Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4074.html @ 100:eea25317dfad
clarify order of messages
| author | ht |
|---|---|
| date | Fri, 13 Feb 2015 14:54:33 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 28 | 19 74-77</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">tertia pars a quaestione LXXIV ad quaestionem |
| 22 LXXVII</div><div class="centro"> | |
| 23 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 24 <tr> |
| 53 | 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" border="0" height="180" width="204" src="icons/bene180.jpg"/></th> |
| 28 | 26 </tr> |
| 27 </table> | |
| 53 | 28 <br/> |
| 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br/> | |
| 28 | 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 31 magneticas<br/> |
| 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 33 <br/></span><br/> | |
| 34 <hr/> | |
| 35 <br/> | |
| 36 <p><a href="sth4073.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 37 <a href="sth4078.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 39 // | |
| 40 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 43 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#50464">III&ordf; q. 74 pr.'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#50465">III&ordf; q. 74 a. 1 arg. 1'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#50466">III&ordf; q. 74 a. 1 arg. 2'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#50467">III&ordf; q. 74 a. 1 arg. 3'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#50468">III&ordf; q. 74 a. 1 s. c.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#50469">III&ordf; q. 74 a. 1 co.'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#50470">III&ordf; q. 74 a. 1 ad 1'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#50471">III&ordf; q. 74 a. 1 ad 2'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#50472">III&ordf; q. 74 a. 1 ad 3'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#50473">III&ordf; q. 74 a. 2 arg. 1'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#50474">III&ordf; q. 74 a. 2 arg. 2'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#50475">III&ordf; q. 74 a. 2 arg. 3'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#50476">III&ordf; q. 74 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#50477">III&ordf; q. 74 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#50478">III&ordf; q. 74 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#50479">III&ordf; q. 74 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#50480">III&ordf; q. 74 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#50481">III&ordf; q. 74 a. 3 arg. 1'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#50482">III&ordf; q. 74 a. 3 arg. 2'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#50483">III&ordf; q. 74 a. 3 arg. 3'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#50484">III&ordf; q. 74 a. 3 arg. 4'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#50485">III&ordf; q. 74 a. 3 s. c.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#50486">III&ordf; q. 74 a. 3 co.'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#50487">III&ordf; q. 74 a. 3 ad 1'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#50488">III&ordf; q. 74 a. 3 ad 2'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#50489">III&ordf; q. 74 a. 3 ad 3'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#50490">III&ordf; q. 74 a. 3 ad 4'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#50491">III&ordf; q. 74 a. 4 arg. 1'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#50492">III&ordf; q. 74 a. 4 arg. 2'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#50493">III&ordf; q. 74 a. 4 arg. 3'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#50494">III&ordf; q. 74 a. 4 arg. 4'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#50495">III&ordf; q. 74 a. 4 s. c.'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#50496">III&ordf; q. 74 a. 4 co.'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#50497">III&ordf; q. 74 a. 4 ad 1'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#50498">III&ordf; q. 74 a. 4 ad 2'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#50499">III&ordf; q. 74 a. 4 ad 3'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#50500">III&ordf; q. 74 a. 4 ad 4'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#50501">III&ordf; q. 74 a. 5 arg. 1'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#50502">III&ordf; q. 74 a. 5 arg. 2'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#50503">III&ordf; q. 74 a. 5 arg. 3'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#50504">III&ordf; q. 74 a. 5 s. c.'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#50505">III&ordf; q. 74 a. 5 co.'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#50506">III&ordf; q. 74 a. 5 ad 1'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#50507">III&ordf; q. 74 a. 5 ad 2'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#50508">III&ordf; q. 74 a. 5 ad 3'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#50509">III&ordf; q. 74 a. 6 arg. 1'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#50510">III&ordf; q. 74 a. 6 arg. 2'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#50511">III&ordf; q. 74 a. 6 arg. 3'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#50512">III&ordf; q. 74 a. 6 s. c.'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#50513">III&ordf; q. 74 a. 6 co.'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#50514">III&ordf; q. 74 a. 6 ad 1'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#50515">III&ordf; q. 74 a. 6 ad 2'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#50516">III&ordf; q. 74 a. 6 ad 3'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#50517">III&ordf; q. 74 a. 7 arg. 1'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#50518">III&ordf; q. 74 a. 7 arg. 2'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#50519">III&ordf; q. 74 a. 7 arg. 3'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#50520">III&ordf; q. 74 a. 7 s. c.'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#50521">III&ordf; q. 74 a. 7 co.'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#50522">III&ordf; q. 74 a. 7 ad 1'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#50523">III&ordf; q. 74 a. 7 ad 2'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#50524">III&ordf; q. 74 a. 7 ad 3'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#50525">III&ordf; q. 74 a. 8 arg. 1'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#50526">III&ordf; q. 74 a. 8 arg. 2'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#50527">III&ordf; q. 74 a. 8 arg. 3'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#50528">III&ordf; q. 74 a. 8 s. c.'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#50529">III&ordf; q. 74 a. 8 co.'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#50530">III&ordf; q. 74 a. 8 ad 1'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#50531">III&ordf; q. 74 a. 8 ad 2'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#50532">III&ordf; q. 74 a. 8 ad 3'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#50533">III&ordf; q. 75 pr.'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#50534">III&ordf; q. 75 a. 1 arg. 1'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#50535">III&ordf; q. 75 a. 1 arg. 2'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#50536">III&ordf; q. 75 a. 1 arg. 3'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#50537">III&ordf; q. 75 a. 1 arg. 4'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#50538">III&ordf; q. 75 a. 1 s. c.'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#50539">III&ordf; q. 75 a. 1 co.'); | |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#50540">III&ordf; q. 75 a. 1 ad 1'); | |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#50541">III&ordf; q. 75 a. 1 ad 2'); | |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#50542">III&ordf; q. 75 a. 1 ad 3'); | |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#50543">III&ordf; q. 75 a. 1 ad 4'); | |
| 130 document.write('<OPTION VALUE="#50544">III&ordf; q. 75 a. 2 arg. 1'); | |
| 131 document.write('<OPTION VALUE="#50545">III&ordf; q. 75 a. 2 arg. 2'); | |
| 132 document.write('<OPTION VALUE="#50546">III&ordf; q. 75 a. 2 arg. 3'); | |
| 133 document.write('<OPTION VALUE="#50547">III&ordf; q. 75 a. 2 s. c.'); | |
| 134 document.write('<OPTION VALUE="#50548">III&ordf; q. 75 a. 2 co.'); | |
| 135 document.write('<OPTION VALUE="#50549">III&ordf; q. 75 a. 2 ad 1'); | |
| 136 document.write('<OPTION VALUE="#50550">III&ordf; q. 75 a. 2 ad 2'); | |
| 137 document.write('<OPTION VALUE="#50551">III&ordf; q. 75 a. 2 ad 3'); | |
| 138 document.write('<OPTION VALUE="#50552">III&ordf; q. 75 a. 3 arg. 1'); | |
| 139 document.write('<OPTION VALUE="#50553">III&ordf; q. 75 a. 3 arg. 2'); | |
| 140 document.write('<OPTION VALUE="#50554">III&ordf; q. 75 a. 3 arg. 3'); | |
| 141 document.write('<OPTION VALUE="#50555">III&ordf; q. 75 a. 3 s. c.'); | |
| 142 document.write('<OPTION VALUE="#50556">III&ordf; q. 75 a. 3 co.'); | |
| 143 document.write('<OPTION VALUE="#50557">III&ordf; q. 75 a. 3 ad 1'); | |
| 144 document.write('<OPTION VALUE="#50558">III&ordf; q. 75 a. 3 ad 2'); | |
| 145 document.write('<OPTION VALUE="#50559">III&ordf; q. 75 a. 3 ad 3'); | |
| 146 document.write('<OPTION VALUE="#50560">III&ordf; q. 75 a. 4 arg. 1'); | |
| 147 document.write('<OPTION VALUE="#50561">III&ordf; q. 75 a. 4 arg. 2'); | |
| 148 document.write('<OPTION VALUE="#50562">III&ordf; q. 75 a. 4 arg. 3'); | |
| 149 document.write('<OPTION VALUE="#50563">III&ordf; q. 75 a. 4 s. c.'); | |
| 150 document.write('<OPTION VALUE="#50564">III&ordf; q. 75 a. 4 co.'); | |
| 151 document.write('<OPTION VALUE="#50565">III&ordf; q. 75 a. 4 ad 1'); | |
| 152 document.write('<OPTION VALUE="#50566">III&ordf; q. 75 a. 4 ad 2'); | |
| 153 document.write('<OPTION VALUE="#50567">III&ordf; q. 75 a. 4 ad 3'); | |
| 154 document.write('<OPTION VALUE="#50568">III&ordf; q. 75 a. 5 arg. 1'); | |
| 155 document.write('<OPTION VALUE="#50569">III&ordf; q. 75 a. 5 arg. 2'); | |
| 156 document.write('<OPTION VALUE="#50570">III&ordf; q. 75 a. 5 arg. 3'); | |
| 157 document.write('<OPTION VALUE="#50571">III&ordf; q. 75 a. 5 arg. 4'); | |
| 158 document.write('<OPTION VALUE="#50572">III&ordf; q. 75 a. 5 s. c.'); | |
| 159 document.write('<OPTION VALUE="#50573">III&ordf; q. 75 a. 5 co.'); | |
| 160 document.write('<OPTION VALUE="#50574">III&ordf; q. 75 a. 5 ad 1'); | |
| 161 document.write('<OPTION VALUE="#50575">III&ordf; q. 75 a. 5 ad 2'); | |
| 162 document.write('<OPTION VALUE="#50576">III&ordf; q. 75 a. 5 ad 3'); | |
| 163 document.write('<OPTION VALUE="#50577">III&ordf; q. 75 a. 5 ad 4'); | |
| 164 document.write('<OPTION VALUE="#50578">III&ordf; q. 75 a. 6 arg. 1'); | |
| 165 document.write('<OPTION VALUE="#50579">III&ordf; q. 75 a. 6 arg. 2'); | |
| 166 document.write('<OPTION VALUE="#50580">III&ordf; q. 75 a. 6 arg. 3'); | |
| 167 document.write('<OPTION VALUE="#50581">III&ordf; q. 75 a. 6 s. c.'); | |
| 168 document.write('<OPTION VALUE="#50582">III&ordf; q. 75 a. 6 co.'); | |
| 169 document.write('<OPTION VALUE="#50583">III&ordf; q. 75 a. 6 ad 1'); | |
| 170 document.write('<OPTION VALUE="#50584">III&ordf; q. 75 a. 6 ad 2'); | |
| 171 document.write('<OPTION VALUE="#50585">III&ordf; q. 75 a. 6 ad 3'); | |
| 172 document.write('<OPTION VALUE="#50586">III&ordf; q. 75 a. 7 arg. 1'); | |
| 173 document.write('<OPTION VALUE="#50587">III&ordf; q. 75 a. 7 arg. 2'); | |
| 174 document.write('<OPTION VALUE="#50588">III&ordf; q. 75 a. 7 arg. 3'); | |
| 175 document.write('<OPTION VALUE="#50589">III&ordf; q. 75 a. 7 s. c.'); | |
| 176 document.write('<OPTION VALUE="#50590">III&ordf; q. 75 a. 7 co.'); | |
| 177 document.write('<OPTION VALUE="#50591">III&ordf; q. 75 a. 7 ad 1'); | |
| 178 document.write('<OPTION VALUE="#50592">III&ordf; q. 75 a. 7 ad 2'); | |
| 179 document.write('<OPTION VALUE="#50593">III&ordf; q. 75 a. 7 ad 3'); | |
| 180 document.write('<OPTION VALUE="#50594">III&ordf; q. 75 a. 8 arg. 1'); | |
| 181 document.write('<OPTION VALUE="#50595">III&ordf; q. 75 a. 8 arg. 2'); | |
| 182 document.write('<OPTION VALUE="#50596">III&ordf; q. 75 a. 8 arg. 3'); | |
| 183 document.write('<OPTION VALUE="#50597">III&ordf; q. 75 a. 8 arg. 4'); | |
| 184 document.write('<OPTION VALUE="#50598">III&ordf; q. 75 a. 8 s. c.'); | |
| 185 document.write('<OPTION VALUE="#50599">III&ordf; q. 75 a. 8 co.'); | |
| 186 document.write('<OPTION VALUE="#50600">III&ordf; q. 75 a. 8 ad 1'); | |
| 187 document.write('<OPTION VALUE="#50601">III&ordf; q. 75 a. 8 ad 2'); | |
| 188 document.write('<OPTION VALUE="#50602">III&ordf; q. 75 a. 8 ad 3'); | |
| 189 document.write('<OPTION VALUE="#50603">III&ordf; q. 75 a. 8 ad 4'); | |
| 190 document.write('<OPTION VALUE="#50604">III&ordf; q. 76 pr.'); | |
| 191 document.write('<OPTION VALUE="#50605">III&ordf; q. 76 a. 1 arg. 1'); | |
| 192 document.write('<OPTION VALUE="#50606">III&ordf; q. 76 a. 1 arg. 2'); | |
| 193 document.write('<OPTION VALUE="#50607">III&ordf; q. 76 a. 1 arg. 3'); | |
| 194 document.write('<OPTION VALUE="#50608">III&ordf; q. 76 a. 1 s. c.'); | |
| 195 document.write('<OPTION VALUE="#50609">III&ordf; q. 76 a. 1 co.'); | |
| 196 document.write('<OPTION VALUE="#50610">III&ordf; q. 76 a. 1 ad 1'); | |
| 197 document.write('<OPTION VALUE="#50611">III&ordf; q. 76 a. 1 ad 2'); | |
| 198 document.write('<OPTION VALUE="#50612">III&ordf; q. 76 a. 1 ad 3'); | |
| 199 document.write('<OPTION VALUE="#50613">III&ordf; q. 76 a. 2 arg. 1'); | |
| 200 document.write('<OPTION VALUE="#50614">III&ordf; q. 76 a. 2 arg. 2'); | |
| 201 document.write('<OPTION VALUE="#50615">III&ordf; q. 76 a. 2 arg. 3'); | |
| 202 document.write('<OPTION VALUE="#50616">III&ordf; q. 76 a. 2 s. c.'); | |
| 203 document.write('<OPTION VALUE="#50617">III&ordf; q. 76 a. 2 co.'); | |
| 204 document.write('<OPTION VALUE="#50618">III&ordf; q. 76 a. 2 ad 1'); | |
| 205 document.write('<OPTION VALUE="#50619">III&ordf; q. 76 a. 2 ad 2'); | |
| 206 document.write('<OPTION VALUE="#50620">III&ordf; q. 76 a. 2 ad 3'); | |
| 207 document.write('<OPTION VALUE="#50621">III&ordf; q. 76 a. 3 arg. 1'); | |
| 208 document.write('<OPTION VALUE="#50622">III&ordf; q. 76 a. 3 arg. 2'); | |
| 209 document.write('<OPTION VALUE="#50623">III&ordf; q. 76 a. 3 arg. 3'); | |
| 210 document.write('<OPTION VALUE="#50624">III&ordf; q. 76 a. 3 s. c.'); | |
| 211 document.write('<OPTION VALUE="#50625">III&ordf; q. 76 a. 3 co.'); | |
| 212 document.write('<OPTION VALUE="#50626">III&ordf; q. 76 a. 3 ad 1'); | |
| 213 document.write('<OPTION VALUE="#50627">III&ordf; q. 76 a. 3 ad 2'); | |
| 214 document.write('<OPTION VALUE="#50628">III&ordf; q. 76 a. 3 ad 3'); | |
| 215 document.write('<OPTION VALUE="#50629">III&ordf; q. 76 a. 4 arg. 1'); | |
| 216 document.write('<OPTION VALUE="#50630">III&ordf; q. 76 a. 4 arg. 2'); | |
| 217 document.write('<OPTION VALUE="#50631">III&ordf; q. 76 a. 4 arg. 3'); | |
| 218 document.write('<OPTION VALUE="#50632">III&ordf; q. 76 a. 4 s. c.'); | |
| 219 document.write('<OPTION VALUE="#50633">III&ordf; q. 76 a. 4 co.'); | |
| 220 document.write('<OPTION VALUE="#50634">III&ordf; q. 76 a. 4 ad 1'); | |
| 221 document.write('<OPTION VALUE="#50635">III&ordf; q. 76 a. 4 ad 2'); | |
| 222 document.write('<OPTION VALUE="#50636">III&ordf; q. 76 a. 4 ad 3'); | |
| 223 document.write('<OPTION VALUE="#50637">III&ordf; q. 76 a. 5 arg. 1'); | |
| 224 document.write('<OPTION VALUE="#50638">III&ordf; q. 76 a. 5 arg. 2'); | |
| 225 document.write('<OPTION VALUE="#50639">III&ordf; q. 76 a. 5 arg. 3'); | |
| 226 document.write('<OPTION VALUE="#50640">III&ordf; q. 76 a. 5 s. c.'); | |
| 227 document.write('<OPTION VALUE="#50641">III&ordf; q. 76 a. 5 co.'); | |
| 228 document.write('<OPTION VALUE="#50642">III&ordf; q. 76 a. 5 ad 1'); | |
| 229 document.write('<OPTION VALUE="#50643">III&ordf; q. 76 a. 5 ad 2'); | |
| 230 document.write('<OPTION VALUE="#50644">III&ordf; q. 76 a. 5 ad 3'); | |
| 231 document.write('<OPTION VALUE="#50645">III&ordf; q. 76 a. 6 arg. 1'); | |
| 232 document.write('<OPTION VALUE="#50646">III&ordf; q. 76 a. 6 arg. 2'); | |
| 233 document.write('<OPTION VALUE="#50647">III&ordf; q. 76 a. 6 arg. 3'); | |
| 234 document.write('<OPTION VALUE="#50648">III&ordf; q. 76 a. 6 s. c.'); | |
| 235 document.write('<OPTION VALUE="#50649">III&ordf; q. 76 a. 6 co.'); | |
| 236 document.write('<OPTION VALUE="#50650">III&ordf; q. 76 a. 6 ad 1'); | |
| 237 document.write('<OPTION VALUE="#50651">III&ordf; q. 76 a. 6 ad 2'); | |
| 238 document.write('<OPTION VALUE="#50652">III&ordf; q. 76 a. 6 ad 3'); | |
| 239 document.write('<OPTION VALUE="#50653">III&ordf; q. 76 a. 7 arg. 1'); | |
| 240 document.write('<OPTION VALUE="#50654">III&ordf; q. 76 a. 7 arg. 2'); | |
| 241 document.write('<OPTION VALUE="#50655">III&ordf; q. 76 a. 7 arg. 3'); | |
| 242 document.write('<OPTION VALUE="#50656">III&ordf; q. 76 a. 7 s. c.'); | |
| 243 document.write('<OPTION VALUE="#50657">III&ordf; q. 76 a. 7 co.'); | |
| 244 document.write('<OPTION VALUE="#50658">III&ordf; q. 76 a. 7 ad 1'); | |
| 245 document.write('<OPTION VALUE="#50659">III&ordf; q. 76 a. 7 ad 2'); | |
| 246 document.write('<OPTION VALUE="#50660">III&ordf; q. 76 a. 7 ad 3'); | |
| 247 document.write('<OPTION VALUE="#50661">III&ordf; q. 76 a. 8 arg. 1'); | |
| 248 document.write('<OPTION VALUE="#50662">III&ordf; q. 76 a. 8 arg. 2'); | |
| 249 document.write('<OPTION VALUE="#50663">III&ordf; q. 76 a. 8 arg. 3'); | |
| 250 document.write('<OPTION VALUE="#50664">III&ordf; q. 76 a. 8 s. c.'); | |
| 251 document.write('<OPTION VALUE="#50665">III&ordf; q. 76 a. 8 co.'); | |
| 252 document.write('<OPTION VALUE="#50666">III&ordf; q. 76 a. 8 ad 1'); | |
| 253 document.write('<OPTION VALUE="#50667">III&ordf; q. 76 a. 8 ad 2'); | |
| 254 document.write('<OPTION VALUE="#50668">III&ordf; q. 76 a. 8 ad 3'); | |
| 255 document.write('<OPTION VALUE="#50669">III&ordf; q. 77 pr.'); | |
| 256 document.write('<OPTION VALUE="#50670">III&ordf; q. 77 a. 1 arg. 1'); | |
| 257 document.write('<OPTION VALUE="#50671">III&ordf; q. 77 a. 1 arg. 2'); | |
| 258 document.write('<OPTION VALUE="#50672">III&ordf; q. 77 a. 1 arg. 3'); | |
| 259 document.write('<OPTION VALUE="#50673">III&ordf; q. 77 a. 1 arg. 4'); | |
| 260 document.write('<OPTION VALUE="#50674">III&ordf; q. 77 a. 1 s. c.'); | |
| 261 document.write('<OPTION VALUE="#50675">III&ordf; q. 77 a. 1 co.'); | |
| 262 document.write('<OPTION VALUE="#50676">III&ordf; q. 77 a. 1 ad 1'); | |
| 263 document.write('<OPTION VALUE="#50677">III&ordf; q. 77 a. 1 ad 2'); | |
| 264 document.write('<OPTION VALUE="#50678">III&ordf; q. 77 a. 1 ad 3'); | |
| 265 document.write('<OPTION VALUE="#50679">III&ordf; q. 77 a. 1 ad 4'); | |
| 266 document.write('<OPTION VALUE="#50680">III&ordf; q. 77 a. 2 arg. 1'); | |
| 267 document.write('<OPTION VALUE="#50681">III&ordf; q. 77 a. 2 arg. 2'); | |
| 268 document.write('<OPTION VALUE="#50682">III&ordf; q. 77 a. 2 arg. 3'); | |
| 269 document.write('<OPTION VALUE="#50683">III&ordf; q. 77 a. 2 arg. 4'); | |
| 270 document.write('<OPTION VALUE="#50684">III&ordf; q. 77 a. 2 s. c.'); | |
| 271 document.write('<OPTION VALUE="#50685">III&ordf; q. 77 a. 2 co.'); | |
| 272 document.write('<OPTION VALUE="#50686">III&ordf; q. 77 a. 2 ad 1'); | |
| 273 document.write('<OPTION VALUE="#50687">III&ordf; q. 77 a. 2 ad 2'); | |
| 274 document.write('<OPTION VALUE="#50688">III&ordf; q. 77 a. 2 ad 3'); | |
| 275 document.write('<OPTION VALUE="#50689">III&ordf; q. 77 a. 2 ad 4'); | |
| 276 document.write('<OPTION VALUE="#50690">III&ordf; q. 77 a. 3 arg. 1'); | |
| 277 document.write('<OPTION VALUE="#50691">III&ordf; q. 77 a. 3 arg. 2'); | |
| 278 document.write('<OPTION VALUE="#50692">III&ordf; q. 77 a. 3 arg. 3'); | |
| 279 document.write('<OPTION VALUE="#50693">III&ordf; q. 77 a. 3 s. c.'); | |
| 280 document.write('<OPTION VALUE="#50694">III&ordf; q. 77 a. 3 co.'); | |
| 281 document.write('<OPTION VALUE="#50695">III&ordf; q. 77 a. 3 ad 1'); | |
| 282 document.write('<OPTION VALUE="#50696">III&ordf; q. 77 a. 3 ad 2'); | |
| 283 document.write('<OPTION VALUE="#50697">III&ordf; q. 77 a. 3 ad 3'); | |
| 284 document.write('<OPTION VALUE="#50698">III&ordf; q. 77 a. 4 arg. 1'); | |
| 285 document.write('<OPTION VALUE="#50699">III&ordf; q. 77 a. 4 arg. 2'); | |
| 286 document.write('<OPTION VALUE="#50700">III&ordf; q. 77 a. 4 arg. 3'); | |
| 287 document.write('<OPTION VALUE="#50701">III&ordf; q. 77 a. 4 s. c.'); | |
| 288 document.write('<OPTION VALUE="#50702">III&ordf; q. 77 a. 4 co.'); | |
| 289 document.write('<OPTION VALUE="#50703">III&ordf; q. 77 a. 4 ad 1'); | |
| 290 document.write('<OPTION VALUE="#50704">III&ordf; q. 77 a. 4 ad 2'); | |
| 291 document.write('<OPTION VALUE="#50705">III&ordf; q. 77 a. 4 ad 3'); | |
| 292 document.write('<OPTION VALUE="#50706">III&ordf; q. 77 a. 5 arg. 1'); | |
| 293 document.write('<OPTION VALUE="#50707">III&ordf; q. 77 a. 5 arg. 2'); | |
| 294 document.write('<OPTION VALUE="#50708">III&ordf; q. 77 a. 5 arg. 3'); | |
| 295 document.write('<OPTION VALUE="#50709">III&ordf; q. 77 a. 5 s. c.'); | |
| 296 document.write('<OPTION VALUE="#50710">III&ordf; q. 77 a. 5 co.'); | |
| 297 document.write('<OPTION VALUE="#50711">III&ordf; q. 77 a. 5 ad 1'); | |
| 298 document.write('<OPTION VALUE="#50712">III&ordf; q. 77 a. 5 ad 2'); | |
| 299 document.write('<OPTION VALUE="#50713">III&ordf; q. 77 a. 5 ad 3'); | |
| 300 document.write('<OPTION VALUE="#50714">III&ordf; q. 77 a. 6 arg. 1'); | |
| 301 document.write('<OPTION VALUE="#50715">III&ordf; q. 77 a. 6 arg. 2'); | |
| 302 document.write('<OPTION VALUE="#50716">III&ordf; q. 77 a. 6 arg. 3'); | |
| 303 document.write('<OPTION VALUE="#50717">III&ordf; q. 77 a. 6 s. c.'); | |
| 304 document.write('<OPTION VALUE="#50718">III&ordf; q. 77 a. 6 co.'); | |
| 305 document.write('<OPTION VALUE="#50719">III&ordf; q. 77 a. 6 ad 1'); | |
| 306 document.write('<OPTION VALUE="#50720">III&ordf; q. 77 a. 6 ad 2'); | |
| 307 document.write('<OPTION VALUE="#50721">III&ordf; q. 77 a. 6 ad 3'); | |
| 308 document.write('<OPTION VALUE="#50722">III&ordf; q. 77 a. 7 arg. 1'); | |
| 309 document.write('<OPTION VALUE="#50723">III&ordf; q. 77 a. 7 arg. 2'); | |
| 310 document.write('<OPTION VALUE="#50724">III&ordf; q. 77 a. 7 arg. 3'); | |
| 311 document.write('<OPTION VALUE="#50725">III&ordf; q. 77 a. 7 s. c.'); | |
| 312 document.write('<OPTION VALUE="#50726">III&ordf; q. 77 a. 7 co.'); | |
| 313 document.write('<OPTION VALUE="#50727">III&ordf; q. 77 a. 7 ad 1'); | |
| 314 document.write('<OPTION VALUE="#50728">III&ordf; q. 77 a. 7 ad 2'); | |
| 315 document.write('<OPTION VALUE="#50729">III&ordf; q. 77 a. 7 ad 3'); | |
| 316 document.write('<OPTION VALUE="#50730">III&ordf; q. 77 a. 8 arg. 1'); | |
| 317 document.write('<OPTION VALUE="#50731">III&ordf; q. 77 a. 8 arg. 2'); | |
| 318 document.write('<OPTION VALUE="#50732">III&ordf; q. 77 a. 8 arg. 3'); | |
| 319 document.write('<OPTION VALUE="#50733">III&ordf; q. 77 a. 8 arg. 4'); | |
| 320 document.write('<OPTION VALUE="#50734">III&ordf; q. 77 a. 8 s. c.'); | |
| 321 document.write('<OPTION VALUE="#50735">III&ordf; q. 77 a. 8 co.'); | |
| 322 document.write('<OPTION VALUE="#50736">III&ordf; q. 77 a. 8 ad 1'); | |
| 323 document.write('<OPTION VALUE="#50737">III&ordf; q. 77 a. 8 ad 2'); | |
| 324 document.write('<OPTION VALUE="#50738">III&ordf; q. 77 a. 8 ad 3'); | |
| 325 document.write('<OPTION VALUE="#50739">III&ordf; q. 77 a. 8 ad 4'); | |
| 326 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 327 document.write('<BR><BR>'); | |
| 328 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 329 document.write('<\/FORM>'); | |
| 330 // --> | |
| 331 // | |
| 332 </script><br/> | |
| 333 <hr/> | |
| 334 <br/></div><div class="q" id="q74"><h2>Quaestio 74</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 74 pr."><a name="50464"><span class="ref">[50464] | |
| 335 IIIª q. 74 pr.</span></a> Deinde considerandum est de materia | |
| 28 | 336 huius sacramenti. Et primo, de specie materiae; secundo, de |
| 337 conversione panis et vini in corpus Christi; tertio, de modo | |
| 338 existendi corporis Christi in hoc sacramento; quarto, de | |
| 339 accidentibus panis et vini quae in hoc sacramento remanent. Circa | |
| 340 primum quaeruntur octo. Primo, utrum panis et vinum sint materia | |
| 341 huius sacramenti. Secundo, utrum ad materiam huius sacramenti | |
| 342 requiratur determinata quantitas. Tertio, utrum materia huius | |
| 343 sacramenti sit panis triticeus. Quarto, utrum sit panis azymus, vel | |
| 344 fermentatus. Quinto, utrum materia huius sacramenti sit vinum de | |
| 345 vite. Sexto, utrum sit admiscenda aqua. Septimo, utrum aqua sit de | |
| 346 necessitate huius sacramenti. Octavo, de quantitate aquae quae | |
| 53 | 347 apponitur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 74 a. 1 arg. 1"><a name="50465"><span class="ref">[50465] IIIª q. 74 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 348 proceditur. Videtur quod materia huius sacramenti non sit panis et |
| 349 vinum. Hoc enim sacramentum perfectius debet repraesentare | |
| 350 passionem Christi quam sacramenta veteris legis. Sed carnes | |
| 351 animalium, quae erant materia sacramentorum veteris legis, | |
| 352 expressius repraesentant passionem Christi quam panis et vinum. | |
| 353 Ergo materia huius sacramenti magis debent esse carnes animalium | |
| 53 | 354 quam panis et vinum.</p><p title="III q. 74 a. 1 arg. 2"><a name="50466"><span class="ref">[50466] IIIª q. 74 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 355 sacramentum est ubique celebrandum. Sed in multis terris non |
| 356 invenitur panis, et in multis non invenitur vinum. Ergo panis et | |
| 53 | 357 vinum non est conveniens materia huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 1 arg. 3"><a name="50467"><span class="ref">[50467] IIIª q. 74 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 358 sacramentum competit sanis et infirmis. Sed vinum nocet quibusdam |
| 359 infirmis. Ergo videtur quod vinum non debeat esse materia huius | |
| 53 | 360 sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 1 s. c."><a name="50468"><span class="ref">[50468] IIIª q. 74 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 361 quod Alexander Papa dicit, <i>in sacramentorum oblationibus panis |
| 53 | 362 tantum et vinum aqua permixtum in sacrificium offerantur</i>.</p><p title="III q. 74 a. 1 co."><a name="50469"><span class="ref">[50469] IIIª q. 74 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 363 dicendum quod circa materiam huius sacramenti aliqui multipliciter |
| 364 erraverunt. Quidam enim, qui dicuntur Artotyritae, ut Augustinus | |
| 365 dicit, in libro de haeresibus, <i>offerunt panem et caseum in hoc | |
| 366 sacramento, dicentes a primis hominibus oblationes de fructibus | |
| 367 terrae et ovium fuisse celebratas</i>. Alii vero, scilicet | |
| 368 Cataphrygae et Pepuziani, <i>de infantis sanguine, quem de toto | |
| 369 eius corpore minutis punctionum vulneribus extorquent, quasi | |
| 370 Eucharistiam suam conficere perhibentur, miscendo eum farinae, | |
| 371 panem inde facientes</i>. Quidam vero, qui dicuntur aquarii, aquam | |
| 372 solam, sub specie sobrietatis, in hoc sacramento offerunt. Omnes | |
| 373 autem hi errores, et similes, excluduntur per hoc quod Christus hoc | |
| 374 sacramentum sub specie panis et vini instituit, sicut patet Matth. | |
| 375 XXVI. Unde panis et vinum sunt materia conveniens huius sacramenti. | |
| 376 Et hoc rationabiliter. Primo quidem, quantum ad usum huius | |
| 377 sacramenti, qui est manducatio. Sicut enim aqua assumitur in | |
| 378 sacramento Baptismi ad usum spiritualis ablutionis quia corporalis | |
| 379 ablutio communiter fit in aqua, ita panis et vinum, quibus | |
| 380 communius homines reficiuntur, assumuntur in hoc sacramento ad usum | |
| 381 spiritualis manducationis. Secundo, quantum ad passionem Christi, | |
| 382 in qua sanguis a corpore est separatus. Et ideo in hoc sacramento, | |
| 383 quod est memoriale dominicae passionis, seorsum sumitur panis ut | |
| 384 sacramentum corporis, et vinum ut sacramentum sanguinis. Tertio, | |
| 385 quantum ad effectum consideratum in unoquoque sumentium. Quia, ut | |
| 386 Ambrosius dicit, super epistolam ad Corinthios, hoc sacramentum | |
| 387 valet ad tuitionem corporis et animae, et ideo caro Christi sub | |
| 388 specie panis pro salute corporis, sanguis vero sub specie vini pro | |
| 389 salute animae offertur, sicut dicitur Levit. XVII, quod animalis | |
| 390 anima in sanguine est. Quarto, quantum ad effectum respectu totius | |
| 391 Ecclesiae, quae constituitur ex diversis fidelibus, sicut <i>panis | |
| 392 conficitur ex diversis granis, et vinum fluit ex diversis uvis</i>, | |
| 393 ut dicit Glossa super illud I Cor. X, <i>multi unum corpus | |
| 53 | 394 sumus,</i> et cetera.</p><p title="III q. 74 a. 1 ad 1"><a name="50470"><span class="ref">[50470] IIIª q. 74 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 395 dicendum quod, licet carnes animalium occisorum expresse |
| 396 repraesentent Christi passionem, tamen minus competunt ad communem | |
| 397 usum huius sacramenti, et ad ecclesiasticam unitatem | |
| 53 | 398 significandam.</p><p title="III q. 74 a. 1 ad 2"><a name="50471"><span class="ref">[50471] IIIª q. 74 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 399 dicendum quod, licet non in omnibus terris nascatur triticum et |
| 400 vinum, tamen de facili ad omnes terras deferri potest quantum | |
| 401 sufficit ad usum huius sacramenti. Nec propter defectum alterius, | |
| 402 est unum tantum sine altero consecrandum, quia non esset perfectum | |
| 53 | 403 sacrificium.</p><p title="III q. 74 a. 1 ad 3"><a name="50472"><span class="ref">[50472] IIIª q. 74 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 404 dicendum quod vinum in modica quantitate sumptum non potest |
| 405 aegrotanti multum nocere. Et tamen, si nocumentum timeatur, non est | |
| 406 necesse quod omnes accipientes corpus Christi, etiam sanguinem | |
| 53 | 407 accipiant, ut infra dicetur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 74 a. 2 arg. 1"><a name="50473"><span class="ref">[50473] IIIª q. 74 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 408 sic proceditur. Videtur quod requiratur determinata quantitas panis |
| 409 et vini ad materiam huius sacramenti. Effectus enim gratiae non | |
| 410 sunt minus ordinati quam effectus naturae. Sed, sicut dicitur in II | |
| 411 de anima, <i>omnium natura constantium positus est terminus et | |
| 412 ratio magnitudinis et augmenti</i>. Ergo multo magis in hoc | |
| 413 sacramento, quod dicitur Eucharistia, idest bona gratia, requiritur | |
| 53 | 414 determinata quantitas panis et vini.</p><p title="III q. 74 a. 2 arg. 2"><a name="50474"><span class="ref">[50474] IIIª q. 74 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 415 ministris Ecclesiae non est a Christo data potestas ad ea quae |
| 416 pertinent ad irrisionem fidei et sacramentorum eius, secundum illud | |
| 417 II Cor. X, <i>secundum potestatem quam dedit mihi Deus in | |
| 418 aedificationem, et non in destructionem</i>. Sed hoc esset ad | |
| 419 irrisionem sacramenti, si sacerdos vellet consecrare totum panem | |
| 420 qui venditur in foro, et totum vinum quod est in cellario. Ergo hoc | |
| 53 | 421 facere non potest.</p><p title="III q. 74 a. 2 arg. 3"><a name="50475"><span class="ref">[50475] IIIª q. 74 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 422 aliquis baptizetur in mari, non tota aqua maris sanctificatur per |
| 423 formam Baptismi, sed sola illa aqua qua corpus baptizati abluitur. | |
| 424 Ergo nec in hoc sacramento superflua quantitas panis consecrari | |
| 53 | 425 potest.</p><p title="III q. 74 a. 2 s. c."><a name="50476"><span class="ref">[50476] IIIª q. 74 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 426 quod multum opponitur pauco, et magnum parvo. Sed nulla est ita |
| 427 parva quantitas panis aut vini quae non possit consecrari. Ergo | |
| 53 | 428 nulla est ita magna quae consecrari non possit.</p><p title="III q. 74 a. 2 co."><a name="50477"><span class="ref">[50477] IIIª q. 74 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 429 dicendum quod quidam dixerunt quod sacerdos non posset consecrare |
| 430 immensam quantitatem panis aut vini, puta totum panem qui venditur | |
| 431 in foro, aut totum vinum quod est in dolio. Sed hoc non videtur | |
| 432 esse verum. Quia in omnibus habentibus materiam, ratio | |
| 433 determinationis materiae sumitur ex ordine ad finem, sicut materia | |
| 434 serrae est ferrum, ut sit apta sectioni. Finis autem huius | |
| 435 sacramenti est usus fidelium. Unde oportet quod quantitas materiae | |
| 436 huius sacramenti determinetur per comparationem ad usum fidelium. | |
| 437 Non autem potest esse quod determinetur per comparationem ad usum | |
| 438 fidelium qui nunc occurrunt, alioquin sacerdos habens paucos | |
| 439 parochianos, non posset consecrare multas hostias. Unde relinquitur | |
| 440 quod materia huius sacramenti determinetur per comparationem ad | |
| 441 usum fidelium absolute. Numerus autem fidelium est indeterminatus. | |
| 442 Unde non potest dici quod quantitas materiae huius sacramenti sit | |
| 53 | 443 determinata.</p><p title="III q. 74 a. 2 ad 1"><a name="50478"><span class="ref">[50478] IIIª q. 74 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 444 dicendum quod cuiuslibet rei naturalis materia accipit determinatam |
| 445 quantitatem secundum comparationem ad formam determinatam. Sed | |
| 446 numerus fidelium, ad quorum usum ordinatur hoc sacramentum, est | |
| 53 | 447 indeterminatus. Unde non est simile.</p><p title="III q. 74 a. 2 ad 2"><a name="50479"><span class="ref">[50479] IIIª q. 74 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 448 dicendum quod potestas ministrorum Ecclesiae ad duo ordinatur, |
| 449 primo quidem, ad effectum proprium; secundo, ad finem effectus. | |
| 450 Secundum autem non tollit primum. Unde, si sacerdos intendat | |
| 451 consecrare corpus Christi propter aliquem malum finem, puta ut | |
| 452 irrideat vel veneficia faciat, propter intentionem mali finis | |
| 453 peccat, nihilominus tamen, propter potestatem sibi datam, perficit | |
| 53 | 454 sacramentum.</p><p title="III q. 74 a. 2 ad 3"><a name="50480"><span class="ref">[50480] IIIª q. 74 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 455 dicendum quod Baptismi sacramentum perficitur in usu materiae. Et |
| 456 ideo per formam Baptismi non plus de aqua sanctificatur quam | |
| 457 quantum venit in usum. Sed hoc sacramentum perficitur in | |
| 53 | 458 consecratione materiae. Et ideo non est simile.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 74 a. 3 arg. 1"><a name="50481"><span class="ref">[50481] IIIª q. 74 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 459 proceditur. Videtur quod non requiratur ad materiam huius |
| 460 sacramenti quod sit panis triticeus. Hoc enim sacramentum est | |
| 461 rememorativum dominicae passionis. Sed magis videtur esse consonum | |
| 462 dominicae passioni panis hordeaceus, qui est asperior, et de quo | |
| 463 etiam turbas pavit in monte, ut dicitur Ioan. VI, quam panis | |
| 464 triticeus. Ergo non est propria materia huius sacramenti panis | |
| 53 | 465 triticeus.</p><p title="III q. 74 a. 3 arg. 2"><a name="50482"><span class="ref">[50482] IIIª q. 74 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 466 figura est signum speciei in rebus naturalibus. Sed quaedam |
| 467 frumenta sunt quae habent similem figuram grano tritici, sicut far | |
| 468 et spelta, de qua etiam in quibusdam locis panis conficitur ad usum | |
| 469 huius sacramenti. Ergo panis triticeus non est propria materia | |
| 53 | 470 huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 3 arg. 3"><a name="50483"><span class="ref">[50483] IIIª q. 74 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 471 permixtio speciem solvit. Sed vix invenitur farina triticea quae |
| 472 alterius frumenti permixtionem non habeat, nisi forte electis | |
| 473 granis studiose fiat. Non ergo videtur quod panis triticeus sit | |
| 53 | 474 propria materia huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 3 arg. 4"><a name="50484"><span class="ref">[50484] IIIª q. 74 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 475 illud quod est corruptum, videtur esse alterius speciei. Sed aliqui |
| 476 conficiunt ex pane corrupto, qui iam non videtur esse panis | |
| 477 triticeus. Ergo videtur quod talis panis non sit propria materia | |
| 53 | 478 huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 3 s. c."><a name="50485"><span class="ref">[50485] IIIª q. 74 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 479 quod in hoc sacramento continetur Christus, qui se grano frumenti |
| 480 comparat, Ioan. XII, dicens, <i>nisi granum frumenti, cadens in | |
| 481 terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet</i>. Ergo panis | |
| 53 | 482 frumentinus, sive triticeus, est materia huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 3 co."><a name="50486"><span class="ref">[50486] IIIª q. 74 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 483 dicendum quod, sicut dictum est, ad usum sacramentorum assumitur |
| 484 talis materia quae communius apud homines in talem usum venit. | |
| 485 Inter alios autem panes communius homines utuntur pane triticeo, | |
| 486 nam alii panes videntur esse introducti in huius panis defectum. Et | |
| 487 ideo Christus creditur in huius panis specie hoc sacramentum | |
| 488 instituisse. Qui etiam panis confortat hominem, et ita | |
| 489 convenientius significat effectum huius sacramenti. Et ideo propria | |
| 53 | 490 materia huius sacramenti est panis triticeus.</p><p title="III q. 74 a. 3 ad 1"><a name="50487"><span class="ref">[50487] IIIª q. 74 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 491 dicendum quod panis hordeaceus competit ad significandum duritiem |
| 492 veteris legis. Tum propter duritiem panis. Tum quia etiam, ut | |
| 493 Augustinus dicit, in libro octogintatrium quaestionum, <i>hordei | |
| 494 medulla, quae tenacissima palea tegitur, vel ipsam legem | |
| 495 significat, quae ita data erat ut in ea vitale animae alimentum | |
| 496 corporalibus sacramentis obtegeretur, vel ipsum populum, nondum | |
| 497 exspoliatum carnali desiderio, quod tanquam palea cordi eius | |
| 498 inhaerebat</i>. Hoc autem sacramentum pertinet ad suave iugum | |
| 499 Christi, et ad veritatem iam manifestatam, et ad populum | |
| 500 spiritualem. Unde non esset materia conveniens huius sacramenti | |
| 53 | 501 panis hordeaceus.</p><p title="III q. 74 a. 3 ad 2"><a name="50488"><span class="ref">[50488] IIIª q. 74 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 502 dicendum quod generans generat sibi simile in specie, fit tamen |
| 503 aliquando aliqua dissimilitudo generantis ad genitum quantum ad | |
| 504 accidentia, vel propter materiam, vel propter debilitatem virtutis | |
| 505 generativae. Et ideo, si qua frumenta sunt quae ex semine tritici | |
| 506 generari possunt, sicut ex grano seminato in malis terris nascitur | |
| 507 siligo, ex tali frumento panis confectus potest esse materia huius | |
| 508 sacramenti. Quod tamen non videtur habere locum neque in hordeo, | |
| 509 neque in spelta, neque etiam in farre, quod inter omnia est grano | |
| 510 tritici similius. Similitudo autem figurae in talibus magis videtur | |
| 511 significare propinquitatem quam identitatem speciei, sicut ex | |
| 512 similitudine figurae manifestatur quod canis et lupus sunt | |
| 513 propinquae speciei, non autem eiusdem. Unde ex talibus frumentis, | |
| 514 quae nullo modo possunt ex semine grani generari, non potest | |
| 53 | 515 confici panis qui sit debita materia huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 3 ad 3"><a name="50489"><span class="ref">[50489] IIIª q. 74 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 516 dicendum quod modica permixtio non solvit speciem, quia id quod est |
| 517 modicum, quodammodo absumitur a plurimo. Et ideo, si sit modica | |
| 518 admixtio alterius frumenti ad multo maiorem quantitatem tritici, | |
| 519 poterit exinde confici panis qui est materia huius sacramenti. Si | |
| 520 vero sit magna permixtio, puta ex aequo vel quasi, talis commixtio | |
| 521 speciem mutat. Unde panis inde confectus non erit materia debita | |
| 53 | 522 huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 3 ad 4"><a name="50490"><span class="ref">[50490] IIIª q. 74 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 523 dicendum quod aliquando est tanta corruptio panis quod solvitur |
| 524 species panis, sicut cum continuitas solvitur, et sapor et color et | |
| 525 alia accidentia mutantur. Unde ex tali materia non potest confici | |
| 526 corpus Christi. Aliquando vero non est tanta corruptio quae speciem | |
| 527 solvat, sed est aliqua dispositio ad corruptionem, quod declarat | |
| 528 aliqualis immutatio saporis. Et ex tali pane potest confici corpus | |
| 529 Christi, sed peccat conficiens, propter irreverentiam sacramenti. | |
| 530 Et quia amidum est ex tritico corrupto, non videtur quod panis ex | |
| 531 eo confectus possit fieri corpus Christi, quamvis quidam contrarium | |
| 53 | 532 dicant.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 74 a. 4 arg. 1"><a name="50491"><span class="ref">[50491] IIIª q. 74 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 533 proceditur. Videtur quod hoc sacramentum non debeat confici ex pane |
| 534 azymo. Debemus enim in hoc sacramento imitari institutionem | |
| 535 Christi. Sed Christus videtur hoc sacramentum instituisse in pane | |
| 536 fermentato, quia, sicut legitur Exod. XII, Iudaei secundum legem | |
| 537 incipiebant uti azymis in die Paschae, quod celebratur quartadecima | |
| 538 luna; Christus autem instituit hoc sacramentum in cena, quam | |
| 539 celebravit ante diem Paschae, ut habetur Ioan. XIII. Ergo et nos | |
| 53 | 540 debemus hoc sacramentum celebrare in pane fermentato.</p><p title="III q. 74 a. 4 arg. 2"><a name="50492"><span class="ref">[50492] IIIª q. 74 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 541 legalia non sunt observanda tempore gratiae. Sed uti azymis fuit |
| 542 quaedam legalis caeremonia, ut patet Exod. XII. Ergo in hoc | |
| 53 | 543 sacramento gratiae non debemus azymis uti.</p><p title="III q. 74 a. 4 arg. 3"><a name="50493"><span class="ref">[50493] IIIª q. 74 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 544 sicut supra dictum est, Eucharistia est sacramentum caritatis, |
| 545 sicut Baptismus fidei. Sed fervor caritatis significatur per | |
| 546 fermentum, ut patet in Glossa, super illud Matth. XIII, <i>simile | |
| 547 est regnum caelorum fermento</i> et cetera. Ergo hoc sacramentum | |
| 53 | 548 debet confici de pane fermentato.</p><p title="III q. 74 a. 4 arg. 4"><a name="50494"><span class="ref">[50494] IIIª q. 74 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 549 azymum et fermentatum sunt accidentia panis, non variantia eius |
| 550 speciem. Sed in materia Baptismi nulla discretio adhibetur circa | |
| 551 differentiam accidentium aquae, puta si sit salsa vel dulcis, | |
| 552 calida vel frigida. Ergo in hoc sacramento aliqua discretio | |
| 53 | 553 adhiberi non debet utrum panis sit azymus vel fermentatus.</p><p title="III q. 74 a. 4 s. c."><a name="50495"><span class="ref">[50495] IIIª q. 74 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 554 quod extra, de Celebrat. Missar., cap. litteras, punitur sacerdos |
| 555 qui <i>in pane fermentato et scypho ligneo Missarum solemnia | |
| 53 | 556 celebrare praesumpsit</i>.</p><p title="III q. 74 a. 4 co."><a name="50496"><span class="ref">[50496] IIIª q. 74 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 557 dicendum quod circa materiam huius sacramenti duo possunt |
| 558 considerari, scilicet quid sit necessarium, et quid conveniens. | |
| 559 Necessarium quidem est ut sit panis triticeus, sicut dictum est, | |
| 560 sine quo non perficitur sacramentum. Non est autem de necessitate | |
| 561 sacramenti quod sit azymus vel fermentatus, quia in utroque confici | |
| 562 potest. Conveniens autem est ut unusquisque servet ritum suae | |
| 563 Ecclesiae in celebratione sacramenti. Super hoc autem sunt diversae | |
| 564 Ecclesiarum consuetudines. Dicit enim beatus Gregorius, in | |
| 565 registro, <i>Romana Ecclesia offert azymos panes, propterea quod | |
| 566 dominus sine ulla commixtione suscepit carnem. Sed ceterae | |
| 567 Ecclesiae offerunt fermentatum, pro eo quod verbum patris indutum | |
| 568 est carne, sicut et fermentum miscetur farinae</i>. Unde, sicut | |
| 569 peccat sacerdos in Ecclesia Latinorum celebrans de pane fermentato, | |
| 570 ita peccaret presbyter Graecus in Ecclesia Graecorum celebrans de | |
| 571 azymo pane, quasi pervertens Ecclesiae suae ritum. Et tamen | |
| 572 consuetudo de pane azymo celebrandi rationabilior est. Primo | |
| 573 quidem, propter institutionem Christi, qui hoc sacramentum | |
| 574 instituit prima die azymorum, ut habetur Matth. XXVI, et Marc. XIV, | |
| 575 et Luc. XXII, qua die nihil fermentatum in domibus Iudaeorum esse | |
| 576 debebat, ut habetur Exod. XII. Secundo, quia panis est proprie | |
| 577 sacramentum corporis Christi, quod sine corruptione conceptum est, | |
| 578 magis quam divinitatis ipsius, ut infra patebit. Tertio, quia hoc | |
| 579 magis competit sinceritati fidelium, quae requiritur ad usum huius | |
| 580 sacramenti, secundum illud I Cor. V, <i>Pascha nostrum immolatus | |
| 581 est Christus, itaque epulemur in azymis sinceritatis et | |
| 582 veritatis</i>. Habet tamen haec consuetudo Graecorum aliquam | |
| 583 rationem, et propter significationem, quam tangit Gregorius; et in | |
| 584 detestationem haeresis Nazaraeorum, qui legalia Evangelio | |
| 53 | 585 miscebant.</p><p title="III q. 74 a. 4 ad 1"><a name="50497"><span class="ref">[50497] IIIª q. 74 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 586 dicendum quod, sicut legitur Exod. XII, solemnitas paschalis |
| 587 incipiebat a vesperis quartaedecimae lunae. Et tunc Christus, post | |
| 588 immolationem agni paschalis, hoc sacramentum instituit. Unde hic | |
| 589 dies a Ioanne dicitur praecedere sequentem diem Paschae, et a | |
| 590 tribus aliis Evangelistis dicitur prima dies azymorum, quando | |
| 591 fermentatum in domibus Iudaeorum non inveniebatur, ut dictum est. | |
| 592 Et de hoc supra notatum est plenius in tractatu dominicae | |
| 53 | 593 passionis.</p><p title="III q. 74 a. 4 ad 2"><a name="50498"><span class="ref">[50498] IIIª q. 74 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 594 dicendum quod conficientes ex azymo non intendunt caeremonias legis |
| 595 servare, sed conformare se institutioni Christi. Et ideo non | |
| 596 iudaizant. Alioquin et celebrantes in pane fermentato iudaizarent, | |
| 53 | 597 quia Iudaei panes primitiarum fermentatos offerebant.</p><p title="III q. 74 a. 4 ad 3"><a name="50499"><span class="ref">[50499] IIIª q. 74 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 598 dicendum quod fermentum significat caritatem propter aliquem |
| 599 effectum, quia scilicet panem facit sapidiorem et maiorem. Sed | |
| 53 | 600 corruptionem significat ex ipsa ratione suae speciei.</p><p title="III q. 74 a. 4 ad 4"><a name="50500"><span class="ref">[50500] IIIª q. 74 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 601 dicendum quod, quia fermentum habet aliquid corruptionis, et ex |
| 602 pane corrupto non potest confici hoc sacramentum, ut dictum est; | |
| 603 ideo magis attenditur circa panem differentia azymi et fermentati | |
| 604 quam circa aquam Baptismi differentia calidi et frigidi. Posset | |
| 605 enim tanta esse corruptio fermenti quod ex eo non posset fieri | |
| 53 | 606 sacramentum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 74 a. 5 arg. 1"><a name="50501"><span class="ref">[50501] IIIª q. 74 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 607 proceditur. Videtur quod non sit propria materia huius sacramenti |
| 608 vinum vitis. Sicut enim aqua est materia Baptismi, ita vinum est | |
| 609 materia huius sacramenti. Sed in qualibet aqua potest fieri | |
| 610 Baptismus. Ergo in quolibet vino, puta malorum granatorum vel | |
| 611 mororum aut huiusmodi, potest confici hoc sacramentum, praesertim | |
| 53 | 612 cum in quibusdam terris vites non crescant.</p><p title="III q. 74 a. 5 arg. 2"><a name="50502"><span class="ref">[50502] IIIª q. 74 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 613 acetum est quaedam species vini quod de vite sumitur, ut Isidorus |
| 614 dicit. Sed de aceto non potest confici hoc sacramentum. Ergo | |
| 615 videtur quod vinum vitis non sit propria materia huius | |
| 53 | 616 sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 5 arg. 3"><a name="50503"><span class="ref">[50503] IIIª q. 74 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 617 sicut de vite sumitur vinum depuratum, ita et agresta et mustum. |
| 618 Sed de his non videtur confici posse hoc sacramentum, secundum | |
| 619 illud quod in sexta synodo legitur, <i>didicimus quod in quibusdam | |
| 620 Ecclesiis sacerdotes sacrificio oblationis coniungunt uvas, et sic | |
| 621 simul utrumque populo dispensant. Praecipimus igitur ut nullus | |
| 622 sacerdos hoc ulterius faciat</i>. Et Iulius Papa reprehendit | |
| 623 quosdam qui <i>expressum vinum in sacramento dominici calicis | |
| 624 offerunt</i>. Ergo videtur quod vinum vitis non sit propria materia | |
| 53 | 625 huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 5 s. c."><a name="50504"><span class="ref">[50504] IIIª q. 74 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 626 quod, sicut dominus comparavit se grano frumenti, ita etiam se |
| 627 comparavit viti, dicens, Ioan. XV, <i>ego sum vitis vera</i>. Sed | |
| 628 solus panis de frumento est materia huius sacramenti, ut dictum | |
| 629 est. Ergo solum vinum de vite est propria materia huius | |
| 53 | 630 sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 5 co."><a name="50505"><span class="ref">[50505] IIIª q. 74 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 631 dicendum quod de solo vino vitis potest confici hoc sacramentum. |
| 632 Primo quidem, propter institutionem Christi, qui in vino vitis hoc | |
| 633 sacramentum instituit, ut patet ex eo quod ipse dicit, Luc. XXII, | |
| 634 circa institutionem huius sacramenti, <i>amodo non bibam de hoc | |
| 635 genimine vitis</i>. Secundo quia, sicut dictum est, ad materiam | |
| 636 sacramentorum assumitur id quod proprie et communiter habet talem | |
| 637 speciem. Proprie autem vinum dicitur quod de vite sumitur, alii | |
| 638 autem liquores vinum dicuntur secundum quandam similitudinem ad | |
| 639 vinum vitis. Tertio, quia vinum vitis magis competit ad effectum | |
| 640 huius sacramenti, qui est spiritualis laetitia, quia scriptum est | |
| 53 | 641 quod <i>vinum laetificat cor hominis</i>.</p><p title="III q. 74 a. 5 ad 1"><a name="50506"><span class="ref">[50506] IIIª q. 74 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 642 dicendum quod illi liquores non dicuntur proprie vinum, sed |
| 643 secundum similitudinem. Potest autem verum vinum ad terras illas | |
| 644 deferri in quibus vites non crescunt, quantum sufficit ad hoc | |
| 53 | 645 sacramentum.</p><p title="III q. 74 a. 5 ad 2"><a name="50507"><span class="ref">[50507] IIIª q. 74 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 646 dicendum quod vinum fit acetum per corruptionem, unde non fit |
| 647 reditus de aceto in vinum, ut dicitur VIII Metaphys. Et ideo, sicut | |
| 648 de pane totaliter corrupto non potest confici hoc sacramentum, ita | |
| 649 nec de aceto potest confici. Potest tamen confici de vino | |
| 650 acescenti, sicut de pane qui est in via ad corruptionem, licet | |
| 53 | 651 peccet conficiens, ut prius dictum est.</p><p title="III q. 74 a. 5 ad 3"><a name="50508"><span class="ref">[50508] IIIª q. 74 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 652 dicendum quod agresta est in via generationis, et ideo nondum habet |
| 653 speciem vini. Et propter hoc de ea non potest confici hoc | |
| 654 sacramentum. Mustum autem iam habet speciem vini, nam eius dulcedo | |
| 655 attestatur digestioni, quae est <i>completio a naturali calore</i>, | |
| 656 ut dicitur in IV Meteor. Et ideo de musto potest confici hoc | |
| 657 sacramentum. Non tamen debent uvae integrae huic sacramento | |
| 658 misceri, quia iam esset ibi aliquid praeter vinum. Prohibetur etiam | |
| 659 ne mustum statim expressum de uva in calice offeratur, quia hoc est | |
| 660 indecens, propter impuritatem musti. Potest tamen in necessitate | |
| 661 fieri, dicitur enim ab eodem Iulio Papa, <i>si necesse fuerit, | |
| 53 | 662 botrus in calicem prematur</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 74 a. 6 arg. 1"><a name="50509"><span class="ref">[50509] IIIª q. 74 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 663 proceditur. Videtur quod aqua non sit vino permiscenda. Sacrificium |
| 664 enim Christi figuratum fuit per oblationem Melchisedech, qui, Gen. | |
| 665 XIV, non legitur obtulisse nisi panem et vinum. Ergo videtur quod | |
| 53 | 666 in hoc sacramento non debeat adiungi aqua.</p><p title="III q. 74 a. 6 arg. 2"><a name="50510"><span class="ref">[50510] IIIª q. 74 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 667 diversorum sacramentorum diversae sunt materiae. Sed aqua est |
| 668 materia Baptismi. Ergo non debet ad materiam assumi huius | |
| 53 | 669 sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 6 arg. 3"><a name="50511"><span class="ref">[50511] IIIª q. 74 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 670 panis et vinum sunt materia huius sacramenti. Sed pani nihil |
| 53 | 671 adiungitur. Ergo nec vino debet aliquid adiungi.</p><p title="III q. 74 a. 6 s. c."><a name="50512"><span class="ref">[50512] IIIª q. 74 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 672 quod Alexander Papa scribit, <i>in sacramentorum oblationibus quae |
| 673 inter Missarum solemnia domino offeruntur, panis tantum et vinum | |
| 53 | 674 aqua permixtum in sacrificium offerantur</i>.</p><p title="III q. 74 a. 6 co."><a name="50513"><span class="ref">[50513] IIIª q. 74 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 675 dicendum quod vino quod offertur in hoc sacramento debet aqua |
| 676 misceri. Primo quidem, propter institutionem. Probabiliter enim | |
| 677 creditur quod dominus hoc sacramentum instituerit in vino aqua | |
| 678 permixto, secundum morem terrae illius, unde et Proverb. IX | |
| 679 dicitur, <i>bibite vinum quod miscui vobis</i>. Secundo, quia hoc | |
| 680 convenit repraesentationi dominicae passionis. Unde dicit Alexander | |
| 681 Papa, <i>non debet in calice domini aut vinum solum, aut aqua sola | |
| 682 offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere Christi in | |
| 683 passione sua profluxisse legitur</i>. Tertio, quia hoc convenit ad | |
| 684 significandum effectum huius sacramenti, qui est unio populi | |
| 685 Christiani ad Christum, quia, ut Iulius Papa dicit, <i>videmus in | |
| 686 aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. | |
| 687 Ergo, cum in calice vino aqua miscetur, Christo populus | |
| 688 adunatur</i>. Quarto, quia hoc competit ad ultimum effectum huius | |
| 689 sacramenti, qui est introitus ad vitam aeternam. Unde Ambrosius | |
| 690 dicit, in libro de sacramentis, <i>redundat aqua in calicem, et | |
| 53 | 691 salit in vitam aeternam</i>.</p><p title="III q. 74 a. 6 ad 1"><a name="50514"><span class="ref">[50514] IIIª q. 74 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 692 dicendum quod, sicut Ambrosius dicit ibidem, sicut sacrificium |
| 693 Christi significatum est per oblationem Melchisedech, ita etiam | |
| 694 significatum est per aquam quae in eremo fluxit de petra, secundum | |
| 695 illud I Cor. X, <i>bibebant autem de spirituali consequente eos | |
| 53 | 696 petra</i>.</p><p title="III q. 74 a. 6 ad 2"><a name="50515"><span class="ref">[50515] IIIª q. 74 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 697 dicendum quod aqua sumitur in Baptismo ad usum ablutionis. In hoc |
| 698 autem sacramento assumitur ad usum refectionis, secundum illud | |
| 53 | 699 Psalmi, <i>super aquam refectionis educavit me</i>.</p><p title="III q. 74 a. 6 ad 3"><a name="50516"><span class="ref">[50516] IIIª q. 74 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 700 dicendum quod panis ex aqua et farina conficitur. Et ideo, cum vino |
| 53 | 701 aqua miscetur, neutrum sine aqua existit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 74 a. 7 arg. 1"><a name="50517"><span class="ref">[50517] IIIª q. 74 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 702 sic proceditur. Videtur quod permixtio aquae sit de necessitate |
| 703 huius sacramenti. Dicit enim Cyprianus, ad Caecilium, <i>sic calix | |
| 704 domini non est aqua sola et vinum solum, nisi utrumque misceatur, | |
| 705 quomodo nec corpus domini potest esse farina sola, nisi utrumque, | |
| 706 scilicet farina et aqua, fuerit adunatum</i>. Sed admixtio aquae ad | |
| 707 farinam est de necessitate huius sacramenti ergo, pari ratione, | |
| 53 | 708 admixtio aquae ad vinum.</p><p title="III q. 74 a. 7 arg. 2"><a name="50518"><span class="ref">[50518] IIIª q. 74 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 709 passione domini, cuius hoc sacramentum est memoriale, sicut, de |
| 710 latere eius exivit sanguis, ita et aqua. Sed vinum, quod est | |
| 711 sacramentum sanguinis, est de necessitate huius sacramenti. Ergo, | |
| 53 | 712 pari ratione, et aqua.</p><p title="III q. 74 a. 7 arg. 3"><a name="50519"><span class="ref">[50519] IIIª q. 74 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 713 aqua non esset de necessitate huius sacramenti, non referret |
| 714 quaecumque aqua huic sacramento apponeretur, et ita posset apponi | |
| 715 aqua rosacea, vel quaecumque alia huiusmodi aqua. Quod non habet | |
| 53 | 716 usus Ecclesiae. Aqua ergo est de necessitate huius sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 7 s. c."><a name="50520"><span class="ref">[50520] IIIª q. 74 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 717 quod Cyprianus dicit, <i>si quis de antecessoribus nostris |
| 718 ignoranter vel simpliciter non observavit</i>, ut scilicet aquam | |
| 719 vino misceret in sacramento, <i>potest simplicitati eius venia | |
| 720 concedi</i>. Quod non esset si aqua esset de necessitate | |
| 721 sacramenti, sicut est vinum vel panis. Non ergo aquae admixtio est | |
| 53 | 722 de necessitate sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 7 co."><a name="50521"><span class="ref">[50521] IIIª q. 74 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 723 dicendum quod iudicium de signo sumendum est ex eo quod |
| 724 significatur. Appositio autem aquae ad vinum refertur ad | |
| 725 significandum participationem huius sacramenti a fidelibus, quantum | |
| 726 ad hoc quod per aquam mixtam vino significatur populus adunatus | |
| 727 Christo, ut dictum est. Sed et hoc ipsum quod de latere Christi | |
| 728 pendentis in cruce aqua profluxit, ad idem refertur, quia per aquam | |
| 729 significabatur ablutio peccatorum, quae fiebat per passionem | |
| 730 Christi. Dictum est autem supra quod hoc sacramentum perficitur in | |
| 731 consecratione materiae, usus autem fidelium non est de necessitate | |
| 732 sacramenti, sed est aliquid consequens ad sacramentum. Et ideo | |
| 733 consequens est quod appositio aquae non sit de necessitate | |
| 53 | 734 sacramenti.</p><p title="III q. 74 a. 7 ad 1"><a name="50522"><span class="ref">[50522] IIIª q. 74 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 735 dicendum quod verbum illud Cypriani est intelligendum secundum quod |
| 736 dicitur illud esse non posse quod convenienter esse non potest. Et | |
| 737 sic similitudo illa attenditur quantum ad illud quod debet fieri, | |
| 738 non autem quantum ad necessitatem, nam aqua est de essentia panis, | |
| 53 | 739 non autem de essentia vini.</p><p title="III q. 74 a. 7 ad 2"><a name="50523"><span class="ref">[50523] IIIª q. 74 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 740 dicendum quod effusio sanguinis directe pertinebat ad ipsam Christi |
| 741 passionem, est enim naturale corpori humano vulnerato quod ex eo | |
| 742 profluat sanguis. Sed effusio aquae non fuit de necessitate | |
| 743 passionis, sed ad demonstrandum effectum, qui est ablutio a | |
| 744 peccatis et refrigerium contra ardorem concupiscentiae. Et ideo | |
| 745 aqua non seorsum offertur a vino in hoc sacramento, sicut vinum | |
| 746 seorsum offertur a pane, sed aqua offertur vino permixta, ut | |
| 747 ostendatur quod vinum per se pertinet ad hoc sacramentum, tanquam | |
| 748 de eius necessitate existens, aqua autem secundum quod adiungitur | |
| 53 | 749 vino.</p><p title="III q. 74 a. 7 ad 3"><a name="50524"><span class="ref">[50524] IIIª q. 74 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 750 dicendum quod, quia admixtio aquae ad vinum non est de necessitate |
| 751 sacramenti, non refert, quantum ad necessitatem sacramenti, | |
| 752 quaecumque aqua misceatur vino, sive naturalis sive artificialis, | |
| 753 ut rosacea. Quamvis, quantum ad convenientiam sacramenti, peccet | |
| 754 qui aliam aquam miscet nisi naturalem et veram, quia de latere | |
| 755 Christi pendentis in cruce vera aqua profluxit, non humor | |
| 756 phlegmaticus, ut quidam dixerunt, ad ostendendum quod corpus | |
| 757 Christi erat vere compositum ex quatuor elementis; sicut per | |
| 758 sanguinem fluentem ostendebatur quod erat compositum ex quatuor | |
| 759 humoribus; ut Innocentius III dicit in quadam decretali. Quia vero | |
| 760 admixtio aquae ad farinam est de necessitate huius sacramenti, | |
| 761 utpote constituens substantiam panis; si farinae admisceretur aqua | |
| 762 rosacea, vel quicumque alius liquor quam vera aqua, non posset ex | |
| 53 | 763 eo confici sacramentum, quia non est vere panis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 74 a. 8 arg. 1"><a name="50525"><span class="ref">[50525] IIIª q. 74 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 764 proceditur. Videtur quod debeat aqua in magna quantitate apponi. |
| 765 Sicut enim sanguis de latere Christi sensibiliter fluxit, ita et | |
| 766 aqua, unde dicitur Ioan. XIX, <i>qui vidit, testimonium | |
| 767 perhibuit</i>. Sed aqua non posset sensibiliter esse in hoc | |
| 768 sacramento nisi in magna quantitate poneretur. Ergo videtur quod | |
| 53 | 769 aqua debeat apponi in magna quantitate.</p><p title="III q. 74 a. 8 arg. 2"><a name="50526"><span class="ref">[50526] IIIª q. 74 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 770 parva aqua multo vino admixta corrumpitur. Quod autem corruptum |
| 771 est, non est. Ergo idem est apponere parum de aqua in hoc | |
| 772 sacramento, et nihil apponere. Sed non licet nihil apponere. Ergo | |
| 53 | 773 non licet parum apponere.</p><p title="III q. 74 a. 8 arg. 3"><a name="50527"><span class="ref">[50527] IIIª q. 74 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 774 sufficeret parum apponere, per consequens esset sufficiens quod |
| 775 gutta aquae in totum dolium proiiceretur. Sed hoc videtur | |
| 53 | 776 ridiculum. Ergo non sufficit quod parva quantitas ponatur.</p><p title="III q. 74 a. 8 s. c."><a name="50528"><span class="ref">[50528] IIIª q. 74 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 777 quod extra, de Celebrat. Missar., dicitur, <i>perniciosus in tuis |
| 778 partibus inolevit abusus, videlicet quod in maiori quantitate de | |
| 779 aqua ponitur in sacrificio quam de vino, cum, secundum rationabilem | |
| 780 consuetudinem Ecclesiae generalis, plus in ipso sit de vino quam de | |
| 53 | 781 aqua ponendum</i>.</p><p title="III q. 74 a. 8 co."><a name="50529"><span class="ref">[50529] IIIª q. 74 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 782 dicendum quod circa aquam adiunctam vino, ut Innocentius III dicit, |
| 783 in quadam decretali, triplex est opinio. Quidam enim dicunt quod | |
| 784 aqua adiuncta vino per se manet, vino converso in sanguinem. Sed | |
| 785 haec opinio omnino stare non potest. Quia in sacramento altaris, | |
| 786 post consecrationem, nihil est nisi corpus et sanguis Christi, | |
| 787 sicut Ambrosius dicit, in libro de officiis, <i>ante benedictionem | |
| 788 alia species nominatur, post benedictionem corpus significatur</i>. | |
| 789 Alioquin non adoraretur veneratione latriae. Et ideo alii dixerunt | |
| 790 quod, sicut vinum convertitur in sanguinem, ita aqua convertitur in | |
| 791 aquam quae de latere Christi fluxit. Sed hoc non rationabiliter | |
| 792 dici potest. Quia secundum hoc, aqua seorsum consecraretur a vino, | |
| 793 sicut vinum a pane. Et ideo, sicut ipse dicit, aliorum opinio | |
| 794 probabilior est, qui dicunt aquam converti in vinum, et vinum in | |
| 795 sanguinem. Hoc autem fieri non posset nisi adeo modicum apponeretur | |
| 796 de aqua quod converteretur in vinum. Et ideo semper tutius est | |
| 797 parum de aqua apponere, et praecipue si vinum sit debile, quia, si | |
| 798 tanta fieret appositio aquae quod solveretur species vini, non | |
| 799 posset perfici sacramentum. Unde Iulius Papa reprehendit quosdam | |
| 800 qui <i>pannum lineum musto intinctum per totum annum servant, et in | |
| 801 tempore sacrificii aqua partem eius lavant, et sic | |
| 53 | 802 offerunt</i>.</p><p title="III q. 74 a. 8 ad 1"><a name="50530"><span class="ref">[50530] IIIª q. 74 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 803 dicendum quod sufficit ad significationem huius sacramenti quod |
| 804 sentiatur aqua dum apponitur vino, non autem oportet quod sit | |
| 53 | 805 sensibilis post mixtionem.</p><p title="III q. 74 a. 8 ad 2"><a name="50531"><span class="ref">[50531] IIIª q. 74 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 806 dicendum quod, si aqua omnino non apponeretur, totaliter |
| 807 excluderetur significatio, sed, cum aqua in vinum convertitur, | |
| 53 | 808 significatur quod populus Christo incorporatur.</p><p title="III q. 74 a. 8 ad 3"><a name="50532"><span class="ref">[50532] IIIª q. 74 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 809 dicendum quod, si aqua apponeretur dolio, non sufficeret ad |
| 810 significationem huius sacramenti, sed oportet aquam vino apponi | |
| 53 | 811 circa ipsam celebrationem sacramenti.</p></div></div><div class="q" id="q75"><h2>Quaestio 75</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 75 pr."><a name="50533"><span class="ref">[50533] |
| 812 IIIª q. 75 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 813 conversione panis et vini in corpus et sanguinem Christi. Et circa |
| 814 hoc quaeruntur octo. Primo, utrum substantia panis et vini remaneat | |
| 815 in hoc sacramento post consecrationem. Secundo, utrum annihiletur. | |
| 816 Tertio, utrum convertatur in corpus et sanguinem Christi. Quarto, | |
| 817 utrum remaneant ibi accidentia post conversionem. Quinto, utrum | |
| 818 remaneat ibi forma substantialis. Sexto, utrum conversio ista fiat | |
| 819 subito. Septimo, utrum sit miraculosior omni alia mutatione. | |
| 53 | 820 Octavo, quibus verbis convenienter exprimi possit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 75 a. 1 arg. 1"><a name="50534"><span class="ref">[50534] IIIª q. 75 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 821 proceditur. Videtur quod in hoc sacramento non sit corpus Christi |
| 822 secundum veritatem, sed solum secundum figuram, vel sicut in signo. | |
| 823 Dicitur enim Ioan. VI quod, cum dominus dixisset, <i>nisi | |
| 824 manducaveritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem, | |
| 825 etc., multi ex discipulis eius audientes dixerunt, durus est hic | |
| 826 sermo, quibus ipse, spiritus est qui vivificat, caro non prodest | |
| 827 quidquam</i>. Quasi dicat, secundum expositionem Augustini, super | |
| 828 quartum Psalmum, <i>spiritualiter intellige quae locutus sum. Non | |
| 829 hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum | |
| 830 sanguinem quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod | |
| 831 vobis commendavi. Spiritualiter intellectum vivificabit vos, caro | |
| 53 | 832 autem non prodest quidquam</i>.</p><p title="III q. 75 a. 1 arg. 2"><a name="50535"><span class="ref">[50535] IIIª q. 75 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 833 dominus dicit, Matth. ult., <i>ecce, ego vobiscum sum omnibus |
| 834 diebus usque ad consummationem saeculi</i>, quod exponens | |
| 835 Augustinus dicit, <i>donec saeculum finiatur, sursum est dominus, | |
| 836 sed tamen et hic nobiscum est veritas dominus. Corpus enim in quo | |
| 837 resurrexit, uno in loco esse oportet, veritas autem eius ubique | |
| 838 diffusa est</i>. Non ergo secundum veritatem est corpus Christi in | |
| 53 | 839 hoc sacramento, sed solum sicut in signo.</p><p title="III q. 75 a. 1 arg. 3"><a name="50536"><span class="ref">[50536] IIIª q. 75 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 840 nullum corpus potest esse simul in pluribus locis, cum nec Angelo |
| 841 hoc conveniat, eadem enim ratione posset esse ubique. Sed corpus | |
| 842 Christi est verum corpus, et est in caelo. Ergo videtur quod non | |
| 843 sit secundum veritatem in sacramento altaris, sed solum sicut in | |
| 53 | 844 signo.</p><p title="III q. 75 a. 1 arg. 4"><a name="50537"><span class="ref">[50537] IIIª q. 75 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 845 sacramenta Ecclesiae ad utilitatem fidelium ordinantur. Sed |
| 846 secundum Gregorium, in quadam homilia, regulus reprehenditur | |
| 847 <i>quia quaerebat corporalem Christi praesentiam</i>. Apostoli | |
| 848 etiam impediebantur recipere spiritum sanctum propter hoc quod | |
| 849 affecti erant ad eius praesentiam corporalem, ut Augustinus dicit, | |
| 850 super illud Ioan. XVI, <i>si non abiero, Paraclitus non veniet ad | |
| 851 vos</i>. Non ergo Christus secundum praesentiam corporalem est in | |
| 53 | 852 sacramento altaris.</p><p title="III q. 75 a. 1 s. c."><a name="50538"><span class="ref">[50538] IIIª q. 75 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 853 quod Hilarius dicit, in VIII de Trin., <i>de veritate carnis et |
| 854 sanguinis Christi non est relictus ambigendi locus. Nunc et ipsius | |
| 855 domini professione, et fide nostra, caro eius vere est cibus et | |
| 856 sanguis eius vere est potus</i>. Et Ambrosius dicit, VI de | |
| 857 sacramentis, <i>sicut verus est Dei filius dominus Iesus Christus, | |
| 858 ita vera Christi caro est quam accipimus, et verus sanguis eius est | |
| 53 | 859 potus</i>.</p><p title="III q. 75 a. 1 co."><a name="50539"><span class="ref">[50539] IIIª q. 75 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 860 dicendum quod verum corpus Christi et sanguinem esse in hoc |
| 861 sacramento, non sensu deprehendi potest, sed sola fide, quae | |
| 862 auctoritati divinae innititur. Unde super illud Luc. XXII, <i>hoc | |
| 863 est corpus meum quod pro vobis tradetur</i>, dicit Cyrillus, <i>non | |
| 864 dubites an hoc verum sit, sed potius suscipe verba salvatoris in | |
| 865 fide, cum enim sit veritas, non mentitur</i>. Hoc autem conveniens | |
| 866 est, primo quidem, perfectioni novae legis. Sacrificia enim veteris | |
| 867 legis illud verum sacrificium passionis Christi continebant solum | |
| 868 in figura, secundum illud Heb. X, <i>umbram habens lex futurorum | |
| 869 bonorum, non ipsam rerum imaginem</i>. Et ideo oportuit ut aliquid | |
| 870 plus haberet sacrificium novae legis a Christo institutum, ut | |
| 871 scilicet contineret ipsum passum, non solum in significatione vel | |
| 872 figura, sed etiam in rei veritate. Et ideo hoc sacramentum, quod | |
| 873 ipsum Christum realiter continet, ut Dionysius dicit, III cap. | |
| 874 Eccles. Hierar., est perfectivum omnium sacramentorum aliorum, in | |
| 875 quibus virtus Christi participatur. Secundo, hoc competit caritati | |
| 876 Christi, ex qua pro salute nostra corpus verum nostrae naturae | |
| 877 assumpsit. Et quia maxime proprium amicitiae est, convivere amicis, | |
| 878 ut philosophus dicit, IX Ethic., sui praesentiam corporalem nobis | |
| 879 repromittit in praemium, Matth. XXIV, <i>ubi fuerit corpus, illuc | |
| 880 congregabuntur et aquilae</i>. Interim tamen nec sua praesentia | |
| 881 corporali in hac peregrinatione destituit, sed per veritatem | |
| 882 corporis et sanguinis sui nos sibi coniungit in hoc sacramento. | |
| 883 Unde ipse dicit, Ioan. VI, <i>qui manducat meam carnem et bibit | |
| 884 meum sanguinem, in me manet et ego in eo</i>. Unde hoc sacramentum | |
| 885 est maximae caritatis signum, et nostrae spei sublevamentum, ex tam | |
| 886 familiari coniunctione Christi ad nos. Tertio, hoc competit | |
| 887 perfectioni fidei, quae, sicut est de divinitate Christi, ita est | |
| 888 de eius humanitate, secundum illud Ioan. XIV, <i>creditis in Deum, | |
| 889 et in me credite</i>. Et quia fides est invisibilium, sicut | |
| 890 divinitatem suam nobis exhibet Christus invisibiliter, ita et in | |
| 891 hoc sacramento carnem suam nobis exhibet invisibili modo. Quae | |
| 892 quidam non attendentes, posuerunt corpus et sanguinem Christi non | |
| 893 esse in hoc sacramento nisi sicut in signo. Quod est tanquam | |
| 894 haereticum abiiciendum, utpote verbis Christi contrarium. Unde et | |
| 895 Berengarius, qui primus inventor huius erroris fuerat, postea | |
| 896 coactus est suum errorem revocare, et veritatem fidei | |
| 53 | 897 confiteri.</p><p title="III q. 75 a. 1 ad 1"><a name="50540"><span class="ref">[50540] IIIª q. 75 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 898 dicendum quod ex hac auctoritate praedicti haeretici occasionem |
| 899 errandi sumpserunt, male verba Augustini intelligentes. Cum enim | |
| 900 Augustinus dicit, <i>non hoc corpus quod videtis manducaturi | |
| 901 estis</i>, non intendit excludere veritatem corporis Christi, sed | |
| 902 quod non erat manducandum in hac specie in qua ab eis videbatur. | |
| 903 Per hoc autem quod subdit, <i>sacramentum vobis aliquod commendavi, | |
| 904 spiritualiter intellectum vivificabit vos</i>, non intendit quod | |
| 905 corpus Christi sit in hoc sacramento solum secundum mysticam | |
| 906 significationem, sed spiritualiter dici, idest, invisibiliter et | |
| 907 per virtutem spiritus. Unde, super Ioan., exponens illud quod | |
| 908 dicitur, <i>caro non prodest quidquam</i>, dicit, <i>sed, quo modo | |
| 909 illi intellexerunt. Carnem quippe sic intellexerunt manducandam, | |
| 910 quo modo in cadavere dilaniatur aut in macello venditur, non quo | |
| 911 modo spiritu vegetatur. Accedat spiritus ad carnem, et prodest | |
| 912 plurimum, nam, si caro nihil prodesset, verbum caro non fieret, ut | |
| 53 | 913 habitaret in nobis</i>.</p><p title="III q. 75 a. 1 ad 2"><a name="50541"><span class="ref">[50541] IIIª q. 75 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 914 dicendum quod verbum illud Augustini, et omnia similia, sunt |
| 915 intelligenda de corpore Christi secundum quod videtur in propria | |
| 916 specie, secundum quod etiam ipse dominus dixit, Matth. XXVI, <i>me | |
| 917 autem non semper habebitis</i>. Invisibiliter tamen sub speciebus | |
| 53 | 918 huius sacramenti est ubicumque hoc sacramentum perficitur.</p><p title="III q. 75 a. 1 ad 3"><a name="50542"><span class="ref">[50542] IIIª q. 75 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 919 dicendum quod corpus Christi non est eo modo in sacramento sicut |
| 920 corpus in loco, quod suis dimensionibus loco commensuratur, sed | |
| 921 quodam speciali modo, qui est proprius huic sacramento. Unde | |
| 922 dicimus quod corpus Christi est in diversis altaribus, non sicut in | |
| 923 diversis locis, sed sicut in sacramento. Per quod non intelligimus | |
| 924 quod Christus sit ibi solum sicut in signo, licet sacramentum sit | |
| 925 in genere signi, sed intelligimus corpus Christi esse ibi, sicut | |
| 53 | 926 dictum est, secundum modum proprium huic sacramento.</p><p title="III q. 75 a. 1 ad 4"><a name="50543"><span class="ref">[50543] IIIª q. 75 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 927 dicendum quod ratio illa procedit de praesentia corporis Christi |
| 928 prout est praesens per modum corporis, idest prout est in sua | |
| 929 specie visibili, non autem prout spiritualiter, idest | |
| 930 invisibiliter, modo et virtute spiritus. Unde Augustinus dicit, | |
| 931 super Ioan., <i>si intellexisti spiritualiter verba Christi de | |
| 932 carne sua, spiritus et vita tibi sunt, si intellexisti carnaliter, | |
| 53 | 933 etiam spiritus et vita sunt, sed tibi non sunt</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 75 a. 2 arg. 1"><a name="50544"><span class="ref">[50544] IIIª q. 75 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 934 sic proceditur. Videtur quod in hoc sacramento remaneat substantia |
| 935 panis et vini post consecrationem. Dicit enim Damascenus, in libro | |
| 936 IV, <i>quia consuetudo est hominibus comedere panem et vinum, | |
| 937 coniugavit eis deitatem, et fecit ea corpus et sanguinem suum</i>. | |
| 938 Et infra, <i>panis communicationis non panis simplex est, sed | |
| 939 unitus deitati</i>. Sed coniugatio est rerum actu existentium. Ergo | |
| 940 panis et vinum simul sunt in hoc sacramento cum corpore et sanguine | |
| 53 | 941 Christi.</p><p title="III q. 75 a. 2 arg. 2"><a name="50545"><span class="ref">[50545] IIIª q. 75 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 942 inter Ecclesiae sacramenta debet esse conformitas. Sed in aliis |
| 943 sacramentis substantia materiae manet, sicut in Baptismo substantia | |
| 944 aquae, et in confirmatione substantia chrismatis. Ergo et in hoc | |
| 53 | 945 sacramento substantia panis et vini manet.</p><p title="III q. 75 a. 2 arg. 3"><a name="50546"><span class="ref">[50546] IIIª q. 75 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 946 panis et vinum assumitur in hoc sacramento inquantum significat |
| 947 ecclesiasticam unitatem, prout <i>unus panis fit ex multis granis, | |
| 948 et unum vinum ex multis racemis</i>, ut Augustinus dicit, in libro | |
| 949 de symbolo. Sed hoc pertinet ad ipsam substantiam panis et vini. | |
| 53 | 950 Ergo substantia panis et vini remanet in hoc sacramento.</p><p title="III q. 75 a. 2 s. c."><a name="50547"><span class="ref">[50547] IIIª q. 75 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 951 quod Ambrosius dicit, in libro de sacramentis, <i>licet figura |
| 952 panis et vini videatur, nihil tamen aliud quam caro Christi et | |
| 53 | 953 sanguis post consecrationem credenda sunt</i>.</p><p title="III q. 75 a. 2 co."><a name="50548"><span class="ref">[50548] IIIª q. 75 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 954 dicendum quod quidam posuerunt post consecrationem substantiam |
| 955 panis et vini in hoc sacramento remanere. Sed haec positio stare | |
| 956 non potest. Primo quidem, quia per hanc positionem tollitur veritas | |
| 957 huius sacramenti, ad quam pertinet ut verum corpus Christi in hoc | |
| 958 sacramento existat. Quod quidem ibi non est ante consecrationem. | |
| 959 Non autem aliquid potest esse alicubi ubi prius non erat, nisi per | |
| 960 loci mutationem, vel per alterius conversionem in ipsum, sicut in | |
| 961 domo aliqua de novo incipit esse ignis aut quod illuc defertur, aut | |
| 962 quod ibi generatur. Manifestum est autem quod corpus Christi non | |
| 963 incipit esse in hoc sacramento per motum localem. Primo quidem, | |
| 964 quia sequeretur quod desineret esse in caelo, non enim quod | |
| 965 localiter movetur, pervenit de novo ad aliquem locum, nisi deserat | |
| 966 priorem. Secundo, quia omne corpus localiter motum pertransit omnia | |
| 967 media, quod hic dici non potest. Tertio, quia impossibile est quod | |
| 968 unus motus eiusdem corporis localiter moti terminetur simul ad | |
| 969 diversa loca, cum tamen in pluribus locis corpus Christi sub hoc | |
| 970 sacramento simul esse incipiat. Et propter hoc relinquitur quod non | |
| 971 possit aliter corpus Christi incipere esse de novo in hoc | |
| 972 sacramento nisi per conversionem substantiae panis in ipsum. Quod | |
| 973 autem convertitur in aliquid, facta conversione, non manet. Unde | |
| 974 relinquitur quod, salva veritate huius sacramenti, substantia panis | |
| 975 post consecrationem remanere non possit. Secundo, quia haec positio | |
| 976 contrariatur formae huius sacramenti, in qua dicitur, hoc est | |
| 977 corpus meum. Quod non esset verum si substantia panis ibi | |
| 978 remaneret, nunquam enim substantia panis est corpus Christi. Sed | |
| 979 potius esset dicendum, hic est corpus meum. Tertio, quia | |
| 980 contrariaretur venerationi huius sacramenti, si aliqua substantia | |
| 981 esset ibi quae non posset adorari adoratione latriae. Quarto, quia | |
| 982 contrariaretur ritui Ecclesiae, secundum quem post corporalem cibum | |
| 983 non licet sumere corpus Christi, cum tamen post unam hostiam | |
| 984 consecratam liceat sumere aliam. Unde haec positio vitanda est | |
| 53 | 985 tanquam haeretica.</p><p title="III q. 75 a. 2 ad 1"><a name="50549"><span class="ref">[50549] IIIª q. 75 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 986 dicendum quod Deus coniugavit divinitatem suam, idest divinam |
| 987 virtutem, pani et vino, non ut remaneant in hoc sacramento, sed ut | |
| 53 | 988 faciat inde corpus et sanguinem suum.</p><p title="III q. 75 a. 2 ad 2"><a name="50550"><span class="ref">[50550] IIIª q. 75 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 989 dicendum quod in aliis sacramentis non est ipse Christus realiter, |
| 990 sicut in hoc sacramento. Et ideo in sacramentis aliis manet | |
| 53 | 991 substantia materiae, non autem in isto.</p><p title="III q. 75 a. 2 ad 3"><a name="50551"><span class="ref">[50551] IIIª q. 75 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 992 dicendum quod species quae remanent in hoc sacramento, ut infra |
| 993 dicetur, sufficiunt ad significationem huius sacramenti, nam per | |
| 53 | 994 accidentia cognoscitur ratio substantiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 75 a. 3 arg. 1"><a name="50552"><span class="ref">[50552] IIIª q. 75 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 995 proceditur. Videtur quod substantia panis, post consecrationem |
| 996 huius sacramenti, annihiletur, aut in pristinam materiam | |
| 997 resolvatur. Quod enim est aliquid corporale, oportet alicubi esse. | |
| 998 Sed substantia panis, quae est quiddam corporale, non manet in hoc | |
| 999 sacramento, ut dictum est, nec etiam est dare aliquem locum ubi | |
| 1000 sit. Ergo non est aliquid post consecrationem. Igitur aut est | |
| 53 | 1001 annihilata, aut in praeiacentem materiam resoluta.</p><p title="III q. 75 a. 3 arg. 2"><a name="50553"><span class="ref">[50553] IIIª q. 75 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1002 illud quod est terminus a quo in qualibet mutatione, non remanet, |
| 1003 nisi forte in potentia materiae, sicut, quando ex aere fit ignis, | |
| 1004 forma aeris non manet nisi in potentia materiae; et similiter | |
| 1005 quando ex albo fit nigrum. Sed in hoc sacramento substantia panis | |
| 1006 et vini se habet sicut terminus a quo corpus autem vel sanguis | |
| 1007 Christi sicut terminus ad quem, dicit enim Ambrosius, in libro de | |
| 1008 officiis, <i>ante benedictionem alia species nominatur, post | |
| 1009 benedictionem corpus significatur</i>. Ergo, facta consecratione, | |
| 1010 substantia panis vel vini non manet, nisi forte resoluta in suam | |
| 53 | 1011 materiam.</p><p title="III q. 75 a. 3 arg. 3"><a name="50554"><span class="ref">[50554] IIIª q. 75 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1012 oportet alterum contradictoriorum esse verum. Sed haec est falsa, |
| 1013 facta consecratione, substantia panis vel vini est aliquid. Ergo | |
| 53 | 1014 haec est vera, substantia panis vel vini est nihil.</p><p title="III q. 75 a. 3 s. c."><a name="50555"><span class="ref">[50555] IIIª q. 75 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1015 quod Augustinus dicit, in libro octogintatrium quaestionum, <i>Deus |
| 1016 non est causa tendendi in non esse</i>. Sed hoc sacramentum divina | |
| 1017 virtute perficitur. Ergo in hoc sacramento non annihilatur | |
| 53 | 1018 substantia panis aut vini.</p><p title="III q. 75 a. 3 co."><a name="50556"><span class="ref">[50556] IIIª q. 75 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1019 dicendum quod, quia substantia panis vel vini non manet in hoc |
| 1020 sacramento, quidam, impossibile reputantes quod substantia panis | |
| 1021 vel vini in corpus vel sanguinem Christi convertatur, posuerunt | |
| 1022 quod per consecrationem substantia panis vel vini vel resolvitur in | |
| 1023 praeiacentem materiam, vel quod annihiletur. Praeiacens autem | |
| 1024 materia in quam corpora mixta resolvi possunt, sunt quatuor | |
| 1025 elementa, non enim potest fieri resolutio in materiam primam, ita | |
| 1026 quod sine forma existat, quia materia sine forma esse non potest. | |
| 1027 Cum autem post consecrationem nihil sub speciebus sacramenti | |
| 1028 remaneat nisi corpus et sanguis, oportebit dicere quod elementa in | |
| 1029 quae resoluta est substantia panis et vini, inde discedant per | |
| 1030 motum localem. Quod sensu perciperetur. Similiter etiam substantia | |
| 1031 panis vel vini manet usque ad ultimum instans consecrationis. In | |
| 1032 ultimo autem instanti consecrationis iam est ibi substantia vel | |
| 1033 corporis vel sanguinis Christi, sicut in ultimo instanti | |
| 1034 generationis iam inest forma. Unde non erit dare aliquod instans in | |
| 1035 quo sit ibi praeiacens materia. Non enim potest dici quod paulatim | |
| 1036 substantia panis vel vini resolvatur in praeiacentem materiam, vel | |
| 1037 successive egrediatur de loco specierum. Quia, si hoc inciperet | |
| 1038 fieri in ultimo instanti suae consecrationis, simul sub aliqua | |
| 1039 parte hostiae esset corpus Christi cum substantia panis, quod est | |
| 1040 contra praedicta. Si vero incipiat fieri ante consecrationem, erit | |
| 1041 dare aliquod tempus in quo sub aliqua parte hostiae neque erit | |
| 1042 substantia panis, neque erit corpus Christi, quod est inconveniens. | |
| 1043 Et hoc ipsimet perpendisse videntur. Unde posuerunt aliud sub | |
| 1044 disiunctione, scilicet quod annihiletur. Sed nec hoc potest esse. | |
| 1045 Quia non erit dare aliquem modum quo corpus Christi verum incipiat | |
| 1046 esse in hoc sacramento, nisi per conversionem substantiae panis in | |
| 1047 ipsum, quae quidem conversio tollitur, posita vel annihilatione | |
| 1048 panis, vel resolutione in praeiacentem materiam. Similiter etiam | |
| 1049 non est dare unde talis resolutio vel annihilatio in hoc sacramento | |
| 1050 causetur, cum effectus sacramenti significetur per formam; neutrum | |
| 1051 autem horum significatur per haec verba formae, <i>hoc est corpus | |
| 53 | 1052 meum</i>. Unde patet praedictam positionem esse falsam.</p><p title="III q. 75 a. 3 ad 1"><a name="50557"><span class="ref">[50557] IIIª q. 75 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1053 dicendum quod substantia panis vel vini, facta consecratione, neque |
| 1054 sub speciebus sacramenti manet, neque alibi. Non tamen sequitur | |
| 1055 quod annihiletur, convertitur enim in corpus Christi. Sicut non | |
| 1056 sequitur, si aer ex quo generatus est ignis, non sit ibi vel alibi, | |
| 53 | 1057 quod sit annihilatus.</p><p title="III q. 75 a. 3 ad 2"><a name="50558"><span class="ref">[50558] IIIª q. 75 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1058 dicendum quod forma quae est terminus a quo, non convertitur in |
| 1059 aliam formam, sed una forma succedit alteri in subiecto, et ideo | |
| 1060 prima forma non remanet nisi in potentia materiae. Sed hic | |
| 1061 substantia panis convertitur in corpus Christi, ut supra dictum | |
| 53 | 1062 est. Unde ratio non sequitur.</p><p title="III q. 75 a. 3 ad 3"><a name="50559"><span class="ref">[50559] IIIª q. 75 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1063 dicendum quod, licet post consecrationem haec sit falsa substantia |
| 1064 panis est aliquid; id tamen in quod substantia panis conversa est, | |
| 53 | 1065 est aliquid. Et ideo substantia panis non est annihilata.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 75 a. 4 arg. 1"><a name="50560"><span class="ref">[50560] IIIª q. 75 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 1066 proceditur. Videtur quod panis non possit converti in corpus |
| 1067 Christi. Conversio enim quaedam mutatio est. Sed in omni mutatione | |
| 1068 oportet esse aliquod subiectum, quod prius est in potentia et | |
| 1069 postea est in actu, ut enim dicitur in III Physic., <i>motus est | |
| 1070 actus existentis in potentia</i>. Non est autem dare aliquod | |
| 1071 subiectum substantiae panis et corporis Christi, quia de ratione | |
| 1072 substantiae est quod non sit in subiecto, ut dicitur in | |
| 1073 praedicamentis. Non ergo potest esse quod tota substantia panis | |
| 53 | 1074 convertatur in corpus Christi.</p><p title="III q. 75 a. 4 arg. 2"><a name="50561"><span class="ref">[50561] IIIª q. 75 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1075 forma illius in quod aliquid convertitur, de novo incipit esse in |
| 1076 materia eius quod in ipsum convertitur, sicut, cum aer convertitur | |
| 1077 in ignem prius non existentem, forma ignis incipit de novo esse in | |
| 1078 materia aeris; et similiter, cum cibus convertitur in hominem prius | |
| 1079 non existentem, forma hominis incipit esse de novo in materia cibi. | |
| 1080 Si ergo panis convertitur in corpus Christi, necesse est quod forma | |
| 1081 corporis Christi de novo incipiat esse in materia panis, quod est | |
| 1082 falsum. Non ergo panis convertitur in substantiam corporis | |
| 53 | 1083 Christi.</p><p title="III q. 75 a. 4 arg. 3"><a name="50562"><span class="ref">[50562] IIIª q. 75 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1084 quae sunt secundum se divisa, nunquam unum eorum fit alterum, sicut |
| 1085 albedo nunquam fit nigredo, sed subiectum albedinis fit subiectum | |
| 1086 nigredinis, ut dicitur in I Physic. Sed, sicut duae formae | |
| 1087 contrariae sunt secundum se divisae, utpote principia formalis | |
| 1088 differentiae existentes; ita duae materiae signatae sunt secundum | |
| 1089 se divisae, utpote existentes principium materialis divisionis. | |
| 1090 Ergo non potest esse quod haec materia panis fiat haec materia qua | |
| 1091 individuatur corpus Christi. Et ita non potest esse quod substantia | |
| 53 | 1092 huius panis convertatur in substantiam corporis Christi.</p><p title="III q. 75 a. 4 s. c."><a name="50563"><span class="ref">[50563] IIIª q. 75 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1093 quod Eusebius Emesenus dicit, <i>novum tibi et impossibile esse non |
| 1094 debet quod in Christi substantiam terrena et mortalia | |
| 53 | 1095 convertuntur</i>.</p><p title="III q. 75 a. 4 co."><a name="50564"><span class="ref">[50564] IIIª q. 75 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1096 dicendum quod, sicut supra dictum est, cum in hoc sacramento sit |
| 1097 verum corpus Christi, nec incipiat ibi esse de novo per motum | |
| 1098 localem; cum etiam nec corpus Christi sit ibi sicut in loco, ut ex | |
| 1099 dictis patet, necesse est dicere quod ibi incipiat esse per | |
| 1100 conversionem substantiae panis in ipsum. Haec tamen conversio non | |
| 1101 est similis conversionibus naturalibus, sed est omnino | |
| 1102 supernaturalis, sola Dei virtute effecta. Unde Ambrosius dicit, in | |
| 1103 libro de sacramentis, <i>liquet quod praeter naturae ordinem virgo | |
| 1104 generavit. Et hoc quod conficimus, corpus ex virgine est. Quid | |
| 1105 igitur quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum praeter | |
| 1106 naturam sit ipse dominus Iesus partus ex virgine?</i> Et super | |
| 1107 illud Ioan. VI, <i>verba quae ego locutus sum vobis</i>, scilicet | |
| 1108 de hoc sacramento, spiritus et vita sunt, dicit Chrysostomus, | |
| 1109 <i>idest, spiritualia sunt, nihil habentia carnale neque | |
| 1110 consequentiam naturalem, sed eruta sunt ab omni tali necessitate | |
| 1111 quae in terra, et a legibus quae hic positae sunt</i>. Manifestum | |
| 1112 est enim quod omne agens agit inquantum est actu. Quodlibet autem | |
| 1113 agens creatum est determinatum in suo actu, cum sit determinati | |
| 1114 generis et speciei. Et ideo cuiuslibet agentis creati actio fertur | |
| 1115 super aliquem determinatum actum. Determinatio autem cuiuslibet rei | |
| 1116 in esse actuali est per eius formam. Unde nullum agens naturale vel | |
| 1117 creatum potest agere nisi ad immutationem formae. Et propter hoc | |
| 1118 omnis conversio quae fit secundum leges naturae, est formalis. Sed | |
| 1119 Deus est infinitus actus, ut in prima parte habitum est. Unde eius | |
| 1120 actio se extendit ad totam naturam entis. Non igitur solum potest | |
| 1121 perficere conversionem formalem, ut scilicet diversae formae sibi | |
| 1122 in eodem subiecto succedant, sed conversionem totius entis, ut | |
| 1123 scilicet tota substantia huius convertatur in totam substantiam | |
| 1124 illius. Et hoc agitur divina virtute in hoc sacramento. Nam tota | |
| 1125 substantia panis convertitur in totam substantiam corporis Christi, | |
| 1126 et tota substantia vini in totam substantiam sanguinis Christi. | |
| 1127 Unde haec conversio non est formalis, sed substantialis. Nec | |
| 1128 continetur inter species motus naturalis, sed proprio nomine potest | |
| 53 | 1129 dici transubstantiatio.</p><p title="III q. 75 a. 4 ad 1"><a name="50565"><span class="ref">[50565] IIIª q. 75 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1130 dicendum quod obiectio illa procedit de mutatione formali, quia |
| 1131 formae proprium est in materia vel subiecto esse. Non autem habet | |
| 1132 locum in conversione totius substantiae. Unde, cum haec conversio | |
| 1133 substantialis importet quendam ordinem substantiarum quarum una | |
| 1134 convertitur in alteram, est sicut in subiecto in utraque | |
| 53 | 1135 substantia, sicut ordo et numerus.</p><p title="III q. 75 a. 4 ad 2"><a name="50566"><span class="ref">[50566] IIIª q. 75 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1136 dicendum quod etiam illa obiectio procedit de conversione formali, |
| 1137 seu mutatione, quia oportet, sicut dictum est, formam esse in | |
| 1138 materia vel subiecto. Non autem habet locum in conversione totius | |
| 53 | 1139 substantiae, cuius non est accipere aliquod subiectum.</p><p title="III q. 75 a. 4 ad 3"><a name="50567"><span class="ref">[50567] IIIª q. 75 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1140 dicendum quod virtute agentis finiti non potest forma in formam |
| 1141 mutari, nec materia in materiam. Sed virtute agentis infiniti, quod | |
| 1142 habet actionem in totum ens, potest talis conversio fieri, quia | |
| 1143 utrique formae et utrique materiae est communis natura entis; et id | |
| 1144 quod entitatis est in una, potest auctor entis convertere ad id | |
| 1145 quod est entitatis in altera, sublato eo per quod ab illa | |
| 53 | 1146 distinguebatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 75 a. 5 arg. 1"><a name="50568"><span class="ref">[50568] IIIª q. 75 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 1147 proceditur. Videtur quod in hoc sacramento non remaneant accidentia |
| 1148 panis et vini. Remoto enim priori, removetur posterius. Sed | |
| 1149 substantia est naturaliter prior accidente, ut probatur VII | |
| 1150 Metaphys. Cum ergo, facta consecratione, non remaneat substantia | |
| 1151 panis in hoc sacramento, videtur quod non possint remanere | |
| 53 | 1152 accidentia eius.</p><p title="III q. 75 a. 5 arg. 2"><a name="50569"><span class="ref">[50569] IIIª q. 75 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1153 sacramento veritatis non debet esse aliqua deceptio. Sed per |
| 1154 accidentia iudicamus de substantia. Videtur ergo quod decipiatur | |
| 1155 humanum iudicium, si, remanentibus accidentibus, substantia panis | |
| 53 | 1156 non remaneat. Non ergo hoc est conveniens huic sacramento.</p><p title="III q. 75 a. 5 arg. 3"><a name="50570"><span class="ref">[50570] IIIª q. 75 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1157 quamvis fides non sit subiecta rationi, non tamen est contra |
| 1158 rationem, sed supra ipsam, ut in principio huius operis dictum est. | |
| 1159 Sed ratio nostra habet ortum a sensu. Ergo fides nostra non debet | |
| 1160 esse contra sensum, dum sensus noster iudicat esse panem, et fides | |
| 1161 nostra credit esse substantiam corporis Christi. Non ergo hoc est | |
| 1162 conveniens huic sacramento, quod accidentia panis subiecta sensibus | |
| 53 | 1163 maneant, et substantia panis non maneat.</p><p title="III q. 75 a. 5 arg. 4"><a name="50571"><span class="ref">[50571] IIIª q. 75 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1164 illud quod manet, conversione facta, videtur esse subiectum |
| 1165 mutationis. Si ergo accidentia panis manent conversione facta, | |
| 1166 videtur quod ipsa accidentia sint conversionis subiectum. Quod est | |
| 1167 impossibile, nam accidentis non est accidens. Non ergo in hoc | |
| 53 | 1168 sacramento debent remanere accidentia panis et vini.</p><p title="III q. 75 a. 5 s. c."><a name="50572"><span class="ref">[50572] IIIª q. 75 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1169 quod Augustinus dicit, in libro sententiarum prosperi, <i>nos in |
| 1170 specie panis et vini, quam videmus, res invisibiles, idest carnem | |
| 53 | 1171 et sanguinem, honoramus</i>.</p><p title="III q. 75 a. 5 co."><a name="50573"><span class="ref">[50573] IIIª q. 75 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1172 dicendum quod sensu apparet, facta consecratione, omnia accidentia |
| 1173 panis et vini remanere. Quod quidem rationabiliter per divinam | |
| 1174 providentiam fit. Primo quidem, quia non est consuetum hominibus, | |
| 1175 sed horribile, carnem hominis comedere et sanguinem bibere, | |
| 1176 proponitur nobis caro et sanguis Christi sumenda sub speciebus | |
| 1177 illorum quae frequentius in usum hominis veniunt, scilicet panis et | |
| 1178 vini. Secundo, ne hoc sacramentum ab infidelibus irrideretur, si | |
| 1179 sub specie propria dominum nostrum manducemus. Tertio ut, dum | |
| 1180 invisibiliter corpus et sanguinem domini nostri sumimus, hoc | |
| 53 | 1181 proficiat ad meritum fidei.</p><p title="III q. 75 a. 5 ad 1"><a name="50574"><span class="ref">[50574] IIIª q. 75 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1182 dicendum quod, sicut dicitur in libro de causis, effectus plus |
| 1183 dependet a causa prima quam a causa secunda. Et ideo virtute Dei, | |
| 1184 qui est causa prima omnium, fieri potest ut remaneant posteriora, | |
| 53 | 1185 sublatis prioribus.</p><p title="III q. 75 a. 5 ad 2"><a name="50575"><span class="ref">[50575] IIIª q. 75 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1186 dicendum quod in hoc sacramento nulla est deceptio, sunt enim |
| 1187 secundum rei veritatem accidentia, quae sensibus diiudicantur. | |
| 1188 Intellectus autem, cuius est proprium obiectum substantia, ut | |
| 53 | 1189 dicitur in III de anima, per fidem a deceptione praeservatur.</p><p title="III q. 75 a. 5 ad 3"><a name="50576"><span class="ref">[50576] IIIª q. 75 a. 5 ad 3</span></a> Et sic patet |
| 28 | 1190 responsio ad tertium. Nam fides non est contra sensum, sed est de |
| 53 | 1191 eo ad quod sensus non attingit.</p><p title="III q. 75 a. 5 ad 4"><a name="50577"><span class="ref">[50577] IIIª q. 75 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1192 dicendum quod haec conversio non proprie habet subiectum, ut dictum |
| 1193 est. Sed tamen accidentia, quae remanent, habent aliquam | |
| 53 | 1194 similitudinem subiecti.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 75 a. 6 arg. 1"><a name="50578"><span class="ref">[50578] IIIª q. 75 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 1195 proceditur. Videtur quod, facta consecratione, remaneat in hoc |
| 1196 sacramento forma substantialis panis. Dictum est enim quod, facta | |
| 1197 consecratione, remaneant accidentia. Sed, cum panis sit quiddam | |
| 1198 artificiale, etiam forma eius est accidens. Ergo remanet, facta | |
| 53 | 1199 consecratione.</p><p title="III q. 75 a. 6 arg. 2"><a name="50579"><span class="ref">[50579] IIIª q. 75 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1200 forma corporis Christi est anima, dicitur enim in II de anima, quod |
| 1201 <i>anima est actus corporis physici potentia vitam habentis</i>. | |
| 1202 Sed non potest dici quod forma substantialis panis convertatur in | |
| 53 | 1203 animam. Ergo videtur quod remaneat, facta consecratione.</p><p title="III q. 75 a. 6 arg. 3"><a name="50580"><span class="ref">[50580] IIIª q. 75 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1204 propria operatio rei sequitur formam substantialem eius. Sed illud |
| 1205 quod remanet in hoc sacramento, nutrit, et omnem operationem facit | |
| 1206 quam faceret panis existens. Ergo forma substantialis panis remanet | |
| 53 | 1207 in hoc sacramento, facta consecratione.</p><p title="III q. 75 a. 6 s. c."><a name="50581"><span class="ref">[50581] IIIª q. 75 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 1208 forma substantialis panis est de substantia panis. Sed substantia |
| 1209 panis convertitur in corpus Christi, sicut dictum est. Ergo forma | |
| 53 | 1210 substantialis panis non manet.</p><p title="III q. 75 a. 6 co."><a name="50582"><span class="ref">[50582] IIIª q. 75 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1211 dicendum quod quidam posuerunt quod, facta consecratione, non solum |
| 1212 remanent accidentia panis, sed etiam forma substantialis eius. Sed | |
| 1213 hoc esse non potest. Primo quidem quia, si forma substantialis | |
| 1214 remaneret, nihil de pane converteretur in corpus Christi nisi sola | |
| 1215 materia. Et ita sequeretur quod non converteretur in corpus Christi | |
| 1216 totum, sed in eius materiam. Quod repugnat formae sacramenti, qua | |
| 1217 dicitur, <i>hoc est corpus meum</i>. Secundo quia, si forma | |
| 1218 substantialis panis remaneret, aut remaneret in materia, aut a | |
| 1219 materia separata. Primum autem esse non potest. Quia, si remaneret | |
| 1220 in materia panis, tunc tota substantia panis remaneret, quod est | |
| 1221 contra praedicta. In alia autem materia remanere non posset, quia | |
| 1222 propria forma non est nisi in propria materia. Si autem remaneret a | |
| 1223 materia separata, iam esset forma intelligibilis actu, et etiam | |
| 1224 intellectus, nam omnes formae a materia separatae sunt tales. | |
| 1225 Tertio, esset inconveniens huic sacramento. Nam accidentia panis in | |
| 1226 hoc sacramento remanent ut sub eis videatur corpus Christi, non | |
| 1227 autem sub propria specie, sicut supra dictum est. Et ideo dicendum | |
| 53 | 1228 est quod forma substantialis panis non manet.</p><p title="III q. 75 a. 6 ad 1"><a name="50583"><span class="ref">[50583] IIIª q. 75 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1229 dicendum quod nihil prohibet arte fieri aliquid cuius forma non est |
| 1230 accidens, sed forma substantialis, sicut arte possunt produci ranae | |
| 1231 et serpentes. Talem enim formam non producit ars virtute propria, | |
| 1232 sed virtute naturalium principiorum. Et hoc modo producit formam | |
| 1233 substantialem panis, virtute ignis decoquentis materiam ex farina | |
| 53 | 1234 et aqua confectam.</p><p title="III q. 75 a. 6 ad 2"><a name="50584"><span class="ref">[50584] IIIª q. 75 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1235 dicendum quod anima est forma corporis dans ei totum ordinem esse |
| 1236 perfecti, scilicet esse, et esse corporeum, et esse animatum, et | |
| 1237 sic de aliis. Convertitur igitur forma panis in formam corporis | |
| 1238 Christi secundum quod dat esse corporeum, non autem secundum quod | |
| 53 | 1239 dat esse animatum tali anima.</p><p title="III q. 75 a. 6 ad 3"><a name="50585"><span class="ref">[50585] IIIª q. 75 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1240 dicendum quod operationum panis quaedam consequuntur ipsum ratione |
| 1241 accidentium, sicut immutare sensum. Et tales operationes | |
| 1242 inveniuntur in speciebus panis post consecrationem, propter ipsa | |
| 1243 accidentia, quae remanent. Quaedam autem operationes consequuntur | |
| 1244 panem vel ratione materiae, sicut quod convertitur in aliquid; vel | |
| 1245 ratione formae substantialis, sicut est operatio consequens speciem | |
| 1246 eius, puta quod confirmat cor hominis. Et tales operationes | |
| 1247 inveniuntur in hoc sacramento, non propter formam vel materiam quae | |
| 1248 remaneat, sed quia miraculose conferuntur ipsis accidentibus, ut | |
| 53 | 1249 infra dicetur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 75 a. 7 arg. 1"><a name="50586"><span class="ref">[50586] IIIª q. 75 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 1250 sic proceditur. Videtur quod ista conversio non fiat in instanti, |
| 1251 sed fiat successive. In hac enim conversione prius est substantia | |
| 1252 panis, et postea substantia corporis Christi. Non ergo utrumque est | |
| 1253 in eodem instanti, sed in duobus instantibus. Sed inter quaelibet | |
| 1254 duo instantia est tempus medium. Ergo oportet quod haec conversio | |
| 1255 fiat secundum successionem temporis quod est inter ultimum instans | |
| 1256 quo est ibi panis, et primum instans quo est ibi corpus | |
| 53 | 1257 Christi.</p><p title="III q. 75 a. 7 arg. 2"><a name="50587"><span class="ref">[50587] IIIª q. 75 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1258 omni conversione est fieri et factum esse. Sed haec duo non sunt |
| 1259 simul, quia quod fit, non est; quod autem factum est, iam est. Ergo | |
| 1260 in hac conversione est prius et posterius. Et ita oportet quod non | |
| 53 | 1261 sit instantanea, sed successiva.</p><p title="III q. 75 a. 7 arg. 3"><a name="50588"><span class="ref">[50588] IIIª q. 75 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1262 Ambrosius dicit, in libro de Sacram., quod istud sacramentum |
| 1263 Christi sermone conficitur. Sed sermo Christi successive profertur. | |
| 53 | 1264 Ergo haec conversio fit successive.</p><p title="III q. 75 a. 7 s. c."><a name="50589"><span class="ref">[50589] IIIª q. 75 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1265 quod haec conversio perficitur virtute infinita, cuius est subito |
| 53 | 1266 operari.</p><p title="III q. 75 a. 7 co."><a name="50590"><span class="ref">[50590] IIIª q. 75 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1267 dicendum quod aliqua mutatio est instantanea triplici ratione. Uno |
| 1268 quidem modo, ex parte formae, quae est terminus mutationis. Si enim | |
| 1269 sit aliqua forma quae recipiat magis aut minus, successive | |
| 1270 acquiritur subiecto, sicut sanitas. Et ideo, quia forma | |
| 1271 substantialis non recipit magis et minus, inde est quod subito fit | |
| 1272 eius introductio in materia. Alio modo, ex parte subiecti, quod | |
| 1273 quandoque successive praeparatur ad susceptionem formae, et ideo | |
| 1274 aqua successive calefit. Quando vero ipsum subiectum est in ultima | |
| 1275 dispositione ad formam, subito recipit ipsam, sicut diaphanum | |
| 1276 subito illuminatur. Tertio, ex parte agentis, quod est infinitae | |
| 1277 virtutis, unde statim potest materiam ad formam disponere. Sicut | |
| 1278 dicitur Marc. VII, quod, cum Christus dixisset, <i>ephphetha, quod | |
| 1279 est adaperire, statim apertae sunt aures hominis, et solutum est | |
| 1280 vinculum linguae eius</i>. Et his tribus rationibus haec conversio | |
| 1281 est instantanea. Primo quidem, quia substantia corporis Christi, ad | |
| 1282 quam terminatur ista conversio, non suscipit magis neque minus. | |
| 1283 Secundo, quia in hac conversione non est aliquod subiectum, quod | |
| 1284 successive praeparetur. Tertio, quia agitur Dei virtute | |
| 53 | 1285 infinita.</p><p title="III q. 75 a. 7 ad 1"><a name="50591"><span class="ref">[50591] IIIª q. 75 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1286 dicendum quod quidam non simpliciter concedunt quod inter quaelibet |
| 1287 duo instantia sit tempus medium. Dicunt enim quod hoc habet locum | |
| 1288 in duobus instantibus quae referuntur ad eundem motum, non autem in | |
| 1289 duobus instantibus quae referuntur ad diversa. Unde inter instans | |
| 1290 quod mensurat finem quietis, et aliud instans quod mensurat | |
| 1291 principium motus, non est tempus medium. Sed in hoc decipiuntur. | |
| 1292 Quia unitas temporis et instantis, vel etiam pluralitas eorum, non | |
| 1293 accipitur secundum quoscumque motus, sed secundum primum motum | |
| 1294 caeli, qui est mensura omnis motus et quietis. Et ideo alii hoc | |
| 1295 concedunt in tempore quod mensurat motum dependentem ex motu caeli. | |
| 1296 Sunt autem quidam motus ex motu caeli non dependentes, nec ab eo | |
| 1297 mensurati, sicut in prima parte dictum est de motibus Angelorum. | |
| 1298 Unde inter duo instantia illis motibus respondentia, non est tempus | |
| 1299 medium. Sed hoc non habet locum in proposito. Quia, quamvis ista | |
| 1300 conversio secundum se non habeat ordinem ad motum caeli, | |
| 1301 consequitur tamen prolationem verborum, quam necesse est motu caeli | |
| 1302 mensurari. Et ideo necesse est inter quaelibet duo instantia circa | |
| 1303 istam conversionem signata esse tempus medium. Quidam ergo dicunt | |
| 1304 quod instans in quo ultimo est panis, et instans in quo primo est | |
| 1305 corpus Christi, sunt quidem duo per comparationem ad mensurata, sed | |
| 1306 sunt unum per comparationem ad tempus mensurans, sicut, cum duae | |
| 1307 lineae se contingunt, sunt duo puncta ex parte duarum linearum, | |
| 1308 unum autem punctum ex parte loci continentis. Sed hoc non est | |
| 1309 simile. Quia instans et tempus particularibus motibus non est | |
| 1310 mensura intrinseca, sicut linea et punctus corporibus, sed solum | |
| 1311 extrinseca, sicut corporibus locus. Unde alii dicunt quod est idem | |
| 1312 instans re, sed aliud ratione. Sed secundum hoc sequeretur quod | |
| 1313 realiter opposita essent simul. Nam diversitas rationis non variat | |
| 1314 aliquid ex parte rei. Et ideo dicendum est quod haec conversio, | |
| 1315 sicut dictum est, perficitur per verba Christi, quae a sacerdote | |
| 1316 proferuntur, ita quod ultimum instans prolationis verborum est | |
| 1317 primum instans in quo est in sacramento corpus Christi, in toto | |
| 1318 autem tempore praecedente est ibi substantia panis. Cuius temporis | |
| 1319 non est accipere aliquod instans proximo praecedens ultimum, quia | |
| 1320 tempus non componitur ex instantibus consequenter se habentibus, ut | |
| 1321 probatur in VI Physic. Et ideo est quidem dare instans in quo est | |
| 1322 corpus Christi, non est autem dare ultimum instans in quo sit | |
| 1323 substantia panis, sed est dare ultimum tempus. Et idem est in | |
| 1324 mutationibus naturalibus, ut patet per philosophum, in VIII | |
| 53 | 1325 physicorum.</p><p title="III q. 75 a. 7 ad 2"><a name="50592"><span class="ref">[50592] IIIª q. 75 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1326 dicendum quod in mutationibus instantaneis simul est fieri et |
| 1327 factum esse, sicut simul est illuminari et illuminatum esse. | |
| 1328 Dicitur enim in talibus factum esse secundum quod iam est, fieri | |
| 53 | 1329 autem, secundum quod ante non fuit.</p><p title="III q. 75 a. 7 ad 3"><a name="50593"><span class="ref">[50593] IIIª q. 75 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1330 dicendum quod ista conversio, sicut dictum est, fit in ultimo |
| 1331 instanti prolationis verborum, tunc enim completur verborum | |
| 1332 significatio, quae est efficax in sacramentorum formis. Et ideo non | |
| 53 | 1333 sequitur quod ista conversio sit successiva.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 75 a. 8 arg. 1"><a name="50594"><span class="ref">[50594] IIIª q. 75 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 1334 proceditur. Videtur quod haec sit falsa, ex pane fit corpus |
| 1335 Christi. Omne enim id ex quo fit aliquid, est id quod fit illud, | |
| 1336 sed non convertitur, dicimus enim quod ex albo fit nigrum, et quod | |
| 1337 album fit nigrum; et licet dicamus quod homo fiat niger, non tamen | |
| 1338 dicimus quod ex homine fiat nigrum ut patet in I Physic. Si ergo | |
| 1339 verum est quod ex pane fiat corpus Christi, verum erit dicere quod | |
| 1340 panis fiat corpus Christi. Quod videtur esse falsum, quia panis non | |
| 1341 est subiectum factionis, sed magis est terminus. Ergo non vere | |
| 53 | 1342 dicitur quod ex pane fiat corpus Christi.</p><p title="III q. 75 a. 8 arg. 2"><a name="50595"><span class="ref">[50595] IIIª q. 75 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1343 fieri terminatur ad esse, vel ad factum esse. Sed haec nunquam est |
| 1344 vera, panis est corpus Christi, vel, panis est factus corpus | |
| 1345 Christi, vel etiam, panis erit corpus Christi. Ergo videtur quod | |
| 53 | 1346 nec haec sit vera, ex pane fit corpus Christi.</p><p title="III q. 75 a. 8 arg. 3"><a name="50596"><span class="ref">[50596] IIIª q. 75 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1347 omne id ex quo fit aliquid, convertitur in id quod fit ex eo. Sed |
| 1348 haec videtur esse falsa, panis convertitur in corpus Christi, quia | |
| 1349 haec conversio videtur esse miraculosior quam creatio; in qua tamen | |
| 1350 non dicitur quod non ens convertatur in ens. Ergo videtur quod | |
| 53 | 1351 etiam haec sit falsa, ex pane fit corpus Christi.</p><p title="III q. 75 a. 8 arg. 4"><a name="50597"><span class="ref">[50597] IIIª q. 75 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1352 illud ex quo fit aliquid, potest esse illud. Sed haec est falsa, |
| 1353 panis potest esse corpus Christi. Ergo etiam haec est falsa, ex | |
| 53 | 1354 pane fit corpus Christi.</p><p title="III q. 75 a. 8 s. c."><a name="50598"><span class="ref">[50598] IIIª q. 75 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1355 quod Ambrosius dicit, in libro de sacramentis, <i>ubi accedit |
| 53 | 1356 consecratio, de pane fit corpus Christi</i>.</p><p title="III q. 75 a. 8 co."><a name="50599"><span class="ref">[50599] IIIª q. 75 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1357 dicendum quod haec conversio panis in corpus Christi, quantum ad |
| 1358 aliquid convenit cum creatione et cum transmutatione naturali, et | |
| 1359 quantum ad aliquid differt ab utroque. Est enim commune his tribus | |
| 1360 ordo terminorum, scilicet ut post hoc sit hoc, in creatione enim | |
| 1361 est esse post non esse, in hoc sacramento corpus Christi post | |
| 1362 substantiam panis, in transmutatione naturali album post nigrum vel | |
| 1363 ignis post aerem; et quod praedicti termini non sint simul. | |
| 1364 Convenit autem conversio de qua nunc loquimur cum creatione, quia | |
| 1365 in neutra earum est aliquod commune subiectum utrique extremorum. | |
| 1366 Cuius contrarium apparet in omni transmutatione naturali. Convenit | |
| 1367 vero haec conversio cum transmutatione naturali in duobus, licet | |
| 1368 non similiter. Primo quidem, quia in utraque unum extremorum | |
| 1369 transit in aliud, sicut panis in corpus Christi, et aer in ignem, | |
| 1370 non autem non ens convertitur in ens. Aliter tamen hoc accidit | |
| 1371 utrobique. Nam in hoc sacramento tota substantia panis transit in | |
| 1372 totum corpus Christi, sed in transmutatione naturali materia unius | |
| 1373 suscipit formam alterius, priori forma deposita. Secundo conveniunt | |
| 1374 in hoc, quod utrobique remanet aliquid idem, quod non accidit in | |
| 1375 creatione. Differenter tamen, nam in transmutatione naturali | |
| 1376 remanet eadem materia vel subiectum; in hoc autem sacramento | |
| 1377 remanent eadem accidentia. Et ex his accipi potest qualiter | |
| 1378 differenter in talibus loqui debeamus. Quia enim in nullo | |
| 1379 praedictorum trium extrema sunt simul ideo in nullo eorum potest | |
| 1380 unum extremum de alio praedicari per verbum substantivum praesentis | |
| 1381 temporis, non enim dicimus, non ens est ens, vel, panis est corpus | |
| 1382 Christi, vel, aer est ignis aut album nigrum. Propter ordinem vero | |
| 1383 extremorum, possumus uti in omnibus hac praepositione ex, quae | |
| 1384 ordinem designat. Possumus enim vere et proprie dicere quod ex non | |
| 1385 ente fit ens, et ex pane corpus Christi, et ex aere ignis vel ex | |
| 1386 albo nigrum. Quia vero in creatione unum extremorum non transit in | |
| 1387 alterum, non possumus in creatione uti verbo conversionis, ut | |
| 1388 dicamus quod non ens convertitur in ens. Quo tamen verbo uti | |
| 1389 possumus in hoc sacramento, sicut et in transmutatione naturali. | |
| 1390 Sed quia in hoc sacramento tota substantia in totam mutatur, | |
| 1391 propter hoc haec conversio proprie transubstantiatio vocatur. | |
| 1392 Rursus, quia huius conversionis non est accipere aliquod subiectum, | |
| 1393 ea quae verificantur in conversione naturali ratione subiecti, non | |
| 1394 sunt concedenda in hac conversione. Et primo quidem, manifestum est | |
| 1395 quod potentia ad oppositum consequitur subiectum, ratione cuius | |
| 1396 dicimus quod album potest esse nigrum, vel aer potest esse ignis. | |
| 1397 Licet haec non sit ita propria sicut prima, nam subiectum albi, in | |
| 1398 quo est potentia ad nigredinem, est tota substantia albi, non enim | |
| 1399 albedo est pars eius; subiectum autem formae aeris est pars eius; | |
| 1400 unde, cum dicitur, aer potest esse ignis, verificatur ratione | |
| 1401 partis per synecdochen. Sed in hac conversione et similiter in | |
| 1402 creatione, quia nullum est subiectum, non dicitur quod unum | |
| 1403 extremum possit esse aliud, sicut quod non ens possit esse ens, vel | |
| 1404 quod panis possit esse corpus Christi. Et eadem ratione non potest | |
| 1405 proprie dici quod de non ente fiat ens, vel quod de pane fiat | |
| 1406 corpus Christi, quia haec praepositio de designat causam | |
| 1407 consubstantialem; quae quidem consubstantialitas extremorum in | |
| 1408 transmutationibus naturalibus attenditur penes convenientiam in | |
| 1409 subiecto. Et simili ratione non conceditur quod panis erit corpus | |
| 1410 Christi, vel quod fiat corpus Christi, sicut neque conceditur in | |
| 1411 creatione quod non ens erit ens, vel quod non ens fiat ens, quia | |
| 1412 hic modus loquendi verificatur in transmutationibus naturalibus | |
| 1413 ratione subiecti, puta cum dicimus quod album fit nigrum, vel album | |
| 1414 erit nigrum. Quia tamen in hoc sacramento, facta conversione, | |
| 1415 aliquid idem manet, scilicet accidentia panis, ut supra dictum est, | |
| 1416 secundum quandam similitudinem aliquae harum locutionum possunt | |
| 1417 concedi, scilicet quod panis sit corpus Christi, vel, panis erit | |
| 1418 corpus Christi, vel, de pane fit corpus Christi; ut nomine panis | |
| 1419 non intelligatur substantia panis, sed in universali hoc quod sub | |
| 1420 speciebus panis continetur, sub quibus prius continetur substantia | |
| 53 | 1421 panis, et postea corpus Christi.</p><p title="III q. 75 a. 8 ad 1"><a name="50600"><span class="ref">[50600] IIIª q. 75 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1422 dicendum quod illud ex quo aliquid fit, quandoque quidem importat |
| 1423 simul subiectum cum uno extremorum transmutationis, sicut cum | |
| 1424 dicitur, ex albo fit nigrum. Quandoque vero importat solum | |
| 1425 oppositum, vel extremum, sicut cum dicitur, ex mane fit dies. Et | |
| 1426 sic non conceditur quod hoc fiat illud, idest quod mane fiat dies. | |
| 1427 Et ita etiam in proposito, licet proprie dicatur quod ex pane fiat | |
| 1428 corpus Christi, non tamen proprie dicitur quod panis fiat corpus | |
| 53 | 1429 Christi, nisi secundum quandam similitudinem, ut dictum est.</p><p title="III q. 75 a. 8 ad 2"><a name="50601"><span class="ref">[50601] IIIª q. 75 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1430 dicendum quod illud ex quo fit aliquid, quandoque erit illud, |
| 1431 propter subiectum quod importatur. Et ideo, cum huius conversionis | |
| 53 | 1432 non sit aliquod subiectum, non est similis ratio.</p><p title="III q. 75 a. 8 ad 3"><a name="50602"><span class="ref">[50602] IIIª q. 75 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1433 dicendum quod in hac conversione sunt plura difficilia quam in |
| 1434 creatione, in qua hoc solum difficile est, quod aliquid fit ex | |
| 1435 nihilo, quod tamen pertinet ad proprium modum productionis primae | |
| 1436 causae, quae nihil aliud praesupponit. Sed in hac conversione non | |
| 1437 solum est difficile quod hoc totum convertitur in illud totum, ita | |
| 1438 quod nihil prioris remaneat, quod non pertinet ad communem modum | |
| 1439 productionis alicuius causae, sed etiam habet hoc difficile, quod | |
| 1440 accidentia remanent corrupta substantia, et multa alia, de quibus | |
| 1441 in sequentibus agetur. Tamen verbum conversionis recipitur in hoc | |
| 53 | 1442 sacramento, non autem in creatione, sicut dictum est.</p><p title="III q. 75 a. 8 ad 4"><a name="50603"><span class="ref">[50603] IIIª q. 75 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1443 dicendum quod, sicut dictum est, potentia pertinet ad subiectum, |
| 1444 quod non est accipere in hac conversione. Et ideo non conceditur | |
| 1445 quod panis possit esse corpus Christi, non enim haec conversio fit | |
| 1446 per potentiam passivam creaturae, sed per solam potentiam activam | |
| 53 | 1447 creatoris.</p></div></div><div class="q" id="q76"><h2>Quaestio 76</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 76 pr."><a name="50604"><span class="ref">[50604] |
| 1448 IIIª q. 76 pr.</span></a> Deinde considerandum est de modo quo | |
| 28 | 1449 Christus existit in hoc sacramento. Et circa hoc quaeruntur octo. |
| 1450 Primo, utrum totus Christus sit sub hoc sacramento. Secundo, utrum | |
| 1451 totus Christus sit sub utraque specie sacramenti. Tertio, utrum | |
| 1452 totus Christus sit sub qualibet parte specierum. Quarto, utrum | |
| 1453 dimensiones corporis Christi totae sint in hoc sacramento. Quinto, | |
| 1454 utrum corpus Christi sit in hoc sacramento localiter. Sexto, utrum | |
| 1455 corpus Christi moveatur ad motum hostiae vel calicis post | |
| 1456 consecrationem. Septimo, utrum corpus Christi sub hoc sacramento | |
| 1457 possit ab aliquo oculo videri. Octavo, utrum verum corpus Christi | |
| 1458 remaneat in hoc sacramento quando miraculose apparet sub specie | |
| 53 | 1459 pueri vel carnis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 76 a. 1 arg. 1"><a name="50605"><span class="ref">[50605] IIIª q. 76 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 1460 proceditur. Videtur quod non totus Christus contineatur sub hoc |
| 1461 sacramento. Christus enim incipit esse in hoc sacramento per | |
| 1462 conversionem panis et vini. Sed manifestum est quod panis et vinum | |
| 1463 non possunt converti neque in divinitatem Christi, neque in eius | |
| 1464 animam. Cum ergo Christus existat ex tribus substantiis, scilicet | |
| 1465 divinitate, anima et corpore, ut supra habitum; videtur quod | |
| 53 | 1466 Christus totus non sit in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 1 arg. 2"><a name="50606"><span class="ref">[50606] IIIª q. 76 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1467 Christus est in hoc sacramento secundum quod competit refectioni |
| 1468 fidelium, quae in cibo et potu consistit, sicut supra dictum est. | |
| 1469 Sed dominus dicit, Ioan. VI, <i>caro mea vere est cibus, et sanguis | |
| 1470 meus vere est potus</i>. Ergo solum caro et sanguis Christi | |
| 1471 continetur in hoc sacramento. Sunt autem multae aliae partes | |
| 1472 corporis Christi, puta nervi et ossa et alia huiusmodi. Non ergo | |
| 53 | 1473 totus Christus continetur sub hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 1 arg. 3"><a name="50607"><span class="ref">[50607] IIIª q. 76 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1474 corpus maioris quantitatis non potest totum contineri sub minoris |
| 1475 quantitatis mensura. Sed mensura panis et vini consecrati est multo | |
| 1476 minor quam propria mensura corporis Christi. Non potest ergo esse | |
| 53 | 1477 quod totus Christus sit sub hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 1 s. c."><a name="50608"><span class="ref">[50608] IIIª q. 76 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1478 quod Ambrosius dicit, in libro de Offic., <i>in illo sacramento |
| 53 | 1479 Christus est</i>.</p><p title="III q. 76 a. 1 co."><a name="50609"><span class="ref">[50609] IIIª q. 76 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1480 dicendum quod omnino necesse est confiteri secundum fidem |
| 1481 Catholicam quod totus Christus sit in hoc sacramento. Sciendum | |
| 1482 tamen quod aliquid Christi est in hoc sacramento dupliciter, uno | |
| 1483 modo, quasi ex vi sacramenti; alio modo, ex naturali concomitantia. | |
| 1484 Ex vi quidem sacramenti, est sub speciebus huius sacramenti id in | |
| 1485 quod directe convertitur substantia panis et vini praeexistens, | |
| 1486 prout significatur per verba formae, quae sunt effectiva in hoc | |
| 1487 sacramento sicut et in ceteris, puta cum dicitur, <i>hoc est corpus | |
| 1488 meum, hic est sanguis meus</i>. Ex naturali autem concomitantia est | |
| 1489 in hoc sacramento illud quod realiter est coniunctum ei in quod | |
| 1490 praedicta conversio terminatur. Si enim aliqua duo sunt realiter | |
| 1491 coniuncta, ubicumque est unum realiter, oportet et aliud esse, sola | |
| 1492 enim operatione animae discernuntur quae realiter sunt | |
| 53 | 1493 coniuncta.</p><p title="III q. 76 a. 1 ad 1"><a name="50610"><span class="ref">[50610] IIIª q. 76 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1494 dicendum quod, quia conversio panis et vini non terminatur ad |
| 1495 divinitatem vel animam Christi, consequens est quod divinitas vel | |
| 1496 anima Christi non sit in hoc sacramento ex vi sacramenti, sed ex | |
| 1497 reali concomitantia. Quia enim divinitas corpus assumptum nunquam | |
| 1498 deposuit, ubicumque est corpus Christi, necesse est et eius | |
| 1499 divinitatem esse. Et ideo in hoc sacramento necesse est esse | |
| 1500 divinitatem Christi concomitantem eius corpus. Unde in symbolo | |
| 1501 Ephesino legitur, <i>participes efficimur corporis et sanguinis | |
| 1502 Christi, non ut communem carnem percipientes, nec viri sanctificati | |
| 1503 et verbo coniuncti secundum dignitatis unitatem, sed vere | |
| 1504 vivificatricem, et ipsius verbi propriam factam</i>. Anima vero | |
| 1505 realiter separata fuit a corpore, ut supra dictum est. Et ideo, si | |
| 1506 in illo triduo mortis fuisset hoc sacramentum celebratum, non | |
| 1507 fuisset ibi anima, nec ex vi sacramenti nec ex reali concomitantia. | |
| 1508 Sed quia <i>Christus resurgens ex mortuis iam non moritur</i>, ut | |
| 1509 dicitur Rom. VI, anima eius semper est realiter corpori unita. Et | |
| 1510 ideo in hoc sacramento corpus quidem Christi est ex vi sacramenti, | |
| 53 | 1511 anima autem ex reali concomitantia.</p><p title="III q. 76 a. 1 ad 2"><a name="50611"><span class="ref">[50611] IIIª q. 76 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1512 dicendum quod ex vi sacramenti sub hoc sacramento continetur, |
| 1513 quantum ad species panis, non solum caro, sed totum corpus Christi, | |
| 1514 idest ossa et nervi et alia huiusmodi. Et hoc apparet ex forma | |
| 1515 huius sacramenti, in qua non dicitur, haec est caro mea, sed, | |
| 1516 <i>hoc est corpus meum</i>. Et ideo, cum dominus dixit, Ioan. VI, | |
| 1517 <i>caro mea vere est cibus</i>, caro ponitur ibi pro toto corpore, | |
| 1518 quia, secundum consuetudinem humanam, videtur esse magis | |
| 1519 manducationi accommodata, prout scilicet homines carnibus animalium | |
| 53 | 1520 vescuntur communiter, non ossibus vel aliis huiusmodi.</p><p title="III q. 76 a. 1 ad 3"><a name="50612"><span class="ref">[50612] IIIª q. 76 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1521 dicendum quod, sicut dictum est, facta conversione panis in corpus |
| 1522 Christi vel vini in sanguinem, accidentia utriusque remanent. Ex | |
| 1523 quo patet quod dimensiones panis vel vini non convertuntur in | |
| 1524 dimensiones corporis Christi, sed substantia in substantiam. Et sic | |
| 1525 substantia corporis Christi vel sanguinis est in hoc sacramento ex | |
| 1526 vi sacramenti, non autem dimensiones corporis vel sanguinis | |
| 1527 Christi. Unde patet quod corpus Christi est in hoc sacramento per | |
| 1528 modum substantiae, et non per modum quantitatis. Propria autem | |
| 1529 totalitas substantiae continetur indifferenter in parva vel magna | |
| 1530 quantitate, sicut tota natura aeris in magno vel parvo aere, et | |
| 1531 tota natura hominis in magno vel parvo homine. Unde et tota | |
| 1532 substantia corporis Christi et sanguinis continetur in hoc | |
| 1533 sacramento post consecrationem, sicut ante consecrationem | |
| 53 | 1534 continebatur ibi substantia panis et vini.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 76 a. 2 arg. 1"><a name="50613"><span class="ref">[50613] IIIª q. 76 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1535 sic proceditur. Videtur quod non sub utraque specie huius |
| 1536 sacramenti totus Christus contineatur. Hoc enim sacramentum ad | |
| 1537 salutem fidelium ordinatur, non virtute specierum, sed virtute eius | |
| 1538 quod sub speciebus continetur, quia species erant etiam ante | |
| 1539 consecrationem, ex qua est virtus huius sacramenti. Si ergo nihil | |
| 1540 continetur sub una specie quod non contineatur sub alia, et totus | |
| 1541 Christus continetur sub utraque, videtur quod altera illarum | |
| 53 | 1542 superfluat in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 2 arg. 2"><a name="50614"><span class="ref">[50614] IIIª q. 76 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1543 dictum est quod sub nomine carnis omnes aliae partes corporis |
| 1544 continentur, sicut ossa, nervi et alia huiusmodi. Sed sanguis est | |
| 1545 una partium humani corporis, sicut patet per Aristotelem, in libro | |
| 1546 animalium. Si ergo sanguis Christi continetur sub specie panis, | |
| 1547 sicut continentur ibi aliae partes corporis, non deberet seorsum | |
| 1548 sanguis consecrari, sicut neque seorsum consecratur alia pars | |
| 53 | 1549 corporis.</p><p title="III q. 76 a. 2 arg. 3"><a name="50615"><span class="ref">[50615] IIIª q. 76 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1550 quod iam factum est, iterum fieri non potest. Sed corpus Christi |
| 1551 iam incoepit esse in hoc sacramento per consecrationem panis. Ergo | |
| 1552 non potest esse quod denuo incipiat esse per consecrationem vini. | |
| 1553 Et ita sub specie vini non continebitur corpus Christi; et per | |
| 1554 consequens nec totus Christus. Non ergo sub utraque specie totus | |
| 53 | 1555 Christus continetur.</p><p title="III q. 76 a. 2 s. c."><a name="50616"><span class="ref">[50616] IIIª q. 76 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1556 quod, I Cor. XI, super illud, calicem, dicit Glossa quod sub |
| 1557 utraque specie, scilicet panis et vini, idem sumitur. Et ita | |
| 53 | 1558 videtur quod sub utraque specie totus Christus sit.</p><p title="III q. 76 a. 2 co."><a name="50617"><span class="ref">[50617] IIIª q. 76 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1559 dicendum certissime ex supra dictis tenendum esse quod sub utraque |
| 1560 specie sacramenti totus est Christus, aliter tamen et aliter. Nam | |
| 1561 sub speciebus panis est quidem corpus Christi ex vi sacramenti, | |
| 1562 sanguis autem ex reali concomitantia, sicut supra dictum est de | |
| 1563 anima et divinitate Christi. Sub speciebus vero vini est quidem | |
| 1564 sanguis Christi ex vi sacramenti, corpus autem Christi ex reali | |
| 1565 concomitantia, sicut anima et divinitas, eo quod nunc sanguis | |
| 1566 Christi non est ab eius corpore separatus, sicut fuit tempore | |
| 1567 passionis et mortis. Unde, si tunc fuisset hoc sacramentum | |
| 1568 celebratum, sub speciebus panis fuisset corpus Christi sine | |
| 1569 sanguine, et sub specie vini sanguis sine corpore, sicut erat in | |
| 53 | 1570 rei veritate.</p><p title="III q. 76 a. 2 ad 1"><a name="50618"><span class="ref">[50618] IIIª q. 76 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1571 dicendum quod, quamvis totus Christus sit sub utraque specie, non |
| 1572 tamen frustra. Nam primo quidem, hoc valet ad repraesentandam | |
| 1573 passionem Christi, in qua seorsum sanguis fuit a corpore. Unde et | |
| 1574 in forma consecrationis sanguinis fit mentio de eius effusione. | |
| 1575 Secundo, hoc est conveniens usui huius sacramenti, ut seorsum | |
| 1576 exhibeatur fidelibus corpus Christi in cibum, et sanguis in potum. | |
| 1577 Tertio, quantum ad effectum, secundum quod supra dictum est quod | |
| 1578 <i>corpus exhibetur pro salute corporis, sanguis pro salute | |
| 53 | 1579 animae</i>.</p><p title="III q. 76 a. 2 ad 2"><a name="50619"><span class="ref">[50619] IIIª q. 76 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1580 dicendum quod in passione Christi, cuius hoc sacramentum est |
| 1581 memoriale, non fuerunt aliae partes corporis ab invicem separatae, | |
| 1582 sicut sanguis, sed corpus indissolutum permansit, secundum quod | |
| 1583 legitur Exod. XII, <i>os non comminuetis ex eo</i>. Et ideo in hoc | |
| 1584 sacramento seorsum consecratur sanguis a corpore, non autem alia | |
| 53 | 1585 pars ab alia.</p><p title="III q. 76 a. 2 ad 3"><a name="50620"><span class="ref">[50620] IIIª q. 76 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1586 dicendum quod, sicut dictum est, corpus Christi non est sub specie |
| 1587 vini ex vi sacramenti, sed ex reali concomitantia. Et ideo per | |
| 1588 consecrationem vini non fit ibi corpus Christi per se, sed | |
| 53 | 1589 concomitanter.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 76 a. 3 arg. 1"><a name="50621"><span class="ref">[50621] IIIª q. 76 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 1590 proceditur. Videtur quod non sit totus Christus sub qualibet parte |
| 1591 specierum panis vel vini. Species enim illae dividi possunt in | |
| 1592 infinitum. Si ergo Christus totus est sub qualibet parte specierum | |
| 1593 praedictarum, sequeretur quod infinities esset in hoc sacramento. | |
| 1594 Quod est inconveniens, nam infinitum non solum repugnat naturae, | |
| 53 | 1595 sed etiam gratiae.</p><p title="III q. 76 a. 3 arg. 2"><a name="50622"><span class="ref">[50622] IIIª q. 76 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1596 corpus Christi, cum sit organicum, habet partes determinate |
| 1597 distantes, est enim de ratione organici corporis determinata | |
| 1598 distantia singularum partium ad invicem, sicut oculi ab oculo, et | |
| 1599 oculi ab aure. Sed hoc non posset esse si sub qualibet parte | |
| 1600 specierum esset totus Christus, oporteret enim quod sub qualibet | |
| 1601 parte esset quaelibet pars; et ita, ubi esset una pars, esset et | |
| 1602 alia. Non ergo potest esse quod totus Christus sit sub qualibet | |
| 53 | 1603 parte hostiae vel vini contenti in calice.</p><p title="III q. 76 a. 3 arg. 3"><a name="50623"><span class="ref">[50623] IIIª q. 76 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1604 corpus Christi semper veram retinet corporis naturam, nec unquam |
| 1605 mutatur in spiritum. Sed de ratione corporis est ut sit quantitas | |
| 1606 positionem habens, ut patet in praedicamentis. Sed ad rationem | |
| 1607 huius quantitatis pertinet quod diversae partes in diversis | |
| 1608 partibus loci existant. Non ergo potest esse, ut videtur, quod | |
| 53 | 1609 totus Christus sit sub qualibet parte specierum.</p><p title="III q. 76 a. 3 s. c."><a name="50624"><span class="ref">[50624] IIIª q. 76 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1610 quod Augustinus dicit, in quodam sermone, <i>singuli accipiunt |
| 1611 Christum dominum, et in singulis portionibus totus est, nec per | |
| 53 | 1612 singulas minuitur, sed integrum se praebet in singulis</i>.</p><p title="III q. 76 a. 3 co."><a name="50625"><span class="ref">[50625] IIIª q. 76 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1613 dicendum quod, sicut ex supra dictis patet, quia in hoc sacramento |
| 1614 substantia corporis Christi est ex vi sacramenti, quantitas autem | |
| 1615 dimensiva ex vi realis concomitantiae, corpus Christi est in hoc | |
| 1616 sacramento per modum substantiae, idest, per modum quo substantia | |
| 1617 est sub dimensionibus, non autem per modum dimensionum, idest, non | |
| 1618 per illum modum quo quantitas dimensiva alicuius corporis est sub | |
| 1619 quantitate dimensiva loci. Manifestum est autem quod natura | |
| 1620 substantiae tota est sub qualibet parte dimensionum sub quibus | |
| 1621 continetur, sicut sub qualibet parte aeris est tota natura aeris, | |
| 1622 et sub qualibet parte panis est tota natura panis. Et hoc | |
| 1623 indifferenter sive dimensiones sint actu divisae, sicut cum aer | |
| 1624 dividitur vel panis secatur, vel etiam sint actu indivisae, | |
| 1625 divisibiles vero potentia. Et ideo manifestum est quod Christus | |
| 1626 totus est sub qualibet parte specierum panis, etiam hostia integra | |
| 1627 manente, et non solum cum frangitur, sicut quidam dicunt, ponentes | |
| 1628 exemplum de imagine quae apparet in speculo, quae una apparet in | |
| 1629 speculo integro, infracto autem speculo apparent singulae in | |
| 1630 singulis partibus. Quod quidem non est omnino simile. Quia | |
| 1631 multiplicatio huiusmodi imaginum accidit in speculo fracto propter | |
| 1632 diversas reflexiones ad diversas partes speculi, hic autem non est | |
| 1633 nisi una consecratio propter quam corpus Christi est in | |
| 53 | 1634 sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 3 ad 1"><a name="50626"><span class="ref">[50626] IIIª q. 76 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1635 dicendum quod numerus sequitur divisionem. Et ideo, quandiu |
| 1636 quantitas manet indivisa actu, neque substantia alicuius rei est | |
| 1637 pluries sub dimensionibus propriis, neque corpus Christi sub | |
| 1638 dimensionibus panis. Et per consequens neque infinities, sed toties | |
| 53 | 1639 in quot partes dividitur.</p><p title="III q. 76 a. 3 ad 2"><a name="50627"><span class="ref">[50627] IIIª q. 76 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1640 dicendum quod illa determinata distantia partium in corpore |
| 1641 organico fundatur super quantitatem dimensivam ipsius, ipsa autem | |
| 1642 natura substantiae praecedit etiam quantitatem dimensivam. Et quia | |
| 1643 conversio substantiae panis directe terminatur ad substantiam | |
| 1644 corporis Christi, secundum cuius modum proprie et directe est in | |
| 1645 hoc sacramento corpus Christi, talis distantia partium est quidem | |
| 1646 in ipso corpore Christi vero, sed non secundum hanc distantiam | |
| 1647 comparatur ad hoc sacramentum, sed secundum modum suae substantiae, | |
| 53 | 1648 ut dictum est.</p><p title="III q. 76 a. 3 ad 3"><a name="50628"><span class="ref">[50628] IIIª q. 76 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1649 dicendum quod ratio illa procedit de natura corporis quam habet |
| 1650 secundum quantitatem dimensivam. Dictum est autem quod corpus | |
| 1651 Christi non comparatur ad hoc sacramentum ratione quantitatis | |
| 53 | 1652 dimensivae, sed ratione substantiae, ut dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 76 a. 4 arg. 1"><a name="50629"><span class="ref">[50629] IIIª q. 76 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 1653 proceditur. Videtur quod non tota quantitas dimensiva corporis |
| 1654 Christi sit in hoc sacramento. Dictum est enim quod totum corpus | |
| 1655 Christi continetur sub qualibet parte hostiae consecratae. Sed | |
| 1656 nulla quantitas dimensiva tota continetur in aliquo toto et in | |
| 1657 qualibet parte eius. Est ergo impossibile quod tota quantitas | |
| 53 | 1658 dimensiva corporis Christi contineatur in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 4 arg. 2"><a name="50630"><span class="ref">[50630] IIIª q. 76 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1659 impossibile est duas quantitates dimensivas esse simul, etiam si |
| 1660 una sit separata et alia in corpore naturali, ut patet per | |
| 1661 philosophum, in III Metaphys. Sed in hoc sacramento remanet | |
| 1662 quantitas dimensiva panis, ut sensu apparet. Non ergo est ibi | |
| 53 | 1663 quantitas dimensiva corporis Christi.</p><p title="III q. 76 a. 4 arg. 3"><a name="50631"><span class="ref">[50631] IIIª q. 76 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 1664 duae quantitates dimensivae inaequales iuxta se ponantur, maior |
| 1665 extenditur ultra minorem. Sed quantitas dimensiva corporis Christi | |
| 1666 est multo maior quam quantitas dimensiva hostiae eius consecratae, | |
| 1667 secundum omnem dimensionem. Si ergo in hoc sacramento sit quantitas | |
| 1668 dimensiva corporis Christi cum quantitate dimensiva hostiae, | |
| 1669 quantitas dimensiva corporis Christi extendetur ultra quantitatem | |
| 1670 hostiae. Quae tamen non est sine substantia corporis Christi. Ergo | |
| 1671 substantia corporis Christi erit in hoc sacramento etiam praeter | |
| 1672 species panis. Quod est inconveniens, cum substantia corporis | |
| 1673 Christi non sit in hoc sacramento nisi per consecrationem panis, ut | |
| 1674 dictum est. Impossibile est ergo quod tota quantitas corporis | |
| 53 | 1675 Christi sit in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 4 s. c."><a name="50632"><span class="ref">[50632] IIIª q. 76 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1676 quod quantitas dimensiva corporis alicuius non separatur secundum |
| 1677 esse a substantia eius. Sed in hoc sacramento est tota substantia | |
| 1678 corporis Christi, ut supra habitum est. Ergo tota quantitas | |
| 53 | 1679 dimensiva corporis Christi est in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 4 co."><a name="50633"><span class="ref">[50633] IIIª q. 76 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1680 dicendum quod, sicut supra dictum est, dupliciter aliquid Christi |
| 1681 est in hoc sacramento, uno modo, ex vi sacramenti; alio modo, ex | |
| 1682 naturali concomitantia. Ex vi quidem sacramenti quantitas dimensiva | |
| 1683 corporis Christi non est in hoc sacramento. Ex vi enim sacramenti | |
| 1684 est in hoc sacramento illud in quod directe conversio terminatur. | |
| 1685 Conversio autem quae fit in hoc sacramento, terminatur directe ad | |
| 1686 substantiam corporis Christi, non autem ad dimensiones eius. Quod | |
| 1687 patet ex hoc quod quantitas dimensiva remanet facta consecratione, | |
| 1688 sola substantia panis transeunte. Quia tamen substantia corporis | |
| 1689 Christi realiter non denudatur a sua quantitate dimensiva et ab | |
| 1690 aliis accidentibus, inde est quod, ex vi realis concomitantiae, est | |
| 1691 in hoc sacramento tota quantitas dimensiva corporis Christi, et | |
| 53 | 1692 omnia alia accidentia eius.</p><p title="III q. 76 a. 4 ad 1"><a name="50634"><span class="ref">[50634] IIIª q. 76 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1693 dicendum quod modus existendi cuiuslibet rei determinatur secundum |
| 1694 illud quod est ei per se, non autem secundum illud quod est ei per | |
| 1695 accidens, sicut corpus est in visu secundum quod est album, non | |
| 1696 autem secundum quod est dulce, licet idem corpus sit album et | |
| 1697 dulce. Unde et dulcedo est in visu secundum modum albedinis, et non | |
| 1698 secundum modum dulcedinis. Quia igitur ex vi sacramenti huius est | |
| 1699 in altari substantia corporis Christi, quantitas autem dimensiva | |
| 1700 eius est ibi concomitanter et quasi per accidens, ideo quantitas | |
| 1701 dimensiva corporis Christi est in hoc sacramento, non secundum | |
| 1702 proprium modum, ut scilicet sit totum in toto et singulae partes in | |
| 1703 singulis partibus; sed per modum substantiae, cuius natura est tota | |
| 53 | 1704 in toto et tota in qualibet parte.</p><p title="III q. 76 a. 4 ad 2"><a name="50635"><span class="ref">[50635] IIIª q. 76 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1705 dicendum quod duae quantitates dimensivae non possunt naturaliter |
| 1706 simul esse in eodem ita quod utraque sit secundum proprium modum | |
| 1707 quantitatis dimensivae. In hoc autem sacramento quantitas dimensiva | |
| 1708 panis est secundum proprium modum, scilicet secundum | |
| 1709 commensurationem quandam, non autem quantitas dimensiva corporis | |
| 53 | 1710 Christi, sed est ibi per modum substantiae, ut dictum est.</p><p title="III q. 76 a. 4 ad 3"><a name="50636"><span class="ref">[50636] IIIª q. 76 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1711 dicendum quod quantitas dimensiva corporis Christi non est in hoc |
| 1712 sacramento secundum modum commensurationis, qui est proprius | |
| 1713 quantitati, ad quem pertinet quod maior quantitas extendatur ultra | |
| 53 | 1714 minorem, sed est ibi per modum iam dictum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 76 a. 5 arg. 1"><a name="50637"><span class="ref">[50637] IIIª q. 76 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 1715 proceditur. Videtur quod corpus Christi sit in hoc sacramento sicut |
| 1716 in loco. Esse enim in aliquo definitive vel circumscriptive est | |
| 1717 pars eius quod est esse in loco. Sed corpus Christi videtur esse | |
| 1718 definitive in hoc sacramento, quia ita est ubi sunt species panis | |
| 1719 vel vini, quod non est in alio loco altaris. Videtur etiam ibi esse | |
| 1720 circumscriptive, quia ita continetur superficie hostiae consecratae | |
| 1721 quod nec excedit nec exceditur. Ergo corpus Christi est in hoc | |
| 53 | 1722 sacramento sicut in loco.</p><p title="III q. 76 a. 5 arg. 2"><a name="50638"><span class="ref">[50638] IIIª q. 76 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1723 locus specierum panis non est vacuus, natura enim non patitur |
| 1724 vacuum. Nec est ibi substantia panis, ut supra habitum est, sed est | |
| 1725 ibi solum corpus Christi. Ergo corpus Christi replet locum illum. | |
| 1726 Sed omne quod replet locum aliquem, est in eo localiter. Ergo | |
| 53 | 1727 corpus Christi est in hoc sacramento localiter.</p><p title="III q. 76 a. 5 arg. 3"><a name="50639"><span class="ref">[50639] IIIª q. 76 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1728 hoc sacramento, sicut dictum est, corpus Christi est cum sua |
| 1729 quantitate dimensiva et cum omnibus suis accidentibus. Sed esse in | |
| 1730 loco est accidens corporis, unde et ubi connumeratur inter novem | |
| 1731 genera accidentium. Ergo corpus Christi est in hoc sacramento | |
| 53 | 1732 localiter.</p><p title="III q. 76 a. 5 s. c."><a name="50640"><span class="ref">[50640] IIIª q. 76 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1733 quod oportet locum et locatum esse aequalia, ut patet per |
| 1734 philosophum, in IV Physic. Sed locus ubi est hoc sacramentum, est | |
| 1735 multo minor quam corpus Christi. Ergo corpus Christi non est in hoc | |
| 53 | 1736 sacramento sicut in loco.</p><p title="III q. 76 a. 5 co."><a name="50641"><span class="ref">[50641] IIIª q. 76 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1737 dicendum quod, sicut iam dictum est, corpus Christi non est in hoc |
| 1738 sacramento secundum proprium modum quantitatis dimensivae, sed | |
| 1739 magis secundum modum substantiae. Omne autem corpus locatum est in | |
| 1740 loco secundum modum quantitatis dimensivae, inquantum scilicet | |
| 1741 commensuratur loco secundum suam quantitatem dimensivam. Unde | |
| 1742 relinquitur quod corpus Christi non est in hoc sacramento sicut in | |
| 1743 loco, sed per modum substantiae, eo scilicet modo quo substantia | |
| 1744 continetur a dimensionibus. Succedit enim substantia corporis | |
| 1745 Christi in hoc sacramento substantiae panis. Unde, sicut substantia | |
| 1746 panis non erat sub suis dimensionibus localiter, sed per modum | |
| 1747 substantiae, ita nec substantia corporis Christi. Non tamen | |
| 1748 substantia corporis Christi est subiectum illarum dimensionum, | |
| 1749 sicut erat substantia panis. Et ideo panis ratione suarum | |
| 1750 dimensionum localiter erat ibi, quia comparabatur ad locum | |
| 1751 mediantibus propriis dimensionibus. Substantia autem corporis | |
| 1752 Christi comparatur ad locum illum mediantibus dimensionibus | |
| 1753 alienis, ita quod e converso dimensiones propriae corporis Christi | |
| 1754 comparantur ad locum illum mediante substantia. Quod est contra | |
| 1755 rationem corporis locati. Unde nullo modo corpus Christi est in hoc | |
| 53 | 1756 sacramento localiter.</p><p title="III q. 76 a. 5 ad 1"><a name="50642"><span class="ref">[50642] IIIª q. 76 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1757 dicendum quod corpus Christi non est in hoc sacramento definitive, |
| 1758 quia sic non esset alibi quam in hoc altari ubi conficitur hoc | |
| 1759 sacramentum; cum tamen sit et in caelo in propria specie, et in | |
| 1760 multis aliis altaribus sub specie sacramenti. Similiter etiam patet | |
| 1761 quod non est in hoc sacramento circumscriptive, quia non est ibi | |
| 1762 secundum commensurationem propriae quantitatis, ut dictum est. Quod | |
| 1763 autem non est extra superficiem sacramenti, nec est in alia parte | |
| 1764 altaris, non pertinet ad hoc quod sit ibi definitive vel | |
| 1765 circumscriptive, sed ad hoc quod incoepit ibi esse per | |
| 1766 consecrationem et conversionem panis et vini, ut supra dictum | |
| 53 | 1767 est.</p><p title="III q. 76 a. 5 ad 2"><a name="50643"><span class="ref">[50643] IIIª q. 76 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1768 dicendum quod locus ille in quo est corpus Christi, non est vacuus. |
| 1769 Neque tamen proprie est repletus substantia corporis Christi, quae | |
| 1770 non est ibi localiter, sicut dictum est. Sed est repletus speciebus | |
| 1771 sacramentorum, quae habent replere locum vel propter naturam | |
| 1772 dimensionum; vel saltem miraculose, sicut et miraculose subsistunt | |
| 53 | 1773 per modum substantiae.</p><p title="III q. 76 a. 5 ad 3"><a name="50644"><span class="ref">[50644] IIIª q. 76 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1774 dicendum quod accidentia corporis Christi sunt in hoc sacramento, |
| 1775 sicut supra dictum est, secundum realem concomitantiam. Et ideo | |
| 1776 illa accidentia corporis Christi sunt in hoc sacramento quae sunt | |
| 1777 ei intrinseca. Esse autem in loco est accidens per comparationem ad | |
| 1778 extrinsecum continens. Et ideo non oportet quod Christus sit in hoc | |
| 53 | 1779 sacramento sicut in loco.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 76 a. 6 arg. 1"><a name="50645"><span class="ref">[50645] IIIª q. 76 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 1780 proceditur. Videtur quod corpus Christi sit mobiliter in hoc |
| 1781 sacramento. Dicit enim philosophus, in II Topic., quod, | |
| 1782 <i>moventibus nobis, moventur ea quae in nobis sunt</i>. Quod | |
| 1783 quidem verum est etiam de spirituali substantia animae. Sed | |
| 1784 Christus est in hoc sacramento, ut supra habitum est. Ergo movetur | |
| 53 | 1785 ad motum ipsius.</p><p title="III q. 76 a. 6 arg. 2"><a name="50646"><span class="ref">[50646] IIIª q. 76 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1786 veritas debet respondere figurae. Sed de agno paschali, qui erat |
| 1787 figura huius sacramenti, <i>non remanebat quidquam usque mane</i>, | |
| 1788 sicut praecipitur Exod. XII. Ergo neque etiam, si hoc sacramentum | |
| 1789 reservetur in crastinum, erit ibi corpus Christi. Et ita non est | |
| 53 | 1790 immobiliter in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 6 arg. 3"><a name="50647"><span class="ref">[50647] IIIª q. 76 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 1791 corpus Christi remaneat sub hoc sacramento etiam in crastino, pari |
| 1792 ratione remanebit et per totum sequens tempus, non enim potest dici | |
| 1793 quod desinat ibi esse cessantibus speciebus, quia esse corporis | |
| 1794 Christi non dependet a speciebus illis. Non autem remanet sub hoc | |
| 1795 sacramento Christus per totum tempus futurum. Videtur ergo quod | |
| 1796 statim in crastino, vel post modicum tempus, desinat esse sub hoc | |
| 1797 sacramento. Et ita videtur quod Christus mobiliter sit in hoc | |
| 53 | 1798 sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 6 s. c."><a name="50648"><span class="ref">[50648] IIIª q. 76 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 1799 impossibile est idem esse motum et quietum, quia sic contradictoria |
| 1800 verificarentur de eodem. Sed corpus Christi in caelo quietum | |
| 53 | 1801 residet. Non ergo est mobiliter in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 6 co."><a name="50649"><span class="ref">[50649] IIIª q. 76 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1802 dicendum quod, cum aliquid est unum subiecto et multiplex secundum |
| 1803 esse, nihil prohibet secundum aliquid moveri et secundum aliud | |
| 1804 immobile permanere, sicut corpori aliud est esse album, et aliud | |
| 1805 est esse magnum, unde potest moveri secundum albedinem, et | |
| 1806 permanere immobile secundum magnitudinem. Christo autem non est | |
| 1807 idem esse secundum se, et esse sub sacramento, quia per hoc ipsum | |
| 1808 quod dicimus ipsum esse sub sacramento, significatur quaedam | |
| 1809 habitudo eius ad hoc sacramentum. Secundum igitur hoc esse non | |
| 1810 movetur Christus per se secundum locum, sed solum per accidens. | |
| 1811 Quia Christus non est in hoc sacramento sicut in loco, sicut | |
| 1812 praedictum est, quod autem non est in loco, non movetur per se in | |
| 1813 loco, sed solum ad motum eius in quo est. Similiter autem neque per | |
| 1814 se movetur, secundum esse quod habet in hoc sacramento, quacumque | |
| 1815 alia mutatione, puta quantum ad hoc quod desinat esse sub hoc | |
| 1816 sacramento. Quia illud quod de se habet esse indeficiens, non | |
| 1817 potest esse deficiendi principium, sed, alio deficiente, hoc | |
| 1818 desinit esse in eo; sicut Deus, cuius esse est indeficiens et | |
| 1819 immortale, desinit esse in aliqua creatura corruptibili per hoc | |
| 1820 quod creatura corruptibilis desinit esse. Et hoc modo, cum Christus | |
| 1821 habeat esse indeficiens et incorruptibile, non desinit esse sub | |
| 1822 sacramento neque per hoc quod ipsum desinat esse, neque etiam per | |
| 1823 motum localem sui, ut ex dictis patet, sed solum per hoc quod | |
| 1824 species huius sacramenti desinunt esse. Unde patet quod Christus, | |
| 53 | 1825 per se loquendo, immobiliter est in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 6 ad 1"><a name="50650"><span class="ref">[50650] IIIª q. 76 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1826 dicendum quod ratio illa procedit de motu per accidens, quo ad |
| 1827 motum nostri moventur ea quae in nobis sunt. Aliter tamen ea quae | |
| 1828 per se possunt esse in loco, sicut corpora, et aliter ea quae per | |
| 1829 se non possunt esse in loco, sicut formae et spirituales | |
| 1830 substantiae. Ad quem modum potest reduci quod dicimus Christum | |
| 1831 moveri per accidens secundum esse quod habet in hoc sacramento, in | |
| 53 | 1832 quo non est sicut in loco.</p><p title="III q. 76 a. 6 ad 2"><a name="50651"><span class="ref">[50651] IIIª q. 76 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1833 dicendum quod hac ratione moti videntur fuisse quidam ponentes quod |
| 1834 corpus Christi non remanet sub hoc sacramento si in crastinum | |
| 1835 reservetur. Contra quos Cyrillus dicit, <i>insaniunt quidam | |
| 1836 dicentes mysticam benedictionem a sanctificatione cessare si quae | |
| 1837 reliquiae remanserint eius in diem subsequentem. Non enim mutabitur | |
| 1838 sacrosanctum corpus Christi, sed virtus benedictionis et | |
| 1839 vivificativa gratia iugis in eo est</i>. Sicut et omnes aliae | |
| 1840 consecrationes immobiliter manent, permanentibus rebus consecratis, | |
| 1841 propter quod non iterantur. Veritas autem licet figurae respondeat, | |
| 53 | 1842 tamen figura non potest eam adaequare.</p><p title="III q. 76 a. 6 ad 3"><a name="50652"><span class="ref">[50652] IIIª q. 76 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1843 dicendum quod corpus Christi remanet in hoc sacramento non solum in |
| 1844 crastinum, sed etiam in futurum, quousque species sacramentales | |
| 1845 manent. Quibus cessantibus, desinit esse corpus Christi sub eis, | |
| 1846 non quia ab eis dependeat, sed quia tollitur habitudo corporis | |
| 1847 Christi ad illas species. Per quem modum Deus desinit esse dominus | |
| 53 | 1848 creaturae desinentis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 76 a. 7 arg. 1"><a name="50653"><span class="ref">[50653] IIIª q. 76 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 1849 sic proceditur. Videtur quod corpus Christi prout est in hoc |
| 1850 sacramento, possit videri ab aliquo oculo, saltem glorificato. | |
| 1851 Oculus enim noster impeditur a visione corporis Christi in hoc | |
| 1852 sacramento existentis, propter species sacramentales ipsum | |
| 1853 circumvelantes. Sed oculus glorificatus non potest ab aliquo | |
| 1854 impediri, quin corpora quaelibet videat prout sunt. Ergo oculus | |
| 1855 glorificatus potest videre corpus Christi prout est in hoc | |
| 53 | 1856 sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 7 arg. 2"><a name="50654"><span class="ref">[50654] IIIª q. 76 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1857 corpora gloriosa sanctorum erunt <i>configurata corpori claritatis |
| 1858 Christi</i>, ut dicitur Philipp. III. Sed oculus Christi videt | |
| 1859 seipsum prout est in hoc sacramento. Ergo pari ratione quilibet | |
| 53 | 1860 alius oculus glorificatus potest ipsum videre.</p><p title="III q. 76 a. 7 arg. 3"><a name="50655"><span class="ref">[50655] IIIª q. 76 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1861 sancti in resurrectione erunt aequales Angelis, ut dicitur Luc. XX. |
| 1862 Sed Angeli vident corpus Christi prout est in hoc sacramento, quia | |
| 1863 etiam Daemones inveniuntur huic sacramento reverentiam exhibere, et | |
| 1864 ipsum timere. Ergo pari ratione oculus glorificatus potest ipsum | |
| 53 | 1865 videre prout est in hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 7 s. c."><a name="50656"><span class="ref">[50656] IIIª q. 76 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 1866 nihil idem existens potest simul ab eodem videri in diversis |
| 1867 speciebus. Sed oculus glorificatus semper videt Christum prout est | |
| 1868 in sua specie, secundum illud Isaiae XXXIII, <i>regem in decore suo | |
| 1869 videbunt</i>. Ergo videtur quod non videat Christum prout est sub | |
| 53 | 1870 specie huius sacramenti.</p><p title="III q. 76 a. 7 co."><a name="50657"><span class="ref">[50657] IIIª q. 76 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1871 dicendum quod duplex est oculus, scilicet corporalis, proprie |
| 1872 dictus; et intellectualis, qui per similitudinem dicitur. A nullo | |
| 1873 autem oculo corporali corpus Christi potest videri prout est in hoc | |
| 1874 sacramento. Primo quidem, quia corpus visibile per sua accidentia | |
| 1875 immutat medium. Accidentia autem corporis Christi sunt in hoc | |
| 1876 sacramento mediante substantia, ita scilicet quod accidentia | |
| 1877 corporis Christi non habent immediatam habitudinem neque ad hoc | |
| 1878 sacramentum, neque ad corpora quae ipsum circumstant. Et ideo non | |
| 1879 possunt immutare medium, ut sic ab aliquo corporali oculo videri | |
| 1880 possint. Secundo quia, sicut supra dictum est, corpus Christi est | |
| 1881 in hoc sacramento per modum substantiae. Substantia autem, | |
| 1882 inquantum huiusmodi, non est visibilis oculo corporali, neque | |
| 1883 subiacet alicui sensui, neque imaginationi, sed soli intellectui, | |
| 1884 cuius obiectum est quod quid est, ut dicitur in III de anima. Et | |
| 1885 ideo, proprie loquendo, corpus Christi, secundum modum essendi quem | |
| 1886 habet in hoc sacramento, neque sensu neque imaginatione | |
| 1887 perceptibile est, sed solo intellectu, qui dicitur oculus | |
| 1888 spiritualis. Percipitur autem diversimode a diversis intellectibus. | |
| 1889 Quia enim modus essendi quo Christus est in hoc sacramento, est | |
| 1890 penitus supernaturalis, a supernaturali intellectu, scilicet | |
| 1891 divino, secundum se visibilis est, et per consequens ab intellectu | |
| 1892 beato vel Angeli vel hominis, qui secundum participatam claritatem | |
| 1893 divini intellectus videt ea quae supernaturalia sunt, per visionem | |
| 1894 divinae essentiae. Ab intellectu autem hominis viatoris non potest | |
| 1895 conspici nisi per fidem, sicut et cetera supernaturalia. Sed nec | |
| 1896 etiam intellectus angelicus, secundum sua naturalia, sufficit ad | |
| 1897 hoc intuendum. Unde Daemones non possunt videre per intellectum | |
| 1898 Christum in hoc sacramento, nisi per fidem, cui non voluntate | |
| 1899 assentiunt, sed ad eam signorum evidentia convincuntur, prout | |
| 1900 dicitur, Iac. II, quod <i>Daemones credunt et | |
| 53 | 1901 contremiscunt</i>.</p><p title="III q. 76 a. 7 ad 1"><a name="50658"><span class="ref">[50658] IIIª q. 76 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1902 dicendum quod oculus noster corporeus per species sacramentales |
| 1903 impeditur a visione corporis Christi sub eis existentis, non solum | |
| 1904 per modum tegumenti, sicut impedimur videre id quod est velatum | |
| 1905 quocumque corporali velamine, sed quia corpus Christi non habet | |
| 1906 habitudinem ad medium quod circumstat hoc sacramentum mediantibus | |
| 1907 propriis accidentibus sed mediantibus speciebus | |
| 53 | 1908 sacramentalibus.</p><p title="III q. 76 a. 7 ad 2"><a name="50659"><span class="ref">[50659] IIIª q. 76 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1909 dicendum quod oculus corporalis Christi videt seipsum sub |
| 1910 sacramento existentem, non tamen potest videre ipsum modum essendi | |
| 1911 quo est sub sacramento, quod pertinet ad intellectum. Nec tamen est | |
| 1912 simile de alio oculo glorioso, quia et ipse oculus Christi est sub | |
| 1913 hoc sacramento; in quo non conformatur ei alius oculus | |
| 53 | 1914 gloriosus.</p><p title="III q. 76 a. 7 ad 3"><a name="50660"><span class="ref">[50660] IIIª q. 76 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1915 dicendum quod Angelus bonus vel malus non potest aliquid videre |
| 1916 oculo corporeo, sed solum oculo intellectuali. Unde non est similis | |
| 53 | 1917 ratio, ut ex dictis patet.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 76 a. 8 arg. 1"><a name="50661"><span class="ref">[50661] IIIª q. 76 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 1918 proceditur. Videtur quod, quando in hoc sacramento miraculose |
| 1919 apparet vel caro vel puer, quod non sit ibi vere corpus Christi. | |
| 1920 Corpus enim Christi desinit esse sub hoc sacramento quando desinunt | |
| 1921 esse species sacramentales, ut dictum est. Sed quando apparet caro | |
| 1922 vel puer, desinunt esse species sacramentales. Ergo non est ibi | |
| 53 | 1923 vere corpus Christi.</p><p title="III q. 76 a. 8 arg. 2"><a name="50662"><span class="ref">[50662] IIIª q. 76 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1924 ubicumque est corpus Christi, vel est ibi sub specie propria, vel |
| 1925 sub specie sacramenti. Sed quando tales apparitiones fiunt, | |
| 1926 manifestum est quod non est ibi Christus sub specie propria, quia | |
| 1927 in hoc sacramento totus Christus continetur, qui permanet integer | |
| 1928 in forma qua ascendit in caelum; cum tamen id quod miraculose | |
| 1929 apparet in hoc sacramento, quandoque videatur ut quaedam parva | |
| 1930 caro, quandoque autem ut parvus puer. Manifestum est etiam quod non | |
| 1931 est ibi sub specie sacramenti, quae est species panis vel vini. | |
| 53 | 1932 Ergo videtur quod corpus Christi nullo modo sit ibi.</p><p title="III q. 76 a. 8 arg. 3"><a name="50663"><span class="ref">[50663] IIIª q. 76 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1933 corpus Christi incipit esse in hoc sacramento per consecrationem et |
| 1934 conversionem, ut supra dictum est. Sed caro aut sanguis miraculose | |
| 1935 apparens non sunt consecrata, nec conversa in verum corpus et | |
| 1936 sanguinem Christi. Non ergo sub his speciebus est corpus vel | |
| 53 | 1937 sanguis Christi.</p><p title="III q. 76 a. 8 s. c."><a name="50664"><span class="ref">[50664] IIIª q. 76 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1938 quod, tali apparitione facta, eadem reverentia exhibetur ei quod |
| 1939 apparet, quae et prius exhibebatur. Quod quidem non fieret si non | |
| 1940 vere esset ibi Christus, cui reverentiam latriae exhibemus. Ergo, | |
| 53 | 1941 etiam tali apparitione facta, Christus est sub hoc sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 8 co."><a name="50665"><span class="ref">[50665] IIIª q. 76 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1942 dicendum quod dupliciter contingit talis apparitio, qua quandoque |
| 1943 in hoc sacramento miraculose videtur caro aut sanguis, aut etiam | |
| 1944 aliquis puer. Quandoque enim hoc contingit ex parte videntium, | |
| 1945 quorum oculi immutantur tali immutatione ac si expresse viderent | |
| 1946 exterius carnem aut sanguinem vel puerum, nulla tamen immutatione | |
| 1947 facta ex parte sacramenti. Et hoc quidem videtur contingere quando | |
| 1948 uni videtur sub specie carnis vel pueri, aliis tamen videtur, sicut | |
| 1949 et prius, sub specie panis; vel quando eidem ad horam videtur sub | |
| 1950 specie carnis vel pueri, et postmodum sub specie panis. Nec tamen | |
| 1951 hoc pertinet ad aliquam deceptionem, sicut accidit in magorum | |
| 1952 praestigiis, quia talis species divinitus formatur in oculo ad | |
| 1953 aliquam veritatem figurandam, ad hoc scilicet quod manifestetur | |
| 1954 vere corpus Christi esse sub hoc sacramento; sicut etiam Christus | |
| 1955 absque deceptione apparuit discipulis euntibus in Emmaus. Dicit | |
| 1956 enim Augustinus, in libro de quaestionibus Evangelii, quod, <i>cum | |
| 1957 fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est | |
| 1958 mendacium, sed aliqua figura veritatis</i>. Et quia per hunc modum | |
| 1959 nulla immutatio fit ex parte sacramenti, manifestum est quod non | |
| 1960 desinit esse Christus sub hoc sacramento, tali apparitione facta. | |
| 1961 Quandoque vero contingit talis apparitio non per solam immutationem | |
| 1962 videntium, sed specie quae videtur realiter exterius existente. Et | |
| 1963 hoc quidem videtur esse quando sub tali specie ab omnibus videtur; | |
| 1964 et non ad horam, sed per longum tempus ita permanet. Et in hoc casu | |
| 1965 quidam dicunt quod est propria species corporis Christi. Nec obstat | |
| 1966 quod quandoque non videtur ibi totus Christus, sed aliqua pars | |
| 1967 carnis; vel etiam videtur non in specie iuvenili, sed in effigie | |
| 1968 puerili, quia in potestate est corporis gloriosi, ut infra dicetur, | |
| 1969 quod videatur ab oculo non glorificato vel secundum totum vel | |
| 1970 secundum partem, et in effigie vel propria vel aliena, ut infra | |
| 1971 dicetur. Sed hoc videtur esse inconveniens. Primo quidem, quia | |
| 1972 corpus Christi non potest in propria specie videri nisi in uno | |
| 1973 loco, in quo definitive continetur. Unde, cum videatur in propria | |
| 1974 specie et adoretur in caelo, sub propria specie non videtur in hoc | |
| 1975 sacramento. Secundo, quia corpus gloriosum, quod apparet ut vult, | |
| 1976 post apparitionem cum voluerit disparet, sicut dicitur, Luc. ult., | |
| 1977 quod <i>dominus ab oculis discipulorum evanuit</i>. Hoc autem quod | |
| 1978 sub specie carnis in hoc sacramento apparet, diu permanet, quinimmo | |
| 1979 quandoque legitur esse inclusum, et multorum episcoporum consilio | |
| 1980 in pixide reservatum; quod nefas est de Christo sentire secundum | |
| 1981 propriam speciem. Et ideo dicendum quod, manentibus dimensionibus | |
| 1982 quae prius fuerunt, fit miraculose quaedam immutatio circa alia | |
| 1983 accidentia, puta figuram et colorem et alia huiusmodi, ut videatur | |
| 1984 caro vel sanguis, aut etiam puer. Et, sicut prius dictum est, hoc | |
| 1985 non est deceptio, quia fit in figuram cuiusdam veritatis, scilicet | |
| 1986 ad ostendendum per hanc miraculosam apparitionem quod in hoc | |
| 1987 sacramento est vere corpus Christi et sanguis. Et sic patet quod, | |
| 1988 remanentibus dimensionibus, quae sunt fundamenta aliorum | |
| 1989 accidentium, ut infra dicetur, remanet vere corpus Christi in hoc | |
| 53 | 1990 sacramento.</p><p title="III q. 76 a. 8 ad 1"><a name="50666"><span class="ref">[50666] IIIª q. 76 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1991 dicendum quod, facta tali apparitione, species sacramentales |
| 1992 quandoque quidem totaliter manent in seipsis, quandoque autem | |
| 53 | 1993 secundum illud quod est principale in eis, ut dictum est.</p><p title="III q. 76 a. 8 ad 2"><a name="50667"><span class="ref">[50667] IIIª q. 76 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1994 dicendum quod in huiusmodi apparitionibus, sicut dictum est, non |
| 1995 videtur propria species Christi, sed species miraculose formata vel | |
| 1996 in oculis intuentium, vel etiam in ipsis sacramentalibus | |
| 53 | 1997 dimensionibus, ut dictum est.</p><p title="III q. 76 a. 8 ad 3"><a name="50668"><span class="ref">[50668] IIIª q. 76 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1998 dicendum quod dimensiones panis et vini consecrati manent, |
| 1999 immutatione circa eas miraculose facta quantum ad alia accidentia, | |
| 53 | 2000 ut dictum est.</p></div></div><div class="q" id="q77"><h2>Quaestio 77</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 77 pr."><a name="50669"><span class="ref">[50669] |
| 2001 IIIª q. 77 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 2002 accidentibus remanentibus in hoc sacramento. Et circa hoc |
| 2003 quaeruntur octo. Primo, utrum accidentia quae remanent, sint sine | |
| 2004 subiecto. Secundo, utrum quantitas dimensiva sit subiectum aliorum | |
| 2005 accidentium. Tertio, utrum huiusmodi accidentia possint immutare | |
| 2006 aliquod corpus extrinsecum. Quarto, utrum possint corrumpi. Quinto, | |
| 2007 utrum ex eis possit aliquid generari. Sexto, utrum possint nutrire. | |
| 2008 Septimo, de fractione panis consecrati. Octavo, utrum vino | |
| 53 | 2009 consecrato possit aliquid admisceri.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 77 a. 1 arg. 1"><a name="50670"><span class="ref">[50670] IIIª q. 77 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 2010 proceditur. Videtur quod accidentia non remaneant in hoc sacramento |
| 2011 sine subiecto. Nihil enim inordinatum aut fallax debet esse in hoc | |
| 2012 sacramento veritatis. Sed accidentia esse sine subiecto est contra | |
| 2013 rerum ordinem, quem Deus naturae indidit. Videtur etiam ad quandam | |
| 2014 fallaciam pertinere, cum accidentia sint signa naturae subiecti. | |
| 53 | 2015 Ergo in hoc sacramento non sunt accidentia sine subiecto.</p><p title="III q. 77 a. 1 arg. 2"><a name="50671"><span class="ref">[50671] IIIª q. 77 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2016 fieri non potest, etiam miraculose, quod definitio rei ab ea |
| 2017 separetur; vel quod uni rei conveniat definitio alterius, puta quod | |
| 2018 homo, manens homo, sit animal irrationale. Ad hoc enim sequeretur | |
| 2019 contradictoria esse simul, <i>hoc enim quod significat nomen rei, | |
| 2020 est definitio</i>, ut dicitur in IV Metaphys. Sed ad definitionem | |
| 2021 accidentis pertinet quod sit in subiecto, ad definitionem vero | |
| 2022 substantiae, quod per se subsistat non in subiecto. Non potest ergo | |
| 2023 miraculose fieri quod in hoc sacramento sint accidentia sine | |
| 53 | 2024 subiecto.</p><p title="III q. 77 a. 1 arg. 3"><a name="50672"><span class="ref">[50672] IIIª q. 77 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2025 accidens individuatur ex subiecto. Si ergo accidentia remanent in |
| 2026 hoc sacramento sine subiecto, non erunt individua, sed universalia. | |
| 2027 Quod patet esse falsum, quia sic non essent sensibilia, sed | |
| 53 | 2028 intelligibilia tantum.</p><p title="III q. 77 a. 1 arg. 4"><a name="50673"><span class="ref">[50673] IIIª q. 77 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2029 accidentia per consecrationem huius sacramenti non adipiscuntur |
| 2030 aliquam compositionem. Sed ante consecrationem non erant composita | |
| 2031 neque ex materia et forma, neque ex quo est et quod est. Ergo etiam | |
| 2032 post consecrationem non sunt composita altero horum modorum. Quod | |
| 2033 est inconveniens, quia sic essent simpliciora quam Angeli; cum | |
| 2034 tamen haec accidentia sint sensibilia. Non ergo accidentia remanent | |
| 53 | 2035 in hoc sacramento sine subiecto.</p><p title="III q. 77 a. 1 s. c."><a name="50674"><span class="ref">[50674] IIIª q. 77 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2036 quod Gregorius dicit, in homilia paschali, quod <i>species |
| 2037 sacramentales sunt illarum rerum vocabula quae ante fuerunt, | |
| 2038 scilicet panis et vini</i>. Et ita, cum non remaneat substantia | |
| 2039 panis et vini, videtur quod huiusmodi species sint sine | |
| 53 | 2040 subiecto.</p><p title="III q. 77 a. 1 co."><a name="50675"><span class="ref">[50675] IIIª q. 77 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2041 dicendum quod accidentia panis et vini, quae sensu deprehenduntur |
| 2042 in hoc sacramento remanere post consecrationem, non sunt sicut in | |
| 2043 subiecto in substantia panis et vini, quae non remanet, ut supra | |
| 2044 habitum est. Neque etiam in forma substantiali, quae non manet; et, | |
| 2045 si remaneret, subiectum esse non posset, ut patet per Boetium, in | |
| 2046 libro de Trin. Manifestum est etiam quod huiusmodi accidentia non | |
| 2047 sunt in substantia corporis et sanguinis Christi sicut in subiecto, | |
| 2048 quia substantia humani corporis nullo modo potest his accidentibus | |
| 2049 affici; neque etiam est possibile quod corpus Christi, gloriosum et | |
| 2050 impassibile existens, alteretur ad suscipiendas huiusmodi | |
| 2051 qualitates. Dicunt autem quidam quod sunt, sicut in subiecto, in | |
| 2052 aere circumstante. Sed nec hoc esse potest. Primo quidem, quia aer | |
| 2053 non est huiusmodi accidentium susceptivus. Secundo, quia huiusmodi | |
| 2054 accidentia non sunt ubi est aer. Quinimmo ad motum harum specierum | |
| 2055 aer depellitur. Tertio, quia accidentia non transeunt de subiecto | |
| 2056 in subiectum, ut scilicet idem accidens numero quod primo fuit in | |
| 2057 uno subiecto, postmodum fiat in alio. Accidens enim numerum accipit | |
| 2058 a subiecto. Unde non potest esse quod, idem numero manens, sit | |
| 2059 quandoque in hoc, quandoque in alio subiecto. Quarto quia, cum aer | |
| 2060 non spolietur accidentibus propriis, simul haberet accidentia | |
| 2061 propria et aliena. Nec potest dici quod hoc fiat miraculose virtute | |
| 2062 consecrationis, quia verba consecrationis hoc non significant; quae | |
| 2063 tamen non efficiunt nisi significatum. Et ideo relinquitur quod | |
| 2064 accidentia in hoc sacramento manent sine subiecto. Quod quidem | |
| 2065 virtute divina fieri potest. Cum enim effectus magis dependeat a | |
| 2066 causa prima quam a causa secunda, potest Deus, qui est prima causa | |
| 2067 substantiae et accidentis, per suam infinitam virtutem conservare | |
| 2068 in esse accidens subtracta substantia, per quam conservabatur in | |
| 2069 esse sicut per propriam causam, sicut etiam alios effectus | |
| 2070 naturalium causarum potest producere sine naturalibus causis; sicut | |
| 53 | 2071 corpus humanum formavit in utero virginis sine virili semine.</p><p title="III q. 77 a. 1 ad 1"><a name="50676"><span class="ref">[50676] IIIª q. 77 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2072 dicendum quod nihil prohibet aliquid esse ordinatum secundum |
| 2073 communem legem naturae, cuius tamen contrarium est ordinatum | |
| 2074 secundum speciale privilegium gratiae, ut patet in resuscitatione | |
| 2075 mortuorum, et in illuminatione caecorum, prout etiam in rebus | |
| 2076 humanis quaedam aliquibus conceduntur ex speciali privilegio | |
| 2077 praeter communem legem. Et ita, licet sit secundum communem naturae | |
| 2078 ordinem quod accidens sit in subiecto, ex speciali tamen ratione, | |
| 2079 secundum ordinem gratiae, accidentia sunt in hoc sacramento sine | |
| 53 | 2080 subiecto, propter rationes supra inductas.</p><p title="III q. 77 a. 1 ad 2"><a name="50677"><span class="ref">[50677] IIIª q. 77 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2081 dicendum quod, cum ens non sit genus, hoc ipsum quod est esse, non |
| 2082 potest esse essentia vel substantiae vel accidentis. Non ergo | |
| 2083 definitio substantiae est ens per se sine subiecto, nec definitio | |
| 2084 accidentis ens in subiecto sed quidditati seu essentiae substantiae | |
| 2085 competit habere esse non in subiecto; quidditati autem sive | |
| 2086 essentiae accidentis competit habere esse in subiecto. In hoc autem | |
| 2087 sacramento non datur accidentibus quod ex vi suae essentiae sint | |
| 2088 sine subiecto, sed ex divina virtute sustentante. Et ideo non | |
| 2089 desinunt esse accidentia, quia nec separatur ab eis definitio | |
| 53 | 2090 accidentis, nec competit eis definitio substantiae.</p><p title="III q. 77 a. 1 ad 3"><a name="50678"><span class="ref">[50678] IIIª q. 77 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2091 dicendum quod huiusmodi accidentia acquisierunt esse individuum in |
| 2092 substantia panis et vini, qua conversa in corpus et sanguinem | |
| 2093 Christi, remanent virtute divina accidentia in illo esse | |
| 2094 individuato quod prius habebant. Unde sunt singularia et | |
| 53 | 2095 sensibilia.</p><p title="III q. 77 a. 1 ad 4"><a name="50679"><span class="ref">[50679] IIIª q. 77 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2096 dicendum quod accidentia huiusmodi, manente substantia panis et |
| 2097 vini, non habebant ipsa esse nec alia accidentia, sed substantia | |
| 2098 eorum habebat huiusmodi esse per ea; sicut nix est alba per | |
| 2099 albedinem. Sed post consecrationem ipsa accidentia quae remanent, | |
| 2100 habent esse. Unde sunt composita ex esse et quod est, sicut in | |
| 2101 prima parte de Angelis dictum est. Et cum hoc, habent compositionem | |
| 53 | 2102 partium quantitativarum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 77 a. 2 arg. 1"><a name="50680"><span class="ref">[50680] IIIª q. 77 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2103 sic proceditur. Videtur quod in hoc sacramento quantitas dimensiva |
| 2104 panis vel vini non sit aliorum accidentium subiectum. Accidentis | |
| 2105 enim non est accidens, nulla enim forma potest esse subiectum, cum | |
| 2106 subiici pertineat ad proprietatem materiae. Sed quantitas dimensiva | |
| 2107 est quoddam accidens. Ergo quantitas dimensiva non potest esse | |
| 53 | 2108 subiectum aliorum accidentium.</p><p title="III q. 77 a. 2 arg. 2"><a name="50681"><span class="ref">[50681] IIIª q. 77 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2109 sicut quantitas individuatur ex substantia, ita etiam et alia |
| 2110 accidentia. Si ergo quantitas dimensiva panis aut vini remanet | |
| 2111 individuata secundum esse prius habitum, in quo conservatur, pari | |
| 2112 ratione et alia accidentia remanent individuata secundum esse quod | |
| 2113 prius habebant in substantia. Non ergo sunt in quantitate dimensiva | |
| 2114 sicut in subiecto, cum omne accidens individuetur per suum | |
| 53 | 2115 subiectum.</p><p title="III q. 77 a. 2 arg. 3"><a name="50682"><span class="ref">[50682] IIIª q. 77 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2116 inter alia accidentia panis et vini quae remanent, deprehenduntur |
| 2117 etiam sensu rarum et densum. Quae non possunt esse in quantitate | |
| 2118 dimensiva praeter materiam existente, quia rarum est quod habet | |
| 2119 parum de materia sub dimensionibus magnis; densum autem quod habet | |
| 2120 multum de materia sub dimensionibus parvis, ut dicitur in IV | |
| 2121 Physic. Ergo videtur quod quantitas dimensiva non possit esse | |
| 53 | 2122 subiectum accidentium quae remanent in hoc sacramento.</p><p title="III q. 77 a. 2 arg. 4"><a name="50683"><span class="ref">[50683] IIIª q. 77 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2123 quantitas a subiecto separata videtur esse quantitas mathematica, |
| 2124 quae non est subiectum qualitatum sensibilium. Cum ergo accidentia | |
| 2125 quae remanent in hoc sacramento sint sensibilia, videtur quod non | |
| 2126 possint esse in hoc sacramento sicut in subiecto in quantitate | |
| 53 | 2127 panis et vini remanente post consecrationem.</p><p title="III q. 77 a. 2 s. c."><a name="50684"><span class="ref">[50684] IIIª q. 77 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2128 quod qualitates non sunt divisibiles nisi per accidens, scilicet |
| 2129 ratione subiecti. Dividuntur autem qualitates remanentes in hoc | |
| 2130 sacramento per divisionem quantitatis dimensivae, sicut patet ad | |
| 2131 sensum. Ergo quantitas dimensiva est subiectum accidentium quae | |
| 53 | 2132 remanent in hoc sacramento.</p><p title="III q. 77 a. 2 co."><a name="50685"><span class="ref">[50685] IIIª q. 77 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2133 dicendum quod necesse est dicere accidentia alia quae remanent in |
| 2134 hoc sacramento, esse sicut in subiecto in quantitate dimensiva | |
| 2135 panis vel vini remanente. Primo quidem, per hoc quod ad sensum | |
| 2136 apparet aliquod quantum esse ibi coloratum et aliis accidentibus | |
| 2137 affectum, nec in talibus sensus decipitur. Secundo, quia prima | |
| 2138 dispositio materiae est quantitas dimensiva, unde et Plato posuit | |
| 2139 primas differentias materiae magnum et parvum. Et quia primum | |
| 2140 subiectum est materia, consequens est quod omnia alia accidentia | |
| 2141 referantur ad subiectum mediante quantitate dimensiva, sicut et | |
| 2142 primum subiectum coloris dicitur superficies esse, ratione cuius | |
| 2143 quidam posuerunt dimensiones esse substantias corporum, ut dicitur | |
| 2144 in III Metaphys. Et quia, subtracto subiecto, remanent accidentia | |
| 2145 secundum esse quod prius habebant, consequens est quod omnia | |
| 2146 accidentia remanent fundata super quantitatem dimensivam. Tertio | |
| 2147 quia, cum subiectum sit principium individuationis accidentium, | |
| 2148 oportet id quod ponitur aliquorum accidentium subiectum esse, | |
| 2149 aliquo modo esse individuationis principium. Est enim de ratione | |
| 2150 individui quod non possit in pluribus esse. Quod quidem contingit | |
| 2151 dupliciter. Uno modo, quia non est natum in aliquo esse, et hoc | |
| 2152 modo formae immateriales separatae, per se subsistentes, sunt etiam | |
| 2153 per seipsas individuae. Alio modo, ex eo quod forma substantialis | |
| 2154 vel accidentalis est quidem nata in aliquo esse, non tamen in | |
| 2155 pluribus, sicut haec albedo, quae est in hoc corpore. Quantum | |
| 2156 igitur ad primum, materia est individuationis principium omnibus | |
| 2157 formis inhaerentibus, quia, cum huiusmodi formae, quantum est de | |
| 2158 se, sint natae in aliquo esse sicut in subiecto, ex quo aliqua | |
| 2159 earum recipitur in materia, quae non est in alio, iam nec ipsa | |
| 2160 forma sic existens potest in alio esse. Quantum autem ad secundum, | |
| 2161 dicendum est quod individuationis principium est quantitas | |
| 2162 dimensiva. Ex hoc enim aliquid est natum esse in uno solo, quod | |
| 2163 illud est in se indivisum et divisum ab omnibus aliis. Divisio | |
| 2164 autem accidit substantiae ratione quantitatis, ut dicitur in I | |
| 2165 Physic. Et ideo ipsa quantitas dimensiva est quoddam | |
| 2166 individuationis principium huiusmodi formis, inquantum scilicet | |
| 2167 diversae formae numero sunt in diversis partibus materiae. Unde | |
| 2168 ipsa quantitas dimensiva secundum se habet quandam individuationem, | |
| 2169 ita quod possumus imaginari plures lineas eiusdem speciei | |
| 2170 differentes positione, quae cadit in ratione quantitatis huius; | |
| 2171 convenit enim dimensioni quod sit quantitas positionem habens. Et | |
| 2172 ideo potius quantitas dimensiva potest esse subiectum aliorum | |
| 53 | 2173 accidentium quam e converso.</p><p title="III q. 77 a. 2 ad 1"><a name="50686"><span class="ref">[50686] IIIª q. 77 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2174 dicendum quod accidens per se non potest esse subiectum alterius |
| 2175 accidentis, quia non per se est. Secundum vero quod est in alio, | |
| 2176 unum accidens dicitur esse subiectum alterius, inquantum unum | |
| 2177 accidens recipitur in subiecto alio mediante, sicut superficies | |
| 2178 dicitur esse subiectum coloris. Unde, quando accidenti datur | |
| 2179 divinitus ut per se sit, potest etiam per se alterius accidentis | |
| 53 | 2180 esse subiectum.</p><p title="III q. 77 a. 2 ad 2"><a name="50687"><span class="ref">[50687] IIIª q. 77 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2181 dicendum quod alia accidentia, etiam secundum quod erant in |
| 2182 substantia panis, individuabantur mediante quantitate dimensiva, | |
| 2183 sicut dictum est. Et ideo potius quantitas dimensiva est subiectum | |
| 2184 aliorum accidentium remanentium in hoc sacramento quam e | |
| 53 | 2185 converso.</p><p title="III q. 77 a. 2 ad 3"><a name="50688"><span class="ref">[50688] IIIª q. 77 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2186 dicendum quod rarum et densum sunt quaedam qualitates consequentes |
| 2187 corpora ex hoc quod habent multum vel parum de materia sub | |
| 2188 dimensionibus, sicut etiam omnia alia accidentia consequuntur ex | |
| 2189 principiis substantiae. Et sicut, subtracta substantia, divina | |
| 2190 virtute conservantur alia accidentia; ita, subtracta materia, | |
| 2191 divina virtute conservantur qualitates materiam consequentes, sicut | |
| 53 | 2192 rarum et densum.</p><p title="III q. 77 a. 2 ad 4"><a name="50689"><span class="ref">[50689] IIIª q. 77 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2193 dicendum quod quantitas mathematica non abstrahit a materia |
| 2194 intelligibili, sed a materia sensibili, ut dicitur VII Metaphys. | |
| 2195 Dicitur autem materia sensibilis ex hoc quod subiicitur | |
| 2196 sensibilibus qualitatibus. Et ideo manifestum est quod quantitas | |
| 2197 dimensiva quae remanet in hoc sacramento sine subiecto, non est | |
| 53 | 2198 quantitas mathematica.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 77 a. 3 arg. 1"><a name="50690"><span class="ref">[50690] IIIª q. 77 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 2199 proceditur. Videtur quod species quae remanent in hoc sacramento, |
| 2200 non possint immutare aliquod extrinsecum. Probatur enim in VII | |
| 2201 Metaphysic. quod formae quae sunt in materia, fiunt a formis quae | |
| 2202 sunt in materia, non autem a formis quae sunt sine materia, eo quod | |
| 2203 simile agit sibi simile. Sed species sacramentales sunt species | |
| 2204 sine materia, quia remanent sine subiecto, ut ex dictis patet. Non | |
| 2205 ergo possunt immutare materiam exteriorem, inducendo aliquam | |
| 53 | 2206 formam.</p><p title="III q. 77 a. 3 arg. 2"><a name="50691"><span class="ref">[50691] IIIª q. 77 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2207 cessante actione primi agentis, necesse est quod cesset actio |
| 2208 instrumenti, sicut, quiescente fabro, non movetur martellus. Sed | |
| 2209 omnes formae accidentales agunt instrumentaliter in virtute formae | |
| 2210 substantialis tanquam principalis agentis. Cum ergo in hoc | |
| 2211 sacramento non remaneat forma substantialis panis et vini, sicut | |
| 2212 supra habitum est, videtur quod formae accidentales remanentes | |
| 53 | 2213 agere non possunt ad immutationem exterioris materiae.</p><p title="III q. 77 a. 3 arg. 3"><a name="50692"><span class="ref">[50692] IIIª q. 77 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2214 nihil agit extra suam speciem, quia effectus non potest esse potior |
| 2215 causa. Sed species sacramentales omnes sunt accidentia. Non ergo | |
| 2216 possunt exteriorem materiam immutare, ad minus ad formam | |
| 53 | 2217 substantialem.</p><p title="III q. 77 a. 3 s. c."><a name="50693"><span class="ref">[50693] IIIª q. 77 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2218 quod, si non possent immutare exteriora corpora, non possent |
| 2219 sentiri, sentitur enim aliquid per hoc quod immutatur sensus a | |
| 53 | 2220 sensibili, ut dicitur II de anima.</p><p title="III q. 77 a. 3 co."><a name="50694"><span class="ref">[50694] IIIª q. 77 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2221 dicendum quod, quia unumquodque agit inquantum est ens actu, |
| 2222 consequens est quod unumquodque, sicut se habet ad esse, ita se | |
| 2223 habet ad agere. Quia igitur, secundum praedicta, speciebus | |
| 2224 sacramentalibus datum est divina virtute ut remaneant in suo esse | |
| 2225 quod habebant substantia panis et vini existente, consequens est | |
| 2226 quod etiam remaneant in suo agere. Et ideo omnem actionem quam | |
| 2227 poterant agere substantia panis et vini existente, possunt etiam | |
| 2228 agere substantia panis et vini transeunte in corpus et sanguinem | |
| 2229 Christi. Unde non est dubium quod possunt immutare exteriora | |
| 53 | 2230 corpora.</p><p title="III q. 77 a. 3 ad 1"><a name="50695"><span class="ref">[50695] IIIª q. 77 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2231 dicendum quod species sacramentales, licet sint formae sine materia |
| 2232 existentes, retinent tamen idem esse quod habebant prius in | |
| 2233 materia. Et ideo secundum suum esse assimilantur formis quae sunt | |
| 53 | 2234 in materia.</p><p title="III q. 77 a. 3 ad 2"><a name="50696"><span class="ref">[50696] IIIª q. 77 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2235 dicendum quod ita actio formae accidentalis dependet ab actione |
| 2236 formae substantialis, sicut esse accidentis dependet ab esse | |
| 2237 substantiae. Et ideo, sicut divina virtute datur speciebus | |
| 2238 sacramentalibus ut possint esse sine substantia, ita datur eis ut | |
| 2239 possint agere sine forma substantiali, virtute Dei, a quo sicut a | |
| 2240 primo agente dependet omnis actio formae et substantialis et | |
| 53 | 2241 accidentalis.</p><p title="III q. 77 a. 3 ad 3"><a name="50697"><span class="ref">[50697] IIIª q. 77 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2242 dicendum quod immutatio quae est ad formam substantialem, non fit a |
| 2243 forma substantiali immediate, sed mediantibus qualitatibus activis | |
| 2244 et passivis, quae agunt in virtute formae substantialis. Haec autem | |
| 2245 virtus instrumentalis conservatur in speciebus sacramentalibus | |
| 2246 divina virtute sicut et prius erat. Et ideo possunt agere ad formam | |
| 2247 substantialem instrumentaliter, per quem modum aliquid potest agere | |
| 2248 ultra suam speciem, non quasi virtute propria, sed virtute | |
| 53 | 2249 principalis agentis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 77 a. 4 arg. 1"><a name="50698"><span class="ref">[50698] IIIª q. 77 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 2250 proceditur. Videtur quod species sacramentales corrumpi non |
| 2251 possunt. Corruptio enim accidit per separationem formae a materia. | |
| 2252 Sed materia panis non remanet in hoc sacramento, ut ex supra dictis | |
| 53 | 2253 patet. Ergo huiusmodi species non possunt corrumpi.</p><p title="III q. 77 a. 4 arg. 2"><a name="50699"><span class="ref">[50699] IIIª q. 77 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2254 nulla forma corrumpitur nisi per accidens, corrupto subiecto, unde |
| 2255 formae per se subsistentes incorruptibiles sunt, sicut patet in | |
| 2256 substantiis spiritualibus. Sed species sacramentales sunt formae | |
| 53 | 2257 sine subiecto. Ergo corrumpi non possunt.</p><p title="III q. 77 a. 4 arg. 3"><a name="50700"><span class="ref">[50700] IIIª q. 77 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 2258 corrumpuntur, aut hoc erit naturaliter, aut miraculose. Sed non |
| 2259 naturaliter, quia non est ibi assignare aliquod corruptionis | |
| 2260 subiectum, quod maneat corruptione terminata. Similiter etiam nec | |
| 2261 miraculose, quia miracula quae sunt in hoc sacramento, fiunt | |
| 2262 virtute consecrationis, per quam species sacramentales | |
| 2263 conservantur; non est autem idem causa conservationis et | |
| 2264 corruptionis. Ergo nullo modo species sacramentales corrumpi | |
| 53 | 2265 possunt.</p><p title="III q. 77 a. 4 s. c."><a name="50701"><span class="ref">[50701] IIIª q. 77 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2266 quod sensu deprehenditur hostias consecratas putrefieri et |
| 53 | 2267 corrumpi.</p><p title="III q. 77 a. 4 co."><a name="50702"><span class="ref">[50702] IIIª q. 77 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2268 dicendum quod corruptio est motus ex esse in non esse. Dictum est |
| 2269 autem supra quod species sacramentales retinent idem esse quod | |
| 2270 prius habebant substantia panis et vini existente. Et ideo, sicut | |
| 2271 esse horum accidentium poterat corrumpi substantia panis et vini | |
| 2272 existente, ita etiam potest corrumpi illa substantia abeunte. | |
| 2273 Poterant autem huiusmodi accidentia primo corrumpi dupliciter, uno | |
| 2274 modo, per se; alio modo, per accidens. Per se quidem, sicut per | |
| 2275 alterationem qualitatum, et augmentum vel diminutionem quantitatis, | |
| 2276 non quidem per modum augmenti vel diminutionis, qui invenitur in | |
| 2277 solis corporibus animatis, qualia non sunt substantia panis et | |
| 2278 vini, sed per additionem vel divisionem; nam, sicut dicitur in III | |
| 2279 Metaphys., per divisionem una dimensio corrumpitur et fiunt duae, | |
| 2280 per additionem autem e converso ex duabus fit una. Et per hunc | |
| 2281 modum manifeste possunt corrumpi huiusmodi accidentia post | |
| 2282 consecrationem, quia et ipsa quantitas dimensiva remanens potest | |
| 2283 divisionem et additionem recipere; et, cum sit subiectum qualitatum | |
| 2284 sensibilium, sicut dictum est, potest etiam esse subiectum | |
| 2285 alterationis eorum, puta si alteretur color aut sapor panis aut | |
| 2286 vini. Alio modo poterant corrumpi per accidens, per corruptionem | |
| 2287 subiecti. Et hoc modo possunt corrumpi etiam post consecrationem. | |
| 2288 Quamvis enim subiectum non remaneat, remanet tamen esse quod | |
| 2289 habebant huiusmodi accidentia in subiecto, quod quidem est proprium | |
| 2290 et conforme subiecto. Et ideo huiusmodi esse potest corrumpi a | |
| 2291 contrario agente, sicut corrumpebatur substantia panis vel vini, | |
| 2292 quae etiam non corrumpebatur nisi praecedente alteratione circa | |
| 2293 accidentia. Distinguendum tamen est inter utramque praedictarum | |
| 2294 corruptionum. Quia, cum corpus Christi et sanguis succedant in hoc | |
| 2295 sacramento substantiae panis et vini, si fiat talis immutatio ex | |
| 2296 parte accidentium quae non suffecisset ad corruptionem panis et | |
| 2297 vini, propter talem immutationem non desinit corpus et sanguis | |
| 2298 Christi esse sub hoc sacramento, sive fiat immutatio ex parte | |
| 2299 qualitatis, puta cum modicum immutatur color aut sapor vini aut | |
| 2300 panis; sive ex parte quantitatis, sicut cum dividitur panis aut | |
| 2301 vinum in tales partes quod adhuc in eis possit salvari natura panis | |
| 2302 aut vini. Si vero fiat tanta immutatio quod fuisset corrupta | |
| 2303 substantia panis aut vini, non remanent corpus et sanguis Christi | |
| 2304 sub hoc sacramento. Et hoc tam ex parte qualitatum, sicut cum ita | |
| 2305 immutatur color et sapor et aliae qualitates panis aut vini quod | |
| 2306 nullo modo posset compati natura panis aut vini, sive etiam ex | |
| 2307 parte quantitatis, puta si pulverizetur panis, vel vinum in minimas | |
| 53 | 2308 partes dividatur, ut iam non remaneant species panis vel vini.</p><p title="III q. 77 a. 4 ad 1"><a name="50703"><span class="ref">[50703] IIIª q. 77 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2309 dicendum quod, quia ad corruptionem per se pertinet quod auferatur |
| 2310 esse rei inquantum esse alicuius formae est in materia, consequens | |
| 2311 est quod per corruptionem separetur forma a materia. Si vero | |
| 2312 huiusmodi esse non esset in materia, simile tamen ei quod est in | |
| 2313 materia, posset per corruptionem auferri etiam materia non | |
| 53 | 2314 existente, sicut accidit in hoc sacramento, ut ex dictis patet.</p><p title="III q. 77 a. 4 ad 2"><a name="50704"><span class="ref">[50704] IIIª q. 77 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2315 dicendum quod species sacramentales, licet sint formae non in |
| 53 | 2316 materia, habent tamen esse quod prius in materia habebant.</p><p title="III q. 77 a. 4 ad 3"><a name="50705"><span class="ref">[50705] IIIª q. 77 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2317 dicendum quod corruptio illa specierum non est miraculosa, sed |
| 2318 naturalis, praesupponit tamen miraculum quod est factum in | |
| 2319 consecratione, scilicet quod illae species sacramentales retineant | |
| 2320 esse sine subiecto quod prius habebant in subiecto; sicut et caecus | |
| 53 | 2321 miraculose illuminatus naturaliter videt.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 77 a. 5 arg. 1"><a name="50706"><span class="ref">[50706] IIIª q. 77 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 2322 proceditur. Videtur quod ex speciebus sacramentalibus nihil possit |
| 2323 generari. Omne enim quod generatur, ex aliqua materia generatur, ex | |
| 2324 nihilo enim nihil generatur, quamvis ex nihilo fiat aliquid per | |
| 2325 creationem. Sed speciebus sacramentalibus non subest aliqua materia | |
| 2326 nisi corporis Christi, quod est incorruptibile. Ergo videtur quod | |
| 53 | 2327 ex speciebus sacramentalibus nihil possit generari.</p><p title="III q. 77 a. 5 arg. 2"><a name="50707"><span class="ref">[50707] IIIª q. 77 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, ea |
| 28 | 2328 quae non sunt unius generis, non possunt ex invicem fieri, non enim |
| 2329 ex albedine fit linea. Sed accidens et substantia differunt genere. | |
| 2330 Cum ergo species sacramentales sint accidentia, videtur quod ex eis | |
| 53 | 2331 non possit aliqua substantia generari.</p><p title="III q. 77 a. 5 arg. 3"><a name="50708"><span class="ref">[50708] IIIª q. 77 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 2332 ex eis generatur aliqua substantia corporea, non erit sine |
| 2333 accidente. Si ergo ex speciebus sacramentalibus generatur aliqua | |
| 2334 substantia corporea, oportet quod ex accidente generetur substantia | |
| 2335 et accidens, duo scilicet ex uno, quod est impossibile. Ergo | |
| 2336 impossibile est quod ex speciebus sacramentalibus aliqua substantia | |
| 53 | 2337 corporea generetur.</p><p title="III q. 77 a. 5 s. c."><a name="50709"><span class="ref">[50709] IIIª q. 77 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2338 quod ad sensum videri potest ex speciebus sacramentalibus aliquid |
| 2339 generari, vel cinerem, si comburantur; vel vermes, si putrefiant; | |
| 53 | 2340 vel pulverem, si conterantur.</p><p title="III q. 77 a. 5 co."><a name="50710"><span class="ref">[50710] IIIª q. 77 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2341 dicendum quod, <i>cum corruptio unius sit generatio alterius</i>, |
| 2342 ut dicitur in I de Generat., necesse est quod ex speciebus | |
| 2343 sacramentalibus aliquid generetur, cum corrumpantur, ut dictum est. | |
| 2344 Non enim sic corrumpuntur ut omnino dispareant, quasi in nihilum | |
| 2345 redigantur, sed manifeste aliquid sensibile eis succedit. Quomodo | |
| 2346 autem ex eis aliquid generari possit, difficile est videre. | |
| 2347 Manifestum est enim quod ex corpore et sanguine Christi, quae ibi | |
| 2348 veraciter sunt, non generatur aliquid, cum sint incorruptibilia. Si | |
| 2349 autem substantia panis aut vini remaneret in hoc sacramento, vel | |
| 2350 eorum materia, facile esset assignare quod ex eis generatur illud | |
| 2351 sensibile quod succedit, ut quidam posuerunt. Sed hoc est falsum, | |
| 2352 ut supra habitum est. Et ideo quidam dixerunt quod ea quae | |
| 2353 generantur, non fiunt ex speciebus sacramentalibus, sed ex aere | |
| 2354 circumstante. Quod quidem multipliciter apparet esse impossibile. | |
| 2355 Primo quidem, quia ex eo generatur aliquid quod prius alteratum et | |
| 2356 corruptum apparet. Nulla autem alteratio et corruptio prius | |
| 2357 apparuit in aere circumstante. Unde ex eo vermes aut cineres non | |
| 2358 generantur. Secundo, quia natura aeris non est talis quod ex eo per | |
| 2359 tales alterationes talia generentur. Tertio, quia potest contingere | |
| 2360 in magna quantitate hostias consecratas comburi vel putrefieri, nec | |
| 2361 esset possibile tantum de corpore terreo ex aere generari, nisi | |
| 2362 magna et etiam valde sensibili inspissatione aeris facta. Quarto, | |
| 2363 quia idem potest accidere corporibus solidis circumstantibus, puta | |
| 2364 ferro aut lapidibus, quae integra remanent post praedictorum | |
| 2365 generationem. Unde haec positio stare non potest, quia contrariatur | |
| 2366 ei quod ad sensum apparet. Et ideo alii dixerunt quod redit | |
| 2367 substantia panis et vini in ipsa corruptione specierum, et sic ex | |
| 2368 substantia panis et vini redeunte generantur cineres aut vermes aut | |
| 2369 aliquid huiusmodi. Sed haec positio non videtur esse possibilis. | |
| 2370 Primo quidem quia, si substantia panis et vini conversa est in | |
| 2371 corpus et sanguinem, ut supra habitum est, non potest substantia | |
| 2372 panis vel vini redire nisi corpore aut sanguine Christi iterum | |
| 2373 converso in substantiam panis et vini, quod est impossibile, sicut, | |
| 2374 si aer sit conversus in ignem, non potest aer redire nisi iterum | |
| 2375 ignis convertatur in aerem. Si vero substantia panis aut vini sit | |
| 2376 annihilata, non potest iterum redire, quia quod in nihilum decidit, | |
| 2377 non redit idem numero, nisi forte dicatur redire praedicta | |
| 2378 substantia, quia Deus de novo creat novam substantiam loco primae. | |
| 2379 Secundo videtur hoc esse impossibile, quia non est dare quando | |
| 2380 substantia panis redeat. Manifestum est enim ex supra dictis quod, | |
| 2381 manentibus speciebus panis et vini, manet corpus et sanguis | |
| 2382 Christi, quae non sunt simul cum substantia panis et vini in hoc | |
| 2383 sacramento, secundum praehabita. Unde substantia panis et vini non | |
| 2384 potest redire, speciebus sacramentalibus manentibus. Similiter | |
| 2385 etiam nec eis cessantibus, quia iam substantia panis et vini esset | |
| 2386 sine propriis accidentibus, quod est impossibile. Nisi forte | |
| 2387 dicatur quod in ipso ultimo instanti corruptionis specierum redit, | |
| 2388 non quidem substantia panis et vini, quia illud idem instans est in | |
| 2389 quo primo habent esse substantiae generatae ex speciebus, sed | |
| 2390 materia panis et vini magis quasi de novo creata diceretur quam | |
| 2391 rediens, proprie loquendo. Et secundum hoc, posset sustineri | |
| 2392 praedicta positio. Verum, quia non rationabiliter videtur dici quod | |
| 2393 miraculose aliquid accidit in hoc sacramento nisi ex ipsa | |
| 2394 consecratione, ex qua non est quod materia creetur vel redeat; | |
| 2395 melius videtur dicendum quod in ipsa consecratione miraculose datur | |
| 2396 quantitati dimensivae panis et vini quod sit primum subiectum | |
| 2397 subsequentium formarum. Hoc autem est proprium materiae. Et ideo ex | |
| 2398 consequenti datur praedictae quantitati dimensivae omne id quod ad | |
| 2399 materiam pertinet. Et ideo quidquid posset generari ex materia | |
| 2400 panis si esset, totum potest generari ex praedicta quantitate | |
| 2401 dimensiva panis vel vini, non quidem novo miraculo, sed ex vi | |
| 53 | 2402 miraculi prius facti.</p><p title="III q. 77 a. 5 ad 1"><a name="50711"><span class="ref">[50711] IIIª q. 77 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2403 dicendum quod, quamvis non sit ibi materia ex qua aliquid |
| 2404 generetur, quantitas tamen dimensiva supplet vicem materiae, ut | |
| 53 | 2405 dictum est.</p><p title="III q. 77 a. 5 ad 2"><a name="50712"><span class="ref">[50712] IIIª q. 77 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2406 dicendum quod illae species sacramentales sunt quidem accidentia, |
| 53 | 2407 habent tamen actum et vim substantiae, ut dictum est.</p><p title="III q. 77 a. 5 ad 3"><a name="50713"><span class="ref">[50713] IIIª q. 77 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2408 dicendum quod quantitas dimensiva panis et vini et retinet naturam |
| 2409 propriam, et accipit miraculose vim et proprietatem substantiae. Et | |
| 2410 ideo potest transire in utrumque, idest in substantiam et | |
| 53 | 2411 dimensionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 77 a. 6 arg. 1"><a name="50714"><span class="ref">[50714] IIIª q. 77 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 2412 proceditur. Videtur quod species sacramentales non possint nutrire. |
| 2413 Dicit enim Ambrosius, in libro de sacramentis, <i>non iste panis | |
| 2414 est qui vadit in corpus, sed panis vitae aeternae, qui animae | |
| 2415 nostrae substantiam fulcit</i>. Sed omne quod nutrit, vadit in | |
| 53 | 2416 corpus. Ergo panis iste non nutrit. Et eadem ratio est de vino.</p><p title="III q. 77 a. 6 arg. 2"><a name="50715"><span class="ref">[50715] IIIª q. 77 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2417 sicut dicitur in libro de Generat., <i>ex eisdem nutrimur ex quibus |
| 2418 sumus</i>. Species autem sacramentales sunt accidentia, ex quibus | |
| 2419 homo non constat, non enim accidens est pars substantiae. Ergo | |
| 53 | 2420 videtur quod species sacramentales nutrire non possunt.</p><p title="III q. 77 a. 6 arg. 3"><a name="50716"><span class="ref">[50716] IIIª q. 77 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2421 philosophus dicit, in II de anima, quod <i>alimentum nutrit prout |
| 2422 est quaedam substantia, auget autem prout est aliquid quantum</i>. | |
| 2423 Sed species sacramentales non sunt substantia. Ergo non possunt | |
| 53 | 2424 nutrire.</p><p title="III q. 77 a. 6 s. c."><a name="50717"><span class="ref">[50717] IIIª q. 77 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2425 quod apostolus, I Cor. XI, loquens de hoc sacramento, dicit, |
| 2426 <i>alius quidem esurit, alius autem ebrius est</i>, ubi dicit | |
| 2427 Glossa quod <i>notat illos qui, post celebrationem sacri mysterii | |
| 2428 et consecrationem panis et vini, suas oblationes vindicabant, et, | |
| 2429 aliis non communicantes, sibi solis sumebant, ita ut inde etiam | |
| 2430 inebriarentur</i>. Quod quidem non potest contingere si | |
| 2431 sacramentales species non nutrirent. Ergo species sacramentales | |
| 53 | 2432 nutriunt.</p><p title="III q. 77 a. 6 co."><a name="50718"><span class="ref">[50718] IIIª q. 77 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2433 dicendum quod haec quaestio difficultatem non habet, praecedenti |
| 2434 quaestione soluta. Ex hoc enim, ut dicitur in II de anima, cibus | |
| 2435 nutrit, quod convertitur in substantiam nutriti. Dictum est autem | |
| 2436 quod species sacramentales possunt converti in substantiam aliquam | |
| 2437 quae ex eis generatur. Per eandem autem rationem possunt converti | |
| 2438 in corpus humanum, per quam possunt converti in cineres vel in | |
| 2439 vermes. Et ideo manifestum est quod nutriunt. Quod autem quidam | |
| 2440 dicunt, quod non vere nutriunt, quasi in corpus humanum | |
| 2441 convertantur, sed reficiunt et confortant quadam sensuum | |
| 2442 immutatione, sicut homo confortatur ex odore cibi et inebriatur ex | |
| 2443 odore vini, ad sensum patet esse falsum. Talis enim refectio non | |
| 2444 diu sufficit homini, cuius corpus, propter continuam deperditionem, | |
| 2445 restauratione indiget. Et tamen homo diu sustentari posset, si | |
| 2446 hostias et vinum consecratum sumeret in magna quantitate. Similiter | |
| 2447 etiam non potest stare quod quidam dicunt, quod species | |
| 2448 sacramentales nutriunt per formam substantialem panis et vini, quae | |
| 2449 remanet. Tum quia non remanet, ut supra habitum est. Tum quia non | |
| 2450 est actus formae nutrire, sed magis materiae, quae accipit formam | |
| 2451 nutriti, recedente forma nutrimenti. Unde dicitur in II de anima, | |
| 2452 quod nutrimentum in principio est dissimile, in fine autem | |
| 53 | 2453 simile.</p><p title="III q. 77 a. 6 ad 1"><a name="50719"><span class="ref">[50719] IIIª q. 77 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2454 dicendum quod, facta consecratione, dupliciter potest dici panis in |
| 2455 hoc sacramento. Uno modo, ipsae species panis, quae retinent nomen | |
| 2456 prioris substantiae, ut Gregorius dicit, in homilia paschali. Alio | |
| 2457 modo, potest dici panis ipsum corpus Christi, quod est panis | |
| 2458 mysticus de caelo descendens. Ambrosius ergo, cum dicit quod | |
| 2459 <i>iste panis non transit in corpus</i>, accipit panem secundo | |
| 2460 modo, quia scilicet corpus Christi non convertitur in corpus | |
| 2461 hominis, sed reficit mentem eius. Non autem loquitur de pane primo | |
| 53 | 2462 modo dicto.</p><p title="III q. 77 a. 6 ad 2"><a name="50720"><span class="ref">[50720] IIIª q. 77 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2463 dicendum quod species sacramentales, etsi non sint ea ex quibus |
| 2464 corpus hominis constat, tamen in ea convertuntur, sicut dictum | |
| 53 | 2465 est.</p><p title="III q. 77 a. 6 ad 3"><a name="50721"><span class="ref">[50721] IIIª q. 77 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2466 dicendum quod species sacramentales, quamvis non sint substantia, |
| 53 | 2467 habent tamen virtutem substantiae, ut dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 77 a. 7 arg. 1"><a name="50722"><span class="ref">[50722] IIIª q. 77 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 2468 sic proceditur. Videtur quod species sacramentales non frangantur |
| 2469 in hoc sacramento. Dicit enim philosophus, in IV Meteor., quod | |
| 2470 corpora dicuntur frangibilia propter determinatam dispositionem | |
| 2471 pororum. Quod non potest attribui sacramentalibus speciebus. Ergo | |
| 53 | 2472 sacramentales species non possunt frangi.</p><p title="III q. 77 a. 7 arg. 2"><a name="50723"><span class="ref">[50723] IIIª q. 77 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2473 fractionem sequitur sonus. Sed species sacramentales non sunt |
| 2474 sonabiles, dicit enim philosophus, II de anima, quod sonabile est | |
| 2475 corpus durum habens superficiem levem. Ergo species sacramentales | |
| 53 | 2476 non franguntur.</p><p title="III q. 77 a. 7 arg. 3"><a name="50724"><span class="ref">[50724] IIIª q. 77 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2477 eiusdem videtur esse frangi et masticari. Sed verum corpus Christi |
| 2478 est quod manducatur, secundum illud Ioan. VI, <i>qui manducat meam | |
| 2479 carnem et bibit meum sanguinem</i>. Ergo corpus Christi est quod | |
| 2480 frangitur et masticatur. Unde et in confessione Berengarii dicitur, | |
| 2481 <i>consentio sanctae Romanae Ecclesiae, et corde et ore profiteor | |
| 2482 panem et vinum quae in altari ponuntur, post consecrationem verum | |
| 2483 corpus et sanguinem Christi esse, et in veritate manibus sacerdotum | |
| 2484 tractari, frangi et fidelium dentibus atteri</i>. Non ergo fractio | |
| 53 | 2485 debet attribui sacramentalibus speciebus.</p><p title="III q. 77 a. 7 s. c."><a name="50725"><span class="ref">[50725] IIIª q. 77 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2486 quod fractio fit per divisionem quanti. Sed nullum quantum ibi |
| 2487 dividitur nisi species sacramentales, quia neque corpus Christi, | |
| 2488 quod est incorruptibile; neque substantia panis, quae non manet. | |
| 53 | 2489 Ergo species sacramentales franguntur.</p><p title="III q. 77 a. 7 co."><a name="50726"><span class="ref">[50726] IIIª q. 77 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2490 dicendum quod apud antiquos circa hoc multiplex fuit opinio. Quidam |
| 2491 enim dixerunt quod non erat in hoc sacramento fractio secundum rei | |
| 2492 veritatem, sed solum secundum aspectum intuentium. Sed hoc non | |
| 2493 potest stare. Quia in hoc sacramento veritatis sensus non decipitur | |
| 2494 circa ea quorum iudicium ad ipsum pertinet, inter quae est fractio, | |
| 2495 per quam ex uno fiunt multa, quae quidem sunt sensibilia communia, | |
| 2496 ut patet in libro de anima. Unde alii dixerunt quod erat ibi vera | |
| 2497 fractio sine substantia existente. Sed hoc etiam sensui | |
| 2498 contradicit. Apparet enim in hoc sacramento aliquod quantum, prius | |
| 2499 unum existens, postea in multa partitum, quod quidem oportet esse | |
| 2500 subiectum fractionis. Non autem potest dici quod ipsum corpus | |
| 2501 Christi verum frangatur. Primo quidem, quia est incorruptibile et | |
| 2502 impassibile. Secundo, quia est totum sub qualibet parte, ut supra | |
| 2503 habitum est, quod est quidem contra rationem eius quod frangitur. | |
| 2504 Unde relinquitur quod fractio sit sicut in subiecto in quantitate | |
| 2505 dimensiva panis, sicut et alia accidentia. Et sicut species | |
| 2506 sacramentales sunt sacramentum corporis Christi veri, ita fractio | |
| 2507 huiusmodi specierum est sacramentum dominicae passionis, quae fuit | |
| 53 | 2508 in corpore Christi vero.</p><p title="III q. 77 a. 7 ad 1"><a name="50727"><span class="ref">[50727] IIIª q. 77 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2509 dicendum quod, sicut in speciebus sacramentalibus remanet rarum et |
| 2510 densum, ut supra dictum est, ita etiam remanet ibi porositas, et | |
| 53 | 2511 per consequens frangibilitas.</p><p title="III q. 77 a. 7 ad 2"><a name="50728"><span class="ref">[50728] IIIª q. 77 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2512 dicendum quod densitatem sequitur duritia. Et ideo, ex quo in |
| 2513 speciebus sacramentalibus remanet densitas, consequens est quod | |
| 53 | 2514 remaneat ibi duritia, et per consequens sonabilitas.</p><p title="III q. 77 a. 7 ad 3"><a name="50729"><span class="ref">[50729] IIIª q. 77 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2515 dicendum quod illud quod manducatur in propria specie, ipsummet |
| 2516 frangitur et masticatur in sua specie. Corpus autem Christi non | |
| 2517 manducatur in sua specie, sed in specie sacramentali. Unde super | |
| 2518 illud Ioannis VI, <i>caro non prodest quidquam</i>, dicit | |
| 2519 Augustinus, <i>hoc est intelligendum secundum illos qui carnaliter | |
| 2520 intelligebant carnem quippe sic intellexerunt quo modo in cadavere | |
| 2521 dilaniatur, aut in macello venditur</i>. Et ideo ipsum corpus | |
| 2522 Christi non frangitur, nisi secundum speciem sacramentalem. Et hoc | |
| 2523 modo intelligenda est confessio Berengarii, ut fractio et contritio | |
| 2524 dentium referatur ad speciem sacramentalem, sub qua vere est corpus | |
| 53 | 2525 Christi.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 77 a. 8 arg. 1"><a name="50730"><span class="ref">[50730] IIIª q. 77 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 2526 proceditur. Videtur quod vino consecrato non possit aliquis liquor |
| 2527 misceri. Omne enim quod miscetur alicui, recipit qualitatem ipsius. | |
| 2528 Sed nullus liquor potest recipere qualitatem sacramentalium | |
| 2529 specierum, quia accidentia illa sunt sine subiecto, ut dictum est. | |
| 2530 Ergo videtur quod nullus liquor possit permisceri speciebus | |
| 53 | 2531 sacramentalibus vini.</p><p title="III q. 77 a. 8 arg. 2"><a name="50731"><span class="ref">[50731] IIIª q. 77 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 2532 aliquis liquor permisceatur illis speciebus, oportet quod ex his |
| 2533 fiat aliquod unum. Sed non potest fieri aliquod unum neque ex | |
| 2534 liquore, qui est substantia, et speciebus sacramentalibus, quae | |
| 2535 sunt accidentia; neque ex liquore et sanguine Christi, qui, ratione | |
| 2536 suae incorruptibilitatis, neque additionem recipit neque | |
| 2537 diminutionem. Ergo nullus liquor potest admisceri vino | |
| 53 | 2538 consecrato.</p><p title="III q. 77 a. 8 arg. 3"><a name="50732"><span class="ref">[50732] IIIª q. 77 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 2539 aliquis liquor admisceatur vino consecrato, videtur quod etiam |
| 2540 ipsum efficiatur consecratum, sicut aqua quae admiscetur aquae | |
| 2541 benedictae, efficitur etiam benedicta. Sed vinum consecratum est | |
| 2542 vere sanguis Christi. Ergo etiam liquor permixtus esset sanguis | |
| 2543 Christi. Et ita aliquid fieret sanguis Christi aliter quam per | |
| 2544 consecrationem, quod est inconveniens. Non ergo vino consecrato | |
| 53 | 2545 potest aliquis liquor permisceri.</p><p title="III q. 77 a. 8 arg. 4"><a name="50733"><span class="ref">[50733] IIIª q. 77 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 2546 duorum unum totaliter corrumpatur, non erit mixtio, ut dicitur in I |
| 2547 de Generat. Sed ad permixtionem cuiuscumque liquoris videtur | |
| 2548 corrumpi species sacramentalis vini, ita quod sub ea desinat esse | |
| 2549 sanguis Christi. Tum quia magnum et parvum sunt differentiae | |
| 2550 quantitatis et diversificant ipsam, sicut album et nigrum colorem. | |
| 2551 Tum etiam quia liquor permixtus, cum non habeat obstaculum, videtur | |
| 2552 undique diffundi per totum, et ita desinit ibi esse sanguis | |
| 2553 Christi, qui non est ibi simul cum alia substantia. Non ergo | |
| 53 | 2554 aliquis liquor potest permisceri vino consecrato.</p><p title="III q. 77 a. 8 s. c."><a name="50734"><span class="ref">[50734] IIIª q. 77 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2555 quod ad sensum patet alium liquorem vino permisceri posse post |
| 53 | 2556 consecrationem, sicut et ante.</p><p title="III q. 77 a. 8 co."><a name="50735"><span class="ref">[50735] IIIª q. 77 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2557 dicendum quod istius quaestionis veritas manifesta est ex |
| 2558 praemissis. Dictum est enim supra quod species in hoc sacramento | |
| 2559 permanentes, sicut adipiscuntur virtute consecrationis modum | |
| 2560 essendi substantiae, ita etiam adipiscuntur modum agendi et | |
| 2561 patiendi, ut scilicet agere et pati possint quidquid ageret vel | |
| 2562 pateretur substantia si ibi praesens existeret. Manifestum est | |
| 2563 autem quod, si esset ibi substantia vini, liquor aliquis posset ei | |
| 2564 permisceri. Huius tamen permixtionis diversus esset effectus et | |
| 2565 secundum formam liquoris, et secundum quantitatem. Si enim | |
| 2566 permisceretur aliquis liquor in tanta quantitate quod posset | |
| 2567 diffundi per totum vinum, totum fieret permixtum. Quod autem est | |
| 2568 commixtum ex duobus, neutrum miscibilium est, sed utrumque transit | |
| 2569 in quoddam tertium ex his compositum. Unde sequeretur quod vinum | |
| 2570 prius existens non remaneret, si liquor permixtus esset alterius | |
| 2571 speciei. Si autem esset eiusdem speciei liquor adiunctus, puta si | |
| 2572 vinum permisceretur vino, remaneret quidem eadem species, sed non | |
| 2573 remaneret idem numero vinum. Quod declarat diversitas accidentium, | |
| 2574 puta si unum vinum esset album, et aliud rubeum. Si vero liquor | |
| 2575 adiunctus esset tam parvae quantitatis quod non posset perfundi per | |
| 2576 totum, non fieret totum vinum permixtum, sed aliqua pars eius. Quae | |
| 2577 quidem non remaneret eadem numero, propter permixtionem extraneae | |
| 2578 materiae. Remaneret tamen eadem specie, non solum si parvus liquor | |
| 2579 permixtus esset eiusdem speciei, sed etiam si esset alterius | |
| 2580 speciei, quia gutta aquae multo vino permixta transit in speciem | |
| 2581 vini, ut dicitur in I de generatione. Manifestum est autem ex | |
| 2582 praedictis quod corpus et sanguis Christi remanent in hoc | |
| 2583 sacramento quandiu illae species manent eaedem in numero, | |
| 2584 consecratur enim hic panis et hoc vinum. Unde si fiat tanta | |
| 2585 permixtio liquoris cuiuscumque quod pertingat ad totum vinum | |
| 2586 consecratum et fiat permixtum, et erit aliud numero, et non | |
| 2587 remanebit ibi sanguis Christi. Si vero fiat tam parva alicuius | |
| 2588 liquoris adiunctio quod non possit diffundi per totum, sed usque ad | |
| 2589 aliquam partem specierum, desinet esse sanguis Christi sub illa | |
| 53 | 2590 parte vini consecrati, remanebit tamen sub alia.</p><p title="III q. 77 a. 8 ad 1"><a name="50736"><span class="ref">[50736] IIIª q. 77 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2591 dicendum quod Innocentius III dicit, in quadam decretali, quod |
| 2592 <i>ipsa accidentia vinum appositum videntur afficere, quia, si aqua | |
| 2593 fuerit apposita, vini saporem assumeret. Contingit igitur | |
| 2594 accidentia mutare subiectum, sicut et subiectum contingit | |
| 2595 accidentia permutare. Cedit quippe natura miraculo, et virtus supra | |
| 2596 consuetudinem operatur</i>. Hoc tamen non est sic intelligendum | |
| 2597 quasi idem numero accidens quod prius fuit in vino ante | |
| 2598 consecrationem, postmodum fiat in vino apposito, sed talis | |
| 2599 permutatio fit per actionem. Nam accidentia vini remanentia | |
| 2600 retinent actionem substantiae, secundum praedicta, et ita immutando | |
| 53 | 2601 afficiunt liquorem appositum.</p><p title="III q. 77 a. 8 ad 2"><a name="50737"><span class="ref">[50737] IIIª q. 77 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2602 dicendum quod liquor appositus vino consecrato nullo modo miscetur |
| 2603 substantiae sanguinis Christi. Miscetur tamen speciebus | |
| 2604 sacramentalibus, ita tamen quod, permixtione facta, corrumpuntur | |
| 2605 praedictae species, vel in toto vel in parte, secundum modum quo | |
| 2606 supra dictum est quod ex speciebus illis potest aliquid generari. | |
| 2607 Et si quidem corrumpantur in toto, nulla iam remanet quaestio, quia | |
| 2608 iam totum erit uniforme. Si autem corrumpantur in parte, erit | |
| 2609 quidem una dimensio secundum continuitatem quantitatis, non tamen | |
| 2610 una secundum modum essendi, quia una pars eius est sine subiecto, | |
| 2611 alia erit in subiecto; sicut, si aliquod corpus constituatur ex | |
| 2612 duobus metallis, erit unum corpus secundum rationem quantitatis, | |
| 53 | 2613 non tamen unum secundum speciem naturae.</p><p title="III q. 77 a. 8 ad 3"><a name="50738"><span class="ref">[50738] IIIª q. 77 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2614 dicendum quod, sicut Innocentius III dicit, in decretali praedicta, |
| 2615 <i>si post calicis consecrationem aliud vinum mittatur in calicem, | |
| 2616 illud quidem non transit in sanguinem, neque sanguini commiscetur, | |
| 2617 sed, accidentibus prioris vini commixtum, corpori quod sub eis | |
| 2618 latet undique circumfunditur, non madidans circumfusum</i>. Quod | |
| 2619 quidem intelligendum est quando non fit tanta permixtio liquoris | |
| 2620 extranei quod sanguis Christi desinat esse sub toto. Tunc enim | |
| 2621 undique dicitur circumfundi, non quia tangat sanguinem Christi | |
| 2622 secundum eius proprias dimensiones, sed secundum dimensiones | |
| 2623 sacramentales, sub quibus continetur. Nec est simile de aqua | |
| 2624 benedicta, quia illa benedictio nullam immutationem facit circa | |
| 53 | 2625 substantiam aquae, sicut facit consecratio vini.</p><p title="III q. 77 a. 8 ad 4"><a name="50739"><span class="ref">[50739] IIIª q. 77 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2626 dicendum quod quidam posuerunt quod, quantumcumque parva fiat |
| 2627 extranei liquoris permixtio, substantia sanguinis Christi desinet | |
| 2628 esse sub toto. Et hoc ratione inducta. Quae tamen non cogit. Quia | |
| 2629 magnum et parvum diversificant quantitatem dimensivam non quantum | |
| 2630 ad eius essentiam, sed quantum ad determinationem mensurae. | |
| 2631 Similiter etiam liquor appositus adeo potest esse parvus quod sua | |
| 2632 parvitate impeditur ne diffundatur per totum, et non solum | |
| 2633 dimensionibus, quae, licet sint sine subiecto, tamen obstant alteri | |
| 2634 liquori sicut et substantia si ibi esset, secundum ea quae | |
| 53 | 2635 praemissa sunt.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 2636 <p><a href="sth4073.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 2637 <a href="sth4078.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 2638 <br/> | |
| 2639 <hr/> | |
| 2640 <br/> | |
| 2641 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 2642 hanc editionem<br/> | |
| 2643 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 2644 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 2645 </div></body> | |
| 2646 </html> |
