Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2071.html @ 99:71f2c033089e
change dtd location for new machine
| author | ht |
|---|---|
| date | Sat, 01 Nov 2014 15:28:52 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 99 | 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/C64/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> |
| 53 | 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 28 | 19 71</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">prima pars secundae partis quaestio LXXI</div><div class="centro"> |
| 22 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 23 <tr> |
| 53 | 24 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 25 </tr> |
| 26 </table> | |
| 53 | 27 <br/> |
| 28 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br/> | |
| 28 | 29 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 30 magneticas<br/> |
| 31 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 32 <br/></span><br/> | |
| 33 <hr/> | |
| 34 <br/> | |
| 35 <p><a href="sth2055.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 36 <a href="sth2072.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 37 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 38 // | |
| 39 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 42 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#36481">I&ordf;-IIae q. 71 pr.'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#36482">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 arg. 1'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#36483">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 arg. 2'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#36484">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 arg. 3'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#36485">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 s. c.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#36486">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 co.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#36487">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 ad 1'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#36488">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 ad 2'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#36489">I&ordf;-IIae q. 71 a. 1 ad 3'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#36490">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 arg. 1'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#36491">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 arg. 2'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#36492">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 arg. 3'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#36493">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 arg. 4'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#36494">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#36495">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#36496">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#36497">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#36498">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#36499">I&ordf;-IIae q. 71 a. 2 ad 4'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#36500">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 arg. 1'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#36501">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 arg. 2'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#36502">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 arg. 3'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#36503">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 s. c.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#36504">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 co.'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#36505">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 ad 1'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#36506">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 ad 2'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#36507">I&ordf;-IIae q. 71 a. 3 ad 3'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#36508">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 arg. 1'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#36509">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 arg. 2'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#36510">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 arg. 3'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#36511">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 s. c.'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#36512">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 co.'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#36513">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 ad 1'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#36514">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 ad 2'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#36515">I&ordf;-IIae q. 71 a. 4 ad 3'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#36516">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 arg. 1'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#36517">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 arg. 2'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#36518">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 arg. 3'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#36519">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 s. c.'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#36520">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 co.'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#36521">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 ad 1'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#36522">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 ad 2'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#36523">I&ordf;-IIae q. 71 a. 5 ad 3'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#36524">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 arg. 1'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#36525">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 arg. 2'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#36526">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 arg. 3'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#36527">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 arg. 4'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#36528">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 arg. 5'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#36529">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 s. c.'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#36530">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 co.'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#36531">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 ad 1'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#36532">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 ad 2'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#36533">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 ad 3'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#36534">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 ad 4'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#36535">I&ordf;-IIae q. 71 a. 6 ad 5'); | |
| 104 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 105 document.write('<BR><BR>'); | |
| 106 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 107 document.write('<\/FORM>'); | |
| 108 // --> | |
| 109 // | |
| 110 </script><br/> | |
| 111 <hr/> | |
| 112 <br/></div><div class="q" id="q71"><h2>Quaestio 71</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="I-II q. 71 pr."><a name="36481"><span class="ref">[36481] | |
| 113 Iª-IIae q. 71 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de | |
| 28 | 114 vitiis et peccatis. Circa quae sex consideranda occurrunt, primo |
| 115 quidem, de ipsis vitiis et peccatis secundum se; secundo, de | |
| 116 distinctione eorum; tertio, de comparatione eorum ad invicem; | |
| 117 quarto, de subiecto peccati; quinto, de causa eius; sexto, de | |
| 118 effectu ipsius. Circa primum quaeruntur sex. Primo, utrum vitium | |
| 119 contrarietur virtuti. Secundo, utrum vitium sit contra naturam. | |
| 120 Tertio, quid sit peius, utrum vitium vel actus vitiosus. Quarto, | |
| 121 utrum actus vitiosus possit esse simul cum virtute. Quinto, utrum | |
| 122 in omni peccato sit aliquis actus. Sexto, de definitione peccati | |
| 123 quam Augustinus ponit, XXII contra Faustum, <i>peccatum est dictum | |
| 53 | 124 vel factum vel concupitum contra legem aeternam</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="I-II q. 71 a. 1 arg. 1"><a name="36482"><span class="ref">[36482] Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 125 sic proceditur. Videtur quod vitium non contrarietur virtuti. Uni |
| 126 enim unum est contrarium, ut probatur in X Metaphys. Sed virtuti | |
| 127 contrariantur peccatum et malitia. Non ergo contrariatur ei vitium, | |
| 128 quia vitium dicitur etiam si sit indebita dispositio membrorum | |
| 53 | 129 corporalium, vel quarumcumque rerum.</p><p title="I-II q. 71 a. 1 arg. 2"><a name="36483"><span class="ref">[36483] Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 130 virtus nominat quandam perfectionem potentiae. Sed vitium nihil |
| 131 nominat ad potentiam pertinens. Ergo vitium non contrariatur | |
| 53 | 132 virtuti.</p><p title="I-II q. 71 a. 1 arg. 3"><a name="36484"><span class="ref">[36484] Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 133 Tullius dicit, in IV de Tusculanis quaest., quod <i>virtus est |
| 134 quaedam sanitas animae</i>. Sanitati autem opponitur aegritudo vel | |
| 135 morbus, magis quam vitium. Ergo virtuti non contrariatur | |
| 53 | 136 vitium.</p><p title="I-II q. 71 a. 1 s. c."><a name="36485"><span class="ref">[36485] Iª-IIae q. 71 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 137 est quod dicit Augustinus, in libro de perfectione iustitiae, quod |
| 138 <i>vitium est qualitas secundum quam malus est animus</i>. Virtus | |
| 139 autem est qualitas quae facit bonum habentem, ut ex supradictis | |
| 53 | 140 patet. Ergo vitium contrariatur virtuti.</p><p title="I-II q. 71 a. 1 co."><a name="36486"><span class="ref">[36486] Iª-IIae q. 71 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 141 dicendum quod circa virtutem duo possumus considerare, scilicet |
| 142 ipsam essentiam virtutis; et id ad quod est virtus. In essentia | |
| 143 quidem virtutis aliquid considerari potest directe; et aliquid ex | |
| 144 consequenti. Directe quidem virtus importat dispositionem quandam | |
| 145 alicuius convenienter se habentis secundum modum suae naturae, unde | |
| 146 philosophus dicit, in VII Physic. quod <i>virtus est dispositio | |
| 147 perfecti ad optimum; dico autem perfecti, quod est dispositum | |
| 148 secundum naturam</i>. Ex consequenti autem sequitur quod virtus sit | |
| 149 bonitas quaedam, in hoc enim consistit uniuscuiusque rei bonitas, | |
| 150 quod convenienter se habeat secundum modum suae naturae. Id autem | |
| 151 ad quod virtus ordinatur, est actus bonus, ut ex supradictis patet. | |
| 152 Secundum hoc igitur tria inveniuntur opponi virtuti. Quorum unum | |
| 153 est peccatum, quod opponitur sibi ex parte eius ad quod virtus | |
| 154 ordinatur, nam peccatum proprie nominat actum inordinatum, sicut | |
| 155 actus virtutis est actus ordinatus et debitus. Secundum autem quod | |
| 156 ad rationem virtutis consequitur quod sit bonitas quaedam, | |
| 157 opponitur virtuti malitia. Sed secundum id quod directe est de | |
| 158 ratione virtutis, opponitur virtuti vitium, vitium enim | |
| 159 uniuscuiusque rei esse videtur quod non sit disposita secundum quod | |
| 160 convenit suae naturae. Unde Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., | |
| 161 <i>quod perfectioni naturae deesse perspexeris, id voca | |
| 53 | 162 vitium</i>.</p><p title="I-II q. 71 a. 1 ad 1"><a name="36487"><span class="ref">[36487] Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 163 ergo dicendum quod illa tria non contrariantur virtuti secundum |
| 164 idem, sed peccatum quidem contrariatur secundum quod virtus est | |
| 165 operativa boni; malitia autem secundum quod est bonitas quaedam; | |
| 53 | 166 vitium autem proprie secundum quod est virtus.</p><p title="I-II q. 71 a. 1 ad 2"><a name="36488"><span class="ref">[36488] Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 167 dicendum quod virtus non solum importat perfectionem potentiae quae |
| 168 est principium agendi, sed etiam importat debitam dispositionem | |
| 169 eius cuius est virtus, et hoc ideo quia unumquodque operatur | |
| 170 secundum quod actu est. Requiritur ergo quod aliquid sit in se bene | |
| 171 dispositum, quod debet esse boni operativum. Et secundum hoc | |
| 53 | 172 virtuti vitium opponitur.</p><p title="I-II q. 71 a. 1 ad 3"><a name="36489"><span class="ref">[36489] Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 173 dicendum quod, sicut Tullius dicit, in IV de Tusculanis quaest., |
| 174 morbi et aegrotationes partes sunt vitiositatis, in corporibus enim | |
| 175 morbum appellant totius corporis corruptionem, puta febrem vel | |
| 176 aliquid huiusmodi; aegrotationem vero, morbum cum imbecillitate; | |
| 177 vitium autem, cum partes corporis inter se dissident. Et quamvis in | |
| 178 corpore quandoque sit morbus sine aegrotatione, puta cum aliquis | |
| 179 est interius male dispositus, non tamen exterius praepeditur a | |
| 180 solitis operationibus; in animo tamen, ut ipse dicit, haec duo non | |
| 181 possunt nisi cogitatione secerni. Necesse est enim quod | |
| 182 quandocumque aliquis interius est male dispositus, habens | |
| 183 inordinatum affectum, quod ex hoc imbecillis reddatur ad debitas | |
| 184 operationes exercendas, quia unaquaeque arbor ex suo fructu | |
| 185 cognoscitur, idest homo ex opere, ut dicitur Matth. XII. <i>Sed | |
| 186 vitium animi</i>, ut Tullius ibidem dicit, <i>est habitus aut | |
| 187 affectio animi in tota vita inconstans, et a seipsa | |
| 188 dissentiens</i>. Quod quidem invenitur etiam absque morbo vel | |
| 189 aegrotatione, ut puta cum aliquis ex infirmitate vel ex passione | |
| 190 peccat. Unde in plus se habet vitium quam aegrotatio vel morbus, | |
| 191 sicut etiam virtus in plus se habet quam sanitas, nam sanitas etiam | |
| 192 quaedam virtus ponitur in VII Physic. Et ideo virtuti convenientius | |
| 53 | 193 opponitur vitium quam aegrotatio vel morbus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 1"><a name="36490"><span class="ref">[36490] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 194 sic proceditur. Videtur quod vitium non sit contra naturam. Vitium |
| 195 enim contrariatur virtuti, ut dictum est. Sed virtutes non sunt in | |
| 196 nobis a natura, sed causantur in nobis per infusionem aut ab | |
| 53 | 197 assuetudine, ut dictum est. Ergo vitia non sunt contra naturam.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 2"><a name="36491"><span class="ref">[36491] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 198 ea quae sunt contra naturam, non possunt assuefieri, sicut lapis |
| 199 nunquam assuescit ferri sursum, ut dicitur in II Ethic. Sed aliqui | |
| 53 | 200 assuefiunt ad vitia. Ergo vitia non sunt contra naturam.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 3"><a name="36492"><span class="ref">[36492] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 201 nihil quod est contra naturam, invenitur in habentibus illam |
| 202 naturam ut in pluribus. Sed vitia inveniuntur in hominibus ut in | |
| 203 pluribus, quia, sicut dicitur Matth. VII, <i>lata est via quae | |
| 204 ducit ad perditionem, et multi vadunt per eam</i>. Ergo vitium non | |
| 53 | 205 est contra naturam.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 4"><a name="36493"><span class="ref">[36493] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 206 peccatum comparatur ad vitium sicut actus ad habitum, ut ex |
| 207 supradictis patet. Sed peccatum definitur esse dictum vel factum | |
| 208 vel concupitum contra legem Dei; ut patet per Augustinum, XXII | |
| 209 contra Faustum. Lex autem Dei est supra naturam. Magis ergo | |
| 210 dicendum est quod vitium sit contra legem, quam sit contra | |
| 53 | 211 naturam.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 s. c."><a name="36494"><span class="ref">[36494] Iª-IIae q. 71 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 212 est quod Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., <i>omne vitium, eo |
| 53 | 213 ipso quod vitium est, contra naturam est</i>.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 co."><a name="36495"><span class="ref">[36495] Iª-IIae q. 71 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 214 dicendum quod, sicut dictum est, vitium virtuti contrariatur. |
| 215 Virtus autem uniuscuiusque rei consistit in hoc quod sit bene | |
| 216 disposita secundum convenientiam suae naturae, ut supra dictum est. | |
| 217 Unde oportet quod in qualibet re vitium dicatur ex hoc quod est | |
| 218 disposita contra id quod convenit naturae. Unde et de hoc | |
| 219 unaquaeque res vituperatur, <i>a vitio autem nomen vituperationis | |
| 220 tractum creditur</i>, ut Augustinus dicit, in III de Lib. Arb. Sed | |
| 221 considerandum est quod natura uniuscuiusque rei potissime est forma | |
| 222 secundum quam res speciem sortitur. Homo autem in specie | |
| 223 constituitur per animam rationalem. Et ideo id quod est contra | |
| 224 ordinem rationis, proprie est contra naturam hominis inquantum est | |
| 225 homo; quod autem est secundum rationem, est secundum naturam | |
| 226 hominis inquantum est homo. <i>Bonum autem hominis est secundum | |
| 227 rationem esse, et malum hominis est praeter rationem esse</i>, ut | |
| 228 Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. Unde virtus humana, quae | |
| 229 hominem facit bonum, et opus ipsius bonum reddit, intantum est | |
| 230 secundum naturam hominis, inquantum convenit rationi, vitium autem | |
| 231 intantum est contra naturam hominis, inquantum est contra ordinem | |
| 53 | 232 rationis.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 ad 1"><a name="36496"><span class="ref">[36496] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 233 ergo dicendum quod virtutes, etsi non causentur a natura secundum |
| 234 suum esse perfectum, tamen inclinant ad id quod est secundum | |
| 235 naturam, idest secundum ordinem rationis, dicit enim Tullius, in | |
| 236 sua rhetorica, quod <i>virtus est habitus in modum naturae rationi | |
| 237 consentaneus</i>. Et hoc modo virtus dicitur esse secundum naturam, | |
| 53 | 238 et per contrarium intelligitur quod vitium sit contra naturam.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 ad 2"><a name="36497"><span class="ref">[36497] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 239 dicendum quod philosophus ibi loquitur de his quae sunt contra |
| 240 naturam, secundum quod esse contra naturam opponitur ei quod est | |
| 241 esse a natura, non autem secundum quod esse contra naturam | |
| 242 opponitur ei quod est esse secundum naturam, eo modo quo virtutes | |
| 243 dicuntur esse secundum naturam, inquantum inclinant ad id quod | |
| 53 | 244 naturae convenit.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 ad 3"><a name="36498"><span class="ref">[36498] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 245 dicendum quod in homine est duplex natura, scilicet rationalis et |
| 246 sensitiva. Et quia per operationem sensus homo pervenit ad actus | |
| 247 rationis, ideo plures sequuntur inclinationes naturae sensitivae | |
| 248 quam ordinem rationis, plures enim sunt qui assequuntur principium | |
| 249 rei, quam qui ad consummationem perveniunt. Ex hoc autem vitia et | |
| 250 peccata in hominibus proveniunt, quod sequuntur inclinationem | |
| 53 | 251 naturae sensitivae contra ordinem rationis.</p><p title="I-II q. 71 a. 2 ad 4"><a name="36499"><span class="ref">[36499] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 252 dicendum quod quidquid est contra rationem artificiati, est etiam |
| 253 contra naturam artis, qua artificiatum producitur. Lex autem | |
| 254 aeterna comparatur ad ordinem rationis humanae sicut ars ad | |
| 255 artificiatum. Unde eiusdem rationis est quod vitium et peccatum sit | |
| 256 contra ordinem rationis humanae, et quod sit contra legem aeternam. | |
| 257 Unde Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., quod <i>a Deo habent | |
| 258 omnes naturae quod naturae sunt, et intantum sunt vitiosae, | |
| 53 | 259 inquantum ab eius, qua factae sunt, arte discedunt</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="I-II q. 71 a. 3 arg. 1"><a name="36500"><span class="ref">[36500] Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 260 sic proceditur. Videtur quod vitium, idest habitus malus sit peius |
| 261 quam peccatum, idest actus malus. Sicut enim bonum quod est | |
| 262 diuturnius, est melius; ita malum quod est diuturnius, est peius. | |
| 263 Sed habitus vitiosus est diuturnior quam actus vitiosi, qui statim | |
| 53 | 264 transeunt. Ergo habitus vitiosus est peior quam actus vitiosus.</p><p title="I-II q. 71 a. 3 arg. 2"><a name="36501"><span class="ref">[36501] Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 265 plura mala sunt magis fugienda quam unum malum. Sed habitus malus |
| 266 virtualiter est causa multorum malorum actuum. Ergo habitus | |
| 53 | 267 vitiosus est peior quam actus vitiosus.</p><p title="I-II q. 71 a. 3 arg. 3"><a name="36502"><span class="ref">[36502] Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 268 causa est potior quam effectus. Sed habitus perficit actum tam in |
| 269 bonitate quam in malitia. Ergo habitus est potior actu et in | |
| 53 | 270 bonitate et in malitia.</p><p title="I-II q. 71 a. 3 s. c."><a name="36503"><span class="ref">[36503] Iª-IIae q. 71 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 271 pro actu vitioso aliquis iuste punitur, non autem pro habitu |
| 272 vitioso, si non procedat ad actum. Ergo actus vitiosus est peior | |
| 53 | 273 quam habitus vitiosus.</p><p title="I-II q. 71 a. 3 co."><a name="36504"><span class="ref">[36504] Iª-IIae q. 71 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 274 dicendum quod habitus medio modo se habet inter potentiam et actum. |
| 275 Manifestum est autem quod actus in bono et in malo praeeminet | |
| 276 potentiae, ut dicitur in IX Metaphys., melius est enim bene agere | |
| 277 quam posse bene agere; et similiter vituperabilius est male agere | |
| 278 quam posse male agere. Unde etiam sequitur quod habitus in bonitate | |
| 279 et in malitia medium gradum obtineat inter potentiam et actum, ut | |
| 280 scilicet, sicut habitus bonus vel malus praeeminet in bonitate vel | |
| 281 malitia potentiae, ita etiam subdatur actui. Quod etiam ex hoc | |
| 282 apparet, quod habitus non dicitur bonus vel malus nisi ex hoc quod | |
| 283 inclinat ad actum bonum vel malum. Unde propter bonitatem vel | |
| 284 malitiam actus, dicitur habitus bonus vel malus. Et sic potior est | |
| 285 actus in bonitate vel malitia quam habitus, quia propter quod | |
| 53 | 286 unumquodque tale, et illud magis est.</p><p title="I-II q. 71 a. 3 ad 1"><a name="36505"><span class="ref">[36505] Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 287 ergo dicendum quod nihil prohibet aliquid esse simpliciter altero |
| 288 potius, quod tamen secundum quid ab eo deficit. Simpliciter enim | |
| 289 potius iudicatur quod praeeminet quantum ad id quod per se | |
| 290 consideratur in utroque, secundum quid autem quod praeeminet | |
| 291 secundum id quod per accidens se habet ad utrumque. Ostensum est | |
| 292 autem ex ipsa ratione actus et habitus, quod actus est potior in | |
| 293 bonitate et malitia quam habitus. Quod autem habitus sit diuturnior | |
| 294 quam actus, accidit ex eo quod utrumque invenitur in tali natura | |
| 295 quae non potest semper agere, et cuius actio est in motu | |
| 296 transeunte. Unde simpliciter actus est potior tam in bonitate quam | |
| 53 | 297 in malitia, sed habitus est potior secundum quid.</p><p title="I-II q. 71 a. 3 ad 2"><a name="36506"><span class="ref">[36506] Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 298 dicendum quod habitus non est simpliciter plures actus, sed |
| 299 secundum quid, idest virtute. Unde ex hoc non potest concludi quod | |
| 300 habitus sit simpliciter potior in bonitate vel malitia quam | |
| 53 | 301 actus.</p><p title="I-II q. 71 a. 3 ad 3"><a name="36507"><span class="ref">[36507] Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 302 dicendum quod habitus est causa actus in genere causae efficientis, |
| 303 sed actus est causa habitus in genere causae finalis, secundum quam | |
| 304 consideratur ratio boni et mali. Et ideo in bonitate et malitia | |
| 53 | 305 actus praeeminet habitui.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="I-II q. 71 a. 4 arg. 1"><a name="36508"><span class="ref">[36508] Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 306 sic proceditur. Videtur quod actus vitiosus, sive peccatum, non |
| 307 possit simul esse cum virtute. Contraria enim non possunt esse | |
| 308 simul in eodem. Sed peccatum quodammodo contrariatur virtuti, ut | |
| 53 | 309 dictum est. Ergo peccatum non potest simul esse cum virtute.</p><p title="I-II q. 71 a. 4 arg. 2"><a name="36509"><span class="ref">[36509] Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 310 peccatum est peius quam vitium, idest actus malus quam habitus |
| 311 malus. Sed vitium non potest simul esse in eodem cum virtute. Ergo | |
| 53 | 312 neque peccatum.</p><p title="I-II q. 71 a. 4 arg. 3"><a name="36510"><span class="ref">[36510] Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 313 sicut peccatum accidit in rebus voluntariis, ita et in rebus |
| 314 naturalibus, ut dicitur in II Physic. Sed nunquam in rebus | |
| 315 naturalibus accidit peccatum nisi per aliquam corruptionem virtutis | |
| 316 naturalis, sicut monstra accidunt corrupto aliquo principio in | |
| 317 semine, ut dicitur in II Physic. Ergo etiam in rebus voluntariis | |
| 318 non accidit peccatum nisi corrupta aliqua virtute animae. Et sic | |
| 53 | 319 peccatum et virtus non possunt esse in eodem.</p><p title="I-II q. 71 a. 4 s. c."><a name="36511"><span class="ref">[36511] Iª-IIae q. 71 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 320 est quod philosophus dicit, in II Ethic., quod per contraria virtus |
| 321 generatur et corrumpitur. Sed unus actus virtuosus non causat | |
| 322 virtutem, ut supra habitum est. Ergo neque unus actus peccati | |
| 53 | 323 tollit virtutem. Possunt ergo simul in eodem esse.</p><p title="I-II q. 71 a. 4 co."><a name="36512"><span class="ref">[36512] Iª-IIae q. 71 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 324 dicendum quod peccatum comparatur ad virtutem sicut actus malus ad |
| 325 habitum bonum. Aliter autem se habet habitus in anima, et forma in | |
| 326 re naturali. Forma enim naturalis ex necessitate producit | |
| 327 operationem sibi convenientem, unde non potest esse simul cum forma | |
| 328 naturali actus formae contrariae; sicut non potest esse cum calore | |
| 329 actus infrigidationis, neque simul cum levitate motus descensionis, | |
| 330 nisi forte ex violentia exterioris moventis. Sed habitus in anima | |
| 331 non ex necessitate producit suam operationem, sed homo utitur eo | |
| 332 cum voluerit. Unde simul habitu in homine existente, potest non uti | |
| 333 habitu, aut agere contrarium actum. Et sic potest habens virtutem | |
| 334 procedere ad actum peccati. Actus autem peccati, si comparetur ad | |
| 335 ipsam virtutem prout est habitus quidam, non potest ipsam | |
| 336 corrumpere, si sit unus tantum, sicut enim non generatur habitus | |
| 337 per unum actum, ita nec per unum actum corrumpitur, ut supra dictum | |
| 338 est. Sed si comparetur actus peccati ad causam virtutum, sic | |
| 339 possibile est quod per unum actum peccati aliquae virtutes | |
| 340 corrumpantur. Quodlibet enim peccatum mortale contrariatur | |
| 341 caritati, quae est radix omnium virtutum infusarum, inquantum sunt | |
| 342 virtutes, et ideo per unum actum peccati mortalis, exclusa | |
| 343 caritate, excluduntur per consequens omnes virtutes infusae, | |
| 344 quantum ad hoc quod sunt virtutes. Et hoc dico propter fidem et | |
| 345 spem, quarum habitus remanent informes post peccatum mortale, et | |
| 346 sic non sunt virtutes. Sed peccatum veniale, quod non contrariatur | |
| 347 caritati nec excludit ipsam, per consequens etiam non excludit | |
| 348 alias virtutes. Virtutes vero acquisitae non tolluntur per unum | |
| 349 actum cuiuscumque peccati. Sic igitur peccatum mortale non potest | |
| 350 simul esse cum virtutibus infusis, potest tamen simul esse cum | |
| 351 virtutibus acquisitis. Peccatum vero veniale potest simul esse et | |
| 53 | 352 cum virtutibus infusis, et cum acquisitis.</p><p title="I-II q. 71 a. 4 ad 1"><a name="36513"><span class="ref">[36513] Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 353 ergo dicendum quod peccatum non contrariatur virtuti secundum se, |
| 354 sed secundum suum actum. Et ideo peccatum non potest simul esse cum | |
| 53 | 355 actu virtutis, potest tamen simul esse cum habitu.</p><p title="I-II q. 71 a. 4 ad 2"><a name="36514"><span class="ref">[36514] Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 356 dicendum quod vitium directe contrariatur virtuti, sicut et |
| 357 peccatum actui virtuoso. Et ideo vitium excludit virtutem, sicut | |
| 53 | 358 peccatum excludit actum virtutis.</p><p title="I-II q. 71 a. 4 ad 3"><a name="36515"><span class="ref">[36515] Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 359 dicendum quod virtutes naturales agunt ex necessitate, et ideo, |
| 360 integra existente virtute, nunquam peccatum potest in actu | |
| 361 inveniri. Sed virtutes animae non producunt actus ex necessitate, | |
| 53 | 362 unde non est similis ratio.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="I-II q. 71 a. 5 arg. 1"><a name="36516"><span class="ref">[36516] Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 363 sic proceditur. Videtur quod in quolibet peccato sit aliquis actus. |
| 364 Sicut enim meritum comparatur ad virtutem, ita peccatum ad vitium | |
| 365 comparatur. Sed meritum non potest esse absque aliquo actu. Ergo | |
| 53 | 366 nec peccatum potest esse absque aliquo actu.</p><p title="I-II q. 71 a. 5 arg. 2"><a name="36517"><span class="ref">[36517] Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 367 Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., quod <i>omne peccatum adeo |
| 368 est voluntarium, quod si non sit voluntarium, non est peccatum</i>. | |
| 369 Sed non potest esse aliquid voluntarium nisi per actum voluntatis. | |
| 53 | 370 Ergo omne peccatum habet aliquem actum.</p><p title="I-II q. 71 a. 5 arg. 3"><a name="36518"><span class="ref">[36518] Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 371 si peccatum esset absque aliquo actu, sequeretur quod ex hoc ipso |
| 372 quod aliquis cessat ab actu debito, peccaret. Sed continue aliquis | |
| 373 cessat ab actu debito, ille scilicet qui nunquam actum debitum | |
| 374 operatur. Ergo sequeretur quod continue peccaret, quod est falsum. | |
| 53 | 375 Non ergo est aliquod peccatum absque actu.</p><p title="I-II q. 71 a. 5 s. c."><a name="36519"><span class="ref">[36519] Iª-IIae q. 71 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 376 est quod dicitur Iac. IV, <i>scienti bonum facere et non facienti, |
| 377 peccatum est illi</i>. Sed non facere non importat aliquem actum. | |
| 53 | 378 Ergo peccatum potest esse absque actu.</p><p title="I-II q. 71 a. 5 co."><a name="36520"><span class="ref">[36520] Iª-IIae q. 71 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 379 dicendum quod quaestio ista principaliter movetur propter peccatum |
| 380 omissionis, de quo aliqui diversimode opinantur. Quidam enim dicunt | |
| 381 quod in omni peccato omissionis est aliquis actus vel interior vel | |
| 382 exterior. Interior quidem, sicut cum aliquis vult non ire ad | |
| 383 Ecclesiam quando ire tenetur. Exterior autem, sicut cum aliquis | |
| 384 illa hora qua ad Ecclesiam ire tenetur, vel etiam ante, occupat se | |
| 385 talibus quibus ab eundo ad Ecclesiam impeditur. Et hoc quodammodo | |
| 386 videtur in primum redire, qui enim vult aliquid cum quo aliud simul | |
| 387 esse non potest, ex consequenti vult illo carere; nisi forte non | |
| 388 perpendat quod per hoc quod vult facere, impeditur ab eo quod | |
| 389 facere tenetur; in quo casu posset per negligentiam culpabilis | |
| 390 iudicari. Alii vero dicunt quod in peccato omissionis non | |
| 391 requiritur aliquis actus, ipsum enim non facere quod quis facere | |
| 392 tenetur, peccatum est. Utraque autem opinio secundum aliquid | |
| 393 veritatem habet. Si enim intelligatur in peccato omissionis illud | |
| 394 solum quod per se pertinet ad rationem peccati, sic quandoque | |
| 395 omissionis peccatum est cum actu interiori, ut cum aliquis vult non | |
| 396 ire ad Ecclesiam, quandoque vero absque omni actu vel interiori vel | |
| 397 exteriori, sicut cum aliquis hora qua tenetur ire ad Ecclesiam, | |
| 398 nihil cogitat de eundo vel non eundo ad Ecclesiam. Si vero in | |
| 399 peccato omissionis intelligantur etiam causae vel occasiones | |
| 400 omittendi, sic necesse est in peccato omissionis aliquem actum | |
| 401 esse. Non enim est peccatum omissionis nisi cum aliquis | |
| 402 praetermittit quod potest facere et non facere. Quod autem aliquis | |
| 403 declinet ad non faciendum illud quod potest facere et non facere, | |
| 404 non est nisi ex aliqua causa vel occasione coniuncta vel | |
| 405 praecedente. Et si quidem causa illa non sit in potestate hominis, | |
| 406 omissio non habet rationem peccati, sicut cum aliquis propter | |
| 407 infirmitatem praetermittit ad Ecclesiam ire. Si vero causa vel | |
| 408 occasio omittendi subiaceat voluntati, omissio habet rationem | |
| 409 peccati, et tunc semper oportet quod ista causa, inquantum est | |
| 410 voluntaria, habeat aliquem actum, ad minus interiorem voluntatis. | |
| 411 Qui quidem actus quandoque directe fertur in ipsam omissionem, puta | |
| 412 cum aliquis vult non ire ad Ecclesiam, vitans laborem. Et tunc | |
| 413 talis actus per se pertinet ad omissionem, voluntas enim | |
| 414 cuiuscumque peccati per se pertinet ad peccatum illud, eo quod | |
| 415 voluntarium est de ratione peccati. Quandoque autem actus | |
| 416 voluntatis directe fertur in aliud, per quod homo impeditur ab actu | |
| 417 debito, sive illud in quod fertur voluntas, sit coniunctum | |
| 418 omissioni, puta cum aliquis vult ludere quando ad Ecclesiam debet | |
| 419 ire; sive etiam sit praecedens, puta cum aliquis vult diu vigilare | |
| 420 de sero, ex quo sequitur quod non vadat hora matutinali ad | |
| 421 Ecclesiam. Et tunc actus iste interior vel exterior per accidens se | |
| 422 habet ad omissionem, quia omissio sequitur praeter intentionem; hoc | |
| 423 autem dicimus per accidens esse, quod est praeter intentionem, ut | |
| 424 patet in II Physic. Unde manifestum est quod tunc peccatum | |
| 425 omissionis habet quidem aliquem actum coniunctum vel praecedentem, | |
| 426 qui tamen per accidens se habet ad peccatum omissionis. Iudicium | |
| 427 autem de rebus dandum est secundum illud quod est per se, et non | |
| 428 secundum illud quod est per accidens. Unde verius dici potest quod | |
| 429 aliquod peccatum possit esse absque omni actu. Alioquin etiam ad | |
| 430 essentiam aliorum peccatorum actualium pertinerent actus et | |
| 53 | 431 occasiones circumstantes.</p><p title="I-II q. 71 a. 5 ad 1"><a name="36521"><span class="ref">[36521] Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 432 ergo dicendum quod plura requiruntur ad bonum quam ad malum, eo |
| 433 quod <i>bonum contingit ex tota integra causa, malum autem ex | |
| 434 singularibus defectibus</i>, ut Dionysius dicit, IV cap. de Div. | |
| 435 Nom. Et ideo peccatum potest contingere sive aliquis faciat quod | |
| 436 non debet, sive non faciendo quod debet, sed meritum non potest | |
| 437 esse nisi aliquis faciat voluntarie quod debet. Et ideo meritum non | |
| 53 | 438 potest esse sine actu, sed peccatum potest esse sine actu.</p><p title="I-II q. 71 a. 5 ad 2"><a name="36522"><span class="ref">[36522] Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 439 dicendum quod aliquid dicitur voluntarium non solum quia cadit |
| 440 super ipsum actus voluntatis, sed quia in potestate nostra est ut | |
| 441 fiat vel non fiat, ut dicitur in III Ethic. Unde etiam ipsum non | |
| 442 velle potest dici voluntarium, inquantum in potestate hominis est | |
| 53 | 443 velle et non velle.</p><p title="I-II q. 71 a. 5 ad 3"><a name="36523"><span class="ref">[36523] Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 444 dicendum quod peccatum omissionis contrariatur praecepto |
| 445 affirmativo, quod obligat semper, sed non ad semper. Et ideo solum | |
| 446 pro tempore illo aliquis cessando ab actu peccat, pro quo | |
| 53 | 447 praeceptum affirmativum obligat.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 1"><a name="36524"><span class="ref">[36524] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 448 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter definiatur peccatum, |
| 449 cum dicitur, peccatum est <i>dictum vel factum vel concupitum | |
| 450 contra legem aeternam</i>. Dictum enim, vel factum, vel concupitum, | |
| 451 importat aliquem actum. Sed non omne peccatum importat aliquem | |
| 452 actum, ut dictum est. Ergo haec definitio non includit omne | |
| 53 | 453 peccatum.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 2"><a name="36525"><span class="ref">[36525] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 454 Augustinus dicit, in libro de duabus animabus, <i>peccatum est |
| 455 voluntas retinendi vel consequendi quod iustitia vetat</i>. Sed | |
| 456 voluntas sub concupiscentia comprehenditur, secundum quod | |
| 457 concupiscentia largo modo sumitur, pro omni appetitu. Ergo | |
| 458 suffecisset dicere, peccatum est concupitum contra legem aeternam; | |
| 53 | 459 nec oportuit addere, dictum vel factum.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 3"><a name="36526"><span class="ref">[36526] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 460 peccatum proprie consistere videtur in aversione a fine, nam bonum |
| 461 et malum principaliter considerantur secundum finem, ut ex | |
| 462 supradictis patet. Unde et Augustinus, in I de Lib. Arb., per | |
| 463 comparationem ad finem definit peccatum, dicens quod <i>peccare | |
| 464 nihil est aliud quam, neglectis rebus aeternis, temporalia | |
| 465 sectari</i>, et in libro octoginta trium quaest., dicit quod | |
| 466 <i>omnis humana perversitas est uti fruendis et frui utendis</i>. | |
| 467 Sed in praemissa definitione nulla fit mentio de aversione a debito | |
| 53 | 468 fine. Ergo insufficienter definitur peccatum.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 4"><a name="36527"><span class="ref">[36527] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 469 ex hoc dicitur aliquid esse prohibitum, quia legi contrariatur. Sed |
| 470 non omnia peccata sunt mala quia prohibita, sed quaedam sunt | |
| 471 prohibita quia mala. Non ergo in communi definitione peccati debuit | |
| 53 | 472 poni quod sit contra legem Dei.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 5"><a name="36528"><span class="ref">[36528] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 473 peccatum significat malum hominis actum, ut ex dictis patet. Sed |
| 474 malum hominis est contra rationem esse, ut Dionysius dicit, IV cap. | |
| 475 de Div. Nom. Ergo potius debuit dici quod peccatum sit contra | |
| 53 | 476 rationem, quam quod peccatum sit contra legem aeternam.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 s. c."><a name="36529"><span class="ref">[36529] Iª-IIae q. 71 a. 6 s. c.</span></a> In |
| 477 contrarium sufficit auctoritas Augustini.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 co."><a name="36530"><span class="ref">[36530] Iª-IIae q. 71 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 28 | 478 dicendum quod, sicut ex dictis patet, peccatum nihil aliud est quam |
| 479 actus humanus malus. Quod autem aliquis actus sit humanus, habet ex | |
| 480 hoc quod est voluntarius, sicut ex supradictis patet, sive sit | |
| 481 voluntarius quasi a voluntate elicitus, ut ipsum velle et eligere; | |
| 482 sive quasi a voluntate imperatus, ut exteriores actus vel | |
| 483 locutionis vel operationis. Habet autem actus humanus quod sit | |
| 484 malus, ex eo quod caret debita commensuratione. Omnis autem | |
| 485 commensuratio cuiuscumque rei attenditur per comparationem ad | |
| 486 aliquam regulam, a qua si divertat, incommensurata erit. Regula | |
| 487 autem voluntatis humanae est duplex, una propinqua et homogenea, | |
| 488 scilicet ipsa humana ratio; alia vero est prima regula, scilicet | |
| 489 lex aeterna, quae est quasi ratio Dei. Et ideo Augustinus in | |
| 490 definitione peccati posuit duo, unum quod pertinet ad substantiam | |
| 491 actus humani, quod est quasi materiale in peccato, cum dixit, | |
| 492 dictum vel factum vel concupitum; aliud autem quod pertinet ad | |
| 493 rationem mali, quod est quasi formale in peccato, cum dixit, contra | |
| 53 | 494 legem aeternam.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 ad 1"><a name="36531"><span class="ref">[36531] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 495 ergo dicendum quod affirmatio et negatio reducuntur ad idem genus, |
| 496 sicut in divinis genitum et ingenitum ad relationem, ut Augustinus | |
| 497 dicit, in V de Trin. Et ideo pro eodem est accipiendum dictum et | |
| 53 | 498 non dictum, factum et non factum.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 ad 2"><a name="36532"><span class="ref">[36532] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 499 dicendum quod prima causa peccati est in voluntate, quae imperat |
| 500 omnes actus voluntarios, in quibus solum invenitur peccatum, et | |
| 501 ideo Augustinus quandoque per solam voluntatem definit peccatum. | |
| 502 Sed quia etiam ipsi exteriores actus pertinent ad substantiam | |
| 503 peccati, cum sint secundum se mali, ut dictum est, necesse fuit | |
| 504 quod in definitione peccati poneretur etiam aliquid pertinens ad | |
| 53 | 505 exteriores actus.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 ad 3"><a name="36533"><span class="ref">[36533] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 506 dicendum quod lex aeterna primo et principaliter ordinat hominem ad |
| 507 finem, consequenter autem facit hominem bene se habere circa ea | |
| 508 quae sunt ad finem. Et ideo in hoc quod dicit contra legem | |
| 509 aeternam, tangit aversionem a fine, et omnes alias | |
| 53 | 510 inordinationes.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 ad 4"><a name="36534"><span class="ref">[36534] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 511 dicendum quod, cum dicitur quod non omne peccatum ideo est malum |
| 512 quia est prohibitum, intelligitur de prohibitione facta per ius | |
| 513 positivum. Si autem referatur ad ius naturale, quod continetur | |
| 514 primo quidem in lege aeterna, secundario vero in naturali | |
| 515 iudicatorio rationis humanae, tunc omne peccatum est malum quia | |
| 516 prohibitum, ex hoc enim ipso quod est inordinatum, iuri naturali | |
| 53 | 517 repugnat.</p><p title="I-II q. 71 a. 6 ad 5"><a name="36535"><span class="ref">[36535] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 518 dicendum quod a theologis consideratur peccatum praecipue secundum |
| 519 quod est offensa contra Deum, a philosopho autem morali, secundum | |
| 520 quod contrariatur rationi. Et ideo Augustinus convenientius definit | |
| 521 peccatum ex hoc quod est contra legem aeternam, quam ex hoc quod | |
| 522 est contra rationem, praecipue cum per legem aeternam regulemur in | |
| 523 multis quae excedunt rationem humanam, sicut in his quae sunt | |
| 53 | 524 fidei.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 525 <p><a href="sth2055.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 526 <a href="sth2072.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 527 <br/> | |
| 528 <hr/> | |
| 529 <br/> | |
| 530 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 531 hanc editionem<br/> | |
| 532 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 533 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 534 </div></body> | |
| 535 </html> |
