Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4080.html @ 90:f5ba56cfd1ca
started
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 16 Jun 2013 14:47:31 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 28 | 19 80-81</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">tertia pars a quaestione LXXX ad quaestionem |
| 22 LXXXI</div><div class="centro"> | |
| 23 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 24 <tr> |
| 53 | 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" border="0" height="180" width="204" src="icons/bene180.jpg"/></th> |
| 28 | 26 </tr> |
| 27 </table> | |
| 53 | 28 <br/> |
| 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br/> | |
| 28 | 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 31 magneticas<br/> |
| 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 33 <br/></span><br/> | |
| 34 <hr/> | |
| 35 <br/> | |
| 36 <p><a href="sth4079.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 37 <a href="sth4082.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 39 // | |
| 40 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 43 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#50872">III&ordf; q. 80 pr.'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#50873">III&ordf; q. 80 a. 1 arg. 1'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#50874">III&ordf; q. 80 a. 1 arg. 2'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#50875">III&ordf; q. 80 a. 1 arg. 3'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#50876">III&ordf; q. 80 a. 1 s. c.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#50877">III&ordf; q. 80 a. 1 co.'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#50878">III&ordf; q. 80 a. 1 ad 1'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#50879">III&ordf; q. 80 a. 1 ad 2'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#50880">III&ordf; q. 80 a. 1 ad 3'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#50881">III&ordf; q. 80 a. 2 arg. 1'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#50882">III&ordf; q. 80 a. 2 arg. 2'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#50883">III&ordf; q. 80 a. 2 arg. 3'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#50884">III&ordf; q. 80 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#50885">III&ordf; q. 80 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#50886">III&ordf; q. 80 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#50887">III&ordf; q. 80 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#50888">III&ordf; q. 80 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#50889">III&ordf; q. 80 a. 3 arg. 1'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#50890">III&ordf; q. 80 a. 3 arg. 2'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#50891">III&ordf; q. 80 a. 3 arg. 3'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#50892">III&ordf; q. 80 a. 3 s. c.'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#50893">III&ordf; q. 80 a. 3 co.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#50894">III&ordf; q. 80 a. 3 ad 1'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#50895">III&ordf; q. 80 a. 3 ad 2'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#50896">III&ordf; q. 80 a. 3 ad 3'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#50897">III&ordf; q. 80 a. 4 arg. 1'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#50898">III&ordf; q. 80 a. 4 arg. 2'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#50899">III&ordf; q. 80 a. 4 arg. 3'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#50900">III&ordf; q. 80 a. 4 arg. 4'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#50901">III&ordf; q. 80 a. 4 arg. 5'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#50902">III&ordf; q. 80 a. 4 s. c.'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#50903">III&ordf; q. 80 a. 4 co.'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#50904">III&ordf; q. 80 a. 4 ad 1'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#50905">III&ordf; q. 80 a. 4 ad 2'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#50906">III&ordf; q. 80 a. 4 ad 3'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#50907">III&ordf; q. 80 a. 4 ad 4'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#50908">III&ordf; q. 80 a. 4 ad 5'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#50909">III&ordf; q. 80 a. 5 arg. 1'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#50910">III&ordf; q. 80 a. 5 arg. 2'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#50911">III&ordf; q. 80 a. 5 arg. 3'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#50912">III&ordf; q. 80 a. 5 s. c.'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#50913">III&ordf; q. 80 a. 5 co.'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#50914">III&ordf; q. 80 a. 5 ad 1'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#50915">III&ordf; q. 80 a. 5 ad 2'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#50916">III&ordf; q. 80 a. 5 ad 3'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#50917">III&ordf; q. 80 a. 6 arg. 1'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#50918">III&ordf; q. 80 a. 6 arg. 2'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#50919">III&ordf; q. 80 a. 6 arg. 3'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#50920">III&ordf; q. 80 a. 6 s. c.'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#50921">III&ordf; q. 80 a. 6 co.'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#50922">III&ordf; q. 80 a. 6 ad 1'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#50923">III&ordf; q. 80 a. 6 ad 2'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#50924">III&ordf; q. 80 a. 6 ad 3'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#50925">III&ordf; q. 80 a. 7 arg. 1'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#50926">III&ordf; q. 80 a. 7 arg. 2'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#50927">III&ordf; q. 80 a. 7 arg. 3'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#50928">III&ordf; q. 80 a. 7 arg. 4'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#50929">III&ordf; q. 80 a. 7 arg. 5'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#50930">III&ordf; q. 80 a. 7 s. c.'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#50931">III&ordf; q. 80 a. 7 co.'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#50932">III&ordf; q. 80 a. 7 ad 1'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#50933">III&ordf; q. 80 a. 7 ad 2'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#50934">III&ordf; q. 80 a. 7 ad 3'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#50935">III&ordf; q. 80 a. 7 ad 4'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#50936">III&ordf; q. 80 a. 7 ad 5'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#50937">III&ordf; q. 80 a. 8 arg. 1'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#50938">III&ordf; q. 80 a. 8 arg. 2'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#50939">III&ordf; q. 80 a. 8 arg. 3'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#50940">III&ordf; q. 80 a. 8 arg. 4'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#50941">III&ordf; q. 80 a. 8 arg. 5'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#50942">III&ordf; q. 80 a. 8 arg. 6'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#50943">III&ordf; q. 80 a. 8 s. c.'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#50944">III&ordf; q. 80 a. 8 co.'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#50945">III&ordf; q. 80 a. 8 ad 1'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#50946">III&ordf; q. 80 a. 8 ad 2'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#50947">III&ordf; q. 80 a. 8 ad 3'); | |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#50948">III&ordf; q. 80 a. 8 ad 4'); | |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#50949">III&ordf; q. 80 a. 8 ad 5'); | |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#50950">III&ordf; q. 80 a. 8 ad 6'); | |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#50951">III&ordf; q. 80 a. 9 arg. 1'); | |
| 130 document.write('<OPTION VALUE="#50952">III&ordf; q. 80 a. 9 arg. 2'); | |
| 131 document.write('<OPTION VALUE="#50953">III&ordf; q. 80 a. 9 arg. 3'); | |
| 132 document.write('<OPTION VALUE="#50954">III&ordf; q. 80 a. 9 s. c.'); | |
| 133 document.write('<OPTION VALUE="#50955">III&ordf; q. 80 a. 9 co.'); | |
| 134 document.write('<OPTION VALUE="#50956">III&ordf; q. 80 a. 9 ad 1'); | |
| 135 document.write('<OPTION VALUE="#50957">III&ordf; q. 80 a. 9 ad 2'); | |
| 136 document.write('<OPTION VALUE="#50958">III&ordf; q. 80 a. 9 ad 3'); | |
| 137 document.write('<OPTION VALUE="#50959">III&ordf; q. 80 a. 10 arg. 1'); | |
| 138 document.write('<OPTION VALUE="#50960">III&ordf; q. 80 a. 10 arg. 2'); | |
| 139 document.write('<OPTION VALUE="#50961">III&ordf; q. 80 a. 10 arg. 3'); | |
| 140 document.write('<OPTION VALUE="#50962">III&ordf; q. 80 a. 10 arg. 4'); | |
| 141 document.write('<OPTION VALUE="#50963">III&ordf; q. 80 a. 10 arg. 5'); | |
| 142 document.write('<OPTION VALUE="#50964">III&ordf; q. 80 a. 10 s. c.'); | |
| 143 document.write('<OPTION VALUE="#50965">III&ordf; q. 80 a. 10 co.'); | |
| 144 document.write('<OPTION VALUE="#50966">III&ordf; q. 80 a. 10 ad 1'); | |
| 145 document.write('<OPTION VALUE="#50967">III&ordf; q. 80 a. 10 ad 2'); | |
| 146 document.write('<OPTION VALUE="#50968">III&ordf; q. 80 a. 10 ad 3'); | |
| 147 document.write('<OPTION VALUE="#50969">III&ordf; q. 80 a. 10 ad 4'); | |
| 148 document.write('<OPTION VALUE="#50970">III&ordf; q. 80 a. 10 ad 5'); | |
| 149 document.write('<OPTION VALUE="#50971">III&ordf; q. 80 a. 11 arg. 1'); | |
| 150 document.write('<OPTION VALUE="#50972">III&ordf; q. 80 a. 11 arg. 2'); | |
| 151 document.write('<OPTION VALUE="#50973">III&ordf; q. 80 a. 11 arg. 3'); | |
| 152 document.write('<OPTION VALUE="#50974">III&ordf; q. 80 a. 11 s. c.'); | |
| 153 document.write('<OPTION VALUE="#50975">III&ordf; q. 80 a. 11 co.'); | |
| 154 document.write('<OPTION VALUE="#50976">III&ordf; q. 80 a. 11 ad 1'); | |
| 155 document.write('<OPTION VALUE="#50977">III&ordf; q. 80 a. 11 ad 2'); | |
| 156 document.write('<OPTION VALUE="#50978">III&ordf; q. 80 a. 11 ad 3'); | |
| 157 document.write('<OPTION VALUE="#50979">III&ordf; q. 80 a. 12 arg. 1'); | |
| 158 document.write('<OPTION VALUE="#50980">III&ordf; q. 80 a. 12 arg. 2'); | |
| 159 document.write('<OPTION VALUE="#50981">III&ordf; q. 80 a. 12 arg. 3'); | |
| 160 document.write('<OPTION VALUE="#50982">III&ordf; q. 80 a. 12 s. c.'); | |
| 161 document.write('<OPTION VALUE="#50983">III&ordf; q. 80 a. 12 co.'); | |
| 162 document.write('<OPTION VALUE="#50984">III&ordf; q. 80 a. 12 ad 1'); | |
| 163 document.write('<OPTION VALUE="#50985">III&ordf; q. 80 a. 12 ad 2'); | |
| 164 document.write('<OPTION VALUE="#50986">III&ordf; q. 80 a. 12 ad 3'); | |
| 165 document.write('<OPTION VALUE="#50987">III&ordf; q. 81 pr.'); | |
| 166 document.write('<OPTION VALUE="#50988">III&ordf; q. 81 a. 1 arg. 1'); | |
| 167 document.write('<OPTION VALUE="#50989">III&ordf; q. 81 a. 1 arg. 2'); | |
| 168 document.write('<OPTION VALUE="#50990">III&ordf; q. 81 a. 1 arg. 3'); | |
| 169 document.write('<OPTION VALUE="#50991">III&ordf; q. 81 a. 1 s. c.'); | |
| 170 document.write('<OPTION VALUE="#50992">III&ordf; q. 81 a. 1 co.'); | |
| 171 document.write('<OPTION VALUE="#50993">III&ordf; q. 81 a. 1 ad 1'); | |
| 172 document.write('<OPTION VALUE="#50994">III&ordf; q. 81 a. 1 ad 2'); | |
| 173 document.write('<OPTION VALUE="#50995">III&ordf; q. 81 a. 1 ad 3'); | |
| 174 document.write('<OPTION VALUE="#50996">III&ordf; q. 81 a. 2 arg. 1'); | |
| 175 document.write('<OPTION VALUE="#50997">III&ordf; q. 81 a. 2 arg. 2'); | |
| 176 document.write('<OPTION VALUE="#50998">III&ordf; q. 81 a. 2 arg. 3'); | |
| 177 document.write('<OPTION VALUE="#50999">III&ordf; q. 81 a. 2 s. c.'); | |
| 178 document.write('<OPTION VALUE="#51000">III&ordf; q. 81 a. 2 co.'); | |
| 179 document.write('<OPTION VALUE="#51001">III&ordf; q. 81 a. 2 ad 1'); | |
| 180 document.write('<OPTION VALUE="#51002">III&ordf; q. 81 a. 2 ad 2'); | |
| 181 document.write('<OPTION VALUE="#51003">III&ordf; q. 81 a. 2 ad 3'); | |
| 182 document.write('<OPTION VALUE="#51004">III&ordf; q. 81 a. 3 arg. 1'); | |
| 183 document.write('<OPTION VALUE="#51005">III&ordf; q. 81 a. 3 arg. 2'); | |
| 184 document.write('<OPTION VALUE="#51006">III&ordf; q. 81 a. 3 arg. 3'); | |
| 185 document.write('<OPTION VALUE="#51007">III&ordf; q. 81 a. 3 s. c.'); | |
| 186 document.write('<OPTION VALUE="#51008">III&ordf; q. 81 a. 3 co.'); | |
| 187 document.write('<OPTION VALUE="#51009">III&ordf; q. 81 a. 3 ad 1'); | |
| 188 document.write('<OPTION VALUE="#51010">III&ordf; q. 81 a. 3 ad 2'); | |
| 189 document.write('<OPTION VALUE="#51011">III&ordf; q. 81 a. 3 ad 3'); | |
| 190 document.write('<OPTION VALUE="#51012">III&ordf; q. 81 a. 4 arg. 1'); | |
| 191 document.write('<OPTION VALUE="#51013">III&ordf; q. 81 a. 4 arg. 2'); | |
| 192 document.write('<OPTION VALUE="#51014">III&ordf; q. 81 a. 4 arg. 3'); | |
| 193 document.write('<OPTION VALUE="#51015">III&ordf; q. 81 a. 4 s. c.'); | |
| 194 document.write('<OPTION VALUE="#51016">III&ordf; q. 81 a. 4 co.'); | |
| 195 document.write('<OPTION VALUE="#51017">III&ordf; q. 81 a. 4 ad 1'); | |
| 196 document.write('<OPTION VALUE="#51018">III&ordf; q. 81 a. 4 ad 2'); | |
| 197 document.write('<OPTION VALUE="#51019">III&ordf; q. 81 a. 4 ad 3'); | |
| 198 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 199 document.write('<BR><BR>'); | |
| 200 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 201 document.write('<\/FORM>'); | |
| 202 // --> | |
| 203 // | |
| 204 </script><br/> | |
| 205 <hr/> | |
| 206 <br/></div><div class="q" id="q80"><h2>Quaestio 80</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 80 pr."><a name="50872"><span class="ref">[50872] | |
| 207 IIIª q. 80 pr.</span></a> Deinde considerandum est de usu sive | |
| 28 | 208 sumptione huius sacramenti. Et primo, in communi; secundo, quomodo |
| 209 Christus est usus hoc sacramento. Circa primum quaeruntur duodecim. | |
| 210 Primo, utrum sint duo modi manducandi hoc sacramentum, scilicet | |
| 211 sacramentaliter et spiritualiter. Secundo, utrum soli homini | |
| 212 conveniat manducare spiritualiter. Tertio, utrum solius hominis | |
| 213 iusti sit manducare sacramentaliter. Quarto, utrum peccator | |
| 214 manducans sacramentaliter peccet. Quinto, de quantitate huius | |
| 215 peccati. Sexto, utrum peccator accedens ad hoc sacramentum sit | |
| 216 repellendus. Septimo, utrum nocturna pollutio impediat hominem a | |
| 217 sumptione huius sacramenti. Octavo, utrum sit solum a ieiunis | |
| 218 sumendum. Nono, utrum sit exhibendum non habentibus usum rationis. | |
| 219 Decimo, utrum sit quotidie sumendum. Undecimo, utrum liceat omnino | |
| 220 abstinere. Duodecimo, utrum liceat percipere corpus sine | |
| 53 | 221 sanguine.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 80 a. 1 arg. 1"><a name="50873"><span class="ref">[50873] IIIª q. 80 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 222 proceditur. Videtur quod non debeant distingui duo modi manducandi |
| 223 corpus Christi, scilicet spiritualiter et sacramentaliter. Sicut | |
| 224 enim Baptismus est spiritualis regeneratio, secundum illud Ioan. | |
| 225 III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto</i> | |
| 226 etc., ita etiam hoc sacramentum est cibus spiritualis, unde | |
| 227 dominus, loquens de hoc sacramento, dicit, Ioan. VI, <i>verba quae | |
| 228 ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt</i>. Sed circa | |
| 229 Baptismum non distinguitur duplex modus sumendi, scilicet | |
| 230 sacramentalis et spiritualis. Ergo neque circa hoc sacramentum | |
| 53 | 231 debet haec distinctio adhiberi.</p><p title="III q. 80 a. 1 arg. 2"><a name="50874"><span class="ref">[50874] IIIª q. 80 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, ea |
| 28 | 232 quorum unum est propter alterum, non debent ad invicem dividi, quia |
| 233 unum ab alio speciem trahit. Sed sacramentalis manducatio ordinatur | |
| 234 ad spiritualem sicut ad finem. Non ergo debet sacramentalis | |
| 53 | 235 manducatio contra spiritualem dividi.</p><p title="III q. 80 a. 1 arg. 3"><a name="50875"><span class="ref">[50875] IIIª q. 80 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ea |
| 28 | 236 quorum unum non potest esse sine altero, non debent contra se |
| 237 dividi. Sed videtur quod nullus possit manducare spiritualiter nisi | |
| 238 etiam sacramentaliter manducet, alioquin antiqui patres hoc | |
| 239 sacramentum spiritualiter manducassent. Frustra etiam esset | |
| 240 sacramentalis manducatio, si sine ea spiritualis esse posset. Non | |
| 241 ergo convenienter distinguitur duplex manducatio, scilicet | |
| 53 | 242 sacramentalis et spiritualis.</p><p title="III q. 80 a. 1 s. c."><a name="50876"><span class="ref">[50876] IIIª q. 80 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 243 quod, super illud I Cor. XI, <i>qui manducat et bibit indigne</i> |
| 244 etc., dicit Glossa, <i>duos dicimus esse modos manducandi, unum | |
| 53 | 245 sacramentalem, et alium spiritualem</i>.</p><p title="III q. 80 a. 1 co."><a name="50877"><span class="ref">[50877] IIIª q. 80 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 246 dicendum quod in sumptione huius sacramenti duo sunt consideranda, |
| 247 scilicet ipsum sacramentum, et effectus ipsius, de quorum utroque | |
| 248 supra iam dictum est. Perfectus igitur modus sumendi hoc | |
| 249 sacramentum est quando aliquis ita hoc sacramentum suscipit quod | |
| 250 percipit eius effectum. Contingit autem quandoque, sicut supra | |
| 251 dictum est, quod aliquis impeditur a percipiendo effectum huius | |
| 252 sacramenti, et talis sumptio huius sacramenti est imperfecta. Sicut | |
| 253 igitur perfectum contra imperfectum dividitur, ita sacramentalis | |
| 254 manducatio, per quam sumitur solum sacramentum sine effectu ipsius, | |
| 255 dividitur contra spiritualem manducationem, per quam aliquis | |
| 256 percipit effectum huius sacramenti quo spiritualiter homo Christo | |
| 53 | 257 coniungitur per fidem et caritatem.</p><p title="III q. 80 a. 1 ad 1"><a name="50878"><span class="ref">[50878] IIIª q. 80 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 258 dicendum quod etiam circa Baptismum, et alia huiusmodi sacramenta, |
| 259 similis distinctio adhibetur, nam quidam suscipiunt tantum | |
| 260 sacramentum, quidam vero sacramentum et rem sacramenti. Hic tamen | |
| 261 differt quia, cum alia sacramenta perficiantur in usu materiae, | |
| 262 percipere sacramentum est ipsa perfectio sacramenti, hoc autem | |
| 263 sacramentum perficitur in consecratione materiae, et ideo uterque | |
| 264 usus est consequens hoc sacramentum. In Baptismo autem, et aliis | |
| 265 sacramentis characterem imprimentibus, illi qui accipiunt | |
| 266 sacramentum, recipiunt aliquem spiritualem effectum, scilicet | |
| 267 characterem, quod non accidit in hoc sacramento. Et ideo magis in | |
| 268 hoc sacramento distinguitur usus sacramentalis a spirituali quam in | |
| 53 | 269 Baptismo.</p><p title="III q. 80 a. 1 ad 2"><a name="50879"><span class="ref">[50879] IIIª q. 80 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 270 dicendum quod sacramentalis manducatio quae pertingit ad |
| 271 spiritualem, non dividitur contra spiritualem, sed includitur ab | |
| 272 ea. Sed illa sacramentalis manducatio contra spiritualem dividitur | |
| 273 quae effectum non consequitur, sicut imperfectum quod non pertingit | |
| 53 | 274 ad perfectionem speciei, dividitur contra perfectum.</p><p title="III q. 80 a. 1 ad 3"><a name="50880"><span class="ref">[50880] IIIª q. 80 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 275 dicendum quod, sicut supra dictum est, effectus sacramenti potest |
| 276 ab aliquo percipi, si sacramentum habeatur in voto, quamvis non | |
| 277 habeatur in re. Et ideo, sicut aliqui baptizantur Baptismo | |
| 278 flaminis, propter desiderium Baptismi, antequam baptizentur | |
| 279 Baptismo aquae; ita etiam aliqui manducant spiritualiter hoc | |
| 280 sacramentum antequam sacramentaliter sumant. Sed hoc contingit | |
| 281 dupliciter. Uno modo, propter desiderium sumendi ipsum sacramentum, | |
| 282 et hoc modo dicuntur baptizari et manducare spiritualiter et non | |
| 283 sacramentaliter, illi qui desiderant sumere haec sacramenta iam | |
| 284 instituta. Alio modo, propter figuram, sicut dicit apostolus, I | |
| 285 Cor. X, quod antiqui patres <i>baptizati sunt in nube et in mari, | |
| 286 et quod spiritualem escam manducaverunt et spiritualem potum | |
| 287 biberunt</i>. Nec tamen frustra adhibetur sacramentalis manducatio, | |
| 288 quia plenius inducit sacramenti effectum ipsa sacramenti susceptio | |
| 53 | 289 quam solum desiderium, sicut supra circa Baptismum dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 80 a. 2 arg. 1"><a name="50881"><span class="ref">[50881] IIIª q. 80 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 290 sic proceditur. Videtur quod non solius hominis sit hoc sacramentum |
| 291 sumere spiritualiter, sed etiam Angelorum. Quia super illud Psalmi, | |
| 292 <i>panem Angelorum manducavit homo</i>, dicit Glossa, <i>idest, | |
| 293 corpus Christi, qui est vere cibus Angelorum</i>. Sed hoc non esset | |
| 294 si Angeli spiritualiter Christum non manducarent. Ergo Angeli | |
| 53 | 295 spiritualiter Christum manducant.</p><p title="III q. 80 a. 2 arg. 2"><a name="50882"><span class="ref">[50882] IIIª q. 80 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 296 Augustinus dicit, super Ioan., <i>hunc cibum et potum societatem |
| 297 vult intelligi corporis et membrorum suorum, quod est Ecclesia in | |
| 298 praedestinatis</i>. Sed ad istam societatem non solum pertinent | |
| 299 homines, sed etiam sancti Angeli. Ergo etiam sancti Angeli | |
| 53 | 300 spiritualiter manducant.</p><p title="III q. 80 a. 2 arg. 3"><a name="50883"><span class="ref">[50883] IIIª q. 80 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 301 Augustinus, in libro de verbis domini, dicit, <i>spiritualiter |
| 302 manducandus est Christus, quomodo ipse dicit, qui manducat meam | |
| 303 carnem et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in eo</i>. Sed | |
| 304 hoc convenit non solum hominibus, sed etiam sanctis Angelis, in | |
| 305 quibus per caritatem est Christus, et ipsi in eo. Ergo videtur quod | |
| 306 spiritualiter manducare non solum sit hominum, sed etiam | |
| 53 | 307 Angelorum.</p><p title="III q. 80 a. 2 s. c."><a name="50884"><span class="ref">[50884] IIIª q. 80 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 308 quod Augustinus dicit, super Ioan., <i>panem de altari |
| 309 spiritualiter manducate, innocentiam ad altare portate</i>. Sed | |
| 310 Angelorum non est accedere ad altare, tanquam aliquid inde | |
| 53 | 311 sumpturi. Ergo Angelorum non est spiritualiter manducare.</p><p title="III q. 80 a. 2 co."><a name="50885"><span class="ref">[50885] IIIª q. 80 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 312 dicendum quod in hoc sacramento continetur ipse Christus, non |
| 313 quidem in specie propria, sed in specie sacramenti. Dupliciter ergo | |
| 314 contingit manducare spiritualiter. Uno modo, ipsum Christum prout | |
| 315 in sua specie consistit. Et hoc modo Angeli spiritualiter manducant | |
| 316 ipsum Christum, inquantum ei uniuntur fruitione caritatis perfectae | |
| 317 et visione manifesta (quem panem expectamus in patria), non per | |
| 318 fidem, sicut nos hic ei unimur. Alio modo contingit spiritualiter | |
| 319 manducare Christum prout est sub speciebus huius sacramenti, | |
| 320 inquantum scilicet aliquis credit in Christum cum desiderio sumendi | |
| 321 hoc sacramentum. Et hoc non solum est manducare Christum | |
| 322 spiritualiter, sed etiam spiritualiter manducare hoc sacramentum. | |
| 323 Quod non competit Angelis. Et ideo Angeli, etsi spiritualiter | |
| 324 manducent Christum, non convenit tamen eis spiritualiter manducare | |
| 53 | 325 hoc sacramentum.</p><p title="III q. 80 a. 2 ad 1"><a name="50886"><span class="ref">[50886] IIIª q. 80 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 326 dicendum quod sumptio Christi sub hoc sacramento ordinatur, sicut |
| 327 ad finem, ad fruitionem patriae, qua Angeli eo fruuntur. Et quia ea | |
| 328 quae sunt ad finem, derivantur a fine, inde est quod ista | |
| 329 manducatio Christi qua eum sumimus sub hoc sacramento, quodammodo | |
| 330 derivatur ab illa manducatione qua Angeli fruuntur Christo in | |
| 331 patria. Et ideo dicitur homo manducare panem Angelorum, quia primo | |
| 332 et principaliter est Angelorum, qui eo fruuntur in propria specie; | |
| 333 secundario autem est hominum, qui Christum sub sacramento | |
| 53 | 334 accipiunt.</p><p title="III q. 80 a. 2 ad 2"><a name="50887"><span class="ref">[50887] IIIª q. 80 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 335 dicendum quod ad societatem corporis mystici pertinent quidem et |
| 336 homines per fidem, Angeli autem per manifestam visionem. Sacramenta | |
| 337 autem proportionantur fidei, per quam veritas videtur in speculo et | |
| 338 in aenigmate. Et ideo hic, proprie loquendo, non Angelis, sed | |
| 339 hominibus proprie convenit manducare spiritualiter hoc | |
| 53 | 340 sacramentum.</p><p title="III q. 80 a. 2 ad 3"><a name="50888"><span class="ref">[50888] IIIª q. 80 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 341 dicendum quod Christus manet in hominibus secundum praesentem |
| 342 statum per fidem, sed in Angelis beatis est per manifestam | |
| 53 | 343 visionem. Et ideo non est simile, sicut dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 80 a. 3 arg. 1"><a name="50889"><span class="ref">[50889] IIIª q. 80 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 344 proceditur. Videtur quod nullus possit manducare Christum |
| 345 sacramentaliter nisi homo iustus. Dicit enim Augustinus, in libro | |
| 346 de remedio poenitentiae <i>ut quid paras dentem et ventrem? Crede, | |
| 347 et manducasti. Credere enim in eum, hoc est panem vivum | |
| 348 manducare</i>. Sed peccator non credit in eum, quia non habet fidem | |
| 349 formatam, ad quam pertinet credere in Deum, ut in secunda parte | |
| 350 habitum est. Ergo peccator non potest manducare hoc sacramentum, | |
| 53 | 351 qui est panis vivus.</p><p title="III q. 80 a. 3 arg. 2"><a name="50890"><span class="ref">[50890] IIIª q. 80 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 352 sacramentum dicitur esse maxime sacramentum caritatis, ut supra |
| 353 dictum est. Sed, sicut infideles privantur fide, ita omnes | |
| 354 peccatores sunt privati caritate. Infideles autem non videntur | |
| 355 sacramentaliter posse sumere hoc sacramentum, cum in forma huius | |
| 356 sacramenti dicatur, mysterium fidei. Ergo, pari ratione, nec | |
| 357 aliquis peccatorum potest corpus Christi sacramentaliter | |
| 53 | 358 manducare.</p><p title="III q. 80 a. 3 arg. 3"><a name="50891"><span class="ref">[50891] IIIª q. 80 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 359 peccator magis est abominabilis Deo quam creatura irrationalis, |
| 360 dicitur enim in Psalmo de homine peccatore, <i>homo, cum in honore | |
| 361 esset, non intellexit, comparatus est iumentis insipientibus, et | |
| 362 similis factus est illis</i>. Sed animal brutum, puta mus aut | |
| 363 canis, non potest sumere hoc sacramentum, sicut etiam non potest | |
| 364 sumere sacramentum Baptismi. Ergo videtur quod, pari ratione, neque | |
| 53 | 365 peccatores hoc sacramentum manducent.</p><p title="III q. 80 a. 3 s. c."><a name="50892"><span class="ref">[50892] IIIª q. 80 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 366 quod super illud Ioan. VI, <i>ut si quis manducaverit non |
| 367 moriatur</i>, dicit Augustinus, <i>multi de altari accipiunt, et | |
| 368 accipiendo moriuntur, unde dicit apostolus, iudicium sibi manducat | |
| 369 et bibit</i>. Sed non moriuntur sumendo nisi peccatores. Ergo | |
| 370 peccatores corpus Christi sacramentaliter manducant, et non solum | |
| 53 | 371 iusti.</p><p title="III q. 80 a. 3 co."><a name="50893"><span class="ref">[50893] IIIª q. 80 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 372 dicendum quod circa hoc quidam antiqui erraverunt, dicentes quod |
| 373 corpus Christi nec etiam a peccatoribus sacramentaliter sumitur, | |
| 374 sed, quam cito labiis peccatoris figitur, tam cito sub speciebus | |
| 375 sacramentalibus desinit esse corpus Christi. Sed hoc est erroneum. | |
| 376 Derogat enim veritati huius sacramenti, ad quam pertinet, sicut | |
| 377 supra dictum est, quod, manentibus speciebus corpus Christi sub eis | |
| 378 esse non desinat. Species autem manent quandiu substantia panis | |
| 379 maneret si ibi adesset, ut supra dictum est. Manifestum est autem | |
| 380 quod substantia panis assumpta a peccatore non statim esse desinit, | |
| 381 sed manet quandiu per calorem naturalem digeratur. Unde tandiu | |
| 382 corpus Christi sub speciebus sacramentalibus manet a peccatoribus | |
| 383 sumptis. Unde dicendum est quod peccator sacramentaliter corpus | |
| 53 | 384 Christi manducare potest, et non solum iustus.</p><p title="III q. 80 a. 3 ad 1"><a name="50894"><span class="ref">[50894] IIIª q. 80 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 385 dicendum quod verba illa, et similia, sunt intelligenda de |
| 386 spirituali manducatione, quae peccatoribus non convenit. Et ideo ex | |
| 387 pravo intellectu horum verborum videtur praedictus error | |
| 388 processisse, dum nescierunt distinguere inter corporalem et | |
| 53 | 389 spiritualem manducationem.</p><p title="III q. 80 a. 3 ad 2"><a name="50895"><span class="ref">[50895] IIIª q. 80 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 390 dicendum quod etiam si infidelis sumat species sacramentales, |
| 391 corpus Christi sub sacramento sumit. Unde manducat Christum | |
| 392 sacramentaliter, si ly sacramentaliter determinat verbum ex parte | |
| 393 manducati. Si autem ex parte manducantis, tunc, proprie loquendo, | |
| 394 non manducat sacramentaliter, quia non utitur eo quod accipit ut | |
| 395 sacramento, sed ut simplici cibo. Nisi forte infidelis intenderet | |
| 396 recipere id quod Ecclesia confert, licet non haberet fidem veram | |
| 53 | 397 circa alios articulos, vel circa hoc sacramentum.</p><p title="III q. 80 a. 3 ad 3"><a name="50896"><span class="ref">[50896] IIIª q. 80 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 398 dicendum quod, etiam si mus aut canis hostiam consecratam manducet, |
| 399 substantia corporis Christi non desinet esse sub speciebus quandiu | |
| 400 species illae manent, hoc est, quandiu substantia panis maneret, | |
| 401 sicut etiam si proiiceretur in lutum. Nec hoc vergit in detrimentum | |
| 402 dignitatis Christi, qui voluit a peccatoribus crucifigi absque | |
| 403 diminutione suae dignitatis, praesertim cum mus aut canis non | |
| 404 tangat ipsum corpus Christi secundum propriam speciem, sed solum | |
| 405 secundum species sacramentales. Quidam autem dixerunt quod, statim | |
| 406 cum sacramentum tangitur a mure vel cane, desinit ibi esse corpus | |
| 407 Christi. Quod etiam derogat veritati sacramenti, sicut supra dictum | |
| 408 est. Nec tamen dicendum est quod animal brutum sacramentaliter | |
| 409 corpus Christi manducet, quia non est natum uti eo ut sacramento. | |
| 410 Unde non sacramentaliter, sed per accidens corpus Christi manducat | |
| 411 sicut manducaret ille qui sumeret hostiam consecratam quia nesciens | |
| 412 eam esse consecratam. Et quia id quod est per accidens non cadit in | |
| 413 divisione alicuius generis, ideo hic modus manducandi corpus | |
| 414 Christi non ponitur tertius, praeter sacramentalem et | |
| 53 | 415 spiritualem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 80 a. 4 arg. 1"><a name="50897"><span class="ref">[50897] IIIª q. 80 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 416 proceditur. Videtur quod peccator sumens corpus Christi |
| 417 sacramentaliter non peccet. Non enim est maioris dignitatis | |
| 418 Christus sub specie sacramenti quam sub specie propria. Sed | |
| 419 peccatores tangentes corpus Christi in substantia propria non | |
| 420 peccabant, quin immo veniam peccatorum consequebantur, sicut | |
| 421 legitur Luc. VII de muliere peccatrice; et Matth. XIV dicitur, | |
| 422 <i>quicumque tetigerunt fimbriam vestimenti eius, salvi facti | |
| 423 sunt</i>. Ergo non peccant, sed magis salutem consequuntur, | |
| 53 | 424 sacramentum corporis Christi sumendo.</p><p title="III q. 80 a. 4 arg. 2"><a name="50898"><span class="ref">[50898] IIIª q. 80 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 425 sacramentum, sicut et alia, est quaedam spiritualis medicina. Sed |
| 426 medicina datur infirmis ad salutem, secundum illud Matth. IX, | |
| 427 <i>non est opus valentibus medicus, sed male habentibus</i>. | |
| 428 Infirmi autem vel male habentes spiritualiter sunt peccatores. Ergo | |
| 53 | 429 hoc sacramentum sumi potest absque culpa.</p><p title="III q. 80 a. 4 arg. 3"><a name="50899"><span class="ref">[50899] IIIª q. 80 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 430 sacramentum, cum in se Christum contineat, est de maximis bonis. |
| 431 Maxima autem bona sunt, secundum Augustinum, in libro de Lib. | |
| 432 Arbit., <i>quibus nullus male potest uti</i>. Nullus autem peccat | |
| 433 nisi per abusum alicuius rei. Ergo nullus peccator sumens hoc | |
| 53 | 434 sacramentum peccat.</p><p title="III q. 80 a. 4 arg. 4"><a name="50900"><span class="ref">[50900] IIIª q. 80 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 435 sicut hoc sacramentum sentitur gustu et tactu, ita et visu. Si ergo |
| 436 peccator peccet ex eo quod sumit hoc sacramentum gustu et tactu, | |
| 437 videtur quod etiam peccaret videndo. Quod patet esse falsum, cum | |
| 438 Ecclesia omnibus hoc sacramentum videndum et adorandum proponat. | |
| 53 | 439 Ergo peccator non peccat ex hoc quod manducat hoc sacramentum.</p><p title="III q. 80 a. 4 arg. 5"><a name="50901"><span class="ref">[50901] IIIª q. 80 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 440 contingit quandoque quod aliquis peccator non habet conscientiam |
| 441 sui peccati. Nec tamen talis peccare videtur corpus Christi | |
| 442 sumendo, quia, secundum hoc, omnes peccarent qui sumunt, quasi | |
| 443 periculo se exponentes; cum apostolus dicit, I Cor. IV, <i>nihil | |
| 444 mihi conscius sum, sed non in hoc iustificatus sum</i>. Non ergo | |
| 445 videtur quod peccatori cedat in culpam si hoc sacramentum | |
| 53 | 446 sumat.</p><p title="III q. 80 a. 4 s. c."><a name="50902"><span class="ref">[50902] IIIª q. 80 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 447 quod apostolus dicit, I Cor. XI, <i>qui manducat et bibit indigne, |
| 448 iudicium sibi manducat et bibit</i>. Dicit autem Glossa ibidem, | |
| 449 <i>indigne manducat et bibit qui in crimine est, vel irreverenter | |
| 450 tractat</i>. Ergo qui est in peccato mortali, si hoc sacramentum | |
| 53 | 451 accipiat, damnationem acquirit, mortaliter peccans.</p><p title="III q. 80 a. 4 co."><a name="50903"><span class="ref">[50903] IIIª q. 80 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 452 dicendum quod in hoc sacramento, sicut in aliis, id quod est |
| 453 sacramentum est signum eius quod est res sacramenti. Duplex autem | |
| 454 est res huius sacramenti, sicut supra dictum est, una quidem quae | |
| 455 est significata et contenta, scilicet ipse Christus; alia autem est | |
| 456 significata et non contenta, scilicet corpus Christi mysticum, quod | |
| 457 est societas sanctorum. Quicumque ergo hoc sacramentum sumit, ex | |
| 458 hoc ipso significat se esse Christo unitum et membris eius | |
| 459 incorporatum. Quod quidem fit per fidem formatam, quam nullus habet | |
| 460 cum peccato mortali. Et ideo manifestum est quod quicumque cum | |
| 461 peccato mortali hoc sacramentum sumit, falsitatem in hoc sacramento | |
| 462 committit. Et ideo incurrit sacrilegium, tanquam sacramenti | |
| 53 | 463 violator. Et propter hoc mortaliter peccat.</p><p title="III q. 80 a. 4 ad 1"><a name="50904"><span class="ref">[50904] IIIª q. 80 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 464 dicendum quod Christus in propria specie apparens non exhibebat se |
| 465 tangendum hominibus in signum spiritualis unionis ad ipsum, sicut | |
| 466 exhibetur sumendus in hoc sacramento. Et ideo peccatores eum in | |
| 467 propria specie tangentes non incurrebant crimen falsitatis circa | |
| 468 divina, sicut peccatores sumentes hoc sacramentum. Et praeterea | |
| 469 Christus adhuc gerebat similitudinem carnis peccati, et ideo | |
| 470 convenienter se peccatoribus tangendum exhibebat. Sed, remota | |
| 471 similitudine carnis peccati per gloriam resurrectionis se tangi | |
| 472 prohibuit a muliere, quae defectum fidei circa ipsum patiebatur, | |
| 473 secundum illud Ioan. XX, <i>noli me tangere, nondum enim ascendi ad | |
| 474 patrem meum</i>, scilicet in corde tuo, ut Augustinus exponit. Et | |
| 475 ideo peccatores, qui defectum fidei patiuntur formatae circa ipsum, | |
| 53 | 476 repelluntur a contactu huius sacramenti.</p><p title="III q. 80 a. 4 ad 2"><a name="50905"><span class="ref">[50905] IIIª q. 80 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 477 dicendum quod non quaelibet medicina competit secundum quemlibet |
| 478 statum. Nam medicina quae datur iam liberatis a febre ad | |
| 479 confortationem, noceret si daretur adhuc febricitantibus. Ita etiam | |
| 480 Baptismus et poenitentia sunt medicinae purgativae, quae dantur ad | |
| 481 tollendam febrem peccati. Hoc autem sacramentum est medicina | |
| 53 | 482 confortativa, quae non debet dari nisi liberatis a peccato.</p><p title="III q. 80 a. 4 ad 3"><a name="50906"><span class="ref">[50906] IIIª q. 80 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 483 dicendum quod maxima bona ibi intelligit Augustinus virtutes |
| 484 animae, quibus nullus male utitur quasi principiis mali usus. | |
| 485 Utitur tamen eis aliquis male quasi obiectis mali usus, ut patet in | |
| 486 his qui de virtutibus superbiunt. Ita et hoc sacramentum, quantum | |
| 487 est ex se, non est principium mali usus, sed obiectum. Unde | |
| 488 Augustinus dicit, <i>multi indigne accipiunt corpus domini, per | |
| 489 quod docemur quam cavendum sit male accipere bonum. Ecce enim, | |
| 490 factum est malum dum male accipitur bonum, sicut e contra apostolo | |
| 491 factum est bonum cum bene accipitur malum, scilicet cum stimulus | |
| 53 | 492 Satanae patienter portatur</i>.</p><p title="III q. 80 a. 4 ad 4"><a name="50907"><span class="ref">[50907] IIIª q. 80 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 493 dicendum quod per visum non accipitur ipsum corpus Christi, sed |
| 494 solum sacramentum eius, quia scilicet non pertingit visus ad | |
| 495 substantiam corporis Christi, sed solum ad species sacramentales, | |
| 496 ut supra dictum est. Sed ille qui manducat, non solum sumit species | |
| 497 sacramentales, sed etiam Christum, qui est sub eis. Et ideo a | |
| 498 visione corporis Christi nullus prohibetur qui sit sacramentum | |
| 499 Christi consecutus, scilicet Baptismum, nonbaptizati autem non sunt | |
| 500 admittendi etiam ad inspectionem huius sacramenti, ut patet per | |
| 501 Dionysium, in libro Eccles. Hier. Sed ad manducationem non sunt | |
| 502 admittendi nisi soli illi qui non solum sacramentaliter, sed etiam | |
| 53 | 503 realiter sunt Christo coniuncti.</p><p title="III q. 80 a. 4 ad 5"><a name="50908"><span class="ref">[50908] IIIª q. 80 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 504 dicendum quod hoc quod non habet aliquis conscientiam sui peccati, |
| 505 potest contingere dupliciter. Uno modo, per culpam suam, vel quia | |
| 506 per ignorantiam iuris, quae non excusat, reputat non esse peccatum | |
| 507 quod est peccatum, puta si aliquis fornicator reputaret simplicem | |
| 508 fornicationem non esse peccatum mortale; vel quia negligens est in | |
| 509 examinatione sui ipsius, contra id quod apostolus dicit, I Cor. XI, | |
| 510 <i>probet autem seipsum homo, et sic de pane illo edat et de calice | |
| 511 bibat</i>. Et sic nihilominus peccat peccator sumens corpus | |
| 512 Christi, licet non habeat conscientiam peccati, quia ipsa | |
| 513 ignorantia est ei peccatum. Alio modo potest contingere sine culpa | |
| 514 ipsius, puta, cum doluit de peccato, sed non est sufficienter | |
| 515 contritus. Et in tali casu non peccat sumendo corpus Christi, quia | |
| 516 homo per certitudinem scire non potest utrum sit vere contritus. | |
| 517 Sufficit tamen si in se signa contritionis inveniat, puta ut doleat | |
| 518 de praeteritis et proponat cavere de futuris. Si vero ignorat hoc | |
| 519 quod fecit esse actum peccati propter ignorantiam facti, quae | |
| 520 excusat, puta si accessit ad non suam quam credebat esse suam, non | |
| 521 est ex hoc dicendus peccator. Similiter etiam, si totaliter est | |
| 522 peccatum oblitus, sufficit ad eius deletionem generalis contritio, | |
| 53 | 523 ut infra dicetur. Unde iam non est dicendus peccator.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 80 a. 5 arg. 1"><a name="50909"><span class="ref">[50909] IIIª q. 80 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 524 proceditur. Videtur quod accedere ad hoc sacramentum cum |
| 525 conscientia peccati sit gravissimum omnium peccatorum. Dicit enim | |
| 526 apostolus, I Cor. XI, <i>quicumque manducaverit panem et biberit | |
| 527 calicem domini indigne, reus erit corporis et sanguinis domini</i>, | |
| 528 Glossa ibidem, <i>ac si Christum occiderit, punietur</i>. Sed | |
| 529 peccatum Christum occidentium videtur fuisse gravissimum. Ergo et | |
| 530 hoc peccatum, quo aliquis cum conscientia peccati ad mensam domini | |
| 53 | 531 accedit, videtur esse gravissimum.</p><p title="III q. 80 a. 5 arg. 2"><a name="50910"><span class="ref">[50910] IIIª q. 80 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 532 Hieronymus dicit, in quadam epistola, <i>quid tibi cum feminis, qui |
| 533 ad altare cum domino fabularis? Dic, sacerdos, dic, clerice, | |
| 534 qualiter cum eisdem labiis filium Dei oscularis quibus osculatus es | |
| 535 filiam meretricis. O Iuda, osculo filium hominis tradis</i>. Et sic | |
| 536 videtur fornicator ad mensam Christi accedens peccare sicut Iudas | |
| 537 peccavit, cuius peccatum fuit gravissimum. Sed multa alia peccata | |
| 538 sunt graviora quam peccatum fornicationis, et praecipue peccatum | |
| 539 infidelitatis. Ergo cuiuslibet peccatoris ad mensam Christi | |
| 53 | 540 accedentis peccatum est gravissimum.</p><p title="III q. 80 a. 5 arg. 3"><a name="50911"><span class="ref">[50911] IIIª q. 80 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 541 magis est abominabilis Deo immunditia spiritualis quam corporalis. |
| 542 Sed si quis proiiceret corpus Christi in lutum vel sterquilinium, | |
| 543 gravissimum reputaretur esse peccatum. Ergo gravius peccat si ipsum | |
| 544 sumat cum peccato, quod est immunditia spiritualis. Ergo hoc | |
| 53 | 545 peccatum est gravissimum.</p><p title="III q. 80 a. 5 s. c."><a name="50912"><span class="ref">[50912] IIIª q. 80 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 546 quod, super illud Ioan. XV, <i>si non venissem, et locutus eis non |
| 547 fuissem, peccatum non haberent</i>, dicit Augustinus hoc esse | |
| 548 intelligendum de peccato infidelitatis, quo retinentur cuncta | |
| 549 peccata. Et ita videtur hoc peccatum non esse gravissimum, sed | |
| 53 | 550 magis peccatum infidelitatis.</p><p title="III q. 80 a. 5 co."><a name="50913"><span class="ref">[50913] IIIª q. 80 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 551 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, dupliciter |
| 552 aliquod peccatum potest dici gravius alio, uno modo, per se; alio | |
| 553 modo, per accidens. Per se quidem, secundum rationem suae speciei, | |
| 554 quae attenditur ex parte obiecti. Et secundum hoc, quanto id contra | |
| 555 quod peccatur est maius, tanto peccatum est gravius. Et quia | |
| 556 divinitas Christi est maior humanitate ipsius; et ipsa humanitas | |
| 557 est potior quam sacramenta humanitatis, inde est quod gravissima | |
| 558 peccata sunt quae committuntur in ipsam divinitatem, sicut est | |
| 559 peccatum infidelitatis et blasphemiae. Secundario autem sunt gravia | |
| 560 peccata quae committuntur in humanitatem Christi, unde Matth. XII | |
| 561 dicitur, <i>qui dixerit verbum contra filium hominis, remittetur | |
| 562 ei, qui autem dixerit verbum contra spiritum sanctum, non | |
| 563 remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro</i>. Tertio | |
| 564 autem loco sunt peccata quae committuntur contra sacramenta, quae | |
| 565 pertinent ad humanitatem Christi. Et post hoc sunt alia peccata, | |
| 566 contra puras creaturas. Per accidens autem unum peccatum est | |
| 567 gravius alio ex parte peccantis, puta, peccatum quod est ex | |
| 568 ignorantia vel infirmitate, est levius peccato quod est ex | |
| 569 contemptu vel ex certa scientia; et eadem ratio est de aliis | |
| 570 circumstantiis. Et secundum hoc, illud peccatum in quibusdam potest | |
| 571 esse gravius, sicut in his qui ex actuali contemptu cum conscientia | |
| 572 peccati ad hoc sacramentum accedunt; in quibusdam vero minus grave, | |
| 573 puta in his qui ex quodam timore ne deprehendantur in peccato, cum | |
| 574 conscientia peccati ad hoc sacramentum accedunt. Sic igitur patet | |
| 575 quod hoc peccatum est multis aliis gravius secundum suam speciem, | |
| 53 | 576 non tamen omnium gravissimum.</p><p title="III q. 80 a. 5 ad 1"><a name="50914"><span class="ref">[50914] IIIª q. 80 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 577 dicendum quod peccatum indigne sumentium hoc sacramentum comparatur |
| 578 peccato occidentium Christum secundum similitudinem, quia utrumque | |
| 579 committitur contra corpus Christi, non tamen secundum criminis | |
| 580 quantitatem. Peccatum enim occidentium Christum fuit multo gravius. | |
| 581 Primo quidem, quia illud peccatum fuit contra corpus Christi in sua | |
| 582 specie propria, hoc autem est contra corpus Christi in specie | |
| 583 sacramenti. Secundo, quia illud peccatum processit ex intentione | |
| 53 | 584 nocendi Christo, non autem hoc peccatum.</p><p title="III q. 80 a. 5 ad 2"><a name="50915"><span class="ref">[50915] IIIª q. 80 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 585 dicendum quod fornicator accipiens corpus Christi comparatur Iudae |
| 586 Christum osculanti, quantum ad similitudinem criminis, quia uterque | |
| 587 ex signo caritatis Christum offendit, non tamen quantum ad criminis | |
| 588 quantitatem, sicut et prius dictum est. Haec tamen similitudo non | |
| 589 minus competit aliis peccatoribus quam fornicatoribus, nam et per | |
| 590 alia peccata mortalia agitur contra caritatem Christi, cuius signum | |
| 591 est hoc sacramentum; et tanto magis quanto peccata sunt graviora. | |
| 592 Secundum quid tamen peccatum fornicationis magis reddit hominem | |
| 593 ineptum ad perceptionem huius sacramenti, inquantum scilicet per | |
| 594 hoc peccatum spiritus maxime carni subiicitur, et ita impeditur | |
| 595 fervor dilectionis, qui requiritur in hoc sacramento. Plus tamen | |
| 596 ponderat impedimentum ipsius caritatis quam fervoris eius. Unde | |
| 597 etiam peccatum infidelitatis, quod funditus separat hominem ab | |
| 598 Ecclesiae unitate, simpliciter loquendo, maxime hominem ineptum | |
| 599 reddit ad susceptionem huius sacramenti, quod est sacramentum | |
| 600 ecclesiasticae unitatis, ut dictum est. Unde et gravius peccat | |
| 601 infidelis accipiens hoc sacramentum quam peccator fidelis; et magis | |
| 602 contemnit Christum secundum quod est sub hoc sacramento, praesertim | |
| 603 si non credat Christum vere sub hoc sacramento esse, quia, quantum | |
| 604 est in se, diminuit sanctitatem huius sacramenti, et virtutem | |
| 605 Christi operantis in hoc sacramento, quod est contemnere ipsum | |
| 606 sacramentum in seipso. Fidelis autem qui cum conscientia peccati | |
| 607 sumit, contemnit hoc sacramentum non in seipso, sed quantum ad | |
| 608 usum, indigne accipiens. Unde et apostolus, I Cor. XI, assignans | |
| 609 rationem huius peccati, dicit, non diiudicans corpus domini, idest, | |
| 610 non discernens ipsum ab aliis cibis, quod maxime facit ille qui non | |
| 53 | 611 credit Christum esse sub hoc sacramento.</p><p title="III q. 80 a. 5 ad 3"><a name="50916"><span class="ref">[50916] IIIª q. 80 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 612 dicendum quod ille qui proiiceret hoc sacramentum in lutum, gravius |
| 613 peccaret quam ille qui cum conscientia peccati mortalis ad hoc | |
| 614 sacramentum accedit. Primo quidem, quia ille hoc faceret ex | |
| 615 intentione iniuriam inferendi huic sacramento, quod non intendit | |
| 616 peccator indigne corpus Christi accipiens. Secundo, quia homo | |
| 617 peccator capax est gratiae, unde etiam magis est aptus ad | |
| 618 suscipiendum hoc sacramentum quam quaecumque alia irrationalis | |
| 619 creatura. Unde maxime inordinate uteretur hoc sacramento qui | |
| 620 proiiceret ipsum canibus ad manducandum, vel qui proiiceret in | |
| 53 | 621 lutum conculcandum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 80 a. 6 arg. 1"><a name="50917"><span class="ref">[50917] IIIª q. 80 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 622 proceditur. Videtur quod sacerdos debeat denegare corpus Christi |
| 623 peccatori petenti. Non est enim faciendum contra Christi praeceptum | |
| 624 propter vitandum scandalum, neque propter vitandum infamiam | |
| 625 alicuius. Sed dominus praecepit, Matth. VII, <i>nolite sanctum dare | |
| 626 canibus</i>. Maxime autem datur sanctum canibus cum hoc sacramentum | |
| 627 peccatoribus exhibetur. Ergo neque propter vitandum scandalum, | |
| 628 neque propter vitandam infamiam alicuius, debet hoc sacramentum | |
| 53 | 629 peccatori petenti dari.</p><p title="III q. 80 a. 6 arg. 2"><a name="50918"><span class="ref">[50918] IIIª q. 80 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, de |
| 28 | 630 duobus malis est minus malum eligendum. Sed minus malum esse |
| 631 videtur si peccator infametur, vel etiam si ei hostia non | |
| 632 consecrata detur, quam si sumens corpus Christi mortaliter peccet. | |
| 633 Ergo videtur hoc potius eligendum, quod vel infametur peccator | |
| 634 petens corpus Christi, vel etiam detur ei hostia non | |
| 53 | 635 consecrata.</p><p title="III q. 80 a. 6 arg. 3"><a name="50919"><span class="ref">[50919] IIIª q. 80 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 636 corpus Christi interdum datur suspectis de crimine ad eorum |
| 637 manifestationem, legitur enim in decretis, II, qu. IV, <i>saepe | |
| 638 contingit ut in monasteriis monachorum furta perpetrentur. Idcirco | |
| 639 statuimus ut, quando ipsi fratres de talibus expurgare se debent, | |
| 640 Missa ab abbate celebretur vel ab aliquo ex praesentibus fratribus, | |
| 641 et sic, expleta Missa, omnes communicent in haec verba, corpus | |
| 642 Christi sit tibi hodie ad probationem</i>. Et infra, <i>si episcopo | |
| 643 vel presbytero aliquod maleficium fuerit imputatum, in singulis | |
| 644 Missa celebrari debet et communicari, et de singulis sibi imputatis | |
| 645 innocentem se ostendere</i>. Sed peccatores occultos non oportet | |
| 646 manifestari, quia, si frontem verecundiae abiecerint, liberius | |
| 647 peccabunt, ut Augustinus dicit, in libro de verbis domini. Ergo | |
| 648 peccatoribus occultis non est corpus Christi dandum, etiam si | |
| 53 | 649 petant.</p><p title="III q. 80 a. 6 s. c."><a name="50920"><span class="ref">[50920] IIIª q. 80 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 650 quod, super illud Psalmi, <i>manducaverunt et adoraverunt omnes |
| 651 pingues terrae</i>, dicit Augustinus, <i>non prohibeat dispensator | |
| 53 | 652 pingues terrae</i>, idest peccatores, mensam domini manducare.</p><p title="III q. 80 a. 6 co."><a name="50921"><span class="ref">[50921] IIIª q. 80 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 653 dicendum quod circa peccatores distinguendum est. Quidam enim sunt |
| 654 occulti, quidam vero manifesti; scilicet per evidentiam facti, | |
| 655 sicut publici usurarii aut publici raptores; vel etiam per aliquod | |
| 656 iudicium ecclesiasticum vel saeculare. Manifestis ergo peccatoribus | |
| 657 non debet, etiam petentibus, sacra communio dari. Unde Cyprianus | |
| 658 scribit ad quendam, <i>pro dilectione tua consulendum me | |
| 659 existimasti quid mihi videatur de histrionibus, et mago illo qui, | |
| 660 apud vos constitutus, adhuc in artis suae dedecore perseverat, an | |
| 661 talibus sacra communio cum ceteris Christianis debeat dari. Puto | |
| 662 nec maiestati divinae, nec evangelicae disciplinae congruere ut | |
| 663 pudor et honor Ecclesiae tam turpi et infami contagione | |
| 664 foedetur</i>. Si vero non sunt manifesti peccatores sed occulti, | |
| 665 non potest eis petentibus sacra communio denegari. Cum enim | |
| 666 quilibet Christianus, ex hoc ipso quod est baptizatus, sit admissus | |
| 667 ad mensam dominicam, non potest eis ius suum tolli nisi pro aliqua | |
| 668 causa manifesta. Unde super illud I Cor. V, <i>si is qui frater | |
| 669 inter vos nominatur</i> etc., dicit Glossa Augustini, <i>nos a | |
| 670 communione quemquam prohibere non possumus, nisi aut sponte | |
| 671 confessum, aut in aliquo iudicio vel ecclesiastico vel saeculari | |
| 672 nominatum atque convictum</i>. Potest tamen sacerdos qui est | |
| 673 conscius criminis, occulte monere peccatorem occultum, vel etiam in | |
| 674 publico generaliter omnes, ne ad mensam domini accedant antequam | |
| 675 poeniteant et Ecclesiae reconcilientur. Nam post poenitentiam et | |
| 676 reconciliationem, etiam publicis peccatoribus non est communio | |
| 677 deneganda, praecipue in mortis articulo. Unde in Concilio | |
| 678 Carthaginensi legitur, <i>scenicis atque histrionibus ceterisque | |
| 679 huiusmodi personis, vel apostatis, conversis ad Deum reconciliatio | |
| 53 | 680 non negetur</i>.</p><p title="III q. 80 a. 6 ad 1"><a name="50922"><span class="ref">[50922] IIIª q. 80 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 681 dicendum quod sancta prohibentur dari canibus, idest peccatoribus |
| 682 manifestis. Sed occulta non possunt publice puniri, sed sunt divino | |
| 53 | 683 iudicio reservanda.</p><p title="III q. 80 a. 6 ad 2"><a name="50923"><span class="ref">[50923] IIIª q. 80 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 684 dicendum quod, licet peius sit peccatori occulto peccare mortaliter |
| 685 sumendo corpus Christi quam infamari, tamen sacerdoti ministranti | |
| 686 corpus Christi peius est peccare mortaliter infamando iniuste | |
| 687 peccatorem occultum, quam quod ille mortaliter peccet, quia nullus | |
| 688 debet peccatum mortale committere ut alium liberet a peccato. Unde | |
| 689 Augustinus dicit, in libro quaestionum super Gen., | |
| 690 <i>periculosissime admittitur haec compensatio, ut nos faciamus | |
| 691 aliquid mali, ne alius gravius malum faciat</i>. Peccator tamen | |
| 692 occultus potius deberet eligere infamari quam indigne ad mensam | |
| 693 Christi accedere. Hostia tamen non consecrata nullo modo debet dari | |
| 694 loco consecratae, quia sacerdos hoc faciens, quantum est in se, | |
| 695 facit idololatrare illos qui credunt hostiam consecratam, sive | |
| 696 alios praesentes, sive etiam ipsum sumentem; quia, ut Augustinus | |
| 697 dicit, <i>nemo carnem Christi manducet nisi prius adoret</i>. Unde | |
| 698 extra, de celebratione Missarum, cap. de homine, dicitur, <i>licet | |
| 699 is qui pro sui criminis conscientia reputat se indignum, peccet | |
| 700 graviter si se ingerat, tamen gravius videtur offendere qui | |
| 53 | 701 fraudulenter illud praesumpserit simulare</i>.</p><p title="III q. 80 a. 6 ad 3"><a name="50924"><span class="ref">[50924] IIIª q. 80 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 702 dicendum quod decreta illa sunt abrogata per contraria documenta |
| 703 Romanorum pontificum. Dicit enim Stephanus Papa, <i>ferri candentis | |
| 704 vel aquae ferventis examinatione confessionem extorqueri a quolibet | |
| 705 sacri canones non concedunt. Spontanea enim confessione, vel | |
| 706 testium approbatione publicata, delicta commissa sunt regimini | |
| 707 nostro iudicare, occulta vero et incognita illi sunt relinquenda | |
| 708 qui solus novit corda filiorum hominum</i>. Et idem habetur extra, | |
| 709 de purgationibus, cap. ex tuarum. In omnibus enim talibus videtur | |
| 710 Dei esse tentatio, unde sine peccato fieri non possunt. Et gravius | |
| 711 videretur si in hoc sacramento, quod est institutum ad remedium | |
| 712 salutis, aliquis incurreret iudicium mortis. Unde nullo modo corpus | |
| 713 Christi debet dari alicui suspecto de crimine quasi ad | |
| 53 | 714 examinationem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 80 a. 7 arg. 1"><a name="50925"><span class="ref">[50925] IIIª q. 80 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 715 sic proceditur. Videtur quod nocturna pollutio non impediat aliquem |
| 716 a sumptione corporis Christi. Nullus enim impeditur a sumptione | |
| 717 corporis Christi nisi propter peccatum. Sed nocturna pollutio | |
| 718 accidit sine peccato, dicit enim Augustinus, XII super Gen. ad | |
| 719 Litt., <i>ipsa phantasia quae fit in cogitatione sermocinantis, cum | |
| 720 expressa fuerit in visione somniantis, ut inter illam et veram | |
| 721 coniunctionem corporum non discernatur, continue movetur caro et | |
| 722 sequitur quod eum motum sequi solet, cum hoc tam sine peccato fiat | |
| 723 quam sine peccato a vigilantibus dicitur quod, ut diceretur, procul | |
| 724 dubio cogitatum est</i>. Ergo nocturna pollutio non impedit hominem | |
| 53 | 725 ab huius sacramenti perceptione.</p><p title="III q. 80 a. 7 arg. 2"><a name="50926"><span class="ref">[50926] IIIª q. 80 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 726 Gregorius dicit, in epistola ad Augustinum episcopum Anglorum, |
| 727 <i>si quis sua coniuge, non cupidine voluptatis raptus, sed tantum | |
| 728 creandorum liberorum gratia utitur, ille profecto, sive de ingressu | |
| 729 Ecclesiae seu de sumendo corporis dominici mysterio, suo est | |
| 730 iudicio relinquendus, quia prohiberi a nobis non debet accipere | |
| 731 qui, in igne positus, nescit ardere</i>. Ex quo patet quod carnalis | |
| 732 pollutio etiam vigilantis, si sit sine peccato, non prohibet | |
| 733 hominem a sumptione corporis Christi. Multo igitur minus prohibet | |
| 53 | 734 nocturna pollutio dormientis.</p><p title="III q. 80 a. 7 arg. 3"><a name="50927"><span class="ref">[50927] IIIª q. 80 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 735 nocturna pollutio videtur solam immunditiam corporalem habere. Sed |
| 736 aliae immunditiae corporales, quae secundum legem impediebant ab | |
| 737 ingressu sanctorum, in nova lege non impediunt a sumptione corporis | |
| 738 Christi, sicut de muliere pariente, vel menstruata, vel fluxum | |
| 739 sanguinis patiente, scribit beatus Gregorius Augustino Anglorum | |
| 740 episcopo. Ergo videtur quod neque etiam nocturna pollutio impediat | |
| 53 | 741 hominem a sumptione huius sacramenti.</p><p title="III q. 80 a. 7 arg. 4"><a name="50928"><span class="ref">[50928] IIIª q. 80 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 742 peccatum veniale non impedit hominem a sumptione huius sacramenti, |
| 743 sed nec etiam peccatum mortale post poenitentiam sed, dato quod | |
| 744 nocturna pollutio provenerit ex aliquo peccato praecedenti sive | |
| 745 crapulae sive turpium cogitationum, plerumque tale peccatum est | |
| 746 veniale, et, si aliquando sit mortale, potest contingere quod de | |
| 747 mane poenitet et peccatum suum confitetur. Ergo videtur quod non | |
| 53 | 748 debeat impediri a sumptione huius sacramenti.</p><p title="III q. 80 a. 7 arg. 5"><a name="50929"><span class="ref">[50929] IIIª q. 80 a. 7 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 749 gravius peccatum est homicidii quam fornicationis. Sed si aliquis |
| 750 de nocte somniet homicidium perpetrare aut furtum, vel quodcumque | |
| 751 aliud peccatum, non propter hoc impeditur a sumptione corporis | |
| 752 Christi. Ergo videtur quod multo minus fornicatio somniata, cum | |
| 753 pollutione subsequente, impediat a susceptione huius | |
| 53 | 754 sacramenti.</p><p title="III q. 80 a. 7 s. c."><a name="50930"><span class="ref">[50930] IIIª q. 80 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 755 quod Levit. XV dicitur, <i>vir a quocumque egreditur semen coitus, |
| 756 immundus erit usque ad vesperam</i>. Sed immundis non patet aditus | |
| 757 ad sacramenta. Ergo videtur quod propter pollutionem nocturnam | |
| 758 aliquis impeditur a sumptione huius sacramenti, quod est maximum | |
| 53 | 759 sacramentum.</p><p title="III q. 80 a. 7 co."><a name="50931"><span class="ref">[50931] IIIª q. 80 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 760 dicendum quod circa pollutionem nocturnam duo possunt considerari, |
| 761 unum quidem ratione cuius ex necessitate impedit hominem a | |
| 762 sumptione huius sacramenti; aliud autem ratione cuius non ex | |
| 763 necessitate impedit hominem, sed ex quadam congruentia. Ex | |
| 764 necessitate quidem impedit hominem ab huius sacramenti perceptione | |
| 765 solum mortale peccatum. Et quamvis ipsa nocturna pollutio, secundum | |
| 766 se considerata, peccatum mortale esse non possit, nihilominus | |
| 767 tamen, ratione suae causae, quandoque habet peccatum mortale | |
| 768 annexum. Et ideo consideranda est causa pollutionis nocturnae. | |
| 769 Quandoque enim provenit ex causa extrinseca spirituali, scilicet | |
| 770 Daemonum illusione, qui, sicut in prima parte habitum est, | |
| 771 phantasmata commovere possunt, ex quorum apparitione pollutio | |
| 772 interdum subsequitur. Quandoque vero provenit pollutio ex causa | |
| 773 intrinseca spirituali, scilicet ex praecedentibus cogitationibus. | |
| 774 Aliquando autem ex causa intrinseca corporali, seu ex superfluitate | |
| 775 sive debilitate naturae; seu etiam ex superfluitate cibi et potus. | |
| 776 Quaelibet autem harum trium causarum potest et sine peccato, et cum | |
| 777 peccato veniali vel mortali existere. Et si quidem sit sine | |
| 778 peccato, vel cum peccato veniali, non ex necessitate impedit | |
| 779 sumptionem huius sacramenti, ita scilicet quod homo sumendo sit | |
| 780 reus corporis et sanguinis domini. Si vero sit cum peccato mortali | |
| 781 impedit ex necessitate. Illusio enim Daemonum quandoque provenit ex | |
| 782 praecedenti negligentia praeparationis ad devotionem, quae potest | |
| 783 esse vel mortale vel veniale peccatum. Quandoque vero provenit ex | |
| 784 sola nequitia Daemonum volentium impedire hominem a sumptione huius | |
| 785 sacramenti. Unde legitur in collationibus patrum quod, cum quidam | |
| 786 pollutionem pateretur semper in festis in quibus erat | |
| 787 communicandum, seniores, comperto quod nulla causa ab ipso | |
| 788 praecesserat, decreverunt quod propter hoc a communione non | |
| 789 cessaret, et ita cessavit illusio Daemonum. Similiter etiam | |
| 790 praecedentes cogitationes lascivae quandoque possunt esse omnino | |
| 791 sine peccato, puta cum aliquis causa lectionis vel disputationis | |
| 792 cogitur de talibus cogitare. Et si hoc sit sine concupiscentia et | |
| 793 delectatione, non erunt cogitationes immundae, sed honestae, ex | |
| 794 quibus tamen pollutio sequi potest, sicut patet ex auctoritate | |
| 795 Augustini inducta. Quandoque vero praecedentes cogitationes sunt | |
| 796 cum concupiscentia et delectatione et, si adsit consensus, peccatum | |
| 797 mortale erit, sin autem, veniale. Similiter etiam et causa | |
| 798 corporalis quandoque est sine peccato, puta cum est ex infirmitate | |
| 799 naturae, unde et quidam vigilando absque peccato fluxum seminis | |
| 800 patiuntur; vel etiam si sit ex superfluitate naturae, sicut enim | |
| 801 contingit sanguinem superfluere absque peccato, ita et semen, quod | |
| 802 est superfluitas sanguinis, secundum philosophum. Quandoque vero | |
| 803 est cum peccato, puta cum provenit ex superfluitate cibi vel potus. | |
| 804 Et hoc etiam potest esse peccatum veniale vel mortale, licet | |
| 805 frequentius peccatum mortale accidat circa turpes cogitationes, | |
| 806 propter facilitatem consensus, quam circa sumptionem cibi et potus. | |
| 807 Unde Gregorius, scribens Augustino Anglorum episcopo, dicit | |
| 808 cessandum esse a communione quando ex turpibus cogitationibus | |
| 809 provenit, non autem quando provenit ex superfluitate cibi et potus, | |
| 810 praesertim si necessitas adsit. Sic igitur ex causa pollutionis | |
| 811 considerari potest utrum nocturna pollutio ex necessitate impediat | |
| 812 sumptionem huius sacramenti. Ex quadam vero congruentia impedit | |
| 813 quantum ad duo. Quorum unum semper accidit, scilicet quaedam | |
| 814 foeditas corporalis, cum qua, propter reverentiam sacramenti, non | |
| 815 decet ad altare accedere, unde et volentes tangere aliquid sacrum | |
| 816 manus lavant; nisi forte talis immunditia perpetua sit vel | |
| 817 diuturna, sicut est lepra vel fluxus sanguinis vel aliquid | |
| 818 huiusmodi. Aliud autem est evagatio mentis, quae sequitur | |
| 819 pollutionem nocturnam, praecipue quando cum turpi imaginatione | |
| 820 contingit. Hoc tamen impedimentum quod ex congruitate provenit, | |
| 821 postponi debet propter aliquam necessitatem, puta, ut Gregorius | |
| 822 dicit, <i>cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhibere | |
| 823 ministerium, pro eo quod sacerdos alius deest, ipsa necessitas | |
| 53 | 824 compellit</i>.</p><p title="III q. 80 a. 7 ad 1"><a name="50932"><span class="ref">[50932] IIIª q. 80 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 825 dicendum quod ex necessitate quidem non impeditur homo a sumptione |
| 826 huius sacramenti nisi propter peccatum mortale, sed ex quadam | |
| 827 congruentia potest homo impediri propter alias causas, sicut dictum | |
| 53 | 828 est.</p><p title="III q. 80 a. 7 ad 2"><a name="50933"><span class="ref">[50933] IIIª q. 80 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 829 dicendum quod coitus coniugalis, si sit sine peccato, puta si fiat |
| 830 causa prolis generandae vel causa reddendi debitum, non alia | |
| 831 ratione impedit sumptionem sacramenti nisi sicut dictum est de | |
| 832 pollutione nocturna quae accidit sine peccato scilicet propter | |
| 833 immunditiam corporalem et mentis distractionem. Ratione cuius | |
| 834 Hieronymus dicit, super Matth., <i>si panes propositionis ab his | |
| 835 qui uxores tetigerant comedi non poterant, quanto magis panis qui | |
| 836 de caelo descendit, non potest ab his qui coniugalibus paulo ante | |
| 837 haesere amplexibus, violari atque contingi. Non quod nuptias | |
| 838 condemnemus, sed quod, eo tempore quo carnes agni manducaturi | |
| 839 sumus, vacare a carnalibus operibus debeamus</i>. Sed quia hoc | |
| 840 secundum congruitatem, et non secundum necessitatem est | |
| 841 intelligendum, Gregorius dicit quod talis <i>est suo iudicio | |
| 842 relinquendus. Si vero non amor procreandae sobolis sed voluptas | |
| 843 dominatur in opere</i>, ut ibidem Gregorius subdit, tunc prohiberi | |
| 53 | 844 debet ne accedat ad hoc sacramentum.</p><p title="III q. 80 a. 7 ad 3"><a name="50934"><span class="ref">[50934] IIIª q. 80 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 845 dicendum quod, sicut Gregorius dicit, in epistola supra dicta ad |
| 846 Augustinum Anglorum episcopum, in veteri testamento aliqui polluti | |
| 847 dicebantur figuraliter, quod populus novae legis spiritualiter | |
| 848 intelligit. Unde huiusmodi corporales immunditiae, si sint | |
| 849 perpetuae vel diuturnae, non impediunt sumptionem huius sacramenti | |
| 850 salutaris sicut impediebant accessum ad sacramenta figuralia. Si | |
| 851 vero cito transeunt, sicut immunditia pollutionis nocturnae, ex | |
| 852 quadam congruentia impedit sumptionem huius sacramenti per illum | |
| 853 diem quo hoc accidit. Unde et Deut. XXIII dicitur, <i>si fuerit | |
| 854 inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra | |
| 855 castra, et non revertetur priusquam ad vesperam lavetur | |
| 53 | 856 aqua</i>.</p><p title="III q. 80 a. 7 ad 4"><a name="50935"><span class="ref">[50935] IIIª q. 80 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 857 dicendum quod, licet per contritionem et confessionem auferatur |
| 858 reatus culpae, non tamen aufertur corporalis immunditia et | |
| 53 | 859 distractio mentis ex pollutione consecuta.</p><p title="III q. 80 a. 7 ad 5"><a name="50936"><span class="ref">[50936] IIIª q. 80 a. 7 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 860 dicendum quod somnium homicidii non inducit corporalem immunditiam, |
| 861 nec etiam tantam distractionem mentis sicut fornicatio, propter | |
| 862 intensionem delectationis. Si tamen somnium homicidii proveniat ex | |
| 863 causa quae est peccatum, praesertim mortale, impedit a sumptione | |
| 53 | 864 huius sacramenti ratione suae causae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 80 a. 8 arg. 1"><a name="50937"><span class="ref">[50937] IIIª q. 80 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 865 proceditur. Videtur quod cibus vel potus praeassumptus non impediat |
| 866 sumptionem huius sacramenti. Hoc enim sacramentum est a domino | |
| 867 institutum in cena. Sed dominus, postquam cenavit, hoc sacramentum | |
| 868 discipulis tradidit, sicut patet Luc. XXII et I Cor. XI. Ergo | |
| 869 videtur quod etiam post alios cibos assumptos nos debeamus sumere | |
| 53 | 870 hoc sacramentum.</p><p title="III q. 80 a. 8 arg. 2"><a name="50938"><span class="ref">[50938] IIIª q. 80 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, I |
| 28 | 871 Cor. XI dicitur, <i>cum convenitis ad manducandum</i>, scilicet |
| 872 corpus domini, <i>invicem expectate, si quis autem esurit, domi | |
| 873 manducet</i>. Et ita videtur quod, postquam aliquis domi | |
| 53 | 874 manducavit, possit in Ecclesia corpus Christi manducare.</p><p title="III q. 80 a. 8 arg. 3"><a name="50939"><span class="ref">[50939] IIIª q. 80 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 875 Concilio Carthaginensi legitur, et habetur de Consecr., dist. I, |
| 876 <i>sacramenta altaris non nisi a ieiunis hominibus celebrentur, | |
| 877 excepto uno die anniversario quo cena domini celebratur</i>. Ergo | |
| 878 saltem illo die potest corpus Christi aliquis post alios cibos | |
| 53 | 879 sumere.</p><p title="III q. 80 a. 8 arg. 4"><a name="50940"><span class="ref">[50940] IIIª q. 80 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 880 sumptio aquae vel medicinae, vel alterius cibi vel potus in minima |
| 881 quantitate, vel etiam reliquiarum cibi in ore remanentium, neque | |
| 882 ieiunium Ecclesiae solvit, neque sobrietatem tollit, quae exigitur | |
| 883 ad hoc quod aliquis reverenter hoc sacramentum sumat. Ergo per | |
| 53 | 884 praedicta non impeditur aliquis a sumptione huius sacramenti.</p><p title="III q. 80 a. 8 arg. 5"><a name="50941"><span class="ref">[50941] IIIª q. 80 a. 8 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 885 quidam de nocte profunda comedunt aut bibunt, aut forte totam |
| 886 noctem insomnem ducentes, de mane percipiunt sacra mysteria, nondum | |
| 887 plene digesti. Minus autem impediretur sobrietas hominis si in mane | |
| 888 parum comederet, et postea circa nonam sumeret hoc sacramentum, cum | |
| 889 etiam sit quandoque maior distantia temporis. Ergo videtur quod | |
| 890 talis cibi praeassumptio non impediat hominem ab hoc | |
| 53 | 891 sacramento.</p><p title="III q. 80 a. 8 arg. 6"><a name="50942"><span class="ref">[50942] IIIª q. 80 a. 8 arg. 6</span></a> Praeterea, non |
| 28 | 892 minor reverentia debetur huic sacramento iam sumpto quam ante |
| 893 sumptionem. Sed, sumpto sacramento, licet cibum aut potum sumere. | |
| 53 | 894 Ergo et ante sumptionem.</p><p title="III q. 80 a. 8 s. c."><a name="50943"><span class="ref">[50943] IIIª q. 80 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 895 quod Augustinus dicit, in libro responsionum ad Ianuarium, |
| 896 <i>placuit spiritui sancto ut, in honorem tanti sacramenti, prius | |
| 897 in os Christiani dominicum corpus intraret quam ceteri | |
| 53 | 898 cibi</i>.</p><p title="III q. 80 a. 8 co."><a name="50944"><span class="ref">[50944] IIIª q. 80 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 899 dicendum quod aliquid impedit sumptionem huius sacramenti |
| 900 dupliciter. Uno modo, secundum se, sicut peccatum mortale, quod | |
| 901 habet repugnantiam ad significatum huius sacramenti, ut supra | |
| 902 dictum est. Alio modo, propter prohibitionem Ecclesiae. Et sic | |
| 903 impeditur aliquis a sumptione huius sacramenti post cibum vel potum | |
| 904 assumptum, triplici ratione. Primo quidem, sicut Augustinus dicit, | |
| 905 in honorem huius sacramenti, ut scilicet in os hominis intret | |
| 906 nondum aliquo cibo vel potu infectum. Secundo, propter | |
| 907 significationem, ut scilicet detur intelligi quod Christus, qui est | |
| 908 res huius sacramenti, et caritas eius, debet primo fundari in | |
| 909 cordibus nostris; secundum illud Matth. VI, <i>primo quaerite | |
| 910 regnum Dei</i>. Tertio, propter periculum vomitus et ebrietatis, | |
| 911 quae quandoque contingunt ex hoc quod homines inordinate cibis | |
| 912 utuntur, sicut et apostolus dicit, I Cor. XI, <i>alius quidem | |
| 913 esurit, alius vero ebrius est</i>. Ab hac tamen generali regula | |
| 914 excipiuntur infirmi, qui statim communicandi sunt, etiam post | |
| 915 cibum, si de eorum periculo dubitetur ne sine communione decedant, | |
| 916 quia necessitas legem non habet. Unde dicitur de Consecr., dist. | |
| 917 II, <i>presbyter infirmum statim communicet, ne sine communione | |
| 53 | 918 moriatur</i>.</p><p title="III q. 80 a. 8 ad 1"><a name="50945"><span class="ref">[50945] IIIª q. 80 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 919 dicendum quod, sicut Augustinus in eodem libro dicit, <i>neque, |
| 920 quia post cibum dominus dedit, propterea pransi aut cenati fratres | |
| 921 ad hoc sacramentum accipiendum convenire debeant, aut mensis suis | |
| 922 miscere, sicut faciebant quos apostolus arguit et emendat. Namque | |
| 923 salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, | |
| 924 ultimum hoc voluit infigere cordibus et memoriae discipulorum. Et | |
| 925 ideo non praecepit ut deinceps tali ordine sumeretur, ut apostolis, | |
| 53 | 926 per quos Ecclesias dispositurus erat, servaret hunc locum</i>.</p><p title="III q. 80 a. 8 ad 2"><a name="50946"><span class="ref">[50946] IIIª q. 80 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 927 dicendum quod illud verbum in Glossa sic exponitur, <i>si quis |
| 928 esurit, et impatiens non vult expectare alios, manducet domi suos | |
| 929 cibos, idest, pane terreno pascatur, nec post Eucharistiam | |
| 53 | 930 sumat</i>.</p><p title="III q. 80 a. 8 ad 3"><a name="50947"><span class="ref">[50947] IIIª q. 80 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 931 dicendum quod capitulum illud loquitur secundum consuetudinem |
| 932 aliquando apud aliquos observatam, ut, in repraesentationem | |
| 933 dominicae cenae, illo die a non ieiunis corpus Christi sumeretur. | |
| 934 Sed nunc hoc est abrogatum. Nam, sicut Augustinus in libro | |
| 935 praedicto dicit, <i>per universum orbem mos iste servatur</i>, ut | |
| 53 | 936 scilicet corpus Christi a ieiunis sumatur.</p><p title="III q. 80 a. 8 ad 4"><a name="50948"><span class="ref">[50948] IIIª q. 80 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 937 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, duplex est |
| 938 ieiunium. Primum est ieiunium naturae, quod importat privationem | |
| 939 cuiuscumque praeassumpti per modum cibi vel potus. Et tale ieiunium | |
| 940 requiritur ad hoc sacramentum, propter praedicta. Et ideo neque | |
| 941 post assumptionem aquae vel alterius cibi aut potus vel etiam | |
| 942 medicinae, in quantumcumque parva quantitate, licet accipere hoc | |
| 943 sacramentum. Nec refert utrum aliquid huiusmodi nutriat vel non | |
| 944 nutriat, aut per se aut cum aliis, dummodo sumatur per modum cibi | |
| 945 vel potus. Reliquiae tamen cibi remanentes in ore, si casualiter | |
| 946 transglutiantur, non impediunt sumptionem huius sacramenti, quia | |
| 947 non traiiciuntur per modum cibi, sed per modum salivae. Et eadem | |
| 948 ratio est de reliquiis aquae vel vini quibus os abluitur, dummodo | |
| 949 traiiciantur non in magna quantitate, sed permixtae salivae, quod | |
| 950 vitari non potest. Aliud autem est ieiunium Ecclesiae, quod | |
| 951 instituitur ad carnis macerationem. Et tale ieiunium per praedicta | |
| 952 non impeditur, quia praedicta non multum nutriunt, sed magis ad | |
| 53 | 953 alterandum sumuntur.</p><p title="III q. 80 a. 8 ad 5"><a name="50949"><span class="ref">[50949] IIIª q. 80 a. 8 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 954 dicendum quod, cum dicitur, <i>hoc sacramentum prius quam alii cibi |
| 955 debet mitti in os Christiani</i>, non est intelligendum absolute | |
| 956 respectu totius temporis, alioquin qui semel comedisset et | |
| 957 bibisset, nunquam postea posset hoc sacramentum accipere. Sed est | |
| 958 intelligendum quantum ad eundem diem. Et licet principium diei | |
| 959 secundum diversos diversimode sumatur, nam quidam a meridie, quidam | |
| 960 ab occasu, quidam a media nocte, quidam ab ortu solis diem | |
| 961 incipiunt; Ecclesia tamen, secundum Romanos, diem a media nocte | |
| 962 incipit. Et ideo, si post mediam noctem aliquis sumpserit aliquid | |
| 963 per modum cibi vel potus, non potest eadem die hoc sumere | |
| 964 sacramentum, potest vero si ante mediam noctem. Nec refert utrum | |
| 965 post cibum vel potum dormierit, aut etiam digestus sit, quantum ad | |
| 966 rationem praecepti. Refert autem quantum ad perturbationem mentis | |
| 967 quam patiuntur homines propter insomnietatem vel indigestionem, ex | |
| 968 quibus si mens multum perturbetur, homo redditur ineptus ad | |
| 53 | 969 sumptionem huius sacramenti.</p><p title="III q. 80 a. 8 ad 6"><a name="50950"><span class="ref">[50950] IIIª q. 80 a. 8 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 28 | 970 dicendum quod maxima devotio requiritur in ipsa sumptione |
| 971 sacramenti, quia tunc percipitur sacramenti effectus. Quae quidem | |
| 972 devotio magis impeditur per praecedentia quam per sequentia. Et | |
| 973 ideo magis est institutum quod homines ieiunent ante sumptionem | |
| 974 huius sacramenti quam post. Debet tamen esse aliqua mora inter | |
| 975 sumptionem huius sacramenti et reliquos cibos. Unde et in Missa | |
| 976 oratio gratiarum actionis post communionem dicitur; et | |
| 977 communicantes etiam suas privatas orationes dicunt. Secundum tamen | |
| 978 antiquos canones statutum fuit a Papa Clemente, ut habetur de | |
| 979 Consecr., dist. II, <i>si mane dominica portio editur, usque ad | |
| 980 sextam ieiunent ministri qui eam sumpserunt, et si tertia vel | |
| 981 quarta acceperint, ieiunent usque ad vesperum</i>. Antiquitus enim | |
| 982 rarius Missarum solemnia celebrabantur, et cum maiori | |
| 983 praeparatione. Nunc autem, quia oportet frequentius sacra mysteria | |
| 984 celebrare, non posset de facili observari. Et ideo per contrariam | |
| 53 | 985 consuetudinem est abrogatum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="III q. 80 a. 9 arg. 1"><a name="50951"><span class="ref">[50951] IIIª q. 80 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic |
| 28 | 986 proceditur. Videtur quod non habentes usum rationis non debeant hoc |
| 987 sacramentum accipere. Requiritur enim quod aliquis ad hoc | |
| 988 sacramentum cum devotione et praecedenti sui examinatione accedat, | |
| 989 secundum illud I Cor. XI, <i>probet autem seipsum homo, et sic de | |
| 990 pane illo edat et de calice bibat</i>. Sed hoc non potest esse in | |
| 991 his qui carent usu rationis. Ergo non debet eis hoc sacramentum | |
| 53 | 992 dari.</p><p title="III q. 80 a. 9 arg. 2"><a name="50952"><span class="ref">[50952] IIIª q. 80 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 993 inter alios qui carent usu rationis, sunt etiam arreptitii, qui |
| 994 energumeni dicuntur. Sed tales etiam ab inspectione huius | |
| 995 sacramenti arcentur, secundum Dionysium, in libro Eccles. Hier. | |
| 53 | 996 Ergo carentibus usu rationis hoc sacramentum dari non debet.</p><p title="III q. 80 a. 9 arg. 3"><a name="50953"><span class="ref">[50953] IIIª q. 80 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 997 inter alios carentes usu rationis maxime pueri videntur esse |
| 998 innocentes. Sed pueris hoc sacramentum non exhibetur. Ergo multo | |
| 53 | 999 minus aliis carentibus usu rationis.</p><p title="III q. 80 a. 9 s. c."><a name="50954"><span class="ref">[50954] IIIª q. 80 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1000 quod legitur in Concilio Arausico, et habetur in decretis, XXVI, |
| 1001 qu. VI, <i>amentibus quaecumque sunt pietatis, sunt conferenda</i>. | |
| 1002 Et ita est conferendum hoc sacramentum, quod est sacramentum | |
| 53 | 1003 pietatis.</p><p title="III q. 80 a. 9 co."><a name="50955"><span class="ref">[50955] IIIª q. 80 a. 9 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1004 dicendum quod aliqui dicuntur non habere usum rationis dupliciter. |
| 1005 Uno modo, quia habent debilem usum rationis, sicut dicitur non | |
| 1006 videns qui male videt. Et quia tales possunt aliquam devotionem | |
| 1007 concipere huius sacramenti, non est eis hoc sacramentum denegandum. | |
| 1008 Alio modo dicuntur aliqui non habere totaliter usum rationis. Aut | |
| 1009 igitur nunquam habuerunt usum rationis, sed sic a nativitate | |
| 1010 permanserunt, et sic talibus non est hoc sacramentum exhibendum, | |
| 1011 quia in eis nullo modo praecessit huius sacramenti devotio. Aut non | |
| 1012 semper caruerunt usu rationis. Et tunc, si prius, quando erant suae | |
| 1013 mentis compotes, apparuit in eis huius sacramenti devotio, debet | |
| 1014 eis in articulo mortis hoc sacramentum exhiberi, nisi forte | |
| 1015 timeatur periculum vomitus vel exspuitionis. Unde legitur in | |
| 1016 Concilio Carthaginensi IV, et habetur in decretis, XXVI, qu. VI, | |
| 1017 <i>is qui in infirmitate poenitentiam petit, si casu, dum ad eum | |
| 1018 invitatus sacerdos venit, oppressus infirmitate obmutuerit, vel in | |
| 1019 phrenesim conversus fuerit, dent testimonium qui eum audierunt, et | |
| 1020 accipiat poenitentiam, et, si continuo creditur moriturus, | |
| 1021 reconcilietur per manus impositionem et infundatur ori eius | |
| 53 | 1022 Eucharistia</i>.</p><p title="III q. 80 a. 9 ad 1"><a name="50956"><span class="ref">[50956] IIIª q. 80 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1023 dicendum quod carentes usu rationis possunt devotionem ad |
| 1024 sacramentum habere, quantum ad aliquos quidem praesentem, quantum | |
| 53 | 1025 ad alios autem praeteritam.</p><p title="III q. 80 a. 9 ad 2"><a name="50957"><span class="ref">[50957] IIIª q. 80 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1026 dicendum quod Dionysius loquitur ibi de energumenis nondum |
| 1027 baptizatis, in quibus scilicet nondum est vis Daemonis extincta, | |
| 1028 quae viget in eis per originale peccatum. Sed de baptizatis qui | |
| 1029 corporaliter ab immundis spiritibus vexantur, est eadem ratio et de | |
| 1030 aliis amentibus. Unde Cassianus dicit, eis, qui ab immundis | |
| 1031 vexantur spiritibus, <i>communionem sacrosanctam a senioribus | |
| 53 | 1032 nostris nunquam meminimus interdictam</i>.</p><p title="III q. 80 a. 9 ad 3"><a name="50958"><span class="ref">[50958] IIIª q. 80 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1033 dicendum quod eadem ratio est de pueris recenter natis et de |
| 1034 amentibus qui nunquam habuerunt usum rationis. Unde talibus non | |
| 1035 sunt sacra mysteria danda, quamvis quidam Graeci contrarium | |
| 1036 faciant, propter hoc quod Dionysius, II cap. Eccles. Hier., dicit | |
| 1037 baptizatis esse sacram communionem dandam, non intelligentes quod | |
| 1038 Dionysius ibi loquitur de Baptismo adultorum. Nec tamen per hoc | |
| 1039 aliquod detrimentum vitae patiuntur, propter hoc quod dominus | |
| 1040 dicit, Ioan. VI, <i>nisi manducaveritis carnem filii hominis et | |
| 1041 biberitis eius sanguinem, non habebitis vitam in vobis</i>, quia, | |
| 1042 sicut Augustinus scribit Bonifacio, <i>tunc unusquisque fidelium | |
| 1043 corporis et sanguinis domini particeps fit, scilicet spiritualiter, | |
| 1044 quando in Baptismate membrum corporis Christi efficitur</i>. Sed | |
| 1045 quando iam pueri incipiunt aliqualem usum rationis habere, ut | |
| 1046 possint devotionem concipere huius sacramenti, tunc potest eis hoc | |
| 53 | 1047 sacramentum conferri.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="III q. 80 a. 10 arg. 1"><a name="50959"><span class="ref">[50959] IIIª q. 80 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum |
| 28 | 1048 sic proceditur. Videtur quod non liceat quotidie hoc sacramentum |
| 1049 suscipere. Sicut enim Baptismus repraesentat dominicam passionem, | |
| 1050 ita et hoc sacramentum. Sed non licet pluries baptizari, sed semel | |
| 1051 tantum, quia Christus semel tantum pro peccatis nostris mortuus | |
| 1052 est, ut dicitur I Pet. III. Ergo videtur quod non liceat hoc | |
| 53 | 1053 sacramentum quotidie suscipere.</p><p title="III q. 80 a. 10 arg. 2"><a name="50960"><span class="ref">[50960] IIIª q. 80 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1054 veritas debet respondere figurae. Sed agnus paschalis, qui fuit |
| 1055 figura praecipua huius sacramenti, ut supra dictum est, non | |
| 1056 manducabatur nisi semel in anno. Sed Ecclesia semel in anno | |
| 1057 celebrat Christi passionem, cuius hoc sacramentum est memoriale. | |
| 1058 Ergo videtur quod non licet quotidie sumere hoc sacramentum, sed | |
| 53 | 1059 semel in anno.</p><p title="III q. 80 a. 10 arg. 3"><a name="50961"><span class="ref">[50961] IIIª q. 80 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1060 huic sacramento, in quo totus Christus continetur, maxima |
| 1061 reverentia debetur. Ad reverentiam autem pertinet quod aliquis ab | |
| 1062 hoc sacramento abstineat, unde et laudatur centurio, qui dixit, | |
| 1063 Matth. VIII, <i>domine, non sum dignus ut intres sub tectum | |
| 1064 meum</i>; et Petrus, qui dixit, Luc. V, <i>exi a me, domine, quia | |
| 1065 homo peccator ego sum</i>. Ergo non est laudabile quod homo | |
| 53 | 1066 quotidie hoc sacramentum suscipiat.</p><p title="III q. 80 a. 10 arg. 4"><a name="50962"><span class="ref">[50962] IIIª q. 80 a. 10 arg. 4</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 1067 laudabile esset frequenter hoc sacramentum suscipere quanto |
| 1068 frequentius sumeretur, tanto esset laudabilius. Sed maior esset | |
| 1069 frequentia si homo pluries in die sumeret hoc sacramentum. Ergo | |
| 1070 esset laudabile quod homo pluries in die communicaret. Quod tamen | |
| 1071 non habet Ecclesiae consuetudo. Non ergo videtur esse laudabile | |
| 53 | 1072 quod aliquis quotidie hoc sacramentum accipiat.</p><p title="III q. 80 a. 10 arg. 5"><a name="50963"><span class="ref">[50963] IIIª q. 80 a. 10 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1073 Ecclesia intendit suis statutis fidelium utilitati providere. Sed |
| 1074 ex statuto Ecclesiae fideles tenentur solum semel communicare in | |
| 1075 anno, unde dicitur extra, de Poenit. et Remiss., <i>omnis utriusque | |
| 1076 sexus fidelis suscipiat reverenter ad minus in Pascha Eucharistiae | |
| 1077 sacramentum, nisi forte, de proprii sacerdotis consilio, ob aliquam | |
| 1078 rationabilem causam, ad tempus ab eius perceptione duxerit | |
| 1079 abstinendum</i>. Non ergo est laudabile quod quotidie hoc | |
| 53 | 1080 sacramentum sumatur.</p><p title="III q. 80 a. 10 s. c."><a name="50964"><span class="ref">[50964] IIIª q. 80 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1081 quod Augustinus dicit, in libro de verbis domini, <i>iste panis |
| 53 | 1082 quotidianus est, accipe quotidie quod quotidie tibi prosit</i>.</p><p title="III q. 80 a. 10 co."><a name="50965"><span class="ref">[50965] IIIª q. 80 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1083 dicendum quod circa usum huius sacramenti duo possunt considerari. |
| 1084 Unum quidem ex parte ipsius sacramenti, cuius virtus est hominibus | |
| 1085 salutaris. Et ideo utile est quotidie ipsum suscipere, ut homo | |
| 1086 quotidie eius fructum percipiat. Unde Ambrosius dicit, in libro de | |
| 1087 sacramentis, <i>si quoties effunditur sanguis Christi, in | |
| 1088 remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, qui | |
| 1089 semper pecco, debeo semper habere medicinam</i>. Alio modo potest | |
| 1090 considerari ex parte sumentis, in quo requiritur quod cum magna | |
| 1091 devotione et reverentia ad hoc sacramentum accedat. Et ideo, si | |
| 1092 aliquis se quotidie ad hoc paratum inveniat, laudabile est quod | |
| 1093 quotidie sumat. Unde Augustinus, cum dixisset, <i>accipe quod | |
| 1094 quotidie tibi prosit</i>, subiungit, <i>sic vive ut quotidie | |
| 1095 merearis accipere</i>. Sed quia multoties in pluribus hominum multa | |
| 1096 impedimenta huius devotionis occurrunt, propter corporis | |
| 1097 indispositionem vel animae, non est utile omnibus hominibus | |
| 1098 quotidie ad hoc sacramentum accedere, sed quotiescumque se homo ad | |
| 1099 illud paratum invenerit. Unde in libro de ecclesiasticis Dogmat. | |
| 1100 dicitur, <i>quotidie Eucharistiae communionem accipere nec laudo | |
| 53 | 1101 nec vitupero</i>.</p><p title="III q. 80 a. 10 ad 1"><a name="50966"><span class="ref">[50966] IIIª q. 80 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1102 dicendum quod per sacramentum Baptismi configuratur homo morti |
| 1103 Christi, in se suscipiens eius characterem, et ideo, sicut Christus | |
| 1104 semel mortuus est, ita solum semel debet homo baptizari. Sed per | |
| 1105 hoc sacramentum non recipit homo Christi characterem, sed ipsum | |
| 1106 Christum, cuius virtus manet in aeternum, unde, ad Heb. X, <i>una | |
| 1107 oblatione consummavit sanctificatos in sempiternum</i>. Et ideo, | |
| 1108 quia quotidie homo indiget salutifera Christi virtute, quotidie | |
| 1109 potest laudabiliter hoc sacramentum percipere. Et quia praecipue | |
| 1110 Baptismus est spiritualis regeneratio, ideo, sicut homo semel | |
| 1111 carnaliter nascitur, ita debet semel spiritualiter renasci per | |
| 1112 Baptismum, ut Augustinus dicit, super illud Ioan. III, <i>quomodo | |
| 1113 potest homo nasci cum sit senex?</i> Sed hoc sacramentum est cibus | |
| 1114 spiritualis, unde, sicut cibus corporalis quotidie sumitur, ita et | |
| 1115 hoc sacramentum quotidie sumere laudabile est. Unde dominus, Luc. | |
| 1116 XI, docet petere, <i>panem nostrum quotidianum da nobis hodie</i>, | |
| 1117 in cuius expositione Augustinus dicit, in libro de verbis domini, | |
| 1118 si quotidie acceperis, scilicet hoc sacramentum, <i>quotidie tibi | |
| 1119 est hodie, tibi Christus quotidie resurgit, hodie enim est quando | |
| 53 | 1120 Christus resurgit</i>.</p><p title="III q. 80 a. 10 ad 2"><a name="50967"><span class="ref">[50967] IIIª q. 80 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1121 dicendum quod agnus paschalis praecipue fuit figura huius |
| 1122 sacramenti quantum ad passionem Christi, quae repraesentatur per | |
| 1123 hoc sacramentum. Et ideo semel tantum in anno sumebatur, quia | |
| 1124 Christus semel mortuus est. Et propter hoc etiam Ecclesia semel in | |
| 1125 anno celebrat memoriam passionis Christi. Sed in hoc sacramento | |
| 1126 traditur nobis memoriale passionis Christi per modum cibi, qui | |
| 1127 quotidie sumitur. Et ideo quantum ad hoc significatur per manna, | |
| 53 | 1128 quod quotidie populo dabatur in deserto.</p><p title="III q. 80 a. 10 ad 3"><a name="50968"><span class="ref">[50968] IIIª q. 80 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1129 dicendum quod reverentia huius sacramenti habet timorem amori |
| 1130 coniunctum, unde timor reverentiae ad Deum dicitur timor filialis, | |
| 1131 ut in secunda parte dictum est. Ex amore enim provocatur desiderium | |
| 1132 sumendi, ex timore autem consurgit humilitas reverendi. Et ideo | |
| 1133 utrumque pertinet ad reverentiam huius sacramenti, et quod quotidie | |
| 1134 sumatur, et quod aliquando abstineatur. Unde Augustinus dicit, | |
| 1135 <i>si dixerit quispiam non quotidie accipiendam Eucharistiam, alius | |
| 1136 affirmat quotidie, faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie | |
| 1137 credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se Zacchaeus | |
| 1138 et ille centurio, cum alter eorum gaudens susceperit dominum, alter | |
| 1139 dixerit, non sum dignus ut intres sub tectum meum, ambo salvatorem | |
| 1140 honorificantes, quamvis non uno modo</i>. Amor tamen et spes, ad | |
| 1141 quae semper Scriptura nos provocat, praeferuntur timori, unde et, | |
| 1142 cum Petrus dixisset, <i>exi a me, domine, quia peccator homo ego | |
| 53 | 1143 sum</i>, respondit Iesus, noli timere.</p><p title="III q. 80 a. 10 ad 4"><a name="50969"><span class="ref">[50969] IIIª q. 80 a. 10 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1144 dicendum quod, quia dominus dicit, <i>panem nostrum quotidianum da |
| 1145 nobis hodie</i>, non est pluries in die communicandum, ut saltem | |
| 1146 per hoc quod aliquis semel in die communicat, repraesentetur unitas | |
| 53 | 1147 passionis Christi.</p><p title="III q. 80 a. 10 ad 5"><a name="50970"><span class="ref">[50970] IIIª q. 80 a. 10 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 1148 dicendum quod, secundum statum diversum Ecclesiae, diversa circa |
| 1149 hoc statuta emanarunt. Nam in primitiva Ecclesia, quando magis | |
| 1150 vigebat devotio fidei Christianae, statutum fuit ut quotidie | |
| 1151 fideles communicarent. Unde Anacletus Papa dicit, <i>peracta | |
| 1152 consecratione, omnes communicent qui noluerint ecclesiasticis | |
| 1153 carere liminibus, sic enim et apostoli statuerunt, et sancta Romana | |
| 1154 tenet Ecclesia</i>. Postmodum vero, diminuto fidei fervore, | |
| 1155 Fabianus Papa indulsit <i>ut, si non frequentius, saltem ter in | |
| 1156 anno omnes communicent</i>, scilicet in Pascha, in Pentecoste et in | |
| 1157 nativitate domini. Soter etiam Papa in cena domini dicit esse | |
| 1158 communicandum, ut habetur in decretis, de Consecr., dist. II. | |
| 1159 <i>Postmodum vero, propter iniquitatis abundantiam refrigescente | |
| 1160 caritate multorum</i>, statuit Innocentius III ut saltem semel in | |
| 1161 anno, scilicet in Pascha, fideles communicent. Consulitur tamen in | |
| 1162 libro de ecclesiasticis Dogmat., <i>omnibus diebus dominicis | |
| 53 | 1163 communicandum</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 11</h3><p title="III q. 80 a. 11 arg. 1"><a name="50971"><span class="ref">[50971] IIIª q. 80 a. 11 arg. 1</span></a> Ad undecimum |
| 28 | 1164 sic proceditur. Videtur quod liceat cessare omnino a communione. |
| 1165 Laudatur enim centurio de hoc quod dicit, Matth. VIII <i>domine, | |
| 1166 non sum dignus ut intres sub tectum meum</i>. Cui comparatur ille | |
| 1167 qui reputat sibi a communione esse abstinendum, ut dictum est. Cum | |
| 1168 ergo nunquam legatur Christum in eius domum venisse, videtur quod | |
| 53 | 1169 liceat alicui toto tempore vitae suae a communione abstinere.</p><p title="III q. 80 a. 11 arg. 2"><a name="50972"><span class="ref">[50972] IIIª q. 80 a. 11 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1170 cuilibet licet abstinere ab his quae non sunt de necessitate |
| 1171 salutis. Sed hoc sacramentum non est de necessitate salutis, ut | |
| 1172 supra dictum est. Ergo licet a susceptione huius sacramenti omnino | |
| 53 | 1173 cessare.</p><p title="III q. 80 a. 11 arg. 3"><a name="50973"><span class="ref">[50973] IIIª q. 80 a. 11 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1174 peccatores non tenentur communicare, unde Fabianus Papa, cum |
| 1175 dixisset, <i>ter in anno omnes communicent</i>, adiunxit <i>nisi | |
| 1176 forte quis maioribus criminibus impediatur</i>. Si ergo illi qui | |
| 1177 non sunt in peccato, tenentur communicare, videtur quod melioris | |
| 1178 conditionis sint peccatores quam iusti, quod est inconveniens. Ergo | |
| 53 | 1179 videtur quod etiam iustis liceat a communione cessare.</p><p title="III q. 80 a. 11 s. c."><a name="50974"><span class="ref">[50974] IIIª q. 80 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1180 quod dominus dicit, Ioan. VI, <i>nisi manducaveritis carnem filii |
| 1181 hominis et biberitis eius sanguinem, non habebitis vitam in | |
| 53 | 1182 vobis</i>.</p><p title="III q. 80 a. 11 co."><a name="50975"><span class="ref">[50975] IIIª q. 80 a. 11 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1183 dicendum quod, sicut supra dictum est, duplex est modus percipiendi |
| 1184 hoc sacramentum, spiritualis scilicet et sacramentalis. Manifestum | |
| 1185 est autem quod omnes tenentur saltem spiritualiter manducare, quia | |
| 1186 hoc est Christo incorporari, ut supra dictum est. Spiritualis autem | |
| 1187 manducatio includit votum seu desiderium percipiendi hoc | |
| 1188 sacramentum, ut supra dictum est. Et ideo sine voto percipiendi hoc | |
| 1189 sacramentum non potest homini esse salus. Frustra autem esset votum | |
| 1190 nisi impleretur quando opportunitas adesset. Et ideo manifestum est | |
| 1191 quod homo tenetur hoc sacramentum sumere, non solum ex statuto | |
| 1192 Ecclesiae, sed etiam ex mandato domini, dicentis, Matth. XXVI, | |
| 1193 <i>hoc facite in meam commemorationem</i>. Ex statuto autem | |
| 1194 Ecclesiae sunt determinata tempora exequendi Christi | |
| 53 | 1195 praeceptum.</p><p title="III q. 80 a. 11 ad 1"><a name="50976"><span class="ref">[50976] IIIª q. 80 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1196 dicendum quod, sicut Gregorius dicit, in pastorali, <i>illa est |
| 1197 vera humilitas, cum ad respuendum hoc quod utiliter praecipitur, | |
| 1198 pertinax non est</i>. Et ideo non potest esse laudabilis humilitas | |
| 1199 si contra praeceptum Christi et Ecclesiae aliquis a communione | |
| 1200 abstineat. Neque enim centurioni praeceptum fuit ut Christum in sua | |
| 53 | 1201 domo reciperet.</p><p title="III q. 80 a. 11 ad 2"><a name="50977"><span class="ref">[50977] IIIª q. 80 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1202 dicendum quod hoc sacramentum dicitur non esse necessitatis sicut |
| 1203 Baptismus, quantum ad pueros, quibus potest esse salus sine hoc | |
| 1204 sacramento, non autem sine sacramento Baptismi. Quantum vero ad | |
| 53 | 1205 adultos, utrumque est necessitatis.</p><p title="III q. 80 a. 11 ad 3"><a name="50978"><span class="ref">[50978] IIIª q. 80 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1206 dicendum quod peccatores magnum detrimentum patiuntur ex hoc quod |
| 1207 repelluntur a perceptione huius sacramenti, unde per hoc non sunt | |
| 1208 melioris conditionis. Et licet in peccatis permanentes non | |
| 1209 excusentur propter hoc a transgressione praecepti, poenitens tamen, | |
| 1210 qui, ut Innocentius dicit, secundum consilium sacerdotis abstinet, | |
| 53 | 1211 excusatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 12</h3><p title="III q. 80 a. 12 arg. 1"><a name="50979"><span class="ref">[50979] IIIª q. 80 a. 12 arg. 1</span></a> Ad duodecimum |
| 28 | 1212 sic proceditur. Videtur quod non liceat sumere corpus domini sine |
| 1213 sanguine. Dicit enim Gelasius Papa, et habetur de Consecrat., dist. | |
| 1214 II, <i>comperimus quod quidam, sumpta tantummodo corporis sacri | |
| 1215 portione, a calice sacrati cruoris abstinent. Qui procul dubio, | |
| 1216 quoniam nescio qua superstitione docentur adstringi, aut integra | |
| 1217 sacramenta percipiant, aut ab integris arceantur</i>. Non ergo | |
| 53 | 1218 licet corpus Christi sumere sine sanguine.</p><p title="III q. 80 a. 12 arg. 2"><a name="50980"><span class="ref">[50980] IIIª q. 80 a. 12 arg. 2</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 1219 perfectionem huius sacramenti concurrit manducatio corporis et |
| 1220 potatio sanguinis, ut supra habitum est. Si ergo sumatur corpus | |
| 1221 sine sanguine, erit sacramentum imperfectum. Quod ad sacrilegium | |
| 1222 pertinere videtur. Unde ibidem Gelasius subdit, <i>quia divisio | |
| 1223 unius eiusdemque mysterii sine grandi sacrilegio non potest | |
| 53 | 1224 provenire</i>.</p><p title="III q. 80 a. 12 arg. 3"><a name="50981"><span class="ref">[50981] IIIª q. 80 a. 12 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1225 hoc sacramentum celebratur in memoriam dominicae passionis, ut |
| 1226 supra habitum est, et sumitur pro animae salute. Sed passio Christi | |
| 1227 magis exprimitur in sanguine quam in corpore, sanguis etiam pro | |
| 1228 salute animae offertur, ut supra habitum est. Ergo potius esset | |
| 1229 abstinendum a sumptione corporis quam a sumptione sanguinis. Non | |
| 1230 ergo accedentes ad hoc sacramentum debent sumere corpus sine eius | |
| 53 | 1231 sanguine.</p><p title="III q. 80 a. 12 s. c."><a name="50982"><span class="ref">[50982] IIIª q. 80 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1232 multarum Ecclesiarum usus, in quibus populo communicanti datur |
| 53 | 1233 corpus Christi sumendum, non autem sanguis.</p><p title="III q. 80 a. 12 co."><a name="50983"><span class="ref">[50983] IIIª q. 80 a. 12 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1234 dicendum quod circa usum huius sacramenti duo possunt considerari, |
| 1235 unum ex parte ipsius sacramenti; aliud ex parte sumentium. Ex parte | |
| 1236 ipsius sacramenti convenit quod utrumque sumatur, scilicet et | |
| 1237 corpus et sanguis, quia in utroque consistit perfectio sacramenti. | |
| 1238 Et ideo, quia ad sacerdotem pertinet hoc sacramentum consecrare et | |
| 1239 perficere, nullo modo debet corpus Christi sumere sine sanguine. Ex | |
| 1240 parte autem sumentium requiritur summa reverentia, et cautela ne | |
| 1241 aliquid accidat quod vergat in iniuriam tanti mysterii. Quod | |
| 1242 praecipue posset accidere in sanguinis sumptione, qui quidem, si | |
| 1243 incaute sumeretur, de facili posset effundi. Et quia, crescente | |
| 1244 multitudine populi Christiani, in qua continentur senes et iuvenes | |
| 1245 et parvuli, quorum quidam non sunt tantae discretionis ut cautelam | |
| 1246 debitam circa usum huius sacramenti adhiberent, ideo provide in | |
| 1247 quibusdam Ecclesiis observatur ut populo sanguis sumendus non | |
| 53 | 1248 detur, sed solum a sacerdote sumatur.</p><p title="III q. 80 a. 12 ad 1"><a name="50984"><span class="ref">[50984] IIIª q. 80 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1249 dicendum quod Gelasius Papa loquitur quantum ad sacerdotes, qui, |
| 1250 sicut totum consecrant sacramentum, ita etiam toti communicare | |
| 1251 debent. Ut enim legitur in Concilio Toletano, <i>quale erit | |
| 53 | 1252 sacrificium, ubi nec ipse sacrificans esse dignoscitur?</i></p><p title="III q. 80 a. 12 ad 2"><a name="50985"><span class="ref">[50985] IIIª q. 80 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1253 dicendum quod perfectio huius sacramenti non est in usu fidelium, |
| 1254 sed in consecratione materiae. Et ideo nihil derogat perfectioni | |
| 1255 huius sacramenti si populus sumat corpus sine sanguine, dummodo | |
| 53 | 1256 sacerdos consecrans sumat utrumque.</p><p title="III q. 80 a. 12 ad 3"><a name="50986"><span class="ref">[50986] IIIª q. 80 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1257 dicendum quod repraesentatio dominicae passionis agitur in ipsa |
| 1258 consecratione huius sacramenti, in qua non debet corpus sine | |
| 1259 sanguine consecrari. Potest autem a populo corpus sine sanguine | |
| 1260 sumi, nec exinde aliquod sequitur detrimentum. Quia sacerdos in | |
| 1261 persona omnium sanguinem offert et sumit, et sub utraque specie | |
| 53 | 1262 totus Christus continetur, ut supra habitum est.</p></div></div><div class="q" id="q81"><h2>Quaestio 81</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 81 pr."><a name="50987"><span class="ref">[50987] |
| 1263 IIIª q. 81 pr.</span></a> Deinde considerandum est de usu | |
| 28 | 1264 huius sacramenti quo Christus usus est in prima sui institutione. |
| 1265 Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum ipse Christus | |
| 1266 sumpserit corpus et sanguinem suum. Secundo, utrum Iudae dederit. | |
| 1267 Tertio, quale corpus sumpserit aut dederit, scilicet passibile vel | |
| 1268 impassibile. Quarto, quomodo se habuisset Christus sub hoc | |
| 1269 sacramento si fuisset in triduo mortis reservatum, aut etiam | |
| 53 | 1270 consecratum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 81 a. 1 arg. 1"><a name="50988"><span class="ref">[50988] IIIª q. 81 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 1271 proceditur. Videtur quod Christus non sumpserit corpus suum et |
| 1272 sanguinem. Non enim de factis Christi et dictis asseri debet quod | |
| 1273 auctoritate sacrae Scripturae non traditur. Sed in Evangeliis non | |
| 1274 habetur quod Christus corpus suum manducaverit aut sanguinem | |
| 53 | 1275 biberit. Non ergo est hoc asserendum.</p><p title="III q. 81 a. 1 arg. 2"><a name="50989"><span class="ref">[50989] IIIª q. 81 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1276 nihil potest esse in seipso, nisi forte ratione partium, prout |
| 1277 scilicet una pars eius est in alia, ut habetur in IV Physic. sed | |
| 1278 illud quod manducatur et bibitur, est in manducante et bibente. Cum | |
| 1279 ergo totus Christus sit in utraque specie sacramenti, videtur | |
| 53 | 1280 impossibile fuisse quod ipse sumpserit hoc sacramentum.</p><p title="III q. 81 a. 1 arg. 3"><a name="50990"><span class="ref">[50990] IIIª q. 81 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1281 duplex est assumptio huius sacramenti, scilicet spiritualis et |
| 1282 sacramentalis. Sed spiritualis non competebat Christo, quia nihil a | |
| 1283 sacramento accepit. Et per consequens nec sacramentalis, quae sine | |
| 1284 spirituali est imperfecta, ut supra habitum est. Ergo Christus | |
| 53 | 1285 nullo modo hoc sacramentum sumpsit.</p><p title="III q. 81 a. 1 s. c."><a name="50991"><span class="ref">[50991] IIIª q. 81 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1286 quod Hieronymus dicit, ad Heldibiam, <i>dominus Iesus ipse conviva |
| 53 | 1287 et convivium, ipse comedens et qui comeditur</i>.</p><p title="III q. 81 a. 1 co."><a name="50992"><span class="ref">[50992] IIIª q. 81 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1288 dicendum quod quidam dixerunt quod Christus in cena corpus et |
| 1289 sanguinem suum discipulis tradidit, non tamen ipse sumpsit. Sed hoc | |
| 1290 non videtur convenienter dici. Quia Christus ea quae ab aliis | |
| 1291 observanda instituit, ipse primitus observavit, unde et ipse prius | |
| 1292 baptizari voluit quam aliis Baptismum imponeret, secundum illud | |
| 1293 Act. I, <i>coepit Iesus facere et docere</i>. Unde et ipse primo | |
| 1294 corpus suum et sanguinem sumpsit, et postea discipulis suis | |
| 1295 tradidit sumendum. Et hoc est quod, Ruth III, super illud, | |
| 1296 <i>cumque comedisset et bibisset</i> etc., dicit Glossa, quod | |
| 1297 <i>Christus comedit et bibit in cena, cum corporis et sanguinis sui | |
| 1298 sacramentum discipulis tradidit. Unde, quia pueri communicaverunt | |
| 53 | 1299 carni et sanguini, et ipse participavit eisdem</i>.</p><p title="III q. 81 a. 1 ad 1"><a name="50993"><span class="ref">[50993] IIIª q. 81 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1300 dicendum quod in Evangeliis legitur quod Christus accepit panem et |
| 1301 calicem. Non est autem intelligendum quod acceperit solum in | |
| 1302 manibus, ut quidam dicunt, sed eo modo accepit quo aliis | |
| 1303 accipiendum tradidit. Unde, cum discipulis dixerit, accipite et | |
| 1304 comedite, et iterum, accipite et bibite, intelligendum est quod | |
| 1305 ipse dominus accipiens comederit et biberit. Unde et quidam metrice | |
| 1306 dixerunt, <i>rex sedet in cena, turba cinctus duodena, se tenet in | |
| 53 | 1307 manibus, se cibat ipse cibus</i>.</p><p title="III q. 81 a. 1 ad 2"><a name="50994"><span class="ref">[50994] IIIª q. 81 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1308 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus, secundum quod est |
| 1309 sub hoc sacramento, comparatur ad locum non secundum proprias | |
| 1310 dimensiones, sed secundum dimensiones specierum sacramentalium, ita | |
| 1311 quod in quocumque loco ubi sunt illae species, est ipse Christus. | |
| 1312 Et quia species illae potuerunt esse in manibus et in ore Christi, | |
| 1313 ipse totus Christus potuit esse in suis manibus et in suo ore. Non | |
| 1314 autem potuisset hoc esse secundum quod comparatur ad locum secundum | |
| 53 | 1315 proprias species.</p><p title="III q. 81 a. 1 ad 3"><a name="50995"><span class="ref">[50995] IIIª q. 81 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1316 dicendum quod, sicut supra dictum est, effectus huius sacramenti |
| 1317 est non solum augmentum habitualis gratiae, sed etiam actualis | |
| 1318 delectatio spiritualis dulcedinis. Quamvis autem Christo gratia non | |
| 1319 fuerit augmentata ex susceptione huius sacramenti, habuit tamen | |
| 1320 quandam spiritualem delectationem in nova institutione huius | |
| 1321 sacramenti, unde ipse dicebat, Luc. XXII, <i>desiderio desideravi | |
| 1322 manducare hoc Pascha vobiscum</i>, quod Eusebius exponit de novo | |
| 1323 mysterio huius novi testamenti quod tradebat discipulis. Et ideo | |
| 1324 spiritualiter manducavit, et similiter sacramentaliter, inquantum | |
| 1325 corpus suum sub sacramento sumpsit, quod sacramentum sui corporis | |
| 1326 intellexit et disposuit. Aliter tamen quam ceteri sacramentaliter | |
| 1327 et spiritualiter sumant, qui augmentum gratiae suscipiunt, et | |
| 53 | 1328 sacramentalibus signis indigent ad veritatis perceptionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 81 a. 2 arg. 1"><a name="50996"><span class="ref">[50996] IIIª q. 81 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1329 sic proceditur. Videtur quod Christus Iudae non dederit corpus |
| 1330 suum. Ut enim legitur Matth. XXVI, postquam dominus dederat corpus | |
| 1331 suum et sanguinem discipulis, dixit eis, <i>non bibam amodo de hoc | |
| 1332 genimine vitis usque in diem illum cum illud bibam vobiscum novum | |
| 1333 in regno patris mei</i>. Ex quo videtur quod illi quibus corpus | |
| 1334 suum et sanguinem dederat, cum eo essent iterum bibituri. Sed Iudas | |
| 1335 postea cum ipso non bibit. Ergo non accepit cum aliis discipulis | |
| 53 | 1336 corpus Christi et sanguinem.</p><p title="III q. 81 a. 2 arg. 2"><a name="50997"><span class="ref">[50997] IIIª q. 81 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1337 dominus implevit quod praecepit, secundum illud Act. I, <i>coepit |
| 1338 Iesus facere et docere</i>. Sed ipse praecepit, Matth. VII, | |
| 1339 <i>nolite sanctum dare canibus</i>. Cum ergo ipse cognosceret Iudam | |
| 1340 peccatorem esse, videtur quod ei corpus suum et sanguinem non | |
| 53 | 1341 dederit.</p><p title="III q. 81 a. 2 arg. 3"><a name="50998"><span class="ref">[50998] IIIª q. 81 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1342 Christus specialiter legitur Iudae panem intinctum porrexisse, |
| 1343 Ioan. XIII. Si ergo corpus suum ei dederit, videtur quod sub | |
| 1344 buccella ei dederit, praecipue cum legatur ibidem, <i>et post | |
| 1345 buccellam introivit in eum Satanas</i>; ubi Augustinus dicit, | |
| 1346 <i>hinc nos docemur quam sit cavendum male accipere bonum. Si enim | |
| 1347 corripitur qui non diiudicat, idest, non discernit corpus domini a | |
| 1348 ceteris cibis, quomodo damnabitur qui ad eius mensam, fingens se | |
| 1349 amicum, accedit inimicus?</i> Sed cum buccella intincta non accepit | |
| 1350 corpus Christi, ut Augustinus dicit, super illud Ioan. XIII, <i>cum | |
| 1351 intinxisset panem, dedit Iudae Simonis Iscariotis, non, ut putant | |
| 1352 quidam negligenter legentes, tunc Iudas solus corpus Christi | |
| 1353 accepit</i>. Ergo videtur quod Iudas corpus Christi non | |
| 53 | 1354 acceperit.</p><p title="III q. 81 a. 2 s. c."><a name="50999"><span class="ref">[50999] IIIª q. 81 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1355 quod Chrysostomus dicit, <i>Iudas, particeps existens mysteriorum, |
| 1356 conversus non est. Unde fit scelus eius utrinque immanius, tum quia | |
| 1357 tali proposito imbutus adiit mysteria; tum quia adiens melior | |
| 53 | 1358 factus non fuit, nec metu nec beneficio nec honore</i>.</p><p title="III q. 81 a. 2 co."><a name="51000"><span class="ref">[51000] IIIª q. 81 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1359 dicendum quod Hilarius posuit, super Matth., quod Christus Iudae |
| 1360 corpus suum et sanguinem non dedit. Et hoc quidem conveniens | |
| 1361 fuisset, considerata malitia Iudae. Sed quia Christus debuit nobis | |
| 1362 esse exemplum iustitiae, non conveniebat eius magisterio ut Iudam, | |
| 1363 occultum peccatorem, sine accusatore et evidenti probatione, ab | |
| 1364 aliorum communione separaret, ne per hoc daretur exemplum praelatis | |
| 1365 Ecclesiae similia faciendi; et ipse Iudas, inde exasperatus, | |
| 1366 sumeret occasionem peccandi. Et ideo dicendum est quod Iudas cum | |
| 1367 aliis discipulis corpus domini et sanguinem suscepit, ut dicit | |
| 53 | 1368 Dionysius in libro Eccles. Hier., et Augustinus, super Ioannem.</p><p title="III q. 81 a. 2 ad 1"><a name="51001"><span class="ref">[51001] IIIª q. 81 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1369 dicendum quod illa est ratio Hilarii ad ostendendum quod Iudas |
| 1370 corpus Christi non sumpsit. Non tamen cogit. Quia Christus loquitur | |
| 1371 discipulis, a quorum collegio Iudas se separavit, non autem | |
| 1372 Christus eum exclusit. Et ideo Christus, quantum est in se, etiam | |
| 1373 cum Iuda vinum in regno Dei bibit, sed hoc convivium ipse Iudas | |
| 53 | 1374 repudiavit.</p><p title="III q. 81 a. 2 ad 2"><a name="51002"><span class="ref">[51002] IIIª q. 81 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1375 dicendum quod Christo nota erat Iudae iniquitas sicut Deo, non |
| 1376 autem erat sibi nota per modum quo hominibus innotescit. Et ideo | |
| 1377 Christus Iudam non repulit a communione, ut daret exemplum tales | |
| 53 | 1378 peccatores occultos non esse ab aliis sacerdotibus repellendos.</p><p title="III q. 81 a. 2 ad 3"><a name="51003"><span class="ref">[51003] IIIª q. 81 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1379 dicendum quod sine dubio Iudas sub pane intincto corpus Christi non |
| 1380 sumpsit, sed simplicem panem. Significatur autem fortassis, ut | |
| 1381 Augustinus dicit ibidem, <i>per panis intinctionem fictio Iudae, ut | |
| 1382 enim inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquod hic | |
| 1383 significat tinctio</i>, scilicet dulcedinem bonitatis divinae, quia | |
| 1384 panis ex intinctione sapidior redditur, eidem bono ingratum non | |
| 1385 immerito secuta est damnatio. Et propter hanc ingratitudinem id | |
| 1386 quod est bonum, factum est ei malum, sicut accidit circa sumentes | |
| 1387 corpus Christi indigne. Et, sicut Augustinus dicit ibidem, | |
| 1388 <i>intelligendum est quod dominus iam antea distribuerat omnibus | |
| 1389 discipulis suis sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse | |
| 1390 Iudas erat, sicut Lucas narrat. Ac deinde ad hoc ventum est, ubi, | |
| 1391 secundum narrationem Ioannis, dominus per buccellam tinctam atque | |
| 53 | 1392 porrectam suum exprimit proditorem</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 81 a. 3 arg. 1"><a name="51004"><span class="ref">[51004] IIIª q. 81 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 1393 proceditur. Videtur quod Christus sumpserit et dederit corpus suum |
| 1394 discipulis impassibile. Quia super illud Matth. XVII, | |
| 1395 <i>transfiguratus est ante illos</i>, dicit quaedam Glossa, | |
| 1396 <i>illud corpus quod habuit per naturam, dedit discipulis in cena, | |
| 1397 non mortale et passibile</i>. Et Levit. II, super illud, <i>si | |
| 1398 oblatio tua fuerit de sartagine</i>, dicit Glossa, <i>crux, super | |
| 1399 omnia fortis, carnem Christi, quae ante passionem non videbatur | |
| 1400 esui apta, post aptam fecit</i>. Sed Christus dedit corpus suum ut | |
| 1401 aptum ad manducandum. Ergo dedit tale quale habuit post passionem, | |
| 53 | 1402 scilicet impassibile et immortale.</p><p title="III q. 81 a. 3 arg. 2"><a name="51005"><span class="ref">[51005] IIIª q. 81 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1403 omne corpus passibile per contactum et manducationem patitur. Si |
| 1404 ergo corpus Christi erat passibile, per contactum et comestionem | |
| 53 | 1405 discipulorum passum fuisset.</p><p title="III q. 81 a. 3 arg. 3"><a name="51006"><span class="ref">[51006] IIIª q. 81 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1406 verba sacramentalia non sunt modo maioris virtutis quando |
| 1407 proferuntur a sacerdote in persona Christi, quam tunc quando | |
| 1408 fuerunt prolata ab ipso Christo. Sed nunc virtute verborum | |
| 1409 sacramentalium in altari consecratur corpus Christi impassibile et | |
| 53 | 1410 immortale. Ergo multo magis tunc.</p><p title="III q. 81 a. 3 s. c."><a name="51007"><span class="ref">[51007] IIIª q. 81 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1411 quod, sicut Innocentius III dicit, <i>tale corpus tunc dedit |
| 1412 discipulis quale habuit</i>. Habuit autem tunc corpus passibile et | |
| 53 | 1413 mortale. Ergo corpus passibile et mortale discipulis dedit.</p><p title="III q. 81 a. 3 co."><a name="51008"><span class="ref">[51008] IIIª q. 81 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1414 dicendum quod Hugo de sancto Victore posuit quod Christus ante |
| 1415 passionem diversis temporibus quatuor dotes corporis glorificati | |
| 1416 assumpsit, scilicet subtilitatem in nativitate, quando exivit de | |
| 1417 clauso utero virginis; agilitatem, quando siccis pedibus super mare | |
| 1418 ambulavit; claritatem, in transfiguratione; impassibilitatem, in | |
| 1419 cena, quando corpus suum tradidit discipulis ad manducandum. Et | |
| 1420 secundum hoc, dedit discipulis suis corpus impassibile et | |
| 1421 immortale. Sed, quidquid sit de aliis, de quibus supra dictum est | |
| 1422 quid sentiri debeat, circa impassibilitatem tamen impossibile est | |
| 1423 esse quod dicitur. Manifestum est enim quod idem verum corpus | |
| 1424 Christi erat quod a discipulis tunc in propria specie videbatur, et | |
| 1425 in specie sacramenti sumebatur. Non autem erat impassibile secundum | |
| 1426 quod in propria specie videbatur, quinimmo erat passioni paratum. | |
| 1427 Unde nec ipsum corpus quod in specie sacramenti dabatur, | |
| 1428 impassibile erat. Impassibili tamen modo erat sub specie sacramenti | |
| 1429 quod in se erat passibile, sicut invisibiliter quod in se erat | |
| 1430 visibile. Sicut enim visio requirit contactum corporis quod videtur | |
| 1431 ad circumstans medium visionis, ita passio requirit contactum | |
| 1432 corporis quod patitur ad ea quae agunt. Corpus autem Christi, | |
| 1433 secundum quod est sub sacramento, ut supra dictum est, non | |
| 1434 comparatur ad ea quae circumstant mediantibus propriis | |
| 1435 dimensionibus, quibus corpora se tangunt, sed mediantibus | |
| 1436 dimensionibus specierum panis et vini. Et ideo species illae sunt | |
| 53 | 1437 quae patiuntur et videntur, non autem ipsum corpus Christi.</p><p title="III q. 81 a. 3 ad 1"><a name="51009"><span class="ref">[51009] IIIª q. 81 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1438 dicendum quod Christus dicitur non dedisse in cena corpus suum |
| 1439 mortale et passibile, quia non dedit corporali et passibili modo. | |
| 1440 Crux autem facit carnem Christi aptam manducationi, inquantum hoc | |
| 53 | 1441 sacramentum repraesentat passionem Christi.</p><p title="III q. 81 a. 3 ad 2"><a name="51010"><span class="ref">[51010] IIIª q. 81 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1442 dicendum quod ratio illa procederet si corpus Christi sicut erat |
| 53 | 1443 passibile, ita passibili modo fuisset sub sacramento.</p><p title="III q. 81 a. 3 ad 3"><a name="51011"><span class="ref">[51011] IIIª q. 81 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1444 dicendum quod, sicut supra dictum est, accidentia corporis Christi |
| 1445 sunt in hoc sacramento ex reali concomitantia, non autem ex vi | |
| 1446 sacramenti, ex qua est ibi substantia corporis Christi. Et ideo | |
| 1447 virtus verborum sacramentalium ad hoc se extendit ut sit sub hoc | |
| 1448 sacramento corpus, Christi scilicet, quibuscumque accidentibus | |
| 53 | 1449 realiter in eo existentibus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 81 a. 4 arg. 1"><a name="51012"><span class="ref">[51012] IIIª q. 81 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 1450 proceditur. Videtur quod, si hoc sacramentum tempore mortis Christi |
| 1451 fuisset servatum in pyxide, vel ab aliquo apostolorum consecratum, | |
| 1452 non ibi moreretur. Mors enim Christi accidit per eius passionem. | |
| 1453 Sed Christus impassibili modo etiam tunc erat in hoc sacramento. | |
| 53 | 1454 Ergo non poterat mori in hoc sacramento.</p><p title="III q. 81 a. 4 arg. 2"><a name="51013"><span class="ref">[51013] IIIª q. 81 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1455 morte Christi separatus fuit sanguis eius a corpore. Sed in hoc |
| 1456 sacramento simul est corpus Christi et sanguis. Ergo Christus in | |
| 53 | 1457 hoc sacramento non moreretur.</p><p title="III q. 81 a. 4 arg. 3"><a name="51014"><span class="ref">[51014] IIIª q. 81 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1458 mors accidit per separationem animae a corpore. Sed in hoc |
| 1459 sacramento continetur tam corpus Christi quam anima. Ergo in hoc | |
| 53 | 1460 sacramento non poterat Christus mori.</p><p title="III q. 81 a. 4 s. c."><a name="51015"><span class="ref">[51015] IIIª q. 81 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1461 quod idem Christus qui erat in cruce, fuisset in sacramento. Sed in |
| 53 | 1462 cruce moriebatur. Ergo et in sacramento conservato moreretur.</p><p title="III q. 81 a. 4 co."><a name="51016"><span class="ref">[51016] IIIª q. 81 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1463 dicendum quod corpus Christi idem in substantia est in hoc |
| 1464 sacramento et in propria specie, sed non eodem modo, nam in propria | |
| 1465 specie contingit circumstantia corpora per proprias dimensiones, | |
| 1466 non autem prout est in hoc sacramento, ut supra dictum est. Et ideo | |
| 1467 quidquid pertinet ad Christum secundum quod est in se, potest | |
| 1468 attribui ei et in propria specie et in sacramento existenti, sicut | |
| 1469 vivere, mori, dolere, animatum vel inanimatum esse, et cetera | |
| 1470 huiusmodi. Quaecumque vero conveniunt ei per comparationem ad | |
| 1471 corpora extrinseca, possunt ei attribui in propria specie | |
| 1472 existenti, non autem prout est in sacramento, sicut irrideri, | |
| 1473 conspui, crucifigi, flagellari, et cetera huiusmodi. Unde quidam | |
| 1474 metrice dixerunt, <i>pyxide servato poteris sociare dolorem | |
| 53 | 1475 innatum, sed non illatus convenit illi</i>.</p><p title="III q. 81 a. 4 ad 1"><a name="51017"><span class="ref">[51017] IIIª q. 81 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1476 dicendum quod, sicut dictum est, passio convenit corpori passo per |
| 1477 comparationem ad agens extrinsecum. Et ideo Christus, secundum quod | |
| 53 | 1478 est sub sacramento, pati non potest. Potest tamen mori.</p><p title="III q. 81 a. 4 ad 2"><a name="51018"><span class="ref">[51018] IIIª q. 81 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1479 dicendum quod, sicut supra dictum est, sub specie panis est corpus |
| 1480 Christi ex vi consecrationis, sanguis autem sub specie vini. Sed | |
| 1481 nunc quidem, quando realiter sanguis Christi non est separatus ab | |
| 1482 eius corpore, ex reali concomitantia et sanguis Christi est sub | |
| 1483 specie panis simul cum corpore, et corpus sub specie vini simul cum | |
| 1484 sanguine. Sed, si in tempore passionis Christi, quando realiter | |
| 1485 sanguis fuit separatus a corpore, fuisset hoc sacramentum | |
| 1486 consecratum, sub specie panis fuisset solum corpus, et sub specie | |
| 53 | 1487 vini fuisset solus sanguis.</p><p title="III q. 81 a. 4 ad 3"><a name="51019"><span class="ref">[51019] IIIª q. 81 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1488 dicendum quod, sicut supra dictum est, anima Christi est in hoc |
| 1489 sacramento ex reali concomitantia, quia non est sine corpore, non | |
| 1490 autem ex vi consecrationis. Et ideo, si tunc fuisset hoc | |
| 1491 sacramentum consecratum vel servatum quando anima erat a corpore | |
| 1492 realiter separata, non fuisset anima Christi sub hoc sacramento, | |
| 1493 non propter defectum virtutis verborum sed propter aliam | |
| 53 | 1494 dispositionem rei.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 1495 <p><a href="sth4079.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 1496 <a href="sth4082.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 1497 <br/> | |
| 1498 <hr/> | |
| 1499 <br/> | |
| 1500 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 1501 hanc editionem<br/> | |
| 1502 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 1503 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 1504 </div></body> | |
| 1505 </html> |
