Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4066.html @ 86:dd8a8c8eb56d
completed FP_ix
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 03 Feb 2013 10:50:36 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 28 | 19 66-71</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">tertia pars a quaestione LXVI ad quaestionem |
| 22 LXXI</div><div class="centro"> | |
| 23 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 24 <tr> |
| 53 | 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" border="0" height="180" width="204" src="icons/bene180.jpg"/></th> |
| 28 | 26 </tr> |
| 27 </table> | |
| 53 | 28 <br/> |
| 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br/> | |
| 28 | 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 31 magneticas<br/> |
| 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 33 <br/></span><br/> | |
| 34 <hr/> | |
| 35 <br/> | |
| 36 <p><a href="sth4060.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 37 <a href="sth4072.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 39 // | |
| 40 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 43 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#49868">III&ordf; q. 66 pr.'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#49869">III&ordf; q. 66 a. 1 arg. 1'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#49870">III&ordf; q. 66 a. 1 arg. 2'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#49871">III&ordf; q. 66 a. 1 arg. 3'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#49872">III&ordf; q. 66 a. 1 s. c.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#49873">III&ordf; q. 66 a. 1 co.'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#49874">III&ordf; q. 66 a. 1 ad 1'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#49875">III&ordf; q. 66 a. 1 ad 2'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#49876">III&ordf; q. 66 a. 1 ad 3'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#49877">III&ordf; q. 66 a. 2 arg. 1'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#49878">III&ordf; q. 66 a. 2 arg. 2'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#49879">III&ordf; q. 66 a. 2 arg. 3'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#49880">III&ordf; q. 66 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#49881">III&ordf; q. 66 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#49882">III&ordf; q. 66 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#49883">III&ordf; q. 66 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#49884">III&ordf; q. 66 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#49885">III&ordf; q. 66 a. 3 arg. 1'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#49886">III&ordf; q. 66 a. 3 arg. 2'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#49887">III&ordf; q. 66 a. 3 arg. 3'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#49888">III&ordf; q. 66 a. 3 arg. 4'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#49889">III&ordf; q. 66 a. 3 arg. 5'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#49890">III&ordf; q. 66 a. 3 s. c.'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#49891">III&ordf; q. 66 a. 3 co.'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#49892">III&ordf; q. 66 a. 3 ad 1'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#49893">III&ordf; q. 66 a. 3 ad 2'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#49894">III&ordf; q. 66 a. 3 ad 3'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#49895">III&ordf; q. 66 a. 3 ad 4'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#49896">III&ordf; q. 66 a. 3 ad 5'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#49897">III&ordf; q. 66 a. 4 arg. 1'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#49898">III&ordf; q. 66 a. 4 arg. 2'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#49899">III&ordf; q. 66 a. 4 arg. 3'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#49900">III&ordf; q. 66 a. 4 arg. 4'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#49901">III&ordf; q. 66 a. 4 arg. 5'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#49902">III&ordf; q. 66 a. 4 s. c.'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#49903">III&ordf; q. 66 a. 4 co.'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#49904">III&ordf; q. 66 a. 4 ad 1'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#49905">III&ordf; q. 66 a. 4 ad 2'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#49906">III&ordf; q. 66 a. 4 ad 3'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#49907">III&ordf; q. 66 a. 4 ad 4'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#49908">III&ordf; q. 66 a. 4 ad 5'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#49909">III&ordf; q. 66 a. 5 arg. 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#49910">III&ordf; q. 66 a. 5 arg. 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#49911">III&ordf; q. 66 a. 5 arg. 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#49912">III&ordf; q. 66 a. 5 arg. 4'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#49913">III&ordf; q. 66 a. 5 arg. 5'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#49914">III&ordf; q. 66 a. 5 arg. 6'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#49915">III&ordf; q. 66 a. 5 arg. 7'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#49916">III&ordf; q. 66 a. 5 s. c.'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#49917">III&ordf; q. 66 a. 5 co.'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#49918">III&ordf; q. 66 a. 5 ad 1'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#49919">III&ordf; q. 66 a. 5 ad 2'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#49920">III&ordf; q. 66 a. 5 ad 3'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#49921">III&ordf; q. 66 a. 5 ad 4'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#49922">III&ordf; q. 66 a. 5 ad 5'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#49923">III&ordf; q. 66 a. 5 ad 6'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#49924">III&ordf; q. 66 a. 5 ad 7'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#49925">III&ordf; q. 66 a. 6 arg. 1'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#49926">III&ordf; q. 66 a. 6 arg. 2'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#49927">III&ordf; q. 66 a. 6 arg. 3'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#49928">III&ordf; q. 66 a. 6 s. c.'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#49929">III&ordf; q. 66 a. 6 co.'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#49930">III&ordf; q. 66 a. 6 ad 1'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#49931">III&ordf; q. 66 a. 6 ad 2'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#49932">III&ordf; q. 66 a. 6 ad 3'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#49933">III&ordf; q. 66 a. 7 arg. 1'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#49934">III&ordf; q. 66 a. 7 arg. 2'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#49935">III&ordf; q. 66 a. 7 arg. 3'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#49936">III&ordf; q. 66 a. 7 s. c.'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#49937">III&ordf; q. 66 a. 7 co.'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#49938">III&ordf; q. 66 a. 7 ad 1'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#49939">III&ordf; q. 66 a. 7 ad 2'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#49940">III&ordf; q. 66 a. 7 ad 3'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#49941">III&ordf; q. 66 a. 8 arg. 1'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#49942">III&ordf; q. 66 a. 8 arg. 2'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#49943">III&ordf; q. 66 a. 8 arg. 3'); | |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#49944">III&ordf; q. 66 a. 8 s. c.'); | |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#49945">III&ordf; q. 66 a. 8 co.'); | |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#49946">III&ordf; q. 66 a. 8 ad 1'); | |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#49947">III&ordf; q. 66 a. 8 ad 2'); | |
| 130 document.write('<OPTION VALUE="#49948">III&ordf; q. 66 a. 8 ad 3'); | |
| 131 document.write('<OPTION VALUE="#49949">III&ordf; q. 66 a. 9 arg. 1'); | |
| 132 document.write('<OPTION VALUE="#49950">III&ordf; q. 66 a. 9 arg. 2'); | |
| 133 document.write('<OPTION VALUE="#49951">III&ordf; q. 66 a. 9 arg. 3'); | |
| 134 document.write('<OPTION VALUE="#49952">III&ordf; q. 66 a. 9 arg. 4'); | |
| 135 document.write('<OPTION VALUE="#49953">III&ordf; q. 66 a. 9 arg. 5'); | |
| 136 document.write('<OPTION VALUE="#49954">III&ordf; q. 66 a. 9 s. c.'); | |
| 137 document.write('<OPTION VALUE="#49955">III&ordf; q. 66 a. 9 co.'); | |
| 138 document.write('<OPTION VALUE="#49956">III&ordf; q. 66 a. 9 ad 1'); | |
| 139 document.write('<OPTION VALUE="#49957">III&ordf; q. 66 a. 9 ad 2'); | |
| 140 document.write('<OPTION VALUE="#49958">III&ordf; q. 66 a. 9 ad 3'); | |
| 141 document.write('<OPTION VALUE="#49959">III&ordf; q. 66 a. 9 ad 4'); | |
| 142 document.write('<OPTION VALUE="#49960">III&ordf; q. 66 a. 9 ad 5'); | |
| 143 document.write('<OPTION VALUE="#49961">III&ordf; q. 66 a. 10 arg. 1'); | |
| 144 document.write('<OPTION VALUE="#49962">III&ordf; q. 66 a. 10 arg. 2'); | |
| 145 document.write('<OPTION VALUE="#49963">III&ordf; q. 66 a. 10 arg. 3'); | |
| 146 document.write('<OPTION VALUE="#49964">III&ordf; q. 66 a. 10 arg. 4'); | |
| 147 document.write('<OPTION VALUE="#49965">III&ordf; q. 66 a. 10 s. c.'); | |
| 148 document.write('<OPTION VALUE="#49966">III&ordf; q. 66 a. 10 co.'); | |
| 149 document.write('<OPTION VALUE="#49967">III&ordf; q. 66 a. 10 ad 1'); | |
| 150 document.write('<OPTION VALUE="#49968">III&ordf; q. 66 a. 10 ad 2'); | |
| 151 document.write('<OPTION VALUE="#49969">III&ordf; q. 66 a. 10 ad 3'); | |
| 152 document.write('<OPTION VALUE="#49970">III&ordf; q. 66 a. 10 ad 4'); | |
| 153 document.write('<OPTION VALUE="#49971">III&ordf; q. 66 a. 11 arg. 1'); | |
| 154 document.write('<OPTION VALUE="#49972">III&ordf; q. 66 a. 11 arg. 2'); | |
| 155 document.write('<OPTION VALUE="#49973">III&ordf; q. 66 a. 11 arg. 3'); | |
| 156 document.write('<OPTION VALUE="#49974">III&ordf; q. 66 a. 11 s. c.'); | |
| 157 document.write('<OPTION VALUE="#49975">III&ordf; q. 66 a. 11 co.'); | |
| 158 document.write('<OPTION VALUE="#49976">III&ordf; q. 66 a. 11 ad 1'); | |
| 159 document.write('<OPTION VALUE="#49977">III&ordf; q. 66 a. 11 ad 2'); | |
| 160 document.write('<OPTION VALUE="#49978">III&ordf; q. 66 a. 11 ad 3'); | |
| 161 document.write('<OPTION VALUE="#49979">III&ordf; q. 66 a. 12 arg. 1'); | |
| 162 document.write('<OPTION VALUE="#49980">III&ordf; q. 66 a. 12 arg. 2'); | |
| 163 document.write('<OPTION VALUE="#49981">III&ordf; q. 66 a. 12 arg. 3'); | |
| 164 document.write('<OPTION VALUE="#49982">III&ordf; q. 66 a. 12 s. c.'); | |
| 165 document.write('<OPTION VALUE="#49983">III&ordf; q. 66 a. 12 co.'); | |
| 166 document.write('<OPTION VALUE="#49984">III&ordf; q. 66 a. 12 ad 1'); | |
| 167 document.write('<OPTION VALUE="#49985">III&ordf; q. 66 a. 12 ad 2'); | |
| 168 document.write('<OPTION VALUE="#49986">III&ordf; q. 66 a. 12 ad 3'); | |
| 169 document.write('<OPTION VALUE="#49987">III&ordf; q. 67 pr.'); | |
| 170 document.write('<OPTION VALUE="#49988">III&ordf; q. 67 a. 1 arg. 1'); | |
| 171 document.write('<OPTION VALUE="#49989">III&ordf; q. 67 a. 1 arg. 2'); | |
| 172 document.write('<OPTION VALUE="#49990">III&ordf; q. 67 a. 1 arg. 3'); | |
| 173 document.write('<OPTION VALUE="#49991">III&ordf; q. 67 a. 1 s. c.'); | |
| 174 document.write('<OPTION VALUE="#49992">III&ordf; q. 67 a. 1 co.'); | |
| 175 document.write('<OPTION VALUE="#49993">III&ordf; q. 67 a. 1 ad 1'); | |
| 176 document.write('<OPTION VALUE="#49994">III&ordf; q. 67 a. 1 ad 2'); | |
| 177 document.write('<OPTION VALUE="#49995">III&ordf; q. 67 a. 1 ad 3'); | |
| 178 document.write('<OPTION VALUE="#49996">III&ordf; q. 67 a. 2 arg. 1'); | |
| 179 document.write('<OPTION VALUE="#49997">III&ordf; q. 67 a. 2 arg. 2'); | |
| 180 document.write('<OPTION VALUE="#49998">III&ordf; q. 67 a. 2 arg. 3'); | |
| 181 document.write('<OPTION VALUE="#49999">III&ordf; q. 67 a. 2 s. c.'); | |
| 182 document.write('<OPTION VALUE="#50000">III&ordf; q. 67 a. 2 co.'); | |
| 183 document.write('<OPTION VALUE="#50001">III&ordf; q. 67 a. 2 ad 1'); | |
| 184 document.write('<OPTION VALUE="#50002">III&ordf; q. 67 a. 2 ad 2'); | |
| 185 document.write('<OPTION VALUE="#50003">III&ordf; q. 67 a. 2 ad 3'); | |
| 186 document.write('<OPTION VALUE="#50004">III&ordf; q. 67 a. 3 arg. 1'); | |
| 187 document.write('<OPTION VALUE="#50005">III&ordf; q. 67 a. 3 arg. 2'); | |
| 188 document.write('<OPTION VALUE="#50006">III&ordf; q. 67 a. 3 arg. 3'); | |
| 189 document.write('<OPTION VALUE="#50007">III&ordf; q. 67 a. 3 s. c.'); | |
| 190 document.write('<OPTION VALUE="#50008">III&ordf; q. 67 a. 3 co.'); | |
| 191 document.write('<OPTION VALUE="#50009">III&ordf; q. 67 a. 3 ad 1'); | |
| 192 document.write('<OPTION VALUE="#50010">III&ordf; q. 67 a. 3 ad 2'); | |
| 193 document.write('<OPTION VALUE="#50011">III&ordf; q. 67 a. 3 ad 3'); | |
| 194 document.write('<OPTION VALUE="#50012">III&ordf; q. 67 a. 4 arg. 1'); | |
| 195 document.write('<OPTION VALUE="#50013">III&ordf; q. 67 a. 4 arg. 2'); | |
| 196 document.write('<OPTION VALUE="#50014">III&ordf; q. 67 a. 4 arg. 3'); | |
| 197 document.write('<OPTION VALUE="#50015">III&ordf; q. 67 a. 4 s. c.'); | |
| 198 document.write('<OPTION VALUE="#50016">III&ordf; q. 67 a. 4 co.'); | |
| 199 document.write('<OPTION VALUE="#50017">III&ordf; q. 67 a. 4 ad 1'); | |
| 200 document.write('<OPTION VALUE="#50018">III&ordf; q. 67 a. 4 ad 2'); | |
| 201 document.write('<OPTION VALUE="#50019">III&ordf; q. 67 a. 4 ad 3'); | |
| 202 document.write('<OPTION VALUE="#50020">III&ordf; q. 67 a. 5 arg. 1'); | |
| 203 document.write('<OPTION VALUE="#50021">III&ordf; q. 67 a. 5 arg. 2'); | |
| 204 document.write('<OPTION VALUE="#50022">III&ordf; q. 67 a. 5 arg. 3'); | |
| 205 document.write('<OPTION VALUE="#50023">III&ordf; q. 67 a. 5 s. c.'); | |
| 206 document.write('<OPTION VALUE="#50024">III&ordf; q. 67 a. 5 co.'); | |
| 207 document.write('<OPTION VALUE="#50025">III&ordf; q. 67 a. 5 ad 1'); | |
| 208 document.write('<OPTION VALUE="#50026">III&ordf; q. 67 a. 5 ad 2'); | |
| 209 document.write('<OPTION VALUE="#50027">III&ordf; q. 67 a. 5 ad 3'); | |
| 210 document.write('<OPTION VALUE="#50028">III&ordf; q. 67 a. 6 arg. 1'); | |
| 211 document.write('<OPTION VALUE="#50029">III&ordf; q. 67 a. 6 arg. 2'); | |
| 212 document.write('<OPTION VALUE="#50030">III&ordf; q. 67 a. 6 arg. 3'); | |
| 213 document.write('<OPTION VALUE="#50031">III&ordf; q. 67 a. 6 s. c.'); | |
| 214 document.write('<OPTION VALUE="#50032">III&ordf; q. 67 a. 6 co.'); | |
| 215 document.write('<OPTION VALUE="#50033">III&ordf; q. 67 a. 6 ad 1'); | |
| 216 document.write('<OPTION VALUE="#50034">III&ordf; q. 67 a. 6 ad 2'); | |
| 217 document.write('<OPTION VALUE="#50035">III&ordf; q. 67 a. 6 ad 3'); | |
| 218 document.write('<OPTION VALUE="#50036">III&ordf; q. 67 a. 7 arg. 1'); | |
| 219 document.write('<OPTION VALUE="#50037">III&ordf; q. 67 a. 7 arg. 2'); | |
| 220 document.write('<OPTION VALUE="#50038">III&ordf; q. 67 a. 7 arg. 3'); | |
| 221 document.write('<OPTION VALUE="#50039">III&ordf; q. 67 a. 7 s. c.'); | |
| 222 document.write('<OPTION VALUE="#50040">III&ordf; q. 67 a. 7 co.'); | |
| 223 document.write('<OPTION VALUE="#50041">III&ordf; q. 67 a. 7 ad 1'); | |
| 224 document.write('<OPTION VALUE="#50042">III&ordf; q. 67 a. 7 ad 2'); | |
| 225 document.write('<OPTION VALUE="#50043">III&ordf; q. 67 a. 7 ad 3'); | |
| 226 document.write('<OPTION VALUE="#50044">III&ordf; q. 67 a. 8 arg. 1'); | |
| 227 document.write('<OPTION VALUE="#50045">III&ordf; q. 67 a. 8 arg. 2'); | |
| 228 document.write('<OPTION VALUE="#50046">III&ordf; q. 67 a. 8 arg. 3'); | |
| 229 document.write('<OPTION VALUE="#50047">III&ordf; q. 67 a. 8 s. c.'); | |
| 230 document.write('<OPTION VALUE="#50048">III&ordf; q. 67 a. 8 co.'); | |
| 231 document.write('<OPTION VALUE="#50049">III&ordf; q. 67 a. 8 ad 1'); | |
| 232 document.write('<OPTION VALUE="#50050">III&ordf; q. 67 a. 8 ad 2'); | |
| 233 document.write('<OPTION VALUE="#50051">III&ordf; q. 67 a. 8 ad 3'); | |
| 234 document.write('<OPTION VALUE="#50052">III&ordf; q. 68 pr.'); | |
| 235 document.write('<OPTION VALUE="#50053">III&ordf; q. 68 a. 1 arg. 1'); | |
| 236 document.write('<OPTION VALUE="#50054">III&ordf; q. 68 a. 1 arg. 2'); | |
| 237 document.write('<OPTION VALUE="#50055">III&ordf; q. 68 a. 1 arg. 3'); | |
| 238 document.write('<OPTION VALUE="#50056">III&ordf; q. 68 a. 1 s. c.'); | |
| 239 document.write('<OPTION VALUE="#50057">III&ordf; q. 68 a. 1 co.'); | |
| 240 document.write('<OPTION VALUE="#50058">III&ordf; q. 68 a. 1 ad 1'); | |
| 241 document.write('<OPTION VALUE="#50059">III&ordf; q. 68 a. 1 ad 2'); | |
| 242 document.write('<OPTION VALUE="#50060">III&ordf; q. 68 a. 1 ad 3'); | |
| 243 document.write('<OPTION VALUE="#50061">III&ordf; q. 68 a. 2 arg. 1'); | |
| 244 document.write('<OPTION VALUE="#50062">III&ordf; q. 68 a. 2 arg. 2'); | |
| 245 document.write('<OPTION VALUE="#50063">III&ordf; q. 68 a. 2 arg. 3'); | |
| 246 document.write('<OPTION VALUE="#50064">III&ordf; q. 68 a. 2 s. c.'); | |
| 247 document.write('<OPTION VALUE="#50065">III&ordf; q. 68 a. 2 co.'); | |
| 248 document.write('<OPTION VALUE="#50066">III&ordf; q. 68 a. 2 ad 1'); | |
| 249 document.write('<OPTION VALUE="#50067">III&ordf; q. 68 a. 2 ad 2'); | |
| 250 document.write('<OPTION VALUE="#50068">III&ordf; q. 68 a. 2 ad 3'); | |
| 251 document.write('<OPTION VALUE="#50069">III&ordf; q. 68 a. 3 arg. 1'); | |
| 252 document.write('<OPTION VALUE="#50070">III&ordf; q. 68 a. 3 arg. 2'); | |
| 253 document.write('<OPTION VALUE="#50071">III&ordf; q. 68 a. 3 arg. 3'); | |
| 254 document.write('<OPTION VALUE="#50072">III&ordf; q. 68 a. 3 s. c.'); | |
| 255 document.write('<OPTION VALUE="#50073">III&ordf; q. 68 a. 3 co.'); | |
| 256 document.write('<OPTION VALUE="#50074">III&ordf; q. 68 a. 3 ad 1'); | |
| 257 document.write('<OPTION VALUE="#50075">III&ordf; q. 68 a. 3 ad 2'); | |
| 258 document.write('<OPTION VALUE="#50076">III&ordf; q. 68 a. 3 ad 3'); | |
| 259 document.write('<OPTION VALUE="#50077">III&ordf; q. 68 a. 4 arg. 1'); | |
| 260 document.write('<OPTION VALUE="#50078">III&ordf; q. 68 a. 4 arg. 2'); | |
| 261 document.write('<OPTION VALUE="#50079">III&ordf; q. 68 a. 4 arg. 3'); | |
| 262 document.write('<OPTION VALUE="#50080">III&ordf; q. 68 a. 4 s. c.'); | |
| 263 document.write('<OPTION VALUE="#50081">III&ordf; q. 68 a. 4 co.'); | |
| 264 document.write('<OPTION VALUE="#50082">III&ordf; q. 68 a. 4 ad 1'); | |
| 265 document.write('<OPTION VALUE="#50083">III&ordf; q. 68 a. 4 ad 2'); | |
| 266 document.write('<OPTION VALUE="#50084">III&ordf; q. 68 a. 4 ad 3'); | |
| 267 document.write('<OPTION VALUE="#50085">III&ordf; q. 68 a. 5 arg. 1'); | |
| 268 document.write('<OPTION VALUE="#50086">III&ordf; q. 68 a. 5 arg. 2'); | |
| 269 document.write('<OPTION VALUE="#50087">III&ordf; q. 68 a. 5 arg. 3'); | |
| 270 document.write('<OPTION VALUE="#50088">III&ordf; q. 68 a. 5 s. c.'); | |
| 271 document.write('<OPTION VALUE="#50089">III&ordf; q. 68 a. 5 co.'); | |
| 272 document.write('<OPTION VALUE="#50090">III&ordf; q. 68 a. 5 ad 1'); | |
| 273 document.write('<OPTION VALUE="#50091">III&ordf; q. 68 a. 5 ad 2'); | |
| 274 document.write('<OPTION VALUE="#50092">III&ordf; q. 68 a. 5 ad 3'); | |
| 275 document.write('<OPTION VALUE="#50093">III&ordf; q. 68 a. 6 arg. 1'); | |
| 276 document.write('<OPTION VALUE="#50094">III&ordf; q. 68 a. 6 arg. 2'); | |
| 277 document.write('<OPTION VALUE="#50095">III&ordf; q. 68 a. 6 arg. 3'); | |
| 278 document.write('<OPTION VALUE="#50096">III&ordf; q. 68 a. 6 s. c.'); | |
| 279 document.write('<OPTION VALUE="#50097">III&ordf; q. 68 a. 6 co.'); | |
| 280 document.write('<OPTION VALUE="#50098">III&ordf; q. 68 a. 6 ad 1'); | |
| 281 document.write('<OPTION VALUE="#50099">III&ordf; q. 68 a. 6 ad 2'); | |
| 282 document.write('<OPTION VALUE="#50100">III&ordf; q. 68 a. 6 ad 3'); | |
| 283 document.write('<OPTION VALUE="#50101">III&ordf; q. 68 a. 7 arg. 1'); | |
| 284 document.write('<OPTION VALUE="#50102">III&ordf; q. 68 a. 7 arg. 2'); | |
| 285 document.write('<OPTION VALUE="#50103">III&ordf; q. 68 a. 7 arg. 3'); | |
| 286 document.write('<OPTION VALUE="#50104">III&ordf; q. 68 a. 7 s. c.'); | |
| 287 document.write('<OPTION VALUE="#50105">III&ordf; q. 68 a. 7 co.'); | |
| 288 document.write('<OPTION VALUE="#50106">III&ordf; q. 68 a. 7 ad 1'); | |
| 289 document.write('<OPTION VALUE="#50107">III&ordf; q. 68 a. 7 ad 2'); | |
| 290 document.write('<OPTION VALUE="#50108">III&ordf; q. 68 a. 7 ad 3'); | |
| 291 document.write('<OPTION VALUE="#50109">III&ordf; q. 68 a. 8 arg. 1'); | |
| 292 document.write('<OPTION VALUE="#50110">III&ordf; q. 68 a. 8 arg. 2'); | |
| 293 document.write('<OPTION VALUE="#50111">III&ordf; q. 68 a. 8 arg. 3'); | |
| 294 document.write('<OPTION VALUE="#50112">III&ordf; q. 68 a. 8 arg. 4'); | |
| 295 document.write('<OPTION VALUE="#50113">III&ordf; q. 68 a. 8 s. c.'); | |
| 296 document.write('<OPTION VALUE="#50114">III&ordf; q. 68 a. 8 co.'); | |
| 297 document.write('<OPTION VALUE="#50115">III&ordf; q. 68 a. 8 ad 1'); | |
| 298 document.write('<OPTION VALUE="#50116">III&ordf; q. 68 a. 8 ad 2'); | |
| 299 document.write('<OPTION VALUE="#50117">III&ordf; q. 68 a. 8 ad 3'); | |
| 300 document.write('<OPTION VALUE="#50118">III&ordf; q. 68 a. 8 ad 4'); | |
| 301 document.write('<OPTION VALUE="#50119">III&ordf; q. 68 a. 9 arg. 1'); | |
| 302 document.write('<OPTION VALUE="#50120">III&ordf; q. 68 a. 9 arg. 2'); | |
| 303 document.write('<OPTION VALUE="#50121">III&ordf; q. 68 a. 9 arg. 3'); | |
| 304 document.write('<OPTION VALUE="#50122">III&ordf; q. 68 a. 9 s. c.'); | |
| 305 document.write('<OPTION VALUE="#50123">III&ordf; q. 68 a. 9 co.'); | |
| 306 document.write('<OPTION VALUE="#50124">III&ordf; q. 68 a. 9 ad 1'); | |
| 307 document.write('<OPTION VALUE="#50125">III&ordf; q. 68 a. 9 ad 2'); | |
| 308 document.write('<OPTION VALUE="#50126">III&ordf; q. 68 a. 9 ad 3'); | |
| 309 document.write('<OPTION VALUE="#50127">III&ordf; q. 68 a. 10 arg. 1'); | |
| 310 document.write('<OPTION VALUE="#50128">III&ordf; q. 68 a. 10 arg. 2'); | |
| 311 document.write('<OPTION VALUE="#50129">III&ordf; q. 68 a. 10 arg. 3'); | |
| 312 document.write('<OPTION VALUE="#50130">III&ordf; q. 68 a. 10 s. c.'); | |
| 313 document.write('<OPTION VALUE="#50131">III&ordf; q. 68 a. 10 co.'); | |
| 314 document.write('<OPTION VALUE="#50132">III&ordf; q. 68 a. 10 ad 1'); | |
| 315 document.write('<OPTION VALUE="#50133">III&ordf; q. 68 a. 10 ad 2'); | |
| 316 document.write('<OPTION VALUE="#50134">III&ordf; q. 68 a. 10 ad 3'); | |
| 317 document.write('<OPTION VALUE="#50135">III&ordf; q. 68 a. 11 arg. 1'); | |
| 318 document.write('<OPTION VALUE="#50136">III&ordf; q. 68 a. 11 arg. 2'); | |
| 319 document.write('<OPTION VALUE="#50137">III&ordf; q. 68 a. 11 arg. 3'); | |
| 320 document.write('<OPTION VALUE="#50138">III&ordf; q. 68 a. 11 arg. 4'); | |
| 321 document.write('<OPTION VALUE="#50139">III&ordf; q. 68 a. 11 s. c.'); | |
| 322 document.write('<OPTION VALUE="#50140">III&ordf; q. 68 a. 11 co.'); | |
| 323 document.write('<OPTION VALUE="#50141">III&ordf; q. 68 a. 11 ad 1'); | |
| 324 document.write('<OPTION VALUE="#50142">III&ordf; q. 68 a. 11 ad 2'); | |
| 325 document.write('<OPTION VALUE="#50143">III&ordf; q. 68 a. 11 ad 3'); | |
| 326 document.write('<OPTION VALUE="#50144">III&ordf; q. 68 a. 11 ad 4'); | |
| 327 document.write('<OPTION VALUE="#50145">III&ordf; q. 68 a. 12 arg. 1'); | |
| 328 document.write('<OPTION VALUE="#50146">III&ordf; q. 68 a. 12 arg. 2'); | |
| 329 document.write('<OPTION VALUE="#50147">III&ordf; q. 68 a. 12 arg. 3'); | |
| 330 document.write('<OPTION VALUE="#50148">III&ordf; q. 68 a. 12 s. c.'); | |
| 331 document.write('<OPTION VALUE="#50149">III&ordf; q. 68 a. 12 co.'); | |
| 332 document.write('<OPTION VALUE="#50150">III&ordf; q. 68 a. 12 ad 1'); | |
| 333 document.write('<OPTION VALUE="#50151">III&ordf; q. 68 a. 12 ad 2'); | |
| 334 document.write('<OPTION VALUE="#50152">III&ordf; q. 68 a. 12 ad 3'); | |
| 335 document.write('<OPTION VALUE="#50153">III&ordf; q. 69 pr.'); | |
| 336 document.write('<OPTION VALUE="#50154">III&ordf; q. 69 a. 1 arg. 1'); | |
| 337 document.write('<OPTION VALUE="#50155">III&ordf; q. 69 a. 1 arg. 2'); | |
| 338 document.write('<OPTION VALUE="#50156">III&ordf; q. 69 a. 1 arg. 3'); | |
| 339 document.write('<OPTION VALUE="#50157">III&ordf; q. 69 a. 1 s. c.'); | |
| 340 document.write('<OPTION VALUE="#50158">III&ordf; q. 69 a. 1 co.'); | |
| 341 document.write('<OPTION VALUE="#50159">III&ordf; q. 69 a. 1 ad 1'); | |
| 342 document.write('<OPTION VALUE="#50160">III&ordf; q. 69 a. 1 ad 2'); | |
| 343 document.write('<OPTION VALUE="#50161">III&ordf; q. 69 a. 1 ad 3'); | |
| 344 document.write('<OPTION VALUE="#50162">III&ordf; q. 69 a. 2 arg. 1'); | |
| 345 document.write('<OPTION VALUE="#50163">III&ordf; q. 69 a. 2 arg. 2'); | |
| 346 document.write('<OPTION VALUE="#50164">III&ordf; q. 69 a. 2 arg. 3'); | |
| 347 document.write('<OPTION VALUE="#50165">III&ordf; q. 69 a. 2 s. c.'); | |
| 348 document.write('<OPTION VALUE="#50166">III&ordf; q. 69 a. 2 co.'); | |
| 349 document.write('<OPTION VALUE="#50167">III&ordf; q. 69 a. 2 ad 1'); | |
| 350 document.write('<OPTION VALUE="#50168">III&ordf; q. 69 a. 2 ad 2'); | |
| 351 document.write('<OPTION VALUE="#50169">III&ordf; q. 69 a. 2 ad 3'); | |
| 352 document.write('<OPTION VALUE="#50170">III&ordf; q. 69 a. 3 arg. 1'); | |
| 353 document.write('<OPTION VALUE="#50171">III&ordf; q. 69 a. 3 arg. 2'); | |
| 354 document.write('<OPTION VALUE="#50172">III&ordf; q. 69 a. 3 arg. 3'); | |
| 355 document.write('<OPTION VALUE="#50173">III&ordf; q. 69 a. 3 s. c.'); | |
| 356 document.write('<OPTION VALUE="#50174">III&ordf; q. 69 a. 3 co.'); | |
| 357 document.write('<OPTION VALUE="#50175">III&ordf; q. 69 a. 3 ad 1'); | |
| 358 document.write('<OPTION VALUE="#50176">III&ordf; q. 69 a. 3 ad 2'); | |
| 359 document.write('<OPTION VALUE="#50177">III&ordf; q. 69 a. 3 ad 3'); | |
| 360 document.write('<OPTION VALUE="#50178">III&ordf; q. 69 a. 4 arg. 1'); | |
| 361 document.write('<OPTION VALUE="#50179">III&ordf; q. 69 a. 4 arg. 2'); | |
| 362 document.write('<OPTION VALUE="#50180">III&ordf; q. 69 a. 4 arg. 3'); | |
| 363 document.write('<OPTION VALUE="#50181">III&ordf; q. 69 a. 4 s. c.'); | |
| 364 document.write('<OPTION VALUE="#50182">III&ordf; q. 69 a. 4 co.'); | |
| 365 document.write('<OPTION VALUE="#50183">III&ordf; q. 69 a. 4 ad 1'); | |
| 366 document.write('<OPTION VALUE="#50184">III&ordf; q. 69 a. 4 ad 2'); | |
| 367 document.write('<OPTION VALUE="#50185">III&ordf; q. 69 a. 4 ad 3'); | |
| 368 document.write('<OPTION VALUE="#50186">III&ordf; q. 69 a. 5 arg. 1'); | |
| 369 document.write('<OPTION VALUE="#50187">III&ordf; q. 69 a. 5 arg. 2'); | |
| 370 document.write('<OPTION VALUE="#50188">III&ordf; q. 69 a. 5 arg. 3'); | |
| 371 document.write('<OPTION VALUE="#50189">III&ordf; q. 69 a. 5 s. c.'); | |
| 372 document.write('<OPTION VALUE="#50190">III&ordf; q. 69 a. 5 co.'); | |
| 373 document.write('<OPTION VALUE="#50191">III&ordf; q. 69 a. 5 ad 1'); | |
| 374 document.write('<OPTION VALUE="#50192">III&ordf; q. 69 a. 5 ad 2'); | |
| 375 document.write('<OPTION VALUE="#50193">III&ordf; q. 69 a. 5 ad 3'); | |
| 376 document.write('<OPTION VALUE="#50194">III&ordf; q. 69 a. 6 arg. 1'); | |
| 377 document.write('<OPTION VALUE="#50195">III&ordf; q. 69 a. 6 arg. 2'); | |
| 378 document.write('<OPTION VALUE="#50196">III&ordf; q. 69 a. 6 arg. 3'); | |
| 379 document.write('<OPTION VALUE="#50197">III&ordf; q. 69 a. 6 arg. 4'); | |
| 380 document.write('<OPTION VALUE="#50198">III&ordf; q. 69 a. 6 s. c.'); | |
| 381 document.write('<OPTION VALUE="#50199">III&ordf; q. 69 a. 6 co.'); | |
| 382 document.write('<OPTION VALUE="#50200">III&ordf; q. 69 a. 6 ad 1'); | |
| 383 document.write('<OPTION VALUE="#50201">III&ordf; q. 69 a. 6 ad 2'); | |
| 384 document.write('<OPTION VALUE="#50202">III&ordf; q. 69 a. 6 ad 3'); | |
| 385 document.write('<OPTION VALUE="#50203">III&ordf; q. 69 a. 6 ad 4'); | |
| 386 document.write('<OPTION VALUE="#50204">III&ordf; q. 69 a. 7 arg. 1'); | |
| 387 document.write('<OPTION VALUE="#50205">III&ordf; q. 69 a. 7 arg. 2'); | |
| 388 document.write('<OPTION VALUE="#50206">III&ordf; q. 69 a. 7 arg. 3'); | |
| 389 document.write('<OPTION VALUE="#50207">III&ordf; q. 69 a. 7 s. c.'); | |
| 390 document.write('<OPTION VALUE="#50208">III&ordf; q. 69 a. 7 co.'); | |
| 391 document.write('<OPTION VALUE="#50209">III&ordf; q. 69 a. 7 ad 1'); | |
| 392 document.write('<OPTION VALUE="#50210">III&ordf; q. 69 a. 7 ad 2'); | |
| 393 document.write('<OPTION VALUE="#50211">III&ordf; q. 69 a. 7 ad 3'); | |
| 394 document.write('<OPTION VALUE="#50212">III&ordf; q. 69 a. 8 arg. 1'); | |
| 395 document.write('<OPTION VALUE="#50213">III&ordf; q. 69 a. 8 arg. 2'); | |
| 396 document.write('<OPTION VALUE="#50214">III&ordf; q. 69 a. 8 arg. 3'); | |
| 397 document.write('<OPTION VALUE="#50215">III&ordf; q. 69 a. 8 arg. 4'); | |
| 398 document.write('<OPTION VALUE="#50216">III&ordf; q. 69 a. 8 s. c.'); | |
| 399 document.write('<OPTION VALUE="#50217">III&ordf; q. 69 a. 8 co.'); | |
| 400 document.write('<OPTION VALUE="#50218">III&ordf; q. 69 a. 8 ad 1'); | |
| 401 document.write('<OPTION VALUE="#50219">III&ordf; q. 69 a. 8 ad 2'); | |
| 402 document.write('<OPTION VALUE="#50220">III&ordf; q. 69 a. 8 ad 3'); | |
| 403 document.write('<OPTION VALUE="#50221">III&ordf; q. 69 a. 8 ad 4'); | |
| 404 document.write('<OPTION VALUE="#50222">III&ordf; q. 69 a. 9 arg. 1'); | |
| 405 document.write('<OPTION VALUE="#50223">III&ordf; q. 69 a. 9 arg. 2'); | |
| 406 document.write('<OPTION VALUE="#50224">III&ordf; q. 69 a. 9 arg. 3'); | |
| 407 document.write('<OPTION VALUE="#50225">III&ordf; q. 69 a. 9 s. c.'); | |
| 408 document.write('<OPTION VALUE="#50226">III&ordf; q. 69 a. 9 co.'); | |
| 409 document.write('<OPTION VALUE="#50227">III&ordf; q. 69 a. 9 ad 1'); | |
| 410 document.write('<OPTION VALUE="#50228">III&ordf; q. 69 a. 9 ad 2'); | |
| 411 document.write('<OPTION VALUE="#50229">III&ordf; q. 69 a. 9 ad 3'); | |
| 412 document.write('<OPTION VALUE="#50230">III&ordf; q. 69 a. 10 arg. 1'); | |
| 413 document.write('<OPTION VALUE="#50231">III&ordf; q. 69 a. 10 arg. 2'); | |
| 414 document.write('<OPTION VALUE="#50232">III&ordf; q. 69 a. 10 arg. 3'); | |
| 415 document.write('<OPTION VALUE="#50233">III&ordf; q. 69 a. 10 s. c.'); | |
| 416 document.write('<OPTION VALUE="#50234">III&ordf; q. 69 a. 10 co.'); | |
| 417 document.write('<OPTION VALUE="#50235">III&ordf; q. 69 a. 10 ad 1'); | |
| 418 document.write('<OPTION VALUE="#50236">III&ordf; q. 69 a. 10 ad 2'); | |
| 419 document.write('<OPTION VALUE="#50237">III&ordf; q. 69 a. 10 ad 3'); | |
| 420 document.write('<OPTION VALUE="#50238">III&ordf; q. 70 pr.'); | |
| 421 document.write('<OPTION VALUE="#50239">III&ordf; q. 70 a. 1 arg. 1'); | |
| 422 document.write('<OPTION VALUE="#50240">III&ordf; q. 70 a. 1 arg. 2'); | |
| 423 document.write('<OPTION VALUE="#50241">III&ordf; q. 70 a. 1 arg. 3'); | |
| 424 document.write('<OPTION VALUE="#50242">III&ordf; q. 70 a. 1 s. c.'); | |
| 425 document.write('<OPTION VALUE="#50243">III&ordf; q. 70 a. 1 co.'); | |
| 426 document.write('<OPTION VALUE="#50244">III&ordf; q. 70 a. 1 ad 1'); | |
| 427 document.write('<OPTION VALUE="#50245">III&ordf; q. 70 a. 1 ad 2'); | |
| 428 document.write('<OPTION VALUE="#50246">III&ordf; q. 70 a. 1 ad 3'); | |
| 429 document.write('<OPTION VALUE="#50247">III&ordf; q. 70 a. 2 arg. 1'); | |
| 430 document.write('<OPTION VALUE="#50248">III&ordf; q. 70 a. 2 arg. 2'); | |
| 431 document.write('<OPTION VALUE="#50249">III&ordf; q. 70 a. 2 arg. 3'); | |
| 432 document.write('<OPTION VALUE="#50250">III&ordf; q. 70 a. 2 arg. 4'); | |
| 433 document.write('<OPTION VALUE="#50251">III&ordf; q. 70 a. 2 s. c.'); | |
| 434 document.write('<OPTION VALUE="#50252">III&ordf; q. 70 a. 2 co.'); | |
| 435 document.write('<OPTION VALUE="#50253">III&ordf; q. 70 a. 2 ad 1'); | |
| 436 document.write('<OPTION VALUE="#50254">III&ordf; q. 70 a. 2 ad 2'); | |
| 437 document.write('<OPTION VALUE="#50255">III&ordf; q. 70 a. 2 ad 3'); | |
| 438 document.write('<OPTION VALUE="#50256">III&ordf; q. 70 a. 2 ad 4'); | |
| 439 document.write('<OPTION VALUE="#50257">III&ordf; q. 70 a. 3 arg. 1'); | |
| 440 document.write('<OPTION VALUE="#50258">III&ordf; q. 70 a. 3 arg. 2'); | |
| 441 document.write('<OPTION VALUE="#50259">III&ordf; q. 70 a. 3 arg. 3'); | |
| 442 document.write('<OPTION VALUE="#50260">III&ordf; q. 70 a. 3 s. c.'); | |
| 443 document.write('<OPTION VALUE="#50261">III&ordf; q. 70 a. 3 co.'); | |
| 444 document.write('<OPTION VALUE="#50262">III&ordf; q. 70 a. 3 ad 1'); | |
| 445 document.write('<OPTION VALUE="#50263">III&ordf; q. 70 a. 3 ad 2'); | |
| 446 document.write('<OPTION VALUE="#50264">III&ordf; q. 70 a. 3 ad 3'); | |
| 447 document.write('<OPTION VALUE="#50265">III&ordf; q. 70 a. 4 arg. 1'); | |
| 448 document.write('<OPTION VALUE="#50266">III&ordf; q. 70 a. 4 arg. 2'); | |
| 449 document.write('<OPTION VALUE="#50267">III&ordf; q. 70 a. 4 arg. 3'); | |
| 450 document.write('<OPTION VALUE="#50268">III&ordf; q. 70 a. 4 arg. 4'); | |
| 451 document.write('<OPTION VALUE="#50269">III&ordf; q. 70 a. 4 arg. 5'); | |
| 452 document.write('<OPTION VALUE="#50270">III&ordf; q. 70 a. 4 s. c.'); | |
| 453 document.write('<OPTION VALUE="#50271">III&ordf; q. 70 a. 4 co.'); | |
| 454 document.write('<OPTION VALUE="#50272">III&ordf; q. 70 a. 4 ad 1'); | |
| 455 document.write('<OPTION VALUE="#50273">III&ordf; q. 70 a. 4 ad 2'); | |
| 456 document.write('<OPTION VALUE="#50274">III&ordf; q. 70 a. 4 ad 3'); | |
| 457 document.write('<OPTION VALUE="#50275">III&ordf; q. 70 a. 4 ad 4'); | |
| 458 document.write('<OPTION VALUE="#50276">III&ordf; q. 70 a. 4 ad 5'); | |
| 459 document.write('<OPTION VALUE="#50277">III&ordf; q. 71 pr.'); | |
| 460 document.write('<OPTION VALUE="#50278">III&ordf; q. 71 a. 1 arg. 1'); | |
| 461 document.write('<OPTION VALUE="#50279">III&ordf; q. 71 a. 1 arg. 2'); | |
| 462 document.write('<OPTION VALUE="#50280">III&ordf; q. 71 a. 1 arg. 3'); | |
| 463 document.write('<OPTION VALUE="#50281">III&ordf; q. 71 a. 1 s. c.'); | |
| 464 document.write('<OPTION VALUE="#50282">III&ordf; q. 71 a. 1 co.'); | |
| 465 document.write('<OPTION VALUE="#50283">III&ordf; q. 71 a. 1 ad 1'); | |
| 466 document.write('<OPTION VALUE="#50284">III&ordf; q. 71 a. 1 ad 2'); | |
| 467 document.write('<OPTION VALUE="#50285">III&ordf; q. 71 a. 1 ad 3'); | |
| 468 document.write('<OPTION VALUE="#50286">III&ordf; q. 71 a. 2 arg. 1'); | |
| 469 document.write('<OPTION VALUE="#50287">III&ordf; q. 71 a. 2 arg. 2'); | |
| 470 document.write('<OPTION VALUE="#50288">III&ordf; q. 71 a. 2 arg. 3'); | |
| 471 document.write('<OPTION VALUE="#50289">III&ordf; q. 71 a. 2 s. c.'); | |
| 472 document.write('<OPTION VALUE="#50290">III&ordf; q. 71 a. 2 co.'); | |
| 473 document.write('<OPTION VALUE="#50291">III&ordf; q. 71 a. 2 ad 1'); | |
| 474 document.write('<OPTION VALUE="#50292">III&ordf; q. 71 a. 2 ad 2'); | |
| 475 document.write('<OPTION VALUE="#50293">III&ordf; q. 71 a. 2 ad 3'); | |
| 476 document.write('<OPTION VALUE="#50294">III&ordf; q. 71 a. 3 arg. 1'); | |
| 477 document.write('<OPTION VALUE="#50295">III&ordf; q. 71 a. 3 arg. 2'); | |
| 478 document.write('<OPTION VALUE="#50296">III&ordf; q. 71 a. 3 arg. 3'); | |
| 479 document.write('<OPTION VALUE="#50297">III&ordf; q. 71 a. 3 arg. 4'); | |
| 480 document.write('<OPTION VALUE="#50298">III&ordf; q. 71 a. 3 s. c.'); | |
| 481 document.write('<OPTION VALUE="#50299">III&ordf; q. 71 a. 3 co.'); | |
| 482 document.write('<OPTION VALUE="#50300">III&ordf; q. 71 a. 3 ad 1'); | |
| 483 document.write('<OPTION VALUE="#50301">III&ordf; q. 71 a. 3 ad 2'); | |
| 484 document.write('<OPTION VALUE="#50302">III&ordf; q. 71 a. 3 ad 3'); | |
| 485 document.write('<OPTION VALUE="#50303">III&ordf; q. 71 a. 3 ad 4'); | |
| 486 document.write('<OPTION VALUE="#50304">III&ordf; q. 71 a. 4 arg. 1'); | |
| 487 document.write('<OPTION VALUE="#50305">III&ordf; q. 71 a. 4 arg. 2'); | |
| 488 document.write('<OPTION VALUE="#50306">III&ordf; q. 71 a. 4 arg. 3'); | |
| 489 document.write('<OPTION VALUE="#50307">III&ordf; q. 71 a. 4 s. c.'); | |
| 490 document.write('<OPTION VALUE="#50308">III&ordf; q. 71 a. 4 co.'); | |
| 491 document.write('<OPTION VALUE="#50309">III&ordf; q. 71 a. 4 ad 1'); | |
| 492 document.write('<OPTION VALUE="#50310">III&ordf; q. 71 a. 4 ad 2'); | |
| 493 document.write('<OPTION VALUE="#50311">III&ordf; q. 71 a. 4 ad 3'); | |
| 494 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 495 document.write('<BR><BR>'); | |
| 496 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 497 document.write('<\/FORM>'); | |
| 498 // --> | |
| 499 // | |
| 500 </script><br/> | |
| 501 <hr/> | |
| 502 <br/></div><div class="q" id="q66"><h2>Quaestio 66</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 66 pr."><a name="49868"><span class="ref">[49868] | |
| 503 IIIª q. 66 pr.</span></a> Deinde considerandum est de singulis | |
| 28 | 504 sacramentis in speciali. Et primo, de Baptismo; secundo, de |
| 505 confirmatione; tertio, de Eucharistia; quarto, de poenitentia; | |
| 506 quinto, de extrema unctione; sexto, de ordine; septimo, de | |
| 507 matrimonio. Circa primum occurrit duplex consideratio, prima, de | |
| 508 ipso Baptismo; secunda, de praeparatoriis Baptismi. Circa primum | |
| 509 quatuor consideranda occurrunt, primo, de his quae pertinent ad | |
| 510 sacramentum Baptismi; secundo, de ministro huius sacramenti; | |
| 511 tertio, de recipientibus hoc sacramentum; quarto, de effectu huius | |
| 512 sacramenti. Circa primum quaeruntur duodecim. Primo, quid sit | |
| 513 Baptismus, utrum sit ablutio. Secundo, de institutione huius | |
| 514 sacramenti. Tertio, utrum aqua sit propria materia huius | |
| 515 sacramenti. Quarto, utrum requiratur aqua simplex. Quinto, utrum | |
| 516 haec sit conveniens forma huius sacramenti, ego te baptizo in | |
| 517 nomine patris et filii et spiritus sancti. Sexto, utrum sub hac | |
| 518 forma possit aliquis baptizari, ego te baptizo in nomine Christi. | |
| 519 Septimo, utrum immersio sit de necessitate Baptismi. Octavo, utrum | |
| 520 requiratur trina immersio. Nono, utrum Baptismus possit iterari. | |
| 521 Decimo, de ritu Baptismi. Undecimo, de distinctione Baptismatum. | |
| 53 | 522 Duodecimo, de comparatione Baptismatum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 66 a. 1 arg. 1"><a name="49869"><span class="ref">[49869] IIIª q. 66 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 523 proceditur. Videtur quod Baptismus non sit ipsa ablutio. Ablutio |
| 524 enim corporalis transit. Baptismus autem permanet. Ergo Baptismus | |
| 525 non est ipsa ablutio, sed potius <i>regeneratio et sigillum et | |
| 53 | 526 custodia et illuminatio</i>, ut Damascenus dicit, in IV libro.</p><p title="III q. 66 a. 1 arg. 2"><a name="49870"><span class="ref">[49870] IIIª q. 66 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 527 Hugo de sancto Victore dicit quod <i>Baptismus est aqua diluendis |
| 528 criminibus sanctificata per verbum Dei</i>. Aqua autem non est ipsa | |
| 53 | 529 ablutio, sed ablutio est quidam usus aquae.</p><p title="III q. 66 a. 1 arg. 3"><a name="49871"><span class="ref">[49871] IIIª q. 66 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 530 Augustinus dicit, super Ioan., <i>accedit verbum ad elementum et |
| 531 fit sacramentum</i>. Elementum autem est ipsa aqua. Ergo Baptismus | |
| 53 | 532 est ipsa aqua, non autem ablutio.</p><p title="III q. 66 a. 1 s. c."><a name="49872"><span class="ref">[49872] IIIª q. 66 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 533 quod dicitur Eccli. XXXIV, <i>qui baptizatur a mortuo et iterum |
| 534 tangit mortuum, quid proficit lotio eius?</i> Videtur ergo quod | |
| 53 | 535 Baptismus sit ipsa ablutio, sive lotio.</p><p title="III q. 66 a. 1 co."><a name="49873"><span class="ref">[49873] IIIª q. 66 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 536 dicendum quod in sacramento Baptismi est tria considerare, aliquid |
| 537 scilicet quod est sacramentum tantum; aliquid autem quod est res et | |
| 538 sacramentum; aliquid autem quod est res tantum. Sacramentum autem | |
| 539 tantum est aliquid visibile exterius existens, quod scilicet est | |
| 540 signum interioris effectus, hoc enim pertinet ad rationem | |
| 541 sacramenti. Exterius autem suppositum sensui est et ipsa aqua, et | |
| 542 usus eius, qui est ablutio. Quidam ergo existimaverunt quod ipsa | |
| 543 aqua sit sacramentum. Quod quidem sonare videntur verba Hugonis de | |
| 544 sancto Victore. Nam ipse in communi definitione sacramenti dicit | |
| 545 quod est materiale elementum, et in definitione Baptismi dicit quod | |
| 546 est aqua. Sed hoc non est verum. Cum enim sacramenta novae legis | |
| 547 sanctificationem quandam operentur, ibi perficitur sacramentum ubi | |
| 548 perficitur sanctificatio. In aqua autem non perficitur | |
| 549 sanctificatio, sed est ibi quaedam sanctificationis virtus | |
| 550 instrumentalis, non permanens, sed fluens in hominem, qui est verae | |
| 551 sanctificationis subiectum. Et ideo sacramentum non perficitur in | |
| 552 ipsa aqua, sed in applicatione aquae ad hominem, quae est ablutio. | |
| 553 Et ideo Magister, in III dist. IV Sent., dicit quod <i>Baptismus | |
| 554 est ablutio corporis exterior facta sub forma praescripta | |
| 555 verborum</i>. Res autem et sacramentum est character baptismalis, | |
| 556 qui est res significata per exteriorem ablutionem, et est signum | |
| 557 sacramentale interioris iustificationis. Quae est res tantum huius | |
| 53 | 558 sacramenti, scilicet, significata et non significans.</p><p title="III q. 66 a. 1 ad 1"><a name="49874"><span class="ref">[49874] IIIª q. 66 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 559 dicendum quod id quod est sacramentum et res, scilicet character, |
| 560 et id quod est res tantum, scilicet interior iustificatio, | |
| 561 permanent, sed character permanet indelebiliter, ut supra dictum | |
| 562 est; iustificatio autem permanet, sed amissibiliter. Damascenus | |
| 563 ergo Baptismum definivit, non quantum ad id quod exterius agitur, | |
| 564 quod est sacramentum tantum, sed quantum ad id quod est interius. | |
| 565 Unde posuit duo pertinentia ad characterem, scilicet sigillum et | |
| 566 custodiam, inquantum ipse character, qui sigillum dicitur, quantum | |
| 567 est de se, custodit animam in bono. Duo etiam ponit pertinentia ad | |
| 568 ultimam rem sacramenti, scilicet regenerationem, quae ad hoc | |
| 569 pertinet quod per Baptismum homo inchoat novam vitam iustitiae; et | |
| 570 illuminationem, quae pertinet specialiter ad fidem, per quam homo | |
| 571 spiritualem vitam accipit, secundum illud Habacuc II, <i>iustus | |
| 572 autem ex fide vivit</i>; Baptismus autem est quaedam fidei | |
| 573 protestatio. Unde dicitur fidei sacramentum. Et similiter Dionysius | |
| 574 Baptismum definivit per ordinem ad alia sacramenta, dicens, II cap. | |
| 575 Eccles. Hier., quod <i>est quoddam principium sanctissimorum | |
| 576 mandatorum sacrae actionis, ad eorum susceptivam opportunitatem | |
| 577 formans nostros animales habitus</i>. Et iterum in ordine ad | |
| 578 caelestem gloriam, quae est universalis finis sacramentorum, cum | |
| 579 subdit, ad supercaelestis quietis anagogen nostrum iter faciens. Et | |
| 580 iterum quantum ad principium spiritualis vitae, per hoc quod | |
| 53 | 581 subdit, sacrae et divinissimae nostrae regenerationis traditio.</p><p title="III q. 66 a. 1 ad 2"><a name="49875"><span class="ref">[49875] IIIª q. 66 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 582 dicendum quod, sicut dictum est, opinionem Hugonis de sancto |
| 583 Victore in hac parte sequi non oportet. Potest tamen verificari ut | |
| 584 Baptismus dicatur aqua esse, quia aqua est materiale Baptismi | |
| 53 | 585 principium. Et sic erit praedicatio per causam.</p><p title="III q. 66 a. 1 ad 3"><a name="49876"><span class="ref">[49876] IIIª q. 66 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 586 dicendum quod, accedente verbo ad elementum fit sacramentum, non |
| 587 quidem in ipso elemento, sed in homine, cui adhibetur elementum per | |
| 588 usum ablutionis. Et hoc etiam significat ipsum verbum quod accedit | |
| 53 | 589 ad elementum, cum dicitur, ego te baptizo, et cetera.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 66 a. 2 arg. 1"><a name="49877"><span class="ref">[49877] IIIª q. 66 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 590 sic proceditur. Videtur quod Baptismus fuerit institutus post |
| 591 Christi passionem. Causa enim praecedit effectum. Sed passio | |
| 592 Christi operatur in sacramentis novae legis. Ergo passio Christi | |
| 593 praecedit institutionem sacramentorum novae legis. Et praecipue | |
| 594 institutionem Baptismi, cum apostolus dicat, Rom. VI, <i>quicumque | |
| 595 baptizati sumus in Christo Iesu, in morte ipsius baptizati | |
| 53 | 596 sumus,</i> et cetera.</p><p title="III q. 66 a. 2 arg. 2"><a name="49878"><span class="ref">[49878] IIIª q. 66 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 597 sacramenta novae legis efficaciam habent ex mandato Christi. Sed |
| 598 Christus mandatum baptizandi dedit discipulis post passionem et | |
| 599 resurrectionem suam, <i>dicens, euntes, docete omnes gentes, | |
| 600 baptizantes eos in nomine patris</i>, etc., ut habetur Matth. ult. | |
| 601 Ergo videtur quod post passionem Christi Baptismus fuerit | |
| 53 | 602 institutus.</p><p title="III q. 66 a. 2 arg. 3"><a name="49879"><span class="ref">[49879] IIIª q. 66 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 603 Baptismus est sacramentum necessitatis, ut supra dictum est, et ita |
| 604 videtur quod ex quo Baptismus institutus fuit, homines obligarentur | |
| 605 ad Baptismum. Sed ante passionem Christi homines non obligabantur | |
| 606 ad Baptismum, quia adhuc circumcisio suam virtutem habebat, in | |
| 607 cuius loco successit Baptismus. Ergo videtur quod Baptismus non | |
| 53 | 608 fuerit institutus ante passionem Christi.</p><p title="III q. 66 a. 2 s. c."><a name="49880"><span class="ref">[49880] IIIª q. 66 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 609 quod Augustinus dicit, in quodam sermone Epiphaniae, <i>ex quo |
| 610 Christus in aquis immergitur, ex eo omnium peccata abluit aqua</i>. | |
| 611 Sed hoc fuit ante Christi passionem. Ergo Baptismus ante Christi | |
| 53 | 612 passionem fuit institutus.</p><p title="III q. 66 a. 2 co."><a name="49881"><span class="ref">[49881] IIIª q. 66 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 613 dicendum quod, sicut dictum est supra, sacramenta ex sui |
| 614 institutione habent quod conferant gratiam. Unde tunc videtur | |
| 615 aliquod sacramentum institui, quando accipit virtutem producendi | |
| 616 suum effectum. Hanc autem virtutem accepit Baptismus quando | |
| 617 Christus est baptizatus. Unde tunc vere Baptismus institutus fuit, | |
| 618 quantum ad ipsum sacramentum. Sed necessitas utendi hoc sacramento | |
| 619 indicta fuit hominibus post passionem et resurrectionem. Tum quia | |
| 620 in passione Christi terminata sunt figuralia sacramenta, quibus | |
| 621 succedit Baptismus et alia sacramenta novae legis. Tum etiam quia | |
| 622 per Baptismum configuratur homo passioni et resurrectioni Christi, | |
| 623 inquantum moritur peccato et incipit novam iustitiae vitam. Et ideo | |
| 624 oportuit Christum pati prius et resurgere quam hominibus | |
| 625 indiceretur necessitas se configurandi morti et resurrectioni | |
| 53 | 626 eius.</p><p title="III q. 66 a. 2 ad 1"><a name="49882"><span class="ref">[49882] IIIª q. 66 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 627 dicendum quod etiam ante passionem Christi Baptismus habebat |
| 628 efficaciam a Christi passione, inquantum eam praefigurabat, aliter | |
| 629 tamen quam sacramenta veteris legis. Nam illa erant figurae tantum, | |
| 630 Baptismus autem ab ipso Christo virtutem habebat iustificandi, per | |
| 53 | 631 cuius virtutem etiam ipsa passio salutifera fuit.</p><p title="III q. 66 a. 2 ad 2"><a name="49883"><span class="ref">[49883] IIIª q. 66 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 632 dicendum quod homines non debebant multiplicibus figuris arctari |
| 633 per Christum, qui venerat sua veritate figuras impletas auferre. Et | |
| 634 ideo ante passionem suam Baptismum institutum non posuit sub | |
| 635 praecepto, sed voluit ad eius exercitium homines assuefieri; et | |
| 636 praecipue in populo Iudaeorum, apud quem omnia facta figuralia | |
| 637 erant, ut Augustinus dicit, contra Faustum. Post passionem vero et | |
| 638 resurrectionem, non solum Iudaeis, sed etiam gentilibus suo | |
| 639 praecepto necessitatem Baptismi imposuit, dicens, <i>euntes, docete | |
| 53 | 640 omnes gentes</i>.</p><p title="III q. 66 a. 2 ad 3"><a name="49884"><span class="ref">[49884] IIIª q. 66 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 641 dicendum quod sacramenta non sunt obligatoria nisi quando sub |
| 642 praecepto ponuntur. Quod quidem non fuit ante passionem, ut dictum | |
| 643 est. Quod enim dominus ante passionem Nicodemo dixit, Ioan. III, | |
| 644 <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non potest | |
| 645 introire in regnum Dei</i>, magis videtur ad futurum respicere quam | |
| 53 | 646 ad praesens tempus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 66 a. 3 arg. 1"><a name="49885"><span class="ref">[49885] IIIª q. 66 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 647 proceditur. Videtur quod aqua non sit propria materia Baptismi. |
| 648 Baptismus enim, secundum Dionysium et Damascenum, habet vim | |
| 649 illuminativam. Sed illuminatio maxime competit igni. Ergo Baptismus | |
| 650 magis debet fieri in igne quam in aqua, praesertim cum Ioannes | |
| 651 Baptista, praenuntians Christi Baptismum, dicat, <i>ille vos | |
| 53 | 652 baptizabit in spiritu sancto et igni</i>.</p><p title="III q. 66 a. 3 arg. 2"><a name="49886"><span class="ref">[49886] IIIª q. 66 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 653 Baptismo significatur ablutio peccatorum. Sed multa alia sunt |
| 654 ablutiva quam aqua, sicut vinum et oleum et alia huiusmodi. Ergo | |
| 655 etiam in his potest fieri Baptismus. Non ergo aqua est propria | |
| 53 | 656 materia Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 3 arg. 3"><a name="49887"><span class="ref">[49887] IIIª q. 66 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 657 sacramenta Ecclesiae fluxerunt de latere Christi pendentis in |
| 658 cruce, ut supra dictum est. Sed inde fluxit non solum aqua, sed | |
| 659 etiam sanguis. Ergo videtur quod etiam in sanguine possit fieri | |
| 660 Baptismus. Quod etiam magis videtur convenire cum effectu Baptismi, | |
| 661 quia dicitur Apoc. I, <i>lavit nos a peccatis nostris in sanguine | |
| 53 | 662 suo</i>.</p><p title="III q. 66 a. 3 arg. 4"><a name="49888"><span class="ref">[49888] IIIª q. 66 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 663 sicut Augustinus et Beda dicunt, <i>Christus tactu suae mundissimae |
| 664 carnis vim regenerativam et purgativam contulit aquis</i>. Sed non | |
| 665 omnis aqua continuatur cum aqua Iordanis, quam Christus tetigit sua | |
| 666 carne. Ergo videtur quod non in omni aqua possit fieri Baptismus. | |
| 667 Et ita aqua, inquantum huiusmodi, non est propria materia | |
| 53 | 668 Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 3 arg. 5"><a name="49889"><span class="ref">[49889] IIIª q. 66 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 669 aqua secundum se esset propria Baptismi materia, non oporteret |
| 670 aliquid aliud fieri circa aquam, ad hoc quod in ea Baptismus | |
| 671 fieret. Sed in solemni Baptismo aqua in qua debet celebrari | |
| 672 Baptismus, exorcizatur et benedicitur. Ergo videtur quod aqua | |
| 53 | 673 secundum se non sit propria materia Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 3 s. c."><a name="49890"><span class="ref">[49890] IIIª q. 66 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 674 quod dominus dicit, Ioan. III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua |
| 53 | 675 et spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei</i>.</p><p title="III q. 66 a. 3 co."><a name="49891"><span class="ref">[49891] IIIª q. 66 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 676 dicendum quod ex institutione divina aqua est propria materia |
| 677 Baptismi. Et hoc convenienter. Primo quidem, quantum ad ipsam | |
| 678 rationem Baptismi, qui est regeneratio in spiritualem vitam, quod | |
| 679 maxime congruit aquae. Unde et semina, ex quibus generantur omnia | |
| 680 viventia, scilicet plantae et animalia, humida sunt, et ad aquam | |
| 681 pertinent. Propter quod quidam philosophi posuerunt aquam omnium | |
| 682 rerum principium. Secundo, quantum ad effectus Baptismi, quibus | |
| 683 competunt aquae proprietates. Quae sua humiditate lavat, ex quo | |
| 684 conveniens est ad significandum et causandum ablutionem peccatorum. | |
| 685 Sua frigiditate etiam temperat superfluitatem caloris, et ex hoc | |
| 686 competit ad mitigandum concupiscentiam fomitis. Sua diaphanitate | |
| 687 est luminis susceptiva, unde competit Baptismo inquantum est fidei | |
| 688 sacramentum. Tertio, quia convenit ad repraesentandum mysteria | |
| 689 Christi, quibus iustificamur. Ut enim dicit Chrysostomus, super | |
| 690 illud Ioan., <i>nisi quis renatus fuerit etc., sicut in quodam | |
| 691 sepulcro, in aqua, submergentibus nobis capita, vetus homo | |
| 692 sepelitur, et submersus deorsum occultatur, et deinde novus rursus | |
| 693 ascendit</i>. Quarto, quia ratione suae communitatis et abundantiae | |
| 694 est conveniens materia necessitati huius sacramenti, potest enim | |
| 53 | 695 ubique de facili haberi.</p><p title="III q. 66 a. 3 ad 1"><a name="49892"><span class="ref">[49892] IIIª q. 66 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 696 dicendum quod illuminatio pertinet ad ignem active. Ille autem qui |
| 697 baptizatur, non efficitur illuminans, sed illuminatus per fidem, | |
| 698 quae est ex auditu, ut dicitur Rom. X. Et ideo magis competit aqua | |
| 699 Baptismo quam ignis. Quod autem dicitur, baptizabit vos in spiritu | |
| 700 sancto et igni, potest per ignem, ut Hieronymus dicit, intelligi | |
| 701 spiritus sanctus, qui super discipulos in igneis linguis apparuit, | |
| 702 ut dicitur Act. II. Vel per ignem potest intelligi tribulatio, ut | |
| 703 Chrysostomus dicit, super Matth., quia tribulatio peccata purgat, | |
| 704 et concupiscentiam diminuit. Vel quia, ut Hilarius dicit, super | |
| 705 Matth., <i>baptizatis in spiritu sancto reliquum est consummari | |
| 53 | 706 igne iudicii</i>.</p><p title="III q. 66 a. 3 ad 2"><a name="49893"><span class="ref">[49893] IIIª q. 66 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 707 dicendum quod vinum et oleum communiter non sumuntur ad usum |
| 708 ablutionis, sicut aqua. Nec etiam ita perfecte abluunt, quia ex | |
| 709 illorum ablutione remanet aliqua infectio quantum ad odorem, quod | |
| 710 non contingit de aqua. Illa etiam non ita communiter et abundanter | |
| 53 | 711 habentur sicut aqua.</p><p title="III q. 66 a. 3 ad 3"><a name="49894"><span class="ref">[49894] IIIª q. 66 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 712 dicendum quod ex latere Christi fluxit aqua ad abluendum, sanguis |
| 713 autem ad redimendum. Et ideo sanguis competit sacramento | |
| 714 Eucharistiae, aqua autem sacramento Baptismi. Qui tamen habet vim | |
| 53 | 715 ablutivam ex virtute sanguinis Christi.</p><p title="III q. 66 a. 3 ad 4"><a name="49895"><span class="ref">[49895] IIIª q. 66 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 716 dicendum quod virtus Christi derivata est ad omnem aquam, non |
| 717 propter continuitatem loci, sed propter similitudinem speciei, ut | |
| 718 dicit Augustinus, in quodam sermone Epiphaniae, <i>quae de | |
| 719 salvatoris Baptismate benedictio fluxit, tanquam fluvius | |
| 720 spiritalis, omnium gurgitum tractus, universorum fontium venas | |
| 53 | 721 implevit</i>.</p><p title="III q. 66 a. 3 ad 5"><a name="49896"><span class="ref">[49896] IIIª q. 66 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 722 dicendum quod illa benedictio quae adhibetur aquae, non est de |
| 723 necessitate Baptismi, sed pertinet ad quandam solemnitatem, per | |
| 724 quam excitatur devotio fidelium, et impeditur astutia Daemonis, ne | |
| 53 | 725 impediat Baptismi effectum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 66 a. 4 arg. 1"><a name="49897"><span class="ref">[49897] IIIª q. 66 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 726 proceditur. Videtur quod ad Baptismum non requiratur aqua simplex. |
| 727 Aqua enim quae apud nos est, non est aqua pura, quod praecipue | |
| 728 apparet de aqua maris, in qua plurimum admiscetur de terrestri, ut | |
| 729 patet per philosophum, in libro Meteorol. Et tamen in tali aqua | |
| 730 potest fieri Baptismus. Ergo non requiritur aqua simplex et pura ad | |
| 53 | 731 Baptismum.</p><p title="III q. 66 a. 4 arg. 2"><a name="49898"><span class="ref">[49898] IIIª q. 66 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 732 solemni celebratione Baptismi aquae infunditur chrisma. Sed hoc |
| 733 videtur impedire puritatem et simplicitatem aquae. Ergo aqua pura | |
| 53 | 734 et simplex non requiritur ad Baptismum.</p><p title="III q. 66 a. 4 arg. 3"><a name="49899"><span class="ref">[49899] IIIª q. 66 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 735 aqua fluens de latere Christi pendentis in cruce fuit significativa |
| 736 Baptismi, ut dictum est. Sed aqua illa non videtur fuisse aqua | |
| 737 pura, eo quod in corpore mixto, cuiusmodi fuit corpus Christi, non | |
| 738 sunt elementa in actu. Ergo videtur quod non requiratur aqua pura | |
| 53 | 739 vel simplex ad Baptismum.</p><p title="III q. 66 a. 4 arg. 4"><a name="49900"><span class="ref">[49900] IIIª q. 66 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 740 lixivium non videtur esse aqua pura, habet enim contrarias |
| 741 proprietates aquae, scilicet calefaciendi et desiccandi. Et tamen | |
| 742 in lixivio videtur posse fieri Baptismus, sicut et in aquis | |
| 743 balneorum, quae transeunt per venas sulphureas, sicut et lixivium | |
| 744 colatur per cineres. Ergo videtur quod aqua simplex non requiratur | |
| 53 | 745 ad Baptismum.</p><p title="III q. 66 a. 4 arg. 5"><a name="49901"><span class="ref">[49901] IIIª q. 66 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 746 aqua rosacea generatur per sublimationem a rosis, sicut etiam aquae |
| 747 alchimicae generantur per sublimationem ab aliquibus corporibus. | |
| 748 Sed in his aquis, ut videtur, potest fieri Baptismus, sicut et in | |
| 749 aquis pluvialibus, quae per sublimationem vaporum generantur. Cum | |
| 750 igitur huiusmodi aquae non sint purae et simplices, videtur quod | |
| 53 | 751 aqua pura et simplex non requiratur ad Baptismum.</p><p title="III q. 66 a. 4 s. c."><a name="49902"><span class="ref">[49902] IIIª q. 66 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 752 quod propria materia Baptismi est aqua, ut dictum est. Sed speciem |
| 753 aquae non habet nisi aqua simplex. Ergo aqua pura et simplex ex | |
| 53 | 754 necessitate requiritur ad Baptismum.</p><p title="III q. 66 a. 4 co."><a name="49903"><span class="ref">[49903] IIIª q. 66 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 755 dicendum quod aqua suam puritatem et simplicitatem potest amittere |
| 756 dupliciter, uno modo, per mixtionem alterius corporis; alio modo, | |
| 757 per alterationem. Utrumque autem horum contingit fieri dupliciter, | |
| 758 scilicet per artem, et per naturam. Ars autem deficit ab operatione | |
| 759 naturae, quia natura dat formam substantialem, quod ars facere non | |
| 760 potest, sed omnes formae artificiales sunt accidentales; nisi forte | |
| 761 apponendo proprium agens ad propriam materiam, sicut ignem | |
| 762 combustibili, per quem modum a quibusdam quaedam animalia per | |
| 763 putrefactionem generantur. Quaecumque igitur transmutatio circa | |
| 764 aquam facta est per artem, sive commiscendo sive alterando, non | |
| 765 transmutatur species aquae. Unde in tali aqua potest fieri | |
| 766 Baptismus, nisi forte aqua admisceatur per artem in tam parva | |
| 767 quantitate alicui corpori quod compositum magis sit aliud quam | |
| 768 aqua; sicut lutum magis est terra quam aqua, et vinum lymphatum | |
| 769 magis est vinum quam aqua. Sed transmutatio quae fit a natura, | |
| 770 quandoque quidem speciem aquae solvit, et hoc fit quando aqua | |
| 771 efficitur per naturam de substantia alicuius corporis mixti; sicut | |
| 772 aqua conversa in liquorem uvae est vinum, unde non habet speciem | |
| 773 aquae. Aliquando autem fit per naturam transmutatio aquae sine | |
| 774 solutione speciei, et hoc tam per alterationem, sicut patet de aqua | |
| 775 calefacta a sole; quam etiam per mixtionem, sicut patet de aqua | |
| 776 fluminis turbida ex permixtione terrestrium partium. Sic igitur | |
| 777 dicendum est quod in qualibet aqua, qualitercumque transmutata, | |
| 778 dummodo non solvatur species aquae, potest fieri Baptismus. Si | |
| 53 | 779 autem solvatur species aquae, non potest fieri Baptismus.</p><p title="III q. 66 a. 4 ad 1"><a name="49904"><span class="ref">[49904] IIIª q. 66 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 780 dicendum quod transmutatio facta in aqua maris, et in aliis aquis |
| 781 quae penes nos sunt, non est tanta quae solvat speciem aquae. Et | |
| 53 | 782 ideo in huiusmodi aquis potest fieri Baptismus.</p><p title="III q. 66 a. 4 ad 2"><a name="49905"><span class="ref">[49905] IIIª q. 66 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 783 dicendum quod admixtio chrismatis non solvit speciem aquae. Sicut |
| 784 nec etiam aqua decoctionis carnium, aut aliorum huiusmodi, nisi | |
| 785 forte sit facta tanta resolutio corporum lixatorum in aqua quod | |
| 786 liquor plus habeat de aliena substantia quam de aqua; quod ex | |
| 787 spissitudine perspici potest. Si tamen ex liquore sic inspissato | |
| 788 exprimatur aqua subtilis, potest in ea fieri Baptismus, sicut et in | |
| 789 aqua quae exprimitur ex luto, licet in luto Baptismus fieri non | |
| 53 | 790 possit.</p><p title="III q. 66 a. 4 ad 3"><a name="49906"><span class="ref">[49906] IIIª q. 66 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 791 dicendum quod aqua fluens de latere Christi pendentis in cruce non |
| 792 fuit humor phlegmaticus, ut quidam dixerunt. In tali enim humore | |
| 793 non posset fieri Baptismus, sicut nec in sanguine animalis, aut in | |
| 794 vino, aut in quocumque liquore alicuius plantae. Fuit autem aqua | |
| 795 pura miraculose egrediens a corpore mortuo, sicut et sanguis, ad | |
| 796 comprobandam veritatem dominici corporis, contra Manichaeorum | |
| 797 errorem, ut scilicet per aquam, quae est unum quatuor elementorum, | |
| 798 ostenderetur corpus Christi vere fuisse compositum ex quatuor | |
| 799 elementis; per sanguinem vero ostenderetur esse compositum ex | |
| 53 | 800 quatuor humoribus.</p><p title="III q. 66 a. 4 ad 4"><a name="49907"><span class="ref">[49907] IIIª q. 66 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 801 dicendum quod in lixivio, et in aquis sulphureorum balneorum, |
| 802 potest fieri Baptismus, quia tales aquae non incorporantur per | |
| 803 artem vel naturam aliquibus corporibus mixtis, sed solum | |
| 804 alterationem quandam recipiunt ex hoc quod transeunt per aliqua | |
| 53 | 805 corpora.</p><p title="III q. 66 a. 4 ad 5"><a name="49908"><span class="ref">[49908] IIIª q. 66 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 806 dicendum quod aqua rosacea est liquor rosae resolutus. Unde in ea |
| 807 non potest fieri Baptismus. Et, eadem ratione, nec in aquis | |
| 808 alchimicis, sicut in vino. Nec est eadem ratio de aquis | |
| 809 pluvialibus, quae generantur ex maiori parte ex subtiliatione | |
| 810 vaporum resolutorum ex aquis, minimum autem ibi est de liquoribus | |
| 811 corporum mixtorum, qui tamen per huiusmodi sublimationem, virtute | |
| 812 naturae, quae est fortior arte, resolvuntur in veram aquam, quod | |
| 813 ars facere non potest. Unde aqua pluvialis nullam proprietatem | |
| 814 retinet alicuius corporis mixti, quod de aquis rosaceis et de aquis | |
| 53 | 815 alchimicis dici non potest.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 66 a. 5 arg. 1"><a name="49909"><span class="ref">[49909] IIIª q. 66 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 816 proceditur. Videtur quod haec non sit conveniens forma Baptismi, |
| 817 <i>ego te baptizo in nomine patris et filii et spiritus sancti</i>. | |
| 818 Actus enim magis debet attribui principali agenti quam ministro. | |
| 819 Sed in sacramento minister agit ut instrumentum, ut supra dictum | |
| 820 est, principale autem agens in Baptismo est Christus, secundum | |
| 821 illud Ioan. I, <i>super quem videris spiritum descendentem et | |
| 822 manentem, hic est qui baptizat</i>. Inconvenienter ergo minister | |
| 823 dicit, ego te baptizo, praesertim quia in hoc quod dicitur baptizo, | |
| 53 | 824 intelligitur ego, et sic videtur superflue apponi.</p><p title="III q. 66 a. 5 arg. 2"><a name="49910"><span class="ref">[49910] IIIª q. 66 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, non |
| 28 | 825 oportet quod ille qui aliquem actum exercet, de actu exercito |
| 826 faciat mentionem, sicut ille qui docet, non oportet quod dicat, ego | |
| 827 vos doceo. Dominus autem simul tradidit praeceptum baptizandi et | |
| 828 docendi, dicens, <i>euntes, docete omnes gentes</i>, et cetera. | |
| 829 Ergo non oportet quod in forma Baptismi fiat mentio de actu | |
| 53 | 830 Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 5 arg. 3"><a name="49911"><span class="ref">[49911] IIIª q. 66 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 831 ille qui baptizatur, quandoque non intelligit verba, puta si sit |
| 832 surdus aut puer. Frustra autem ad talem sermo dirigitur, secundum | |
| 833 illud Eccli., <i>ubi non est auditus, non effundas sermonem</i>. | |
| 834 Ergo inconvenienter dicitur, ego te baptizo, sermone directo ad eum | |
| 53 | 835 qui baptizatur.</p><p title="III q. 66 a. 5 arg. 4"><a name="49912"><span class="ref">[49912] IIIª q. 66 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 836 contingit simul plures baptizari a pluribus, sicut apostoli |
| 837 baptizaverunt una die tria millia, et alia die quinque millia, ut | |
| 838 dicitur Act. II et IV. Non ergo debet forma Baptismi determinari in | |
| 839 singulari numero, ut dicatur, ego te baptizo, sed potest dici, nos | |
| 53 | 840 vos baptizamus.</p><p title="III q. 66 a. 5 arg. 5"><a name="49913"><span class="ref">[49913] IIIª q. 66 a. 5 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 841 Baptismus virtutem habet a passione Christi. Sed per formam |
| 842 Baptismus sanctificatur. Ergo videtur quod in forma Baptismi debeat | |
| 53 | 843 fieri mentio de passione Christi.</p><p title="III q. 66 a. 5 arg. 6"><a name="49914"><span class="ref">[49914] IIIª q. 66 a. 5 arg. 6</span></a> Praeterea, |
| 28 | 844 nomen designat proprietatem rei. Sed tres sunt proprietates |
| 845 personales divinarum personarum, ut in prima parte dictum est. Non | |
| 846 ergo debet dici, in nomine patris et filii et spiritus sancti, sed, | |
| 53 | 847 in nominibus.</p><p title="III q. 66 a. 5 arg. 7"><a name="49915"><span class="ref">[49915] IIIª q. 66 a. 5 arg. 7</span></a> Praeterea, |
| 28 | 848 persona patris non solum significatur nomine patris, sed etiam |
| 849 nomine innascibilis et genitoris; filius etiam significatur nomine | |
| 850 verbi et imaginis et geniti; spiritus etiam sanctus potest | |
| 851 significari nomine doni et amoris, et nomine procedentis. Ergo | |
| 53 | 852 videtur quod etiam his nominibus utendo perficitur Baptismus.</p><p title="III q. 66 a. 5 s. c."><a name="49916"><span class="ref">[49916] IIIª q. 66 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 853 quod dominus dicit, Matth. ult., <i>euntes, docete omnes gentes, |
| 854 baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus | |
| 53 | 855 sancti</i>.</p><p title="III q. 66 a. 5 co."><a name="49917"><span class="ref">[49917] IIIª q. 66 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 856 dicendum quod Baptismus per suam formam consecratur, secundum illud |
| 857 Ephes. V, <i>mundans eam lavacro aquae in verbo vitae</i>, et | |
| 858 Augustinus dicit, in libro de unico Baptismo, quod <i>Baptismus | |
| 859 verbis evangelicis consecratur</i>. Et ideo oportet quod in forma | |
| 860 Baptismi exprimatur causa Baptismi. Est autem eius duplex causa, | |
| 861 una quidem principalis, a qua virtutem habet, quae est sancta | |
| 862 Trinitas; alia autem est instrumentalis, scilicet minister, qui | |
| 863 tradit exterius sacramentum. Et ideo debet in forma Baptismi de | |
| 864 utraque fieri mentio. Minister autem tangitur cum dicitur, ego te | |
| 865 baptizo, causa autem principalis, cum dicitur, in nomine patris et | |
| 866 filii et spiritus sancti. Unde haec est conveniens forma Baptismi, | |
| 867 <i>ego te baptizo in nomine patris et filii et spiritus | |
| 53 | 868 sancti</i>.</p><p title="III q. 66 a. 5 ad 1"><a name="49918"><span class="ref">[49918] IIIª q. 66 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 869 dicendum quod actio attribuitur instrumento sicut immediate agenti, |
| 870 attribuitur autem principali agenti sicut in cuius virtute | |
| 871 instrumentum agit. Et ideo in forma Baptismi convenienter | |
| 872 significatur minister ut exercens actum Baptismi, per hoc quod | |
| 873 dicitur, ego te baptizo, et ipse dominus baptizandi actum attribuit | |
| 874 ministris, dicens, baptizantes eos, et cetera. Causa autem | |
| 875 principalis significatur ut in cuius virtute sacramentum agitur, | |
| 876 per hoc quod dicitur, <i>in nomine patris et filii et spiritus | |
| 877 sancti</i>, non enim Christus baptizat sine patre et spiritu | |
| 878 sancto. Graeci autem non attribuunt actum Baptismi ministris, ad | |
| 879 evitandum antiquorum errorem, qui virtutem Baptismi Baptistis | |
| 880 attribuebant, dicentes, <i>ego sum Pauli, et ego Cephae</i>. Et | |
| 881 ideo dicunt, <i>baptizetur servus Christi talis in nomine | |
| 882 patris,</i> et cetera. Et quia exprimitur actus exercitus per | |
| 883 ministrum cum invocatione Trinitatis, verum perficitur sacramentum. | |
| 884 Quod autem additur ego in forma nostra, non est de substantia | |
| 53 | 885 formae, sed ponitur ad maiorem expressionem intentionis.</p><p title="III q. 66 a. 5 ad 2"><a name="49919"><span class="ref">[49919] IIIª q. 66 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 886 dicendum quod, quia ablutio hominis in aqua propter multa fieri |
| 887 potest, oportet quod determinetur in verbis formae ad quid fiat. | |
| 888 Quod quidem non fit per hoc quod dicitur, <i>in nomine patris et | |
| 889 filii et spiritus sancti</i>, quia omnia in tali nomine facere | |
| 890 debemus, ut habetur Coloss. III. Et ideo, si non exprimatur actus | |
| 891 Baptismi, vel per modum nostrum vel per modum Graecorum, non | |
| 892 perficitur sacramentum, secundum illam decretalem Alexandri III, | |
| 893 <i>si quis puerum ter in aquam merserit in nomine patris et filii | |
| 894 et spiritus sancti amen, et non dixerit, ego te baptizo in nomine | |
| 895 patris et filii et spiritus sancti amen, non est puer | |
| 53 | 896 baptizatus</i>.</p><p title="III q. 66 a. 5 ad 3"><a name="49920"><span class="ref">[49920] IIIª q. 66 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 897 dicendum quod verba quae proferuntur in formis sacramentorum, non |
| 898 pronuntiantur solum causa significandi, sed etiam causa efficiendi, | |
| 899 inquantum habent efficaciam ab illo verbo per quod facta sunt | |
| 900 omnia. Et ideo convenienter diriguntur non solum ad homines, sed | |
| 901 etiam ad creaturas insensibiles, ut cum dicitur, <i>exorcizo te, | |
| 53 | 902 creatura salis</i>.</p><p title="III q. 66 a. 5 ad 4"><a name="49921"><span class="ref">[49921] IIIª q. 66 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 903 dicendum quod plures simul non possunt unum baptizare, quia actus |
| 904 multiplicatur secundum multiplicationem agentium, si perfecte ab | |
| 905 unoquoque agatur. Et sic, si convenirent duo quorum unus esset | |
| 906 mutus, qui non posset proferre verba, et alius carens manibus, qui | |
| 907 non posset exercere actum, non possent ambo simul baptizare, uno | |
| 908 dicente verba et alio exercente actum. Possunt autem, si necessitas | |
| 909 exigit, plures simul baptizari, quia nullus eorum recipiet nisi | |
| 910 unum Baptismum. Sed tunc oportebit dicere, ego baptizo vos. Nec | |
| 911 erit mutatio formae, quia vos nihil aliud est quam te et te. Quod | |
| 912 autem dicitur nos, non est idem quod ego et ego, sed, ego et tu, et | |
| 913 sic iam mutaretur forma. Similiter autem mutaretur forma si | |
| 914 diceretur, ego baptizo me. Et ideo nullus potest baptizare seipsum. | |
| 915 Propter quod etiam Christus a Ioanne voluit baptizari, ut dicitur | |
| 53 | 916 extra, de Baptismo et eius effectu, cap. debitum.</p><p title="III q. 66 a. 5 ad 5"><a name="49922"><span class="ref">[49922] IIIª q. 66 a. 5 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 917 dicendum quod passio Christi, etsi sit principalis causa respectu |
| 918 ministri, est tamen causa instrumentalis respectu sanctae | |
| 919 Trinitatis. Et ideo potius commemoratur Trinitas quam passio | |
| 53 | 920 Christi.</p><p title="III q. 66 a. 5 ad 6"><a name="49923"><span class="ref">[49923] IIIª q. 66 a. 5 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 28 | 921 dicendum quod, etsi sint tria nomina personalia trium personarum, |
| 922 est tamen unum nomen essentiale. Virtus autem divina, quae operatur | |
| 923 in Baptismo, ad essentiam pertinet. Et ideo dicitur in nomine, et | |
| 53 | 924 non in nominibus.</p><p title="III q. 66 a. 5 ad 7"><a name="49924"><span class="ref">[49924] IIIª q. 66 a. 5 ad 7</span></a> Ad septimum |
| 28 | 925 dicendum quod, sicut aqua sumitur ad Baptismum quia eius usus est |
| 926 communior ad abluendum, ita ad significandum tres personas in forma | |
| 927 Baptismi assumuntur illa nomina quibus communius consueverunt | |
| 928 nominari personae in illa lingua. Nec in aliis nominibus perficitur | |
| 53 | 929 sacramentum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 66 a. 6 arg. 1"><a name="49925"><span class="ref">[49925] IIIª q. 66 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 930 proceditur. Videtur quod in nomine Christi possit dari Baptismus. |
| 931 Sicut enim <i>una est fides, et unum Baptisma</i>, ut dicitur | |
| 932 Ephes. IV. Sed Act. VIII dicitur quod <i>in nomine Iesu Christi | |
| 933 baptizabantur viri et mulieres</i>. Ergo etiam nunc potest dari | |
| 53 | 934 Baptismus in nomine Christi.</p><p title="III q. 66 a. 6 arg. 2"><a name="49926"><span class="ref">[49926] IIIª q. 66 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 935 Ambrosius dicit, <i>si Christum dicas, et patrem, a quo unctus est, |
| 936 et ipsum qui unctus est, filium, et spiritum, quo unctus est, | |
| 937 designasti</i>. Sed in nomine Trinitatis potest fieri Baptismus. | |
| 53 | 938 Ergo et in nomine Christi.</p><p title="III q. 66 a. 6 arg. 3"><a name="49927"><span class="ref">[49927] IIIª q. 66 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 939 Nicolaus Papa, ad consulta Bulgarorum respondens, dicit, <i>qui in |
| 940 nomine sanctae Trinitatis, vel tantum in nomine Christi, sicut in | |
| 941 actibus apostolorum legitur, baptizati sunt, unum quippe idemque | |
| 942 est, ut sanctus ait Ambrosius, rebaptizari non debent</i>. | |
| 943 Rebaptizarentur autem si in hac forma baptizati sacramentum | |
| 944 Baptismi non reciperent. Ergo potest consecrari Baptismus in nomine | |
| 53 | 945 Christi sub hac forma, ego te baptizo in nomine Christi.</p><p title="III q. 66 a. 6 s. c."><a name="49928"><span class="ref">[49928] IIIª q. 66 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 946 quod Pelagius Papa scribit Gaudentio episcopo, <i>si hi qui in |
| 947 locis dilectionis tuae vicinis commorari dicuntur, se solummodo in | |
| 948 nomine domini baptizatos fuisse confitentur, sine cuiusquam | |
| 949 dubitationis ambiguo, eos ad fidem Catholicam venientes in sanctae | |
| 950 Trinitatis nomine baptizabis</i>. Didymus etiam dicit, in libro de | |
| 951 spiritu sancto, <i>licet quis possit existere mentis alienae qui | |
| 952 ita baptizaret ut unum de praedictis nominibus, scilicet trium | |
| 53 | 953 personarum, praetermittat, sine perfectione baptizabit</i>.</p><p title="III q. 66 a. 6 co."><a name="49929"><span class="ref">[49929] IIIª q. 66 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 954 dicendum quod, sicut supra dictum est, sacramenta habent efficaciam |
| 955 ab institutione Christi. Et ideo, si praetermittatur aliquid eorum | |
| 956 quae Christus instituit circa aliquod sacramentum, efficacia caret, | |
| 957 nisi ex speciali dispensatione eius, qui virtutem suam sacramentis | |
| 958 non alligavit. Christus autem instituit sacramentum Baptismi dari | |
| 959 cum invocatione Trinitatis. Et ideo quidquid desit ad invocationem | |
| 960 plenam Trinitatis, tollit integritatem Baptismi. Nec obstat quod in | |
| 961 nomine unius personae intelligitur alia, sicut in nomine patris | |
| 962 intelligitur filius; aut quod ille qui nominat unam solam personam, | |
| 963 potest habere rectam fidem de tribus. Quia ad sacramentum, sicut | |
| 964 requiritur materia sensibilis, ita et forma sensibilis. Unde non | |
| 965 sufficit intellectus vel fides Trinitatis ad perfectionem | |
| 966 sacramenti, nisi sensibilibus verbis Trinitas exprimatur. Unde et | |
| 967 in Baptismo Christi, ubi fuit origo sanctificationis nostri | |
| 968 Baptismi, affuit Trinitas sensibilibus, scilicet pater in voce, | |
| 53 | 969 filius in humana natura, spiritus sanctus in columba.</p><p title="III q. 66 a. 6 ad 1"><a name="49930"><span class="ref">[49930] IIIª q. 66 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 970 dicendum quod ex speciali Christi revelatione apostoli in primitiva |
| 971 Ecclesia in nomine Christi baptizabant, ut nomen Christi, quod erat | |
| 972 odiosum Iudaeis et gentibus, honorabile redderetur, per hoc quod ad | |
| 53 | 973 eius invocationem spiritus sanctus dabatur in Baptismo.</p><p title="III q. 66 a. 6 ad 2"><a name="49931"><span class="ref">[49931] IIIª q. 66 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 974 dicendum quod Ambrosius assignat rationem quare convenienter talis |
| 975 dispensatio fieri potuit in primitiva Ecclesia, quia scilicet in | |
| 976 nomine Christi tota Trinitas intelligitur; et ideo servabatur ad | |
| 977 minus integritate intelligibili forma quam Christus tradidit in | |
| 53 | 978 Evangelio.</p><p title="III q. 66 a. 6 ad 3"><a name="49932"><span class="ref">[49932] IIIª q. 66 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 979 dicendum quod Nicolaus Papa dictum suum confirmat ex duobus |
| 980 praemissis. Et ideo eius responsio patet ex primis duabus | |
| 53 | 981 solutionibus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 66 a. 7 arg. 1"><a name="49933"><span class="ref">[49933] IIIª q. 66 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 982 sic proceditur. Videtur quod immersio in aqua sit de necessitate |
| 983 Baptismi. Ut enim dicitur Ephes. IV, <i>una fides, unum | |
| 984 Baptisma</i>. Sed apud multos communis modus baptizandi est per | |
| 985 immersionem. Ergo videtur quod non possit esse Baptismus sine | |
| 53 | 986 immersione.</p><p title="III q. 66 a. 7 arg. 2"><a name="49934"><span class="ref">[49934] IIIª q. 66 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 987 apostolus dicit, Rom. VI, <i>quicumque baptizati sumus in Christo |
| 988 Iesu, in morte ipsius baptizati sumus, consepulti enim sumus cum | |
| 989 illo per Baptismum in morte</i>. Sed hoc fit per immersionem, dicit | |
| 990 enim Chrysostomus, super illud Ioan. III, <i>nisi quis renatus | |
| 991 fuerit ex aqua et spiritu sancto, etc., sicut in quodam sepulcro, | |
| 992 in aqua, submergentibus nobis capita, vetus homo sepelitur, et | |
| 993 submersus deorsum occultatur, deinde novus rursus ascendit</i>. | |
| 53 | 994 Ergo videtur quod immersio sit de necessitate Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 7 arg. 3"><a name="49935"><span class="ref">[49935] IIIª q. 66 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 995 sine immersione totius corporis posset fieri Baptismus, sequeretur |
| 996 quod pari ratione sufficeret quamlibet partem aqua perfundi. Sed | |
| 997 hoc videtur inconveniens, quia originale peccatum, contra quod | |
| 998 praecipue datur Baptismus, non est in una tantum corporis parte. | |
| 999 Ergo videtur quod requiratur immersio ad Baptismum, et non | |
| 53 | 1000 sufficiat sola aspersio.</p><p title="III q. 66 a. 7 s. c."><a name="49936"><span class="ref">[49936] IIIª q. 66 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1001 quod Heb. X dicitur, <i>accedamus ad eum vero corde in plenitudine |
| 1002 fidei, aspersi corda a conscientia mala, et abluti corpus aqua | |
| 53 | 1003 munda</i>.</p><p title="III q. 66 a. 7 co."><a name="49937"><span class="ref">[49937] IIIª q. 66 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1004 dicendum quod aqua assumitur in sacramento Baptismi ad usum |
| 1005 ablutionis corporalis, per quam significatur interior ablutio | |
| 1006 peccatorum. Ablutio autem fieri potest per aquam non solum per | |
| 1007 modum immersionis, sed etiam per modum aspersionis vel effusionis. | |
| 1008 Et ideo, quamvis tutius sit baptizare per modum immersionis, quia | |
| 1009 hoc habet communior usus; potest tamen fieri Baptismus per modum | |
| 1010 aspersionis; vel etiam per modum effusionis, secundum illud Ezech. | |
| 1011 XXXVI, <i>effundam super vos aquam mundam</i>, sicut et beatus | |
| 1012 Laurentius legitur baptizasse. Et hoc praecipue propter | |
| 1013 necessitatem. Vel quia est magna multitudo baptizandorum, sicut | |
| 1014 patet Act. II et IV, ubi dicitur quod crediderunt una die tria | |
| 1015 millia, et alia quinque millia. Quandoque autem potest imminere | |
| 1016 necessitas propter paucitatem aquae; vel propter debilitatem | |
| 1017 ministri, qui non potest sustentare baptizandum; vel propter | |
| 1018 debilitatem baptizandi, cui posset imminere periculum mortis ex | |
| 1019 immersione. Et ideo dicendum est quod immersio non est de | |
| 53 | 1020 necessitate Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 7 ad 1"><a name="49938"><span class="ref">[49938] IIIª q. 66 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1021 dicendum quod ea quae sunt per accidens, non variant substantiam |
| 1022 rei. Per se autem requiritur ad Baptismum corporalis ablutio per | |
| 1023 aquam, unde et Baptismus lavacrum nominatur, secundum illud Ephes. | |
| 1024 V, <i>mundans eam lavacro aquae in verbo vitae</i>. Sed quod fiat | |
| 1025 ablutio hoc vel illo modo, accidit Baptismo. Et ideo talis | |
| 53 | 1026 diversitas non tollit unitatem Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 7 ad 2"><a name="49939"><span class="ref">[49939] IIIª q. 66 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1027 dicendum quod in immersione expressius repraesentatur figura |
| 1028 sepulturae Christi, et ideo hic modus baptizandi est communior et | |
| 1029 laudabilior. Sed in aliis modis baptizandi repraesentatur aliquo | |
| 1030 modo, licet non ita expresse, nam, quocumque modo fiat ablutio, | |
| 1031 corpus hominis, vel aliqua pars eius, aquae supponitur, sicut | |
| 53 | 1032 corpus Christi fuit positum sub terra.</p><p title="III q. 66 a. 7 ad 3"><a name="49940"><span class="ref">[49940] IIIª q. 66 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1033 dicendum quod principalis pars corporis, praecipue quantum ad |
| 1034 exteriora membra, est caput, in quo vigent omnes sensus et | |
| 1035 interiores et exteriores. Et ideo, si totum corpus aqua non possit | |
| 1036 perfundi, propter aquae paucitatem vel propter aliquam aliam | |
| 1037 causam, oportet caput perfundere, in quo manifestatur principium | |
| 1038 animalis vitae. Et licet per membra quae generationi deserviunt | |
| 1039 peccatum originale traducatur, non tamen sunt membra illa potius | |
| 1040 aspergenda quam caput, quia per Baptismum non tollitur transmissio | |
| 1041 originalis in prolem per actum generationis, sed liberatur anima a | |
| 1042 macula et reatu peccati quod incurrit. Et ideo debet praecipue | |
| 1043 lavari illa pars corporis in qua manifestantur opera animae. In | |
| 1044 veteri tamen lege remedium contra originale peccatum institutum | |
| 1045 erat in membro generationis, quia adhuc ille per quem originale | |
| 1046 erat amovendum, nasciturus erat ex semine Abrahae, cuius fidem | |
| 53 | 1047 circumcisio significabat, ut dicitur Rom. IV.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 66 a. 8 arg. 1"><a name="49941"><span class="ref">[49941] IIIª q. 66 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 1048 proceditur. Videtur quod trina immersio sit de necessitate |
| 1049 Baptismi. Dicit enim Augustinus, in quodam sermone de symbolo ad | |
| 1050 baptizatos, <i>recte tertio mersi estis, quia accepistis Baptismum | |
| 1051 in nomine Trinitatis. Recte tertio mersi estis, quia accepistis | |
| 1052 Baptismum in nomine Iesu Christi, qui tertia die resurrexit a | |
| 1053 mortuis. Illa enim tertio repetita immersio typum dominicae | |
| 1054 exprimit sepulturae, per quam Christo consepulti estis in | |
| 1055 Baptismo</i>. Sed utrumque videtur ad necessitatem Baptismi | |
| 1056 pertinere, scilicet et quod significetur in Baptismo Trinitas | |
| 1057 personarum; et quod fiat configuratio ad sepulturam Christi. Ergo | |
| 53 | 1058 videtur quod trina immersio sit de necessitate Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 8 arg. 2"><a name="49942"><span class="ref">[49942] IIIª q. 66 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1059 sacramenta ex mandato Christi efficaciam habent. Sed trina immersio |
| 1060 est ex mandato Christi, scripsit enim Pelagius Papa Gaudentio | |
| 1061 episcopo, <i>evangelicum praeceptum, ipso domino Deo et salvatore | |
| 1062 nostro Iesu Christo tradente, nos admonet in nomine Trinitatis, | |
| 1063 trina etiam immersione, sanctum Baptismum unicuique tribuere</i>. | |
| 1064 Ergo, sicut baptizare in nomine Trinitatis est de necessitate | |
| 1065 Baptismi, ita baptizare trina immersione videtur esse de | |
| 53 | 1066 necessitate Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 8 arg. 3"><a name="49943"><span class="ref">[49943] IIIª q. 66 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 1067 trina immersio non sit de necessitate Baptismi, ergo ad primam |
| 1068 immersionem aliquis Baptismi consequitur sacramentum. Si vero | |
| 1069 addatur secunda et tertia, videtur quod secundo vel tertio | |
| 1070 baptizetur, quod est inconveniens. Non ergo una immersio sufficit | |
| 1071 ad sacramentum Baptismi, sed trina videtur esse de necessitate | |
| 53 | 1072 ipsius.</p><p title="III q. 66 a. 8 s. c."><a name="49944"><span class="ref">[49944] IIIª q. 66 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1073 quod Gregorius scribit Leandro episcopo, <i>reprehensibile esse |
| 1074 nullatenus potest infantem in Baptismate vel tertio vel semel | |
| 1075 immergere, quoniam et in tribus immersionibus personarum Trinitas, | |
| 53 | 1076 et una potest divinitatis singularitas designari</i>.</p><p title="III q. 66 a. 8 co."><a name="49945"><span class="ref">[49945] IIIª q. 66 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1077 dicendum quod, sicut prius dictum est, ad Baptismum per se |
| 1078 requiritur ablutio aquae, quae est de necessitate sacramenti, modus | |
| 1079 autem ablutionis per accidens se habet ad sacramentum. Et ideo, | |
| 1080 sicut ex praedicta auctoritate Gregorii patet, quantum est de se, | |
| 1081 utrumque licite fieri potest, scilicet et semel et ter immergere, | |
| 1082 quia unica immersione significatur unitas mortis Christi, et unitas | |
| 1083 deitatis; per trinam autem immersionem significatur triduum | |
| 1084 sepulturae Christi, et etiam Trinitas personarum. Sed diversis ex | |
| 1085 causis, secundum ordinationem Ecclesiae, quandoque institutus est | |
| 1086 unus modus, quandoque alius. Quia enim a principio nascentis | |
| 1087 Ecclesiae quidam de Trinitate male sentiebant, Christum purum | |
| 1088 hominem aestimantes, nec dici filium Dei et Deum nisi per meritum | |
| 1089 eius, quod praecipue fuit in morte, ideo non baptizabant in nomine | |
| 1090 Trinitatis, sed in commemorationem mortis Christi, et una | |
| 1091 immersione. Quod reprobatum fuit in primitiva Ecclesia. Unde in | |
| 1092 canonibus apostolorum legitur, <i>si quis presbyter aut episcopus | |
| 1093 non trinam immersionem unius ministerii, sed semel mergat in | |
| 1094 Baptismate, quod dari a quibusdam dicitur in morte domini, | |
| 1095 deponatur, non enim nobis dixit dominus, in morte mea baptizate, | |
| 1096 sed, in nomine patris et filii et spiritus sancti</i>. Postmodum | |
| 1097 vero inolevit quorundam schismaticorum et haereticorum error | |
| 1098 homines rebaptizantium, sicut de Donatistis Augustinus narrat, | |
| 1099 super Ioan. Et ideo, in detestationem erroris eorum, fuit statutum | |
| 1100 in Concilio Toletano quod fieret una sola immersio, ubi sic | |
| 1101 legitur, <i>propter vitandum schismatis scandalum, vel haeretici | |
| 1102 dogmatis usum, simplam teneamus Baptismi immersionem</i>. Sed, | |
| 1103 cessante tali causa, communiter observatur in Baptismo trina | |
| 1104 immersio. Et ideo graviter peccaret aliter baptizans, quasi ritum | |
| 53 | 1105 Ecclesiae non observans. Nihilominus tamen esset Baptismus.</p><p title="III q. 66 a. 8 ad 1"><a name="49946"><span class="ref">[49946] IIIª q. 66 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1106 dicendum quod Trinitas est sicut agens principale in Baptismo. |
| 1107 Similitudo autem agentis pervenit ad effectum secundum formam, et | |
| 1108 non secundum materiam. Et ideo significatio Trinitatis fit in | |
| 1109 Baptismo per verba formae. Nec est de necessitate quod significetur | |
| 1110 Trinitas per usum materiae, sed hoc fit ad maiorem expressionem. | |
| 1111 Similiter etiam mors Christi figuratur sufficienter in unica | |
| 1112 immersione. Triduum autem sepulturae non est de necessitate nostrae | |
| 1113 salutis, quia etiam si una die fuisset sepultus vel mortuus, | |
| 1114 suffecisset ad perficiendam nostram redemptionem; sed triduum illud | |
| 1115 ordinatur ad manifestandam veritatem mortis, ut supra dictum est. | |
| 1116 Et ideo patet quod trina immersio nec ex parte Trinitatis, nec ex | |
| 53 | 1117 parte passionis Christi, est de necessitate sacramenti.</p><p title="III q. 66 a. 8 ad 2"><a name="49947"><span class="ref">[49947] IIIª q. 66 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1118 dicendum quod Pelagius Papa intelligit trinam immersionem esse ex |
| 1119 mandato Christi in suo simili, in hoc scilicet quod Christus | |
| 1120 praecepit baptizari <i>in nomine patris et filii et spiritus | |
| 1121 sancti</i>. Non tamen est similis ratio de forma et de usu | |
| 53 | 1122 materiae, ut dictum est.</p><p title="III q. 66 a. 8 ad 3"><a name="49948"><span class="ref">[49948] IIIª q. 66 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1123 dicendum quod, sicut supra dictum est, intentio requiritur ad |
| 1124 Baptismum. Et ideo ex intentione ministri Ecclesiae, qui intendit | |
| 1125 unum Baptismum dare trina immersione, efficitur unum Baptisma. Unde | |
| 1126 Hieronymus dicit, super epistolam ad Philipp., <i>licet ter | |
| 1127 baptizetur, idest immergatur, propter mysterium Trinitatis, tamen | |
| 1128 unum Baptisma reputatur</i>. Si vero intenderet ad unamquamque | |
| 1129 immersionem unum Baptisma dare, ad singulas immersiones repetens | |
| 53 | 1130 verba formae, peccaret, quantum in se est, pluries baptizans.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="III q. 66 a. 9 arg. 1"><a name="49949"><span class="ref">[49949] IIIª q. 66 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic |
| 28 | 1131 proceditur. Videtur quod Baptismus possit iterari. Baptismus enim |
| 1132 videtur institutus ad ablutionem peccatorum. Sed peccata iterantur. | |
| 1133 Ergo multo magis Baptismus debet iterari, quia misericordia Christi | |
| 53 | 1134 transcendit hominis culpam.</p><p title="III q. 66 a. 9 arg. 2"><a name="49950"><span class="ref">[49950] IIIª q. 66 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1135 Ioannes Baptista praecipue fuit a Christo commendatus, cum de eo |
| 1136 dictum sit, Matth. XI, <i>inter natos mulierum non surrexit maior | |
| 1137 Ioanne Baptista</i>. Sed baptizati a Ioanne iterum rebaptizantur, | |
| 1138 ut habetur Act. XIX, ubi dicitur quod Paulus baptizavit eos qui | |
| 1139 erant baptizati Baptismo Ioannis. Ergo multo fortius illi qui sunt | |
| 53 | 1140 baptizati ab haereticis vel peccatoribus, sunt rebaptizandi.</p><p title="III q. 66 a. 9 arg. 3"><a name="49951"><span class="ref">[49951] IIIª q. 66 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1141 Nicaeno Concilio statutum est, <i>si quis confugeret ad Ecclesiam |
| 1142 Catholicam de Paulianistis et Cataphrygis, baptizari eos | |
| 1143 debere</i>. Videtur autem esse eadem ratio de haereticis aliis. | |
| 53 | 1144 Ergo baptizati ab haereticis debent esse rebaptizati.</p><p title="III q. 66 a. 9 arg. 4"><a name="49952"><span class="ref">[49952] IIIª q. 66 a. 9 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1145 Baptismus est necessarius ad salutem. Sed de quibusdam baptizatis |
| 1146 aliquando dubitatur an sint baptizati. Ergo videtur quod debeant | |
| 53 | 1147 iterum rebaptizari.</p><p title="III q. 66 a. 9 arg. 5"><a name="49953"><span class="ref">[49953] IIIª q. 66 a. 9 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1148 Eucharistia est perfectius sacramentum quam Baptismus, ut supra |
| 1149 dictum est. Sed sacramentum Eucharistiae iteratur. Ergo multo magis | |
| 53 | 1150 Baptismus potest iterari.</p><p title="III q. 66 a. 9 s. c."><a name="49954"><span class="ref">[49954] IIIª q. 66 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 1151 quod dicitur Ephes. IV, <i>una fides, unum Baptisma</i>.</p><p title="III q. 66 a. 9 co."><a name="49955"><span class="ref">[49955] IIIª q. 66 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 28 | 1152 dicendum quod Baptismus iterari non potest. Primo quidem, quia |
| 1153 Baptismus est quaedam spiritualis regeneratio, prout scilicet | |
| 1154 aliquis moritur veteri vitae, et incipit novam vitam agere. Unde | |
| 1155 dicitur Ioan. III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu | |
| 1156 sancto, non potest videre regnum Dei</i>. Unius autem non est nisi | |
| 1157 una generatio. Et ideo non potest Baptismus iterari, sicut nec | |
| 1158 carnalis generatio. Unde Augustinus dicit, super illud Ioan. III, | |
| 1159 <i>nunquid potest in ventrem matris suae iterato introire et | |
| 1160 renasci, sic tu, inquit, intellige nativitatem spiritus, quo modo | |
| 1161 intellexit Nicodemus nativitatem carnis. Quo modo enim uterus non | |
| 1162 potest repeti, sic nec Baptismus</i>. Secundo, quia in morte | |
| 1163 Christi baptizamur, per quam morimur peccato et resurgimus in | |
| 1164 novitatem vitae. Christus autem semel tantum mortuus est. Et ideo | |
| 1165 nec Baptismus iterari debet. Propter quod, Heb. VI, contra quosdam | |
| 1166 rebaptizari volentes dicitur, <i>rursus crucifigentes sibimetipsis | |
| 1167 filium Dei</i>, ubi Glossa dicit, <i>una Christi mors unum Baptisma | |
| 1168 consecravit</i>. Tertio, quia Baptismus imprimit characterem, qui | |
| 1169 est indelebilis, et cum quadam consecratione datur. Unde, sicut | |
| 1170 aliae consecrationes non iterantur in Ecclesia, ita nec Baptismus. | |
| 1171 Et hoc est quod Augustinus dicit, in II contra epistolam | |
| 1172 Parmeniani, quod <i>character militaris non repetitur; et quod non | |
| 1173 minus haeret sacramentum Christi quam corporalis haec nota, cum | |
| 1174 videamus nec apostatas carere Baptismate, quibus utique per | |
| 1175 poenitentiam redeuntibus non restituitur</i>. Quarto, quia | |
| 1176 Baptismus principaliter datur contra originale peccatum. Et ideo, | |
| 1177 sicut originale peccatum non iteratur, ita etiam nec Baptismus | |
| 1178 iteratur, quia, ut dicitur Rom. V, <i>sicut per unius delictum in | |
| 1179 omnes homines in condemnationem, sic per unius iustitiam in omnes | |
| 53 | 1180 homines in iustificationem vitae</i>.</p><p title="III q. 66 a. 9 ad 1"><a name="49956"><span class="ref">[49956] IIIª q. 66 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1181 dicendum quod Baptismus operatur in virtute passionis Christi, |
| 1182 sicut supra dictum est. Et ideo, sicut peccata sequentia virtutem | |
| 1183 passionis Christi non auferunt, ita etiam non auferunt Baptismum, | |
| 1184 ut necesse sit ipsum iterari, sed, poenitentia superveniente, | |
| 53 | 1185 tollitur peccatum, quod impediebat effectum Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 9 ad 2"><a name="49957"><span class="ref">[49957] IIIª q. 66 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1186 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, super illud Ioan. I, <i>sed |
| 1187 ego nesciebam eum, ecce, post Ioannem baptizatum est, post | |
| 1188 homicidam non est baptizatum, quia Ioannes dedit Baptismum suum, | |
| 1189 homicida dedit Baptismum Christi; quia sacramentum tam sanctum est | |
| 53 | 1190 ut nec homicida ministrante polluatur</i>.</p><p title="III q. 66 a. 9 ad 3"><a name="49958"><span class="ref">[49958] IIIª q. 66 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1191 dicendum quod Pauliani et Cataphrygae non baptizabant in nomine |
| 1192 Trinitatis. Unde Gregorius dicit, scribens Quirico episcopo, <i>hi | |
| 1193 haeretici qui in Trinitatis nomine minime baptizantur, sicut sunt | |
| 1194 Bonosiani et Cataphrygae</i>, qui scilicet idem sentiebant cum | |
| 1195 Paulianis, <i>quia et isti Christum Deum non credunt</i>, | |
| 1196 existimantes scilicet ipsum esse purum hominem, <i>et isti, | |
| 1197 scilicet Cataphrygae, spiritum sanctum perverso sensu esse purum | |
| 1198 hominem, Montanum scilicet, credunt, qui cum ad sanctam Ecclesiam | |
| 1199 veniunt, baptizantur, quia Baptisma non fuit quod, in errore | |
| 1200 positi, sanctae Trinitatis nomine minime perceperunt</i>. Sed, | |
| 1201 sicut in regulis ecclesiasticis dicitur, <i>si qui apud illos | |
| 1202 haereticos baptizati sunt qui in sanctae Trinitatis confessione | |
| 1203 baptizant, et veniunt ad Catholicam fidem, recipiantur ut | |
| 53 | 1204 baptizati</i>.</p><p title="III q. 66 a. 9 ad 4"><a name="49959"><span class="ref">[49959] IIIª q. 66 a. 9 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1205 dicendum quod, sicut dicit decretalis Alexandri III, <i>de quibus |
| 1206 dubium est an baptizati fuerint, baptizentur his verbis praemissis, | |
| 1207 si baptizatus es, non te rebaptizo, sed si non baptizatus es, ego | |
| 1208 te baptizo, et cetera. Non enim videtur iterari quod nescitur esse | |
| 53 | 1209 factum</i>.</p><p title="III q. 66 a. 9 ad 5"><a name="49960"><span class="ref">[49960] IIIª q. 66 a. 9 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 1210 dicendum quod utrumque sacramentum, scilicet Baptismi et |
| 1211 Eucharistiae, est repraesentativum dominicae mortis et passionis, | |
| 1212 aliter tamen et aliter. Nam in Baptismo commemoratur mors Christi | |
| 1213 inquantum homo Christo commoritur ut in novam vitam regeneretur. | |
| 1214 Sed in sacramento Eucharistiae commemoratur mors Christi inquantum | |
| 1215 ipse Christus passus exhibetur nobis quasi paschale convivium, | |
| 1216 secundum illud I Cor. V, <i>Pascha nostrum immolatus est Christus, | |
| 1217 itaque epulemur</i>. Et quia homo semel nascitur, multoties autem | |
| 1218 cibatur, semel tantum datur Baptismus, multoties autem | |
| 53 | 1219 Eucharistia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="III q. 66 a. 10 arg. 1"><a name="49961"><span class="ref">[49961] IIIª q. 66 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum |
| 28 | 1220 sic proceditur. Videtur quod non sit conveniens ritus quo Ecclesia |
| 1221 utitur in baptizando. Ut enim dicit Chrysostomus, <i>nunquam aquae | |
| 1222 Baptismi purgare peccata credentium possent, nisi tactu dominici | |
| 1223 corporis sanctificatae fuissent</i>. Hoc autem factum fuit in | |
| 1224 Baptismo Christi, qui celebratur in festo Epiphaniae. Ergo magis | |
| 1225 deberet celebrari solemnis Baptismus in festo Epiphaniae quam in | |
| 53 | 1226 vigilia Paschae et in vigilia Pentecostes.</p><p title="III q. 66 a. 10 arg. 2"><a name="49962"><span class="ref">[49962] IIIª q. 66 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 1227 idem sacramentum non videtur pertinere diversarum materierum usus. |
| 1228 Sed ab Baptismum pertinet ablutio aquae. Inconvenienter igitur ille | |
| 1229 qui baptizatur bis inungitur oleo sancto, primum in pectore, deinde | |
| 53 | 1230 inter scapulas, tertio, chrismate in vertice.</p><p title="III q. 66 a. 10 arg. 3"><a name="49963"><span class="ref">[49963] IIIª q. 66 a. 10 arg. 3</span></a> <i>Praeterea, |
| 28 | 1231 in Christo Iesu non est masculus neque femina, barbarus et |
| 1232 Scytha</i>, et eadem ratione nec aliquae aliae huiusmodi | |
| 1233 differentiae. Multo igitur minus diversitas vestium aliquid | |
| 1234 operatur in fide Christi. Inconvenienter ergo baptizatis traditur | |
| 53 | 1235 candida vestis.</p><p title="III q. 66 a. 10 arg. 4"><a name="49964"><span class="ref">[49964] IIIª q. 66 a. 10 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1236 sine huiusmodi observantiis potest Baptismus celebrari. Haec igitur |
| 1237 quae dicta sunt, videntur esse superflua, et ita inconvenienter ab | |
| 53 | 1238 Ecclesia instituta esse in ritu Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 10 s. c."><a name="49965"><span class="ref">[49965] IIIª q. 66 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1239 quod Ecclesia regitur spiritu sancto, qui nihil inordinatum |
| 53 | 1240 operatur.</p><p title="III q. 66 a. 10 co."><a name="49966"><span class="ref">[49966] IIIª q. 66 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1241 dicendum quod in sacramento Baptismi aliquid agitur quod est de |
| 1242 necessitate sacramenti, et aliquid est quod ad quandam solemnitatem | |
| 1243 sacramenti pertinet. De necessitate quidem sacramenti est et forma, | |
| 1244 quae designat principalem causam sacramenti; et minister, qui est | |
| 1245 causa instrumentalis; et usus materiae, scilicet ablutio in aqua, | |
| 1246 quae designat principalem sacramenti effectum. Cetera vero omnia | |
| 1247 quae in ritu baptizandi observat Ecclesia, magis pertinent ad | |
| 1248 quandam solemnitatem sacramenti. Quae quidem adhibentur sacramento | |
| 1249 propter tria. Primo quidem, ad excitandam devotionem fidelium, et | |
| 1250 reverentiam ad sacramentum. Si enim simpliciter fieret ablutio in | |
| 1251 aqua, absque solemnitate, de facili ab aliquibus aestimaretur quasi | |
| 1252 quaedam communis ablutio. Secundo, ad fidelium instructionem. | |
| 1253 Simplices enim, qui litteris non erudiuntur, oportet erudire per | |
| 1254 aliqua sensibilia signa, puta per picturas, et aliqua huiusmodi. Et | |
| 1255 per hunc modum per ea quae in sacramentis aguntur, vel instruuntur, | |
| 1256 vel sollicitantur ad quaerendum de his quae per huiusmodi | |
| 1257 sensibilia signa significantur. Et ideo, quia, praeter principalem | |
| 1258 sacramenti effectum, oportet quaedam alia scire circa Baptismum, | |
| 1259 conveniens fuit ut etiam quibusdam exterioribus signis | |
| 1260 repraesentarentur. Tertio, quia per orationes et benedictiones et | |
| 1261 alia huiusmodi cohibetur vis Daemonis ab impedimento sacramentalis | |
| 53 | 1262 effectus.</p><p title="III q. 66 a. 10 ad 1"><a name="49967"><span class="ref">[49967] IIIª q. 66 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1263 dicendum quod Christus in Epiphania baptizatus est Baptismo |
| 1264 Ioannis, ut supra dictum est, quo quidem Baptismo non baptizantur | |
| 1265 fideles, sed potius Baptismo Christi. Qui quidem habet efficaciam | |
| 1266 ex passione Christi, secundum illud Rom. VI, <i>quicumque baptizati | |
| 1267 sumus in Christo Iesu, in morte ipsius baptizati sumus; et ex | |
| 1268 spiritu sancto</i>, secundum illud Ioan. III, <i>nisi quis renatus | |
| 1269 fuerit ex aqua et spiritu sancto</i>. Et ideo solemnis Baptismus | |
| 1270 agitur in Ecclesia et in vigilia Paschae, quando fit commemoratio | |
| 1271 dominicae sepulturae, et resurrectionis eiusdem; propter quod et | |
| 1272 dominus post resurrectionem praeceptum de Baptismo discipulis | |
| 1273 dedit, ut habetur Matth. ult., et in vigilia Pentecostes, quando | |
| 1274 incipit celebrari solemnitas spiritus sancti; unde et apostoli | |
| 1275 leguntur ipso die Pentecostes, quo spiritum sanctum receperant, | |
| 53 | 1276 tria millia baptizasse.</p><p title="III q. 66 a. 10 ad 2"><a name="49968"><span class="ref">[49968] IIIª q. 66 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1277 dicendum quod usus aquae adhibetur in Baptismo quasi pertinens ad |
| 1278 substantiam sacramenti, sed usus olei vel chrismatis adhibetur ad | |
| 1279 quandam solemnitatem. Nam primo, baptizandus inungitur oleo sancto | |
| 1280 et in pectore et in scapulis, quasi athleta Dei, ut Ambrosius | |
| 1281 dicit, in libro de sacramentis, sicut pugiles inungi consueverunt. | |
| 1282 Vel, sicut Innocentius dicit, in quadam decretali de sacra | |
| 1283 unctione, <i>baptizandus in pectore inungitur, ut spiritus sancti | |
| 1284 donum recipiat, errorem abiiciat et ignorantiam, et fidem rectam | |
| 1285 suscipiat, quia iustus ex fide vivit; inter scapulas autem | |
| 1286 inungitur, ut spiritus sancti gratiam induat, exuat negligentiam et | |
| 1287 torporem, et bonam operationem exerceat; ut per fidei sacramentum | |
| 1288 sit munditia cogitationum in pectore, et fortitudo laborum in | |
| 1289 scapulis</i>. Post Baptismum vero, ut Rabanus dicit, <i>statim | |
| 1290 signatur in cerebro a presbytero cum sacro chrismate, sequente | |
| 1291 simul et oratione, ut Christi regni particeps fiat, et a Christo | |
| 1292 Christianus possit vocari</i>. Vel, sicut Ambrosius dicit, | |
| 1293 unguentum super caput effunditur, quia <i>sapientis sensus in | |
| 1294 capite eius, ut scilicet sit paratus omni petenti de fide reddere | |
| 53 | 1295 rationem</i>.</p><p title="III q. 66 a. 10 ad 3"><a name="49969"><span class="ref">[49969] IIIª q. 66 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1296 dicendum quod vestis illa candida traditur baptizato, non quidem ea |
| 1297 ratione quod non liceat ei aliis vestibus uti, sed in signum | |
| 1298 gloriosae resurrectionis, ad quam homines per Baptismum | |
| 1299 regenerantur; et ad designandam puritatem vitae, quam debent post | |
| 1300 Baptismum observare, secundum illud Rom. VI, <i>in novitate vitae | |
| 53 | 1301 ambulemus</i>.</p><p title="III q. 66 a. 10 ad 4"><a name="49970"><span class="ref">[49970] IIIª q. 66 a. 10 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1302 dicendum quod ea quae pertinent ad solemnitatem sacramenti, etsi |
| 1303 non sint de necessitate sacramenti, non tamen sunt superflua, quia | |
| 53 | 1304 sunt ad bene esse sacramenti, ut supra dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 11</h3><p title="III q. 66 a. 11 arg. 1"><a name="49971"><span class="ref">[49971] IIIª q. 66 a. 11 arg. 1</span></a> Ad undecimum |
| 28 | 1305 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter describantur tria |
| 1306 Baptismata, scilicet aquae, sanguinis et flaminis, scilicet | |
| 1307 spiritus sancti. Quia apostolus dicit, Ephes. IV, <i>una fides, | |
| 1308 unum Baptisma</i>. Sed non est nisi una fides. Ergo non debent tria | |
| 53 | 1309 Baptismata esse.</p><p title="III q. 66 a. 11 arg. 2"><a name="49972"><span class="ref">[49972] IIIª q. 66 a. 11 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1310 Baptismus est quoddam sacramentum, ut ex supra dictis patet. Sed |
| 1311 solum Baptismus aquae est sacramentum. Ergo non debent poni alii | |
| 53 | 1312 duo Baptismi.</p><p title="III q. 66 a. 11 arg. 3"><a name="49973"><span class="ref">[49973] IIIª q. 66 a. 11 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1313 Damascenus, in IV libro, determinat plura alia genera Baptismatum. |
| 53 | 1314 Non ergo solum debent poni tria Baptismata.</p><p title="III q. 66 a. 11 s. c."><a name="49974"><span class="ref">[49974] IIIª q. 66 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1315 quod, super illud Heb. VI, Baptismatum doctrinae, dicit Glossa, |
| 1316 <i>pluraliter dicit, quia est Baptismus aquae, poenitentiae, et | |
| 53 | 1317 sanguinis</i>.</p><p title="III q. 66 a. 11 co."><a name="49975"><span class="ref">[49975] IIIª q. 66 a. 11 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1318 dicendum quod, sicut supra dictum est, Baptismus aquae efficaciam |
| 1319 habet a passione Christi, cui aliquis configuratur per Baptismum; | |
| 1320 et ulterius, sicut a prima causa, a spiritu sancto. Licet autem | |
| 1321 effectus dependeat a prima causa, causa tamen superexcedit | |
| 1322 effectum, nec dependet ab effectu. Et ideo, praeter Baptismum | |
| 1323 aquae, potest aliquis consequi sacramenti effectum ex passione | |
| 1324 Christi, inquantum quis ei conformatur pro Christo patiendo. Unde | |
| 1325 dicitur Apoc. VII, <i>hi sunt qui venerunt ex tribulatione magna, | |
| 1326 et laverunt stolas suas et dealbaverunt eas in sanguine agni</i>. | |
| 1327 Eadem etiam ratione aliquis per virtutem spiritus sancti | |
| 1328 consequitur effectum Baptismi, non solum sine Baptismo aquae, sed | |
| 1329 etiam sine Baptismo sanguinis, inquantum scilicet alicuius cor per | |
| 1330 spiritum sanctum movetur ad credendum et diligendum Deum, et | |
| 1331 poenitendum de peccatis; unde etiam dicitur Baptismus poenitentiae. | |
| 1332 Et de hoc dicitur Isaiae IV, <i>si abluerit dominus sordes filiarum | |
| 1333 Sion, et sanguinem Ierusalem laverit de medio eius, in spiritu | |
| 1334 iudicii et spiritu ardoris</i>. Sic igitur utrumque aliorum | |
| 1335 Baptismatum nominatur Baptismus, inquantum supplet vicem Baptismi. | |
| 1336 Unde dicit Augustinus, in IV libro de unico Baptismo parvulorum, | |
| 1337 <i>Baptismi vicem aliquando implere passionem, de latrone illo cui | |
| 1338 non baptizato dictum est, hodie mecum eris in Paradiso, beatus | |
| 1339 Cyprianus non leve documentum assumit. Quod etiam atque etiam | |
| 1340 considerans, invenio non tantum passionem pro nomine Christi id | |
| 1341 quod ex Baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem | |
| 1342 conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium Baptismi | |
| 53 | 1343 in angustiis temporum succurri non potest</i>.</p><p title="III q. 66 a. 11 ad 1"><a name="49976"><span class="ref">[49976] IIIª q. 66 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1344 dicendum quod alia duo Baptismata includuntur in Baptismo aquae, |
| 1345 qui efficaciam habet et ex passione Christi et ex spiritu sancto. | |
| 53 | 1346 Et ideo per hoc non tollitur unitas Baptismatis.</p><p title="III q. 66 a. 11 ad 2"><a name="49977"><span class="ref">[49977] IIIª q. 66 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1347 dicendum quod, sicut supra dictum est, sacramentum habet rationem |
| 1348 signi. Alia vero duo conveniunt cum Baptismo aquae, non quidem | |
| 1349 quantum ad rationem signi, sed quantum ad effectum Baptismatis. Et | |
| 53 | 1350 ideo non sunt sacramenta.</p><p title="III q. 66 a. 11 ad 3"><a name="49978"><span class="ref">[49978] IIIª q. 66 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1351 dicendum quod Damascenus ponit quaedam Baptismata figuralia. Sicut |
| 1352 diluvium, quod fuit signum nostri Baptismi quantum ad salvationem | |
| 1353 fidelium in Ecclesia, sicut <i>tunc paucae animae salvae factae | |
| 1354 sunt in arca</i>, ut dicitur I Petr. III. Ponit etiam transitum | |
| 1355 maris rubri, qui significat nostrum Baptisma quantum ad | |
| 1356 liberationem a servitute peccati; unde apostolus dicit, I Cor. X, | |
| 1357 quod <i>omnes baptizati sunt in nube et in mari</i>. Ponit etiam | |
| 1358 ablutiones diversas quae fiebant in veteri lege, praefigurantes | |
| 1359 nostrum Baptisma quantum ad purgationem peccatorum. Ponit etiam | |
| 53 | 1360 Baptismum Ioannis, qui fuit praeparatorius ad nostrum Baptisma.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 12</h3><p title="III q. 66 a. 12 arg. 1"><a name="49979"><span class="ref">[49979] IIIª q. 66 a. 12 arg. 1</span></a> Ad duodecimum |
| 28 | 1361 sic proceditur. Videtur quod Baptismus sanguinis non sit potissimus |
| 1362 inter tria Baptismata. Baptismus enim aquae imprimit characterem. | |
| 1363 Quod quidem Baptismus sanguinis non facit. Ergo Baptismus sanguinis | |
| 53 | 1364 non est potior quam Baptismus aquae.</p><p title="III q. 66 a. 12 arg. 2"><a name="49980"><span class="ref">[49980] IIIª q. 66 a. 12 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1365 Baptismus sanguinis non valet sine Baptismo flaminis, qui est per |
| 1366 caritatem, dicitur enim I Cor. XIII, <i>si tradidero corpus meum | |
| 1367 ita ut ardeam, caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest</i>. | |
| 1368 Sed Baptismus flaminis valet sine Baptismo sanguinis, non enim soli | |
| 1369 martyres salvantur. Ergo Baptismus sanguinis non est | |
| 53 | 1370 potissimus.</p><p title="III q. 66 a. 12 arg. 3"><a name="49981"><span class="ref">[49981] IIIª q. 66 a. 12 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1371 sicut Baptismus aquae habet efficaciam a passione Christi, cui, |
| 1372 secundum praedicta, respondet Baptismus sanguinis, ita passio | |
| 1373 Christi efficaciam habet a spiritu sancto, secundum illud Heb. IX, | |
| 1374 <i>sanguis Christi, qui per spiritum sanctum obtulit semetipsum pro | |
| 1375 nobis, emundabit conscientias nostras ab operibus mortuis</i>, et | |
| 1376 cetera. Ergo Baptismus flaminis potior est quam Baptismus | |
| 53 | 1377 sanguinis. Non ergo Baptismus sanguinis est potissimus.</p><p title="III q. 66 a. 12 s. c."><a name="49982"><span class="ref">[49982] IIIª q. 66 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1378 quod Augustinus, ad Fortunatum, loquens de comparatione |
| 1379 Baptismatum, dicit, <i>baptizatus confitetur fidem suam coram | |
| 1380 sacerdote, martyr coram persecutore. Ille post confessionem suam | |
| 1381 aspergitur aqua, hic sanguine. Ille per impositionem manus | |
| 1382 pontificis recipit spiritum sanctum, hic templum efficitur spiritus | |
| 53 | 1383 sancti</i>.</p><p title="III q. 66 a. 12 co."><a name="49983"><span class="ref">[49983] IIIª q. 66 a. 12 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1384 dicendum quod, sicut dictum est, effusio sanguinis pro Christo, et |
| 1385 operatio interior spiritus sancti, dicuntur Baptismata inquantum | |
| 1386 efficiunt effectum Baptismi aquae. Baptismus autem aquae efficaciam | |
| 1387 habet a passione Christi et a spiritu sancto, ut dictum est. Quae | |
| 1388 quidem duae causae operantur in quolibet horum trium Baptismatum, | |
| 1389 excellentissime autem in Baptismo sanguinis. Nam passio Christi | |
| 1390 operatur quidem in Baptismo aquae per quandam figuralem | |
| 1391 repraesentationem; in Baptismo autem flaminis vel poenitentiae per | |
| 1392 quandam affectionem; sed in Baptismo sanguinis per imitationem | |
| 1393 operis. Similiter etiam virtus spiritus sancti operatur in Baptismo | |
| 1394 aquae per quandam virtutem latentem; in Baptismo autem poenitentiae | |
| 1395 per cordis commotionem; sed in Baptismo sanguinis per potissimum | |
| 1396 dilectionis et affectionis fervorem, secundum illud Ioan. XV, | |
| 1397 <i>maiorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis | |
| 53 | 1398 pro amicis suis</i>.</p><p title="III q. 66 a. 12 ad 1"><a name="49984"><span class="ref">[49984] IIIª q. 66 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1399 dicendum quod character est res et sacramentum. Non autem dicimus |
| 1400 quod Baptismus sanguinis praeeminentiam habeat secundum rationem | |
| 53 | 1401 sacramenti, sed quantum ad sacramenti effectum.</p><p title="III q. 66 a. 12 ad 2"><a name="49985"><span class="ref">[49985] IIIª q. 66 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1402 dicendum quod effusio sanguinis non habet rationem Baptismi si sit |
| 1403 sine caritate. Ex quo patet quod Baptismus sanguinis includit | |
| 1404 Baptismum flaminis, et non e converso. Unde ex hoc probatur | |
| 53 | 1405 perfectior.</p><p title="III q. 66 a. 12 ad 3"><a name="49986"><span class="ref">[49986] IIIª q. 66 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1406 dicendum quod Baptismus sanguinis praeeminentiam habet non solum ex |
| 1407 parte passionis Christi, sed etiam ex parte spiritus sancti, ut | |
| 53 | 1408 dictum est.</p></div></div><div class="q" id="q67"><h2>Quaestio 67</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 67 pr."><a name="49987"><span class="ref">[49987] |
| 1409 IIIª q. 67 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 1410 ministris per quos traditur sacramentum Baptismi. Et circa hoc |
| 1411 quaeruntur octo. Primo, utrum ad diaconum pertineat baptizare. | |
| 1412 Secundo, utrum pertineat ad presbyterum, vel solum ad episcopum. | |
| 1413 Tertio, utrum laicus possit sacramentum Baptismi conferre. Quarto, | |
| 1414 utrum hoc possit facere mulier. Quinto, utrum non baptizatus possit | |
| 1415 baptizare. Sexto, utrum plures possint simul baptizare unum et | |
| 1416 eundem. Septimo, utrum necesse sit esse aliquem qui baptizatum de | |
| 1417 sacro fonte recipiat. Octavo, utrum suscipiens aliquem de sacro | |
| 53 | 1418 fonte obligetur ad eius instructionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 67 a. 1 arg. 1"><a name="49988"><span class="ref">[49988] IIIª q. 67 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 1419 proceditur. Videtur quod ad officium diaconi pertineat baptizare. |
| 1420 Simul enim iniungitur a domino officium praedicandi et baptizandi, | |
| 1421 secundum illud Matth. ult., <i>euntes, docete omnes gentes, | |
| 1422 baptizantes eos</i>, et cetera. Sed ad officium diaconi pertinet | |
| 1423 evangelizare. Ergo videtur quod etiam ad officium diaconi pertineat | |
| 53 | 1424 baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 1 arg. 2"><a name="49989"><span class="ref">[49989] IIIª q. 67 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1425 secundum Dionysium, V cap. Eccl. Hier., purgare pertinet ad |
| 1426 officium diaconi. Sed purgatio a peccatis maxime fit per Baptismum, | |
| 1427 secundum illud Ephes. V, <i>mundans eam lavacro aquae in verbo | |
| 53 | 1428 vitae</i>. Ergo videtur quod baptizare pertineat ad diaconem.</p><p title="III q. 67 a. 1 arg. 3"><a name="49990"><span class="ref">[49990] IIIª q. 67 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, de |
| 28 | 1429 beato Laurentio legitur quod, cum ipse esset diaconus, plurimos |
| 53 | 1430 baptizabat. Ergo videtur quod ad diacones pertinet baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 1 s. c."><a name="49991"><span class="ref">[49991] IIIª q. 67 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1431 quod Gelasius Papa dicit, et habetur in decretis, XCIII dist., |
| 1432 <i>diacones propriam constituimus observare mensuram</i>. Et infra, | |
| 1433 <i>absque episcopo vel presbytero baptizare non audeant, nisi, | |
| 1434 praedictis ordinibus longius constitutis, necessitas extrema | |
| 53 | 1435 compellat</i>.</p><p title="III q. 67 a. 1 co."><a name="49992"><span class="ref">[49992] IIIª q. 67 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1436 dicendum quod, sicut caelestium ordinum proprietates et eorum |
| 1437 officia ex eorum nominibus accipiuntur, ut dicit Dionysius, VII | |
| 1438 cap. Cael. Hier.; ita etiam ex nominibus ecclesiasticorum ordinum | |
| 1439 accipi potest quid ad unumquemque pertineat ordinem. Dicuntur autem | |
| 1440 diacones quasi ministri, quia videlicet ad diacones non pertinet | |
| 1441 aliquod sacramentum principaliter et quasi ex proprio officio | |
| 1442 praebere, sed ministerium adhibere aliis maioribus in sacramentorum | |
| 1443 exhibitione. Et sic ad diaconem non pertinet quasi ex proprio | |
| 1444 officio tradere sacramentum Baptismi, sed in collatione huius | |
| 1445 sacramenti et aliorum assistere et ministrare maioribus. Unde | |
| 1446 Isidorus dicit, <i>ad diaconum pertinet assistere et ministrare | |
| 1447 sacerdotibus in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi, in | |
| 53 | 1448 Baptismo scilicet, in chrismate, in patena et calice</i>.</p><p title="III q. 67 a. 1 ad 1"><a name="49993"><span class="ref">[49993] IIIª q. 67 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1449 dicendum quod ad diaconum pertinet recitare Evangelium in Ecclesia, |
| 1450 et praedicare ipsum per modum catechizantis, unde et Dionysius | |
| 1451 dicit quod diaconi habent officium super immundos, inter quos ponit | |
| 1452 catechumenos. Sed docere, id est exponere Evangelium, pertinet | |
| 1453 proprie ad episcopum, cuius actus est perficere, secundum | |
| 1454 Dionysium, V cap. Eccl. Hier.; perficere autem idem est quod | |
| 1455 docere. Unde non sequitur quod ad diacones pertineat officium | |
| 53 | 1456 baptizandi.</p><p title="III q. 67 a. 1 ad 2"><a name="49994"><span class="ref">[49994] IIIª q. 67 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1457 dicendum quod, sicut Dionysius dicit, II cap. Eccl. Hier., |
| 1458 Baptismus non solum habet vim purgativam, sed etiam illuminativam | |
| 1459 virtutem. Et ideo excedit officium diaconi, ad quem pertinet solum | |
| 1460 purgare, scilicet vel repellendo immundos, vel disponendo eos ad | |
| 53 | 1461 sacramenti susceptionem.</p><p title="III q. 67 a. 1 ad 3"><a name="49995"><span class="ref">[49995] IIIª q. 67 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1462 dicendum quod, quia Baptismus est sacramentum necessitatis, |
| 1463 permittitur diaconibus, necessitate urgente in absentia maiorum, | |
| 1464 baptizare, sicut patet ex auctoritate Gelasii super inducta. Et hoc | |
| 53 | 1465 modo beatus Laurentius, diaconus existens, baptizavit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 67 a. 2 arg. 1"><a name="49996"><span class="ref">[49996] IIIª q. 67 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1466 sic proceditur. Videtur quod baptizare non pertineat ad officium |
| 1467 presbyterorum, sed solum episcoporum. Quia, sicut dictum est, sub | |
| 1468 eodem praecepto iniungitur, Matth. ult., officium docendi et | |
| 1469 baptizandi. Sed docere, quod est perficere, pertinet ad officium | |
| 1470 episcopi, ut patet per Dionysium, V et VI cap. Eccl. Hier. Ergo et | |
| 53 | 1471 baptizare pertinet tantum ad officium episcopi.</p><p title="III q. 67 a. 2 arg. 2"><a name="49997"><span class="ref">[49997] IIIª q. 67 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, per |
| 28 | 1472 Baptismum annumeratur aliquis populo Christiano, quod quidem |
| 1473 videtur ad officium solius principis pertinere. Sed principatum in | |
| 1474 Ecclesia tenent episcopi, ut dicitur in Glossa Luc. X, qui etiam | |
| 1475 tenent locum apostolorum, de quibus dicitur in Psalmo, | |
| 1476 <i>constitues eos principes super omnem terram</i>. Ergo videtur | |
| 53 | 1477 quod baptizare pertineat solum ad officium episcopi.</p><p title="III q. 67 a. 2 arg. 3"><a name="49998"><span class="ref">[49998] IIIª q. 67 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1478 Isidorus dicit quod <i>ad episcopum pertinet basilicarum |
| 1479 consecratio, unctio altaris, et confectio chrismatis, ipse ordines | |
| 1480 ecclesiasticos distribuit, et sacras virgines benedicit</i>. Sed | |
| 1481 his omnibus maius est sacramentum Baptismi. Ergo videtur quod multo | |
| 53 | 1482 magis ad officium solius episcopi pertinet baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 2 s. c."><a name="49999"><span class="ref">[49999] IIIª q. 67 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1483 quod Isidorus dicit, in libro de officiis, <i>constat Baptisma |
| 53 | 1484 solis sacerdotibus esse traditum</i>.</p><p title="III q. 67 a. 2 co."><a name="50000"><span class="ref">[50000] IIIª q. 67 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1485 dicendum quod sacerdotes ad hoc consecrantur ut sacramentum |
| 1486 corporis Christi conficiant, sicut supra dictum est. Illud autem | |
| 1487 est sacramentum ecclesiasticae unitatis, secundum illud apostoli, I | |
| 1488 Cor. X, <i>unus panis et unum corpus multi sumus, omnes qui de uno | |
| 1489 pane et de uno calice participamus</i>. Per Baptismum autem aliquis | |
| 1490 fit particeps ecclesiasticae unitatis, unde et accipit ius | |
| 1491 accedendi ad mensam domini. Et ideo, sicut ad sacerdotem pertinet | |
| 1492 consecrare Eucharistiam, ad quod principaliter ordinatur | |
| 1493 sacerdotium, ita ad proprium officium sacerdotis pertinet | |
| 1494 baptizare, eiusdem enim videtur esse operari totum, et partem in | |
| 53 | 1495 toto disponere.</p><p title="III q. 67 a. 2 ad 1"><a name="50001"><span class="ref">[50001] IIIª q. 67 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1496 dicendum quod utrumque officium, scilicet docendi et baptizandi, |
| 1497 dominus apostolis iniunxit, quorum vicem gerunt episcopi, aliter | |
| 1498 tamen et aliter. Nam officium docendi commisit eis Christus ut ipsi | |
| 1499 per se illud exercerent, tanquam principalissimum, unde et ipsi | |
| 1500 apostoli dixerunt, Act. VI, <i>non est aequum nos relinquere verbum | |
| 1501 Dei et ministrare mensis</i>. Officium autem baptizandi commisit | |
| 1502 apostolis ut per alios exercendum, unde et apostolus dicit, I Cor. | |
| 1503 I, <i>non misit me Christus baptizare, sed evangelizare</i>. Et hoc | |
| 1504 ideo quia in baptizando nihil operatur meritum et sapientia | |
| 1505 ministri, sicut in docendo, ut patet ex supra dictis. In cuius | |
| 1506 etiam signum, nec ipse dominus baptizavit, sed discipuli eius, ut | |
| 1507 dicitur Ioan. IV. Nec tamen per hoc excluditur quin episcopi | |
| 1508 possint baptizare, quia quod potest potestas inferior, potest et | |
| 53 | 1509 superior. Unde et apostolus ibidem dicit se quosdam baptizasse.</p><p title="III q. 67 a. 2 ad 2"><a name="50002"><span class="ref">[50002] IIIª q. 67 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1510 dicendum quod in qualibet republica ea quae sunt minora, pertinent |
| 1511 ad minora officia, maiora vero maioribus reservantur, secundum | |
| 1512 illud Exod. XVIII, <i>quidquid maius fuerit, referent ad te, et | |
| 1513 ipsi tantummodo minora iudicent</i>. Et ideo ad minores principes | |
| 1514 civitatis pertinet disponere de infimo populo, ad summos autem | |
| 1515 pertinet disponere ea quae pertinent ad maiores civitatis. Per | |
| 1516 Baptismum autem non adipiscitur aliquis nisi infimum gradum in | |
| 1517 populo Christiano. Et ideo baptizare pertinet ad minores principes | |
| 1518 Ecclesiae, idest presbyteros, qui tenent locum septuaginta duorum | |
| 53 | 1519 discipulorum Christi, ut dicit Glossa Luc. X.</p><p title="III q. 67 a. 2 ad 3"><a name="50003"><span class="ref">[50003] IIIª q. 67 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1520 dicendum quod, sicut supra dictum est, sacramentum Baptismi est |
| 1521 potissimum necessitate, sed quantum ad perfectionem, sunt quaedam | |
| 53 | 1522 alia potiora, quae episcopis reservantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 67 a. 3 arg. 1"><a name="50004"><span class="ref">[50004] IIIª q. 67 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 1523 proceditur. Videtur quod laicus baptizare non possit. Baptizare |
| 1524 enim, sicut dictum est, proprie pertinet ad ordinem sacerdotalem. | |
| 1525 Sed ea quae sunt ordinis, non possunt committi non habenti ordinem. | |
| 1526 Ergo videtur quod laicus, qui non habet ordinem, baptizare non | |
| 53 | 1527 possit.</p><p title="III q. 67 a. 3 arg. 2"><a name="50005"><span class="ref">[50005] IIIª q. 67 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1528 maius est baptizare quam alia sacramentalia Baptismi perficere, |
| 1529 sicut catechizare et exorcizare et aquam baptismalem benedicere. | |
| 1530 Sed haec non possunt fieri a laicis, sed solum a sacerdotibus. Ergo | |
| 53 | 1531 videtur quod multo minus laici possint baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 3 arg. 3"><a name="50006"><span class="ref">[50006] IIIª q. 67 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1532 sicut Baptismus est sacramentum necessitatis, ita et poenitentia. |
| 1533 Sed laicus non potest absolvere in foro poenitentiali. Ergo neque | |
| 53 | 1534 potest baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 3 s. c."><a name="50007"><span class="ref">[50007] IIIª q. 67 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1535 quod Gelasius Papa et Isidorus dicunt, quod <i>baptizare, |
| 1536 necessitate imminente, laicis Christianis plerumque | |
| 53 | 1537 conceditur</i>.</p><p title="III q. 67 a. 3 co."><a name="50008"><span class="ref">[50008] IIIª q. 67 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1538 dicendum quod ad misericordiam eius qui <i>vult omnes homines |
| 1539 salvos fieri</i>, pertinet ut in his quae sunt de necessitate | |
| 1540 salutis, homo de facili remedium inveniat. Inter omnia autem alia | |
| 1541 sacramenta maximae necessitatis est Baptismus, qui est regeneratio | |
| 1542 hominis in vitam spiritualem, quia pueris aliter subveniri non | |
| 1543 potest; et adulti non possunt aliter quam per Baptismum plenam | |
| 1544 remissionem consequi et quantum ad culpam et quantum ad poenam. Et | |
| 1545 ideo, ut homo circa remedium tam necessarium defectum pati non | |
| 1546 possit, institutum est ut et materia Baptismi sit communis, | |
| 1547 scilicet aqua, quae a quolibet haberi potest; et minister Baptismi | |
| 1548 etiam sit quicumque, etiam non ordinatus; ne propter defectum | |
| 53 | 1549 Baptismi homo salutis suae dispendium patiatur.</p><p title="III q. 67 a. 3 ad 1"><a name="50009"><span class="ref">[50009] IIIª q. 67 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1550 dicendum quod baptizare pertinet ad ordinem sacerdotalem secundum |
| 1551 quandam convenientiam et solemnitatem, non autem hoc est de | |
| 1552 necessitate sacramenti. Unde etiam si extra necessitatis articulum | |
| 1553 laicus baptizet, peccat quidem, tamen sacramentum Baptismi confert, | |
| 53 | 1554 nec est rebaptizandus ille qui sic est baptizatus.</p><p title="III q. 67 a. 3 ad 2"><a name="50010"><span class="ref">[50010] IIIª q. 67 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1555 dicendum quod illa sacramentalia Baptismi pertinent ad |
| 1556 solemnitatem, non autem ad necessitatem Baptismi. Et ideo fieri non | |
| 1557 debent nec possunt a laico, sed solum a sacerdote, cuius est | |
| 53 | 1558 solemniter baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 3 ad 3"><a name="50011"><span class="ref">[50011] IIIª q. 67 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1559 dicendum quod, sicut supra dictum est, poenitentia non est tantae |
| 1560 necessitatis sicut Baptismus, potest enim per contritionem suppleri | |
| 1561 defectus sacerdotalis absolutionis quae non liberat a tota poena, | |
| 1562 nec etiam pueris adhibetur. Et ideo non est simile de Baptismo, | |
| 53 | 1563 cuius effectus per nihil aliud suppleri potest.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 67 a. 4 arg. 1"><a name="50012"><span class="ref">[50012] IIIª q. 67 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 1564 proceditur. Videtur quod mulier non possit baptizare. Legitur enim |
| 1565 in Carthaginensi Concilio, <i>mulier, quamvis docta et sancta, | |
| 1566 viros in conventu docere, vel alios baptizare non praesumat</i>. | |
| 1567 Sed nullo modo licet mulieri docere in conventu, secundum illud I | |
| 1568 Cor. XIV, <i>turpe est mulieri in Ecclesia loqui</i>. Ergo videtur | |
| 53 | 1569 quod nec etiam aliquo modo liceat mulieri baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 4 arg. 2"><a name="50013"><span class="ref">[50013] IIIª q. 67 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1570 baptizare pertinet ad officium praelationis, unde a sacerdotibus |
| 1571 habentibus curam animarum debet accipi Baptismus. Sed hoc non | |
| 1572 potest competere feminae, secundum illud I Tim. II, <i>docere | |
| 1573 mulieri non permitto, nec dominari in viros, sed subditam esse</i>. | |
| 53 | 1574 Ergo mulier baptizare non potest.</p><p title="III q. 67 a. 4 arg. 3"><a name="50014"><span class="ref">[50014] IIIª q. 67 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1575 spirituali regeneratione videtur aqua habere locum materni uteri, |
| 1576 ut Augustinus dicit, super illud Ioan. III, <i>nunquid homo potest | |
| 1577 in ventrem matris suae iterato introire et renasci?</i> Ille autem | |
| 1578 qui baptizat, videtur magis habere patris officium. Sed hoc non | |
| 53 | 1579 competit mulieri. Ergo mulier baptizare non potest.</p><p title="III q. 67 a. 4 s. c."><a name="50015"><span class="ref">[50015] IIIª q. 67 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1580 quod Urbanus Papa dicit, et habetur in decretis, XXX, qu. III, |
| 1581 <i>super quibus consuluit nos tua dilectio, hoc videtur nobis hac | |
| 1582 sententia respondendum, ut Baptismus sit si, necessitate instante, | |
| 53 | 1583 femina puerum in nomine Trinitatis baptizaverit</i>.</p><p title="III q. 67 a. 4 co."><a name="50016"><span class="ref">[50016] IIIª q. 67 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1584 dicendum quod Christus est qui principaliter baptizat, secundum |
| 1585 illud Ioan. I, <i>super quem videris spiritum descendentem et | |
| 1586 manentem, hic est qui baptizat</i>. Dicitur autem Coloss. III quod | |
| 1587 <i>in Christo non est masculus neque femina</i>. Et ideo, sicut | |
| 1588 masculus laicus potest baptizare, quasi minister Christi, ita etiam | |
| 1589 et femina. Quia tamen <i>caput mulieris est vir, et caput viri | |
| 1590 Christus</i>, ut dicitur I Cor. XI; non debet mulier baptizare si | |
| 1591 adsit copia viri. Sicut nec laicus praesente clerico, nec clericus | |
| 1592 praesente sacerdote. Qui tamen potest baptizare praesente episcopo, | |
| 53 | 1593 eo quod hoc pertinet ad officium sacerdotis.</p><p title="III q. 67 a. 4 ad 1"><a name="50017"><span class="ref">[50017] IIIª q. 67 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1594 dicendum quod, sicut mulieri non permittitur publice docere, potest |
| 1595 tamen privata doctrina vel monitione aliquem instruere; ita non | |
| 1596 permittitur publice et solemniter baptizare, sed tamen potest | |
| 53 | 1597 baptizare in necessitatis articulo.</p><p title="III q. 67 a. 4 ad 2"><a name="50018"><span class="ref">[50018] IIIª q. 67 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1598 dicendum quod, quando Baptismus solemniter et ordinate celebratur, |
| 1599 debet aliquis sacramentum Baptismi suscipere a presbytero curam | |
| 1600 animarum habente, vel ab aliquo vice eius. Hoc tamen non requiritur | |
| 53 | 1601 in articulo necessitatis, in quo potest mulier baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 4 ad 3"><a name="50019"><span class="ref">[50019] IIIª q. 67 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1602 dicendum quod in generatione carnali masculus et femina operantur |
| 1603 secundum virtutem propriae naturae, et ideo femina non potest esse | |
| 1604 principium generationis activum, sed passivum tantum. Sed in | |
| 1605 generatione spirituali neuter operatur virtute propria, sed | |
| 1606 instrumentaliter tantum per virtutem Christi. Et ideo eodem modo | |
| 1607 potest et vir et mulier in casu necessitatis baptizare. Si tamen | |
| 1608 mulier extra casum necessitatis baptizaret, non esset | |
| 1609 rebaptizandus, sicut et de laico dictum est. Peccaret tamen ipsa | |
| 1610 baptizans, et alii qui ad hoc cooperarentur, vel Baptismum ab ea | |
| 53 | 1611 suscipiendo, vel ei baptizandum aliquem offerendo.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 67 a. 5 arg. 1"><a name="50020"><span class="ref">[50020] IIIª q. 67 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 1612 proceditur. Videtur quod ille qui non est baptizatus, non possit |
| 1613 sacramentum Baptismi conferre. Nullus enim dat quod non habet. Sed | |
| 1614 nonbaptizatus non habet sacramentum Baptismi. Ergo non potest ipsum | |
| 53 | 1615 conferre.</p><p title="III q. 67 a. 5 arg. 2"><a name="50021"><span class="ref">[50021] IIIª q. 67 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1616 sacramentum Baptismi confert aliquis inquantum est minister |
| 1617 Ecclesiae. Sed ille qui non est baptizatus, nullo modo pertinet ad | |
| 1618 Ecclesiam, scilicet nec re nec sacramento. Ergo non potest | |
| 53 | 1619 sacramentum Baptismi conferre.</p><p title="III q. 67 a. 5 arg. 3"><a name="50022"><span class="ref">[50022] IIIª q. 67 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1620 maius est sacramentum conferre quam suscipere. Sed nonbaptizatus |
| 1621 non potest alia sacramenta suscipere. Ergo multo minus potest | |
| 53 | 1622 aliquod sacramentum conferre.</p><p title="III q. 67 a. 5 s. c."><a name="50023"><span class="ref">[50023] IIIª q. 67 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1623 quod Isidorus dicit, <i>Romanus pontifex non hominem iudicat qui |
| 1624 baptizat, sed spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet | |
| 1625 Paganus sit qui baptizat</i>. Sed ille qui est baptizatus, non | |
| 1626 dicitur Paganus. Ergo non baptizatus potest conferre sacramentum | |
| 53 | 1627 Baptismi.</p><p title="III q. 67 a. 5 co."><a name="50024"><span class="ref">[50024] IIIª q. 67 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1628 dicendum quod hanc quaestionem Augustinus indeterminatam reliquit. |
| 1629 Dicit enim, in II contra epistolam Parmeniani, <i>haec quidem alia | |
| 1630 quaestio est, utrum et ab his qui nunquam fuerunt Christiani, | |
| 1631 possit Baptismus dari, nec aliquid hinc temere affirmandum est, | |
| 1632 sine auctoritate tanti sacri Concilii quantum tantae rei | |
| 1633 sufficit</i>. Postmodum vero per Ecclesiam determinatum est quod | |
| 1634 nonbaptizati, sive sint Iudaei sive Pagani, possunt sacramentum | |
| 1635 Baptismi conferre, dummodo in forma Ecclesiae baptizent. Unde | |
| 1636 Nicolaus Papa respondet ad consulta Bulgarorum, <i>a quodam | |
| 1637 nescitis Christiano an Pagano, multos in patria vestra baptizatos | |
| 1638 asseritis. Hi si in nomine Trinitatis baptizati sunt, rebaptizari | |
| 1639 non debent</i>. Si autem forma Ecclesiae non fuerit observata, | |
| 1640 sacramentum Baptismi non confertur. Et sic intelligendum est quod | |
| 1641 Gregorius II scribit Bonifacio episcopo, <i>quos a Paganis | |
| 1642 baptizatos asseruisti</i>, scilicet Ecclesiae forma non servata, | |
| 1643 <i>ut de novo baptizes in nomine Trinitatis, mandamus</i>. Et huius | |
| 1644 ratio est quia, sicut ex parte materiae, quantum ad necessitatem | |
| 1645 sacramenti, sufficit quaecumque aqua, ita etiam sufficit ex parte | |
| 1646 ministri quicumque homo. Et ideo etiam nonbaptizatus in articulo | |
| 1647 necessitatis baptizare potest. Ut sic duo nonbaptizati se invicem | |
| 1648 baptizent, dum prius unus baptizaret alium, et postea baptizaretur | |
| 1649 ab eodem, et consequeretur uterque non solum sacramentum, sed etiam | |
| 1650 rem sacramenti. Si vero extra articulum necessitatis hoc fieret, | |
| 1651 uterque graviter peccaret, scilicet baptizans et baptizatus, et per | |
| 1652 hoc impediretur Baptismi effectus, licet non tolleretur ipsum | |
| 53 | 1653 sacramentum.</p><p title="III q. 67 a. 5 ad 1"><a name="50025"><span class="ref">[50025] IIIª q. 67 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1654 dicendum quod homo baptizans adhibet tantum exterius ministerium, |
| 1655 sed Christus est qui interius baptizat, qui potest uti omnibus | |
| 1656 hominibus ad quodcumque voluerit. Et ideo nonbaptizati possunt | |
| 1657 baptizare, quia, ut Nicolaus Papa dicit, Baptismus non est illorum, | |
| 53 | 1658 scilicet baptizantium, sed eius, scilicet Christi.</p><p title="III q. 67 a. 5 ad 2"><a name="50026"><span class="ref">[50026] IIIª q. 67 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1659 dicendum quod ille qui non est baptizatus, quamvis non pertineat ad |
| 1660 Ecclesiam re vel sacramento, potest tamen ad eam pertinere | |
| 1661 intentione et similitudine actus, inquantum scilicet intendit | |
| 1662 facere quod facit Ecclesia, et formam Ecclesiae servat in | |
| 1663 baptizando, et sic operatur ut minister Christi, qui virtutem suam | |
| 53 | 1664 non alligavit baptizatis, sicut nec etiam sacramentis.</p><p title="III q. 67 a. 5 ad 3"><a name="50027"><span class="ref">[50027] IIIª q. 67 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1665 dicendum quod alia sacramenta non sunt tantae necessitatis sicut |
| 1666 Baptismus. Et ideo magis conceditur quod nonbaptizatus possit | |
| 53 | 1667 baptizare, quam quod possit alia sacramenta suscipere.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 67 a. 6 arg. 1"><a name="50028"><span class="ref">[50028] IIIª q. 67 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 1668 proceditur. Videtur quod plures possint simul baptizare. In |
| 1669 multitudine enim continetur unum, sed non convertitur. Unde videtur | |
| 1670 quod quidquid potest facere unus, possint facere multi, et non e | |
| 1671 converso, sicut multi trahunt navem quam unus trahere non posset. | |
| 1672 Sed unus homo potest baptizare. Ergo et plures possunt simul unum | |
| 53 | 1673 baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 6 arg. 2"><a name="50029"><span class="ref">[50029] IIIª q. 67 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1674 difficilius est quod unum agens agat in plura quam quod plures |
| 1675 agentes agant simul in unum. Sed unus homo potest simul baptizare | |
| 53 | 1676 plures. Ergo multo magis plures possunt simul unum baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 6 arg. 3"><a name="50030"><span class="ref">[50030] IIIª q. 67 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1677 Baptismus est sacramentum maximae necessitatis. Sed in aliquo casu |
| 1678 videtur esse necessarium quod plures simul unum baptizarent, puta | |
| 1679 si aliquis parvulus esset in articulo mortis, et adessent duo | |
| 1680 quorum alter esset mutus, et alter manibus et brachiis careret; | |
| 1681 tunc enim oporteret quod mutilatus verba proferret, et mutus | |
| 1682 Baptismum exerceret. Ergo videtur quod plures possint simul unum | |
| 53 | 1683 baptizare.</p><p title="III q. 67 a. 6 s. c."><a name="50031"><span class="ref">[50031] IIIª q. 67 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1684 quod unius agentis una est actio. Si ergo plures unum baptizarent, |
| 1685 videretur sequi quod essent plures Baptismi. Quod est contra id | |
| 53 | 1686 quod dicitur Ephes. IV, <i>una fides, unum Baptisma</i>.</p><p title="III q. 67 a. 6 co."><a name="50032"><span class="ref">[50032] IIIª q. 67 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1687 dicendum quod sacramentum Baptismi praecipue habet virtutem ex |
| 1688 forma, quam apostolus nominat verbum vitae, Ephes. V. Et ideo | |
| 1689 considerare oportet, si plures unum simul baptizarent, qua forma | |
| 1690 uterentur. Si enim dicerent, nos te baptizamus in nomine patris et | |
| 1691 filii et spiritus sancti, dicunt quidam quod non conferretur | |
| 1692 sacramentum Baptismi eo quod non servaretur forma Ecclesiae, quae | |
| 1693 sic habet, <i>ego te baptizo in nomine patris et filii et spiritus | |
| 1694 sancti</i>. Sed hoc excluditur per formam baptizandi qua utitur | |
| 1695 Ecclesia Graecorum. Possent enim dicere, <i>baptizatur servus | |
| 1696 Christi n. in nomine patris et filii et spiritus sancti</i>, sub | |
| 1697 qua forma Graeci Baptismum suscipiunt, quae tamen forma multo magis | |
| 1698 dissimilis est formae qua nos utimur, quam si diceretur, nos te | |
| 1699 baptizamus. Sed considerandum est quod ex tali forma, nos te | |
| 1700 baptizamus, exprimitur talis intentio quod plures conveniunt ad | |
| 1701 unum Baptismum conferendum. Quod quidem videtur esse contra | |
| 1702 rationem ministerii, homo enim non baptizat nisi ut minister | |
| 1703 Christi et vicem eius gerens; unde, sicut unus est Christus, ita | |
| 1704 oportet esse unum ministrum qui Christum repraesentet. Propter quod | |
| 1705 signanter apostolus dicit, Ephes. IV, <i>unus dominus, una fides, | |
| 1706 unum Baptisma</i>. Et ideo contraria intentio videtur excludere | |
| 1707 Baptismi sacramentum. Si vero uterque diceret, <i>ego te baptizo in | |
| 1708 nomine patris et filii et spiritus sancti</i>, uterque exprimeret | |
| 1709 suam intentionem quasi ipse singulariter Baptismum conferret. Quod | |
| 1710 posset contingere in eo casu in quo contentiose uterque aliquem | |
| 1711 baptizare conaretur. Et tunc manifestum est quod ille qui prius | |
| 1712 verba proferret, daret Baptismi sacramentum. Alius vero, | |
| 1713 quantumcumque ius baptizandi haberet, etsi verba pronuntiare | |
| 1714 praesumeret, esset puniendus tanquam rebaptizator. Si autem omnino | |
| 1715 simul verba proferrent et hominem immergerent aut aspergerent, | |
| 1716 essent puniendi de inordinato modo baptizandi, et non de iteratione | |
| 1717 Baptismi, quia uterque intenderet nonbaptizatum baptizare, et | |
| 1718 uterque, quantum est in se, baptizaret. Nec traderent aliud et | |
| 1719 aliud sacramentum, sed Christus, qui est unus interius baptizans, | |
| 53 | 1720 unum sacramentum per utrumque conferret.</p><p title="III q. 67 a. 6 ad 1"><a name="50033"><span class="ref">[50033] IIIª q. 67 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1721 dicendum quod ratio illa locum habet in his quae agunt propria |
| 1722 virtute. Sed homines non baptizant propria virtute, sed virtute | |
| 1723 Christi, qui, cum sit unus, per unum ministrum perficit suum | |
| 53 | 1724 opus.</p><p title="III q. 67 a. 6 ad 2"><a name="50034"><span class="ref">[50034] IIIª q. 67 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1725 dicendum quod in casu necessitatis unus posset simul plures |
| 1726 baptizare sub hac forma, ego vos baptizo, puta si immineret ruina | |
| 1727 aut gladius aut aliquid huiusmodi, quod moram omnino non pateretur, | |
| 1728 si singillatim omnes baptizarentur. Nec per hoc diversificaretur | |
| 1729 forma Ecclesiae, quia plurale non est nisi singulare geminatum, | |
| 1730 praesertim cum pluraliter dicatur, Matth. ult., baptizantes eos, et | |
| 1731 cetera. Nec est simile de baptizante et baptizato. Quia Christus, | |
| 1732 qui principaliter baptizat, est unus, sed multi per Baptismum | |
| 53 | 1733 efficiuntur unum in Christo.</p><p title="III q. 67 a. 6 ad 3"><a name="50035"><span class="ref">[50035] IIIª q. 67 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1734 dicendum quod, sicut supra dictum est, integritas Baptismi |
| 1735 consistit in forma verborum et in usu materiae. Et ideo neque ille | |
| 1736 qui tantum verba profert baptizat, neque ille qui immergit. Et | |
| 1737 ideo, si unus verba proferat et alius immergit, nulla forma | |
| 1738 verborum poterit esse conveniens. Neque enim poterit dici, ego te | |
| 1739 baptizo, cum ipse non immergat, et per consequens non baptizet. | |
| 1740 Neque etiam poterit dicere, nos te baptizamus, cum neuter baptizet. | |
| 1741 Si enim duo sint quorum unus unam partem libri scribat et alius | |
| 1742 aliam, non est propria locutio, nos scripsimus librum istum, sed | |
| 53 | 1743 synecdochica, inquantum totum ponitur pro parte.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 67 a. 7 arg. 1"><a name="50036"><span class="ref">[50036] IIIª q. 67 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 1744 sic proceditur. Videtur quod in Baptismo non requiratur aliquis qui |
| 1745 baptizatum de sacro fonte levet. Baptismus enim noster per | |
| 1746 Baptismum Christi consecratur, et ei conformatur. Sed Christus | |
| 1747 baptizatus non est ab aliquo de fonte susceptus, sed, sicut dicitur | |
| 1748 Matth. III, <i>baptizatus Iesus confestim ascendit de aqua</i>. | |
| 1749 Ergo videtur quod nec in aliorum Baptismo requiratur aliquis qui | |
| 53 | 1750 baptizatum de sacro fonte suscipiat.</p><p title="III q. 67 a. 7 arg. 2"><a name="50037"><span class="ref">[50037] IIIª q. 67 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1751 Baptismus est spiritualis regeneratio, ut supra dictum est. Sed in |
| 1752 carnali generatione non requiritur nisi principium activum, quod | |
| 1753 est pater, et principium passivum, quod est mater. Cum igitur in | |
| 1754 Baptismo locum patris obtineat ille qui baptizat, locum autem | |
| 1755 matris ipsa aqua Baptismi, ut Augustinus dicit, in quodam sermone | |
| 1756 Epiphaniae; videtur quod non requiratur aliquis alius qui | |
| 53 | 1757 baptizatum de sacro fonte levet.</p><p title="III q. 67 a. 7 arg. 3"><a name="50038"><span class="ref">[50038] IIIª q. 67 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1758 sacramentis Ecclesiae nihil derisorium fieri debet. Sed hoc |
| 1759 derisorium videtur, quod adulti baptizati, qui seipsos sustentare | |
| 1760 possunt et de sacro fonte exire, ab alio suscipiantur. Ergo videtur | |
| 1761 quod non requiratur aliquis, praecipue in Baptismo adultorum, qui | |
| 53 | 1762 baptizatum de sacro fonte levet.</p><p title="III q. 67 a. 7 s. c."><a name="50039"><span class="ref">[50039] IIIª q. 67 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1763 quod Dionysius dicit, II cap. Eccl. Hier., quod <i>sacerdotes, |
| 1764 assumentes baptizatum, tradunt adductionis susceptori et | |
| 53 | 1765 duci</i>.</p><p title="III q. 67 a. 7 co."><a name="50040"><span class="ref">[50040] IIIª q. 67 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1766 dicendum quod spiritualis regeneratio, quae fit per Baptismum, |
| 1767 assimilatur quodammodo generationi carnali, unde dicitur I Pet. II, | |
| 1768 <i>sicut modo geniti infantes rationabiles sine dolo lac | |
| 1769 concupiscite</i>. In generatione autem carnali parvulus nuper natus | |
| 1770 indiget nutrice et paedagogo. Unde et in spirituali generatione | |
| 1771 Baptismi requiritur aliquis qui fungatur vice nutricis et | |
| 1772 paedagogi, informando et instruendo eum qui est novitius in fide, | |
| 1773 de his quae pertinent ad fidem et ad vitam Christianam, ad quod | |
| 1774 praelati Ecclesiae vacare non possunt, circa communem curam populi | |
| 1775 occupati, parvuli enim et novitii indigent speciali cura praeter | |
| 1776 communem. Et ideo requiritur quod aliquis suscipiat baptizatum de | |
| 1777 sacro fonte quasi in suam instructionem et tutelam. Et hoc est quod | |
| 1778 Dionysius dicit, ult. cap. Eccl. Hier., <i>divinis nostris ducibus, | |
| 1779 idest apostolis, ad mentem venit et visum est suscipere infantes | |
| 1780 secundum istum modum quod parentes pueri traderent puerum cuidam | |
| 1781 docto in divinis paedagogo, et reliquum sub ipso puer ageret, sicut | |
| 53 | 1782 sub divino patre et salvationis sanctae susceptore</i>.</p><p title="III q. 67 a. 7 ad 1"><a name="50041"><span class="ref">[50041] IIIª q. 67 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1783 dicendum quod Christus non est baptizatus ut ipse regeneraretur, |
| 1784 sed ut alios regeneraret. Et ideo ipse post Baptismum non indiguit | |
| 53 | 1785 paedagogo tanquam parvulus.</p><p title="III q. 67 a. 7 ad 2"><a name="50042"><span class="ref">[50042] IIIª q. 67 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1786 dicendum quod in generatione carnali non requiritur ex necessitate |
| 1787 nisi pater et mater, sed ad facilem partum, et educationem pueri | |
| 1788 convenientem, requiritur obstetrix et nutrix et paedagogus. Quorum | |
| 1789 vicem implet in Baptismo ille qui puerum de sacro fonte levat. Unde | |
| 1790 non est de necessitate sacramenti, sed unus solus potest in aqua | |
| 53 | 1791 baptizare, necessitate imminente.</p><p title="III q. 67 a. 7 ad 3"><a name="50043"><span class="ref">[50043] IIIª q. 67 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1792 dicendum quod baptizatus non suscipitur a patrino de sacro fonte |
| 1793 propter imbecillitatem corporalem, sed propter imbecillitatem | |
| 53 | 1794 spiritualem, ut dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 67 a. 8 arg. 1"><a name="50044"><span class="ref">[50044] IIIª q. 67 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 1795 proceditur. Videtur quod ille qui suscipit aliquem de sacro fonte, |
| 1796 non obligetur ad eius instructionem. Quia nullus potest instruere | |
| 1797 nisi instructus. Sed etiam quidam non instructi sed simplices | |
| 1798 admittuntur ad aliquem de sacro fonte suscipiendum. Ergo ille qui | |
| 53 | 1799 suscipit baptizatum, non obligatur ad eius instructionem.</p><p title="III q. 67 a. 8 arg. 2"><a name="50045"><span class="ref">[50045] IIIª q. 67 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1800 filius magis a patre instruitur quam ab alio extraneo, nam filius |
| 1801 habet a patre, esse et nutrimentum et disciplinam, ut philosophus | |
| 1802 dicit, VIII Ethic. Si ergo ille qui suscipit baptizatum, tenetur | |
| 1803 eum instruere, magis esset conveniens quod pater carnalis filium | |
| 1804 suum de Baptismo suscipiat quam alius. Quod tamen videtur esse | |
| 1805 prohibitum, ut habetur in decretis, XXX, qu. I, cap. pervenit et | |
| 53 | 1806 dictum est.</p><p title="III q. 67 a. 8 arg. 3"><a name="50046"><span class="ref">[50046] IIIª q. 67 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1807 plures magis possunt instruere quam unus solus. Si ergo ille qui |
| 1808 suscipit aliquem baptizatum, teneretur eum instruere, magis | |
| 1809 deberent plures suscipere quam unus solus. Cuius contrarium habetur | |
| 1810 in decreto Leonis Papae, <i>non plures, inquit, ad suscipiendum de | |
| 53 | 1811 Baptismo infantem quam unus accedant, sive vir sive mulier</i>.</p><p title="III q. 67 a. 8 s. c."><a name="50047"><span class="ref">[50047] IIIª q. 67 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1812 quod Augustinus dicit, in quodam sermone paschali, <i>vos ante |
| 1813 omnia, tam viros quam mulieres, qui filios in Baptismate | |
| 1814 suscepistis, moneo ut vos cognoscatis fideiussores apud Deum | |
| 1815 exstitisse pro illis quos visi estis de sacro fonte | |
| 53 | 1816 suscipere</i>.</p><p title="III q. 67 a. 8 co."><a name="50048"><span class="ref">[50048] IIIª q. 67 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1817 dicendum quod unusquisque obligatur ad exequendum officium quod |
| 1818 accipit. Dictum est autem quod ille qui suscipit aliquem de sacro | |
| 1819 fonte, assumit sibi officium paedagogi. Et ideo obligatur ad | |
| 1820 habendam curam de ipso, si necessitas immineret, sicut eo tempore | |
| 1821 et loco in quo baptizati inter infideles nutriuntur. Sed ubi | |
| 1822 nutriuntur inter Catholicos Christianos, satis possunt ab hac cura | |
| 1823 excusari, praesumendo quod a suis parentibus diligenter | |
| 1824 instruantur. Si tamen quocumque modo sentirent contrarium, | |
| 1825 tenerentur secundum suum modum saluti spiritualium filiorum curam | |
| 53 | 1826 impendere.</p><p title="III q. 67 a. 8 ad 1"><a name="50049"><span class="ref">[50049] IIIª q. 67 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1827 dicendum quod, ubi immineret periculum, oporteret esse aliquem |
| 1828 doctum in divinis, sicut Dionysius dicit, qui baptizandum de sacro | |
| 1829 fonte susciperet. Sed ubi hoc periculum non imminet, propter hoc | |
| 1830 quod pueri nutriuntur inter Catholicos, admittuntur quicumque ad | |
| 1831 hoc officium, quia ea quae pertinent ad Christianam vitam et fidem, | |
| 1832 publice omnibus nota sunt. Et tamen ille qui non est baptizatus non | |
| 1833 potest suscipere baptizatum, ut est declaratum in Concilio | |
| 1834 Maguntino, licet nonbaptizatus possit baptizare, quia persona | |
| 1835 baptizantis est de necessitate sacramenti, non autem persona | |
| 53 | 1836 suscipientis, sicut dictum est.</p><p title="III q. 67 a. 8 ad 2"><a name="50050"><span class="ref">[50050] IIIª q. 67 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1837 dicendum quod, sicut est alia generatio spiritualis a carnali, ita |
| 1838 etiam debet esse alia disciplina, secundum illud Heb. XII, | |
| 1839 <i>patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur | |
| 1840 eos. Non multo magis obtemperabimus patri spirituum, et | |
| 1841 vivemus?</i> Et ideo alius debet esse pater spiritualis a patre | |
| 53 | 1842 carnali, nisi necessitas contrarium exigat.</p><p title="III q. 67 a. 8 ad 3"><a name="50051"><span class="ref">[50051] IIIª q. 67 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1843 dicendum quod confusio disciplinae esset nisi esset unus |
| 1844 principalis instructor. Et ideo in Baptismo unus debet esse | |
| 1845 principalis susceptor. Alii tamen possunt admitti quasi | |
| 53 | 1846 coadiutores.</p></div></div><div class="q" id="q68"><h2>Quaestio 68</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 68 pr."><a name="50052"><span class="ref">[50052] |
| 1847 IIIª q. 68 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 1848 suscipientibus Baptismum. Et circa hoc quaeruntur duodecim. Primo, |
| 1849 utrum omnes teneantur ad suscipiendum Baptismum. Secundo, utrum | |
| 1850 aliquis possit salvari sine Baptismo. Tertio, utrum Baptismus sit | |
| 1851 differendus. Quarto, utrum peccatores sint baptizandi. Quinto, | |
| 1852 utrum peccatoribus baptizatis sint imponenda opera satisfactoria. | |
| 1853 Sexto, utrum requiratur confessio peccatorum. Septimo, utrum | |
| 1854 requiratur intentio ex parte baptizati. Octavo, utrum requiratur | |
| 1855 fides. Nono, utrum pueri sint baptizandi. Decimo, utrum pueri | |
| 1856 Iudaeorum sint baptizandi invitis parentibus. Undecimo, utrum | |
| 1857 aliqui sint baptizandi in maternis uteris existentes. Duodecimo, | |
| 53 | 1858 utrum furiosi et amentes sint baptizandi.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 68 a. 1 arg. 1"><a name="50053"><span class="ref">[50053] IIIª q. 68 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 1859 proceditur. Videtur quod non teneantur omnes ad susceptionem |
| 1860 Baptismi. Per Christum enim non est hominibus arctata via salutis. | |
| 1861 Sed ante Christi adventum poterant homines salvari sine Baptismo. | |
| 53 | 1862 Ergo etiam post Christi adventum.</p><p title="III q. 68 a. 1 arg. 2"><a name="50054"><span class="ref">[50054] IIIª q. 68 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1863 Baptismus maxime videtur esse institutus in remedium peccati |
| 1864 originalis. Sed ille qui est baptizatus, cum non habeat originale | |
| 1865 peccatum, non videtur quod possit transfundere in prolem. Ergo | |
| 53 | 1866 filii baptizatorum non videntur esse baptizandi.</p><p title="III q. 68 a. 1 arg. 3"><a name="50055"><span class="ref">[50055] IIIª q. 68 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1867 Baptismus datur ad hoc quod aliquis per gratiam a peccato mundetur. |
| 1868 Sed hoc consequuntur illi qui sunt sanctificati in utero, sine | |
| 53 | 1869 Baptismo. Ergo non tenentur ad suscipiendum Baptismum.</p><p title="III q. 68 a. 1 s. c."><a name="50056"><span class="ref">[50056] IIIª q. 68 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1870 quod dicitur Ioan. III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et |
| 1871 spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei</i>. Et in libro | |
| 1872 de ecclesiasticis dogmatibus dicitur, <i>baptizatis tantum iter | |
| 53 | 1873 salutis esse credimus</i>.</p><p title="III q. 68 a. 1 co."><a name="50057"><span class="ref">[50057] IIIª q. 68 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1874 dicendum quod ad illud homines tenentur sine quo salutem consequi |
| 1875 non possunt. Manifestum est autem quod nullus salutem potest | |
| 1876 consequi nisi per Christum, unde et apostolus dicit, Rom. V, | |
| 1877 <i>sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem, sic | |
| 1878 et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem | |
| 1879 vitae</i>. Ad hoc autem datur Baptismus ut aliquis, per ipsum | |
| 1880 regeneratus, incorporetur Christo, factus membrum ipsius, unde | |
| 1881 dicitur Gal. III, <i>quicumque in Christo baptizati estis, Christum | |
| 1882 induistis</i>. Unde manifestum est quod omnes ad Baptismum | |
| 53 | 1883 tenentur; et sine eo non potest esse salus hominibus.</p><p title="III q. 68 a. 1 ad 1"><a name="50058"><span class="ref">[50058] IIIª q. 68 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1884 dicendum quod nunquam homines potuerunt salvari, etiam ante Christi |
| 1885 adventum, nisi fierent membra Christi, quia, ut dicitur Act. IV, | |
| 1886 <i>non est aliud nomen datum hominibus in quo oporteat nos salvos | |
| 1887 fieri</i>. Sed ante adventum Christi, homines Christo | |
| 1888 incorporabantur per fidem futuri adventus, cuius fidei signaculum | |
| 1889 erat circumcisio, ut apostolus dicit, Rom. IV. Ante vero quam | |
| 1890 circumcisio institueretur, sola fide, ut Gregorius dicit, cum | |
| 1891 sacrificiorum oblatione, quibus suam fidem antiqui patres | |
| 1892 profitebantur, homines Christo incorporabantur. Post adventum etiam | |
| 1893 Christi, homines per fidem Christo incorporantur, secundum illud | |
| 1894 Ephes. III <i>habitare Christum per fidem in cordibus vestris</i>. | |
| 1895 Sed alio signo manifestatur fides rei iam praesentis quam | |
| 1896 demonstrabatur quando erat futura, sicut aliis verbis significatur | |
| 1897 praesens, praeteritum et futurum. Et ideo, licet ipsum sacramentum | |
| 1898 Baptismi non semper fuerit necessarium ad salutem, fides tamen, | |
| 53 | 1899 cuius Baptismus sacramentum est, semper necessaria fuit.</p><p title="III q. 68 a. 1 ad 2"><a name="50059"><span class="ref">[50059] IIIª q. 68 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1900 dicendum quod, sicut in secunda parte dictum est, illi qui |
| 1901 baptizantur, renovantur per Baptismum secundum spiritum, corpus | |
| 1902 tamen remanet subiectum vetustati peccati, secundum illud Rom. | |
| 1903 VIII, <i>corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus vero | |
| 1904 vivit propter iustificationem</i>. Unde Augustinus probat, in libro | |
| 1905 contra Iulianum, quod <i>non baptizatur in homine quidquid in eo | |
| 1906 est</i>. Manifestum est autem quod homo non generat generatione | |
| 1907 carnali secundum spiritum, sed secundum carnem. Et ideo filii | |
| 1908 baptizatorum cum peccato originali nascuntur. Unde indigent | |
| 53 | 1909 baptizari.</p><p title="III q. 68 a. 1 ad 3"><a name="50060"><span class="ref">[50060] IIIª q. 68 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1910 dicendum quod illi qui sunt sanctificati in utero, consequuntur |
| 1911 quidem gratiam emundantem a peccato originali, non tamen ex hoc | |
| 1912 ipso consequuntur characterem, quo Christo configurentur. Et | |
| 1913 propter hoc, si aliqui nunc sanctificarentur in utero, necesse | |
| 1914 esset eos baptizari, ut per susceptionem characteris aliis membris | |
| 53 | 1915 Christi conformarentur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 68 a. 2 arg. 1"><a name="50061"><span class="ref">[50061] IIIª q. 68 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1916 sic proceditur. Videtur quod sine Baptismo nullus possit salvari. |
| 1917 Dicit enim dominus, Ioan. III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua | |
| 1918 et spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei</i>. Sed illi | |
| 1919 soli salvantur qui regnum Dei intrant. Ergo nullus potest salvari | |
| 1920 sine Baptismo, quo aliquis regeneratur ex aqua et spiritu | |
| 53 | 1921 sancto.</p><p title="III q. 68 a. 2 arg. 2"><a name="50062"><span class="ref">[50062] IIIª q. 68 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1922 libro de ecclesiasticis dogmatibus dicitur, <i>nullum catechumenum, |
| 1923 quamvis in bonis operibus defunctum, aeternam vitam habere | |
| 1924 credimus, excepto martyrio, ubi tota sacramenta Baptismi | |
| 1925 complentur</i>. Sed si aliquis sine Baptismo possit salvari, maxime | |
| 1926 hoc haberet locum in catechumenis bona opera habentibus, qui | |
| 1927 videntur habere fidem per dilectionem operantem. Videtur ergo quod | |
| 53 | 1928 sine Baptismo nullus possit salvari.</p><p title="III q. 68 a. 2 arg. 3"><a name="50063"><span class="ref">[50063] IIIª q. 68 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1929 sicut supra dictum est, Baptismi sacramentum est de necessitate |
| 1930 salutis. Necessarium autem est sine quo non potest aliquid esse, ut | |
| 1931 dicitur in V Metaphys. Ergo videtur quod sine Baptismo nullus | |
| 53 | 1932 possit consequi salutem.</p><p title="III q. 68 a. 2 s. c."><a name="50064"><span class="ref">[50064] IIIª q. 68 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1933 quod Augustinus dicit, super Levit., <i>invisibilem |
| 1934 sanctificationem quibusdam affuisse et profuisse sine visibilibus | |
| 1935 sacramentis, visibilem vero sanctificationem, quae fit sacramento | |
| 1936 visibili, sine invisibili posse adesse, sed non prodesse</i>. Cum | |
| 1937 ergo sacramentum Baptismi ad visibilem sanctificationem pertineat, | |
| 1938 videtur quod sine sacramento Baptismi aliquis possit salutem | |
| 53 | 1939 consequi per invisibilem sanctificationem.</p><p title="III q. 68 a. 2 co."><a name="50065"><span class="ref">[50065] IIIª q. 68 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1940 dicendum quod sacramentum Baptismi dupliciter potest alicui deesse. |
| 1941 Uno modo, et re et voto, quod contingit in illis qui nec | |
| 1942 baptizantur nec baptizari volunt. Quod manifeste ad contemptum | |
| 1943 sacramenti pertinet, quantum ad illos qui habent usum liberi | |
| 1944 arbitrii. Et ideo hi quibus hoc modo deest Baptismus, salutem | |
| 1945 consequi non possunt, quia nec sacramentaliter nec mentaliter | |
| 1946 Christo incorporantur, per quem solum est salus. Alio modo potest | |
| 1947 sacramentum Baptismi alicui deesse re, sed non voto, sicut cum | |
| 1948 aliquis baptizari desiderat, sed aliquo casu praevenitur morte | |
| 1949 antequam Baptismum suscipiat. Talis autem sine Baptismo actuali | |
| 1950 salutem consequi potest, propter desiderium Baptismi, quod procedit | |
| 1951 ex fide per dilectionem operante, per quam Deus interius hominem | |
| 1952 sanctificat, cuius potentia sacramentis visibilibus non alligatur. | |
| 1953 Unde Ambrosius dicit de Valentiniano, qui catechumenus mortuus | |
| 1954 fuit, <i>quem regeneraturus eram, amisi, veruntamen ille gratiam | |
| 53 | 1955 quam poposcit, non amisit</i>.</p><p title="III q. 68 a. 2 ad 1"><a name="50066"><span class="ref">[50066] IIIª q. 68 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1956 dicendum quod, sicut dicitur I Reg. XVI, <i>homines vident ea quae |
| 1957 parent, dominus autem intuetur cor</i>. Ille autem qui desiderat | |
| 1958 per Baptismum regenerari ex aqua et spiritu sancto, corde quidem | |
| 1959 regeneratus est, licet non corpore, sicut et apostolus dicit, Rom. | |
| 1960 II, quod <i>circumcisio cordis est in spiritu, non in littera; | |
| 53 | 1961 cuius laus non ex hominibus, sed ex Deo est</i>.</p><p title="III q. 68 a. 2 ad 2"><a name="50067"><span class="ref">[50067] IIIª q. 68 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1962 dicendum quod nullus pervenit ad vitam aeternam nisi absolutus ab |
| 1963 omni culpa et reatu poenae. Quae quidem universalis absolutio fit | |
| 1964 in perceptione Baptismi, et in martyrio, propter quod dicitur quod | |
| 1965 in martyrio omnia sacramenta Baptismi complentur, scilicet quantum | |
| 1966 ad plenam liberationem a culpa et poena. Si quis ergo catechumenus | |
| 1967 sit habens desiderium Baptismi (quia aliter in bonis operibus non | |
| 1968 moreretur, quae non possunt esse sine fide per dilectionem | |
| 1969 operante), talis decedens non statim pervenit ad vitam aeternam, | |
| 1970 sed patietur poenam pro peccatis praeteritis, <i>ipse tamen salvus | |
| 53 | 1971 erit sic quasi per ignem</i>, ut dicitur I Cor. III.</p><p title="III q. 68 a. 2 ad 3"><a name="50068"><span class="ref">[50068] IIIª q. 68 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1972 dicendum quod pro tanto dicitur sacramentum Baptismi esse de |
| 1973 necessitate salutis, quia non potest esse hominis salus nisi saltem | |
| 53 | 1974 in voluntate habeatur, quae apud Deum reputatur pro facto.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 68 a. 3 arg. 1"><a name="50069"><span class="ref">[50069] IIIª q. 68 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 1975 proceditur. Videtur quod Baptismus sit differendus. Dicit enim Leo |
| 1976 Papa, <i>duo tempora, idest Pascha et Pentecoste, ad baptizandum a | |
| 1977 Romano pontifice legitima praefixa sunt. Unde dilectionem vestram | |
| 1978 monemus ut nullos alios dies huic observationi misceatis</i>. | |
| 1979 Videtur ergo quod oporteat non statim aliquos baptizari, sed usque | |
| 53 | 1980 ad praedicta tempora Baptismum differri.</p><p title="III q. 68 a. 3 arg. 2"><a name="50070"><span class="ref">[50070] IIIª q. 68 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 1981 Concilio Agathensi legitur, <i>Iudaei, quorum perfidia frequenter |
| 1982 ad vomitum redit, si ad leges Catholicas venire voluerint, octo | |
| 1983 menses inter catechumenos Ecclesiae limen introeant, et, si pura | |
| 1984 fide venire noscantur, tunc demum Baptismi gratiam mereantur</i>. | |
| 1985 Non ergo statim sunt homines baptizandi, sed usque ad certum tempus | |
| 53 | 1986 est differendum Baptisma.</p><p title="III q. 68 a. 3 arg. 3"><a name="50071"><span class="ref">[50071] IIIª q. 68 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1987 sicut dicitur Isaiae XXVII, <i>iste est omnis fructus, ut auferatur |
| 1988 peccatum</i>. Sed magis videtur auferri peccatum, vel etiam | |
| 1989 diminui, si Baptismus differatur. Primo quidem, quia peccantes post | |
| 1990 Baptismum gravius peccant, secundum illud Heb. X, <i>quanto magis | |
| 1991 putatis deteriora mereri supplicia qui sanguinem testamenti | |
| 1992 pollutum duxerit, in quo sanctificatus est</i>, scilicet per | |
| 1993 Baptismum? Secundo, quia Baptismus tollit peccata praeterita, non | |
| 1994 autem futura, unde, quanto Baptismus magis differtur, tanto plura | |
| 1995 peccata tollet. Videtur ergo quod Baptismus debeat diu | |
| 53 | 1996 differri.</p><p title="III q. 68 a. 3 s. c."><a name="50072"><span class="ref">[50072] IIIª q. 68 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1997 quod dicitur Eccli. V, <i>ne tardes converti ad dominum, et ne |
| 1998 differas de die in diem</i>. Sed perfecta conversio ad Deum est | |
| 1999 eorum qui regenerantur in Christo per Baptismum. Non ergo Baptismus | |
| 53 | 2000 debet differri de die in diem.</p><p title="III q. 68 a. 3 co."><a name="50073"><span class="ref">[50073] IIIª q. 68 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2001 dicendum quod circa hoc distinguendum est utrum sint baptizandi |
| 2002 pueri vel adulti. Si enim pueri sint baptizandi, non est | |
| 2003 differendum Baptisma. Primo quidem, quia non expectatur in eis | |
| 2004 maior instructio, aut etiam plenior conversio. Secundo, propter | |
| 2005 periculum mortis, quia non potest alio remedio subveniri nisi per | |
| 2006 sacramentum Baptismi. Adultis vero subveniri potest per solum | |
| 2007 Baptismi desiderium, ut supra dictum est. Et ideo adultis non | |
| 2008 statim cum convertuntur, est sacramentum Baptismi conferendum, sed | |
| 2009 oportet differre usque ad aliquod certum tempus. Primo quidem, | |
| 2010 propter cautelam Ecclesiae, ne decipiatur, ficte accedentibus | |
| 2011 conferens, secundum illud I Ioan. IV, <i>nolite omni spiritui | |
| 2012 credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt</i>. Quae quidem | |
| 2013 probatio sumitur de accedentibus ad Baptismum, quando per aliquod | |
| 2014 spatium eorum fides et mores examinantur. Secundo, hoc est | |
| 2015 necessarium ad utilitatem eorum qui baptizantur, quia aliquo | |
| 2016 temporis spatio indigent ad hoc quod plene instruantur de fide, et | |
| 2017 exercitentur in his quae pertinent ad vitam Christianam. Tertio, | |
| 2018 hoc est necessarium ad quandam reverentiam sacramenti, dum in | |
| 2019 solemnitatibus praecipuis, scilicet Paschae et Pentecostes, homines | |
| 2020 ad Baptismum admittuntur, et ita devotius sacramentum suscipiunt. | |
| 2021 Haec tamen dilatio est praetermittenda duplici ratione. Primo | |
| 2022 quidem, quando illi qui sunt baptizandi, apparent perfecte | |
| 2023 instructi in fide et ad Baptismum idonei, sicut Philippus statim | |
| 2024 baptizavit eunuchum, ut habetur Act. VIII; et Petrus Cornelium et | |
| 2025 eos qui cum ipso erant, ut habetur Act. X. Secundo, propter | |
| 2026 infirmitatem, aut aliquod periculum mortis. Unde Leo Papa dicit, | |
| 2027 <i>hi qui necessitate mortis, aegritudinis, obsidionis et | |
| 2028 persecutionis et naufragii, urgentur, omni tempore debent | |
| 2029 baptizari</i>. Si tamen aliquis praeveniatur morte, articulo | |
| 2030 necessitatis sacramentum excludente, dum expectat tempus ab | |
| 2031 Ecclesia institutum, salvatur, licet per ignem, ut supra dictum | |
| 2032 est. Peccat autem si ultra tempus ab Ecclesia statutum differret | |
| 2033 accipere Baptismum, nisi ex causa necessaria et licentia | |
| 2034 praelatorum Ecclesiae. Sed tamen et hoc peccatum cum aliis deleri | |
| 2035 potest per succedentem contritionem, quae supplet vicem Baptismi, | |
| 53 | 2036 ut supra dictum est.</p><p title="III q. 68 a. 3 ad 1"><a name="50074"><span class="ref">[50074] IIIª q. 68 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2037 dicendum quod illud mandatum Leonis Papae de observandis duobus |
| 2038 temporibus in Baptismo, intelligendum est, excepto tamen periculo | |
| 53 | 2039 mortis (quod semper in pueris est timendum), ut dictum est.</p><p title="III q. 68 a. 3 ad 2"><a name="50075"><span class="ref">[50075] IIIª q. 68 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2040 dicendum quod illud de Iudaeis est statutum ad Ecclesiae cautelam, |
| 2041 ne simplicium fidem corrumpant, si non fuerint plene conversi. Et | |
| 2042 tamen, ut ibidem subditur, <i>si infra tempus praescriptum aliquod | |
| 53 | 2043 periculum infirmitatis incurrerint, debent baptizari</i>.</p><p title="III q. 68 a. 3 ad 3"><a name="50076"><span class="ref">[50076] IIIª q. 68 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2044 dicendum quod Baptismus per gratiam quam confert non solum removet |
| 2045 peccata praeterita, sed etiam impedit peccata futura ne fiant. Hoc | |
| 2046 autem considerandum est, ut homines non peccent, secundarium est ut | |
| 2047 levius peccent, vel etiam ut eorum peccata mundentur; secundum | |
| 2048 illud I Ioan. II, <i>filioli mei, haec scribo vobis ut non | |
| 2049 peccetis. Sed et si quis peccaverit, advocatum habemus apud patrem | |
| 2050 Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis | |
| 53 | 2051 nostris</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 68 a. 4 arg. 1"><a name="50077"><span class="ref">[50077] IIIª q. 68 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 2052 proceditur. Videtur quod peccatores sint baptizandi. Dicitur enim |
| 2053 Zach. XIII, <i>in die illa erit fons patens domui David et | |
| 2054 habitantibus Ierusalem in ablutionem peccatoris et menstruatae</i>, | |
| 2055 quod quidem intelligitur de fonte baptismali. Ergo videtur quod | |
| 53 | 2056 sacramentum Baptismi sit etiam peccatoribus exhibendum.</p><p title="III q. 68 a. 4 arg. 2"><a name="50078"><span class="ref">[50078] IIIª q. 68 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2057 dominus dicit, Matth. IX, <i>non est opus valentibus medicus, sed |
| 2058 male habentibus</i>. Male autem habentes sunt peccatores. Cum | |
| 2059 igitur spiritualis medici, scilicet Christi, medicina sit | |
| 2060 Baptismus, videtur quod peccatoribus sacramentum Baptismi sit | |
| 53 | 2061 exhibendum.</p><p title="III q. 68 a. 4 arg. 3"><a name="50079"><span class="ref">[50079] IIIª q. 68 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2062 nullum subsidium peccatoribus debet subtrahi. Sed peccatores |
| 2063 baptizati ex ipso charactere baptismali spiritualiter adiuvantur, | |
| 2064 cum sit quaedam dispositio ad gratiam. Ergo videtur quod | |
| 53 | 2065 sacramentum Baptismi sit peccatoribus exhibendum.</p><p title="III q. 68 a. 4 s. c."><a name="50080"><span class="ref">[50080] IIIª q. 68 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2066 quod Augustinus dicit, <i>qui creavit te sine te, non iustificabit |
| 2067 te sine te</i>. Sed peccator, cum habeat voluntatem non dispositam, | |
| 2068 non cooperatur Deo. Ergo frustra adhibetur sibi Baptismus ad | |
| 53 | 2069 iustificationem.</p><p title="III q. 68 a. 4 co."><a name="50081"><span class="ref">[50081] IIIª q. 68 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2070 dicendum quod aliquis potest dici peccator dupliciter. Uno modo, |
| 2071 propter maculam et reatum praeteritum. Et sic peccatoribus est | |
| 2072 sacramentum Baptismi conferendum, quia est ad hoc specialiter | |
| 2073 institutum ut per ipsum peccatorum sordes mundentur, secundum illud | |
| 2074 Ephes. V, <i>mundans eam, scilicet Ecclesiam, lavacro aquae in | |
| 2075 verbo vitae</i>. Alio modo potest dici aliquis peccator ex | |
| 2076 voluntate peccandi et proposito persistendi in peccato. Et sic | |
| 2077 peccatoribus non est sacramentum Baptismi conferendum. Primo | |
| 2078 quidem, quia per Baptismum homines Christo incorporantur, secundum | |
| 2079 illud Galat. III, <i>quicumque in Christo baptizati estis, Christum | |
| 2080 induistis</i>. Quandiu autem aliquis habet voluntatem peccandi, non | |
| 2081 potest esse Christo coniunctus, secundum illud II Cor. VI, <i>quae | |
| 2082 participatio iustitiae cum iniquitate?</i> Unde et Augustinus | |
| 2083 dicit, in libro de poenitentia, quod <i>nullus suae voluntatis | |
| 2084 arbiter constitutus potest novam vitam inchoare, nisi eum veteris | |
| 2085 vitae poeniteat</i>. Secundo, quia in operibus Christi et Ecclesiae | |
| 2086 nihil debet fieri frustra. Frustra autem est quod non pertingit ad | |
| 2087 finem ad quem est ordinatum. Nullus autem habens voluntatem | |
| 2088 peccandi simul potest a peccato mundari, ad quod ordinatur | |
| 2089 Baptismus, quia hoc esset ponere contradictoria esse simul. Tertio, | |
| 2090 quia in sacramentalibus signis non debet esse aliqua falsitas. Est | |
| 2091 autem signum falsum cui res significata non respondet. Ex hoc autem | |
| 2092 quod aliquis lavandum se praebet per Baptismum, significatur quod | |
| 2093 se disponat ad interiorem ablutionem. Quod non contingit de eo qui | |
| 2094 habet propositum persistendi in peccato. Unde manifestum est quod | |
| 53 | 2095 talibus sacramentum Baptismi non est conferendum.</p><p title="III q. 68 a. 4 ad 1"><a name="50082"><span class="ref">[50082] IIIª q. 68 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2096 dicendum quod illud verbum est intelligendum de peccatoribus qui |
| 53 | 2097 habent voluntatem recedendi a peccato.</p><p title="III q. 68 a. 4 ad 2"><a name="50083"><span class="ref">[50083] IIIª q. 68 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2098 dicendum quod spiritualis medicus, scilicet Christus, dupliciter |
| 2099 operatur. Uno modo, interius per seipsum, et sic praeparat | |
| 2100 voluntatem hominis ut bonum velit et malum odiat. Alio modo | |
| 2101 operatur per ministros, exterius adhibendo sacramenta, et sic | |
| 2102 operatur perficiendo id quod est exterius inchoatum. Et ideo | |
| 2103 sacramentum Baptismi non est exhibendum nisi ei in quo interioris | |
| 2104 conversionis aliquod signum apparet, sicut nec medicina corporalis | |
| 53 | 2105 adhibetur infirmo nisi in eo aliquis motus vitalis appareat.</p><p title="III q. 68 a. 4 ad 3"><a name="50084"><span class="ref">[50084] IIIª q. 68 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2106 dicendum quod Baptismus est fidei sacramentum. Fides autem informis |
| 2107 non sufficit ad salutem, nec ipsa est fundamentum, sed sola fides | |
| 2108 formata, quae per dilectionem operatur, ut Augustinus dicit, in | |
| 2109 libro de fide et operibus. Unde nec sacramentum Baptismi salutem | |
| 2110 conferre potest cum voluntate peccandi, quae fidei formam excludit. | |
| 2111 Non autem est per impressionem characteris baptismalis aliquis | |
| 2112 disponendus ad gratiam, quandiu apparet in eo voluntas peccandi, | |
| 2113 quia, Deus neminem ad virtutem compellit, sicut Damascenus | |
| 53 | 2114 dicit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 68 a. 5 arg. 1"><a name="50085"><span class="ref">[50085] IIIª q. 68 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 2115 proceditur. Videtur quod peccatoribus baptizatis sint opera |
| 2116 satisfactoria imponenda. Hoc enim ad iustitiam Dei pertinere | |
| 2117 videtur, ut pro quolibet peccato aliquis puniatur, secundum illud | |
| 2118 Eccle. ult., <i>cuncta quae fiunt adducet Deus in iudicium</i>. Sed | |
| 2119 opera satisfactoria imponuntur peccatoribus in poenam praeteritorum | |
| 2120 peccatorum. Ergo videtur quod peccatoribus baptizatis sint opera | |
| 53 | 2121 satisfactoria imponenda.</p><p title="III q. 68 a. 5 arg. 2"><a name="50086"><span class="ref">[50086] IIIª q. 68 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, per |
| 28 | 2122 opera satisfactoria exercitantur peccatores de novo conversi ad |
| 2123 iustitiam, et subtrahuntur occasiones peccandi, nam <i>satisfacere | |
| 2124 est peccatorum causas excidere et peccatis aditum non | |
| 2125 indulgere</i>. Sed hoc maxime necessarium est nuper baptizatis. | |
| 2126 Ergo videtur quod opera satisfactoria sint baptizatis | |
| 53 | 2127 iniungenda.</p><p title="III q. 68 a. 5 arg. 3"><a name="50087"><span class="ref">[50087] IIIª q. 68 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, non |
| 28 | 2128 minus debitum est ut homo Deo satisfaciat quam proximo. Sed nuper |
| 2129 baptizatis iniungendum est quod satisfaciant proximis, si eos | |
| 2130 laeserunt. Ergo etiam est eis iniungendum ut Deo satisfaciant per | |
| 53 | 2131 opera poenitentiae.</p><p title="III q. 68 a. 5 s. c."><a name="50088"><span class="ref">[50088] IIIª q. 68 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2132 quod Ambrosius, super Rom. XI, <i>sine poenitentia sunt dona Dei et |
| 2133 vocatio</i>, dicit, <i>gratia Dei in Baptismo non requirit gemitum | |
| 2134 neque planctum, vel etiam opus aliquod, sed solam fidem, et omnia | |
| 53 | 2135 gratis condonat</i>.</p><p title="III q. 68 a. 5 co."><a name="50089"><span class="ref">[50089] IIIª q. 68 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2136 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. VI, <i>quicumque |
| 2137 baptizati sumus in Christo Iesu, in morte ipsius baptizati sumus, | |
| 2138 consepulti enim sumus ei per Baptismum in mortem</i>, ita scilicet | |
| 2139 quod homo per Baptismum incorporatur ipsi morti Christi. Manifestum | |
| 2140 est autem ex supra dictis quod mors Christi satisfactoria fuit | |
| 2141 sufficienter pro peccatis, <i>non solum nostris, sed etiam totius | |
| 2142 mundi</i>, ut dicitur I Ioan. II. Et ideo ei qui baptizatur pro | |
| 2143 quibuscumque peccatis non est aliqua satisfactio iniungenda, hoc | |
| 2144 autem esset iniuriam facere passioni et morti Christi, quasi ipsa | |
| 2145 non esset sufficiens ad plenariam satisfactionem pro peccatis | |
| 53 | 2146 baptizandorum.</p><p title="III q. 68 a. 5 ad 1"><a name="50090"><span class="ref">[50090] IIIª q. 68 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2147 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Baptismo |
| 2148 parvulorum, <i>ad hoc Baptismus valet ut baptizati Christo | |
| 2149 incorporentur ut membra eius</i>. Unde ipsa poena Christi fuit | |
| 2150 satisfactoria pro peccatis baptizandorum, sicut et poena unius | |
| 2151 membri potest esse satisfactoria pro peccato alterius membri. Unde | |
| 2152 Isaiae LIII dicitur, <i>vere languores nostros ipse tulit, et | |
| 53 | 2153 dolores nostros ipse portavit</i>.</p><p title="III q. 68 a. 5 ad 2"><a name="50091"><span class="ref">[50091] IIIª q. 68 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2154 dicendum quod nuper baptizati exercitandi sunt ad iustitiam, non |
| 2155 per opera poenalia, sed per opera facilia, <i>ut quasi quodam lacte | |
| 2156 facilis exercitii promoveantur ad perfectiora</i>, ut Glossa dicit, | |
| 2157 super illud Psalmi, <i>sicut ablactatus super matre sua</i>. Unde | |
| 2158 et dominus discipulos suos de novo conversos a ieiunio excusavit, | |
| 2159 ut patet Matth. IX. Et hoc est quod dicitur I Pet. II, <i>sicut | |
| 2160 modo geniti infantes lac concupiscite, ut in eo crescatis in | |
| 53 | 2161 salutem</i>.</p><p title="III q. 68 a. 5 ad 3"><a name="50092"><span class="ref">[50092] IIIª q. 68 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2162 dicendum quod restituere male ablata proximis, et satisfacere de |
| 2163 iniuriis illatis, est cessare a peccando, quia hoc ipsum quod est | |
| 2164 detinere aliena et proximum non placare, est peccatum. Et ideo | |
| 2165 peccatoribus baptizatis iniungendum est quod satisfaciant proximis, | |
| 2166 sicut et quod desistant a peccato. Non est autem eis iniungendum | |
| 53 | 2167 quod pro peccatis praeteritis aliquam poenam patiantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 68 a. 6 arg. 1"><a name="50093"><span class="ref">[50093] IIIª q. 68 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 2168 proceditur. Videtur quod peccatores ad Baptismum accedentes |
| 2169 teneantur sua peccata confiteri. Dicitur enim Matth. III quod | |
| 2170 <i>baptizabantur multi a Ioanne in Iordane, confitentes peccata | |
| 2171 sua</i>. Sed Baptismus Christi est perfectior quam Baptismus | |
| 2172 Ioannis. Ergo videtur quod multo magis illi qui sunt baptizandi | |
| 53 | 2173 Baptismo Christo, debeant sua peccata confiteri.</p><p title="III q. 68 a. 6 arg. 2"><a name="50094"><span class="ref">[50094] IIIª q. 68 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2174 Prov. XXVIII dicitur, <i>qui abscondit scelera sua, non dirigetur, |
| 2175 qui autem confessus fuerit et reliquerit ea, misericordiam | |
| 2176 consequetur</i>. Sed ad hoc aliqui baptizantur ut de peccatis suis | |
| 2177 misericordiam consequantur. Ergo baptizandi debent sua peccata | |
| 53 | 2178 confiteri.</p><p title="III q. 68 a. 6 arg. 3"><a name="50095"><span class="ref">[50095] IIIª q. 68 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2179 poenitentia requiritur ante Baptismum, secundum illud Act. II, |
| 2180 <i>agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum</i>. Sed | |
| 2181 confessio est pars poenitentiae. Ergo videtur quod confessio | |
| 53 | 2182 peccatorum requiratur ante Baptismum.</p><p title="III q. 68 a. 6 s. c."><a name="50096"><span class="ref">[50096] IIIª q. 68 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2183 quod confessio peccatorum debet esse cum fletu, ut dicit |
| 2184 Augustinus, in libro de poenitentia, <i>omnis ista varietas | |
| 2185 consideranda est et deflenda</i>. Sed, sicut Ambrosius dicit, | |
| 2186 <i>gratia Dei in Baptismo non requirit gemitum neque planctum</i>. | |
| 53 | 2187 Ergo a baptizandis non est requirenda confessio peccatorum.</p><p title="III q. 68 a. 6 co."><a name="50097"><span class="ref">[50097] IIIª q. 68 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2188 dicendum quod duplex est peccatorum confessio. Una quidem interior, |
| 2189 quae fit Deo. Et talis confessio peccatorum requiritur ante | |
| 2190 Baptismum, ut scilicet homo, peccata sua recogitans, de eis doleat, | |
| 2191 <i>non enim potest inchoare novam vitam, nisi poeniteat eum veteris | |
| 2192 vitae</i>, ut Augustinus dicit, in libro de poenitentia. Alia vero | |
| 2193 est confessio peccatorum exterior, quae fit sacerdoti. Et talis | |
| 2194 confessio non requiritur ante Baptismum. Primo quidem, quia talis | |
| 2195 confessio, cum respiciat personam ministri, pertinet ad | |
| 2196 poenitentiae sacramentum, quod non requiritur ante Baptismum, qui | |
| 2197 est ianua omnium sacramentorum. Secundo, quia confessio exterior, | |
| 2198 quae fit sacerdoti, ordinatur ad hoc quod sacerdos confitentem | |
| 2199 absolvat a peccatis, et liget ad opera satisfactoria, quae | |
| 2200 baptizatis non sunt imponenda, ut supra dictum est. Nec etiam | |
| 2201 baptizati indigent remissione peccatorum per claves Ecclesiae, | |
| 2202 quibus omnia remittuntur per Baptismum. Tertio, quia ipsa | |
| 2203 particularis confessio homini facta est poenosa, propter | |
| 2204 verecundiam confitentis. Baptizato autem nulla exterior poena | |
| 2205 imponitur. Et ideo a baptizatis non requiritur specialis confessio | |
| 2206 peccatorum, sed sufficit generalis, quam faciunt cum, secundum | |
| 2207 ritum Ecclesiae, abrenuntiant Satanae et omnibus operibus eius. Et | |
| 2208 hoc modo dicit quaedam Glossa Matth. III, quod <i>in Baptismo | |
| 2209 Ioannis exemplum datur baptizandis confitendi peccata et | |
| 2210 promittendi meliora</i>. Si qui tamen baptizandi ex devotione sua | |
| 2211 peccata confiteri vellent, esset eorum confessio audienda, non ad | |
| 2212 hoc quod satisfactio eis imponeretur; sed ad hoc quod contra | |
| 53 | 2213 peccata consueta eis spiritualis vitae informatio tradatur.</p><p title="III q. 68 a. 6 ad 1"><a name="50098"><span class="ref">[50098] IIIª q. 68 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2214 dicendum quod in Baptismo Ioannis non remittebantur peccata, sed |
| 2215 erat Baptismus poenitentiae. Et ideo accedentes ad illud Baptisma | |
| 2216 convenienter confitebantur peccata, ut secundum qualitatem | |
| 2217 peccatorum eis poenitentia determinaretur. Sed Baptismus Christi | |
| 2218 est sine exteriori poenitentia, ut Ambrosius dicit. Unde non est | |
| 53 | 2219 similis ratio.</p><p title="III q. 68 a. 6 ad 2"><a name="50099"><span class="ref">[50099] IIIª q. 68 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2220 dicendum quod baptizatis sufficit confessio interior Deo facta, et |
| 2221 etiam exterior generalis, ad hoc quod dirigantur et misericordiam | |
| 2222 consequantur, nec requiritur confessio specialis exterior, ut | |
| 53 | 2223 dictum est.</p><p title="III q. 68 a. 6 ad 3"><a name="50100"><span class="ref">[50100] IIIª q. 68 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2224 dicendum quod confessio est pars poenitentiae sacramentalis, quae |
| 2225 non requiritur ante Baptismum, ut dictum est, sed requiritur | |
| 53 | 2226 interioris poenitentiae virtus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 68 a. 7 arg. 1"><a name="50101"><span class="ref">[50101] IIIª q. 68 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 2227 sic proceditur. Videtur quod ex parte baptizati non requiratur |
| 2228 intentio suscipiendi sacramentum Baptismi. Baptizatus enim se habet | |
| 2229 sicut patiens in sacramento. Intentio autem non requiritur ex parte | |
| 2230 patientis, sed ex parte agentis. Ergo videtur quod ex parte | |
| 53 | 2231 baptizati non requiratur intentio suscipiendi Baptismum.</p><p title="III q. 68 a. 7 arg. 2"><a name="50102"><span class="ref">[50102] IIIª q. 68 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, si |
| 28 | 2232 praetermittatur id quod requiritur ad Baptismum, homo est denuo |
| 2233 baptizandus, sicut cum praetermittitur invocatio Trinitatis, sicut | |
| 2234 supra dictum est. Sed ex hoc non videtur aliquis denuo baptizandus | |
| 2235 quod intentionem non habebat suscipiendi Baptismum, alioquin, cum | |
| 2236 de intentione baptizati non constet, quilibet posset petere se | |
| 2237 denuo baptizari propter intentionis defectum. Non videtur ergo quod | |
| 2238 intentio requiratur ex parte baptizati ut suscipiat | |
| 53 | 2239 sacramentum.</p><p title="III q. 68 a. 7 arg. 3"><a name="50103"><span class="ref">[50103] IIIª q. 68 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2240 Baptismus contra peccatum originale datur. Sed originale peccatum |
| 2241 contrahitur sine intentione nascentis. Ergo Baptismus, ut videtur, | |
| 53 | 2242 intentionem non requirit ex parte baptizati.</p><p title="III q. 68 a. 7 s. c."><a name="50104"><span class="ref">[50104] IIIª q. 68 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2243 quod, secundum ritum Ecclesiae, baptizandi profitentur se petere ab |
| 2244 Ecclesia Baptismum. Per quod profitentur suam intentionem de | |
| 53 | 2245 susceptione sacramenti.</p><p title="III q. 68 a. 7 co."><a name="50105"><span class="ref">[50105] IIIª q. 68 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2246 dicendum quod per Baptismum aliquis moritur veteri vitae peccati, |
| 2247 et incipit quandam vitae novitatem, secundum illud Rom. VI, | |
| 2248 <i>consepulti sumus Christo per Baptismum in mortem, ut, quomodo | |
| 2249 Christus resurrexit a mortuis, ita et nos in novitate vitae | |
| 2250 ambulemus</i>. Et ideo, sicut ad hoc quod homo moriatur veteri | |
| 2251 vitae, requiritur, secundum Augustinum, in habente usum liberi | |
| 2252 arbitrii, voluntas qua eum veteris vitae poeniteat; ita requiritur | |
| 2253 voluntas qua intendat vitae novitatem, cuius principium est ipsa | |
| 2254 susceptio sacramenti. Et ideo ex parte baptizati requiritur | |
| 53 | 2255 voluntas, sive intentio, suscipiendi sacramentum.</p><p title="III q. 68 a. 7 ad 1"><a name="50106"><span class="ref">[50106] IIIª q. 68 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2256 dicendum quod in iustificatione, quae fit per Baptismum, non est |
| 2257 passio coacta, sed voluntaria. Et ideo requiritur intentio | |
| 53 | 2258 recipiendi id quod ei datur.</p><p title="III q. 68 a. 7 ad 2"><a name="50107"><span class="ref">[50107] IIIª q. 68 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2259 dicendum quod, si in adulto deesset intentio suscipiendi |
| 2260 sacramentum, esset rebaptizandus. Si tamen hoc non constaret, esset | |
| 53 | 2261 dicendum, si non es baptizatus, ego te baptizo.</p><p title="III q. 68 a. 7 ad 3"><a name="50108"><span class="ref">[50108] IIIª q. 68 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2262 dicendum quod Baptismus ordinatur non solum contra originale |
| 2263 peccatum, sed etiam contra actualia, quae per voluntatem et | |
| 53 | 2264 intentionem causantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 68 a. 8 arg. 1"><a name="50109"><span class="ref">[50109] IIIª q. 68 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 2265 proceditur. Videtur quod fides requiratur ex parte baptizati. |
| 2266 Sacramentum enim Baptismi a Christo est institutum. Sed Christus, | |
| 2267 formam Baptismi tradens, fidem Baptismo praemittit, dicens, Marc. | |
| 2268 ult., <i>qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit</i>. Ergo | |
| 2269 videtur quod, nisi sit fides, non possit esse sacramentum | |
| 53 | 2270 Baptismi.</p><p title="III q. 68 a. 8 arg. 2"><a name="50110"><span class="ref">[50110] IIIª q. 68 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2271 nihil frustra in sacramentis Ecclesiae agitur. Sed secundum ritum |
| 2272 Ecclesiae, qui accedit ad Baptismum de fide interrogatur, cum | |
| 2273 dicitur, <i>credis in Deum patrem omnipotentem?</i> Ergo videtur | |
| 53 | 2274 quod fides ad Baptismum requiratur.</p><p title="III q. 68 a. 8 arg. 3"><a name="50111"><span class="ref">[50111] IIIª q. 68 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 2275 Baptismum requiritur intentio suscipiendi sacramentum. Sed hoc non |
| 2276 potest esse sine recta fide, cum Baptismus sit rectae fidei | |
| 2277 sacramentum, per eum enim incorporantur homines Christo, ut | |
| 2278 Augustinus dicit, in libro de Baptismo parvulorum; hoc autem esse | |
| 2279 non potest sine recta fide, secundum illud Ephes. III, <i>habitare | |
| 2280 Christum per fidem in cordibus vestris</i>. Ergo videtur quod ille | |
| 2281 qui non habet rectam fidem, non possit suscipere sacramentum | |
| 53 | 2282 Baptismi.</p><p title="III q. 68 a. 8 arg. 4"><a name="50112"><span class="ref">[50112] IIIª q. 68 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2283 infidelitas est gravissimum peccatum, ut in secunda parte habitum |
| 2284 est. Sed permanentes in peccato non sunt baptizandi. Ergo nec etiam | |
| 53 | 2285 permanentes in infidelitate.</p><p title="III q. 68 a. 8 s. c."><a name="50113"><span class="ref">[50113] IIIª q. 68 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2286 quod Gregorius, scribens Quirico episcopo, dicit, <i>ab antiqua |
| 2287 patrum institutione didicimus ut qui apud haeresim in Trinitatis | |
| 2288 nomine baptizantur, cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, aut unctione | |
| 2289 chrismatis, aut impositione manus, aut sola professione fidei, ad | |
| 2290 sinum matris Ecclesiae revocentur</i>. Hoc autem non esset, si | |
| 53 | 2291 fides ex necessitate requireretur ad susceptionem Baptismi.</p><p title="III q. 68 a. 8 co."><a name="50114"><span class="ref">[50114] IIIª q. 68 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2292 dicendum quod, sicut ex dictis patet, duo efficiuntur in anima per |
| 2293 Baptismum, scilicet character et gratia. Dupliciter ergo aliquid ex | |
| 2294 necessitate requiritur ad Baptismum. Uno modo, sine quo gratia | |
| 2295 haberi non potest, quae est ultimus effectus sacramenti. Et hoc | |
| 2296 modo recta fides ex necessitate requiritur ad Baptismum, quia, | |
| 2297 sicut dicitur Rom. III, <i>iustitia Dei est per fidem Iesu | |
| 2298 Christi</i>. Alio modo requiritur aliquid ex necessitate ad | |
| 2299 Baptismum, sine quo character Baptismi imprimi non potest. Et sic | |
| 2300 recta fides baptizati non requiritur ex necessitate ad Baptismum, | |
| 2301 sicut nec recta fides baptizantis, dummodo adsint cetera quae sunt | |
| 2302 de necessitate sacramenti. Non enim sacramentum perficitur per | |
| 2303 iustitiam hominis dantis vel suscipientis Baptismum, sed per | |
| 53 | 2304 virtutem Dei.</p><p title="III q. 68 a. 8 ad 1"><a name="50115"><span class="ref">[50115] IIIª q. 68 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2305 dicendum quod dominus loquitur ibi de Baptismo secundum quod |
| 2306 perducit homines ad salutem secundum gratiam iustificantem, quod | |
| 2307 quidem sine recta fide esse non potest. Et ideo signanter dicit, | |
| 53 | 2308 <i>qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit</i>.</p><p title="III q. 68 a. 8 ad 2"><a name="50116"><span class="ref">[50116] IIIª q. 68 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2309 dicendum quod Ecclesia intendit homines baptizare ut emundentur a |
| 2310 peccato, secundum illud Isaiae XXVII, <i>hic est omnis fructus, ut | |
| 2311 auferatur peccatum</i>. Et ideo, quantum est de se, non intendit | |
| 2312 dare Baptismum nisi habentibus rectam fidem, sine qua non est | |
| 2313 remissio peccatorum. Et propter hoc interrogat ad Baptismum | |
| 2314 accedentes, an credant. Si tamen sine recta fide aliquis Baptismum | |
| 2315 suscipiat extra Ecclesiam, non percipit illud ad suam salutem. Unde | |
| 2316 Augustinus dicit, <i>Ecclesia Paradiso comparata indicat nobis | |
| 2317 posse quidem Baptismum eius homines etiam foris accipere, sed | |
| 2318 salutem beatitudinis extra eam neminem percipere vel | |
| 53 | 2319 tenere</i>.</p><p title="III q. 68 a. 8 ad 3"><a name="50117"><span class="ref">[50117] IIIª q. 68 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2320 dicendum quod etiam non habens rectam fidem circa alios articulos, |
| 2321 potest habere rectam fidem circa sacramentum Baptismi, et ita non | |
| 2322 impeditur quin possit habere intentionem suscipiendi sacramentum | |
| 2323 Baptismi. Si tamen etiam circa hoc sacramentum non recte sentiat, | |
| 2324 sufficit ad perceptionem sacramenti generalis intentio qua intendit | |
| 2325 suscipere Baptismum sicut Christus instituit, et sicut Ecclesia | |
| 53 | 2326 tradit.</p><p title="III q. 68 a. 8 ad 4"><a name="50118"><span class="ref">[50118] IIIª q. 68 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2327 dicendum quod, sicut sacramentum Baptismi non est conferendum ei |
| 2328 qui non vult ab aliis peccatis recedere, ita nec etiam ei qui non | |
| 2329 vult infidelitatem deserere. Uterque tamen suscipit sacramentum si | |
| 53 | 2330 ei conferatur, licet non ad salutem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="III q. 68 a. 9 arg. 1"><a name="50119"><span class="ref">[50119] IIIª q. 68 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic |
| 28 | 2331 proceditur. Videtur quod pueri non sint baptizandi. In eo enim qui |
| 2332 baptizatur requiritur intentio suscipiendi sacramentum, ut supra | |
| 2333 dictum est. Huiusmodi autem intentionem non possunt pueri habere, | |
| 2334 cum non habeant usum liberi arbitrii. Ergo videtur quod non possint | |
| 53 | 2335 suscipere sacramentum Baptismi.</p><p title="III q. 68 a. 9 arg. 2"><a name="50120"><span class="ref">[50120] IIIª q. 68 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2336 Baptismus est fidei sacramentum, ut supra dictum est. Sed pueri non |
| 2337 habent fidem, quae consistit in credentium voluntate, ut Augustinus | |
| 2338 dicit, super Ioan. Nec etiam potest dici quod salventur in fide | |
| 2339 parentum, quia quandoque parentes sunt infideles, et sic magis per | |
| 2340 eorum infidelitatem damnarentur. Ergo videtur quod pueri non | |
| 53 | 2341 possint baptizari.</p><p title="III q. 68 a. 9 arg. 3"><a name="50121"><span class="ref">[50121] IIIª q. 68 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, I |
| 28 | 2342 Pet. III dicitur quod <i>homines salvos facit Baptisma, non carnis |
| 2343 depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum</i>. | |
| 2344 Sed pueri neque conscientiam habent bonam vel malam, cum non | |
| 2345 habeant usum rationis, neque etiam convenienter ipsi interrogantur | |
| 53 | 2346 cum non intelligant. Ergo non debent pueri baptizari.</p><p title="III q. 68 a. 9 s. c."><a name="50122"><span class="ref">[50122] IIIª q. 68 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2347 quod Dionysius dicit, ult. cap. Eccl. Hier., <i>divini nostri |
| 2348 duces, scilicet apostoli, probaverunt infantes recipi ad | |
| 53 | 2349 Baptismum</i>.</p><p title="III q. 68 a. 9 co."><a name="50123"><span class="ref">[50123] IIIª q. 68 a. 9 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2350 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. V, <i>si unius delicto |
| 2351 mors regnavit per unum, scilicet per Adam, multo magis abundantiam | |
| 2352 gratiae et donationis et iustitiae accipientes in vita regnabunt | |
| 2353 per unum, Iesum Christum</i>. Pueri autem ex peccato Adae peccatum | |
| 2354 originale contrahunt, quod patet ex hoc quod sunt mortalitati | |
| 2355 subiecti, quae per peccatum primi hominis in omnes pertransiit, ut | |
| 2356 ibidem apostolus dicit. Unde multo magis pueri possunt per Christum | |
| 2357 gratiam suscipere, ut regnent in vita aeterna. Ipse autem dominus | |
| 2358 dicit, Ioan. III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu | |
| 2359 sancto, non potest introire in regnum Dei</i>. Unde necessarium | |
| 2360 fuit pueros baptizare, ut, sicut per Adam damnationem incurrerunt | |
| 2361 nascendo, ita per Christum salutem consequantur renascendo. Fuit | |
| 2362 etiam conveniens pueros baptizari ut a pueritia nutriti in his quae | |
| 2363 sunt Christianae vitae, firmius in ea perseverent, iuxta illud | |
| 2364 Prov. XXII, <i>adolescens iuxta viam suam, etiam cum senuerit, non | |
| 2365 recedet ab ea</i>. Et hanc rationem assignat Dionysius, ult. cap. | |
| 53 | 2366 Eccl. Hier.</p><p title="III q. 68 a. 9 ad 1"><a name="50124"><span class="ref">[50124] IIIª q. 68 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2367 dicendum quod regeneratio spiritualis, quae fit per Baptismum, |
| 2368 quodammodo similis est nativitati carnali, quantum ad hoc quod, | |
| 2369 sicut pueri in maternis uteris constituti non per seipsos | |
| 2370 nutrimentum accipiunt, sed ex nutrimento matris sustentantur, ita | |
| 2371 etiam pueri non habentes usum rationis, quasi in utero matris | |
| 2372 Ecclesiae constituti, non per seipsos, sed per actum Ecclesiae | |
| 2373 salutem suscipiunt. Unde Augustinus dicit, in libro de peccatorum | |
| 2374 meritis et Remiss., <i>mater Ecclesia os maternum parvulis praebet, | |
| 2375 ut sacris mysteriis imbuantur, quia nondum possunt corde proprio | |
| 2376 credere ad iustitiam, nec ore proprio confiteri ad salutem. Si | |
| 2377 autem propterea recte fideles vocantur quoniam fidem per verba | |
| 2378 gestantium quodammodo profitentur, cur etiam non poenitentes | |
| 2379 habeantur, cum per eorundem verba gestantium Diabolo et huic | |
| 2380 saeculo abrenuntiare monstrentur?</i> Et eadem ratione possunt dici | |
| 2381 intendentes, non per actum propriae intentionis, cum ipsi quandoque | |
| 2382 contranitantur et plorent, sed per actum eorum a quibus | |
| 53 | 2383 offeruntur.</p><p title="III q. 68 a. 9 ad 2"><a name="50125"><span class="ref">[50125] IIIª q. 68 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2384 dicendum quod, sicut Augustinus, scribens Bonifacio, dicit, <i>in |
| 2385 Ecclesia salvatoris parvuli per alios credunt, sicut ex aliis quae | |
| 2386 in Baptismo remittuntur peccata traxerunt</i>. Nec impeditur eorum | |
| 2387 salus si parentes sint infideles, quia, sicut Augustinus dicit, | |
| 2388 eidem Bonifacio scribens, <i>offeruntur parvuli ad percipiendam | |
| 2389 spiritualem gratiam, non tam ab eis quorum gestantur manibus | |
| 2390 (quamvis et ab ipsis, si et ipsi boni fideles sunt), quam ab | |
| 2391 universa societate sanctorum atque fidelium. Ab omnibus namque | |
| 2392 offerri recte intelliguntur, quibus placet quod offeruntur, et | |
| 2393 quorum caritate ad communionem sancti spiritus adiunguntur</i>. | |
| 2394 Infidelitas autem propriorum parentum, etiam si eos post Baptismum | |
| 2395 Daemoniorum sacrificiis imbuere conentur, pueris non nocet. Quia, | |
| 2396 ut ibidem Augustinus dicit, <i>puer semel generatus per aliorum | |
| 2397 voluntatem, deinceps non potest vinculo alienae iniquitatis | |
| 2398 obstringi, ubi nulla sua voluntate consentit, secundum illud, | |
| 2399 Ezech. XVIII, sicut anima patris mea est, et anima filii, anima | |
| 2400 quae peccaverit, ipsa morietur. Sed ideo ex Adam traxit quod | |
| 2401 sacramenti illius gratia solveretur, quia nondum erat anima | |
| 2402 separata vivens</i>. Fides autem unius, immo totius Ecclesiae, | |
| 2403 parvulo prodest per operationem spiritus sancti, qui unit Ecclesiam | |
| 53 | 2404 et bona unius alteri communicat.</p><p title="III q. 68 a. 9 ad 3"><a name="50126"><span class="ref">[50126] IIIª q. 68 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2405 dicendum quod, sicut puer, cum baptizatur, non per seipsum, sed per |
| 2406 alios credit; ita non per seipsum, sed per alios interrogatur, et | |
| 2407 interrogati confitentur fidem Ecclesiae in persona pueri, qui huic | |
| 2408 fidei aggregatur per fidei sacramentum. Conscientiam autem bonam | |
| 2409 consequitur puer etiam in seipso, non quidem actu, sed habitu, per | |
| 53 | 2410 gratiam iustificantem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="III q. 68 a. 10 arg. 1"><a name="50127"><span class="ref">[50127] IIIª q. 68 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum |
| 28 | 2411 sic proceditur. Videtur quod pueri Iudaeorum vel aliorum infidelium |
| 2412 sint baptizandi, etiam invitis parentibus. Magis enim debet homini | |
| 2413 subveniri contra periculum mortis aeternae quam contra periculum | |
| 2414 mortis temporalis. Sed puero in periculo mortis temporalis | |
| 2415 existenti est subveniendum, etiam si parentes per malitiam | |
| 2416 contraniterentur. Ergo multo magis est subveniendum pueris | |
| 2417 infidelium filiis contra periculum mortis aeternae, etiam invitis | |
| 53 | 2418 parentibus.</p><p title="III q. 68 a. 10 arg. 2"><a name="50128"><span class="ref">[50128] IIIª q. 68 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2419 filii servorum sunt servi, et in potestate dominorum. Sed Iudaei |
| 2420 sunt servi regum et principum, et quicumque etiam alii infideles. | |
| 2421 Ergo absque omni iniuria possunt principes Iudaeorum filios, vel | |
| 53 | 2422 aliorum servorum infidelium, facere baptizari.</p><p title="III q. 68 a. 10 arg. 3"><a name="50129"><span class="ref">[50129] IIIª q. 68 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2423 quilibet homo est magis Dei, a quo habet animam, quam patris |
| 2424 carnalis, a quo habet corpus. Non est ergo iniustum si pueri | |
| 2425 infidelium filii parentibus carnalibus auferantur, et Deo per | |
| 53 | 2426 Baptismum consecrentur.</p><p title="III q. 68 a. 10 s. c."><a name="50130"><span class="ref">[50130] IIIª q. 68 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2427 quod in decretis, dist. XLV, ex Concilio Toletano, sic dicitur, |
| 2428 <i>de Iudaeis praecepit sancta synodus nemini deinceps ad credendum | |
| 2429 vim inferre, non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut | |
| 53 | 2430 integra sit forma iustitiae</i>.</p><p title="III q. 68 a. 10 co."><a name="50131"><span class="ref">[50131] IIIª q. 68 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2431 dicendum quod pueri infidelium filii aut habent usum rationis, aut |
| 2432 non habent. Si autem habent, iam, quantum ad ea quae sunt iuris | |
| 2433 divini vel naturalis, incipiunt suae potestatis esse. Et ideo | |
| 2434 propria voluntate, invitis parentibus, possunt Baptismum suscipere, | |
| 2435 sicut et matrimonium contrahere. Et ideo tales licite moneri | |
| 2436 possunt et induci ad suscipiendum Baptismum. Si vero nondum habent | |
| 2437 usum liberi arbitrii, secundum ius naturale sunt sub cura parentum, | |
| 2438 quandiu ipsi sibi providere non possunt. Unde etiam et de pueris | |
| 2439 antiquorum dicitur quod salvabantur in fide parentum. Et ideo | |
| 2440 contra iustitiam naturalem esset si tales pueri, invitis | |
| 2441 parentibus, baptizarentur, sicut etiam si aliquis habens usum | |
| 2442 rationis baptizaretur invitus. Esset etiam periculosum taliter | |
| 2443 filios infidelium baptizare, quia de facili ad infidelitatem | |
| 2444 redirent, propter naturalem affectum ad parentes. Et ideo non habet | |
| 2445 hoc Ecclesiae consuetudo, quod filii infidelium, invitis | |
| 53 | 2446 parentibus, baptizentur.</p><p title="III q. 68 a. 10 ad 1"><a name="50132"><span class="ref">[50132] IIIª q. 68 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2447 dicendum quod a morte corporali non est aliquis eripiendus contra |
| 2448 ordinem iuris civilis, puta, si aliquis a suo iudice condemnetur ad | |
| 2449 mortem, nullus debet eum violenter a morte eripere. Unde nec | |
| 2450 aliquis debet irrumpere ordinem iuris naturae, quo filius est sub | |
| 53 | 2451 cura patris, ut eum liberet a periculo mortis aeternae.</p><p title="III q. 68 a. 10 ad 2"><a name="50133"><span class="ref">[50133] IIIª q. 68 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2452 dicendum quod Iudaei sunt servi principum servitute civili, quae |
| 53 | 2453 non excludit ordinem iuris naturalis vel divini.</p><p title="III q. 68 a. 10 ad 3"><a name="50134"><span class="ref">[50134] IIIª q. 68 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2454 dicendum quod homo ordinatur ad Deum per rationem, per quam Deum |
| 2455 cognoscere potest. Unde puer, antequam usum rationis habeat, | |
| 2456 naturali ordine ordinatur in Deum per rationem parentum, quorum | |
| 2457 curae naturaliter subiacet, et secundum eorum dispositionem sunt | |
| 53 | 2458 circa ipsum divina agenda.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 11</h3><p title="III q. 68 a. 11 arg. 1"><a name="50135"><span class="ref">[50135] IIIª q. 68 a. 11 arg. 1</span></a> Ad undecimum |
| 28 | 2459 sic proceditur. Videtur quod in maternis uteris existentes possint |
| 2460 baptizari. Efficacius est enim donum Christi ad salutem quam | |
| 2461 peccatum Adae ad damnationem, ut apostolus dicit, Rom. V. Sed pueri | |
| 2462 in maternis uteris existentes damnantur propter peccatum Adae. Ergo | |
| 2463 multo magis salvari possunt per donum Christi. Quod quidem fit per | |
| 2464 Baptismum. Ergo pueri in maternis uteris existentes possunt | |
| 53 | 2465 baptizari.</p><p title="III q. 68 a. 11 arg. 2"><a name="50136"><span class="ref">[50136] IIIª q. 68 a. 11 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2466 puer in utero matris existens aliquid matris esse videtur. Sed, |
| 2467 baptizata matre, baptizatur quidquid est eius intra ipsam existens. | |
| 2468 Ergo videtur quod, baptizata matre, baptizetur puer in utero eius | |
| 53 | 2469 existens.</p><p title="III q. 68 a. 11 arg. 3"><a name="50137"><span class="ref">[50137] IIIª q. 68 a. 11 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2470 mors aeterna peior est quam mors corporalis. Sed de duobus malis |
| 2471 minus malum eligendum est. Si ergo puer in utero matris existens | |
| 2472 baptizari non potest, melius esset quod mater aperiretur et puer vi | |
| 2473 eductus baptizaretur, quam quod puer aeternaliter damnaretur, | |
| 53 | 2474 absque Baptismo decedens.</p><p title="III q. 68 a. 11 arg. 4"><a name="50138"><span class="ref">[50138] IIIª q. 68 a. 11 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2475 contingit quandoque quod aliqua pars pueri prius egreditur, sicut |
| 2476 legitur Gen. XXXVIII quod, pariente Thamar, <i>in ipsa effusione | |
| 2477 infantium, unus protulit manum, in qua obstetrix ligavit coccinum, | |
| 2478 dicens, iste egredietur prior. Illo vero manum retrahente, egressus | |
| 2479 est alter</i>. Quandoque autem in tali casu imminet periculum | |
| 2480 mortis. Ergo videtur quod illa pars debeat baptizari, puero adhuc | |
| 53 | 2481 in materno utero existente.</p><p title="III q. 68 a. 11 s. c."><a name="50139"><span class="ref">[50139] IIIª q. 68 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2482 quod Augustinus, in epistola ad Dardanum, dicit, <i>nemo renascitur |
| 2483 nisi primo nascatur</i>. Sed Baptismus est quaedam spiritualis | |
| 2484 regeneratio. Non ergo debet aliquis baptizari priusquam ex utero | |
| 53 | 2485 nascatur.</p><p title="III q. 68 a. 11 co."><a name="50140"><span class="ref">[50140] IIIª q. 68 a. 11 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2486 dicendum quod de necessitate Baptismi est quod corpus baptizandi |
| 2487 aliquo modo aqua abluatur, cum Baptismus sit quaedam ablutio, ut | |
| 2488 supra dictum est. Corpus autem infantis, antequam nascatur ex | |
| 2489 utero, non potest aliquo modo ablui aqua, nisi forte dicatur quod | |
| 2490 ablutio baptismalis qua corpus matris lavatur, ad filium in ventre | |
| 2491 existentem perveniat. Sed hoc non potest esse, tum quia anima | |
| 2492 pueri, ad cuius sanctificationem ordinatur Baptismus, distincta est | |
| 2493 ab anima matris; tum quia corpus puerperii animati iam est | |
| 2494 formatum, et per consequens a corpore matris distinctum. Et ideo | |
| 2495 Baptismus quo mater baptizatur, non redundat in prolem in utero | |
| 2496 existentem. Unde Augustinus dicit, contra Iulianum, <i>si ad matris | |
| 2497 corpus id quod in ea concipitur pertinet, ita ut eius pars | |
| 2498 imputetur, non baptizaretur infans cuius mater baptizata est, | |
| 2499 aliquo mortis urgente periculo, cum gestaret in utero. Nunc vero, | |
| 2500 cum etiam ipse, scilicet infans, baptizetur, non utique ad maternum | |
| 2501 corpus, cum esset in utero, pertinebat</i>. Et ita relinquitur quod | |
| 53 | 2502 nullo modo existentes in maternis uteris baptizari possunt.</p><p title="III q. 68 a. 11 ad 1"><a name="50141"><span class="ref">[50141] IIIª q. 68 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2503 dicendum quod pueri in maternis uteris existentes nondum prodierunt |
| 2504 in lucem, ut cum aliis hominibus vitam ducant. Unde non possunt | |
| 2505 subiici actioni humanae, ut per eorum ministerium sacramenta | |
| 2506 recipiant ad salutem. Possunt tamen subiici operationi Dei, apud | |
| 2507 quem vivunt, ut quodam privilegio gratiae sanctificationem | |
| 53 | 2508 consequantur, sicut patet de sanctificatis in utero.</p><p title="III q. 68 a. 11 ad 2"><a name="50142"><span class="ref">[50142] IIIª q. 68 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2509 dicendum quod membrum interius matris est aliquid eius per |
| 2510 continuationem et unionem materialis partis ad totum. Puer autem in | |
| 2511 utero matris existens est aliquid eius per quandam colligationem | |
| 53 | 2512 corporum distinctorum. Unde non est similis ratio.</p><p title="III q. 68 a. 11 ad 3"><a name="50143"><span class="ref">[50143] IIIª q. 68 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2513 dicendum quod <i>non sunt facienda mala ut veniant bona</i>, ut |
| 2514 dicitur Rom. III. Et ideo non debet homo occidere matrem ut | |
| 2515 baptizet puerum. Si tamen mater mortua fuerit vivente puero in | |
| 53 | 2516 utero, aperiri debet, ut puer baptizetur.</p><p title="III q. 68 a. 11 ad 4"><a name="50144"><span class="ref">[50144] IIIª q. 68 a. 11 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2517 dicendum quod expectanda est totalis egressio pueri ex utero ad |
| 2518 Baptismum, nisi mors immineat. Si tamen primo caput egrediatur, in | |
| 2519 quo fundatur sensus, debet baptizari, periculo imminente, et non | |
| 2520 est postea rebaptizandus, si eum perfecte nasci contigerit. Et | |
| 2521 videtur idem faciendum quaecumque alia pars egrediatur, periculo | |
| 2522 imminente. Quia tamen in nulla partium exteriorum integritas ita | |
| 2523 consistit sicut in capite, videtur quibusdam quod, propter dubium, | |
| 2524 quacumque alia parte corporis abluta, puer post perfectam | |
| 2525 nativitatem sit baptizandus sub hac forma, si non es baptizatus, | |
| 53 | 2526 ego te baptizo, et cetera.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 12</h3><p title="III q. 68 a. 12 arg. 1"><a name="50145"><span class="ref">[50145] IIIª q. 68 a. 12 arg. 1</span></a> Ad duodecimum |
| 28 | 2527 sic proceditur. Videtur quod furiosi et amentes non debeant |
| 2528 baptizari. Ad susceptionem enim Baptismi requiritur intentio in eo | |
| 2529 qui baptizatur, ut supra dictum est. Sed furiosi et amentes, cum | |
| 2530 careant usu rationis, non possunt habere nisi inordinatam | |
| 53 | 2531 intentionem. Ergo non debent baptizari.</p><p title="III q. 68 a. 12 arg. 2"><a name="50146"><span class="ref">[50146] IIIª q. 68 a. 12 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2532 homo bruta animalia superexcedit in hoc quod habet rationem. Sed |
| 2533 furiosi et amentes non habent usum rationis, et quandoque etiam in | |
| 2534 eis non expectatur, sicut expectatur in pueris. Ergo videtur quod, | |
| 2535 sicut bruta animalia non baptizantur, ita etiam nec tales furiosi | |
| 53 | 2536 et amentes debeant baptizari.</p><p title="III q. 68 a. 12 arg. 3"><a name="50147"><span class="ref">[50147] IIIª q. 68 a. 12 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2537 magis ligatus est usus rationis in furiosis vel amentibus quam in |
| 2538 dormientibus. Sed Baptismus non consuevit dari dormientibus. Ergo | |
| 53 | 2539 non debet dari amentibus et furiosis.</p><p title="III q. 68 a. 12 s. c."><a name="50148"><span class="ref">[50148] IIIª q. 68 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2540 quod Augustinus dicit, IV Confess., de amico suo, qui, cum |
| 2541 desperaretur, baptizatus est. Et tamen in ipso Baptismus efficaciam | |
| 2542 habuit. Unde et carentibus usu rationis aliquando Baptismus dari | |
| 53 | 2543 debet.</p><p title="III q. 68 a. 12 co."><a name="50149"><span class="ref">[50149] IIIª q. 68 a. 12 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2544 dicendum quod circa amentes et furiosos est distinguendum. Quidam |
| 2545 enim sunt a nativitate tales, nulla habentes lucida intervalla, in | |
| 2546 quibus etiam nullus usus rationis apparet. Et de talibus, quantum | |
| 2547 ad Baptismi susceptionem, videtur esse idem iudicium et de pueris, | |
| 2548 qui baptizantur in fide Ecclesiae, ut supra dictum est. Alii vero | |
| 2549 sunt amentes qui ex sana mente quam habuerunt prius, in amentiam | |
| 2550 inciderunt. Et tales sunt iudicandi secundum voluntatem quam | |
| 2551 habuerunt dum sanae mentis existerent. Et ideo, si tunc apparuit in | |
| 2552 eis voluntas suscipiendi Baptismum, debet exhiberi eis in furia vel | |
| 2553 amentia constitutis, etiam si tunc contradicant. Alioquin, si nulla | |
| 2554 voluntas suscipiendi Baptismum in eis apparuit dum sanae mentis | |
| 2555 essent, non sunt baptizandi. Quidam vero sunt qui, etsi a | |
| 2556 nativitate fuerint furiosi et amentes, habent tamen aliqua lucida | |
| 2557 intervalla, in quibus recta ratione uti possunt. Unde, si tunc | |
| 2558 baptizari voluerint, baptizari possunt etiam in amentia constituti. | |
| 2559 Et debet eis sacramentum tunc conferri si periculum timeatur, | |
| 2560 alioquin melius est ut tempus expectetur in quo sint sanae mentis | |
| 2561 ad hoc quod devotius suscipiant sacramentum. Si autem tempore | |
| 2562 lucidi intervalli non appareat in eis voluntas Baptismum | |
| 2563 suscipiendi, baptizari non debent in amentia constituti. Quidam | |
| 2564 vero sunt qui, etsi non omnino sanae mentis existant, in tantum | |
| 2565 tamen ratione utuntur quod possunt de sua salute cogitare, et | |
| 2566 intelligere sacramenti virtutem. Et de talibus idem est iudicium | |
| 2567 sicut de his qui sanae mentis existunt, qui baptizantur volentes, | |
| 53 | 2568 non inviti.</p><p title="III q. 68 a. 12 ad 1"><a name="50150"><span class="ref">[50150] IIIª q. 68 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2569 dicendum quod amentes qui nunquam habuerunt nec habent usum |
| 2570 rationis, baptizantur ex intentione Ecclesiae, sicut ex ritu | |
| 2571 Ecclesiae credunt et poenitent, sicut supra de pueris dictum est. | |
| 2572 Illi vero qui aliquo tempore habuerunt vel habent usum rationis, | |
| 2573 secundum propriam intentionem baptizantur, quam habent vel | |
| 53 | 2574 habuerunt tempore sanae mentis.</p><p title="III q. 68 a. 12 ad 2"><a name="50151"><span class="ref">[50151] IIIª q. 68 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2575 dicendum quod furiosi vel amentes carent usu rationis per accidens, |
| 2576 scilicet propter aliquod impedimentum organi corporalis, non autem | |
| 2577 propter defectum animae rationalis, sicut bruta animalia. Unde non | |
| 53 | 2578 est de eis similis ratio.</p><p title="III q. 68 a. 12 ad 3"><a name="50152"><span class="ref">[50152] IIIª q. 68 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2579 dicendum quod dormientes non sunt baptizandi nisi periculum mortis |
| 2580 immineat. In quo casu baptizari debent si prius voluntas apparuit | |
| 2581 in eis suscipiendi Baptismum, sicut et de amentibus dictum est, | |
| 2582 sicut Augustinus narrat, in IV libro Confess., de amico suo, qui | |
| 53 | 2583 baptizatus est nesciens, propter periculum mortis.</p></div></div><div class="q" id="q69"><h2>Quaestio 69</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 69 pr."><a name="50153"><span class="ref">[50153] |
| 2584 IIIª q. 69 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 2585 effectibus Baptismi. Et circa hoc quaeruntur decem. Primo, utrum |
| 2586 per Baptismum auferantur omnia peccata. Secundo, utrum per | |
| 2587 Baptismum liberetur homo ab omni poena. Tertio, utrum Baptismus | |
| 2588 auferat poenalitatem huius vitae. Quarto, utrum per Baptismum | |
| 2589 conferantur homini gratiae et virtutes quinto, de effectibus | |
| 2590 virtutum qui per Baptismum conferuntur. Sexto, utrum etiam parvuli | |
| 2591 in Baptismo gratias et virtutes accipiant. Septimo, utrum per | |
| 2592 Baptismum aperiatur baptizatis ianua regni caelestis. Octavo, utrum | |
| 2593 Baptismus aequalem effectum habeat in omnibus baptizatis. Nono, | |
| 2594 utrum fictio impediat effectum Baptismi. Decimo, utrum, recedente | |
| 53 | 2595 fictione, Baptismus obtineat suum effectum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 69 a. 1 arg. 1"><a name="50154"><span class="ref">[50154] IIIª q. 69 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 2596 proceditur. Videtur quod per Baptismum non tollantur omnia peccata. |
| 2597 Baptismus enim est quaedam spiritualis regeneratio, quae | |
| 2598 contraponitur generationi carnali. Sed per generationem carnalem | |
| 2599 homo contrahit solum originale peccatum. Ergo per Baptismum | |
| 53 | 2600 solvitur solum originale peccatum.</p><p title="III q. 69 a. 1 arg. 2"><a name="50155"><span class="ref">[50155] IIIª q. 69 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2601 poenitentia est sufficiens causa remissionis actualium peccatorum. |
| 2602 Sed ante Baptismum in adultis requiritur poenitentia, secundum | |
| 2603 illud Act. II, <i>poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque | |
| 2604 vestrum</i>. Ergo Baptismus nihil operatur circa remissionem | |
| 53 | 2605 peccatorum actualium.</p><p title="III q. 69 a. 1 arg. 3"><a name="50156"><span class="ref">[50156] IIIª q. 69 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2606 diversorum morborum diversae sunt medicinae, quia, sicut Hieronymus |
| 2607 dicit, <i>non sanat oculum quod sanat calcaneum</i>. Sed peccatum | |
| 2608 originale, quod per Baptismum tollitur, est aliud genus peccati a | |
| 2609 peccato actuali. Ergo non omnia peccata remittuntur per | |
| 53 | 2610 Baptismum.</p><p title="III q. 69 a. 1 s. c."><a name="50157"><span class="ref">[50157] IIIª q. 69 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2611 quod dicitur Ezech. XXXVI, <i>effundam super vos aquam mundam, et |
| 53 | 2612 mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris</i>.</p><p title="III q. 69 a. 1 co."><a name="50158"><span class="ref">[50158] IIIª q. 69 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2613 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. VI, <i>quicumque |
| 2614 baptizati sumus in Christo Iesu, in morte ipsius baptizati | |
| 2615 sumus</i>. Et postea concludit, <i>ita et vos existimate mortuos | |
| 2616 quidem esse peccato, viventes autem Deo in Christo Iesu domino | |
| 2617 nostro</i>. Ex quo patet quod per Baptismum homo moritur vetustati | |
| 2618 peccati, et incipit vivere novitati gratiae. Omne autem peccatum | |
| 2619 pertinet ad pristinam vetustatem. Unde consequens est quod omne | |
| 53 | 2620 peccatum per Baptismum tollatur.</p><p title="III q. 69 a. 1 ad 1"><a name="50159"><span class="ref">[50159] IIIª q. 69 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2621 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. V, peccatum Adae non |
| 2622 tantum potest quantum donum Christi, quod in Baptismo percipitur, | |
| 2623 <i>nam iudicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis | |
| 2624 delictis in iustificationem</i>. Unde et Augustinus dicit, in libro | |
| 2625 de Baptismo parvulorum, quod, <i>generante carne, tantummodo | |
| 2626 trahitur peccatum originale, regenerante autem spiritu, non solum | |
| 2627 originalis, sed etiam voluntariorum fit remissio | |
| 53 | 2628 peccatorum</i>.</p><p title="III q. 69 a. 1 ad 2"><a name="50160"><span class="ref">[50160] IIIª q. 69 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2629 dicendum quod nullius peccati remissio fieri potest nisi per |
| 2630 virtutem passionis Christi, unde et apostolus dicit, Heb. IX, quod | |
| 2631 <i>sine sanguinis effusione non fit remissio</i>. Unde motus | |
| 2632 voluntatis humanae non sufficeret ad remissionem culpae, nisi | |
| 2633 adesset fides passionis Christi et propositum participandi ipsam, | |
| 2634 vel suscipiendo Baptismum, vel subiiciendo se clavibus Ecclesiae. | |
| 2635 Et ideo, quando aliquis adultus poenitens ad Baptismum accedit, | |
| 2636 consequitur quidem remissionem omnium peccatorum ex proposito | |
| 53 | 2637 Baptismi, perfectius autem ex reali susceptione Baptismi.</p><p title="III q. 69 a. 1 ad 3"><a name="50161"><span class="ref">[50161] IIIª q. 69 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2638 dicendum quod ratio illa procedit de particularibus medicinis. |
| 2639 Baptismus autem operatur in virtute passionis Christi, quae est | |
| 2640 universalis medicina omnium peccatorum, et per Baptismum omnia | |
| 53 | 2641 peccata solvuntur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 69 a. 2 arg. 1"><a name="50162"><span class="ref">[50162] IIIª q. 69 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2642 sic proceditur. Videtur quod per Baptismum non liberetur homo ab |
| 2643 omni reatu peccati. Dicit enim apostolus, Rom. XIII, <i>quae a Deo | |
| 2644 sunt, ordinata sunt</i>. Sed culpa non ordinatur nisi per poenam, | |
| 2645 ut Augustinus dicit. Ergo per Baptismum non tollitur reatus poenae | |
| 53 | 2646 praecedentium peccatorum.</p><p title="III q. 69 a. 2 arg. 2"><a name="50163"><span class="ref">[50163] IIIª q. 69 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2647 effectus sacramenti aliquam similitudinem habet cum ipso |
| 2648 sacramento, quia sacramenta novae legis efficiunt quod figurant, ut | |
| 2649 supra dictum est. Sed ablutio baptismalis habet quidem aliquam | |
| 2650 similitudinem cum ablutione maculae, nullam autem similitudinem | |
| 2651 habere videtur cum subtractione reatus poenae. Non ergo per | |
| 53 | 2652 Baptismum tollitur reatus poenae.</p><p title="III q. 69 a. 2 arg. 3"><a name="50164"><span class="ref">[50164] IIIª q. 69 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2653 sublato reatu poenae, aliquis non remanet dignus poena, et ita |
| 2654 iniustum esset eum puniri. Si igitur per Baptismum tollitur reatus | |
| 2655 poenae, iniustum esset post Baptismum suspendere latronem, qui | |
| 2656 antea homicidium commisit. Et ita per Baptismum tolleretur rigor | |
| 2657 humanae disciplinae, quod est inconveniens. Non ergo per Baptismum | |
| 53 | 2658 tollitur reatus poenae.</p><p title="III q. 69 a. 2 s. c."><a name="50165"><span class="ref">[50165] IIIª q. 69 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2659 quod Ambrosius dicit, super illud Rom. XI, <i>sine poenitentia sunt |
| 2660 dona Dei et vocatio</i>, gratia, inquit, Dei in Baptismo omnia | |
| 53 | 2661 gratis condonat.</p><p title="III q. 69 a. 2 co."><a name="50166"><span class="ref">[50166] IIIª q. 69 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2662 dicendum quod, sicut supra dictum est, per Baptismum aliquis |
| 2663 incorporatur passioni et morti Christi, secundum illud Rom. VI, | |
| 2664 <i>si mortui sumus cum Christo, credimus quia etiam simul vivemus | |
| 2665 cum Christo</i>. Ex quo patet quod omni baptizato communicatur | |
| 2666 passio Christi ad remedium ac si ipse passus et mortuus esset. | |
| 2667 Passio autem Christi, sicut supra dictum est, est sufficiens | |
| 2668 satisfactio pro omnibus peccatis omnium hominum. Et ideo ille qui | |
| 2669 baptizatur liberatur a reatu omnis poenae sibi debitae pro | |
| 2670 peccatis, ac si ipse sufficienter satisfecisset pro omnibus | |
| 53 | 2671 peccatis suis.</p><p title="III q. 69 a. 2 ad 1"><a name="50167"><span class="ref">[50167] IIIª q. 69 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2672 dicendum quod, quia poena passionis Christi communicatur baptizato, |
| 2673 inquantum fit membrum Christi, ac si ipse poenam illam | |
| 2674 sustinuisset, eius peccata remanent ordinata per poenam passionis | |
| 53 | 2675 Christi.</p><p title="III q. 69 a. 2 ad 2"><a name="50168"><span class="ref">[50168] IIIª q. 69 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2676 dicendum quod aqua non solum abluit, sed etiam refrigerat. Et ita |
| 2677 suo refrigerio significat subtractionem reatus poenae, sicut sua | |
| 53 | 2678 ablutione significat emundationem a culpa.</p><p title="III q. 69 a. 2 ad 3"><a name="50169"><span class="ref">[50169] IIIª q. 69 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2679 dicendum quod in poenis quae iudicio humano inferuntur, non solum |
| 2680 attenditur qua poena sit homo dignus quoad Deum, sed etiam in quo | |
| 2681 sit obligatus quoad homines, qui sunt laesi et scandalizati per | |
| 2682 peccatum alicuius. Et ideo, licet homicida per Baptismum liberetur | |
| 2683 a reatu poenae quoad Deum, remanet tamen adhuc obligatus quoad | |
| 2684 homines, quos iustum est aedificari de poena, sicut sunt | |
| 2685 scandalizati de culpa. Pie tamen talibus princeps posset poenam | |
| 53 | 2686 indulgere.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 69 a. 3 arg. 1"><a name="50170"><span class="ref">[50170] IIIª q. 69 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 2687 proceditur. Videtur quod per Baptismum debeant auferri poenalitates |
| 2688 praesentis vitae. Ut enim apostolus dicit, Rom. V, donum Christi | |
| 2689 potentius est quam peccatum Adae. Sed per peccatum Adae, ut ibidem | |
| 2690 apostolus dicit, <i>mors in hunc mundum intravit</i>, et per | |
| 2691 consequens omnes aliae poenalitates praesentis vitae. Ergo multo | |
| 2692 magis per donum Christi, quod in Baptismo percipitur, homo a | |
| 53 | 2693 poenalitatibus praesentis vitae debet liberari.</p><p title="III q. 69 a. 3 arg. 2"><a name="50171"><span class="ref">[50171] IIIª q. 69 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2694 Baptismus aufert et culpam originalem et actualem, sicut supra |
| 2695 dictum est. Sic autem aufert actualem culpam quod liberat ab omni | |
| 2696 reatu poenae consequentis actualem culpam. Ergo etiam liberat a | |
| 2697 poenalitatibus praesentis vitae, quae sunt poena originalis | |
| 53 | 2698 peccati.</p><p title="III q. 69 a. 3 arg. 3"><a name="50172"><span class="ref">[50172] IIIª q. 69 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2699 remota causa, removetur effectus. Sed causa harum poenalitatum est |
| 2700 peccatum originale, quod tollitur per Baptismum. Ergo non debent | |
| 53 | 2701 huiusmodi poenalitates remanere.</p><p title="III q. 69 a. 3 s. c."><a name="50173"><span class="ref">[50173] IIIª q. 69 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2702 quod, super illud Rom. VI, <i>destruatur corpus peccati</i>, dicit |
| 2703 Glossa, <i>per Baptismum id agitur ut vetus homo crucifigatur et | |
| 2704 corpus peccati destruatur, non ita ut in ipsa vivente carne | |
| 2705 concupiscentia respersa et innata repente absumatur et non sit, sed | |
| 2706 ne obsit mortuo quae inerat nato</i>. Ergo pari ratione nec aliae | |
| 53 | 2707 poenalitates per Baptismum tolluntur.</p><p title="III q. 69 a. 3 co."><a name="50174"><span class="ref">[50174] IIIª q. 69 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2708 dicendum quod Baptismus habet virtutem auferendi poenalitates |
| 2709 praesentis vitae, non tamen eas aufert in praesenti vita, sed eius | |
| 2710 virtute auferentur a iustis in resurrectione, <i>quando mortale hoc | |
| 2711 induet immortalitatem</i>, ut dicitur I Cor. XV. Et hoc | |
| 2712 rationabiliter. Primo quidem, quia per Baptismum homo incorporatur | |
| 2713 Christo et efficitur membrum eius, ut supra dictum est. Et ideo | |
| 2714 conveniens est ut id agatur in membro incorporato quod est actum in | |
| 2715 capite. Christus autem a principio suae conceptionis fuit plenus | |
| 2716 gratia et veritate, habuit tamen corpus passibile, quod per | |
| 2717 passionem et mortem est ad vitam gloriosam resuscitatum. Unde et | |
| 2718 Christianus in Baptismo gratiam consequitur quantum ad animam, | |
| 2719 habet tamen corpus passibile, in quo pro Christo possit pati; sed | |
| 2720 tandem resuscitabitur ad impassibilem vitam. Unde apostolus dicit, | |
| 2721 Rom. VIII, <i>qui suscitavit Iesum Christum a mortuis, vivificabit | |
| 2722 et mortalia corpora nostra, propter inhabitantem spiritum eius in | |
| 2723 nobis</i>. Et infra eodem, <i>heredes quidem Dei, coheredes autem | |
| 2724 Christi, si tamen compatimur, ut et simul glorificemur</i>. | |
| 2725 Secundo, hoc est conveniens propter spirituale exercitium, ut | |
| 2726 videlicet contra concupiscentiam et alias passibilitates pugnans | |
| 2727 homo victoriae coronam acciperet. Unde super illud Rom. VI, <i>ut | |
| 2728 destruatur corpus peccati</i>, dicit Glossa, <i>si post Baptismum | |
| 2729 vixerit homo in carne, habet concupiscentiam cum qua pugnet, | |
| 2730 eamque, adiuvante Deo, superet</i>. In cuius figura dicitur Iudic. | |
| 2731 III, <i>hae sunt gentes quas dominus dereliquit ut erudiret in eis | |
| 2732 Israelem, et postea discerent filii eorum certare cum hostibus, et | |
| 2733 habere consuetudinem praeliandi</i>. Tertio, hoc fuit conveniens ne | |
| 2734 homines ad Baptismum accederent propter impassibilitatem praesentis | |
| 2735 vitae, et non propter gloriam vitae aeternae. Unde et apostolus | |
| 2736 dicit, I Cor. XV, <i>si in hac vita tantum sperantes sumus in | |
| 53 | 2737 Christo, miserabiliores sumus omnibus hominibus</i>.</p><p title="III q. 69 a. 3 ad 1"><a name="50175"><span class="ref">[50175] IIIª q. 69 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2738 dicendum quod, sicut Glossa dicit, Rom. VI, super illud, <i>ut |
| 2739 ultra non serviamus peccato, sicut aliquis capiens hostem | |
| 2740 atrocissimum non statim interficit eum, sed patitur eum cum | |
| 2741 dedecore et dolore aliquantulum vivere; ita et Christus prius | |
| 53 | 2742 poenam alligavit, in futuro autem perimet</i>.</p><p title="III q. 69 a. 3 ad 2"><a name="50176"><span class="ref">[50176] IIIª q. 69 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2743 dicendum quod, sicut ibidem dicit Glossa, <i>duplex est poena |
| 2744 peccati, gehennalis et temporalis. Gehennalem prorsus delevit | |
| 2745 Christus, ut eam non sentiant baptizati et vere poenitentes. | |
| 2746 Temporalem vero nondum penitus tulit, manet enim fames sitis et | |
| 2747 mors. Sed regnum et dominium eius deiecit</i>, ut scilicet haec | |
| 2748 homo non timeat, et tandem in novissimo eam penitus | |
| 53 | 2749 exterminabit.</p><p title="III q. 69 a. 3 ad 3"><a name="50177"><span class="ref">[50177] IIIª q. 69 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2750 dicendum quod, sicut in secunda parte dictum est, peccatum |
| 2751 originale hoc modo processit quod primo persona infecit naturam, | |
| 2752 postmodum vero natura infecit personam. Christus vero converso | |
| 2753 ordine prius reparat id quod personae est, postmodum simul in | |
| 2754 omnibus reparabit id quod naturae est. Et ideo culpam originalis | |
| 2755 peccati, et etiam poenam carentiae visionis divinae, quae | |
| 2756 respiciunt personam, statim per Baptismum tollit ab homine. Sed | |
| 2757 poenalitates praesentis vitae, sicut mors, fames, sitis et alia | |
| 2758 huiusmodi, respiciunt naturam, ex cuius principiis causantur, prout | |
| 2759 est destituta originali iustitia. Et ideo isti defectus non | |
| 2760 tollentur nisi in ultima reparatione naturae per resurrectionem | |
| 53 | 2761 gloriosam.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 69 a. 4 arg. 1"><a name="50178"><span class="ref">[50178] IIIª q. 69 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 2762 proceditur. Videtur quod per Baptismum non conferantur homini |
| 2763 gratia et virtutes. Quia, sicut supra dictum est, sacramenta novae | |
| 2764 legis efficiunt quod figurant. Sed per ablutionem Baptismi | |
| 2765 significatur emundatio animae a culpa, non autem informatio animae | |
| 2766 per gratiam et virtutes. Videtur igitur quod per Baptismum non | |
| 53 | 2767 conferantur homini gratia et virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 4 arg. 2"><a name="50179"><span class="ref">[50179] IIIª q. 69 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2768 illud quod iam aliquis adeptus est, non indiget iterum suscipere. |
| 2769 Sed aliqui accedunt ad Baptismum iam habentes gratiam et virtutes; | |
| 2770 sicut Act. X legitur, <i>vir quidam erat in Caesarea, nomine | |
| 2771 Cornelius, centurio cohortis</i> quae dicitur Italica, religiosus | |
| 2772 et timens Deum; qui tamen postea a Petro baptizatus est. Non ergo | |
| 53 | 2773 per Baptismum conferuntur gratia et virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 4 arg. 3"><a name="50180"><span class="ref">[50180] IIIª q. 69 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2774 virtus est habitus, ad cuius rationem pertinet quod sit qualitas |
| 2775 difficile mobilis, per quam aliquis faciliter et delectabiliter | |
| 2776 operetur. Sed post Baptismum remanet in hominibus pronitas ad | |
| 2777 malum, per quod tollitur virtus; et consequitur difficultatem quis | |
| 2778 ad bonum, quod est actus virtutis. Ergo per Baptismum non | |
| 53 | 2779 consequitur homo gratiam et virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 4 s. c."><a name="50181"><span class="ref">[50181] IIIª q. 69 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2780 quod, ad Tit. III, dicit apostolus, <i>salvos nos fecit per |
| 2781 lavacrum regenerationis, idest per Baptismum, et renovationis | |
| 2782 spiritus sancti, quem effudit in nos abunde, idest ad remissionem | |
| 2783 peccatorum et copiam virtutum</i>, ut Glossa ibidem exponit. Sic | |
| 2784 ergo in Baptismo datur gratia spiritus sancti et copia | |
| 53 | 2785 virtutum.</p><p title="III q. 69 a. 4 co."><a name="50182"><span class="ref">[50182] IIIª q. 69 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2786 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Baptismo |
| 2787 parvulorum, <i>ad hoc Baptismus valet, ut baptizati Christo | |
| 2788 incorporentur ut membra eius</i>. A capite autem Christo in omnia | |
| 2789 membra eius gratiae et virtutis plenitudo derivatur, secundum illud | |
| 2790 Ioan. I, <i>de plenitudine eius nos omnes accepimus</i>. Unde | |
| 2791 manifestum est quod per Baptismum aliquis consequitur gratiam et | |
| 53 | 2792 virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 4 ad 1"><a name="50183"><span class="ref">[50183] IIIª q. 69 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2793 dicendum quod, sicut aqua Baptismi per suam ablutionem significat |
| 2794 emundationem culpae, et per suum refrigerium significat | |
| 2795 liberationem a poena, ita per naturalem claritatem significat | |
| 53 | 2796 splendorem gratiae et virtutum.</p><p title="III q. 69 a. 4 ad 2"><a name="50184"><span class="ref">[50184] IIIª q. 69 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2797 dicendum quod, sicut dictum est, remissionem peccatorum aliquis |
| 2798 consequitur ante Baptismum secundum quod habet Baptismum in voto, | |
| 2799 vel explicite vel implicite et tamen, cum realiter suscipit | |
| 2800 Baptismum, fit plenior remissio, quantum ad liberationem a tota | |
| 2801 poena. Ita etiam ante Baptismum Cornelius et alii similes | |
| 2802 consequuntur gratiam et virtutes per fidem Christi et desiderium | |
| 2803 Baptismi, implicite vel explicite, postmodum tamen in Baptismo | |
| 2804 maiorem copiam gratiae et virtutum consequuntur. Unde super illud | |
| 2805 Psalmi, <i>super aquam refectionis educavit me</i>, dicit Glossa, | |
| 2806 <i>per augmentum virtutis et bonae operationis educavit in | |
| 53 | 2807 Baptismo</i>.</p><p title="III q. 69 a. 4 ad 3"><a name="50185"><span class="ref">[50185] IIIª q. 69 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2808 dicendum quod difficultas ad bonum et pronitas ad malum inveniuntur |
| 2809 in baptizatis, non propter defectum habitus virtutum, sed propter | |
| 2810 concupiscentiam, quae non tollitur in Baptismo. Sicut tamen per | |
| 2811 Baptismum diminuitur concupiscentia, ut non dominetur, ita etiam | |
| 53 | 2812 diminuitur utrumque istorum, ne homo ab his superetur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 69 a. 5 arg. 1"><a name="50186"><span class="ref">[50186] IIIª q. 69 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 2813 proceditur. Videtur quod inconvenienter attribuantur Baptismo pro |
| 2814 effectibus quidam actus virtutum, scilicet, incorporatio ad | |
| 2815 Christum, illuminatio, fecundatio. Non enim Baptismus datur adulto | |
| 2816 nisi fideli, secundum illud Marc. ult., <i>qui crediderit et | |
| 2817 baptizatus fuerit, salvus erit</i>. Sed per fidem aliquis | |
| 2818 incorporatur Christo, secundum illud Ephes. III, <i>habitare | |
| 2819 Christum per fidem in cordibus vestris</i>. Ergo nullus baptizatur | |
| 2820 nisi iam Christo incorporatus. Non ergo est effectus Baptismi | |
| 53 | 2821 incorporari Christo.</p><p title="III q. 69 a. 5 arg. 2"><a name="50187"><span class="ref">[50187] IIIª q. 69 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2822 illuminatio fit per doctrinam, secundum illud Ephes. III <i>mihi |
| 2823 omnium minimo data est gratia haec, illuminare omnes</i>, et | |
| 2824 cetera. Sed doctrina praecedit Baptismum in catechismo. Non ergo | |
| 53 | 2825 est effectus Baptismi.</p><p title="III q. 69 a. 5 arg. 3"><a name="50188"><span class="ref">[50188] IIIª q. 69 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2826 fecunditas pertinet ad generationem activam. Sed per Baptismum |
| 2827 aliquis regeneratur spiritualiter. Ergo fecunditas non est effectus | |
| 53 | 2828 Baptismi.</p><p title="III q. 69 a. 5 s. c."><a name="50189"><span class="ref">[50189] IIIª q. 69 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2829 quod Augustinus dicit, in libro de Baptismo parvulorum, quod <i>ad |
| 2830 hoc valet Baptismus ut baptizati Christo incorporentur</i>. | |
| 2831 Dionysius etiam, II cap. Eccl. Hier., illuminationem attribuit | |
| 2832 Baptismo. Et super illud Psalmi, <i>super aquam refectionis | |
| 2833 educavit</i>, dicit Glossa quod <i>anima peccatorum, ariditate | |
| 53 | 2834 sterilis, fecundatur per Baptismum</i>.</p><p title="III q. 69 a. 5 co."><a name="50190"><span class="ref">[50190] IIIª q. 69 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2835 dicendum quod per Baptismum aliquis regeneratur in spiritualem |
| 2836 vitam, quae est propria fidelium Christi, sicut apostolus dicit, | |
| 2837 Galat. II, <i>quod autem nunc vivo in carne, in fide vivo filii | |
| 2838 Dei</i>. Vita autem non est nisi membrorum capiti unitorum, a quo | |
| 2839 sensum et motum suscipiunt. Et ideo necesse est quod per Baptismum | |
| 2840 aliquis incorporetur Christo quasi membrum ipsius. Sicut autem a | |
| 2841 capite naturali derivatur ad membra sensus et motus, ita a capite | |
| 2842 spirituali, quod est Christus, derivatur ad membra eius sensus | |
| 2843 spiritualis, qui consistit in cognitione veritatis, et motus | |
| 2844 spiritualis, qui est per gratiae instinctum. Unde Ioan. I dicitur, | |
| 2845 <i>vidimus eum plenum gratiae et veritatis, et de plenitudine eius | |
| 2846 omnes accepimus</i>. Et ideo consequens est quod baptizati | |
| 2847 illuminentur a Christo circa cognitionem veritatis, et fecundentur | |
| 53 | 2848 ab eo fecunditate bonorum operum per gratiae infusionem.</p><p title="III q. 69 a. 5 ad 1"><a name="50191"><span class="ref">[50191] IIIª q. 69 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2849 dicendum quod adulti prius credentes in Christum sunt ei |
| 2850 incorporati mentaliter. Sed postmodum, cum baptizantur, | |
| 2851 incorporantur ei quodammodo corporaliter, scilicet per visibile | |
| 2852 sacramentum, sine cuius proposito nec mentaliter incorporari | |
| 53 | 2853 potuissent.</p><p title="III q. 69 a. 5 ad 2"><a name="50192"><span class="ref">[50192] IIIª q. 69 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2854 dicendum quod doctor illuminat exterius per ministerium |
| 2855 catechizando, sed Deus illuminat interius baptizatos, praeparans | |
| 2856 corda eorum ad recipiendam doctrinam veritatis, secundum illud | |
| 2857 Ioan. VI, <i>scriptum est in prophetis, erunt omnes docibiles | |
| 53 | 2858 Dei</i>.</p><p title="III q. 69 a. 5 ad 3"><a name="50193"><span class="ref">[50193] IIIª q. 69 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2859 dicendum quod effectus Baptismi ponitur fecunditas qua aliquis |
| 2860 producit bona opera, non autem fecunditas qua aliquis generat alios | |
| 2861 in Christo, sicut apostolus dicit, I Cor. IV, <i>in Christo Iesu | |
| 53 | 2862 per Evangelium ego vos genui</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 69 a. 6 arg. 1"><a name="50194"><span class="ref">[50194] IIIª q. 69 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 2863 proceditur. Videtur quod pueri in Baptismo non consequantur gratiam |
| 2864 et virtutes. Gratia enim et virtutes non habentur sine fide et | |
| 2865 caritate. Sed <i>fides</i>, ut Augustinus dicit, <i>consistit in | |
| 2866 credentium voluntate</i>, et similiter etiam caritas consistit in | |
| 2867 diligentium voluntate, cuius usum pueri non habent, et sic non | |
| 2868 habent fidem et caritatem. Ergo pueri in Baptismo non recipiunt | |
| 53 | 2869 gratiam et virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 6 arg. 2"><a name="50195"><span class="ref">[50195] IIIª q. 69 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2870 super illud Ioan. XIV, <i>maiora horum faciet</i>, dicit Augustinus |
| 2871 quod ut ex impio iustus fiat, <i>in illo, sed non sine illo | |
| 2872 Christus operatur</i>. Sed puer, cum non habeat usum liberi | |
| 2873 arbitrii, non cooperatur Christo ad suam iustificationem, immo | |
| 2874 quandoque pro posse renititur. Ergo non iustificatur per gratiam et | |
| 53 | 2875 virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 6 arg. 3"><a name="50196"><span class="ref">[50196] IIIª q. 69 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2876 Rom. IV dicitur, <i>ei qui non operatur, credenti autem in eum qui |
| 2877 iustificat impium, reputabitur fides eius ad iustitiam, secundum | |
| 2878 propositum gratiae Dei</i>. Sed puer non est credens in eum qui | |
| 2879 iustificat impium. Ergo non consequitur gratiam iustificantem neque | |
| 53 | 2880 virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 6 arg. 4"><a name="50197"><span class="ref">[50197] IIIª q. 69 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2881 quod ex carnali intentione agitur, non videtur habere spiritualem |
| 2882 effectum. Sed quandoque pueri ad Baptismum deferuntur carnali | |
| 2883 intentione, ut scilicet corporaliter sanentur. Non ergo | |
| 53 | 2884 consequuntur spiritualem effectum gratiae et virtutum.</p><p title="III q. 69 a. 6 s. c."><a name="50198"><span class="ref">[50198] IIIª q. 69 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2885 quod Augustinus dicit, in Enchirid., <i>parvuli renascendo |
| 2886 moriuntur illi peccato quod nascendo contraxerunt, et per hoc ad | |
| 2887 illos etiam pertinet quod dicitur, consepulti sumus cum illo per | |
| 2888 Baptismum in mortem, (subditur autem) ut, quomodo resurrexit | |
| 2889 Christus a mortuis per gloriam patris ita et nos in novitate vitae | |
| 2890 ambulemus</i>. Sed novitas vitae est per gratiam et virtutes. Ergo | |
| 53 | 2891 pueri consequuntur in Baptismo gratiam et virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 6 co."><a name="50199"><span class="ref">[50199] IIIª q. 69 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2892 dicendum quod quidam antiqui posuerunt quod pueris in Baptismo non |
| 2893 dantur gratia et virtutes, sed imprimitur eis character Christi, | |
| 2894 cuius virtute, cum ad perfectam aetatem venerint, consequuntur | |
| 2895 gratiam et virtutes. Sed hoc patet esse falsum dupliciter. Primo | |
| 2896 quidem, quia pueri, sicut et adulti, in Baptismo efficiuntur membra | |
| 2897 Christi. Unde necesse est quod a capite recipiant influxum gratiae | |
| 2898 et virtutis. Secundo, quia secundum hoc pueri decedentes post | |
| 2899 Baptismum non pervenirent ad vitam aeternam, quia, ut dicitur Rom. | |
| 2900 VI, <i>gratia Dei est vita aeterna</i>. Et ita nihil profuisset eis | |
| 2901 ad salutem baptizatos fuisse. Causa autem erroris fuit quia | |
| 2902 nescierunt distinguere inter habitum et actum. Et sic, videntes | |
| 2903 pueros inhabiles ad actus virtutum, crediderunt eos post Baptismum | |
| 2904 nullatenus virtutem habere. Sed ista impotentia operandi non | |
| 2905 accidit pueris ex defectu habituum, sed ex impedimento corporali, | |
| 2906 sicut etiam dormientes, quamvis habeant habitus virtutum, | |
| 53 | 2907 impediuntur tamen ab actibus propter somnum.</p><p title="III q. 69 a. 6 ad 1"><a name="50200"><span class="ref">[50200] IIIª q. 69 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2908 dicendum quod fides et caritas consistunt in voluntate hominum, ita |
| 2909 tamen quod habitus harum et aliarum virtutum requirunt potentiam | |
| 2910 voluntatis, quae est in pueris; sed actus virtutum requirunt actum | |
| 2911 voluntatis, qui non est in pueris. Et hoc modo Augustinus dicit, in | |
| 2912 libro de Baptismo parvulorum, quod <i>parvulum, etsi nondum illa | |
| 2913 fides quae in credentium voluntate consistit, iam tamen ipsius | |
| 2914 fidei sacramentum</i>, quod scilicet causat habitum fidei, fidelem | |
| 53 | 2915 facit.</p><p title="III q. 69 a. 6 ad 2"><a name="50201"><span class="ref">[50201] IIIª q. 69 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2916 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de caritate, |
| 2917 <i>nemo ex aqua et spiritu sancto renascitur nisi volens</i>. Quod | |
| 2918 non de parvulis, sed de adultis intelligendum est. Et similiter de | |
| 2919 adultis intelligendum est quod homo a Christo sine ipso non | |
| 2920 iustificatur. Quod autem parvuli baptizandi, prout viribus possunt, | |
| 2921 reluctantur, non eis imputatur, <i>quia in tantum nesciunt quid | |
| 2922 faciunt, ut nec facere videantur</i>, ut Augustinus dicit, in libro | |
| 53 | 2923 de praesentia Dei ad Dardanum.</p><p title="III q. 69 a. 6 ad 3"><a name="50202"><span class="ref">[50202] IIIª q. 69 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2924 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, <i>parvulis mater Ecclesia |
| 2925 aliorum pedes accommodat ut veniant, aliorum cor ut credant, | |
| 2926 aliorum linguam ut fateantur</i>. Et ita pueri credunt, non per | |
| 2927 actum proprium, sed per fidem Ecclesiae, quae eis communicatur. Et | |
| 53 | 2928 huius fidei virtute conferuntur eis gratia et virtutes.</p><p title="III q. 69 a. 6 ad 4"><a name="50203"><span class="ref">[50203] IIIª q. 69 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2929 dicendum quod carnalis intentio deferentium pueros ad Baptismum |
| 2930 nihil eis nocet, sicut nec culpa unius nocet alteri, nisi | |
| 2931 consentiat. Unde Augustinus dicit, in epistola ad Bonifacium, | |
| 2932 <i>non illud te moveat quod quidam non ea fide ad Baptismum | |
| 2933 percipiendum parvulos ferunt ut gratia spirituali ad vitam | |
| 2934 regenerentur aeternam, sed hoc eos putant remedio corporalem | |
| 2935 retinere vel recipere sanitatem. Non enim propterea illi non | |
| 53 | 2936 regenerantur, quia non ab istis hac intentione offeruntur</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="III q. 69 a. 7 arg. 1"><a name="50204"><span class="ref">[50204] IIIª q. 69 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum |
| 28 | 2937 sic proceditur. Videtur quod effectus Baptismi non sit apertio |
| 2938 ianuae regni caelestis. Illud enim quod est apertum, non indiget | |
| 2939 apertione. Sed ianua regni caelestis est aperta per passionem | |
| 2940 Christi, unde Apoc. IV dicitur, <i>post haec vidi ostium magnum | |
| 2941 apertum in caelo</i>. Non est ergo effectus Baptismi apertio ianuae | |
| 53 | 2942 regni caelestis.</p><p title="III q. 69 a. 7 arg. 2"><a name="50205"><span class="ref">[50205] IIIª q. 69 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2943 Baptismus omni tempore ex quo institutus fuit, habet suum effectum. |
| 2944 Sed quidam baptizati sunt Baptismo Christi ante eius passionem, ut | |
| 2945 habetur Ioan. III, quibus, si tunc decessissent, introitus regni | |
| 2946 caelestis non patebat, in quod nullus ante Christum introivit, | |
| 2947 secundum illud Mich. II, <i>ascendit pandens iter ante eos</i>. Non | |
| 53 | 2948 est ergo effectus Baptismi apertio ianuae regni caelestis.</p><p title="III q. 69 a. 7 arg. 3"><a name="50206"><span class="ref">[50206] IIIª q. 69 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2949 baptizati adhuc sunt obnoxii morti et aliis poenalitatibus vitae |
| 2950 praesentis, ut supra dictum est. Sed nulli est apertus aditus regni | |
| 2951 caelestis quandiu est obnoxius poenae, sicut patet de illis qui | |
| 2952 sunt in Purgatorio. Non ergo est effectus Baptismi apertio ianuae | |
| 53 | 2953 regni caelestis.</p><p title="III q. 69 a. 7 s. c."><a name="50207"><span class="ref">[50207] IIIª q. 69 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2954 quod super illud Luc. III, <i>apertum est caelum</i>, dicit Glossa |
| 2955 Bedae, <i>virtus hic Baptismatis ostenditur, de quo quisque cum | |
| 53 | 2956 egreditur, ei regni caelestis ianua aperitur</i>.</p><p title="III q. 69 a. 7 co."><a name="50208"><span class="ref">[50208] IIIª q. 69 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2957 dicendum quod aperire ianuam regni caelestis est amovere |
| 2958 impedimentum quo aliquis impeditur regnum caeleste intrare. Hoc | |
| 2959 autem impedimentum est culpa et reatus poenae. Ostensum est autem | |
| 2960 supra quod per Baptismum totaliter omnis culpa et etiam omnis | |
| 2961 reatus poenae tollitur. Unde consequens est quod effectus Baptismi | |
| 53 | 2962 sit apertio regni caelestis.</p><p title="III q. 69 a. 7 ad 1"><a name="50209"><span class="ref">[50209] IIIª q. 69 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 2963 dicendum quod Baptismus intantum aperit baptizato ianuam regni |
| 2964 caelestis, inquantum incorporat eum passioni Christi, virtutem eius | |
| 53 | 2965 homini applicando.</p><p title="III q. 69 a. 7 ad 2"><a name="50210"><span class="ref">[50210] IIIª q. 69 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 2966 dicendum quod, quando passio Christi nondum erat realiter perfecta |
| 2967 sed solum in fide credentium, Baptismus proportionaliter causabat | |
| 2968 ianuae apertionem, non quidem in re, sed in spe. Baptizati enim | |
| 2969 tunc decedentes ex certa spe introitum regni caelestis | |
| 53 | 2970 expectabant.</p><p title="III q. 69 a. 7 ad 3"><a name="50211"><span class="ref">[50211] IIIª q. 69 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2971 dicendum quod baptizatus non est obnoxius morti et poenalitatibus |
| 2972 vitae praesentis propter reatum personae, sed propter statum | |
| 2973 naturae. Et ideo propter hoc non impeditur ab introitu regni | |
| 2974 caelestis, quando anima separatur a corpore per mortem, quasi iam | |
| 53 | 2975 persoluto eo quod naturae debebatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="III q. 69 a. 8 arg. 1"><a name="50212"><span class="ref">[50212] IIIª q. 69 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic |
| 28 | 2976 proceditur. Videtur quod Baptismus non habeat in omnibus aequalem |
| 2977 effectum. Effectus enim Baptismi est remotio culpae. Sed in | |
| 2978 quibusdam plura peccata tollit quam in aliis, nam in pueris tollit | |
| 2979 solum peccatum originale; in adultis autem etiam actualia, in | |
| 2980 quibusdam plura, in quibusdam vero pauciora. Non ergo aequalem | |
| 53 | 2981 effectum habet Baptismus in omnibus.</p><p title="III q. 69 a. 8 arg. 2"><a name="50213"><span class="ref">[50213] IIIª q. 69 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, per |
| 28 | 2982 Baptismum conferuntur homini gratia et virtutes. Sed quidam post |
| 2983 Baptismum videntur habere maiorem gratiam et perfectiorem virtutem | |
| 2984 quam alii baptizati. Non ergo Baptismus habet aequalem effectum in | |
| 53 | 2985 omnibus.</p><p title="III q. 69 a. 8 arg. 3"><a name="50214"><span class="ref">[50214] IIIª q. 69 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2986 natura perficitur per gratiam sicut materia per formam. Sed forma |
| 2987 recipitur in materia secundum eius capacitatem. Cum ergo in | |
| 2988 quibusdam baptizatis, etiam pueris, sit maior capacitas naturalium | |
| 2989 quam in aliis, videtur quod quidam maiorem gratiam consequantur | |
| 53 | 2990 quam alii.</p><p title="III q. 69 a. 8 arg. 4"><a name="50215"><span class="ref">[50215] IIIª q. 69 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 2991 quidam in Baptismo consequuntur non solum spiritualem salutem, sed |
| 2992 etiam corporalem, sicut patet de Constantino, qui in Baptismo | |
| 2993 mundatus est a lepra. Non autem omnes infirmi corporalem salutem | |
| 2994 consequuntur in Baptismo. Ergo non habet aequalem effectum in | |
| 53 | 2995 omnibus.</p><p title="III q. 69 a. 8 s. c."><a name="50216"><span class="ref">[50216] IIIª q. 69 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 2996 quod dicitur Ephes. IV, <i>una fides, unum Baptisma</i>. Uniformis |
| 2997 autem causae est uniformis effectus. Ergo Baptismus habet aequalem | |
| 53 | 2998 effectum in omnibus.</p><p title="III q. 69 a. 8 co."><a name="50217"><span class="ref">[50217] IIIª q. 69 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2999 dicendum quod duplex est effectus Baptismi, unus per se, et alius |
| 3000 per accidens. Per se quidem effectus Baptismi est id ad quod | |
| 3001 Baptismus est institutus, scilicet ad generandum homines in | |
| 3002 spiritualem vitam. Unde, quia omnes pueri aequaliter se habent ad | |
| 3003 Baptismum, quia non in fide propria, sed in fide Ecclesiae | |
| 3004 baptizantur, omnes aequalem effectum percipiunt in Baptismo. Adulti | |
| 3005 vero, qui per propriam fidem ad Baptismum accedunt, non aequaliter | |
| 3006 se habent ad Baptismum, quidam enim cum maiori, quidam cum minori | |
| 3007 devotione ad Baptismum accedunt. Et ideo quidam plus, quidam minus | |
| 3008 de gratia novitatis accipiunt, sicut etiam ab eodem igne accipit | |
| 3009 plus caloris qui plus ei appropinquat, licet ignis, quantum est de | |
| 3010 se, aequaliter ad omnes suum calorem effundat. Effectus autem | |
| 3011 Baptismi per accidens est ad quem Baptismus non est ordinatus, sed | |
| 3012 divina virtus hoc in Baptismo miraculose operatur, sicut super | |
| 3013 illud Rom. VI, <i>ut ultra non serviamus peccato</i>, dicit Glossa, | |
| 3014 <i>non hoc praestatur in Baptismo, nisi forte miraculo ineffabili | |
| 3015 creatoris, ut lex peccati, quae est in membris, prorsus | |
| 3016 extinguatur</i>. Et tales effectus non aequaliter suscipiuntur ab | |
| 3017 omnibus baptizatis, etiam si cum aequali devotione accedant, sed | |
| 3018 dispensantur huiusmodi effectus secundum ordinem providentiae | |
| 53 | 3019 divinae.</p><p title="III q. 69 a. 8 ad 1"><a name="50218"><span class="ref">[50218] IIIª q. 69 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3020 dicendum quod minima gratia baptismalis sufficiens est ad delendum |
| 3021 cuncta peccata. Unde hoc non est propter maiorem efficaciam | |
| 3022 Baptismi quod in quibusdam plura, in quibusdam pauciora peccata | |
| 3023 solvit, sed propter conditionem subiecti, quia in quolibet solvit | |
| 53 | 3024 quodcumque invenerit.</p><p title="III q. 69 a. 8 ad 2"><a name="50219"><span class="ref">[50219] IIIª q. 69 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3025 dicendum quod hoc quod in baptizatis maior vel minor gratia |
| 3026 apparet, potest dupliciter contingere. Uno modo, quia unus in | |
| 3027 Baptismo percipit maiorem gratiam quam alius propter maiorem | |
| 3028 devotionem, ut dictum est. Alio modo quia, etiam si aequalem | |
| 3029 gratiam percipiant, non aequaliter ea utuntur, sed unus studiosius | |
| 53 | 3030 in ea proficit, alius per negligentiam gratiae Dei deest.</p><p title="III q. 69 a. 8 ad 3"><a name="50220"><span class="ref">[50220] IIIª q. 69 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3031 dicendum quod diversa capacitas in hominibus non est ex diversitate |
| 3032 mentis, quae per Baptismum renovatur, cum omnes homines, eiusdem | |
| 3033 speciei existentes, in forma conveniant, sed ex diversa | |
| 3034 dispositione corporum. Secus autem est in Angelis, qui differunt | |
| 3035 specie. Et ideo Angelis dantur dona gratuita secundum diversam | |
| 53 | 3036 capacitatem naturalium, non autem hominibus.</p><p title="III q. 69 a. 8 ad 4"><a name="50221"><span class="ref">[50221] IIIª q. 69 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 3037 dicendum quod sanitas corporalis non est per se effectus Baptismi, |
| 53 | 3038 sed est quoddam miraculosum opus providentiae divinae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="III q. 69 a. 9 arg. 1"><a name="50222"><span class="ref">[50222] IIIª q. 69 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic |
| 28 | 3039 proceditur. Videtur quod fictio non impediat effectum Baptismi. |
| 3040 Dicit enim apostolus, Galat. III, <i>quicumque in Christo baptizati | |
| 3041 estis, Christum induistis</i>. Sed omnes qui Baptismum Christi | |
| 3042 suscipiunt, baptizantur in Christo. Ergo omnes induunt Christum. | |
| 3043 Quod est percipere Baptismi effectum. Et ita fictio non impedit | |
| 53 | 3044 Baptismi effectum.</p><p title="III q. 69 a. 9 arg. 2"><a name="50223"><span class="ref">[50223] IIIª q. 69 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 3045 Baptismo operatur virtus divina, quae potest voluntatem hominis |
| 3046 mutare in bonum. Sed effectus causae agentis non potest impediri | |
| 3047 per id quod ab illa causa potest auferri. Ergo fictio non potest | |
| 53 | 3048 impedire Baptismi effectum.</p><p title="III q. 69 a. 9 arg. 3"><a name="50224"><span class="ref">[50224] IIIª q. 69 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3049 Baptismi effectus est gratia, cui peccatum opponitur. Sed multa |
| 3050 sunt alia peccata graviora quam fictio, de quibus non dicitur quod | |
| 3051 effectum Baptismi impediant. Ergo neque fictio impedit effectum | |
| 53 | 3052 Baptismi.</p><p title="III q. 69 a. 9 s. c."><a name="50225"><span class="ref">[50225] IIIª q. 69 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3053 quod dicitur Sap. I, <i>spiritus sanctus disciplinae effugiet |
| 3054 fictum</i>. Sed effectus Baptismi est a spiritu sancto. Ergo fictio | |
| 53 | 3055 impedit effectum Baptismi.</p><p title="III q. 69 a. 9 co."><a name="50226"><span class="ref">[50226] IIIª q. 69 a. 9 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3056 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, <i>Deus non cogit hominem ad |
| 3057 iustitiam</i>. Et ideo ad hoc quod aliquis iustificetur per | |
| 3058 Baptismum, requiritur quod voluntas hominis amplectatur et | |
| 3059 Baptismum et Baptismi effectum. Dicitur autem aliquis fictus per | |
| 3060 hoc quod voluntas eius contradicit vel Baptismo, vel eius effectui. | |
| 3061 Nam secundum Augustinum, quatuor modis dicitur aliquis fictus, uno | |
| 3062 modo, ille qui non credit, cum tamen Baptismus sit fidei | |
| 3063 sacramentum; alio modo, per hoc quod contemnit ipsum sacramentum; | |
| 3064 tertio modo, per hoc quod aliter celebrat sacramentum, non servans | |
| 3065 ritum Ecclesiae; quarto, per hoc quod aliquis indevote accedit. | |
| 53 | 3066 Unde manifestum est quod fictio impedit effectum Baptismi.</p><p title="III q. 69 a. 9 ad 1"><a name="50227"><span class="ref">[50227] IIIª q. 69 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3067 dicendum quod baptizari in Christo potest intelligi dupliciter. Uno |
| 3068 modo, in Christo, idest, in Christi conformitate. Et sic quicumque | |
| 3069 baptizantur in Christo conformati ei per fidem et caritatem, | |
| 3070 induunt Christum per gratiam. Alio modo dicuntur aliqui baptizari | |
| 3071 in Christo, inquantum accipiunt Christi sacramentum. Et sic omnes | |
| 3072 induunt Christum per configurationem characteris, non autem per | |
| 53 | 3073 conformitatem gratiae.</p><p title="III q. 69 a. 9 ad 2"><a name="50228"><span class="ref">[50228] IIIª q. 69 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3074 dicendum quod, quando Deus voluntatem hominis de malo in bonum |
| 3075 mutat, tunc homo non accedit fictus. Sed non semper hoc Deus facit. | |
| 3076 Nec ad hoc sacramentum ordinatur, ut de ficto fiat aliquis non | |
| 53 | 3077 fictus, sed ut non fictus aliquis accedens iustificetur.</p><p title="III q. 69 a. 9 ad 3"><a name="50229"><span class="ref">[50229] IIIª q. 69 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3078 dicendum quod fictus dicitur aliquis ex eo quod demonstrat se |
| 3079 aliquid velle quod non vult. Quicumque autem accedit ad Baptismum, | |
| 3080 ex hoc ipso ostendit se rectam fidem Christi habere, et hoc | |
| 3081 sacramentum venerari, et velle se Ecclesiae conformare, et velle a | |
| 3082 peccato recedere. Unde cuicumque peccato vult homo inhaerere, si ad | |
| 3083 Baptismum accedit, fictus accedit, quod est indevote accedere. Sed | |
| 3084 hoc intelligendum est de peccato mortali, quod gratiae | |
| 3085 contrariatur, non autem de peccato veniali. Unde fictio hic | |
| 53 | 3086 quodammodo includit omne peccatum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="III q. 69 a. 10 arg. 1"><a name="50230"><span class="ref">[50230] IIIª q. 69 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum |
| 28 | 3087 sic proceditur. Videtur quod, fictione recedente, Baptismus suum |
| 3088 effectum non consequatur. Opus enim mortuum, quod est sine | |
| 3089 caritate, non potest unquam vivificari. Sed ille qui fictus accedit | |
| 3090 ad Baptismum, recipit sacramentum sine caritate. Ergo nunquam | |
| 53 | 3091 potest vivificari hoc modo ut gratiam conferat.</p><p title="III q. 69 a. 10 arg. 2"><a name="50231"><span class="ref">[50231] IIIª q. 69 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3092 fictio videtur esse fortior quam Baptismus, cum impediat eius |
| 3093 effectum. Sed fortius non tollitur a debiliori. Ergo peccatum | |
| 3094 fictionis non potest tolli per Baptismum fictione impeditum. Et sic | |
| 3095 Baptismus non consequetur suum effectum, qui est remissio omnium | |
| 53 | 3096 peccatorum.</p><p title="III q. 69 a. 10 arg. 3"><a name="50232"><span class="ref">[50232] IIIª q. 69 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3097 contingit quod aliquis ficte accedit ad Baptismum, et post |
| 3098 Baptismum multa peccata committit. Quae tamen per Baptismum non | |
| 3099 tollentur, quia Baptismus tollit peccata praeterita, non futura. | |
| 3100 Ergo Baptismus talis nunquam consequetur suum effectum, qui est | |
| 53 | 3101 remissio omnium peccatorum.</p><p title="III q. 69 a. 10 s. c."><a name="50233"><span class="ref">[50233] IIIª q. 69 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3102 quod Augustinus dicit, in libro de Baptismo, <i>tunc valere incipit |
| 3103 ad salutem Baptismus, cum illa fictio veraci confessione | |
| 3104 recesserit, quae, corde in malitia vel sacrilegio perseverante, | |
| 53 | 3105 peccatorum ablutionem non sinebat fieri</i>.</p><p title="III q. 69 a. 10 co."><a name="50234"><span class="ref">[50234] IIIª q. 69 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3106 dicendum quod, sicut supra dictum est, Baptismus est quaedam |
| 3107 spiritualis regeneratio. Cum autem aliquid generatur, simul cum | |
| 3108 forma recipit effectum formae, nisi sit aliquid impediens; quo | |
| 3109 remoto, forma rei generatae perficit suum effectum, sicut simul cum | |
| 3110 corpus grave generatur, movetur deorsum, nisi sit aliquid | |
| 3111 prohibens; quo remoto, statim incipit moveri deorsum. Et similiter | |
| 3112 quando aliquis baptizatur, accipit characterem, quasi formam, et | |
| 3113 consequitur proprium effectum, qui est gratia remittens omnia | |
| 3114 peccata. Impeditur autem quandoque per fictionem. Unde oportet | |
| 3115 quod, ea remota per poenitentiam, Baptismus statim consequatur suum | |
| 53 | 3116 effectum.</p><p title="III q. 69 a. 10 ad 1"><a name="50235"><span class="ref">[50235] IIIª q. 69 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3117 dicendum quod sacramentum Baptismi est opus Dei, et non hominis. Et |
| 53 | 3118 ideo non est mortuum in ficto, qui sine caritate baptizatur.</p><p title="III q. 69 a. 10 ad 2"><a name="50236"><span class="ref">[50236] IIIª q. 69 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3119 dicendum quod fictio non removetur per Baptismum, sed per |
| 3120 poenitentiam, qua remota, Baptismus aufert omnem culpam et reatum | |
| 3121 omnium peccatorum praecedentium Baptismum, et etiam simul | |
| 3122 existentium cum Baptismo. Unde Augustinus dicit, in libro de | |
| 3123 Baptismo, <i>solvitur hesternus dies, et quidquid superest | |
| 3124 solvitur, et ipsa hora momentumque ante Baptismum et in Baptismo. | |
| 3125 Deinceps autem continuo reus esse incipit</i>. Et sic ad effectum | |
| 3126 Baptismi consequendum concurrit Baptismus et poenitentia, sed | |
| 3127 Baptismus sicut causa per se agens; poenitentia sicut causa per | |
| 53 | 3128 accidens, idest removens prohibens.</p><p title="III q. 69 a. 10 ad 3"><a name="50237"><span class="ref">[50237] IIIª q. 69 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3129 dicendum quod effectus Baptismi non est tollere peccata futura, sed |
| 3130 praesentia vel praeterita. Et ideo, recedente fictione, peccata | |
| 3131 sequentia remittuntur quidem, sed per poenitentiam, non per | |
| 3132 Baptismum. Unde non remittuntur quantum ad totum reatum, sicut | |
| 53 | 3133 peccata praecedentia Baptismum.</p></div></div><div class="q" id="q70"><h2>Quaestio 70</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 70 pr."><a name="50238"><span class="ref">[50238] |
| 3134 IIIª q. 70 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 3135 praeparatoriis ab Baptismum. Et primo quidem, de praeparatorio quod |
| 3136 praecessit Baptismum, scilicet de circumcisione; secundo, de | |
| 3137 praeparatoriis quae currunt simul cum Baptismo, scilicet de | |
| 3138 catechismo et exorcismo. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 3139 utrum circumcisio fuerit praeparatoria et figurativa Baptismi. | |
| 3140 Secundo, de institutione ipsius. Tertio, de ritu eius. Quarto, de | |
| 53 | 3141 effectu ipsius.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 70 a. 1 arg. 1"><a name="50239"><span class="ref">[50239] IIIª q. 70 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 3142 proceditur. Videtur quod circumcisio non fuerit praeparatoria et |
| 3143 figurativa Baptismi. Omnis enim figura habet aliquam similitudinem | |
| 3144 cum suo figurato. Sed circumcisio nullam habet similitudinem cum | |
| 3145 Baptismo. Ergo videtur quod non fuerit praeparativa et figurativa | |
| 53 | 3146 Baptismi.</p><p title="III q. 70 a. 1 arg. 2"><a name="50240"><span class="ref">[50240] IIIª q. 70 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3147 apostolus dicit, I Cor. X, de antiquis patribus loquens, <i>quod |
| 3148 omnes in nube et in mari baptizati sunt</i>, non autem dicit quod | |
| 3149 in circumcisione baptizati sint. Ergo protectio columnae nubis, et | |
| 3150 transitus maris rubri, magis fuerunt praeparatoria ad Baptismum et | |
| 53 | 3151 figurativa ipsius quam circumcisio.</p><p title="III q. 70 a. 1 arg. 3"><a name="50241"><span class="ref">[50241] IIIª q. 70 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3152 supra dictum est quod Baptismus Ioannis fuit praeparatorius ad |
| 3153 Baptismum Christi. Si ergo circumcisio fuit praeparatoria et | |
| 3154 figurativa Baptismi Christi, videtur quod Baptismus Ioannis fuit | |
| 3155 superfluus. Quod est inconveniens. Non ergo circumcisio fuit | |
| 53 | 3156 praeparatoria et figurativa Baptismi.</p><p title="III q. 70 a. 1 s. c."><a name="50242"><span class="ref">[50242] IIIª q. 70 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3157 quod apostolus dicit, Coloss. II, <i>circumcisi estis circumcisione |
| 3158 non manu facta in exspoliatione corporis carnis, sed circumcisione | |
| 53 | 3159 Iesu Christi, consepulti ei in Baptismo</i>.</p><p title="III q. 70 a. 1 co."><a name="50243"><span class="ref">[50243] IIIª q. 70 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3160 dicendum quod Baptismus dicitur sacramentum fidei, inquantum |
| 3161 scilicet in Baptismo fit quaedam fidei professio, et per Baptismum | |
| 3162 aggregatur homo congregationi fidelium. Eadem autem est fides | |
| 3163 nostra et antiquorum patrum, secundum illud apostoli, II Cor. IV, | |
| 3164 <i>habentes eundem spiritum fidei credimus</i>. Circumcisio autem | |
| 3165 erat quaedam protestatio fidei, unde et per circumcisionem antiqui | |
| 3166 congregabantur collegio fidelium. Unde manifestum est quod | |
| 3167 circumcisio fuerit praeparatoria ad Baptismum et praefigurativa | |
| 3168 ipsius, secundum quod antiquis patribus omnia in figura futuri | |
| 3169 contingebant, ut dicitur I Cor. X, sicut et fides eorum erat de | |
| 53 | 3170 futuro.</p><p title="III q. 70 a. 1 ad 1"><a name="50244"><span class="ref">[50244] IIIª q. 70 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3171 dicendum quod circumcisio habebat similitudinem cum Baptismo |
| 3172 quantum ad spiritualem effectum Baptismi. Nam sicut per | |
| 3173 circumcisionem auferebatur quaedam carnalis pellicula, ita per | |
| 53 | 3174 Baptismum homo exspoliatur a carnali conversatione.</p><p title="III q. 70 a. 1 ad 2"><a name="50245"><span class="ref">[50245] IIIª q. 70 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3175 dicendum quod protectio columnae nubis, et transitus maris rubri, |
| 3176 fuerunt quidem figurae nostri Baptismi, quo renascimur ex aqua, | |
| 3177 significata per mare rubrum, et spiritu sancto, significato per | |
| 3178 columnam nubis, non tamen per haec fiebat aliqua professio fidei, | |
| 3179 sicut per circumcisionem. Et ideo praedicta duo erant tantum | |
| 3180 figurae, et non sacramenta. Circumcisio autem erat sacramentum, et | |
| 3181 praeparatorium ad Baptismum, minus tamen expresse figurans | |
| 3182 Baptismum, quantum ad exteriora, quam praedicta. Et ideo apostolus | |
| 53 | 3183 potius fecit mentionem de praedictis quam de circumcisione.</p><p title="III q. 70 a. 1 ad 3"><a name="50246"><span class="ref">[50246] IIIª q. 70 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3184 dicendum quod Baptismus Ioannis fuit praeparatorius ad Baptismum |
| 3185 Christi quantum ad exercitium actus. Sed circumcisio quantum ad | |
| 3186 professionem fidei, quae requiritur in Baptismo, sicut dictum | |
| 53 | 3187 est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 70 a. 2 arg. 1"><a name="50247"><span class="ref">[50247] IIIª q. 70 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3188 sic proceditur. Videtur quod circumcisio fuerit inconvenienter |
| 3189 instituta. Sicut enim dictum est, in circumcisione fiebat quaedam | |
| 3190 professio fidei. Sed a peccato primi hominis nullus unquam salvari | |
| 3191 potuit nisi per fidem passionis Christi, secundum illud Rom. III, | |
| 3192 <i>quem proposuit Deus propitiatorem per fidem in sanguine | |
| 3193 ipsius</i>. Ergo statim post peccatum primi hominis circumcisio | |
| 53 | 3194 institui debuit, et non tempore Abrahae.</p><p title="III q. 70 a. 2 arg. 2"><a name="50248"><span class="ref">[50248] IIIª q. 70 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 3195 circumcisione profitebatur homo observantiam veteris legis, sicut |
| 3196 in Baptismo profitetur observantiam novae legis, unde apostolus | |
| 3197 dicit, Galat. V, <i>testificor omni homini circumcidenti se quoniam | |
| 3198 debitor est universae legis faciendae</i>. Sed legalis observantia | |
| 3199 non est tradita tempore Abrahae, sed magis tempore Moysi. Ergo | |
| 53 | 3200 inconvenienter instituta est circumcisio tempore Abrahae.</p><p title="III q. 70 a. 2 arg. 3"><a name="50249"><span class="ref">[50249] IIIª q. 70 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3201 circumcisio fuit figurativa et praeparativa Baptismi. Sed Baptismus |
| 3202 exhibetur omnibus populis, secundum illud Matth. ult., <i>euntes, | |
| 3203 docete omnes gentes, baptizantes eos</i>. Ergo circumcisio non | |
| 3204 debuit institui ut observanda tantum ab uno populo Iudaeorum, sed | |
| 53 | 3205 ab omnibus populis.</p><p title="III q. 70 a. 2 arg. 4"><a name="50250"><span class="ref">[50250] IIIª q. 70 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3206 carnalis circumcisio debet respondere spirituali sicut figura |
| 3207 figurato. Sed spiritualis circumcisio, quae fit per Christum, | |
| 3208 indifferenter convenit utrique sexui, quia <i>in Christo Iesu non | |
| 3209 est masculus neque femina</i>, ut dicitur Coloss. III. Ergo | |
| 3210 inconvenienter est circumcisio instituta, quae competit solum | |
| 53 | 3211 maribus.</p><p title="III q. 70 a. 2 s. c."><a name="50251"><span class="ref">[50251] IIIª q. 70 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3212 quod, sicut legitur Gen. XVII, circumcisio est instituta a Deo, |
| 53 | 3213 cuius perfecta sunt opera.</p><p title="III q. 70 a. 2 co."><a name="50252"><span class="ref">[50252] IIIª q. 70 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3214 dicendum quod, sicut dictum est, circumcisio erat praeparatoria ad |
| 3215 Baptismum inquantum erat quaedam professio fidei Christi, quam et | |
| 3216 nos in Baptismo profitemur. Inter antiquos autem patres, primus | |
| 3217 Abraham promissionem accepit de Christo nascituro, cum dictum est | |
| 3218 ei, Gen. XXII, <i>in semine tuo benedicentur omnes gentes | |
| 3219 terrae</i>. Et ipse etiam primus se a societate infidelium | |
| 3220 segregavit, secundum mandatum domini dicentis sibi, <i>egredere de | |
| 3221 terra tua et de cognatione tua</i>. Et ideo convenienter | |
| 53 | 3222 circumcisio fuit instituta in Abraham.</p><p title="III q. 70 a. 2 ad 1"><a name="50253"><span class="ref">[50253] IIIª q. 70 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3223 dicendum quod immediate post peccatum primi parentis, propter |
| 3224 doctrinam ipsius Adae, qui plene instructus fuerat de divinis, | |
| 3225 adhuc fides et ratio naturalis vigebat in homine in tantum quod non | |
| 3226 oportebat determinari hominibus aliqua signa fidei et salutis, sed | |
| 3227 unusquisque pro suo libitu fidem suam profitentibus signis | |
| 3228 protestabatur. Sed circa tempus Abrahae diminuta erat fides, | |
| 3229 plurimis ad idololatriam declinantibus. Obscurata etiam erat ratio | |
| 3230 naturalis per augmentum carnalis concupiscentiae usque ad peccata | |
| 3231 contra naturam. Et ideo convenienter tunc, et non ante, fuit | |
| 3232 instituta circumcisio, ad profitendum fidem et minuendum carnalem | |
| 53 | 3233 concupiscentiam.</p><p title="III q. 70 a. 2 ad 2"><a name="50254"><span class="ref">[50254] IIIª q. 70 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3234 dicendum quod legalis observantia tradi non debuit nisi populo iam |
| 3235 congregato, quia lex ordinatur ad bonum publicum, ut in secunda | |
| 3236 parte dictum est. Populus autem fidelium congregandus erat aliquo | |
| 3237 signo sensibili, quod est necessarium ad hoc quod homines in | |
| 3238 quacumque religione adunentur, sicut Augustinus dicit, contra | |
| 3239 Faustum. Et ideo oportuit prius institui circumcisionem quam lex | |
| 3240 daretur. Illi autem patres qui fuerunt ante legem, familias suas | |
| 3241 instruxerunt de rebus divinis per modum paternae admonitionis. Unde | |
| 3242 et dominus dicit de Abraham, <i>scio quod praecepturus sit filiis | |
| 53 | 3243 suis et domui suae post se ut custodiant viam domini</i>.</p><p title="III q. 70 a. 2 ad 3"><a name="50255"><span class="ref">[50255] IIIª q. 70 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3244 dicendum quod Baptismus in se continet perfectionem salutis, ad |
| 3245 quam Deus omnes homines vocat, secundum illud I Tim. II <i>qui vult | |
| 3246 omnes homines salvos fieri</i>. Et ideo Baptismus omnibus populis | |
| 3247 proponitur. Circumcisio autem non continebat perfectionem salutis, | |
| 3248 sed significabat ipsam ut fiendam per Christum, qui erat ex | |
| 3249 Iudaeorum populo nasciturus. Et ideo illi soli populo data est | |
| 53 | 3250 circumcisio.</p><p title="III q. 70 a. 2 ad 4"><a name="50256"><span class="ref">[50256] IIIª q. 70 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 3251 dicendum quod circumcisionis institutio est ut signum fidei |
| 3252 Abrahae, qui credidit se patrem futurum Christi sibi repromissi, et | |
| 3253 ideo convenienter solis maribus competebat. Peccatum etiam | |
| 3254 originale, contra quod specialiter circumcisio ordinabatur, a patre | |
| 3255 trahitur, non a matre, ut in secunda parte dictum est. Sed | |
| 3256 Baptismus continet virtutem Christi, qui est universalis salutis | |
| 53 | 3257 causa omnium, et remissio omnium peccatorum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 70 a. 3 arg. 1"><a name="50257"><span class="ref">[50257] IIIª q. 70 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 3258 proceditur. Videtur quod ritus circumcisionis non fuerit |
| 3259 conveniens. Circumcisio enim, ut dictum est, fidei quaedam | |
| 3260 professio est. Sed fides in vi apprehensiva existit, cuius | |
| 3261 operationes maxime apparent in capite. Ergo magis debuit signum | |
| 53 | 3262 circumcisionis dari in capite quam in membro generationis.</p><p title="III q. 70 a. 3 arg. 2"><a name="50258"><span class="ref">[50258] IIIª q. 70 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 3263 usum sacramentorum sumimus ea quorum est communior usus, sicut aqua |
| 3264 ad abluendum, et panem ad reficiendum. Sed ad incidendum communius | |
| 3265 utimur cultello ferreo quam petrino. Ergo circumcisio non debuit | |
| 53 | 3266 fieri cultello petrino.</p><p title="III q. 70 a. 3 arg. 3"><a name="50259"><span class="ref">[50259] IIIª q. 70 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3267 sicut Baptismus instituitur in remedium originalis peccati, ita et |
| 3268 circumcisio, sicut Beda dicit. Sed nunc Baptismus non differtur | |
| 3269 usque ad octavum diem, ne pueris periculum damnationis immineat | |
| 3270 propter originale peccatum, si non baptizati decedant. Quandoque | |
| 3271 etiam tardatur Baptismus post octavum diem. Ergo etiam | |
| 3272 circumcisioni non debuit determinari octavus dies, sed debebat | |
| 53 | 3273 quandoque praeveniri, sicut etiam quandoque tardabatur.</p><p title="III q. 70 a. 3 s. c."><a name="50260"><span class="ref">[50260] IIIª q. 70 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3274 quod Rom. IV, super illud, <i>et signum accepit circumcisionis</i>, |
| 53 | 3275 determinatur in Glossa praedictus circumcisionis ritus.</p><p title="III q. 70 a. 3 co."><a name="50261"><span class="ref">[50261] IIIª q. 70 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3276 dicendum quod, sicut dictum est, circumcisio quoddam signum fidei |
| 3277 est institutum a Deo, <i>cuius sapientiae non est numerus</i>. | |
| 3278 Determinare autem convenientia signa est sapientiae opus. Et ideo | |
| 53 | 3279 concedendum est quod ritus circumcisionis fuit conveniens.</p><p title="III q. 70 a. 3 ad 1"><a name="50262"><span class="ref">[50262] IIIª q. 70 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3280 dicendum quod circumcisio convenienter fiebat in membro |
| 3281 generationis. Primo quidem, quia erat signum fidei qua Abraham | |
| 3282 credidit Christum ex suo semine nasciturum. Secundo, quia erat in | |
| 3283 remedium peccati originalis, quod per actum generationis | |
| 3284 traducitur. Tertio, quia ordinabatur ad diminutionem carnalis | |
| 3285 concupiscentiae, quae praecipue in membris illis viget, propter | |
| 53 | 3286 abundantiam delectationis venereorum.</p><p title="III q. 70 a. 3 ad 2"><a name="50263"><span class="ref">[50263] IIIª q. 70 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3287 dicendum quod cultellus lapideus non erat de necessitate |
| 3288 circumcisionis. Unde non invenitur tale instrumentum praecepto | |
| 3289 divino determinatum; neque communiter tali instrumento Iudaei | |
| 3290 utebantur ad circumcidendum; sed neque modo utuntur. Leguntur tamen | |
| 3291 aliquae circumcisiones famosae cultello lapideo factae, sicut | |
| 3292 legitur Exod. IV, quod <i>tulit Sephora acutissimam petram et | |
| 3293 circumcidit praeputium filii sui</i>; et Iosue V dicitur, <i>fac | |
| 3294 tibi cultros lapideos, et circumcide secundo filios Israel</i>. Per | |
| 3295 quod figurabatur circumcisionem spiritualem esse faciendam per | |
| 3296 Christum, de quo dicitur, I Cor. X, <i>petra autem erat | |
| 53 | 3297 Christus</i>.</p><p title="III q. 70 a. 3 ad 3"><a name="50264"><span class="ref">[50264] IIIª q. 70 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3298 dicendum quod octavus dies determinatus erat circumcisioni, tum |
| 3299 propter mysterium, quia in octava aetate, quae est aetas | |
| 3300 resurgentium, quasi in octavo die, perficietur per Christum | |
| 3301 spiritualis circumcisio, quando auferet ab electis non solum | |
| 3302 culpam, sed etiam omnem poenalitatem. Tum etiam propter | |
| 3303 teneritudinem infantis ante octavum diem. Unde etiam de aliis | |
| 3304 animalibus Levit. XXII praecipitur, <i>bos, ovis et capra, cum | |
| 3305 generata fuerint, septem diebus erunt sub ubere matris suae, die | |
| 3306 autem octavo et deinceps offerri poterunt domino</i>. Erat autem | |
| 3307 octavus dies de necessitate praecepti, ita scilicet quod octavum | |
| 3308 diem praetermittentes peccabant, etiam si esset sabbatum; secundum | |
| 3309 illud Ioan. VII, <i>circumcisionem accipit homo in sabbato, ut non | |
| 3310 solvatur lex Moysi</i>. Non tamen erat de necessitate sacramenti, | |
| 3311 quia, si aliqui essent omittentes octavum diem, postea poterant | |
| 3312 circumcidi. Quidam etiam dicunt quod, propter periculum imminentis | |
| 3313 mortis, poterat octavus dies praeveniri. Sed hoc nec ex auctoritate | |
| 3314 Scripturae, nec ex consuetudine Iudaeorum haberi potest. Unde | |
| 3315 melius est dicendum, sicut etiam Hugo de sancto Victore dicit, quod | |
| 3316 octavus dies nulla necessitate praeveniebatur. Unde super illud | |
| 3317 Prov. IV, <i>unigenitus eram coram matre mea</i>, dicit Glossa quod | |
| 3318 alius Bersabee parvulus non computabatur, quia, ante octavum diem | |
| 53 | 3319 mortuus, nominatus non fuit; et per consequens nec circumcisus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 70 a. 4 arg. 1"><a name="50265"><span class="ref">[50265] IIIª q. 70 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 3320 proceditur. Videtur quod circumcisio non conferebat gratiam |
| 3321 iustificantem. Dicit enim apostolus, Galat. II, <i>si ex lege est | |
| 3322 iustitia, Christus gratis mortuus est</i>, idest sine causa. Sed | |
| 3323 circumcisio erat quaedam obligatio legis implendae, secundum illud | |
| 3324 Galat. V, <i>testificor omni homini circumcidenti se quoniam | |
| 3325 debitor est universae legis faciendae</i>. Ergo, si ex | |
| 3326 circumcisione est iustitia, Christus gratis, idest sine causa, | |
| 3327 mortuus est. Sed hoc est inconveniens. Non ergo ex circumcisione | |
| 53 | 3328 erat gratia iustificans a peccato.</p><p title="III q. 70 a. 4 arg. 2"><a name="50266"><span class="ref">[50266] IIIª q. 70 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3329 ante institutionem circumcisionis sola fides ad iustificationem |
| 3330 sufficiebat, dicit enim Gregorius, in Moral., <i>quod apud nos | |
| 3331 valet aqua Baptismatis, hoc egit apud veteres pro parvulis sola | |
| 3332 fides</i>. Sed virtus fidei non est imminuta propter mandatum | |
| 3333 circumcisionis. Ergo sola fides parvulos iustificabat, et non | |
| 53 | 3334 circumcisio.</p><p title="III q. 70 a. 4 arg. 3"><a name="50267"><span class="ref">[50267] IIIª q. 70 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3335 Iosue V legitur quod <i>populus qui natus est in deserto per |
| 3336 quadraginta annos, incircumcisus fuit</i>. Si ergo per | |
| 3337 circumcisionem auferebatur peccatum originale, videtur quod omnes | |
| 3338 qui in deserto mortui sunt, tam parvuli quam adulti, fuerint | |
| 3339 damnati. Et eadem obiectio est de pueris qui moriebantur ante | |
| 3340 octavum diem circumcisionis, qui praeveniri non debebat, sicut | |
| 53 | 3341 dictum est.</p><p title="III q. 70 a. 4 arg. 4"><a name="50268"><span class="ref">[50268] IIIª q. 70 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3342 nihil impedit introitum regni caelestis nisi peccatum. Sed |
| 3343 circumcisi ante passionem impediebantur ab introitu regni | |
| 3344 caelestis. Non ergo per circumcisionem homines iustificabantur a | |
| 53 | 3345 peccato.</p><p title="III q. 70 a. 4 arg. 5"><a name="50269"><span class="ref">[50269] IIIª q. 70 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3346 peccatum originale non dimittitur sine actuali, quia <i>impium est |
| 3347 a Deo dimidiam sperare veniam</i>, ut Augustinus dicit. Sed nunquam | |
| 3348 legitur quod per circumcisionem remitteretur actuale peccatum. Ergo | |
| 53 | 3349 neque etiam originale per eam dimittebatur.</p><p title="III q. 70 a. 4 s. c."><a name="50270"><span class="ref">[50270] IIIª q. 70 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3350 quod Augustinus dicit, ad Valerium contra Iulianum, <i>ex quo |
| 3351 instituta est circumcisio in populo Dei, quod erat signaculum | |
| 3352 iustitiae fidei, ad sanctificationem purgationis valebat parvulis | |
| 3353 originalis veterisque peccati, sicut etiam Baptismus ex illo coepit | |
| 3354 valere tempore ad innovationem hominis, ex quo institutus | |
| 53 | 3355 est</i>.</p><p title="III q. 70 a. 4 co."><a name="50271"><span class="ref">[50271] IIIª q. 70 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3356 dicendum quod ab omnibus communiter ponitur quod in circumcisione |
| 3357 originale peccatum remittebatur. Quidam tamen dicebant quod non | |
| 3358 conferebatur gratia, sed solum remittebatur peccatum. Quod Magister | |
| 3359 ponit in I dist. IV Sent., et Rom. IV in Glossa. Sed hoc non potest | |
| 3360 esse, quia culpa non remittitur nisi per gratiam, secundum illud | |
| 3361 Rom. III, <i>iustificati gratis per gratiam ipsius,</i> et cetera. | |
| 3362 Et ideo alii dixerunt quod per circumcisionem conferebatur gratia | |
| 3363 quantum ad effectus remissionis culpae, sed non quantum ad effectus | |
| 3364 positivos, ne dicere cogerentur quod gratia in circumcisione | |
| 3365 collata sufficiebat ad implendum mandata legis, et ita superfluus | |
| 3366 fuit adventus Christi. Sed etiam haec positio stare non potest. | |
| 3367 Primo quidem, quia per circumcisionem dabatur pueris facultas suo | |
| 3368 tempore perveniendi ad gloriam, quae est ultimus effectus positivus | |
| 3369 gratiae. Secundo, quia priores sunt naturaliter, secundum ordinem | |
| 3370 causae formalis, effectus positivi quam privativi, licet secundum | |
| 3371 ordinem causae materialis sit e converso, forma enim non excludit | |
| 3372 privationem nisi informando subiectum. Et ideo alii dixerunt quod | |
| 3373 in circumcisione conferebatur gratia etiam quantum ad aliquem | |
| 3374 effectum positivum, qui est facere dignum vita aeterna, sed non | |
| 3375 quantum ad omnes effectus, quia non sufficiebat reprimere | |
| 3376 concupiscentiam fomitis, nec etiam ad implendum mandata legis. Quod | |
| 3377 etiam aliquando mihi visum est. Sed diligenter consideranti apparet | |
| 3378 quod non est verum. Quia minima gratia potest resistere cuilibet | |
| 3379 concupiscentiae, et vitare omne peccatum mortale, quod committitur | |
| 3380 in transgressione mandatorum legis, minima enim caritas plus | |
| 3381 diligit Deum quam cupiditas millia auri et argenti. Et ideo | |
| 3382 dicendum quod in circumcisione conferebatur gratia quantum ad omnes | |
| 3383 gratiae effectus, aliter tamen quam in Baptismo. Nam in Baptismo | |
| 3384 confertur gratia ex virtute ipsius Baptismi, quam habet inquantum | |
| 3385 est instrumentum passionis Christi iam perfectae. Circumcisio autem | |
| 3386 conferebat gratiam inquantum erat signum fidei passionis Christi | |
| 3387 futurae, ita scilicet quod homo qui accipiebat circumcisionem, | |
| 3388 profitebatur se suscipere talem fidem; vel adultus pro se, vel | |
| 3389 alius pro parvulis. Unde et apostolus dicit, Rom. IV, quod | |
| 3390 <i>Abraham accepit signum circumcisionis, signaculum iustitiae | |
| 3391 fidei</i>, quia scilicet iustitia ex fide erat significata, non ex | |
| 3392 circumcisione significante. Et quia Baptismus operatur | |
| 3393 instrumentaliter in virtute passionis Christi, non autem | |
| 3394 circumcisio, ideo Baptismus imprimit characterem incorporantem | |
| 3395 hominem Christo, et copiosiorem gratiam confert quam circumcisio, | |
| 53 | 3396 maior enim est effectus rei iam praesentis quam spei.</p><p title="III q. 70 a. 4 ad 1"><a name="50272"><span class="ref">[50272] IIIª q. 70 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3397 dicendum quod ratio illa procederet si ex circumcisione esset |
| 53 | 3398 iustitia aliter quam per fidem passionis Christi.</p><p title="III q. 70 a. 4 ad 2"><a name="50273"><span class="ref">[50273] IIIª q. 70 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3399 dicendum quod, sicut ante institutionem circumcisionis fides |
| 3400 Christi futuri iustificabat tam pueros quam adultos, ita et | |
| 3401 circumcisione data. Sed antea non requirebatur aliquod signum | |
| 3402 protestativum huius fidei, quia nondum homines fideles seorsum ab | |
| 3403 infidelibus coeperant adunari ad cultum unius Dei. Probabile tamen | |
| 3404 est quod parentes fideles pro parvulis natis, et maxime in periculo | |
| 3405 existentibus, aliquas preces Deo funderent, vel aliquam | |
| 3406 benedictionem eis adhiberent, quod erat quoddam signaculum fidei, | |
| 53 | 3407 sicut adulti pro seipsis preces et sacrificia offerebant.</p><p title="III q. 70 a. 4 ad 3"><a name="50274"><span class="ref">[50274] IIIª q. 70 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3408 dicendum quod populus in deserto praetermittens mandatum |
| 3409 circumcisionis excusabatur, tum quia nesciebant quando castra | |
| 3410 movebantur; tum quia, ut Damascenus dicit, non necesse erat eos | |
| 3411 aliquod signum distinctionis habere quando seorsum ab aliis populis | |
| 3412 habitabant. Et tamen, ut Augustinus dicit, inobedientiam | |
| 3413 incurrebant qui ex contemptu praetermittebant. Videtur tamen quod | |
| 3414 nulli incircumcisi mortui fuerint in deserto, quia in Psalmo | |
| 3415 dicitur, <i>non erat in tribubus eorum infirmus</i>, sed illi soli | |
| 3416 videntur mortui in deserto qui fuerant in Aegypto circumcisi. Si | |
| 3417 tamen aliqui ibi incircumcisi mortui sunt, eadem ratio est de his | |
| 3418 et de his qui moriebantur ante circumcisionis institutionem. Quod | |
| 3419 etiam intelligendum est de pueris qui moriebantur ante octavum diem | |
| 53 | 3420 tempore legis.</p><p title="III q. 70 a. 4 ad 4"><a name="50275"><span class="ref">[50275] IIIª q. 70 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 3421 dicendum quod in circumcisione auferebatur originale peccatum ex |
| 3422 parte personae, remanebat tamen impedimentum intrandi in regnum | |
| 3423 caelorum ex parte totius naturae, quod fuit sublatum per passionem | |
| 3424 Christi. Et ideo etiam Baptismus ante passionem Christi non | |
| 3425 introducebat in regnum. Sed circumcisio, si haberet locum post | |
| 53 | 3426 passionem Christi, introduceret in regnum.</p><p title="III q. 70 a. 4 ad 5"><a name="50276"><span class="ref">[50276] IIIª q. 70 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 3427 dicendum quod adulti, quando circumcidebantur, consequebantur |
| 3428 remissionem non solum originalis, sed etiam actualium peccatorum, | |
| 3429 non tamen ita quod liberarentur ab omni reatu poenae, sicut in | |
| 53 | 3430 Baptismo, in quo confertur copiosior gratia.</p></div></div><div class="q" id="q71"><h2>Quaestio 71</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 71 pr."><a name="50277"><span class="ref">[50277] |
| 3431 IIIª q. 71 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 28 | 3432 praeparatoriis quae simul currunt cum Baptismo. Et circa hoc |
| 3433 quaeruntur quatuor. Primo, utrum catechismus debeat praecedere | |
| 3434 Baptismum. Secundo, utrum Baptismum debeat praecedere exorcismus. | |
| 3435 Tertio, utrum ea quae aguntur in catechismo et exorcismo aliquid | |
| 3436 efficiant, vel solum significent. Quarto, utrum baptizandi debeant | |
| 53 | 3437 catechizari vel exorcizari per sacerdotes.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 71 a. 1 arg. 1"><a name="50278"><span class="ref">[50278] IIIª q. 71 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 3438 proceditur. Videtur quod catechismus non debeat praecedere |
| 3439 Baptismum. Per Baptismum enim regenerantur homines ad vitam | |
| 3440 spiritualem. Sed prius accipit homo vitam quam doctrinam. Non ergo | |
| 53 | 3441 prius debet homo catechizari, idest doceri, quam baptizari.</p><p title="III q. 71 a. 1 arg. 2"><a name="50279"><span class="ref">[50279] IIIª q. 71 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3442 Baptismus exhibetur non solum adultis, sed etiam pueris, qui non |
| 3443 sunt doctrinae perceptibiles, eo quod non habent usum rationis. | |
| 53 | 3444 Ergo ridiculum est eos catechizari.</p><p title="III q. 71 a. 1 arg. 3"><a name="50280"><span class="ref">[50280] IIIª q. 71 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 3445 catechismo confitetur catechizatus suam fidem. Confiteri autem |
| 3446 fidem suam non potest puer, neque per seipsum, neque etiam aliquis | |
| 3447 alius pro eo, tum quia nullus potest alium ad aliquid obligare; tum | |
| 3448 quia non potest aliquis scire utrum puer, cum ad legitimam aetatem | |
| 3449 pervenerit, assentiat fidei. Non ergo debet catechismus praecedere | |
| 53 | 3450 Baptismum.</p><p title="III q. 71 a. 1 s. c."><a name="50281"><span class="ref">[50281] IIIª q. 71 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3451 quod Rabanus, de institutione clericorum, dicit, <i>ante Baptismum, |
| 3452 catechizandi debet hominem praevenire officium, ut fidei primum | |
| 53 | 3453 catechumenus accipiat rudimentum</i>.</p><p title="III q. 71 a. 1 co."><a name="50282"><span class="ref">[50282] IIIª q. 71 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3454 dicendum quod, sicut supra dictum est, Baptismus est fidei |
| 3455 sacramentum, cum sit quaedam professio fidei Christianae. Ad hoc | |
| 3456 autem quod aliquis fidem accipiat, requiritur quod de fide | |
| 3457 instruatur, secundum illud Rom. X, <i>quomodo credent quem non | |
| 3458 audierunt? Quomodo autem audient sine praedicante?</i> Et ideo ante | |
| 3459 Baptismum convenienter praecedit catechismus. Unde et dominus, | |
| 3460 praeceptum baptizandi discipulis tradens, praemittit doctrinam | |
| 3461 Baptismo, dicens, <i>euntes, docete omnes gentes, baptizantes | |
| 53 | 3462 eos,</i> et cetera.</p><p title="III q. 71 a. 1 ad 1"><a name="50283"><span class="ref">[50283] IIIª q. 71 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3463 dicendum quod vita gratiae, in qua regeneratur aliquis, |
| 3464 praesupponit vitam naturae rationalis, in qua potest homo particeps | |
| 53 | 3465 esse doctrinae.</p><p title="III q. 71 a. 1 ad 2"><a name="50284"><span class="ref">[50284] IIIª q. 71 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3466 dicendum quod, sicut mater Ecclesia, ut supra dictum est, |
| 3467 accommodat pueris baptizandis <i>aliorum pedes ut veniant, et | |
| 3468 aliorum cor ut credant</i>, ita etiam accommodat eis aliorum aures | |
| 3469 ut audiant, et intellectum ut per alios instruantur. Et ideo eadem | |
| 53 | 3470 ratione sunt catechizandi qua sunt baptizandi.</p><p title="III q. 71 a. 1 ad 3"><a name="50285"><span class="ref">[50285] IIIª q. 71 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3471 dicendum quod ille qui pro puero baptizato respondet, credo, non |
| 3472 praedicit puerum crediturum cum ad legitimos annos pervenerit, | |
| 3473 alioquin diceret, credet, sed profitetur fidem Ecclesiae in persona | |
| 3474 pueri, cui communicatur, cuius sacramentum ei attribuitur, et ad | |
| 3475 quam obligatur per alium. Non est enim inconveniens quod aliquis | |
| 3476 obligetur per alium in his quae sunt de necessitate salutis. | |
| 3477 Similiter etiam patrinus pro puero respondens promittit se operam | |
| 3478 daturum ad hoc quod puer credat. Quod tamen non sufficeret in | |
| 53 | 3479 adultis usum rationis habentibus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 71 a. 2 arg. 1"><a name="50286"><span class="ref">[50286] IIIª q. 71 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3480 sic proceditur. Videtur quod exorcismus non debeat praecedere |
| 3481 Baptismum. Exorcismus enim est contra energumenos, idest | |
| 3482 arreptitios, ordinatus. Sed non omnes sunt tales. Ergo exorcismus | |
| 53 | 3483 non debet praecedere Baptismum.</p><p title="III q. 71 a. 2 arg. 2"><a name="50287"><span class="ref">[50287] IIIª q. 71 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3484 quandiu homo subiacet peccato, Diabolus in eo potestatem habet, ut |
| 3485 dicitur Ioan. VIII, <i>qui facit peccatum, servus est peccati</i>. | |
| 3486 Sed peccatum tollitur per Baptismum. Non ergo ante Baptismum sunt | |
| 53 | 3487 homines exorcizandi.</p><p title="III q. 71 a. 2 arg. 3"><a name="50288"><span class="ref">[50288] IIIª q. 71 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, ad |
| 28 | 3488 arcendum Daemonum potestatem est introducta aqua benedicta. Non |
| 53 | 3489 ergo ad hoc oportebat aliud remedium adhiberi per exorcismos.</p><p title="III q. 71 a. 2 s. c."><a name="50289"><span class="ref">[50289] IIIª q. 71 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3490 quod Caelestinus Papa dicit, <i>sive parvuli sive iuvenes ad |
| 3491 regenerationis veniant sacramentum, non prius fontem vitae adeant | |
| 3492 quam exorcismis et exsufflationibus clericorum spiritus immundus ab | |
| 53 | 3493 eis abiiciatur</i>.</p><p title="III q. 71 a. 2 co."><a name="50290"><span class="ref">[50290] IIIª q. 71 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3494 dicendum quod quicumque opus aliquod sapienter facere proponit, |
| 3495 prius removet impedimenta sui operis, unde dicitur Ierem. IV, | |
| 3496 <i>novate vobis novale, et nolite serere super spinas</i>. Diabolus | |
| 3497 autem hostis est humanae salutis, quae homini per Baptismum | |
| 3498 acquiritur; et habet potestatem aliquam in homine ex hoc ipso quod | |
| 3499 subditur originali peccato, vel etiam actuali. Unde etiam | |
| 3500 convenienter ante Baptismum expelluntur Daemones per exorcismos, ne | |
| 3501 salutem hominis impediant. Quam quidem expulsionem significat | |
| 3502 exsufflatio. Benedictio autem, cum manus impositione, praecludit | |
| 3503 expulso viam ne redire possit. Sal autem in os missum, et narium et | |
| 3504 aurium sputo linitio, significat receptionem doctrinae fidei | |
| 3505 quantum ad aures, et approbationem quantum ad nares, et | |
| 3506 confessionem quantum ad os. Olei vero inunctio significat | |
| 53 | 3507 aptitudinem hominis ad pugnandum contra Daemones.</p><p title="III q. 71 a. 2 ad 1"><a name="50291"><span class="ref">[50291] IIIª q. 71 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3508 dicendum quod energumeni dicuntur quasi interius laborantes |
| 3509 extrinseca operatione Diaboli. Et quamvis non omnes accedentes ad | |
| 3510 Baptismum corporaliter ab eo vexentur, omnes tamen non baptizati | |
| 3511 potestati Daemonum subiiciuntur, saltem propter reatum originalis | |
| 53 | 3512 peccati.</p><p title="III q. 71 a. 2 ad 2"><a name="50292"><span class="ref">[50292] IIIª q. 71 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3513 dicendum quod in Baptismo per ablutionem excluditur potestas |
| 3514 Daemonis ab homine quantum ad hoc quod impedit eum a perceptione | |
| 3515 gloriae. Sed exorcismi excludunt potestatem Daemonis inquantum | |
| 53 | 3516 impedit hominem a perceptione sacramenti.</p><p title="III q. 71 a. 2 ad 3"><a name="50293"><span class="ref">[50293] IIIª q. 71 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3517 dicendum quod aqua benedicta datur contra impugnationes Daemonum |
| 3518 quae sunt ab exteriori. Sed exorcismus ordinatur contra | |
| 3519 impugnationes Daemonum quae sunt ab interiori, unde, energumeni | |
| 3520 dicuntur, quasi interius laborantes, illi qui exorcizantur. Vel | |
| 3521 dicendum quod, sicut remedium contra peccatum secundo datur | |
| 3522 poenitentia, quia Baptismus non iteratur; ita in remedium contra | |
| 3523 impugnationes Daemonum secundo datur aqua benedicta, quia exorcismi | |
| 53 | 3524 baptismales non iterantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 71 a. 3 arg. 1"><a name="50294"><span class="ref">[50294] IIIª q. 71 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 3525 proceditur. Videtur quod ea quae aguntur in exorcismo non efficiant |
| 3526 aliquid, sed solum significent. Si enim puer post exorcismos | |
| 3527 moriatur ante Baptismum, salutem non consequitur. Sed ad hoc | |
| 3528 ordinatur effectus eorum quae in sacramentis aguntur, ut homo | |
| 3529 consequatur salutem, unde et Marc. ult. dicitur, <i>qui crediderit | |
| 3530 et baptizatus fuerit, salvus erit</i>. Ergo ea quae aguntur in | |
| 53 | 3531 exorcismo nihil efficiunt, sed solum significant.</p><p title="III q. 71 a. 3 arg. 2"><a name="50295"><span class="ref">[50295] IIIª q. 71 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 3532 solum requiritur ad sacramentum novae legis ut sit signum et causa, |
| 3533 sicut supra dictum est. Si ergo ea quae aguntur in exorcismo | |
| 3534 aliquid efficiant, videtur quod singula sint quaedam | |
| 53 | 3535 sacramenta.</p><p title="III q. 71 a. 3 arg. 3"><a name="50296"><span class="ref">[50296] IIIª q. 71 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3536 sicut exorcismus ordinatur ad Baptismum, ita, si aliquid in |
| 3537 exorcismo efficitur, ordinatur ad effectum Baptismi. Sed dispositio | |
| 3538 ex necessitate praecedit formam perfectam, quia forma non recipitur | |
| 3539 nisi in materia disposita. Sequeretur ergo quod nullus posset | |
| 3540 consequi effectum Baptismi nisi prius exorcizatus, quod patet esse | |
| 3541 falsum. Non ergo ea quae aguntur in exorcismis aliquem effectum | |
| 53 | 3542 habent.</p><p title="III q. 71 a. 3 arg. 4"><a name="50297"><span class="ref">[50297] IIIª q. 71 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3543 sicut quaedam aguntur in exorcismo ante Baptismum, ita etiam |
| 3544 quaedam aguntur post Baptismum, sicut quod sacerdos baptizatum | |
| 3545 ungit in vertice. Sed ea quae post Baptismum aguntur non videntur | |
| 3546 aliquid efficere, quia secundum hoc, effectus Baptismi esset | |
| 3547 imperfectus. Ergo nec ea quae ante Baptismum aguntur in | |
| 53 | 3548 exorcismo.</p><p title="III q. 71 a. 3 s. c."><a name="50298"><span class="ref">[50298] IIIª q. 71 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3549 quod Augustinus dicit, in libro de symbolo, <i>parvuli exsufflantur |
| 3550 et exorcizantur, ut pellatur ab eis Diaboli potestas inimica, quae | |
| 3551 decepit hominem</i>. Nihil autem agitur frustra per Ecclesiam. Ergo | |
| 3552 per huiusmodi exsufflationes hoc agitur ut Daemonum potestas | |
| 53 | 3553 expellatur.</p><p title="III q. 71 a. 3 co."><a name="50299"><span class="ref">[50299] IIIª q. 71 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3554 dicendum quod quidam dicunt ea quae in exorcismo aguntur nihil |
| 3555 efficere, sed solum significare. Sed hoc patet esse falsum, per hoc | |
| 3556 quod Ecclesia in exorcismis imperativis verbis utitur ad | |
| 3557 expellendum Daemonis potestatem, puta cum dicit, <i>ergo, maledicte | |
| 3558 Diabole, exi ab eo,</i> et cetera. Et ideo dicendum est quod | |
| 3559 aliquem effectum habent, differenter tamen ab ipso Baptismo. Nam | |
| 3560 per Baptismum datur homini gratia ad plenam remissionem culparum. | |
| 3561 Per ea vero quae in exorcismo aguntur, excluditur duplex | |
| 3562 impedimentum gratiae salutaris percipiendae. Quorum unum est | |
| 3563 impedimentum extrinsecum, prout Daemones salutem hominis impedire | |
| 3564 conantur. Et hoc impedimentum excluditur per exsufflationes, quibus | |
| 3565 potestas Daemonis repellitur, ut patet ex inducta auctoritate | |
| 3566 Augustini, quantum scilicet ad hoc quod non praestet impedimentum | |
| 3567 sacramento suscipiendo. Manet tamen potestas Daemonis in homine | |
| 3568 quantum ad maculam peccati et reatum poenae, quousque peccatum per | |
| 3569 Baptismum tollatur. Et secundum hoc Cyprianus dicit, <i>scias | |
| 3570 Diaboli nequitiam posse remanere usque ad aquam salutarem, in | |
| 3571 Baptismo autem omnem nequitiam amittere</i>. Aliud autem | |
| 3572 impedimentum est intrinsecum, prout scilicet homo ex infectione | |
| 3573 originalis peccati habet sensus praeclusos ad percipienda salutis | |
| 3574 mysteria. Unde Rabanus, de institutione clericorum, dicit quod | |
| 3575 <i>per salivam typicam et sacerdotis tactum sapientia et virtus | |
| 3576 divina salutem catechumenis operatur, ut aperiantur eis nares ad | |
| 3577 recipiendum odorem notitiae Dei, ut aperiantur aures ad audiendum | |
| 3578 mandata Dei, ut aperiantur illis sensus in intimo corde ad | |
| 53 | 3579 respondendum</i>.</p><p title="III q. 71 a. 3 ad 1"><a name="50300"><span class="ref">[50300] IIIª q. 71 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3580 dicendum quod per ea quae aguntur in exorcismo non tollitur culpa, |
| 3581 propter quam homo punitur post mortem, sed solum tolluntur | |
| 3582 impedimenta recipiendi remissionem culpae per sacramentum. Unde | |
| 3583 post mortem exorcismus non valet sine Baptismo. Praepositinus autem | |
| 3584 dicit quod pueri exorcizati, si moriantur ante Baptismum, minores | |
| 3585 tenebras patientur. Sed hoc non videtur verum, quia tenebrae illae | |
| 3586 sunt carentia divinae visionis, quae non recipit magis et | |
| 53 | 3587 minus.</p><p title="III q. 71 a. 3 ad 2"><a name="50301"><span class="ref">[50301] IIIª q. 71 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3588 dicendum quod de ratione sacramenti est quod perficiat principalem |
| 3589 effectum, qui est gratia remittens culpam, vel supplens aliquem | |
| 3590 hominis defectum. Quod quidem non fit per ea quae aguntur in | |
| 3591 exorcismo, sed solum huiusmodi impedimenta tolluntur. Et ideo non | |
| 53 | 3592 sunt sacramenta, sed sacramentalia quaedam.</p><p title="III q. 71 a. 3 ad 3"><a name="50302"><span class="ref">[50302] IIIª q. 71 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3593 dicendum quod dispositio sufficiens ad suscipiendam gratiam |
| 3594 baptismalem est fides et intentio, vel propria eius qui baptizatur, | |
| 3595 si sit adultus, vel Ecclesiae, si sit parvulus. Ea vero quae | |
| 3596 aguntur in exorcismo, ordinantur ad removendum impedimenta. Et ideo | |
| 3597 sine eis potest aliquis consequi effectum Baptismi. Non tamen sunt | |
| 3598 huiusmodi praetermittenda, nisi in necessitatis articulo. Et tunc, | |
| 3599 cessante periculo, debent suppleri, ut servetur uniformitas in | |
| 3600 Baptismo. Nec frustra supplentur post Baptismum, quia, sicut | |
| 3601 impeditur effectus Baptismi antequam percipiatur, ita potest | |
| 53 | 3602 impediri postquam fuerit perceptus.</p><p title="III q. 71 a. 3 ad 4"><a name="50303"><span class="ref">[50303] IIIª q. 71 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 3603 dicendum quod eorum quae aguntur post Baptismum circa baptizatum, |
| 3604 aliquid est quod non solum significat, sed efficit, puta inunctio | |
| 3605 quae fit in vertice, quae operatur conservationem gratiae | |
| 3606 baptismalis. Aliquid autem est quod nihil efficit, sed solum | |
| 3607 significat, sicut quod datur eis vestis candida, ad significandam | |
| 53 | 3608 novitatem vitae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 71 a. 4 arg. 1"><a name="50304"><span class="ref">[50304] IIIª q. 71 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 3609 proceditur. Videtur quod non sit sacerdotis catechizare et |
| 3610 exorcizare baptizandum. Ad officium enim ministrorum pertinet | |
| 3611 habere operationem super immundos, ut Dionysius, V cap. Eccl. | |
| 3612 Hier., dicit. Sed catechumeni, qui instruuntur in catechismo, et | |
| 3613 energumeni, qui purgantur in exorcismo, computantur inter immundos, | |
| 3614 ut Dionysius ibidem dicit. Ergo catechizare et exorcizare non | |
| 53 | 3615 pertinet ad officium sacerdotis, sed potius ministrorum.</p><p title="III q. 71 a. 4 arg. 2"><a name="50305"><span class="ref">[50305] IIIª q. 71 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3616 catechumeni instruuntur de fide per sacram Scripturam, quae in |
| 3617 Ecclesia per ministros recitatur, sicut enim per lectores in | |
| 3618 Ecclesia legitur vetus testamentum, ita etiam per diacones et | |
| 3619 subdiacones legitur novum. Et sic ad ministros pertinet | |
| 3620 catechizare. Similiter etiam et exorcizare, ut videtur, ad | |
| 3621 ministros pertinet. Dicit enim Isidorus, in quadam epistola, <i>ad | |
| 3622 exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super | |
| 3623 energumenos et catechumenos in exorcismo imponere</i>. Non ergo | |
| 53 | 3624 pertinet ad officium sacerdotis catechizare et exorcizare.</p><p title="III q. 71 a. 4 arg. 3"><a name="50306"><span class="ref">[50306] IIIª q. 71 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 3625 catechizare idem est quod docere, et hoc idem est quod perficere. |
| 3626 Quod ad officium episcoporum pertinet, ut dicit Dionysius, V cap. | |
| 53 | 3627 Eccl. Hier. Non ergo pertinet ad officium sacerdotis.</p><p title="III q. 71 a. 4 s. c."><a name="50307"><span class="ref">[50307] IIIª q. 71 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 3628 quod Nicolaus Papa dicit, <i>catechismi baptizandorum a |
| 3629 sacerdotibus uniuscuiusque Ecclesiae fieri possunt</i>. Gregorius | |
| 3630 etiam, super Ezech., dicit, <i>sacerdotes, cum per exorcismi | |
| 3631 gratiam manum credentibus imponunt, quid aliud faciunt nisi quod | |
| 53 | 3632 Daemonia eiiciuntur</i>.</p><p title="III q. 71 a. 4 co."><a name="50308"><span class="ref">[50308] IIIª q. 71 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 3633 dicendum quod minister comparatur ad sacerdotem sicut secundarium |
| 3634 et instrumentale agens ad principale, ut indicat ipsum nomen | |
| 3635 ministri. Agens autem secundarium non agit sine principali agente | |
| 3636 in operando. Quanto autem operatio est potior, tanto principale | |
| 3637 agens indiget potioribus instrumentis. Potior autem est operatio | |
| 3638 sacerdotis inquantum confert ipsum sacramentum, quam in | |
| 3639 praeparatoriis ad sacramentum. Et ideo supremi ministri, qui | |
| 3640 dicuntur diacones, cooperantur sacerdoti in ipsa collatione | |
| 3641 sacramentorum, dicit enim Isidorus quod <i>ad diaconum pertinet | |
| 3642 assistere sacerdotibus et ministrare in omnibus quae aguntur in | |
| 3643 sacramentis Christi, in Baptismo scilicet, in chrismate, patena et | |
| 3644 calice</i>. Inferiores autem ministri cooperantur sacerdoti in his | |
| 3645 quae sunt praeparatoria ad sacramenta, sicut lectores in | |
| 53 | 3646 catechismo, exorcistae in exorcismo.</p><p title="III q. 71 a. 4 ad 1"><a name="50309"><span class="ref">[50309] IIIª q. 71 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 3647 dicendum quod super immundos ministri habent operationem |
| 3648 ministerialem et quasi instrumentalem, sed sacerdos | |
| 53 | 3649 principalem.</p><p title="III q. 71 a. 4 ad 2"><a name="50310"><span class="ref">[50310] IIIª q. 71 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 3650 dicendum quod lectores et exorcistae habent officium catechizandi |
| 3651 et exorcizandi, non quidem principaliter, sed sicut in his | |
| 53 | 3652 sacerdoti ministrantes.</p><p title="III q. 71 a. 4 ad 3"><a name="50311"><span class="ref">[50311] IIIª q. 71 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 3653 dicendum quod multiplex est instructio. Una conversiva ad fidem. |
| 3654 Quam Dionysius attribuit episcopo, in II cap. Eccl. Hier., et | |
| 3655 potest competere cuilibet praedicatori, vel etiam cuilibet fideli. | |
| 3656 Secunda est instructio qua quis eruditur de fidei rudimentis, et | |
| 3657 qualiter se debeat habere in susceptione sacramentorum. Et haec | |
| 3658 pertinet secundario quidem ad ministros, principaliter autem ad | |
| 3659 sacerdotes. Tertia est instructio de conversatione Christianae | |
| 3660 vitae. Et haec pertinet ad patrinos. Quarta est instructio de | |
| 3661 profundis mysteriis fidei, et perfectione Christianae vitae. Et | |
| 53 | 3662 haec ex officio pertinet ad episcopos.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 3663 <p><a href="sth4060.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 3664 <a href="sth4072.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 3665 <br/> | |
| 3666 <hr/> | |
| 3667 <br/> | |
| 3668 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 3669 hanc editionem<br/> | |
| 3670 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 3671 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 3672 </div></body> | |
| 3673 </html> |
