Mercurial > hg > Aquinas

comparison summa/latin/sth2055.html @ 121:500614f45701

Find changesets by keywords (author, files, the commit message), revision number or hash, or revset expression.
old changes?
author ht
date Sat, 30 Oct 2021 17:52:06 +0000
parents 03759e5c1080
children
comparison
equal deleted inserted replaced
120:c0c036bea7c1 121:500614f45701
1278 acquisita per consuetudinem, quae est in modum naturae. Unde de 1278 acquisita per consuetudinem, quae est in modum naturae. Unde de
1279 virtute dicit Tullius, in sua rhetorica, quod est <i>habitus in 1279 virtute dicit Tullius, in sua rhetorica, quod est <i>habitus in
1280 modum naturae, rationi consentaneus</i>. In homine tamen id quod ex 1280 modum naturae, rationi consentaneus</i>. In homine tamen id quod ex
1281 consuetudine acquiritur in memoria, et in aliis viribus sensitivis 1281 consuetudine acquiritur in memoria, et in aliis viribus sensitivis
1282 apprehensivis, non est habitus per se; sed aliquid annexum 1282 apprehensivis, non est habitus per se; sed aliquid annexum
1283 habitibus intellectivae partis, ut supra dictum est. Sed tamen si 1283 habitibus intellectivae partis, ut supra dictum est.</p><p> Sed tamen si
1284 qui sunt habitus in talibus viribus, virtutes dici non possunt. 1284 qui sunt habitus in talibus viribus, virtutes dici non possunt.
1285 Virtus enim est habitus perfectus, quo non contingit nisi bonum 1285 Virtus enim est habitus perfectus, quo non contingit nisi bonum
1286 operari, unde oportet quod virtus sit in illa potentia quae est 1286 operari, unde oportet quod virtus sit in illa potentia quae est
1287 consummativa boni operis. Cognitio autem veri non consummatur in 1287 consummativa boni operis. Cognitio autem veri non consummatur in
1288 viribus sensitivis apprehensivis; sed huiusmodi vires sunt quasi 1288 viribus sensitivis apprehensivis; sed huiusmodi vires sunt quasi
1870 Unde, cum virtus sit habitus quo perficimur ad bene agendum, 1870 Unde, cum virtus sit habitus quo perficimur ad bene agendum,
1871 sequeretur quod in sola ratione esset, et sic nulla virtus esset 1871 sequeretur quod in sola ratione esset, et sic nulla virtus esset
1872 nisi intellectualis. Et haec fuit opinio Socratis, qui dixit omnes 1872 nisi intellectualis. Et haec fuit opinio Socratis, qui dixit omnes
1873 virtutes esse prudentias, ut dicitur in VI Ethic. Unde ponebat quod 1873 virtutes esse prudentias, ut dicitur in VI Ethic. Unde ponebat quod
1874 homo, scientia in eo existente, peccare non poterat; sed quicumque 1874 homo, scientia in eo existente, peccare non poterat; sed quicumque
1875 peccabat, peccabat propter ignorantiam. Hoc autem procedit ex 1875 peccabat, peccabat propter ignorantiam.</p><p>Hoc autem procedit ex
1876 suppositione falsi. Pars enim appetitiva obedit rationi non omnino 1876 suppositione falsi. Pars enim appetitiva obedit rationi non omnino
1877 ad nutum, sed cum aliqua contradictione, unde philosophus dicit, in 1877 ad nutum, sed cum aliqua contradictione, unde philosophus dicit, in
1878 I Polit., quod ratio imperat appetitivae principatu politico, quo 1878 I Polit., quod ratio imperat appetitivae principatu politico, quo
1879 scilicet aliquis praeest liberis, qui habent ius in aliquo 1879 scilicet aliquis praeest liberis, qui habent ius in aliquo
1880 contradicendi. Unde Augustinus dicit, super Psalm., quod 1880 contradicendi. Unde Augustinus dicit, super Psalm., quod
1881 <i>interdum praecedit intellectus, et sequitur tardus aut nullus 1881 <i>interdum praecedit intellectus, et sequitur tardus aut nullus
1882 affectus</i>, intantum quod quandoque passionibus vel habitibus 1882 affectus</i>, intantum quod quandoque passionibus vel habitibus
1883 appetitivae partis hoc agitur, ut usus rationis in particulari 1883 appetitivae partis hoc agitur, ut usus rationis in particulari
1884 impediatur. Et secundum hoc, aliqualiter verum est quod Socrates 1884 impediatur. Et secundum hoc, aliqualiter verum est quod Socrates
1885 dixit, quod scientia praesente, non peccatur, si tamen hoc 1885 dixit, quod scientia praesente, non peccatur, si tamen hoc
1886 extendatur usque ad usum rationis in particulari eligibili. Sic 1886 extendatur usque ad usum rationis in particulari eligibili.</p><p>Sic
1887 igitur ad hoc quod homo bene agat, requiritur quod non solum ratio 1887 igitur ad hoc quod homo bene agat, requiritur quod non solum ratio
1888 sit bene disposita per habitum virtutis intellectualis; sed etiam 1888 sit bene disposita per habitum virtutis intellectualis; sed etiam
1889 quod vis appetitiva sit bene disposita per habitum virtutis 1889 quod vis appetitiva sit bene disposita per habitum virtutis
1890 moralis. Sicut igitur appetitus distinguitur a ratione, ita virtus 1890 moralis. Sicut igitur appetitus distinguitur a ratione, ita virtus
1891 moralis distinguitur ab intellectuali. Unde sicut appetitus est 1891 moralis distinguitur ab intellectuali. Unde sicut appetitus est
4206 non sit ultimum indivisibile, ut dictum est.</p><p title="I-II q. 66 a. 1 ad 3"><a name="36244"><span class="ref">[36244] Iª-IIae q. 66 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium 4206 non sit ultimum indivisibile, ut dictum est.</p><p title="I-II q. 66 a. 1 ad 3"><a name="36244"><span class="ref">[36244] Iª-IIae q. 66 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
4207 dicendum quod Deus non operatur secundum necessitatem naturae, sed 4207 dicendum quod Deus non operatur secundum necessitatem naturae, sed
4208 secundum ordinem suae sapientiae, secundum quam diversam mensuram 4208 secundum ordinem suae sapientiae, secundum quam diversam mensuram
4209 virtutis hominibus largitur, secundum illud ad Ephes. IV, 4209 virtutis hominibus largitur, secundum illud ad Ephes. IV,
4210 <i>unicuique vestrum data est gratia secundum mensuram donationis 4210 <i>unicuique vestrum data est gratia secundum mensuram donationis
4211 Christi</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="I-II q. 66 a. 2 arg. 1"><a name="36245"><span class="ref">[36245] Iª-IIae q. 66 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum 4211 Christi</i>.</p></div>
4212 <div class="a">
4213 <h3>Articulus 2</h3>
4214 <p title="I-II q. 66 a. 2 arg. 1"><a name="36245"><span class="ref">[36245] Iª-IIae q. 66 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum
4212 sic proceditur. Videtur quod non omnes virtutes in uno et eodem 4215 sic proceditur. Videtur quod non omnes virtutes in uno et eodem
4213 sint aequaliter intensae. Dicit enim apostolus, I ad Cor. VII, 4216 sint aequaliter intensae. Dicit enim apostolus, I ad Cor. VII,
4214 <i>unusquisque habet proprium donum a Deo, alius quidem sic, alius 4217 <i>unusquisque habet proprium donum a Deo, alius quidem sic, alius
4215 autem sic</i>. Non esset autem unum donum magis proprium alicui 4218 autem sic</i>. Non esset autem unum donum magis proprium alicui
4216 quam aliud, si omnes virtutes dono Dei infusas quilibet aequaliter 4219 quam aliud, si omnes virtutes dono Dei infusas quilibet aequaliter
4217 haberet. Ergo videtur quod non omnes virtutes sint aequales in uno 4220 haberet. Ergo videtur quod non omnes virtutes sint aequales in uno
4218 et eodem.</p><p title="I-II q. 66 a. 2 arg. 2"><a name="36246"><span class="ref">[36246] Iª-IIae q. 66 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, 4221 et eodem.</p>
4222 <p title="I-II q. 66 a. 2 arg. 2"><a name="36246"><span class="ref">[36246] Iª-IIae q. 66 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea,
4219 si omnes virtutes essent aeque intensae in uno et eodem, sequeretur 4223 si omnes virtutes essent aeque intensae in uno et eodem, sequeretur
4220 quod quicumque excederet aliquem in una virtute, excederet ipsum in 4224 quod quicumque excederet aliquem in una virtute, excederet ipsum in
4221 omnibus aliis virtutibus. Sed hoc patet esse falsum, quia diversi 4225 omnibus aliis virtutibus. Sed hoc patet esse falsum, quia diversi
4222 sancti de diversis virtutibus praecipue laudantur; sicut Abraham de 4226 sancti de diversis virtutibus praecipue laudantur; sicut Abraham de
4223 fide, Moyses de mansuetudine, Iob de patientia. Unde et de quolibet 4227 fide, Moyses de mansuetudine, Iob de patientia. Unde et de quolibet
4224 confessore cantatur in Ecclesia, <i>non est inventus similis illi, 4228 confessore cantatur in Ecclesia, <i>non est inventus similis illi,
4225 qui conservaret legem excelsi</i>; eo quod quilibet habuit 4229 qui conservaret legem excelsi</i>; eo quod quilibet habuit
4226 praerogativam alicuius virtutis. Non ergo omnes virtutes sunt 4230 praerogativam alicuius virtutis. Non ergo omnes virtutes sunt
4227 aequales in uno et eodem.</p><p title="I-II q. 66 a. 2 arg. 3"><a name="36247"><span class="ref">[36247] Iª-IIae q. 66 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, 4231 aequales in uno et eodem.</p>
4232 <p title="I-II q. 66 a. 2 arg. 3"><a name="36247"><span class="ref">[36247] Iª-IIae q. 66 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea,
4228 quanto habitus est intensior, tanto homo secundum ipsum 4233 quanto habitus est intensior, tanto homo secundum ipsum
4229 delectabilius et promptius operatur. Sed experimento patet quod 4234 delectabilius et promptius operatur. Sed experimento patet quod
4230 unus homo delectabilius et promptius operatur actum unius virtutis 4235 unus homo delectabilius et promptius operatur actum unius virtutis
4231 quam actum alterius. Non ergo omnes virtutes sunt aequales in uno 4236 quam actum alterius. Non ergo omnes virtutes sunt aequales in uno
4232 et eodem.</p><p title="I-II q. 66 a. 2 s. c."><a name="36248"><span class="ref">[36248] Iª-IIae q. 66 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra 4237 et eodem.</p>
4238 <p title="I-II q. 66 a. 2 s. c."><a name="36248"><span class="ref">[36248] Iª-IIae q. 66 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
4233 est quod Augustinus dicit, in VI de Trin., quod <i>quicumque sunt 4239 est quod Augustinus dicit, in VI de Trin., quod <i>quicumque sunt
4234 aequales in fortitudine, aequales sunt in prudentia et 4240 aequales in fortitudine, aequales sunt in prudentia et
4235 temperantia</i>; et sic de aliis. Hoc autem non esset, nisi omnes 4241 temperantia</i>; et sic de aliis. Hoc autem non esset, nisi omnes
4236 virtutes unius hominis essent aequales. Ergo omnes virtutes unius 4242 virtutes unius hominis essent aequales. Ergo omnes virtutes unius
4237 hominis sunt aequales.</p><p title="I-II q. 66 a. 2 co."><a name="36249"><span class="ref">[36249] Iª-IIae q. 66 a. 2 co.</span></a> Respondeo 4243 hominis sunt aequales.</p>
4244 <p title="I-II q. 66 a. 2 co."><a name="36249"><span class="ref">[36249] Iª-IIae q. 66 a. 2 co.</span></a> Respondeo
4238 dicendum quod quantitas virtutum, sicut ex dictis patet, potest 4245 dicendum quod quantitas virtutum, sicut ex dictis patet, potest
4239 attendi dupliciter. Uno modo, secundum rationem speciei. Et sic non 4246 attendi dupliciter. Uno modo, secundum rationem speciei. Et sic non
4240 est dubium quod una virtus unius hominis sit maior quam alia, sicut 4247 est dubium quod una virtus unius hominis sit maior quam alia, sicut
4241 caritas fide et spe. Alio modo potest attendi secundum 4248 caritas fide et spe. Alio modo potest attendi secundum
4242 participationem subiecti, prout scilicet intenditur vel remittitur 4249 participationem subiecti, prout scilicet intenditur vel remittitur
4270 eodem, oportet quod proportionaliter secundum rationem rectam 4277 eodem, oportet quod proportionaliter secundum rationem rectam
4271 medium constituatur in qualibet materia virtutum. Quantum vero ad 4278 medium constituatur in qualibet materia virtutum. Quantum vero ad
4272 id quod est materiale in virtutibus moralibus, scilicet 4279 id quod est materiale in virtutibus moralibus, scilicet
4273 inclinationem ipsam ad actum virtutis; potest esse unus homo magis 4280 inclinationem ipsam ad actum virtutis; potest esse unus homo magis
4274 promptus ad actum unius virtutis quam ad actum alterius, vel ex 4281 promptus ad actum unius virtutis quam ad actum alterius, vel ex
4275 natura, vel ex consuetudine, vel etiam ex gratiae dono.</p><p title="I-II q. 66 a. 2 ad 1"><a name="36250"><span class="ref">[36250] Iª-IIae q. 66 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum 4282 natura, vel ex consuetudine, vel etiam ex gratiae dono.</p>
4283 <p title="I-II q. 66 a. 2 ad 1"><a name="36250"><span class="ref">[36250] Iª-IIae q. 66 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
4276 ergo dicendum quod verbum apostoli potest intelligi de donis 4284 ergo dicendum quod verbum apostoli potest intelligi de donis
4277 gratiae gratis datae, quae non sunt communia omnibus, nec omnia 4285 gratiae gratis datae, quae non sunt communia omnibus, nec omnia
4278 aequalia in uno et eodem. Vel potest dici quod refertur ad mensuram 4286 aequalia in uno et eodem. Vel potest dici quod refertur ad mensuram
4279 gratiae gratum facientis; secundum quam unus abundat in omnibus 4287 gratiae gratum facientis; secundum quam unus abundat in omnibus
4280 virtutibus plus quam alius, propter maiorem abundantiam prudentiae, 4288 virtutibus plus quam alius, propter maiorem abundantiam prudentiae,
4281 vel etiam caritatis, in qua connectuntur omnes virtutes 4289 vel etiam caritatis, in qua connectuntur omnes virtutes
4282 infusae.</p><p title="I-II q. 66 a. 2 ad 2"><a name="36251"><span class="ref">[36251] Iª-IIae q. 66 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum 4290 infusae.</p>
4291 <p title="I-II q. 66 a. 2 ad 2"><a name="36251"><span class="ref">[36251] Iª-IIae q. 66 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
4283 dicendum quod unus sanctus laudatur praecipue de una virtute, et 4292 dicendum quod unus sanctus laudatur praecipue de una virtute, et
4284 alius de alia, propter excellentiorem promptitudinem ad actum unius 4293 alius de alia, propter excellentiorem promptitudinem ad actum unius
4285 virtutis, quam ad actum alterius.</p><p title="I-II q. 66 a. 2 ad 3"><a name="36252"><span class="ref">[36252] Iª-IIae q. 66 a. 2 ad 3</span></a> Et per hoc 4294 virtutis, quam ad actum alterius.</p>
4286 etiam patet responsio ad tertium.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="I-II q. 66 a. 3 arg. 1"><a name="36253"><span class="ref">[36253] Iª-IIae q. 66 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium 4295 <p title="I-II q. 66 a. 2 ad 3"><a name="36252"><span class="ref">[36252] Iª-IIae q. 66 a. 2 ad 3</span></a> Et per hoc
4296 etiam patet responsio ad tertium.</p>
4297 </div>
4298 <div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="I-II q. 66 a. 3 arg. 1"><a name="36253"><span class="ref">[36253] Iª-IIae q. 66 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium
4287 sic proceditur. Videtur quod virtutes morales praeemineant 4299 sic proceditur. Videtur quod virtutes morales praeemineant
4288 intellectualibus. Quod enim magis est necessarium, et permanentius, 4300 intellectualibus. Quod enim magis est necessarium, et permanentius,
4289 est melius. Sed virtutes morales sunt permanentiores etiam 4301 est melius. Sed virtutes morales sunt permanentiores etiam
4290 disciplinis, quae sunt virtutes intellectuales, et sunt etiam magis 4302 disciplinis, quae sunt virtutes intellectuales, et sunt etiam magis
4291 necessariae ad vitam humanam. Ergo sunt praeferendae virtutibus 4303 necessariae ad vitam humanam. Ergo sunt praeferendae virtutibus
4580 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in XIV de Trin., Tullius 4592 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in XIV de Trin., Tullius
4581 posuit post hanc vitam quatuor virtutes cardinales non esse; sed in 4593 posuit post hanc vitam quatuor virtutes cardinales non esse; sed in
4582 alia vita homines esse beatos sola cognitione naturae, in qua nihil 4594 alia vita homines esse beatos sola cognitione naturae, in qua nihil
4583 est melius aut amabilius, ut Augustinus dicit ibidem, ea natura 4595 est melius aut amabilius, ut Augustinus dicit ibidem, ea natura
4584 quae creavit omnes naturas. Ipse autem postea determinat huiusmodi 4596 quae creavit omnes naturas. Ipse autem postea determinat huiusmodi
4585 quatuor virtutes in futura vita existere, tamen alio modo. Ad cuius 4597 quatuor virtutes in futura vita existere, tamen alio modo.</p>
4598 <p>Ad cuius
4586 evidentiam, sciendum est quod in huiusmodi virtutibus aliquid est 4599 evidentiam, sciendum est quod in huiusmodi virtutibus aliquid est
4587 formale; et aliquid quasi materiale. Materiale quidem est in his 4600 formale; et aliquid quasi materiale. Materiale quidem est in his
4588 virtutibus inclinatio quaedam partis appetitivae ad passiones vel 4601 virtutibus inclinatio quaedam partis appetitivae ad passiones vel
4589 operationes secundum modum aliquem. Sed quia iste modus 4602 operationes secundum modum aliquem. Sed quia iste modus
4590 determinatur a ratione, ideo formale in omnibus virtutibus est ipse 4603 determinatur a ratione, ideo formale in omnibus virtutibus est ipse
4591 ordo rationis. Sic igitur dicendum est quod huiusmodi virtutes 4604 ordo rationis.</p>
4605 <p>Sic igitur dicendum est quod huiusmodi virtutes
4592 morales in futura vita non manent, quantum ad id quod est materiale 4606 morales in futura vita non manent, quantum ad id quod est materiale
4593 in eis. Non enim habebunt in futura vita locum concupiscentiae et 4607 in eis. Non enim habebunt in futura vita locum concupiscentiae et
4594 delectationes ciborum et venereorum; neque etiam timores et 4608 delectationes ciborum et venereorum; neque etiam timores et
4595 audaciae circa pericula mortis; neque etiam distributiones et 4609 audaciae circa pericula mortis; neque etiam distributiones et
4596 communicationes rerum quae veniunt in usum praesentis vitae. Sed 4610 communicationes rerum quae veniunt in usum praesentis vitae. Sed
4721 coloribus album et nigrum. In quibusdam autem, secundum perfectum 4735 coloribus album et nigrum. In quibusdam autem, secundum perfectum
4722 et imperfectum, unde in alterationibus magis et minus accipiuntur 4736 et imperfectum, unde in alterationibus magis et minus accipiuntur
4723 ut contraria, ut cum de minus calido fit magis calidum, ut dicitur 4737 ut contraria, ut cum de minus calido fit magis calidum, ut dicitur
4724 in V Physic. Et quia perfectum et imperfectum opponuntur, 4738 in V Physic. Et quia perfectum et imperfectum opponuntur,
4725 impossibile est quod simul, secundum idem, sit perfectio et 4739 impossibile est quod simul, secundum idem, sit perfectio et
4726 imperfectio. Est autem considerandum quod imperfectio quidem 4740 imperfectio.</p>
4741 <p>Est autem considerandum quod imperfectio quidem
4727 quandoque est de ratione rei, et pertinet ad speciem ipsius, sicut 4742 quandoque est de ratione rei, et pertinet ad speciem ipsius, sicut
4728 defectus rationis pertinet ad rationem speciei equi vel bovis. Et 4743 defectus rationis pertinet ad rationem speciei equi vel bovis. Et
4729 quia unum et idem numero manens non potest transferri de una specie 4744 quia unum et idem numero manens non potest transferri de una specie
4730 in aliam, inde est quod, tali imperfectione sublata, tollitur 4745 in aliam, inde est quod, tali imperfectione sublata, tollitur
4731 species rei, sicut iam non esset bos vel equus, si esset 4746 species rei, sicut iam non esset bos vel equus, si esset
4732 rationalis. Quandoque vero imperfectio non pertinet ad rationem 4747 rationalis. Quandoque vero imperfectio non pertinet ad rationem
4733 speciei, sed accidit individuo secundum aliquid aliud, sicut alicui 4748 speciei, sed accidit individuo secundum aliquid aliud, sicut alicui
4734 homini quandoque accidit defectus rationis, inquantum impeditur in 4749 homini quandoque accidit defectus rationis, inquantum impeditur in
4735 eo rationis usus, propter somnum vel ebrietatem vel aliquid 4750 eo rationis usus, propter somnum vel ebrietatem vel aliquid
4736 huiusmodi. Patet autem quod, tali imperfectione remota, nihilominus 4751 huiusmodi. Patet autem quod, tali imperfectione remota, nihilominus
4737 substantia rei manet. Manifestum est autem quod imperfectio 4752 substantia rei manet.</p>
4753 <p>Manifestum est autem quod imperfectio
4738 cognitionis est de ratione fidei. Ponitur enim in eius definitione, 4754 cognitionis est de ratione fidei. Ponitur enim in eius definitione,
4739 <i>fides enim est substantia sperandarum rerum, argumentum non 4755 <i>fides enim est substantia sperandarum rerum, argumentum non
4740 apparentium</i>, ut dicitur ad Heb. XI. Et Augustinus dicit, 4756 apparentium</i>, ut dicitur ad Heb. XI. Et Augustinus dicit,
4741 <i>quid est fides? Credere quod non vides</i>. Quod autem cognitio 4757 <i>quid est fides? Credere quod non vides</i>. Quod autem cognitio
4742 sit sine apparitione vel visione, hoc ad imperfectionem cognitionis 4758 sit sine apparitione vel visione, hoc ad imperfectionem cognitionis
4743 pertinet. Et sic imperfectio cognitionis est de ratione fidei. Unde 4759 pertinet. Et sic imperfectio cognitionis est de ratione fidei. Unde
4744 manifestum est quod fides non potest esse perfecta cognitio, eadem 4760 manifestum est quod fides non potest esse perfecta cognitio, eadem
4745 numero manens. Sed ulterius considerandum est utrum simul possit 4761 numero manens.</p>
4762 <p>Sed ulterius considerandum est utrum simul possit
4746 esse cum cognitione perfecta, nihil enim prohibet aliquam 4763 esse cum cognitione perfecta, nihil enim prohibet aliquam
4747 cognitionem imperfectam simul esse aliquando cum cognitione 4764 cognitionem imperfectam simul esse aliquando cum cognitione
4748 perfecta. Est igitur considerandum quod cognitio potest esse 4765 perfecta. Est igitur considerandum quod cognitio potest esse
4749 imperfecta tripliciter, uno modo, ex parte obiecti cognoscibilis; 4766 imperfecta tripliciter, uno modo, ex parte obiecti cognoscibilis;
4750 alio modo, ex parte medii; tertio modo, ex parte subiecti. Ex parte 4767 alio modo, ex parte medii; tertio modo, ex parte subiecti. Ex parte
4761 unde non habet firmam inhaesionem. De ratione vero scientiae est 4778 unde non habet firmam inhaesionem. De ratione vero scientiae est
4762 quod habeat firmam inhaesionem cum visione intellectiva, habet enim 4779 quod habeat firmam inhaesionem cum visione intellectiva, habet enim
4763 certitudinem procedentem ex intellectu principiorum. Fides autem 4780 certitudinem procedentem ex intellectu principiorum. Fides autem
4764 medio modo se habet, excedit enim opinionem, in hoc quod habet 4781 medio modo se habet, excedit enim opinionem, in hoc quod habet
4765 firmam inhaesionem; deficit vero a scientia, in hoc quod non habet 4782 firmam inhaesionem; deficit vero a scientia, in hoc quod non habet
4766 visionem. Manifestum est autem quod perfectum et imperfectum non 4783 visionem.</p>
4784 <p>Manifestum est autem quod perfectum et imperfectum non
4767 possunt simul esse secundum idem, sed ea quae differunt secundum 4785 possunt simul esse secundum idem, sed ea quae differunt secundum
4768 perfectum et imperfectum, secundum aliquid idem possunt simul esse 4786 perfectum et imperfectum, secundum aliquid idem possunt simul esse
4769 in aliquo alio eodem. Sic igitur cognitio perfecta et imperfecta ex 4787 in aliquo alio eodem. Sic igitur cognitio perfecta et imperfecta ex
4770 parte obiecti, nullo modo possunt esse de eodem obiecto. Possunt 4788 parte obiecti, nullo modo possunt esse de eodem obiecto. Possunt
4771 tamen convenire in eodem medio, et in eodem subiecto, nihil enim 4789 tamen convenire in eodem medio, et in eodem subiecto, nihil enim
5754 beatitudinem futuram, cuius spe dicimur hic beati. Nam beatitudo 5772 beatitudinem futuram, cuius spe dicimur hic beati. Nam beatitudo
5755 voluptuosa, quia falsa est et rationi contraria, impedimentum est 5773 voluptuosa, quia falsa est et rationi contraria, impedimentum est
5756 beatitudinis futurae. Beatitudo vero activae vitae dispositiva est 5774 beatitudinis futurae. Beatitudo vero activae vitae dispositiva est
5757 ad beatitudinem futuram. Beatitudo autem contemplativa, si sit 5775 ad beatitudinem futuram. Beatitudo autem contemplativa, si sit
5758 perfecta, est essentialiter ipsa futura beatitudo, si autem sit 5776 perfecta, est essentialiter ipsa futura beatitudo, si autem sit
5759 imperfecta, est quaedam inchoatio eius. Et ideo dominus primo 5777 imperfecta, est quaedam inchoatio eius.</p>
5778 <p>Et ideo dominus primo
5760 quidem posuit quasdam beatitudines quasi removentes impedimentum 5779 quidem posuit quasdam beatitudines quasi removentes impedimentum
5761 voluptuosae beatitudinis. Consistit enim voluptuosa vita in duobus. 5780 voluptuosae beatitudinis. Consistit enim voluptuosa vita in duobus.
5762 Primo quidem, in affluentia exteriorum bonorum, sive sint divitiae, 5781 Primo quidem, in affluentia exteriorum bonorum, sive sint divitiae,
5763 sive sint honores. A quibus quidem retrahitur homo per virtutem sic 5782 sive sint honores. A quibus quidem retrahitur homo per virtutem sic
5764 ut moderate eis utatur, per donum autem excellentiori modo, ut 5783 ut moderate eis utatur, per donum autem excellentiori modo, ut
5972 suavitatem habet. Qui quidem fructus ad duo comparari potest, 5991 suavitatem habet. Qui quidem fructus ad duo comparari potest,
5973 scilicet ad arborem producentem ipsum; et ad hominem qui fructum ex 5992 scilicet ad arborem producentem ipsum; et ad hominem qui fructum ex
5974 arbore adipiscitur. Secundum hoc igitur, nomen fructus in rebus 5993 arbore adipiscitur. Secundum hoc igitur, nomen fructus in rebus
5975 spiritualibus dupliciter accipere possumus, uno modo, ut dicatur 5994 spiritualibus dupliciter accipere possumus, uno modo, ut dicatur
5976 fructus hominis, quasi arboris, id quod ab eo producitur; alio 5995 fructus hominis, quasi arboris, id quod ab eo producitur; alio
5977 modo, ut dicatur fructus hominis id quod homo adipiscitur. Non 5996 modo, ut dicatur fructus hominis id quod homo adipiscitur.</p><p> Non
5978 autem omne id quod adipiscitur homo, habet rationem fructus, sed id 5997 autem omne id quod adipiscitur homo, habet rationem fructus, sed id
5979 quod est ultimum, delectationem habens. Habet enim homo et agrum et 5998 quod est ultimum, delectationem habens. Habet enim homo et agrum et
5980 arborem, quae fructus non dicuntur; sed solum id quod est ultimum, 5999 arborem, quae fructus non dicuntur; sed solum id quod est ultimum,
5981 quod scilicet ex agro et arbore homo intendit habere. Et secundum 6000 quod scilicet ex agro et arbore homo intendit habere. Et secundum
5982 hoc, fructus hominis dicitur ultimus hominis finis, quo debet frui. 6001 hoc, fructus hominis dicitur ultimus hominis finis, quo debet frui.</p><p>
5983 Si autem dicatur fructus hominis id quod ex homine producitur, sic 6002 Si autem dicatur fructus hominis id quod ex homine producitur, sic
5984 ipsi actus humani fructus dicuntur, operatio enim est actus 6003 ipsi actus humani fructus dicuntur, operatio enim est actus
5985 secundus operantis, et delectationem habet, si sit conveniens 6004 secundus operantis, et delectationem habet, si sit conveniens
5986 operanti. Si igitur operatio hominis procedat ab homine secundum 6005 operanti. Si igitur operatio hominis procedat ab homine secundum
5987 facultatem suae rationis, sic dicitur esse fructus rationis. Si 6006 facultatem suae rationis, sic dicitur esse fructus rationis. Si