51428] IIIª q. 87 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2646 <p title="III q. 87 a. 3 ad 3"><a name="51428"><span class= | |
| 2647 "ref">[51428] IIIª q. 87 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2648 dicendum quod per praedicta tolluntur quidem peccata venialia | 2126 dicendum quod per praedicta tolluntur quidem peccata venialia |
| 2649 quantum ad culpam, tum virtute alicuius sanctificationis, tum etiam | 2127 quantum ad culpam, tum virtute alicuius sanctificationis, tum etiam |
| 2650 virtute caritatis, cuius motus per praedicta excitatur. Non autem | 2128 virtute caritatis, cuius motus per praedicta excitatur. Non autem |
| 2651 per quodlibet praedictorum semper tollitur totus reatus poenae, | 2129 per quodlibet praedictorum semper tollitur totus reatus poenae, |
| 2652 quia sic qui esset omnino immunis a peccato mortali, aspersus aqua | 2130 quia sic qui esset omnino immunis a peccato mortali, aspersus aqua |
| 2653 benedicta statim evolaret. Sed reatus poenae remittitur per | 2131 benedicta statim evolaret. Sed reatus poenae remittitur per |
| 2654 praedicta secundum motum fervoris in Deum, qui per praedicta | 2132 praedicta secundum motum fervoris in Deum, qui per praedicta |
| 2655 excitatur quandoque magis, quandoque minus.</p> | 2133 excitatur quandoque magis, quandoque minus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 87 a. 4 arg. 1"><a name="51429"><span class="ref">[51429] IIIª q. 87 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 2656 <br /> | |
| 2657 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2658 <p title="III q. 87 a. 4 arg. 1"><a name="51429"><span class= | |
| 2659 "ref">[51429] IIIª q. 87 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2660 proceditur. Videtur quod veniale peccatum possit remitti sine | 2134 proceditur. Videtur quod veniale peccatum possit remitti sine |
| 2661 mortali. Quia super illud Ioan. VIII, <i>qui sine peccato est | 2135 mortali. Quia super illud Ioan. VIII, <i>qui sine peccato est |
| 2662 vestrum, primus in illam lapidem mittat</i>, dicit quaedam Glossa | 2136 vestrum, primus in illam lapidem mittat</i>, dicit quaedam Glossa |
| 2663 quod <i>omnes illi erant in peccato mortali, venialia enim eis | 2137 quod <i>omnes illi erant in peccato mortali, venialia enim eis |
| 2664 dimittebantur per caeremonias</i>. Ergo veniale peccatum potest | 2138 dimittebantur per caeremonias</i>. Ergo veniale peccatum potest |
| 2665 remitti sine mortali.</p> | 2139 remitti sine mortali.</p><p title="III q. 87 a. 4 arg. 2"><a name="51430"><span class="ref">[51430] IIIª q. 87 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, ad |
| 2666 <p title="III q. 87 a. 4 arg. 2"><a name="51430"><span class= | |
| 2667 "ref">[51430] IIIª q. 87 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, ad | |
| 2668 remissionem peccati venialis non requiritur gratiae infusio. | 2140 remissionem peccati venialis non requiritur gratiae infusio. |
| 2669 Requiritur autem ad remissionem mortalis. Ergo veniale peccatum | 2141 Requiritur autem ad remissionem mortalis. Ergo veniale peccatum |
| 2670 potest remitti sine mortali.</p> | 2142 potest remitti sine mortali.</p><p title="III q. 87 a. 4 arg. 3"><a name="51431"><span class="ref">[51431] IIIª q. 87 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2671 <p title="III q. 87 a. 4 arg. 3"><a name="51431"><span class= | |
| 2672 "ref">[51431] IIIª q. 87 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2673 plus distat veniale peccatum a mortali quam ab alio veniali. Sed | 2143 plus distat veniale peccatum a mortali quam ab alio veniali. Sed |
| 2674 unum veniale potest dimitti sine alio, ut dictum est. Ergo veniale | 2144 unum veniale potest dimitti sine alio, ut dictum est. Ergo veniale |
| 2675 potest dimitti sine mortali.</p> | 2145 potest dimitti sine mortali.</p><p title="III q. 87 a. 4 s. c."><a name="51432"><span class="ref">[51432] IIIª q. 87 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2676 <p title="III q. 87 a. 4 s. c."><a name="51432"><span class= | |
| 2677 "ref">[51432] IIIª q. 87 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2678 quod dicitur Matth. V, non exibis inde, scilicet de carcere, in | 2146 quod dicitur Matth. V, non exibis inde, scilicet de carcere, in |
| 2679 quem introducitur homo pro peccato mortali, donec reddas novissimum | 2147 quem introducitur homo pro peccato mortali, donec reddas novissimum |
| 2680 quadrantem, per quem significatur veniale peccatum. Ergo veniale | 2148 quadrantem, per quem significatur veniale peccatum. Ergo veniale |
| 2681 peccatum non remittitur sine mortali.</p> | 2149 peccatum non remittitur sine mortali.</p><p title="III q. 87 a. 4 co."><a name="51433"><span class="ref">[51433] IIIª q. 87 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 2682 <p title="III q. 87 a. 4 co."><a name="51433"><span class= | |
| 2683 "ref">[51433] IIIª q. 87 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2684 dicendum quod, sicut supra dictum est, remissio culpae cuiuscumque | 2150 dicendum quod, sicut supra dictum est, remissio culpae cuiuscumque |
| 2685 nunquam fit nisi per virtutem gratiae, quia, ut apostolus dicit, | 2151 nunquam fit nisi per virtutem gratiae, quia, ut apostolus dicit, |
| 2686 Rom. IV, ad gratiam Dei pertinet quod Deus alicui non imputat | 2152 Rom. IV, ad gratiam Dei pertinet quod Deus alicui non imputat |
| 2687 peccatum, quod Glossa ibi exponit de veniali. Ille autem qui est in | 2153 peccatum, quod Glossa ibi exponit de veniali. Ille autem qui est in |
| 2688 peccato mortali, caret gratia Dei. Unde nullum peccatum veniale | 2154 peccato mortali, caret gratia Dei. Unde nullum peccatum veniale |
| 2689 sibi remittitur.</p> | 2155 sibi remittitur.</p><p title="III q. 87 a. 4 ad 1"><a name="51434"><span class="ref">[51434] IIIª q. 87 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2690 <p title="III q. 87 a. 4 ad 1"><a name="51434"><span class= | |
| 2691 "ref">[51434] IIIª q. 87 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2692 dicendum quod venialia ibi dicuntur irregularitates sive | 2156 dicendum quod venialia ibi dicuntur irregularitates sive |
| 2693 immunditiae quas contrahebant secundum legem.</p> | 2157 immunditiae quas contrahebant secundum legem.</p><p title="III q. 87 a. 4 ad 2"><a name="51435"><span class="ref">[51435] IIIª q. 87 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2694 <p title="III q. 87 a. 4 ad 2"><a name="51435"><span class= | |
| 2695 "ref">[51435] IIIª q. 87 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2696 dicendum quod, licet ad remissionem peccati venialis non requiratur | 2158 dicendum quod, licet ad remissionem peccati venialis non requiratur |
| 2697 nova infusio habitualis gratiae, requiritur tamen aliquis gratiae | 2159 nova infusio habitualis gratiae, requiritur tamen aliquis gratiae |
| 2698 actus. Qui non potest esse in eo qui subiacet peccato mortali.</p> | 2160 actus. Qui non potest esse in eo qui subiacet peccato mortali.</p><p title="III q. 87 a. 4 ad 3"><a name="51436"><span class="ref">[51436] IIIª q. 87 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2699 <p title="III q. 87 a. 4 ad 3"><a name="51436"><span class= | |
| 2700 "ref">[51436] IIIª q. 87 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2701 dicendum quod peccatum veniale non excludit omnem actum gratiae, | 2161 dicendum quod peccatum veniale non excludit omnem actum gratiae, |
| 2702 per quem possunt omnia peccata venialia dimitti. Sed peccatum | 2162 per quem possunt omnia peccata venialia dimitti. Sed peccatum |
| 2703 mortale excludit totaliter habitum gratiae, sine quo nullum | 2163 mortale excludit totaliter habitum gratiae, sine quo nullum |
| 2704 peccatum mortale vel veniale remittitur. Et ideo non est similis | 2164 peccatum mortale vel veniale remittitur. Et ideo non est similis |
| 2705 ratio.</p> | 2165 ratio.</p></div></div><div class="q" id="q88"><h2>Quaestio 88</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 88 pr."><a name="51437"><span class="ref">[51437] |
| 2706 <br /> | 2166 IIIª q. 88 pr.</span></a> Deinde considerandum est de reditu |
| 2707 <div class="D">Quaestio 88</div> | |
| 2708 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2709 <p title="III q. 88 pr."><a name="51437"><span class="ref">[51437] | |
| 2710 IIIª q. 88 pr.</span></a> Deinde considerandum est de reditu | |
| 2711 peccatorum post poenitentiam dimissorum. Et circa hoc quaeruntur | 2167 peccatorum post poenitentiam dimissorum. Et circa hoc quaeruntur |
| 2712 quatuor. Primo, utrum peccata per poenitentiam dimissa redeant | 2168 quatuor. Primo, utrum peccata per poenitentiam dimissa redeant |
| 2713 simpliciter per sequens peccatum. Secundo, utrum aliquo modo per | 2169 simpliciter per sequens peccatum. Secundo, utrum aliquo modo per |
| 2714 ingratitudinem redeant specialius secundum quaedam peccata. Tertio, | 2170 ingratitudinem redeant specialius secundum quaedam peccata. Tertio, |
| 2715 utrum redeant in aequali reatu. Quarto, utrum illa ingratitudo per | 2171 utrum redeant in aequali reatu. Quarto, utrum illa ingratitudo per |
| 2716 quam redeunt, sit speciale peccatum.</p> | 2172 quam redeunt, sit speciale peccatum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 88 a. 1 arg. 1"><a name="51438"><span class="ref">[51438] IIIª q. 88 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 2717 <br /> | |
| 2718 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2719 <p title="III q. 88 a. 1 arg. 1"><a name="51438"><span class= | |
| 2720 "ref">[51438] IIIª q. 88 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2721 proceditur. Videtur quod peccata dimissa redeant per sequens | 2173 proceditur. Videtur quod peccata dimissa redeant per sequens |
| 2722 peccatum. Dicit enim Augustinus, in libro I de Baptismo, <i>redire | 2174 peccatum. Dicit enim Augustinus, in libro I de Baptismo, <i>redire |
| 2723 dimissa peccata ubi fraterna caritas non est, apertissime dominus | 2175 dimissa peccata ubi fraterna caritas non est, apertissime dominus |
| 2724 in Evangelio docet in illo servo a quo dimissum debitum dominus | 2176 in Evangelio docet in illo servo a quo dimissum debitum dominus |
| 2725 petiit eo quod ille conservo suo debitum nollet dimittere</i>. Sed | 2177 petiit eo quod ille conservo suo debitum nollet dimittere</i>. Sed |
| 2726 fraterna caritas tollitur per quodlibet peccatum mortale. Ergo per | 2178 fraterna caritas tollitur per quodlibet peccatum mortale. Ergo per |
| 2727 quodlibet sequens mortale peccatum redeunt peccata prius per | 2179 quodlibet sequens mortale peccatum redeunt peccata prius per |
| 2728 poenitentiam dimissa.</p> | 2180 poenitentiam dimissa.</p><p title="III q. 88 a. 1 arg. 2"><a name="51439"><span class="ref">[51439] IIIª q. 88 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2729 <p title="III q. 88 a. 1 arg. 2"><a name="51439"><span class= | |
| 2730 "ref">[51439] IIIª q. 88 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2731 super illud Luc. XI, <i>revertar in domum meam unde exivi</i>, | 2181 super illud Luc. XI, <i>revertar in domum meam unde exivi</i>, |
| 2732 dicit Beda, <i>timendus est ille versiculus, non exponendus, ne | 2182 dicit Beda, <i>timendus est ille versiculus, non exponendus, ne |
| 2733 culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes | 2183 culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes |
| 2734 opprimat</i>. Hoc autem non esset nisi rediret. Ergo culpa per | 2184 opprimat</i>. Hoc autem non esset nisi rediret. Ergo culpa per |
| 2735 poenitentiam dimissa redit.</p> | 2185 poenitentiam dimissa redit.</p><p title="III q. 88 a. 1 arg. 3"><a name="51440"><span class="ref">[51440] IIIª q. 88 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2736 <p title="III q. 88 a. 1 arg. 3"><a name="51440"><span class= | |
| 2737 "ref">[51440] IIIª q. 88 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2738 Ezech. XVIII dominus dicit, <i>si averterit se iustus a iustitia | 2186 Ezech. XVIII dominus dicit, <i>si averterit se iustus a iustitia |
| 2739 sua et fecerit iniquitatem, omnes iustitiae eius quas fecerat, non | 2187 sua et fecerit iniquitatem, omnes iustitiae eius quas fecerat, non |
| 2740 recordabuntur amplius</i>. Sed inter alias iustitias quas fecit, | 2188 recordabuntur amplius</i>. Sed inter alias iustitias quas fecit, |
| 2741 etiam praecedens poenitentia concurrit, cum supra dictum sit | 2189 etiam praecedens poenitentia concurrit, cum supra dictum sit |
| 2742 poenitentiam esse partem iustitiae. Ergo, postquam poenitens | 2190 poenitentiam esse partem iustitiae. Ergo, postquam poenitens |
| 2743 peccat, non imputatur ei praecedens poenitentia, per quam | 2191 peccat, non imputatur ei praecedens poenitentia, per quam |
| 2744 consecutus est veniam peccatorum. Redeunt ergo illa peccata.</p> | 2192 consecutus est veniam peccatorum. Redeunt ergo illa peccata.</p><p title="III q. 88 a. 1 arg. 4"><a name="51441"><span class="ref">[51441] IIIª q. 88 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 2745 <p title="III q. 88 a. 1 arg. 4"><a name="51441"><span class= | |
| 2746 "ref">[51441] IIIª q. 88 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2747 peccata praeterita per gratiam teguntur, ut patet per apostolum, | 2193 peccata praeterita per gratiam teguntur, ut patet per apostolum, |
| 2748 Rom. IV, inducentem illud Psalmi, <i>beati quorum remissae sunt | 2194 Rom. IV, inducentem illud Psalmi, <i>beati quorum remissae sunt |
| 2749 iniquitates et quorum tecta sunt peccata</i>. Sed per peccatum | 2195 iniquitates et quorum tecta sunt peccata</i>. Sed per peccatum |
| 2750 mortale sequens gratia tollitur. Ergo peccata quae fuerant prius | 2196 mortale sequens gratia tollitur. Ergo peccata quae fuerant prius |
| 2751 commissa, remanent detecta. Et ita videtur quod redeant.</p> | 2197 commissa, remanent detecta. Et ita videtur quod redeant.</p><p title="III q. 88 a. 1 s. c. 1"><a name="51442"><span class="ref">[51442] IIIª q. 88 a. 1 s. c. 1</span></a> Sed contra |
| 2752 <p title="III q. 88 a. 1 s. c. 1"><a name="51442"><span class= | |
| 2753 "ref">[51442] IIIª q. 88 a. 1 s. c. 1</span></a> Sed contra | |
| 2754 est quod apostolus dicit, Rom. XI, <i>sine poenitentia sunt dona | 2198 est quod apostolus dicit, Rom. XI, <i>sine poenitentia sunt dona |
| 2755 Dei, et vocatio</i>. Sed peccata poenitentis sunt remissa per donum | 2199 Dei, et vocatio</i>. Sed peccata poenitentis sunt remissa per donum |
| 2756 Dei. Ergo per peccatum sequens non redeunt dimissa peccata, quasi | 2200 Dei. Ergo per peccatum sequens non redeunt dimissa peccata, quasi |
| 2757 Deus de dono remissionis poeniteat.</p> | 2201 Deus de dono remissionis poeniteat.</p><p title="III q. 88 a. 1 s. c. 2"><a name="51443"><span class="ref">[51443] IIIª q. 88 a. 1 s. c. 2</span></a> Praeterea, |
| 2758 <p title="III q. 88 a. 1 s. c. 2"><a name="51443"><span class= | |
| 2759 "ref">[51443] IIIª q. 88 a. 1 s. c. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2760 Augustinus dicit, in libro responsionum prosperi, <i>qui recedit a | 2202 Augustinus dicit, in libro responsionum prosperi, <i>qui recedit a |
| 2761 Christo et alienatus a gratia finit hanc vitam, quid nisi in | 2203 Christo et alienatus a gratia finit hanc vitam, quid nisi in |
| 2762 perditionem vadit? Sed non in id quod dimissum est recidit, nec pro | 2204 perditionem vadit? Sed non in id quod dimissum est recidit, nec pro |
| 2763 originali peccato damnabitur</i>.</p> | 2205 originali peccato damnabitur</i>.</p><p title="III q. 88 a. 1 co."><a name="51444"><span class="ref">[51444] IIIª q. 88 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 2764 <p title="III q. 88 a. 1 co."><a name="51444"><span class= | |
| 2765 "ref">[51444] IIIª q. 88 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2766 dicendum quod, sicut supra dictum est, in peccato mortali sunt duo, | 2206 dicendum quod, sicut supra dictum est, in peccato mortali sunt duo, |
| 2767 scilicet aversio a Deo, et conversio ad bonum creatum. Quidquid | 2207 scilicet aversio a Deo, et conversio ad bonum creatum. Quidquid |
| 2768 autem est aversionis in peccato mortali secundum se consideratum, | 2208 autem est aversionis in peccato mortali secundum se consideratum, |
| 2769 est commune omnibus peccatis mortalibus, quia per quodlibet | 2209 est commune omnibus peccatis mortalibus, quia per quodlibet |
| 2770 peccatum mortale homo avertitur a Deo. Unde et per consequens | 2210 peccatum mortale homo avertitur a Deo. Unde et per consequens |
| 2817 Sic igitur per peccatum sequens poenitentiam redit quodammodo | 2257 Sic igitur per peccatum sequens poenitentiam redit quodammodo |
| 2818 reatus peccatorum prius dimissorum, non inquantum causabatur ex | 2258 reatus peccatorum prius dimissorum, non inquantum causabatur ex |
| 2819 illis peccatis prius dimissis, sed inquantum causatur ex peccato | 2259 illis peccatis prius dimissis, sed inquantum causatur ex peccato |
| 2820 ultimo perpetrato, quod aggravatur ex peccatis prioribus. Et hoc | 2260 ultimo perpetrato, quod aggravatur ex peccatis prioribus. Et hoc |
| 2821 non est peccata dimissa redire simpliciter, sed secundum quid, | 2261 non est peccata dimissa redire simpliciter, sed secundum quid, |
| 2822 inquantum scilicet virtualiter in peccato sequenti continentur.</p> | 2262 inquantum scilicet virtualiter in peccato sequenti continentur.</p><p title="III q. 88 a. 1 ad 1"><a name="51445"><span class="ref">[51445] IIIª q. 88 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2823 <p title="III q. 88 a. 1 ad 1"><a name="51445"><span class= | |
| 2824 "ref">[51445] IIIª q. 88 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2825 dicendum quod illud verbum Augustini videtur esse intelligendum de | 2263 dicendum quod illud verbum Augustini videtur esse intelligendum de |
| 2826 reditu peccatorum quantum ad reatum poenae aeternae in se | 2264 reditu peccatorum quantum ad reatum poenae aeternae in se |
| 2827 consideratum, quia scilicet post poenitentiam peccans incurrit | 2265 consideratum, quia scilicet post poenitentiam peccans incurrit |
| 2828 reatum poenae aeternae sicut et prius; non tamen omnino propter | 2266 reatum poenae aeternae sicut et prius; non tamen omnino propter |
| 2829 eandem rationem. Unde Augustinus, in libro de responsionibus | 2267 eandem rationem. Unde Augustinus, in libro de responsionibus |
| 2830 prosperi, cum dixisset quod <i>non in id quod remissum est recidit, | 2268 prosperi, cum dixisset quod <i>non in id quod remissum est recidit, |
| 2831 nec pro originali peccato damnabitur</i>, subdit, <i>qui tamen ea | 2269 nec pro originali peccato damnabitur</i>, subdit, <i>qui tamen ea |
| 2832 morte afficitur quae ei propter peccata dimissa debebatur</i>, quia | 2270 morte afficitur quae ei propter peccata dimissa debebatur</i>, quia |
| 2833 scilicet incurrit mortem aeternam, quam meruerat per peccata | 2271 scilicet incurrit mortem aeternam, quam meruerat per peccata |
| 2834 praeterita.</p> | 2272 praeterita.</p><p title="III q. 88 a. 1 ad 2"><a name="51446"><span class="ref">[51446] IIIª q. 88 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2835 <p title="III q. 88 a. 1 ad 2"><a name="51446"><span class= | |
| 2836 "ref">[51446] IIIª q. 88 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2837 dicendum quod in illis verbis non intendit Beda dicere quod culpa | 2273 dicendum quod in illis verbis non intendit Beda dicere quod culpa |
| 2838 prius dimissa hominem opprimat per reditum praeteriti reatus, sed | 2274 prius dimissa hominem opprimat per reditum praeteriti reatus, sed |
| 2839 per iterationem actus.</p> | 2275 per iterationem actus.</p><p title="III q. 88 a. 1 ad 3"><a name="51447"><span class="ref">[51447] IIIª q. 88 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2840 <p title="III q. 88 a. 1 ad 3"><a name="51447"><span class= | |
| 2841 "ref">[51447] IIIª q. 88 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2842 dicendum quod per sequens peccatum iustitiae priores oblivioni | 2276 dicendum quod per sequens peccatum iustitiae priores oblivioni |
| 2843 traduntur inquantum erant meritoriae vitae aeternae, non tamen | 2277 traduntur inquantum erant meritoriae vitae aeternae, non tamen |
| 2844 inquantum erant impeditivae peccati. Unde, si aliquis peccet | 2278 inquantum erant impeditivae peccati. Unde, si aliquis peccet |
| 2845 mortaliter postquam restituit debitum, non efficitur reus quasi | 2279 mortaliter postquam restituit debitum, non efficitur reus quasi |
| 2846 debitum non reddidisset. Et multo minus traditur oblivioni | 2280 debitum non reddidisset. Et multo minus traditur oblivioni |
| 2847 poenitentia prius acta quantum ad remissionem culpae, cum remissio | 2281 poenitentia prius acta quantum ad remissionem culpae, cum remissio |
| 2848 culpae magis sit opus Dei quam hominis.</p> | 2282 culpae magis sit opus Dei quam hominis.</p><p title="III q. 88 a. 1 ad 4"><a name="51448"><span class="ref">[51448] IIIª q. 88 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 2849 <p title="III q. 88 a. 1 ad 4"><a name="51448"><span class= | |
| 2850 "ref">[51448] IIIª q. 88 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2851 dicendum quod gratia simpliciter tollit maculam et reatum poenae | 2283 dicendum quod gratia simpliciter tollit maculam et reatum poenae |
| 2852 aeternae, tegit autem actus peccati praeteritos, ne scilicet | 2284 aeternae, tegit autem actus peccati praeteritos, ne scilicet |
| 2853 propter eos Deus hominem gratia privet et reum habeat poenae | 2285 propter eos Deus hominem gratia privet et reum habeat poenae |
| 2854 aeternae. Et quod gratia semel facit, perpetuo manet.</p> | 2286 aeternae. Et quod gratia semel facit, perpetuo manet.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 88 a. 2 arg. 1"><a name="51449"><span class="ref">[51449] IIIª q. 88 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 2855 <br /> | |
| 2856 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2857 <p title="III q. 88 a. 2 arg. 1"><a name="51449"><span class= | |
| 2858 "ref">[51449] IIIª q. 88 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2859 sic proceditur. Videtur quod peccata dimissa non redeant per | 2287 sic proceditur. Videtur quod peccata dimissa non redeant per |
| 2860 ingratitudinem quae specialiter est secundum quatuor genera | 2288 ingratitudinem quae specialiter est secundum quatuor genera |
| 2861 peccatorum, scilicet secundum odium fraternum, apostasiam a fide, | 2289 peccatorum, scilicet secundum odium fraternum, apostasiam a fide, |
| 2862 contemptum confessionis, et dolorem de poenitentia habita, secundum | 2290 contemptum confessionis, et dolorem de poenitentia habita, secundum |
| 2863 quod quidam metrice dixerunt, <i>fratres odit, apostata fit, | 2291 quod quidam metrice dixerunt, <i>fratres odit, apostata fit, |
| 2865 Tanto enim est maior ingratitudo quanto gravius est peccatum quod | 2293 Tanto enim est maior ingratitudo quanto gravius est peccatum quod |
| 2866 quis contra Deum committit post beneficium remissionis peccatorum. | 2294 quis contra Deum committit post beneficium remissionis peccatorum. |
| 2867 Sed quaedam alia peccata sunt his graviora, sicut blasphemia contra | 2295 Sed quaedam alia peccata sunt his graviora, sicut blasphemia contra |
| 2868 Deum, et peccatum in spiritum sanctum. Ergo videtur quod peccata | 2296 Deum, et peccatum in spiritum sanctum. Ergo videtur quod peccata |
| 2869 dimissa non redeant magis secundum ingratitudinem commissam | 2297 dimissa non redeant magis secundum ingratitudinem commissam |
| 2870 secundum haec peccata, quam secundum alia.</p> | 2298 secundum haec peccata, quam secundum alia.</p><p title="III q. 88 a. 2 arg. 2"><a name="51450"><span class="ref">[51450] IIIª q. 88 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2871 <p title="III q. 88 a. 2 arg. 2"><a name="51450"><span class= | |
| 2872 "ref">[51450] IIIª q. 88 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2873 Rabanus dicit, <i>nequam servum tradidit Deus tortoribus quoadusque | 2299 Rabanus dicit, <i>nequam servum tradidit Deus tortoribus quoadusque |
| 2874 redderet universum debitum, quia non solum peccata quae post | 2300 redderet universum debitum, quia non solum peccata quae post |
| 2875 Baptismum homo egit reputabuntur ei ad poenam, sed originalia, quae | 2301 Baptismum homo egit reputabuntur ei ad poenam, sed originalia, quae |
| 2876 ei sunt dimissa in Baptismo</i>. Sed etiam inter debita peccata | 2302 ei sunt dimissa in Baptismo</i>. Sed etiam inter debita peccata |
| 2877 venialia computantur, pro quibus dicimus, dimitte nobis debita | 2303 venialia computantur, pro quibus dicimus, dimitte nobis debita |
| 2878 nostra. Ergo ipsa etiam redeunt per ingratitudinem. Et pari ratione | 2304 nostra. Ergo ipsa etiam redeunt per ingratitudinem. Et pari ratione |
| 2879 videtur quod per peccata venialia redeant peccata prius dimissa, et | 2305 videtur quod per peccata venialia redeant peccata prius dimissa, et |
| 2880 non solum per praedicta peccata.</p> | 2306 non solum per praedicta peccata.</p><p title="III q. 88 a. 2 arg. 3"><a name="51451"><span class="ref">[51451] IIIª q. 88 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2881 <p title="III q. 88 a. 2 arg. 3"><a name="51451"><span class= | |
| 2882 "ref">[51451] IIIª q. 88 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2883 tanto est maior ingratitudo quanto post maius beneficium acceptum | 2307 tanto est maior ingratitudo quanto post maius beneficium acceptum |
| 2884 aliquis peccat. Sed beneficium Dei est etiam ipsa innocentia, qua | 2308 aliquis peccat. Sed beneficium Dei est etiam ipsa innocentia, qua |
| 2885 peccatum vitamus, dicit enim Augustinus, in II Confess., <i>gratiae | 2309 peccatum vitamus, dicit enim Augustinus, in II Confess., <i>gratiae |
| 2886 tuae deputo quaecumque peccata non feci</i>. Maius autem donum est | 2310 tuae deputo quaecumque peccata non feci</i>. Maius autem donum est |
| 2887 innocentia quam etiam remissio omnium peccatorum. Ergo non minus | 2311 innocentia quam etiam remissio omnium peccatorum. Ergo non minus |
| 2888 est ingratus Deo qui primo peccat post innocentiam, quam qui peccat | 2312 est ingratus Deo qui primo peccat post innocentiam, quam qui peccat |
| 2889 post poenitentiam. Et ita videtur quod per ingratitudinem quae fit | 2313 post poenitentiam. Et ita videtur quod per ingratitudinem quae fit |
| 2890 secundum peccata praedicta, non maxime redeant peccata dimissa.</p> | 2314 secundum peccata praedicta, non maxime redeant peccata dimissa.</p><p title="III q. 88 a. 2 s. c."><a name="51452"><span class="ref">[51452] IIIª q. 88 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2891 <p title="III q. 88 a. 2 s. c."><a name="51452"><span class= | |
| 2892 "ref">[51452] IIIª q. 88 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2893 quod Gregorius dicit, XVIII Moral., <i>ex dictis evangelicis | 2315 quod Gregorius dicit, XVIII Moral., <i>ex dictis evangelicis |
| 2894 constat quia, si quod in nos delinquitur ex corde non dimittimus, | 2316 constat quia, si quod in nos delinquitur ex corde non dimittimus, |
| 2895 et illud rursus exigetur quod nobis iam per poenitentiam dimissum | 2317 et illud rursus exigetur quod nobis iam per poenitentiam dimissum |
| 2896 fuisse gaudebamus</i>. Et ita propter odium fraternum specialiter | 2318 fuisse gaudebamus</i>. Et ita propter odium fraternum specialiter |
| 2897 peccata dimissa redeunt per ingratitudinem. Et eadem ratio videtur | 2319 peccata dimissa redeunt per ingratitudinem. Et eadem ratio videtur |
| 2898 de aliis.</p> | 2320 de aliis.</p><p title="III q. 88 a. 2 co."><a name="51453"><span class="ref">[51453] IIIª q. 88 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 2899 <p title="III q. 88 a. 2 co."><a name="51453"><span class= | |
| 2900 "ref">[51453] IIIª q. 88 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2901 dicendum quod, sicut supra dictum est, peccata dimissa per | 2321 dicendum quod, sicut supra dictum est, peccata dimissa per |
| 2902 poenitentiam redire dicuntur inquantum reatus eorum, ratione | 2322 poenitentiam redire dicuntur inquantum reatus eorum, ratione |
| 2903 ingratitudinis, virtualiter continetur in peccato sequenti. | 2323 ingratitudinis, virtualiter continetur in peccato sequenti. |
| 2904 Ingratitudo autem potest committi dupliciter. Uno modo, ex eo quod | 2324 Ingratitudo autem potest committi dupliciter. Uno modo, ex eo quod |
| 2905 aliquid fit contra beneficium. Et hoc modo per omne peccatum | 2325 aliquid fit contra beneficium. Et hoc modo per omne peccatum |
| 2921 poenitens proponat se subiicere clavibus Ecclesiae per | 2341 poenitens proponat se subiicere clavibus Ecclesiae per |
| 2922 confessionem, secundum illud Psalmi, <i>dixi, confitebor adversum | 2342 confessionem, secundum illud Psalmi, <i>dixi, confitebor adversum |
| 2923 me iniustitiam meam domino, et ut remisisti impietatem peccati | 2343 me iniustitiam meam domino, et ut remisisti impietatem peccati |
| 2924 mei</i>. Et contra hoc facit ille qui contemnit confiteri, secundum | 2344 mei</i>. Et contra hoc facit ille qui contemnit confiteri, secundum |
| 2925 quod proposuerat. Et ideo dicitur quod specialiter ingratitudo | 2345 quod proposuerat. Et ideo dicitur quod specialiter ingratitudo |
| 2926 horum peccatorum facit redire peccata prius dimissa.</p> | 2346 horum peccatorum facit redire peccata prius dimissa.</p><p title="III q. 88 a. 2 ad 1"><a name="51454"><span class="ref">[51454] IIIª q. 88 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 2927 <p title="III q. 88 a. 2 ad 1"><a name="51454"><span class= | |
| 2928 "ref">[51454] IIIª q. 88 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2929 dicendum quod hoc non dicitur specialiter de istis peccatis quia | 2347 dicendum quod hoc non dicitur specialiter de istis peccatis quia |
| 2930 sint ceteris graviora, sed quia directius opponuntur beneficio | 2348 sint ceteris graviora, sed quia directius opponuntur beneficio |
| 2931 remissionis peccatorum.</p> | 2349 remissionis peccatorum.</p><p title="III q. 88 a. 2 ad 2"><a name="51455"><span class="ref">[51455] IIIª q. 88 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 2932 <p title="III q. 88 a. 2 ad 2"><a name="51455"><span class= | |
| 2933 "ref">[51455] IIIª q. 88 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2934 dicendum quod etiam peccata venialia et peccatum originale redeunt | 2350 dicendum quod etiam peccata venialia et peccatum originale redeunt |
| 2935 modo praedicto, sicut et peccata mortalia, inquantum contemnitur | 2351 modo praedicto, sicut et peccata mortalia, inquantum contemnitur |
| 2936 Dei beneficium quo haec peccata sunt remissa. Non tamen per | 2352 Dei beneficium quo haec peccata sunt remissa. Non tamen per |
| 2937 peccatum veniale aliquis incurrit ingratitudinem, quia homo, | 2353 peccatum veniale aliquis incurrit ingratitudinem, quia homo, |
| 2938 peccando venialiter, non facit contra Deum, sed praeter ipsum. Et | 2354 peccando venialiter, non facit contra Deum, sed praeter ipsum. Et |
| 2939 ideo per peccata venialia nullo modo peccata dimissa redeunt.</p> | 2355 ideo per peccata venialia nullo modo peccata dimissa redeunt.</p><p title="III q. 88 a. 2 ad 3"><a name="51456"><span class="ref">[51456] IIIª q. 88 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 2940 <p title="III q. 88 a. 2 ad 3"><a name="51456"><span class= | |
| 2941 "ref">[51456] IIIª q. 88 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2942 dicendum quod beneficium aliquod habet pensari dupliciter. Uno | 2356 dicendum quod beneficium aliquod habet pensari dupliciter. Uno |
| 2943 modo, ex quantitate ipsius beneficii. Et secundum hoc, innocentia | 2357 modo, ex quantitate ipsius beneficii. Et secundum hoc, innocentia |
| 2944 est maius Dei beneficium quam poenitentia, quae dicitur secunda | 2358 est maius Dei beneficium quam poenitentia, quae dicitur secunda |
| 2945 tabula post naufragium. Alio modo potest pensari beneficium ex | 2359 tabula post naufragium. Alio modo potest pensari beneficium ex |
| 2946 parte recipientis, qui minus est dignus, et sic magis sibi fit | 2360 parte recipientis, qui minus est dignus, et sic magis sibi fit |
| 2947 gratia. Unde et ipse magis est ingratus si contemnat. Et hoc modo | 2361 gratia. Unde et ipse magis est ingratus si contemnat. Et hoc modo |
| 2948 beneficium remissionis culpae est maius, inquantum praestatur | 2362 beneficium remissionis culpae est maius, inquantum praestatur |
| 2949 totaliter indigno. Et ideo ex hoc sequitur maior ingratitudo.</p> | 2363 totaliter indigno. Et ideo ex hoc sequitur maior ingratitudo.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 88 a. 3 arg. 1"><a name="51457"><span class="ref">[51457] IIIª q. 88 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 2950 <br /> | |
| 2951 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2952 <p title="III q. 88 a. 3 arg. 1"><a name="51457"><span class= | |
| 2953 "ref">[51457] IIIª q. 88 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2954 proceditur. Videtur quod per ingratitudinem peccati sequentis | 2364 proceditur. Videtur quod per ingratitudinem peccati sequentis |
| 2955 consurgat tantus reatus quantus fuerat peccatorum prius dimissorum. | 2365 consurgat tantus reatus quantus fuerat peccatorum prius dimissorum. |
| 2956 Quia secundum magnitudinem peccati est magnitudo beneficii quo | 2366 Quia secundum magnitudinem peccati est magnitudo beneficii quo |
| 2957 peccatum remittitur; et per consequens magnitudo ingratitudinis qua | 2367 peccatum remittitur; et per consequens magnitudo ingratitudinis qua |
| 2958 hoc beneficium contemnitur. Sed secundum quantitatem ingratitudinis | 2368 hoc beneficium contemnitur. Sed secundum quantitatem ingratitudinis |
| 2959 est quantitas reatus consequentis. Ergo tantus reatus surgit ex | 2369 est quantitas reatus consequentis. Ergo tantus reatus surgit ex |
| 2960 ingratitudine sequentis peccati quantus fuit reatus omnium | 2370 ingratitudine sequentis peccati quantus fuit reatus omnium |
| 2961 praecedentium peccatorum.</p> | 2371 praecedentium peccatorum.</p><p title="III q. 88 a. 3 arg. 2"><a name="51458"><span class="ref">[51458] IIIª q. 88 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 2962 <p title="III q. 88 a. 3 arg. 2"><a name="51458"><span class= | |
| 2963 "ref">[51458] IIIª q. 88 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2964 magis peccat qui offendit Deum quam qui offendit hominem. Sed | 2372 magis peccat qui offendit Deum quam qui offendit hominem. Sed |
| 2965 servus manumissus ab aliquo domino reducitur in eandem servitutem a | 2373 servus manumissus ab aliquo domino reducitur in eandem servitutem a |
| 2966 qua prius fuerat liberatus, vel etiam in graviorem. Ergo multo | 2374 qua prius fuerat liberatus, vel etiam in graviorem. Ergo multo |
| 2967 magis ille qui contra Deum peccat post liberationem a peccato, | 2375 magis ille qui contra Deum peccat post liberationem a peccato, |
| 2968 reducitur in tantum reatum poenae quantum primo habuerat.</p> | 2376 reducitur in tantum reatum poenae quantum primo habuerat.</p><p title="III q. 88 a. 3 arg. 3"><a name="51459"><span class="ref">[51459] IIIª q. 88 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 2969 <p title="III q. 88 a. 3 arg. 3"><a name="51459"><span class= | |
| 2970 "ref">[51459] IIIª q. 88 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2971 Matth. XVIII dicitur quod iratus dominus tradidit eum, cui | 2377 Matth. XVIII dicitur quod iratus dominus tradidit eum, cui |
| 2972 replicantur peccata dimissa propter ingratitudinem, tortoribus, | 2378 replicantur peccata dimissa propter ingratitudinem, tortoribus, |
| 2973 quoadusque redderet universum debitum. Sed hoc non esset nisi | 2379 quoadusque redderet universum debitum. Sed hoc non esset nisi |
| 2974 consurgeret ex ingratitudine tantus reatus quantus fuit omnium | 2380 consurgeret ex ingratitudine tantus reatus quantus fuit omnium |
| 2975 praeteritorum peccatorum. Ergo aequalis reatus per ingratitudinem | 2381 praeteritorum peccatorum. Ergo aequalis reatus per ingratitudinem |
| 2976 redit.</p> | 2382 redit.</p><p title="III q. 88 a. 3 s. c."><a name="51460"><span class="ref">[51460] IIIª q. 88 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 2977 <p title="III q. 88 a. 3 s. c."><a name="51460"><span class= | |
| 2978 "ref">[51460] IIIª q. 88 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2979 quod dicitur Deuteron. XXV, <i>pro mensura peccati erit et plagarum | 2383 quod dicitur Deuteron. XXV, <i>pro mensura peccati erit et plagarum |
| 2980 modus</i>. Ex quo patet quod ex parvo peccato non consurgit magnus | 2384 modus</i>. Ex quo patet quod ex parvo peccato non consurgit magnus |
| 2981 reatus. Sed quandoque mortale peccatum sequens est multo minus | 2385 reatus. Sed quandoque mortale peccatum sequens est multo minus |
| 2982 quolibet peccatorum prius dimissorum. Non ergo ex peccato sequenti | 2386 quolibet peccatorum prius dimissorum. Non ergo ex peccato sequenti |
| 2983 redit tantus reatus quantus fuit peccatorum prius dimissorum.</p> | 2387 redit tantus reatus quantus fuit peccatorum prius dimissorum.</p><p title="III q. 88 a. 3 co."><a name="51461"><span class="ref">[51461] IIIª q. 88 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 2984 <p title="III q. 88 a. 3 co."><a name="51461"><span class= | |
| 2985 "ref">[51461] IIIª q. 88 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2986 dicendum quod quidam dixerunt quod ex peccato sequenti, propter | 2388 dicendum quod quidam dixerunt quod ex peccato sequenti, propter |
| 2987 ingratitudinem, consurgit tantus reatus quantus fuit reatus omnium | 2389 ingratitudinem, consurgit tantus reatus quantus fuit reatus omnium |
| 2988 peccatorum prius dimissorum, supra reatum proprium huius peccati. | 2390 peccatorum prius dimissorum, supra reatum proprium huius peccati. |
| 2989 Sed hoc non est necesse. Quia supra dictum est quod reatus | 2391 Sed hoc non est necesse. Quia supra dictum est quod reatus |
| 2990 praecedentium peccatorum non redit per peccatum sequens inquantum | 2392 praecedentium peccatorum non redit per peccatum sequens inquantum |
| 3010 maius. Unde manifestum est quod non est necesse quod propter | 2412 maius. Unde manifestum est quod non est necesse quod propter |
| 3011 ingratitudinem semper per peccatum sequens redeat tantus reatus | 2413 ingratitudinem semper per peccatum sequens redeat tantus reatus |
| 3012 quantus fuit praecedentium peccatorum, sed necesse est quod | 2414 quantus fuit praecedentium peccatorum, sed necesse est quod |
| 3013 proportionaliter, quanto peccata prius dimissa fuerunt plura et | 2415 proportionaliter, quanto peccata prius dimissa fuerunt plura et |
| 3014 maiora, tanto redeat maior reatus per qualecumque sequens peccatum | 2416 maiora, tanto redeat maior reatus per qualecumque sequens peccatum |
| 3015 mortale.</p> | 2417 mortale.</p><p title="III q. 88 a. 3 ad 1"><a name="51462"><span class="ref">[51462] IIIª q. 88 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3016 <p title="III q. 88 a. 3 ad 1"><a name="51462"><span class= | |
| 3017 "ref">[51462] IIIª q. 88 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3018 dicendum quod beneficium remissionis culpae recipit quantitatem | 2418 dicendum quod beneficium remissionis culpae recipit quantitatem |
| 3019 absolutam secundum quantitatem peccatorum dimissorum. Sed peccatum | 2419 absolutam secundum quantitatem peccatorum dimissorum. Sed peccatum |
| 3020 ingratitudinis non recipit quantitatem absolutam secundum | 2420 ingratitudinis non recipit quantitatem absolutam secundum |
| 3021 quantitatem beneficii, sed secundum quantitatem contemptus vel | 2421 quantitatem beneficii, sed secundum quantitatem contemptus vel |
| 3022 offensae, ut dictum est. Et ideo ratio non sequitur.</p> | 2422 offensae, ut dictum est. Et ideo ratio non sequitur.</p><p title="III q. 88 a. 3 ad 2"><a name="51463"><span class="ref">[51463] IIIª q. 88 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3023 <p title="III q. 88 a. 3 ad 2"><a name="51463"><span class= | |
| 3024 "ref">[51463] IIIª q. 88 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3025 dicendum quod servus manumissus non reducitur in pristinam | 2423 dicendum quod servus manumissus non reducitur in pristinam |
| 3026 servitutem pro qualicumque ingratitudine, sed pro aliqua gravi.</p> | 2424 servitutem pro qualicumque ingratitudine, sed pro aliqua gravi.</p><p title="III q. 88 a. 3 ad 3"><a name="51464"><span class="ref">[51464] IIIª q. 88 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3027 <p title="III q. 88 a. 3 ad 3"><a name="51464"><span class= | |
| 3028 "ref">[51464] IIIª q. 88 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3029 dicendum quod illi cui peccata dimissa replicantur propter | 2425 dicendum quod illi cui peccata dimissa replicantur propter |
| 3030 subsequentem ingratitudinem, redit universum debitum, inquantum | 2426 subsequentem ingratitudinem, redit universum debitum, inquantum |
| 3031 quantitas peccatorum praecedentium proportionaliter invenitur in | 2427 quantitas peccatorum praecedentium proportionaliter invenitur in |
| 3032 ingratitudine subsequenti, non autem absolute, ut dictum est.</p> | 2428 ingratitudine subsequenti, non autem absolute, ut dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 88 a. 4 arg. 1"><a name="51465"><span class="ref">[51465] IIIª q. 88 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 3033 <br /> | |
| 3034 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3035 <p title="III q. 88 a. 4 arg. 1"><a name="51465"><span class= | |
| 3036 "ref">[51465] IIIª q. 88 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3037 proceditur. Videtur quod ingratitudo ratione cuius sequens peccatum | 2429 proceditur. Videtur quod ingratitudo ratione cuius sequens peccatum |
| 3038 facit redire peccata prius dimissa, sit speciale peccatum. | 2430 facit redire peccata prius dimissa, sit speciale peccatum. |
| 3039 Retributio enim gratiarum pertinet ad contrapassum, quod requiritur | 2431 Retributio enim gratiarum pertinet ad contrapassum, quod requiritur |
| 3040 in iustitia, ut patet per philosophum, in V Ethic. Sed iustitia est | 2432 in iustitia, ut patet per philosophum, in V Ethic. Sed iustitia est |
| 3041 specialis virtus. Ergo ingratitudo est speciale peccatum.</p> | 2433 specialis virtus. Ergo ingratitudo est speciale peccatum.</p><p title="III q. 88 a. 4 arg. 2"><a name="51466"><span class="ref">[51466] IIIª q. 88 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3042 <p title="III q. 88 a. 4 arg. 2"><a name="51466"><span class= | |
| 3043 "ref">[51466] IIIª q. 88 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3044 Tullius, in II Rhetoric., ponit quod gratia est specialis virtus. | 2434 Tullius, in II Rhetoric., ponit quod gratia est specialis virtus. |
| 3045 Sed ingratitudo opponitur gratiae. Ergo ingratitudo est speciale | 2435 Sed ingratitudo opponitur gratiae. Ergo ingratitudo est speciale |
| 3046 peccatum.</p> | 2436 peccatum.</p><p title="III q. 88 a. 4 arg. 3"><a name="51467"><span class="ref">[51467] IIIª q. 88 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3047 <p title="III q. 88 a. 4 arg. 3"><a name="51467"><span class= | |
| 3048 "ref">[51467] IIIª q. 88 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3049 specialis effectus a speciali causa procedit. Sed ingratitudo habet | 2437 specialis effectus a speciali causa procedit. Sed ingratitudo habet |
| 3050 specialem effectum, scilicet quod facit aliqualiter redire peccata | 2438 specialem effectum, scilicet quod facit aliqualiter redire peccata |
| 3051 prius dimissa. Ergo ingratitudo est speciale peccatum.</p> | 2439 prius dimissa. Ergo ingratitudo est speciale peccatum.</p><p title="III q. 88 a. 4 s. c."><a name="51468"><span class="ref">[51468] IIIª q. 88 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est. |
| 3052 <p title="III q. 88 a. 4 s. c."><a name="51468"><span class= | |
| 3053 "ref">[51468] IIIª q. 88 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est. | |
| 3054 Id quod sequitur omnia peccata, non est speciale peccatum. Sed per | 2440 Id quod sequitur omnia peccata, non est speciale peccatum. Sed per |
| 3055 quodcumque peccatum mortale aliquis efficitur Deo ingratus, ut ex | 2441 quodcumque peccatum mortale aliquis efficitur Deo ingratus, ut ex |
| 3056 praemissis patet. Ergo ingratitudo non est speciale peccatum.</p> | 2442 praemissis patet. Ergo ingratitudo non est speciale peccatum.</p><p title="III q. 88 a. 4 co."><a name="51469"><span class="ref">[51469] IIIª q. 88 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 3057 <p title="III q. 88 a. 4 co."><a name="51469"><span class= | |
| 3058 "ref">[51469] IIIª q. 88 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3059 dicendum quod ingratitudo peccantis quandoque est speciale | 2443 dicendum quod ingratitudo peccantis quandoque est speciale |
| 3060 peccatum; quandoque non, sed est circumstantia generaliter | 2444 peccatum; quandoque non, sed est circumstantia generaliter |
| 3061 consequens omne peccatum mortale quod contra Deum committitur. | 2445 consequens omne peccatum mortale quod contra Deum committitur. |
| 3062 Peccatum enim speciem recipit ex intentione peccantis, unde, ut | 2446 Peccatum enim speciem recipit ex intentione peccantis, unde, ut |
| 3063 philosophus dicit, in V Ethic., <i>ille qui moechatur ut furetur, | 2447 philosophus dicit, in V Ethic., <i>ille qui moechatur ut furetur, |
| 3070 contemptum, ingratitudo non erit speciale peccatum, sed traheretur | 2454 contemptum, ingratitudo non erit speciale peccatum, sed traheretur |
| 3071 ad speciem alterius peccati sicut circumstantia quaedam. Ut autem | 2455 ad speciem alterius peccati sicut circumstantia quaedam. Ut autem |
| 3072 Augustinus dicit, in libro de natura et gratia, non omne peccatum | 2456 Augustinus dicit, in libro de natura et gratia, non omne peccatum |
| 3073 est ex contemptu, et tamen in omni peccato Deus contemnitur in suis | 2457 est ex contemptu, et tamen in omni peccato Deus contemnitur in suis |
| 3074 praeceptis. Unde manifestum est quod ingratitudo peccantis | 2458 praeceptis. Unde manifestum est quod ingratitudo peccantis |
| 3075 quandoque est speciale peccatum, sed non semper.</p> | 2459 quandoque est speciale peccatum, sed non semper.</p><p title="III q. 88 a. 4 ad 1"><a name="51470"><span class="ref">[51470] IIIª q. 88 a. 4 ad 1</span></a> Et per hoc patet |
| 3076 <p title="III q. 88 a. 4 ad 1"><a name="51470"><span class= | |
| 3077 "ref">[51470] IIIª q. 88 a. 4 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 3078 responsio ad obiecta. Nam primae rationes concludunt quod | 2460 responsio ad obiecta. Nam primae rationes concludunt quod |
| 3079 ingratitudo secundum se sit quaedam species peccati. Ultima autem | 2461 ingratitudo secundum se sit quaedam species peccati. Ultima autem |
| 3080 ratio concludit quod ingratitudo secundum quod invenitur in omni | 2462 ratio concludit quod ingratitudo secundum quod invenitur in omni |
| 3081 peccato, non sit speciale peccatum.</p> | 2463 peccato, non sit speciale peccatum.</p></div></div><div class="q" id="q89"><h2>Quaestio 89</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 89 pr."><a name="51471"><span class="ref">[51471] |
| 3082 <br /> | 2464 IIIª q. 89 pr.</span></a> Deinde considerandum est de |
| 3083 <div class="D">Quaestio 89</div> | |
| 3084 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3085 <p title="III q. 89 pr."><a name="51471"><span class="ref">[51471] | |
| 3086 IIIª q. 89 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3087 recuperatione virtutum per poenitentiam. Et circa hoc quaeruntur | 2465 recuperatione virtutum per poenitentiam. Et circa hoc quaeruntur |
| 3088 sex. Primo, utrum per poenitentiam restituantur virtutes. Secundo, | 2466 sex. Primo, utrum per poenitentiam restituantur virtutes. Secundo, |
| 3089 utrum restituantur in aequali quantitate. Tertio, utrum restituatur | 2467 utrum restituantur in aequali quantitate. Tertio, utrum restituatur |
| 3090 poenitenti aequalis dignitas. Quarto, utrum opera virtutum per | 2468 poenitenti aequalis dignitas. Quarto, utrum opera virtutum per |
| 3091 peccatum mortificentur. Quinto, utrum opera mortificata per | 2469 peccatum mortificentur. Quinto, utrum opera mortificata per |
| 3092 peccatum per poenitentiam reviviscant. Sexto, utrum opera mortua, | 2470 peccatum per poenitentiam reviviscant. Sexto, utrum opera mortua, |
| 3093 idest absque caritate facta, per poenitentiam vivificentur.</p> | 2471 idest absque caritate facta, per poenitentiam vivificentur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 89 a. 1 arg. 1"><a name="51472"><span class="ref">[51472] IIIª q. 89 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 3094 <br /> | |
| 3095 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3096 <p title="III q. 89 a. 1 arg. 1"><a name="51472"><span class= | |
| 3097 "ref">[51472] IIIª q. 89 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3098 proceditur. Videtur quod per poenitentiam virtutes non | 2472 proceditur. Videtur quod per poenitentiam virtutes non |
| 3099 restituantur. Non enim possent virtutes amissae per poenitentiam | 2473 restituantur. Non enim possent virtutes amissae per poenitentiam |
| 3100 restitui nisi poenitentia virtutes causaret. Sed poenitentia, cum | 2474 restitui nisi poenitentia virtutes causaret. Sed poenitentia, cum |
| 3101 sit virtus, non potest esse causa omnium virtutum, praesertim cum | 2475 sit virtus, non potest esse causa omnium virtutum, praesertim cum |
| 3102 quaedam virtutes sint naturaliter priores poenitentia, ut supra | 2476 quaedam virtutes sint naturaliter priores poenitentia, ut supra |
| 3103 dictum est. Ergo per poenitentiam non restituuntur.</p> | 2477 dictum est. Ergo per poenitentiam non restituuntur.</p><p title="III q. 89 a. 1 arg. 2"><a name="51473"><span class="ref">[51473] IIIª q. 89 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3104 <p title="III q. 89 a. 1 arg. 2"><a name="51473"><span class= | |
| 3105 "ref">[51473] IIIª q. 89 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3106 poenitentia in quibusdam actibus poenitentis consistit. Sed | 2478 poenitentia in quibusdam actibus poenitentis consistit. Sed |
| 3107 virtutes gratuitae non causantur ex actibus nostris, dicit enim | 2479 virtutes gratuitae non causantur ex actibus nostris, dicit enim |
| 3108 Augustinus, in libro de Lib. Arbit., quod virtutes Deus in nobis | 2480 Augustinus, in libro de Lib. Arbit., quod virtutes Deus in nobis |
| 3109 sine nobis operatur. Ergo videtur quod per poenitentiam non | 2481 sine nobis operatur. Ergo videtur quod per poenitentiam non |
| 3110 restituantur virtutes.</p> | 2482 restituantur virtutes.</p><p title="III q. 89 a. 1 arg. 3"><a name="51474"><span class="ref">[51474] IIIª q. 89 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3111 <p title="III q. 89 a. 1 arg. 3"><a name="51474"><span class= | |
| 3112 "ref">[51474] IIIª q. 89 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3113 habens virtutem sine difficultate et delectabiliter actus virtutum | 2483 habens virtutem sine difficultate et delectabiliter actus virtutum |
| 3114 operatur, unde philosophus dicit, in I Ethic., quod <i>non est | 2484 operatur, unde philosophus dicit, in I Ethic., quod <i>non est |
| 3115 iustus qui non gaudet iusta operatione</i>. Sed multi poenitentes | 2485 iustus qui non gaudet iusta operatione</i>. Sed multi poenitentes |
| 3116 adhuc difficultatem patiuntur in operando actus virtutum. Non ergo | 2486 adhuc difficultatem patiuntur in operando actus virtutum. Non ergo |
| 3117 per poenitentiam restituuntur virtutes.</p> | 2487 per poenitentiam restituuntur virtutes.</p><p title="III q. 89 a. 1 s. c."><a name="51475"><span class="ref">[51475] IIIª q. 89 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 3118 <p title="III q. 89 a. 1 s. c."><a name="51475"><span class= | |
| 3119 "ref">[51475] IIIª q. 89 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3120 quod, Luc. XV, pater mandavit quod filius poenitens indueretur | 2488 quod, Luc. XV, pater mandavit quod filius poenitens indueretur |
| 3121 stola prima, quae, secundum Ambrosium, est amictus sapientiae, quam | 2489 stola prima, quae, secundum Ambrosium, est amictus sapientiae, quam |
| 3122 simul consequuntur omnes virtutes, secundum illud Sap. VIII, | 2490 simul consequuntur omnes virtutes, secundum illud Sap. VIII, |
| 3123 <i>sobrietatem et iustitiam docet, prudentiam et virtutem, quibus | 2491 <i>sobrietatem et iustitiam docet, prudentiam et virtutem, quibus |
| 3124 in vita nihil est utilius hominibus</i>. Ergo per poenitentiam | 2492 in vita nihil est utilius hominibus</i>. Ergo per poenitentiam |
| 3125 omnes virtutes restituuntur.</p> | 2493 omnes virtutes restituuntur.</p><p title="III q. 89 a. 1 co."><a name="51476"><span class="ref">[51476] IIIª q. 89 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 3126 <p title="III q. 89 a. 1 co."><a name="51476"><span class= | |
| 3127 "ref">[51476] IIIª q. 89 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3128 dicendum quod per poenitentiam, sicut dictum est supra, remittuntur | 2494 dicendum quod per poenitentiam, sicut dictum est supra, remittuntur |
| 3129 peccata. Remissio autem peccatorum non potest esse nisi per | 2495 peccata. Remissio autem peccatorum non potest esse nisi per |
| 3130 infusionem gratiae. Unde relinquitur quod per poenitentiam gratia | 2496 infusionem gratiae. Unde relinquitur quod per poenitentiam gratia |
| 3131 homini infundatur. Ex gratia autem consequuntur omnes virtutes | 2497 homini infundatur. Ex gratia autem consequuntur omnes virtutes |
| 3132 gratuitae, sicut ex essentia animae fluunt omnes potentiae, ut in | 2498 gratuitae, sicut ex essentia animae fluunt omnes potentiae, ut in |
| 3133 secunda parte habitum est. Unde relinquitur quod per poenitentiam | 2499 secunda parte habitum est. Unde relinquitur quod per poenitentiam |
| 3134 omnes virtutes restituantur.</p> | 2500 omnes virtutes restituantur.</p><p title="III q. 89 a. 1 ad 1"><a name="51477"><span class="ref">[51477] IIIª q. 89 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3135 <p title="III q. 89 a. 1 ad 1"><a name="51477"><span class= | |
| 3136 "ref">[51477] IIIª q. 89 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3137 dicendum quod eodem modo poenitentia restituit virtutes per quem | 2501 dicendum quod eodem modo poenitentia restituit virtutes per quem |
| 3138 modum est causa gratiae, ut iam dictum est. Est autem causa gratiae | 2502 modum est causa gratiae, ut iam dictum est. Est autem causa gratiae |
| 3139 inquantum est sacramentum, nam inquantum est virtus, est magis | 2503 inquantum est sacramentum, nam inquantum est virtus, est magis |
| 3140 gratiae effectus. Et ideo non oportet quod poenitentia, secundum | 2504 gratiae effectus. Et ideo non oportet quod poenitentia, secundum |
| 3141 quod est virtus, sit causa omnium aliarum virtutum, sed quod | 2505 quod est virtus, sit causa omnium aliarum virtutum, sed quod |
| 3142 habitus poenitentiae simul cum habitibus aliarum virtutum per | 2506 habitus poenitentiae simul cum habitibus aliarum virtutum per |
| 3143 sacramentum causetur.</p> | 2507 sacramentum causetur.</p><p title="III q. 89 a. 1 ad 2"><a name="51478"><span class="ref">[51478] IIIª q. 89 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3144 <p title="III q. 89 a. 1 ad 2"><a name="51478"><span class= | |
| 3145 "ref">[51478] IIIª q. 89 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3146 dicendum quod in sacramento poenitentiae actus humani se habent | 2508 dicendum quod in sacramento poenitentiae actus humani se habent |
| 3147 materialiter, sed formalis vis huius sacramenti dependet ex virtute | 2509 materialiter, sed formalis vis huius sacramenti dependet ex virtute |
| 3148 clavium. Et ideo virtus clavium effective causat gratiam et | 2510 clavium. Et ideo virtus clavium effective causat gratiam et |
| 3149 virtutes, instrumentaliter tamen. Sed actus primus poenitentis se | 2511 virtutes, instrumentaliter tamen. Sed actus primus poenitentis se |
| 3150 habet ut ultima dispositio ad gratiam consequendam, scilicet | 2512 habet ut ultima dispositio ad gratiam consequendam, scilicet |
| 3151 contritio, alii vero sequentes actus poenitentiae procedunt iam ex | 2513 contritio, alii vero sequentes actus poenitentiae procedunt iam ex |
| 3152 gratia et virtutibus.</p> | 2514 gratia et virtutibus.</p><p title="III q. 89 a. 1 ad 3"><a name="51479"><span class="ref">[51479] IIIª q. 89 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3153 <p title="III q. 89 a. 1 ad 3"><a name="51479"><span class= | |
| 3154 "ref">[51479] IIIª q. 89 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3155 dicendum quod, sicut supra dictum est, quandoque post primum actum | 2515 dicendum quod, sicut supra dictum est, quandoque post primum actum |
| 3156 poenitentiae, qui est contritio, remanent quaedam reliquiae | 2516 poenitentiae, qui est contritio, remanent quaedam reliquiae |
| 3157 peccatorum, scilicet dispositiones ex prioribus actibus peccatorum | 2517 peccatorum, scilicet dispositiones ex prioribus actibus peccatorum |
| 3158 causatae, ex quibus praestatur difficultas quaedam poenitenti ad | 2518 causatae, ex quibus praestatur difficultas quaedam poenitenti ad |
| 3159 operandum opera virtutum, sed quantum est ex ipsa inclinatione | 2519 operandum opera virtutum, sed quantum est ex ipsa inclinatione |
| 3160 caritatis et aliarum virtutum, poenitens opera virtutum | 2520 caritatis et aliarum virtutum, poenitens opera virtutum |
| 3161 delectabiliter et sine difficultate operatur; sicut si virtuosus | 2521 delectabiliter et sine difficultate operatur; sicut si virtuosus |
| 3162 per accidens difficultatem pateretur in executione actus virtutis | 2522 per accidens difficultatem pateretur in executione actus virtutis |
| 3163 propter somnum aut aliquam corporis dispositionem.</p> | 2523 propter somnum aut aliquam corporis dispositionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 89 a. 2 arg. 1"><a name="51480"><span class="ref">[51480] IIIª q. 89 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 3164 <br /> | |
| 3165 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3166 <p title="III q. 89 a. 2 arg. 1"><a name="51480"><span class= | |
| 3167 "ref">[51480] IIIª q. 89 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3168 sic proceditur. Videtur quod post poenitentiam resurgat homo in | 2524 sic proceditur. Videtur quod post poenitentiam resurgat homo in |
| 3169 aequali virtute. Dicit enim apostolus, Rom. VIII, <i>diligentibus | 2525 aequali virtute. Dicit enim apostolus, Rom. VIII, <i>diligentibus |
| 3170 Deum omnia cooperantur in bonum</i>, ubi dicit Glossa Augustini | 2526 Deum omnia cooperantur in bonum</i>, ubi dicit Glossa Augustini |
| 3171 quod hoc adeo verum est <i>ut, si qui horum devient et exorbitent, | 2527 quod hoc adeo verum est <i>ut, si qui horum devient et exorbitent, |
| 3172 hoc ipsum Deus faciat eis in bonum proficere</i>. Sed hoc non esset | 2528 hoc ipsum Deus faciat eis in bonum proficere</i>. Sed hoc non esset |
| 3173 si homo resurgeret in minori virtute.</p> | 2529 si homo resurgeret in minori virtute.</p><p title="III q. 89 a. 2 arg. 2"><a name="51481"><span class="ref">[51481] IIIª q. 89 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3174 <p title="III q. 89 a. 2 arg. 2"><a name="51481"><span class= | |
| 3175 "ref">[51481] IIIª q. 89 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3176 Ambrosius dicit quod <i>poenitentia optima res est, quae omnes | 2530 Ambrosius dicit quod <i>poenitentia optima res est, quae omnes |
| 3177 defectus revocat ad perfectum</i>. Sed hoc non esset nisi virtutes | 2531 defectus revocat ad perfectum</i>. Sed hoc non esset nisi virtutes |
| 3178 in aequali quantitate recuperarentur. Ergo per poenitentiam semper | 2532 in aequali quantitate recuperarentur. Ergo per poenitentiam semper |
| 3179 recuperatur aequalis virtus.</p> | 2533 recuperatur aequalis virtus.</p><p title="III q. 89 a. 2 arg. 3"><a name="51482"><span class="ref">[51482] IIIª q. 89 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3180 <p title="III q. 89 a. 2 arg. 3"><a name="51482"><span class= | |
| 3181 "ref">[51482] IIIª q. 89 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3182 super illud Genes. I, <i>factum est vespere et mane dies unus</i>, | 2534 super illud Genes. I, <i>factum est vespere et mane dies unus</i>, |
| 3183 dicit Glossa, <i>vespertina lux est a qua quis cecidit, matutina in | 2535 dicit Glossa, <i>vespertina lux est a qua quis cecidit, matutina in |
| 3184 qua resurgit</i>. Sed lux matutina est maior quam vespertina. Ergo | 2536 qua resurgit</i>. Sed lux matutina est maior quam vespertina. Ergo |
| 3185 aliquis resurgit in maiori gratia vel caritate quam prius habuerat. | 2537 aliquis resurgit in maiori gratia vel caritate quam prius habuerat. |
| 3186 Quod etiam videtur per id quod apostolus dicit, Rom. V, <i>ubi | 2538 Quod etiam videtur per id quod apostolus dicit, Rom. V, <i>ubi |
| 3187 abundavit delictum, superabundavit et gratia</i>.</p> | 2539 abundavit delictum, superabundavit et gratia</i>.</p><p title="III q. 89 a. 2 s. c."><a name="51483"><span class="ref">[51483] IIIª q. 89 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 3188 <p title="III q. 89 a. 2 s. c."><a name="51483"><span class= | |
| 3189 "ref">[51483] IIIª q. 89 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3190 caritas proficiens vel perfecta maior est quam caritas incipiens. | 2540 caritas proficiens vel perfecta maior est quam caritas incipiens. |
| 3191 Sed quandoque aliquis cadit a caritate proficiente, resurgit autem | 2541 Sed quandoque aliquis cadit a caritate proficiente, resurgit autem |
| 3192 in caritate incipiente. Ergo semper resurgit homo in minori etiam | 2542 in caritate incipiente. Ergo semper resurgit homo in minori etiam |
| 3193 virtute.</p> | 2543 virtute.</p><p title="III q. 89 a. 2 co."><a name="51484"><span class="ref">[51484] IIIª q. 89 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 3194 <p title="III q. 89 a. 2 co."><a name="51484"><span class= | |
| 3195 "ref">[51484] IIIª q. 89 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3196 dicendum quod, sicut dictum est, motus liberi arbitrii qui est in | 2544 dicendum quod, sicut dictum est, motus liberi arbitrii qui est in |
| 3197 iustificatione impii, est ultima dispositio ad gratiam, unde in | 2545 iustificatione impii, est ultima dispositio ad gratiam, unde in |
| 3198 eodem instanti est gratiae infusio cum praedicto motu liberi | 2546 eodem instanti est gratiae infusio cum praedicto motu liberi |
| 3199 arbitrii, ut in secunda parte habitum est. In quo quidem motu | 2547 arbitrii, ut in secunda parte habitum est. In quo quidem motu |
| 3200 comprehenditur actus poenitentiae, ut supra dictum est. Manifestum | 2548 comprehenditur actus poenitentiae, ut supra dictum est. Manifestum |
| 3207 quandoque proportionatam esse maiori gratiae quam illa a qua | 2555 quandoque proportionatam esse maiori gratiae quam illa a qua |
| 3208 cecidit per peccatum; quandoque vero aequali; quandoque vero | 2556 cecidit per peccatum; quandoque vero aequali; quandoque vero |
| 3209 minori. Et ideo poenitens quandoque resurgit in maiori gratia quam | 2557 minori. Et ideo poenitens quandoque resurgit in maiori gratia quam |
| 3210 prius habuerat; quandoque autem in aequali; quandoque etiam in | 2558 prius habuerat; quandoque autem in aequali; quandoque etiam in |
| 3211 minori. Et eadem ratio est de virtutibus, quae ex gratia | 2559 minori. Et eadem ratio est de virtutibus, quae ex gratia |
| 3212 consequuntur.</p> | 2560 consequuntur.</p><p title="III q. 89 a. 2 ad 1"><a name="51485"><span class="ref">[51485] IIIª q. 89 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3213 <p title="III q. 89 a. 2 ad 1"><a name="51485"><span class= | |
| 3214 "ref">[51485] IIIª q. 89 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3215 dicendum quod non omnibus diligentibus Deum cooperatur in bonum hoc | 2561 dicendum quod non omnibus diligentibus Deum cooperatur in bonum hoc |
| 3216 ipsum quod per peccatum a Dei amore cadunt, quod patet in his qui | 2562 ipsum quod per peccatum a Dei amore cadunt, quod patet in his qui |
| 3217 cadunt et nunquam resurgunt, vel qui resurgunt iterum casuri, sed | 2563 cadunt et nunquam resurgunt, vel qui resurgunt iterum casuri, sed |
| 3218 in <i>his qui secundum propositum vocati sunt sancti</i>, scilicet | 2564 in <i>his qui secundum propositum vocati sunt sancti</i>, scilicet |
| 3219 praedestinatis, qui, quotiescumque cadunt, finaliter tamen | 2565 praedestinatis, qui, quotiescumque cadunt, finaliter tamen |
| 3222 permanentiori gratia, non quidem ex parte ipsius gratiae, quia, | 2568 permanentiori gratia, non quidem ex parte ipsius gratiae, quia, |
| 3223 quanto gratia est maior, tanto de se est permanentior; sed ex parte | 2569 quanto gratia est maior, tanto de se est permanentior; sed ex parte |
| 3224 hominis, qui tanto stabilius in gratia permanet quanto est cautior | 2570 hominis, qui tanto stabilius in gratia permanet quanto est cautior |
| 3225 et humilior. Unde et Glossa ibidem subdit quod ideo proficit eis in | 2571 et humilior. Unde et Glossa ibidem subdit quod ideo proficit eis in |
| 3226 bonum quod cadunt, quia humiliores redeunt, et quia doctiores | 2572 bonum quod cadunt, quia humiliores redeunt, et quia doctiores |
| 3227 fiunt.</p> | 2573 fiunt.</p><p title="III q. 89 a. 2 ad 2"><a name="51486"><span class="ref">[51486] IIIª q. 89 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3228 <p title="III q. 89 a. 2 ad 2"><a name="51486"><span class= | |
| 3229 "ref">[51486] IIIª q. 89 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3230 dicendum quod poenitentia, quantum est de se, habet virtutem | 2574 dicendum quod poenitentia, quantum est de se, habet virtutem |
| 3231 reparandi omnes defectus ad perfectum, et etiam promovendi in | 2575 reparandi omnes defectus ad perfectum, et etiam promovendi in |
| 3232 ulteriorem statum, sed hoc quandoque impeditur ex parte hominis, | 2576 ulteriorem statum, sed hoc quandoque impeditur ex parte hominis, |
| 3233 qui remissius movetur in Deum et in detestationem peccati. Sicut | 2577 qui remissius movetur in Deum et in detestationem peccati. Sicut |
| 3234 etiam in Baptismo aliqui adulti consequuntur maiorem vel minorem | 2578 etiam in Baptismo aliqui adulti consequuntur maiorem vel minorem |
| 3235 gratiam, secundum quod diversimode se disponunt.</p> | 2579 gratiam, secundum quod diversimode se disponunt.</p><p title="III q. 89 a. 2 ad 3"><a name="51487"><span class="ref">[51487] IIIª q. 89 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3236 <p title="III q. 89 a. 2 ad 3"><a name="51487"><span class= | |
| 3237 "ref">[51487] IIIª q. 89 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3238 dicendum quod illa assimilatio utriusque gratiae ad lucem | 2580 dicendum quod illa assimilatio utriusque gratiae ad lucem |
| 3239 vespertinam et matutinam fit propter similitudinem ordinis, quia | 2581 vespertinam et matutinam fit propter similitudinem ordinis, quia |
| 3240 post lucem vespertinam sequuntur tenebrae noctis, post lucem autem | 2582 post lucem vespertinam sequuntur tenebrae noctis, post lucem autem |
| 3241 matutinam sequitur lux diei, non autem propter maiorem vel minorem | 2583 matutinam sequitur lux diei, non autem propter maiorem vel minorem |
| 3242 similitudinem quantitatis. Illud etiam verbum apostoli intelligitur | 2584 similitudinem quantitatis. Illud etiam verbum apostoli intelligitur |
| 3245 peccavit, tanto abundantiorem gratiam consequatur, pensata | 2587 peccavit, tanto abundantiorem gratiam consequatur, pensata |
| 3246 quantitate habitualis gratiae. Est tamen superabundans gratia | 2588 quantitate habitualis gratiae. Est tamen superabundans gratia |
| 3247 quantum ad ipsam gratiae rationem, quia magis gratis beneficium | 2589 quantum ad ipsam gratiae rationem, quia magis gratis beneficium |
| 3248 remissionis magis peccatori confertur. Quamvis quandoque abundanter | 2590 remissionis magis peccatori confertur. Quamvis quandoque abundanter |
| 3249 peccantes abundanter dolent, et sic abundantiorem habitum gratiae | 2591 peccantes abundanter dolent, et sic abundantiorem habitum gratiae |
| 3250 et virtutum consequuntur, sicut patet in Magdalena.</p> | 2592 et virtutum consequuntur, sicut patet in Magdalena.</p><p title="III q. 89 a. 2 ad 4"><a name="51488"><span class="ref">[51488] IIIª q. 89 a. 2 ad 4</span></a> Ad id vero quod |
| 3251 <p title="III q. 89 a. 2 ad 4"><a name="51488"><span class= | |
| 3252 "ref">[51488] IIIª q. 89 a. 2 ad 4</span></a> Ad id vero quod | |
| 3253 in contrarium obiicitur, dicendum quod una et eadem gratia maior | 2593 in contrarium obiicitur, dicendum quod una et eadem gratia maior |
| 3254 est proficiens quam incipiens, sed in diversis hoc non est necesse. | 2594 est proficiens quam incipiens, sed in diversis hoc non est necesse. |
| 3255 Unus enim incipit a maiori gratia quam alius habeat in statu | 2595 Unus enim incipit a maiori gratia quam alius habeat in statu |
| 3256 profectus, sicut Gregorius dicit, in II Dialog., <i>praesentes et | 2596 profectus, sicut Gregorius dicit, in II Dialog., <i>praesentes et |
| 3257 secuturi omnes cognoscant, Benedictus puer a quanta perfectione | 2597 secuturi omnes cognoscant, Benedictus puer a quanta perfectione |
| 3258 conversionis gratiam incoepisset</i>.</p> | 2598 conversionis gratiam incoepisset</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 89 a. 3 arg. 1"><a name="51489"><span class="ref">[51489] IIIª q. 89 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 3259 <br /> | |
| 3260 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3261 <p title="III q. 89 a. 3 arg. 1"><a name="51489"><span class= | |
| 3262 "ref">[51489] IIIª q. 89 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3263 proceditur. Videtur quod per poenitentiam non restituatur homo in | 2599 proceditur. Videtur quod per poenitentiam non restituatur homo in |
| 3264 pristinam dignitatem. Quia super illud Amos V, <i>virgo Israel | 2600 pristinam dignitatem. Quia super illud Amos V, <i>virgo Israel |
| 3265 cecidit</i>, dicit Glossa, <i>non negat ut resurgat, sed ut | 2601 cecidit</i>, dicit Glossa, <i>non negat ut resurgat, sed ut |
| 3266 resurgere virgo possit, quia semel oberrans ovis, etsi reportetur | 2602 resurgere virgo possit, quia semel oberrans ovis, etsi reportetur |
| 3267 in humeris pastoris, non habet tantam gloriam quantam quae nunquam | 2603 in humeris pastoris, non habet tantam gloriam quantam quae nunquam |
| 3268 erravit</i>. Ergo per poenitentiam non recuperat homo pristinam | 2604 erravit</i>. Ergo per poenitentiam non recuperat homo pristinam |
| 3269 dignitatem.</p> | 2605 dignitatem.</p><p title="III q. 89 a. 3 arg. 2"><a name="51490"><span class="ref">[51490] IIIª q. 89 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3270 <p title="III q. 89 a. 3 arg. 2"><a name="51490"><span class= | |
| 3271 "ref">[51490] IIIª q. 89 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3272 Hieronymus dicit, <i>quicumque dignitatem divini gradus non | 2606 Hieronymus dicit, <i>quicumque dignitatem divini gradus non |
| 3273 custodiunt, contenti fiant animam salvare, reverti enim in | 2607 custodiunt, contenti fiant animam salvare, reverti enim in |
| 3274 pristinum gradum difficile est</i>. Et Innocentius Papa dicit quod | 2608 pristinum gradum difficile est</i>. Et Innocentius Papa dicit quod |
| 3275 <i>apud Nicaeam constituti canones poenitentes etiam ab infimis | 2609 <i>apud Nicaeam constituti canones poenitentes etiam ab infimis |
| 3276 clericorum officiis excludunt</i>. Non ergo per poenitentiam homo | 2610 clericorum officiis excludunt</i>. Non ergo per poenitentiam homo |
| 3277 recuperat pristinam dignitatem.</p> | 2611 recuperat pristinam dignitatem.</p><p title="III q. 89 a. 3 arg. 3"><a name="51491"><span class="ref">[51491] IIIª q. 89 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3278 <p title="III q. 89 a. 3 arg. 3"><a name="51491"><span class= | |
| 3279 "ref">[51491] IIIª q. 89 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3280 ante peccatum potest aliquis ad maiorem gradum ascendere. Non autem | 2612 ante peccatum potest aliquis ad maiorem gradum ascendere. Non autem |
| 3281 hoc post peccatum conceditur poenitenti, dicitur enim Ezech. XLIV, | 2613 hoc post peccatum conceditur poenitenti, dicitur enim Ezech. XLIV, |
| 3282 <i>Levitae qui recesserunt a me, nunquam appropinquabunt mihi, ut | 2614 <i>Levitae qui recesserunt a me, nunquam appropinquabunt mihi, ut |
| 3283 sacerdotio fungantur</i>. Et, sicut habetur in decretis, dist. l, | 2615 sacerdotio fungantur</i>. Et, sicut habetur in decretis, dist. l, |
| 3284 in Hilerdensi Concilio legitur, <i>hi qui sancto altario | 2616 in Hilerdensi Concilio legitur, <i>hi qui sancto altario |
| 3285 deserviunt, si subito flenda debilitate carnis corruerint, et, | 2617 deserviunt, si subito flenda debilitate carnis corruerint, et, |
| 3286 domino respiciente, poenituerint, officiorum suorum loca recipiant, | 2618 domino respiciente, poenituerint, officiorum suorum loca recipiant, |
| 3287 nec possint ad altiora officia ulterius promoveri</i>. Non ergo | 2619 nec possint ad altiora officia ulterius promoveri</i>. Non ergo |
| 3288 poenitentia restituit hominem in pristinam dignitatem.</p> | 2620 poenitentia restituit hominem in pristinam dignitatem.</p><p title="III q. 89 a. 3 s. c."><a name="51492"><span class="ref">[51492] IIIª q. 89 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 3289 <p title="III q. 89 a. 3 s. c."><a name="51492"><span class= | |
| 3290 "ref">[51492] IIIª q. 89 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3291 quod, sicut in eadem distinctione legitur, Gregorius, scribens | 2621 quod, sicut in eadem distinctione legitur, Gregorius, scribens |
| 3292 Secundino, dixit, <i>post dignam satisfactionem, credimus hominem | 2622 Secundino, dixit, <i>post dignam satisfactionem, credimus hominem |
| 3293 posse redire ad suum honorem</i>. Et in Concilio Agathensi legitur, | 2623 posse redire ad suum honorem</i>. Et in Concilio Agathensi legitur, |
| 3294 <i>contumaces clerici, prout dignitatis ordo permiserit, ab | 2624 <i>contumaces clerici, prout dignitatis ordo permiserit, ab |
| 3295 episcopis corrigantur, ita ut, cum eos poenitentia correxerit, | 2625 episcopis corrigantur, ita ut, cum eos poenitentia correxerit, |
| 3296 gradum suum dignitatemque recipiant</i>.</p> | 2626 gradum suum dignitatemque recipiant</i>.</p><p title="III q. 89 a. 3 co."><a name="51493"><span class="ref">[51493] IIIª q. 89 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 3297 <p title="III q. 89 a. 3 co."><a name="51493"><span class= | |
| 3298 "ref">[51493] IIIª q. 89 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3299 dicendum quod homo per peccatum duplicem dignitatem amittit, unam | 2627 dicendum quod homo per peccatum duplicem dignitatem amittit, unam |
| 3300 quantum ad Deum, aliam vero quantum ad Ecclesiam. Quantum autem ad | 2628 quantum ad Deum, aliam vero quantum ad Ecclesiam. Quantum autem ad |
| 3301 Deum, amittit duplicem dignitatem. Unam principalem, qua scilicet | 2629 Deum, amittit duplicem dignitatem. Unam principalem, qua scilicet |
| 3302 computatus erat inter filios Dei per gratiam. Et hanc dignitatem | 2630 computatus erat inter filios Dei per gratiam. Et hanc dignitatem |
| 3303 recuperat per poenitentiam. Quod significatur Luc. XV de filio | 2631 recuperat per poenitentiam. Quod significatur Luc. XV de filio |
| 3344 his etiam, gradu proprio servato, spes veniae de misericordia Dei | 2672 his etiam, gradu proprio servato, spes veniae de misericordia Dei |
| 3345 promittenda est</i>. Et hoc etiam dicitur extra, de qualitate | 2673 promittenda est</i>. Et hoc etiam dicitur extra, de qualitate |
| 3346 Ordinand., cap. quaesitum, <i>si crimina ordine iudiciario | 2674 Ordinand., cap. quaesitum, <i>si crimina ordine iudiciario |
| 3347 comprobata, vel alias notoria non fuerint, praeter reos homicidii, | 2675 comprobata, vel alias notoria non fuerint, praeter reos homicidii, |
| 3348 post poenitentiam in susceptis vel iam suscipiendis ordinibus | 2676 post poenitentiam in susceptis vel iam suscipiendis ordinibus |
| 3349 impedire non possunt</i>.</p> | 2677 impedire non possunt</i>.</p><p title="III q. 89 a. 3 ad 1"><a name="51494"><span class="ref">[51494] IIIª q. 89 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3350 <p title="III q. 89 a. 3 ad 1"><a name="51494"><span class= | |
| 3351 "ref">[51494] IIIª q. 89 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3352 dicendum quod eadem ratio est de recuperatione virginitatis et de | 2678 dicendum quod eadem ratio est de recuperatione virginitatis et de |
| 3353 recuperatione innocentiae, quae pertinet ad secundariam dignitatem | 2679 recuperatione innocentiae, quae pertinet ad secundariam dignitatem |
| 3354 quoad Deum.</p> | 2680 quoad Deum.</p><p title="III q. 89 a. 3 ad 2"><a name="51495"><span class="ref">[51495] IIIª q. 89 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3355 <p title="III q. 89 a. 3 ad 2"><a name="51495"><span class= | |
| 3356 "ref">[51495] IIIª q. 89 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3357 dicendum quod Hieronymus in verbis illis non dicit esse | 2681 dicendum quod Hieronymus in verbis illis non dicit esse |
| 3358 impossibile, sed dicit esse difficile hominem recuperare post | 2682 impossibile, sed dicit esse difficile hominem recuperare post |
| 3359 peccatum pristinum gradum, quia hoc non conceditur nisi perfecte | 2683 peccatum pristinum gradum, quia hoc non conceditur nisi perfecte |
| 3360 poenitenti, ut dictum est. Ad statuta autem canonum qui hoc | 2684 poenitenti, ut dictum est. Ad statuta autem canonum qui hoc |
| 3361 prohibere videntur, respondet Augustinus, Bonifacio scribens, <i>ut | 2685 prohibere videntur, respondet Augustinus, Bonifacio scribens, <i>ut |
| 3369 suo perstitit. Et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, | 2693 suo perstitit. Et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, |
| 3370 utique dominum negasse poenituit, et tamen apostolus permansit. Sed | 2694 utique dominum negasse poenituit, et tamen apostolus permansit. Sed |
| 3371 non ideo putanda est supervacua posteriorum diligentia, qui, ubi | 2695 non ideo putanda est supervacua posteriorum diligentia, qui, ubi |
| 3372 saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, experti, | 2696 saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, experti, |
| 3373 ut credo, aliquorum fictas poenitentias per affectatas honorum | 2697 ut credo, aliquorum fictas poenitentias per affectatas honorum |
| 3374 potentias</i>.</p> | 2698 potentias</i>.</p><p title="III q. 89 a. 3 ad 3"><a name="51496"><span class="ref">[51496] IIIª q. 89 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3375 <p title="III q. 89 a. 3 ad 3"><a name="51496"><span class= | |
| 3376 "ref">[51496] IIIª q. 89 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3377 dicendum quod illud statutum intelligitur de illis qui publicam | 2699 dicendum quod illud statutum intelligitur de illis qui publicam |
| 3378 poenitentiam agunt, qui postmodum non possunt ad maiorem provehi | 2700 poenitentiam agunt, qui postmodum non possunt ad maiorem provehi |
| 3379 gradum. Nam et Petrus post negationem pastor ovium Christi | 2701 gradum. Nam et Petrus post negationem pastor ovium Christi |
| 3380 constitutus est, ut patet Ioan. ult. Ubi dicit Chrysostomus quod | 2702 constitutus est, ut patet Ioan. ult. Ubi dicit Chrysostomus quod |
| 3381 <i>Petrus post negationem et poenitentiam ostendit se habere | 2703 <i>Petrus post negationem et poenitentiam ostendit se habere |
| 3382 maiorem fiduciam ad Christum. Qui enim in cena non audebat | 2704 maiorem fiduciam ad Christum. Qui enim in cena non audebat |
| 3383 interrogare, sed Ioanni interrogationem commisit, huic postea et | 2705 interrogare, sed Ioanni interrogationem commisit, huic postea et |
| 3384 praepositura fratrum credita est, et non solum non committit alteri | 2706 praepositura fratrum credita est, et non solum non committit alteri |
| 3385 interrogare quae ad ipsum pertinent, sed de reliquo ipse pro Ioanne | 2707 interrogare quae ad ipsum pertinent, sed de reliquo ipse pro Ioanne |
| 3386 magistrum interrogat</i>.</p> | 2708 magistrum interrogat</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 89 a. 4 arg. 1"><a name="51497"><span class="ref">[51497] IIIª q. 89 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 3387 <br /> | |
| 3388 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3389 <p title="III q. 89 a. 4 arg. 1"><a name="51497"><span class= | |
| 3390 "ref">[51497] IIIª q. 89 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3391 proceditur. Videtur quod opera virtutum in caritate facta | 2709 proceditur. Videtur quod opera virtutum in caritate facta |
| 3392 mortificari non possunt. Quod enim non est, immutari non potest. | 2710 mortificari non possunt. Quod enim non est, immutari non potest. |
| 3393 Sed mortificatio est quaedam mutatio de vita in mortem. Cum ergo | 2711 Sed mortificatio est quaedam mutatio de vita in mortem. Cum ergo |
| 3394 opera virtutum, postquam facta sunt, iam non sint, videtur quod | 2712 opera virtutum, postquam facta sunt, iam non sint, videtur quod |
| 3395 ulterius mortificari non possunt.</p> | 2713 ulterius mortificari non possunt.</p><p title="III q. 89 a. 4 arg. 2"><a name="51498"><span class="ref">[51498] IIIª q. 89 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, per |
| 3396 <p title="III q. 89 a. 4 arg. 2"><a name="51498"><span class= | |
| 3397 "ref">[51498] IIIª q. 89 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, per | |
| 3398 opera virtutis in caritate facta homo meretur vitam aeternam. Sed | 2714 opera virtutis in caritate facta homo meretur vitam aeternam. Sed |
| 3399 subtrahere mercedem merenti est iniustitia, quae non cadit in Deum. | 2715 subtrahere mercedem merenti est iniustitia, quae non cadit in Deum. |
| 3400 Ergo non potest esse quod opera virtutum in caritate facta per | 2716 Ergo non potest esse quod opera virtutum in caritate facta per |
| 3401 peccatum sequens mortificentur.</p> | 2717 peccatum sequens mortificentur.</p><p title="III q. 89 a. 4 arg. 3"><a name="51499"><span class="ref">[51499] IIIª q. 89 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3402 <p title="III q. 89 a. 4 arg. 3"><a name="51499"><span class= | |
| 3403 "ref">[51499] IIIª q. 89 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3404 fortius non corrumpitur a debiliori. Sed opera caritatis sunt | 2718 fortius non corrumpitur a debiliori. Sed opera caritatis sunt |
| 3405 fortiora quibuslibet peccatis, quia, ut dicitur Proverb. X, | 2719 fortiora quibuslibet peccatis, quia, ut dicitur Proverb. X, |
| 3406 <i>universa delicta operit caritas</i>. Ergo videtur quod opera in | 2720 <i>universa delicta operit caritas</i>. Ergo videtur quod opera in |
| 3407 caritate facta per sequens mortale peccatum mortificari non | 2721 caritate facta per sequens mortale peccatum mortificari non |
| 3408 possunt.</p> | 2722 possunt.</p><p title="III q. 89 a. 4 s. c."><a name="51500"><span class="ref">[51500] IIIª q. 89 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 3409 <p title="III q. 89 a. 4 s. c."><a name="51500"><span class= | |
| 3410 "ref">[51500] IIIª q. 89 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3411 quod dicitur Ezech. XVIII, <i>si averterit se iustus a iustitia | 2723 quod dicitur Ezech. XVIII, <i>si averterit se iustus a iustitia |
| 3412 sua, omnes iustitiae eius quas fecerat, non recordabuntur</i>.</p> | 2724 sua, omnes iustitiae eius quas fecerat, non recordabuntur</i>.</p><p title="III q. 89 a. 4 co."><a name="51501"><span class="ref">[51501] IIIª q. 89 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 3413 <p title="III q. 89 a. 4 co."><a name="51501"><span class= | |
| 3414 "ref">[51501] IIIª q. 89 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3415 dicendum quod res viva per mortem perdit operationem vitae, unde | 2725 dicendum quod res viva per mortem perdit operationem vitae, unde |
| 3416 per quandam similitudinem dicuntur res mortificari quando | 2726 per quandam similitudinem dicuntur res mortificari quando |
| 3417 impediuntur a proprio suo effectu vel operatione. Effectus autem | 2727 impediuntur a proprio suo effectu vel operatione. Effectus autem |
| 3418 operum virtuosorum quae in caritate fiunt, est perducere ad vitam | 2728 operum virtuosorum quae in caritate fiunt, est perducere ad vitam |
| 3419 aeternam. Quod quidem impeditur per peccatum mortale sequens, quod | 2729 aeternam. Quod quidem impeditur per peccatum mortale sequens, quod |
| 3420 gratiam tollit. Et secundum hoc, opera in caritate facta dicuntur | 2730 gratiam tollit. Et secundum hoc, opera in caritate facta dicuntur |
| 3421 mortificari per sequens peccatum mortale.</p> | 2731 mortificari per sequens peccatum mortale.</p><p title="III q. 89 a. 4 ad 1"><a name="51502"><span class="ref">[51502] IIIª q. 89 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3422 <p title="III q. 89 a. 4 ad 1"><a name="51502"><span class= | |
| 3423 "ref">[51502] IIIª q. 89 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3424 dicendum quod, sicut opera peccatorum transeunt actu et manent | 2732 dicendum quod, sicut opera peccatorum transeunt actu et manent |
| 3425 reatu, ita opera in caritate facta, postquam transeunt actu, manent | 2733 reatu, ita opera in caritate facta, postquam transeunt actu, manent |
| 3426 merito in Dei acceptatione. Et secundum hoc mortificantur, | 2734 merito in Dei acceptatione. Et secundum hoc mortificantur, |
| 3427 inquantum impeditur homo ne consequatur suam mercedem.</p> | 2735 inquantum impeditur homo ne consequatur suam mercedem.</p><p title="III q. 89 a. 4 ad 2"><a name="51503"><span class="ref">[51503] IIIª q. 89 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3428 <p title="III q. 89 a. 4 ad 2"><a name="51503"><span class= | |
| 3429 "ref">[51503] IIIª q. 89 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3430 dicendum quod sine iniustitia potest subtrahi merces merenti quando | 2736 dicendum quod sine iniustitia potest subtrahi merces merenti quando |
| 3431 ipse reddiderit se indignum mercede per culpam sequentem. Nam et ea | 2737 ipse reddiderit se indignum mercede per culpam sequentem. Nam et ea |
| 3432 quae homo iam accepit, quandoque iuste propter culpam perdit.</p> | 2738 quae homo iam accepit, quandoque iuste propter culpam perdit.</p><p title="III q. 89 a. 4 ad 3"><a name="51504"><span class="ref">[51504] IIIª q. 89 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3433 <p title="III q. 89 a. 4 ad 3"><a name="51504"><span class= | |
| 3434 "ref">[51504] IIIª q. 89 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3435 dicendum quod non est propter fortitudinem operum peccati quod | 2739 dicendum quod non est propter fortitudinem operum peccati quod |
| 3436 mortificantur opera prius in caritate facta, sed est propter | 2740 mortificantur opera prius in caritate facta, sed est propter |
| 3437 libertatem voluntatis, quae potest a bono in malum deflecti.</p> | 2741 libertatem voluntatis, quae potest a bono in malum deflecti.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 89 a. 5 arg. 1"><a name="51505"><span class="ref">[51505] IIIª q. 89 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 3438 <br /> | |
| 3439 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3440 <p title="III q. 89 a. 5 arg. 1"><a name="51505"><span class= | |
| 3441 "ref">[51505] IIIª q. 89 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 3442 proceditur. Videtur quod opera mortificata per peccatum per | 2742 proceditur. Videtur quod opera mortificata per peccatum per |
| 3443 poenitentiam non reviviscant. Sicut enim per poenitentiam | 2743 poenitentiam non reviviscant. Sicut enim per poenitentiam |
| 3444 subsequentem remittuntur peccata praeterita, ita etiam per peccatum | 2744 subsequentem remittuntur peccata praeterita, ita etiam per peccatum |
| 3445 sequens mortificantur opera prius in caritate facta. Sed peccata | 2745 sequens mortificantur opera prius in caritate facta. Sed peccata |
| 3446 dimissa per poenitentiam non redeunt, ut supra dictum est. Ergo | 2746 dimissa per poenitentiam non redeunt, ut supra dictum est. Ergo |
| 3447 videtur quod etiam opera mortificata per caritatem non | 2747 videtur quod etiam opera mortificata per caritatem non |
| 3448 reviviscant.</p> | 2748 reviviscant.</p><p title="III q. 89 a. 5 arg. 2"><a name="51506"><span class="ref">[51506] IIIª q. 89 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3449 <p title="III q. 89 a. 5 arg. 2"><a name="51506"><span class= | |
| 3450 "ref">[51506] IIIª q. 89 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3451 opera dicuntur mortificari ad similitudinem animalium quae | 2749 opera dicuntur mortificari ad similitudinem animalium quae |
| 3452 moriuntur, ut dictum est. Sed animal mortuum non potest iterum | 2750 moriuntur, ut dictum est. Sed animal mortuum non potest iterum |
| 3453 vivificari. Ergo nec opera mortificata possunt iterum per | 2751 vivificari. Ergo nec opera mortificata possunt iterum per |
| 3454 poenitentiam reviviscere.</p> | 2752 poenitentiam reviviscere.</p><p title="III q. 89 a. 5 arg. 3"><a name="51507"><span class="ref">[51507] IIIª q. 89 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3455 <p title="III q. 89 a. 5 arg. 3"><a name="51507"><span class= | |
| 3456 "ref">[51507] IIIª q. 89 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3457 opera in caritate facta merentur gloriam secundum quantitatem | 2753 opera in caritate facta merentur gloriam secundum quantitatem |
| 3458 gratiae vel caritatis. Sed quandoque per poenitentiam homo resurgit | 2754 gratiae vel caritatis. Sed quandoque per poenitentiam homo resurgit |
| 3459 in minori gratia vel caritate. Ergo non consequetur gloriam | 2755 in minori gratia vel caritate. Ergo non consequetur gloriam |
| 3460 secundum merita priorum operum. Et ita videtur quod opera | 2756 secundum merita priorum operum. Et ita videtur quod opera |
| 3461 mortificata per peccatum non reviviscant.</p> | 2757 mortificata per peccatum non reviviscant.</p><p title="III q. 89 a. 5 s. c."><a name="51508"><span class="ref">[51508] IIIª q. 89 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 3462 <p title="III q. 89 a. 5 s. c."><a name="51508"><span class= | |
| 3463 "ref">[51508] IIIª q. 89 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3464 quod, super illud Ioel II, <i>reddam vobis annos quos comedit | 2758 quod, super illud Ioel II, <i>reddam vobis annos quos comedit |
| 3465 locusta</i>, dicit Glossa, <i>non patiar perire ubertatem quam cum | 2759 locusta</i>, dicit Glossa, <i>non patiar perire ubertatem quam cum |
| 3466 perturbatione animi amisistis</i>. Sed illa ubertas est meritum | 2760 perturbatione animi amisistis</i>. Sed illa ubertas est meritum |
| 3467 bonorum operum, quod fuit perditum per peccatum. Ergo per | 2761 bonorum operum, quod fuit perditum per peccatum. Ergo per |
| 3468 poenitentiam reviviscunt opera meritoria prius facta.</p> | 2762 poenitentiam reviviscunt opera meritoria prius facta.</p><p title="III q. 89 a. 5 co."><a name="51509"><span class="ref">[51509] IIIª q. 89 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 3469 <p title="III q. 89 a. 5 co."><a name="51509"><span class= | |
| 3470 "ref">[51509] IIIª q. 89 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3471 dicendum quod quidam dixerunt quod opera meritoria per peccatum | 2763 dicendum quod quidam dixerunt quod opera meritoria per peccatum |
| 3472 sequens mortificata non reviviscunt per poenitentiam sequentem, | 2764 sequens mortificata non reviviscunt per poenitentiam sequentem, |
| 3473 considerantes quod opera illa non remanent, ut iterum vivificari | 2765 considerantes quod opera illa non remanent, ut iterum vivificari |
| 3474 possent. Sed hoc impedire non potest quin vivificentur. Non enim | 2766 possent. Sed hoc impedire non potest quin vivificentur. Non enim |
| 3475 habent vim perducendi in vitam aeternam, quod pertinet ad eorum | 2767 habent vim perducendi in vitam aeternam, quod pertinet ad eorum |
| 3484 redditur indignus vita aeterna. Hoc autem impedimentum tollitur per | 2776 redditur indignus vita aeterna. Hoc autem impedimentum tollitur per |
| 3485 poenitentiam, inquantum per eam remittuntur peccata. Unde restat | 2777 poenitentiam, inquantum per eam remittuntur peccata. Unde restat |
| 3486 quod opera prius mortificata per poenitentiam recuperant efficaciam | 2778 quod opera prius mortificata per poenitentiam recuperant efficaciam |
| 3487 perducendi eum qui fecit ea in vitam aeternam, quod est ea | 2779 perducendi eum qui fecit ea in vitam aeternam, quod est ea |
| 3488 reviviscere. Et ita patet quod opera mortificata per poenitentiam | 2780 reviviscere. Et ita patet quod opera mortificata per poenitentiam |
| 3489 reviviscunt.</p> | 2781 reviviscunt.</p><p title="III q. 89 a. 5 ad 1"><a name="51510"><span class="ref">[51510] IIIª q. 89 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3490 <p title="III q. 89 a. 5 ad 1"><a name="51510"><span class= | |
| 3491 "ref">[51510] IIIª q. 89 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3492 dicendum quod opera peccati per poenitentiam abolentur secundum se, | 2782 dicendum quod opera peccati per poenitentiam abolentur secundum se, |
| 3493 ita scilicet quod ex eis ulterius, Deo indulgente, nec macula nec | 2783 ita scilicet quod ex eis ulterius, Deo indulgente, nec macula nec |
| 3494 reatus inducitur. Sed opera ex caritate facta non abolentur a Deo, | 2784 reatus inducitur. Sed opera ex caritate facta non abolentur a Deo, |
| 3495 in cuius acceptatione remanent, sed impedimentum accipiunt ex parte | 2785 in cuius acceptatione remanent, sed impedimentum accipiunt ex parte |
| 3496 hominis operantis. Et ideo, remoto impedimento quod est ex parte | 2786 hominis operantis. Et ideo, remoto impedimento quod est ex parte |
| 3497 hominis, Deus implet ex parte sua illud quod opera merebantur.</p> | 2787 hominis, Deus implet ex parte sua illud quod opera merebantur.</p><p title="III q. 89 a. 5 ad 2"><a name="51511"><span class="ref">[51511] IIIª q. 89 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3498 <p title="III q. 89 a. 5 ad 2"><a name="51511"><span class= | |
| 3499 "ref">[51511] IIIª q. 89 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3500 dicendum quod opera in caritate facta non mortificantur secundum | 2788 dicendum quod opera in caritate facta non mortificantur secundum |
| 3501 se, sicut dictum est, sed solum per impedimentum superveniens ex | 2789 se, sicut dictum est, sed solum per impedimentum superveniens ex |
| 3502 parte operantis. Animalia autem moriuntur secundum se, inquantum | 2790 parte operantis. Animalia autem moriuntur secundum se, inquantum |
| 3503 privantur principio vitae. Et ideo non est simile.</p> | 2791 privantur principio vitae. Et ideo non est simile.</p><p title="III q. 89 a. 5 ad 3"><a name="51512"><span class="ref">[51512] IIIª q. 89 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3504 <p title="III q. 89 a. 5 ad 3"><a name="51512"><span class= | |
| 3505 "ref">[51512] IIIª q. 89 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3506 dicendum quod ille qui per poenitentiam resurgit in minori | 2792 dicendum quod ille qui per poenitentiam resurgit in minori |
| 3507 caritate, consequetur quidem praemium essentiale secundum | 2793 caritate, consequetur quidem praemium essentiale secundum |
| 3508 quantitatem caritatis in qua invenitur, habebit tamen gaudium maius | 2794 quantitatem caritatis in qua invenitur, habebit tamen gaudium maius |
| 3509 de operibus in prima caritate factis quam de operibus quae in | 2795 de operibus in prima caritate factis quam de operibus quae in |
| 3510 secunda fecit. Quod pertinet ad praemium accidentale.</p> | 2796 secunda fecit. Quod pertinet ad praemium accidentale.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 89 a. 6 arg. 1"><a name="51513"><span class="ref">[51513] IIIª q. 89 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 3511 <br /> | |
| 3512 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3513 <p title="III q. 89 a. 6 arg. 1"><a name="51513"><span class= | |
| 3514 "ref">[51513] IIIª q. 89 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 3515 proceditur. Videtur quod per poenitentiam subsequentem etiam opera | 2797 proceditur. Videtur quod per poenitentiam subsequentem etiam opera |
| 3516 mortua, quae scilicet non sunt in caritate facta, vivificentur. | 2798 mortua, quae scilicet non sunt in caritate facta, vivificentur. |
| 3517 Difficilius enim videtur quod ad vitam perveniat illud quod fuit | 2799 Difficilius enim videtur quod ad vitam perveniat illud quod fuit |
| 3518 mortificatum, quod nunquam fit secundum naturam, quam illud quod | 2800 mortificatum, quod nunquam fit secundum naturam, quam illud quod |
| 3519 nunquam fuit vivum, vivificetur, quia ex non vivis secundum naturam | 2801 nunquam fuit vivum, vivificetur, quia ex non vivis secundum naturam |
| 3520 viva aliqua generantur. Sed opera mortificata per poenitentiam | 2802 viva aliqua generantur. Sed opera mortificata per poenitentiam |
| 3521 vivificantur, ut dictum est. Ergo multo magis opera mortua | 2803 vivificantur, ut dictum est. Ergo multo magis opera mortua |
| 3522 vivificantur.</p> | 2804 vivificantur.</p><p title="III q. 89 a. 6 arg. 2"><a name="51514"><span class="ref">[51514] IIIª q. 89 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3523 <p title="III q. 89 a. 6 arg. 2"><a name="51514"><span class= | |
| 3524 "ref">[51514] IIIª q. 89 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3525 remota causa, removetur effectus. Sed causa quare opera de genere | 2805 remota causa, removetur effectus. Sed causa quare opera de genere |
| 3526 bonorum sine caritate facta non fuerunt viva, fuit defectus | 2806 bonorum sine caritate facta non fuerunt viva, fuit defectus |
| 3527 caritatis et gratiae. Sed iste defectus tollitur per poenitentiam. | 2807 caritatis et gratiae. Sed iste defectus tollitur per poenitentiam. |
| 3528 Ergo per poenitentiam opera mortua vivificantur.</p> | 2808 Ergo per poenitentiam opera mortua vivificantur.</p><p title="III q. 89 a. 6 arg. 3"><a name="51515"><span class="ref">[51515] IIIª q. 89 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3529 <p title="III q. 89 a. 6 arg. 3"><a name="51515"><span class= | |
| 3530 "ref">[51515] IIIª q. 89 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3531 Hieronymus dicit, <i>si quando videris inter multa opera peccatorum | 2809 Hieronymus dicit, <i>si quando videris inter multa opera peccatorum |
| 3532 facere quemquam aliqua quae iusta sunt, non est tam iniustus Deus | 2810 facere quemquam aliqua quae iusta sunt, non est tam iniustus Deus |
| 3533 ut propter multa mala obliviscatur paucorum bonorum</i>. Sed hoc | 2811 ut propter multa mala obliviscatur paucorum bonorum</i>. Sed hoc |
| 3534 videtur maxime quando mala praeterita per poenitentiam tolluntur. | 2812 videtur maxime quando mala praeterita per poenitentiam tolluntur. |
| 3535 Ergo videtur quod post poenitentiam Deus remuneret priora bona in | 2813 Ergo videtur quod post poenitentiam Deus remuneret priora bona in |
| 3536 statu peccati facta, quod est ea vivificari.</p> | 2814 statu peccati facta, quod est ea vivificari.</p><p title="III q. 89 a. 6 s. c."><a name="51516"><span class="ref">[51516] IIIª q. 89 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 3537 <p title="III q. 89 a. 6 s. c."><a name="51516"><span class= | |
| 3538 "ref">[51516] IIIª q. 89 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3539 quod apostolus dicit, I Cor. XIII, <i>si distribuero in cibos | 2815 quod apostolus dicit, I Cor. XIII, <i>si distribuero in cibos |
| 3540 pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum ita ut | 2816 pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum ita ut |
| 3541 ardeam, caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest</i>. Hoc | 2817 ardeam, caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest</i>. Hoc |
| 3542 autem non esset si saltem per poenitentiam subsequentem | 2818 autem non esset si saltem per poenitentiam subsequentem |
| 3543 vivificarentur. Non ergo poenitentia vivificat opera prius | 2819 vivificarentur. Non ergo poenitentia vivificat opera prius |
| 3544 mortua.</p> | 2820 mortua.</p><p title="III q. 89 a. 6 co."><a name="51517"><span class="ref">[51517] IIIª q. 89 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 3545 <p title="III q. 89 a. 6 co."><a name="51517"><span class= | |
| 3546 "ref">[51517] IIIª q. 89 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3547 dicendum quod opus aliquod dicitur mortuum dupliciter. Uno modo, | 2821 dicendum quod opus aliquod dicitur mortuum dupliciter. Uno modo, |
| 3548 effective, quia scilicet est causa mortis. Et secundum hoc, opera | 2822 effective, quia scilicet est causa mortis. Et secundum hoc, opera |
| 3549 peccati dicuntur opera mortua, secundum illud Heb. IX, <i>sanguis | 2823 peccati dicuntur opera mortua, secundum illud Heb. IX, <i>sanguis |
| 3550 Christi emundabit conscientias nostras ab operibus mortuis</i>. | 2824 Christi emundabit conscientias nostras ab operibus mortuis</i>. |
| 3551 Haec igitur opera mortua non vivificantur per poenitentiam, sed | 2825 Haec igitur opera mortua non vivificantur per poenitentiam, sed |
| 3561 vitae; sicut si dicamus sonum citharae vocem mortuam dare. Sic | 2835 vitae; sicut si dicamus sonum citharae vocem mortuam dare. Sic |
| 3562 igitur differentia mortis et vitae in operibus est secundum | 2836 igitur differentia mortis et vitae in operibus est secundum |
| 3563 comparationem ad principium a quo procedunt. Opera autem non | 2837 comparationem ad principium a quo procedunt. Opera autem non |
| 3564 possunt iterum a principio procedere, quia transeunt, et iterum | 2838 possunt iterum a principio procedere, quia transeunt, et iterum |
| 3565 eadem numero assumi non possunt. Unde impossibile est quod opera | 2839 eadem numero assumi non possunt. Unde impossibile est quod opera |
| 3566 mortua iterum fiant viva per poenitentiam.</p> | 2840 mortua iterum fiant viva per poenitentiam.</p><p title="III q. 89 a. 6 ad 1"><a name="51518"><span class="ref">[51518] IIIª q. 89 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3567 <p title="III q. 89 a. 6 ad 1"><a name="51518"><span class= | |
| 3568 "ref">[51518] IIIª q. 89 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3569 dicendum quod in rebus naturalibus tam mortua quam mortificata | 2841 dicendum quod in rebus naturalibus tam mortua quam mortificata |
| 3570 carent principio vitae. Sed opera dicuntur mortificata non ex parte | 2842 carent principio vitae. Sed opera dicuntur mortificata non ex parte |
| 3571 principii a quo processerunt, sed ex parte impedimenti extrinseci. | 2843 principii a quo processerunt, sed ex parte impedimenti extrinseci. |
| 3572 Mortua autem dicuntur ex parte principii. Et ideo non est similis | 2844 Mortua autem dicuntur ex parte principii. Et ideo non est similis |
| 3573 ratio.</p> | 2845 ratio.</p><p title="III q. 89 a. 6 ad 2"><a name="51519"><span class="ref">[51519] IIIª q. 89 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3574 <p title="III q. 89 a. 6 ad 2"><a name="51519"><span class= | |
| 3575 "ref">[51519] IIIª q. 89 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3576 dicendum quod opera de genere bonorum sine caritate facta dicuntur | 2846 dicendum quod opera de genere bonorum sine caritate facta dicuntur |
| 3577 mortua propter defectum caritatis et gratiae sicut principii. Hoc | 2847 mortua propter defectum caritatis et gratiae sicut principii. Hoc |
| 3578 autem non praestatur eis per poenitentiam subsequentem, ut ex tali | 2848 autem non praestatur eis per poenitentiam subsequentem, ut ex tali |
| 3579 principio procedant. Unde ratio non sequitur.</p> | 2849 principio procedant. Unde ratio non sequitur.</p><p title="III q. 89 a. 6 ad 3"><a name="51520"><span class="ref">[51520] IIIª q. 89 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3580 <p title="III q. 89 a. 6 ad 3"><a name="51520"><span class= | |
| 3581 "ref">[51520] IIIª q. 89 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3582 dicendum quod Deus recordatur bonorum quae quis facit in statu | 2850 dicendum quod Deus recordatur bonorum quae quis facit in statu |
| 3583 peccati, non ut remuneret ea in vita aeterna, quod debetur solis | 2851 peccati, non ut remuneret ea in vita aeterna, quod debetur solis |
| 3584 operibus vivis, idest ex caritate factis, sed remunerat temporali | 2852 operibus vivis, idest ex caritate factis, sed remunerat temporali |
| 3585 remuneratione. Sicut Gregorius dicit, in homilia de divite et | 2853 remuneratione. Sicut Gregorius dicit, in homilia de divite et |
| 3586 Lazaro, quod, <i>nisi dives ille aliquod bonum egisset et in | 2854 Lazaro, quod, <i>nisi dives ille aliquod bonum egisset et in |
| 3591 schismatico melius fuisse ei ut, Christum negando, nihil eorum | 2859 schismatico melius fuisse ei ut, Christum negando, nihil eorum |
| 3592 pateretur quae passus est confitendo, ut illud quod ait apostolus, | 2860 pateretur quae passus est confitendo, ut illud quod ait apostolus, |
| 3593 si tradidero corpus meum ita ut ardeam, caritatem autem non | 2861 si tradidero corpus meum ita ut ardeam, caritatem autem non |
| 3594 habuero, nihil mihi prodest, intelligatur ad regnum caelorum | 2862 habuero, nihil mihi prodest, intelligatur ad regnum caelorum |
| 3595 obtinendum, non ad extremi iudicii supplicium tolerabilius | 2863 obtinendum, non ad extremi iudicii supplicium tolerabilius |
| 3596 subeundum</i>.</p> | 2864 subeundum</i>.</p></div></div><div class="q" id="q90"><h2>Quaestio 90</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 90 pr."><a name="51521"><span class="ref">[51521] |
| 3597 <br /> | 2865 IIIª q. 90 pr.</span></a> Deinde considerandum est de partibus |
| 3598 <div class="D">Quaestio 90</div> | |
| 3599 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3600 <p title="III q. 90 pr."><a name="51521"><span class="ref">[51521] | |
| 3601 IIIª q. 90 pr.</span></a> Deinde considerandum est de partibus | |
| 3602 poenitentiae. Et primo, in generali; secundo, in speciali de | 2866 poenitentiae. Et primo, in generali; secundo, in speciali de |
| 3603 singulis. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum poenitentia | 2867 singulis. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum poenitentia |
| 3604 habeat partes. Secundo, de numero partium. Tertio, quales partes | 2868 habeat partes. Secundo, de numero partium. Tertio, quales partes |
| 3605 sint. Quarto, de divisione eius in partes subiectivas.</p> | 2869 sint. Quarto, de divisione eius in partes subiectivas.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 90 a. 1 arg. 1"><a name="51522"><span class="ref">[51522] IIIª q. 90 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 3606 <br /> | |
| 3607 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3608 <p title="III q. 90 a. 1 arg. 1"><a name="51522"><span class= | |
| 3609 "ref">[51522] IIIª q. 90 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3610 proceditur. Videtur quod poenitentiae non debent partes assignari. | 2870 proceditur. Videtur quod poenitentiae non debent partes assignari. |
| 3611 Sacramenta enim sunt in quibus divina virtus secretius operatur | 2871 Sacramenta enim sunt in quibus divina virtus secretius operatur |
| 3612 salutem. Sed virtus divina est una et simplex. Non ergo | 2872 salutem. Sed virtus divina est una et simplex. Non ergo |
| 3613 poenitentiae, cum sit sacramentum, debent partes assignari.</p> | 2873 poenitentiae, cum sit sacramentum, debent partes assignari.</p><p title="III q. 90 a. 1 arg. 2"><a name="51523"><span class="ref">[51523] IIIª q. 90 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3614 <p title="III q. 90 a. 1 arg. 2"><a name="51523"><span class= | |
| 3615 "ref">[51523] IIIª q. 90 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3616 poenitentia est virtus, et est sacramentum. Sed ei inquantum est | 2874 poenitentia est virtus, et est sacramentum. Sed ei inquantum est |
| 3617 virtus, non assignantur partes, cum virtus sit habitus quidam, qui | 2875 virtus, non assignantur partes, cum virtus sit habitus quidam, qui |
| 3618 est simplex qualitas mentis. Similiter etiam ei poenitentiae | 2876 est simplex qualitas mentis. Similiter etiam ei poenitentiae |
| 3619 inquantum est sacramentum, non videtur quod partes sint | 2877 inquantum est sacramentum, non videtur quod partes sint |
| 3620 assignandae, quia Baptismo et aliis sacramentis non assignantur | 2878 assignandae, quia Baptismo et aliis sacramentis non assignantur |
| 3621 partes. Ergo poenitentiae nullae debent partes assignari.</p> | 2879 partes. Ergo poenitentiae nullae debent partes assignari.</p><p title="III q. 90 a. 1 arg. 3"><a name="51524"><span class="ref">[51524] IIIª q. 90 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3622 <p title="III q. 90 a. 1 arg. 3"><a name="51524"><span class= | |
| 3623 "ref">[51524] IIIª q. 90 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3624 poenitentiae materia est peccatum, ut supra dictum est. Sed peccato | 2880 poenitentiae materia est peccatum, ut supra dictum est. Sed peccato |
| 3625 non assignantur partes. Ergo etiam nec poenitentiae sunt partes | 2881 non assignantur partes. Ergo etiam nec poenitentiae sunt partes |
| 3626 assignandae.</p> | 2882 assignandae.</p><p title="III q. 90 a. 1 s. c."><a name="51525"><span class="ref">[51525] IIIª q. 90 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 3627 <p title="III q. 90 a. 1 s. c."><a name="51525"><span class= | |
| 3628 "ref">[51525] IIIª q. 90 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3629 quod partes sunt ex quibus perfectio alicuius integratur. Sed | 2883 quod partes sunt ex quibus perfectio alicuius integratur. Sed |
| 3630 poenitentiae perfectio integratur ex pluribus, scilicet ex | 2884 poenitentiae perfectio integratur ex pluribus, scilicet ex |
| 3631 contritione, confessione et satisfactione. Ergo poenitentia habet | 2885 contritione, confessione et satisfactione. Ergo poenitentia habet |
| 3632 partes.</p> | 2886 partes.</p><p title="III q. 90 a. 1 co."><a name="51526"><span class="ref">[51526] IIIª q. 90 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 3633 <p title="III q. 90 a. 1 co."><a name="51526"><span class= | |
| 3634 "ref">[51526] IIIª q. 90 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3635 dicendum quod partes rei sunt in quas materialiter totum dividitur, | 2887 dicendum quod partes rei sunt in quas materialiter totum dividitur, |
| 3636 habent enim se partes ad totum sicut materia ad formam; unde in II | 2888 habent enim se partes ad totum sicut materia ad formam; unde in II |
| 3637 Physic. partes ponuntur in genere causae materialis, totum autem in | 2889 Physic. partes ponuntur in genere causae materialis, totum autem in |
| 3638 genere causae formalis. Ubicumque igitur ex parte materiae | 2890 genere causae formalis. Ubicumque igitur ex parte materiae |
| 3639 invenitur aliqua pluralitas, ibi est invenire partium rationem. | 2891 invenitur aliqua pluralitas, ibi est invenire partium rationem. |
| 3640 Dictum est autem supra quod in sacramento poenitentiae actus humani | 2892 Dictum est autem supra quod in sacramento poenitentiae actus humani |
| 3641 se habent per modum materiae. Et ideo, cum plures actus humani | 2893 se habent per modum materiae. Et ideo, cum plures actus humani |
| 3642 requirantur ad perfectionem poenitentiae, scilicet contritio, | 2894 requirantur ad perfectionem poenitentiae, scilicet contritio, |
| 3643 confessio et satisfactio, ut infra patebit, consequens est quod | 2895 confessio et satisfactio, ut infra patebit, consequens est quod |
| 3644 sacramentum poenitentiae habeat partes.</p> | 2896 sacramentum poenitentiae habeat partes.</p><p title="III q. 90 a. 1 ad 1"><a name="51527"><span class="ref">[51527] IIIª q. 90 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3645 <p title="III q. 90 a. 1 ad 1"><a name="51527"><span class= | |
| 3646 "ref">[51527] IIIª q. 90 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3647 dicendum quod quodlibet sacramentum habet simplicitatem ratione | 2897 dicendum quod quodlibet sacramentum habet simplicitatem ratione |
| 3648 virtutis divinae, quae in eo operatur. Sed virtus divina, propter | 2898 virtutis divinae, quae in eo operatur. Sed virtus divina, propter |
| 3649 sui magnitudinem, operari potest et per unum et per multa, ratione | 2899 sui magnitudinem, operari potest et per unum et per multa, ratione |
| 3650 quorum alicui sacramento possunt partes assignari.</p> | 2900 quorum alicui sacramento possunt partes assignari.</p><p title="III q. 90 a. 1 ad 2"><a name="51528"><span class="ref">[51528] IIIª q. 90 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3651 <p title="III q. 90 a. 1 ad 2"><a name="51528"><span class= | |
| 3652 "ref">[51528] IIIª q. 90 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3653 dicendum quod poenitentiae secundum quod est virtus, non | 2901 dicendum quod poenitentiae secundum quod est virtus, non |
| 3654 assignantur partes, actus enim humani, qui multiplicantur in | 2902 assignantur partes, actus enim humani, qui multiplicantur in |
| 3655 poenitentia, non comparantur ad habitum virtutis sicut partes, sed | 2903 poenitentia, non comparantur ad habitum virtutis sicut partes, sed |
| 3656 sicut effectus. Unde relinquitur quod partes assignentur | 2904 sicut effectus. Unde relinquitur quod partes assignentur |
| 3657 poenitentiae inquantum est sacramentum, ad quod actus humani | 2905 poenitentiae inquantum est sacramentum, ad quod actus humani |
| 3658 comparantur ut materia. In aliis autem sacramentis materia non sunt | 2906 comparantur ut materia. In aliis autem sacramentis materia non sunt |
| 3659 actus humani, sed aliqua res exterior, una quidem simplex, ut aqua | 2907 actus humani, sed aliqua res exterior, una quidem simplex, ut aqua |
| 3660 vel oleum; sive composita, ut chrisma. Et ideo aliis sacramentis | 2908 vel oleum; sive composita, ut chrisma. Et ideo aliis sacramentis |
| 3661 non assignantur partes.</p> | 2909 non assignantur partes.</p><p title="III q. 90 a. 1 ad 3"><a name="51529"><span class="ref">[51529] IIIª q. 90 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3662 <p title="III q. 90 a. 1 ad 3"><a name="51529"><span class= | |
| 3663 "ref">[51529] IIIª q. 90 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3664 dicendum quod peccata sunt materia remota poenitentiae, inquantum | 2910 dicendum quod peccata sunt materia remota poenitentiae, inquantum |
| 3665 scilicet sunt ut materia vel obiectum humanorum actuum, qui sunt | 2911 scilicet sunt ut materia vel obiectum humanorum actuum, qui sunt |
| 3666 propria materia poenitentiae prout est sacramentum.</p> | 2912 propria materia poenitentiae prout est sacramentum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 90 a. 2 arg. 1"><a name="51530"><span class="ref">[51530] IIIª q. 90 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 3667 <br /> | |
| 3668 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3669 <p title="III q. 90 a. 2 arg. 1"><a name="51530"><span class= | |
| 3670 "ref">[51530] IIIª q. 90 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3671 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter assignentur partes | 2913 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter assignentur partes |
| 3672 poenitentiae contritio, confessio et satisfactio. Contritio enim | 2914 poenitentiae contritio, confessio et satisfactio. Contritio enim |
| 3673 est in corde, et sic pertinet ad interiorem poenitentiam. Confessio | 2915 est in corde, et sic pertinet ad interiorem poenitentiam. Confessio |
| 3674 autem est in ore, et satisfactio in opere, et sic duo ultima | 2916 autem est in ore, et satisfactio in opere, et sic duo ultima |
| 3675 pertinent ad poenitentiam exteriorem. Poenitentia autem interior | 2917 pertinent ad poenitentiam exteriorem. Poenitentia autem interior |
| 3676 non est sacramentum, sed sola poenitentia exterior, quae sensui | 2918 non est sacramentum, sed sola poenitentia exterior, quae sensui |
| 3677 subiacet. Non ergo convenienter assignantur hae partes sacramento | 2919 subiacet. Non ergo convenienter assignantur hae partes sacramento |
| 3678 poenitentiae.</p> | 2920 poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 2 arg. 2"><a name="51531"><span class="ref">[51531] IIIª q. 90 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 3679 <p title="III q. 90 a. 2 arg. 2"><a name="51531"><span class= | |
| 3680 "ref">[51531] IIIª q. 90 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 3681 sacramento novae legis confertur gratia, ut supra habitum est. Sed | 2921 sacramento novae legis confertur gratia, ut supra habitum est. Sed |
| 3682 in satisfactione non confertur aliqua gratia. Ergo satisfactio non | 2922 in satisfactione non confertur aliqua gratia. Ergo satisfactio non |
| 3683 est pars sacramenti.</p> | 2923 est pars sacramenti.</p><p title="III q. 90 a. 2 arg. 3"><a name="51532"><span class="ref">[51532] IIIª q. 90 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, non |
| 3684 <p title="III q. 90 a. 2 arg. 3"><a name="51532"><span class= | |
| 3685 "ref">[51532] IIIª q. 90 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, non | |
| 3686 est idem fructus rei et pars. Sed satisfactio est fructus | 2924 est idem fructus rei et pars. Sed satisfactio est fructus |
| 3687 poenitentiae, secundum illud Luc. III, <i>facite vobis dignos | 2925 poenitentiae, secundum illud Luc. III, <i>facite vobis dignos |
| 3688 fructus poenitentiae</i>. Ergo non est pars poenitentiae.</p> | 2926 fructus poenitentiae</i>. Ergo non est pars poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 2 arg. 4"><a name="51533"><span class="ref">[51533] IIIª q. 90 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 3689 <p title="III q. 90 a. 2 arg. 4"><a name="51533"><span class= | |
| 3690 "ref">[51533] IIIª q. 90 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3691 poenitentia ordinatur contra peccatum. Sed peccatum potest perfici | 2927 poenitentia ordinatur contra peccatum. Sed peccatum potest perfici |
| 3692 solum in corde per consensum, ut in secunda parte habitum est. Ergo | 2928 solum in corde per consensum, ut in secunda parte habitum est. Ergo |
| 3693 et poenitentia. Non ergo debent poenitentiae partes poni confessio | 2929 et poenitentia. Non ergo debent poenitentiae partes poni confessio |
| 3694 oris et satisfactio operis.</p> | 2930 oris et satisfactio operis.</p><p title="III q. 90 a. 2 s. c."><a name="51534"><span class="ref">[51534] IIIª q. 90 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 3695 <p title="III q. 90 a. 2 s. c."><a name="51534"><span class= | |
| 3696 "ref">[51534] IIIª q. 90 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3697 videtur quod debeant poni plures partes poenitentiae. Pars enim | 2931 videtur quod debeant poni plures partes poenitentiae. Pars enim |
| 3698 hominis ponitur non solum corpus, quasi materia, sed etiam anima, | 2932 hominis ponitur non solum corpus, quasi materia, sed etiam anima, |
| 3699 quae est forma. Sed tria praedicta, cum sint actus poenitentis, se | 2933 quae est forma. Sed tria praedicta, cum sint actus poenitentis, se |
| 3700 habent sicut materia, absolutio autem sacerdotis se habet per modum | 2934 habent sicut materia, absolutio autem sacerdotis se habet per modum |
| 3701 formae. Ergo absolutio sacerdotis debet poni quarta pars | 2935 formae. Ergo absolutio sacerdotis debet poni quarta pars |
| 3702 poenitentiae.</p> | 2936 poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 2 co."><a name="51535"><span class="ref">[51535] IIIª q. 90 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 3703 <p title="III q. 90 a. 2 co."><a name="51535"><span class= | |
| 3704 "ref">[51535] IIIª q. 90 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3705 dicendum quod duplex est pars, ut dicitur in V Metaphys. scilicet | 2937 dicendum quod duplex est pars, ut dicitur in V Metaphys. scilicet |
| 3706 pars essentiae, et pars quantitatis. Partes quidem essentiae sunt, | 2938 pars essentiae, et pars quantitatis. Partes quidem essentiae sunt, |
| 3707 naturaliter quidem, forma et materia, logice autem, genus et | 2939 naturaliter quidem, forma et materia, logice autem, genus et |
| 3708 differentia. Hoc autem modo quodlibet sacramentum distinguitur in | 2940 differentia. Hoc autem modo quodlibet sacramentum distinguitur in |
| 3709 materiam et formam sicut in partes essentiae, unde et supra dictum | 2941 materiam et formam sicut in partes essentiae, unde et supra dictum |
| 3724 parte poenitentis, primo quidem, voluntas recompensandi, quod fit | 2956 parte poenitentis, primo quidem, voluntas recompensandi, quod fit |
| 3725 per contritionem; secundo, quod se subiiciat arbitrio sacerdotis | 2957 per contritionem; secundo, quod se subiiciat arbitrio sacerdotis |
| 3726 loco Dei, quod fit in confessione; tertio, quod recompenset | 2958 loco Dei, quod fit in confessione; tertio, quod recompenset |
| 3727 secundum arbitrium ministri Dei, quod fit in satisfactione. Et ideo | 2959 secundum arbitrium ministri Dei, quod fit in satisfactione. Et ideo |
| 3728 contritio, confessio et satisfactio ponuntur partes | 2960 contritio, confessio et satisfactio ponuntur partes |
| 3729 poenitentiae.</p> | 2961 poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 2 ad 1"><a name="51536"><span class="ref">[51536] IIIª q. 90 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3730 <p title="III q. 90 a. 2 ad 1"><a name="51536"><span class= | |
| 3731 "ref">[51536] IIIª q. 90 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3732 dicendum quod contritio secundum essentiam quidem est in corde, et | 2962 dicendum quod contritio secundum essentiam quidem est in corde, et |
| 3733 pertinet ad interiorem poenitentiam, virtualiter autem pertinet ad | 2963 pertinet ad interiorem poenitentiam, virtualiter autem pertinet ad |
| 3734 poenitentiam exteriorem, inquantum scilicet implicat propositum | 2964 poenitentiam exteriorem, inquantum scilicet implicat propositum |
| 3735 confitendi et satisfaciendi.</p> | 2965 confitendi et satisfaciendi.</p><p title="III q. 90 a. 2 ad 2"><a name="51537"><span class="ref">[51537] IIIª q. 90 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3736 <p title="III q. 90 a. 2 ad 2"><a name="51537"><span class= | |
| 3737 "ref">[51537] IIIª q. 90 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3738 dicendum quod satisfactio confert gratiam prout est in proposito, | 2966 dicendum quod satisfactio confert gratiam prout est in proposito, |
| 3739 et auget eam prout est in executione, sicut Baptismus in adultis, | 2967 et auget eam prout est in executione, sicut Baptismus in adultis, |
| 3740 ut supra dictum est.</p> | 2968 ut supra dictum est.</p><p title="III q. 90 a. 2 ad 3"><a name="51538"><span class="ref">[51538] IIIª q. 90 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3741 <p title="III q. 90 a. 2 ad 3"><a name="51538"><span class= | |
| 3742 "ref">[51538] IIIª q. 90 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3743 dicendum quod satisfactio est pars poenitentiae sacramenti; fructus | 2969 dicendum quod satisfactio est pars poenitentiae sacramenti; fructus |
| 3744 autem poenitentiae virtutis.</p> | 2970 autem poenitentiae virtutis.</p><p title="III q. 90 a. 2 ad 4"><a name="51539"><span class="ref">[51539] IIIª q. 90 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 3745 <p title="III q. 90 a. 2 ad 4"><a name="51539"><span class= | |
| 3746 "ref">[51539] IIIª q. 90 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3747 dicendum quod plura requiruntur ad bonum, quod procedit ex integra | 2971 dicendum quod plura requiruntur ad bonum, quod procedit ex integra |
| 3748 causa, quam ad malum, quod procedit ex singularibus defectibus, | 2972 causa, quam ad malum, quod procedit ex singularibus defectibus, |
| 3749 secundum Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Et ideo, licet peccatum | 2973 secundum Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Et ideo, licet peccatum |
| 3750 perficiatur in consensu cordis, ad perfectionem tamen poenitentiae | 2974 perficiatur in consensu cordis, ad perfectionem tamen poenitentiae |
| 3751 requiritur et contritio cordis, et confessio oris, et satisfactio | 2975 requiritur et contritio cordis, et confessio oris, et satisfactio |
| 3752 operis.</p> | 2976 operis.</p><p title="III q. 90 a. 2 ad 5"><a name="51540"><span class="ref">[51540] IIIª q. 90 a. 2 ad 5</span></a> Ad contrarium |
| 3753 <p title="III q. 90 a. 2 ad 5"><a name="51540"><span class= | 2977 patet solutio per ea quae dicta sunt.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 90 a. 3 arg. 1"><a name="51541"><span class="ref">[51541] IIIª q. 90 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 3754 "ref">[51540] IIIª q. 90 a. 2 ad 5</span></a> Ad contrarium | |
| 3755 patet solutio per ea quae dicta sunt.</p> | |
| 3756 <br /> | |
| 3757 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3758 <p title="III q. 90 a. 3 arg. 1"><a name="51541"><span class= | |
| 3759 "ref">[51541] IIIª q. 90 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3760 proceditur. Videtur quod praedicta tria non sint partes integrales | 2978 proceditur. Videtur quod praedicta tria non sint partes integrales |
| 3761 poenitentiae. Poenitentia enim, ut dictum est, contra peccatum | 2979 poenitentiae. Poenitentia enim, ut dictum est, contra peccatum |
| 3762 ordinatur. Sed peccatum cordis, oris et operis sunt partes | 2980 ordinatur. Sed peccatum cordis, oris et operis sunt partes |
| 3763 subiectivae peccati, et non partes integrales, quia peccatum de | 2981 subiectivae peccati, et non partes integrales, quia peccatum de |
| 3764 quolibet horum praedicatur. Ergo etiam in poenitentia contritio | 2982 quolibet horum praedicatur. Ergo etiam in poenitentia contritio |
| 3765 cordis et confessio oris et satisfactio operis non sunt partes | 2983 cordis et confessio oris et satisfactio operis non sunt partes |
| 3766 integrales.</p> | 2984 integrales.</p><p title="III q. 90 a. 3 arg. 2"><a name="51542"><span class="ref">[51542] IIIª q. 90 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3767 <p title="III q. 90 a. 3 arg. 2"><a name="51542"><span class= | |
| 3768 "ref">[51542] IIIª q. 90 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3769 nulla pars integralis in se continet aliam sibi condivisam. Sed | 2985 nulla pars integralis in se continet aliam sibi condivisam. Sed |
| 3770 contritio continet in se confessionem et satisfactionem in | 2986 contritio continet in se confessionem et satisfactionem in |
| 3771 proposito. Ergo non sunt partes integrales.</p> | 2987 proposito. Ergo non sunt partes integrales.</p><p title="III q. 90 a. 3 arg. 3"><a name="51543"><span class="ref">[51543] IIIª q. 90 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, ex |
| 3772 <p title="III q. 90 a. 3 arg. 3"><a name="51543"><span class= | |
| 3773 "ref">[51543] IIIª q. 90 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, ex | |
| 3774 partibus integralibus simul et aequaliter constituitur totum, sicut | 2988 partibus integralibus simul et aequaliter constituitur totum, sicut |
| 3775 linea ex suis partibus. Sed hoc non contingit hic. Ergo praedicta | 2989 linea ex suis partibus. Sed hoc non contingit hic. Ergo praedicta |
| 3776 non sunt partes integrales poenitentiae.</p> | 2990 non sunt partes integrales poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 3 s. c."><a name="51544"><span class="ref">[51544] IIIª q. 90 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 3777 <p title="III q. 90 a. 3 s. c."><a name="51544"><span class= | |
| 3778 "ref">[51544] IIIª q. 90 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3779 illae dicuntur partes integrales ex quibus integratur perfectio | 2991 illae dicuntur partes integrales ex quibus integratur perfectio |
| 3780 totius. Sed ex tribus praedictis integratur perfectio poenitentiae. | 2992 totius. Sed ex tribus praedictis integratur perfectio poenitentiae. |
| 3781 Ergo sunt partes integrales poenitentiae.</p> | 2993 Ergo sunt partes integrales poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 3 co."><a name="51545"><span class="ref">[51545] IIIª q. 90 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 3782 <p title="III q. 90 a. 3 co."><a name="51545"><span class= | |
| 3783 "ref">[51545] IIIª q. 90 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3784 dicendum quod quidam dixerunt haec tria esse partes subiectivas | 2994 dicendum quod quidam dixerunt haec tria esse partes subiectivas |
| 3785 poenitentiae. Sed hoc non potest esse. Quia partibus subiectivis | 2995 poenitentiae. Sed hoc non potest esse. Quia partibus subiectivis |
| 3786 singulis adest tota virtus totius, et simul, et aequaliter, sicut | 2996 singulis adest tota virtus totius, et simul, et aequaliter, sicut |
| 3787 tota virtus animalis, inquantum est animal, salvatur in qualibet | 2997 tota virtus animalis, inquantum est animal, salvatur in qualibet |
| 3788 specie animalis, quae simul et aequaliter dividunt animal. Sed hoc | 2998 specie animalis, quae simul et aequaliter dividunt animal. Sed hoc |
| 3791 potentialibus adest totum secundum totam essentiam, sicut tota | 3001 potentialibus adest totum secundum totam essentiam, sicut tota |
| 3792 essentia animae adest cuilibet eius potentiae. Sed hoc non est in | 3002 essentia animae adest cuilibet eius potentiae. Sed hoc non est in |
| 3793 proposito. Unde relinquitur quod praedicta tria sint partes | 3003 proposito. Unde relinquitur quod praedicta tria sint partes |
| 3794 integrales poenitentiae, ad quarum rationem exigitur ut totum non | 3004 integrales poenitentiae, ad quarum rationem exigitur ut totum non |
| 3795 adsit singulis partibus neque secundum totam virtutem eius, neque | 3005 adsit singulis partibus neque secundum totam virtutem eius, neque |
| 3796 secundum totam essentiam, sed omnibus simul.</p> | 3006 secundum totam essentiam, sed omnibus simul.</p><p title="III q. 90 a. 3 ad 1"><a name="51546"><span class="ref">[51546] IIIª q. 90 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3797 <p title="III q. 90 a. 3 ad 1"><a name="51546"><span class= | |
| 3798 "ref">[51546] IIIª q. 90 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3799 dicendum quod peccatum, quia rationem mali habet, potest in uno | 3007 dicendum quod peccatum, quia rationem mali habet, potest in uno |
| 3800 tantum perfici, ut dictum est. Et ideo peccatum quod in solo corde | 3008 tantum perfici, ut dictum est. Et ideo peccatum quod in solo corde |
| 3801 perficitur, est una species peccati. Alia vero species est peccatum | 3009 perficitur, est una species peccati. Alia vero species est peccatum |
| 3802 quod perficitur in corde et ore. Tertia vero species est peccatum | 3010 quod perficitur in corde et ore. Tertia vero species est peccatum |
| 3803 quod perficitur in corde et opere. Et huius peccati partes quasi | 3011 quod perficitur in corde et opere. Et huius peccati partes quasi |
| 3804 integrales sunt quod est in corde, et quod est in ore, et quod est | 3012 integrales sunt quod est in corde, et quod est in ore, et quod est |
| 3805 in opere. Et ideo poenitentiae, quae in his tribus perficitur, haec | 3013 in opere. Et ideo poenitentiae, quae in his tribus perficitur, haec |
| 3806 tria sunt partes integrales.</p> | 3014 tria sunt partes integrales.</p><p title="III q. 90 a. 3 ad 2"><a name="51547"><span class="ref">[51547] IIIª q. 90 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3807 <p title="III q. 90 a. 3 ad 2"><a name="51547"><span class= | |
| 3808 "ref">[51547] IIIª q. 90 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3809 dicendum quod una pars integralis potest continere totum, licet non | 3015 dicendum quod una pars integralis potest continere totum, licet non |
| 3810 secundum essentiam, fundamentum enim quodammodo virtute continet | 3016 secundum essentiam, fundamentum enim quodammodo virtute continet |
| 3811 totum aedificium. Et hoc modo contritio continet virtute totam | 3017 totum aedificium. Et hoc modo contritio continet virtute totam |
| 3812 poenitentiam.</p> | 3018 poenitentiam.</p><p title="III q. 90 a. 3 ad 3"><a name="51548"><span class="ref">[51548] IIIª q. 90 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3813 <p title="III q. 90 a. 3 ad 3"><a name="51548"><span class= | |
| 3814 "ref">[51548] IIIª q. 90 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3815 dicendum quod omnes partes integrales habent ordinem quendam ad | 3019 dicendum quod omnes partes integrales habent ordinem quendam ad |
| 3816 invicem. Sed quaedam habent ordinem tantum in situ, sive | 3020 invicem. Sed quaedam habent ordinem tantum in situ, sive |
| 3817 consequenter se habeant, sicut partes exercitus; sive se tangant, | 3021 consequenter se habeant, sicut partes exercitus; sive se tangant, |
| 3818 sicut partes acervi; sive etiam colligentur, sicut partes domus; | 3022 sicut partes acervi; sive etiam colligentur, sicut partes domus; |
| 3819 sive etiam continuentur, sicut partes lineae. Quaedam vero habent | 3023 sive etiam continuentur, sicut partes lineae. Quaedam vero habent |
| 3820 insuper ordinem virtutis, sicut partes animalis, quarum prima | 3024 insuper ordinem virtutis, sicut partes animalis, quarum prima |
| 3821 virtute est cor, et aliae quodam ordine virtutis dependent ab | 3025 virtute est cor, et aliae quodam ordine virtutis dependent ab |
| 3822 invicem. Tertio modo ordinantur ordine temporis, sicut partes | 3026 invicem. Tertio modo ordinantur ordine temporis, sicut partes |
| 3823 temporis et motus. Partes igitur poenitentiae habent ad invicem | 3027 temporis et motus. Partes igitur poenitentiae habent ad invicem |
| 3824 ordinem virtutis et temporis, quia sunt actus; non autem ordinem | 3028 ordinem virtutis et temporis, quia sunt actus; non autem ordinem |
| 3825 situs, quia non habent positionem.</p> | 3029 situs, quia non habent positionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 90 a. 4 arg. 1"><a name="51549"><span class="ref">[51549] IIIª q. 90 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 3826 <br /> | |
| 3827 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3828 <p title="III q. 90 a. 4 arg. 1"><a name="51549"><span class= | |
| 3829 "ref">[51549] IIIª q. 90 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3830 proceditur. Videtur quod inconvenienter dividatur poenitentia in | 3030 proceditur. Videtur quod inconvenienter dividatur poenitentia in |
| 3831 poenitentiam ante Baptismum, et poenitentiam mortalium, et | 3031 poenitentiam ante Baptismum, et poenitentiam mortalium, et |
| 3832 poenitentiam venialium. Poenitentia enim est secunda tabula post | 3032 poenitentiam venialium. Poenitentia enim est secunda tabula post |
| 3833 naufragium, ut supra dictum est, Baptismus autem prima. Illud ergo | 3033 naufragium, ut supra dictum est, Baptismus autem prima. Illud ergo |
| 3834 quod est ante Baptismum, non debet poni species poenitentiae.</p> | 3034 quod est ante Baptismum, non debet poni species poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 4 arg. 2"><a name="51550"><span class="ref">[51550] IIIª q. 90 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 3835 <p title="III q. 90 a. 4 arg. 2"><a name="51550"><span class= | |
| 3836 "ref">[51550] IIIª q. 90 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3837 quod potest destruere maius, potest etiam destruere minus. Sed | 3035 quod potest destruere maius, potest etiam destruere minus. Sed |
| 3838 mortale est maius peccatum quam veniale. Illa vero poenitentia quae | 3036 mortale est maius peccatum quam veniale. Illa vero poenitentia quae |
| 3839 est de mortalibus, eadem etiam est de venialibus. Non ergo debent | 3037 est de mortalibus, eadem etiam est de venialibus. Non ergo debent |
| 3840 poni diversae species poenitentiae.</p> | 3038 poni diversae species poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 4 arg. 3"><a name="51551"><span class="ref">[51551] IIIª q. 90 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 3841 <p title="III q. 90 a. 4 arg. 3"><a name="51551"><span class= | |
| 3842 "ref">[51551] IIIª q. 90 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3843 sicut post Baptismum peccatur venialiter et mortaliter, ita etiam | 3039 sicut post Baptismum peccatur venialiter et mortaliter, ita etiam |
| 3844 ante Baptismum. Si ergo post Baptismum distinguitur poenitentia | 3040 ante Baptismum. Si ergo post Baptismum distinguitur poenitentia |
| 3845 venialium et mortalium, pari ratione debet distingui ante | 3041 venialium et mortalium, pari ratione debet distingui ante |
| 3846 Baptismum. Non ergo convenienter distinguitur poenitentia per has | 3042 Baptismum. Non ergo convenienter distinguitur poenitentia per has |
| 3847 species.</p> | 3043 species.</p><p title="III q. 90 a. 4 s. c."><a name="51552"><span class="ref">[51552] IIIª q. 90 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 3848 <p title="III q. 90 a. 4 s. c."><a name="51552"><span class= | |
| 3849 "ref">[51552] IIIª q. 90 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3850 quod Augustinus, in libro de poenitentia, ponit praedictas tres | 3044 quod Augustinus, in libro de poenitentia, ponit praedictas tres |
| 3851 species poenitentiae.</p> | 3045 species poenitentiae.</p><p title="III q. 90 a. 4 co."><a name="51553"><span class="ref">[51553] IIIª q. 90 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 3852 <p title="III q. 90 a. 4 co."><a name="51553"><span class= | |
| 3853 "ref">[51553] IIIª q. 90 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3854 dicendum quod haec divisio est poenitentiae secundum quod est | 3046 dicendum quod haec divisio est poenitentiae secundum quod est |
| 3855 virtus. Est autem considerandum quod quaelibet virtus operatur | 3047 virtus. Est autem considerandum quod quaelibet virtus operatur |
| 3856 secundum congruentiam temporis, sicut et secundum alias debitas | 3048 secundum congruentiam temporis, sicut et secundum alias debitas |
| 3857 circumstantias. Unde et virtus poenitentiae actum suum habet in hoc | 3049 circumstantias. Unde et virtus poenitentiae actum suum habet in hoc |
| 3858 tempore secundum quod convenit novae legi pertinet autem ad | 3050 tempore secundum quod convenit novae legi pertinet autem ad |
| 3866 quae est ante Baptismum. Secunda autem immutatio est per | 3058 quae est ante Baptismum. Secunda autem immutatio est per |
| 3867 reformationem vitae praeteritae iam corruptae. Et haec pertinet ad | 3059 reformationem vitae praeteritae iam corruptae. Et haec pertinet ad |
| 3868 poenitentiam mortalium post Baptismum. Tertia autem immutatio est | 3060 poenitentiam mortalium post Baptismum. Tertia autem immutatio est |
| 3869 in perfectiorem operationem vitae. Et haec pertinet ad poenitentiam | 3061 in perfectiorem operationem vitae. Et haec pertinet ad poenitentiam |
| 3870 venialium, quae remittuntur per aliquem ferventem actum caritatis, | 3062 venialium, quae remittuntur per aliquem ferventem actum caritatis, |
| 3871 ut supra dictum est.</p> | 3063 ut supra dictum est.</p><p title="III q. 90 a. 4 ad 1"><a name="51554"><span class="ref">[51554] IIIª q. 90 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 3872 <p title="III q. 90 a. 4 ad 1"><a name="51554"><span class= | |
| 3873 "ref">[51554] IIIª q. 90 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3874 dicendum quod poenitentia quae est ante Baptismum, non est | 3064 dicendum quod poenitentia quae est ante Baptismum, non est |
| 3875 sacramentum, sed est actus virtutis disponens ad sacramentum | 3065 sacramentum, sed est actus virtutis disponens ad sacramentum |
| 3876 Baptismi.</p> | 3066 Baptismi.</p><p title="III q. 90 a. 4 ad 2"><a name="51555"><span class="ref">[51555] IIIª q. 90 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 3877 <p title="III q. 90 a. 4 ad 2"><a name="51555"><span class= | |
| 3878 "ref">[51555] IIIª q. 90 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3879 dicendum quod poenitentia quae delet peccata mortalia delet etiam | 3067 dicendum quod poenitentia quae delet peccata mortalia delet etiam |
| 3880 venialia, sed non convertitur. Et ideo hae duae poenitentiae se | 3068 venialia, sed non convertitur. Et ideo hae duae poenitentiae se |
| 3881 habent sicut perfectum et imperfectum.</p> | 3069 habent sicut perfectum et imperfectum.</p><p title="III q. 90 a. 4 ad 3"><a name="51556"><span class="ref">[51556] IIIª q. 90 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 3882 <p title="III q. 90 a. 4 ad 3"><a name="51556"><span class= | |
| 3883 "ref">[51556] IIIª q. 90 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3884 dicendum quod ante Baptismum non sunt peccata venialia sine | 3070 dicendum quod ante Baptismum non sunt peccata venialia sine |
| 3885 mortalibus. Et quia veniale sine mortali dimitti non potest, ut | 3071 mortalibus. Et quia veniale sine mortali dimitti non potest, ut |
| 3886 supra dictum est; ideo ante Baptismum non distinguitur poenitentia | 3072 supra dictum est; ideo ante Baptismum non distinguitur poenitentia |
| 3887 mortalium et venialium.</p> | 3073 mortalium et venialium.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 3888 <div class="centro"><br /> | 3074 <p><a href="sth4083.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> |
| 3889 <p><a href="sth4083.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | 3075 <a href="iopera.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> |
| 3890 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | 3076 <br/> |
| 3891 <a href="iopera.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | 3077 <hr/> |
| 3892 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | 3078 <br/> |
| 3893 <br /> | 3079 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad |
| 3894 <hr /> | 3080 hanc editionem<br/> |
| 3895 <br /> | 3081 Iura omnia asservantur<br/> |
| 3896 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | 3082 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> |
| 3897 hanc editionem<br /> | 3083 </div></body> |
| 3898 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 3899 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 3900 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 3901 </div> | |
| 3902 </body> | |
| 3903 </html> | 3084 </html> |
