Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4040.html @ 28:544e12f679ad
convert to xml
| author | ht |
|---|---|
| date | Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000 |
| parents | 4006eb4882de |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 40-45</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione XL ad quaestionem | |
| 31 XLV</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1903 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth4027.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth4046.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#48626">IIIª q. 40 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#48627">IIIª q. 40 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#48628">IIIª q. 40 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#48629">IIIª q. 40 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#48630">IIIª q. 40 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#48631">IIIª q. 40 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#48632">IIIª q. 40 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#48633">IIIª q. 40 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#48634">IIIª q. 40 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#48635">IIIª q. 40 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#48636">IIIª q. 40 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#48637">IIIª q. 40 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#48638">IIIª q. 40 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#48639">IIIª q. 40 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#48640">IIIª q. 40 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#48641">IIIª q. 40 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#48642">IIIª q. 40 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#48643">IIIª q. 40 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#48644">IIIª q. 40 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#48645">IIIª q. 40 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#48646">IIIª q. 40 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#48647">IIIª q. 40 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#48648">IIIª q. 40 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#48649">IIIª q. 40 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#48650">IIIª q. 40 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#48651">IIIª q. 40 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#48652">IIIª q. 40 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#48653">IIIª q. 40 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#48654">IIIª q. 40 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#48655">IIIª q. 40 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#48656">IIIª q. 40 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#48657">IIIª q. 40 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#48658">IIIª q. 40 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#48659">IIIª q. 41 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#48660">IIIª q. 41 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#48661">IIIª q. 41 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#48662">IIIª q. 41 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#48663">IIIª q. 41 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#48664">IIIª q. 41 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#48665">IIIª q. 41 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#48666">IIIª q. 41 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#48667">IIIª q. 41 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#48668">IIIª q. 41 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#48669">IIIª q. 41 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#48670">IIIª q. 41 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#48671">IIIª q. 41 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#48672">IIIª q. 41 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#48673">IIIª q. 41 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#48674">IIIª q. 41 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#48675">IIIª q. 41 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#48676">IIIª q. 41 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#48677">IIIª q. 41 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#48678">IIIª q. 41 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#48679">IIIª q. 41 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#48680">IIIª q. 41 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#48681">IIIª q. 41 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#48682">IIIª q. 41 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#48683">IIIª q. 41 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#48684">IIIª q. 41 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#48685">IIIª q. 41 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#48686">IIIª q. 41 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#48687">IIIª q. 41 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#48688">IIIª q. 41 a. 4 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#48689">IIIª q. 41 a. 4 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#48690">IIIª q. 41 a. 4 arg. 7'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#48691">IIIª q. 41 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#48692">IIIª q. 41 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#48693">IIIª q. 41 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#48694">IIIª q. 41 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#48695">IIIª q. 41 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#48696">IIIª q. 41 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#48697">IIIª q. 41 a. 4 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#48698">IIIª q. 41 a. 4 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#48699">IIIª q. 41 a. 4 ad 7'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#48700">IIIª q. 42 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#48701">IIIª q. 42 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#48702">IIIª q. 42 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#48703">IIIª q. 42 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#48704">IIIª q. 42 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#48705">IIIª q. 42 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#48706">IIIª q. 42 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#48707">IIIª q. 42 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#48708">IIIª q. 42 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#48709">IIIª q. 42 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#48710">IIIª q. 42 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#48711">IIIª q. 42 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#48712">IIIª q. 42 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#48713">IIIª q. 42 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#48714">IIIª q. 42 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#48715">IIIª q. 42 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#48716">IIIª q. 42 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#48717">IIIª q. 42 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#48718">IIIª q. 42 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#48719">IIIª q. 42 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#48720">IIIª q. 42 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#48721">IIIª q. 42 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#48722">IIIª q. 42 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#48723">IIIª q. 42 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#48724">IIIª q. 42 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#48725">IIIª q. 42 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#48726">IIIª q. 42 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#48727">IIIª q. 42 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#48728">IIIª q. 42 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#48729">IIIª q. 42 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#48730">IIIª q. 42 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#48731">IIIª q. 42 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#48732">IIIª q. 42 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#48733">IIIª q. 43 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#48734">IIIª q. 43 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#48735">IIIª q. 43 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#48736">IIIª q. 43 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#48737">IIIª q. 43 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#48738">IIIª q. 43 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#48739">IIIª q. 43 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#48740">IIIª q. 43 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#48741">IIIª q. 43 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#48742">IIIª q. 43 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#48743">IIIª q. 43 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#48744">IIIª q. 43 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#48745">IIIª q. 43 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#48746">IIIª q. 43 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#48747">IIIª q. 43 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#48748">IIIª q. 43 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#48749">IIIª q. 43 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#48750">IIIª q. 43 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#48751">IIIª q. 43 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#48752">IIIª q. 43 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#48753">IIIª q. 43 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#48754">IIIª q. 43 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#48755">IIIª q. 43 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#48756">IIIª q. 43 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#48757">IIIª q. 43 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#48758">IIIª q. 43 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#48759">IIIª q. 43 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#48760">IIIª q. 43 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#48761">IIIª q. 43 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#48762">IIIª q. 43 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#48763">IIIª q. 43 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#48764">IIIª q. 43 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#48765">IIIª q. 43 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#48766">IIIª q. 44 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#48767">IIIª q. 44 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#48768">IIIª q. 44 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#48769">IIIª q. 44 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#48770">IIIª q. 44 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#48771">IIIª q. 44 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#48772">IIIª q. 44 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#48773">IIIª q. 44 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#48774">IIIª q. 44 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#48775">IIIª q. 44 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#48776">IIIª q. 44 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#48777">IIIª q. 44 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#48778">IIIª q. 44 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#48779">IIIª q. 44 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#48780">IIIª q. 44 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#48781">IIIª q. 44 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#48782">IIIª q. 44 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#48783">IIIª q. 44 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#48784">IIIª q. 44 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#48785">IIIª q. 44 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#48786">IIIª q. 44 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#48787">IIIª q. 44 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#48788">IIIª q. 44 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#48789">IIIª q. 44 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#48790">IIIª q. 44 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#48791">IIIª q. 44 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#48792">IIIª q. 44 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#48793">IIIª q. 44 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#48794">IIIª q. 44 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#48795">IIIª q. 44 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#48796">IIIª q. 44 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#48797">IIIª q. 44 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#48798">IIIª q. 44 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#48799">IIIª q. 44 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#48800">IIIª q. 44 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#48801">IIIª q. 44 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#48802">IIIª q. 44 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#48803">IIIª q. 44 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#48804">IIIª q. 44 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#48805">IIIª q. 45 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#48806">IIIª q. 45 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#48807">IIIª q. 45 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#48808">IIIª q. 45 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#48809">IIIª q. 45 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#48810">IIIª q. 45 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#48811">IIIª q. 45 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#48812">IIIª q. 45 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#48813">IIIª q. 45 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#48814">IIIª q. 45 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#48815">IIIª q. 45 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#48816">IIIª q. 45 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#48817">IIIª q. 45 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#48818">IIIª q. 45 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#48819">IIIª q. 45 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#48820">IIIª q. 45 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#48821">IIIª q. 45 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#48822">IIIª q. 45 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#48823">IIIª q. 45 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#48824">IIIª q. 45 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#48825">IIIª q. 45 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#48826">IIIª q. 45 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#48827">IIIª q. 45 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#48828">IIIª q. 45 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#48829">IIIª q. 45 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#48830">IIIª q. 45 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#48831">IIIª q. 45 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#48832">IIIª q. 45 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#48833">IIIª q. 45 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#48834">IIIª q. 45 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#48835">IIIª q. 45 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#48836">IIIª q. 45 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#48837">IIIª q. 45 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#48838">IIIª q. 45 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#48839">IIIª q. 45 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#48840">IIIª q. 45 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#48841">IIIª q. 45 a. 4 ad 4'); |
| 28 | 281 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 284 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 // --> |
| 28 | 286 //]]> |
| 287 </script><br /> | |
| 288 <hr /> | |
| 289 <br /></div> | |
| 290 <div class="D">Quaestio 40</div> | |
| 291 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 292 <p title="III q. 40 pr."><a name="48626"><span class="ref">[48626] | |
| 293 IIIª q. 40 pr.</span></a> Consequenter, post ea quae pertinent | |
| 294 ad ingressum Christi in mundum vel ad eius principium, | |
| 295 considerandum restat de his quae pertinent ad progressum ipsius. Et | |
| 296 primo, considerandum est de modo conversationis ipsius; secundo, de | |
| 297 tentatione eius; tertio, de doctrina; quarto, de miraculis. Circa | |
| 298 primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum Christus debuerit | |
| 299 solitariam vitam ducere, an inter homines conversari. Secundo, | |
| 300 utrum debuerit austeram vitam ducere in cibo et potu et vestitu, an | |
| 301 aliis communem. Tertio, utrum debuerit abiecte vivere in hoc mundo, | |
| 302 an cum divitiis et honore. Quarto, utrum debuerit secundum legem | |
| 303 vivere.</p> | |
| 304 <br /> | |
| 305 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 306 <p title="III q. 40 a. 1 arg. 1"><a name="48627"><span class= | |
| 307 "ref">[48627] IIIª q. 40 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 308 proceditur. Videtur quod Christus non debuerit inter homines | |
| 309 conversari, sed solitariam agere vitam. Oportebat enim quod | |
| 310 Christus sua conversatione non solum se hominem ostenderet, sed | |
| 311 etiam Deum. Sed Deum non convenit cum hominibus conversari, dicitur | |
| 312 enim Dan. II, <i>exceptis diis, quorum non est cum hominibus | |
| 313 conversatio</i>; et philosophus dicit, in I Polit., quod ille qui | |
| 314 solitarius vivit, aut est bestia, si scilicet propter saevitiam hoc | |
| 315 faciat, aut est Deus, si hoc faciat propter contemplandam | |
| 316 veritatem. Ergo videtur quod non fuerit conveniens Christum inter | |
| 317 homines conversari.</p> | |
| 318 <p title="III q. 40 a. 1 arg. 2"><a name="48628"><span class= | |
| 319 "ref">[48628] IIIª q. 40 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 320 Christus, dum in carne mortali vixit, debuit perfectissimam vitam | |
| 321 ducere. Perfectissima autem vita est contemplativa, ut in secunda | |
| 322 parte habitum est. Ad vitam autem contemplativam maxime competit | |
| 323 solitudo, secundum illud Osee II, <i>ducam eam in solitudinem, et | |
| 324 loquar ad cor eius</i>. Ergo videtur quod Christus debuerit | |
| 325 solitariam vitam ducere.</p> | |
| 326 <p title="III q. 40 a. 1 arg. 3"><a name="48629"><span class= | |
| 327 "ref">[48629] IIIª q. 40 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 328 conversatio Christi debuit esse uniformis, quia semper in eo debuit | |
| 329 apparere quod optimum est. Sed quandoque Christus solitaria loca | |
| 330 quaerebat, turbas declinans, unde Remigius dicit, super Matth., | |
| 331 <i>tria refugia legitur dominus habuisse, navim, montem et | |
| 332 desertum, ad quorum alterum, quotiescumque a turbis comprimebatur, | |
| 333 conscendebat</i>. Ergo et semper debuit solitariam vitam agere.</p> | |
| 334 <p title="III q. 40 a. 1 s. c."><a name="48630"><span class= | |
| 335 "ref">[48630] IIIª q. 40 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 336 quod dicitur Baruch III, <i>post haec in terris visus est, et cum | |
| 337 hominibus conversatus est</i>.</p> | |
| 338 <p title="III q. 40 a. 1 co."><a name="48631"><span class= | |
| 339 "ref">[48631] IIIª q. 40 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 340 dicendum quod conversatio Christi talis debuit esse ut conveniret | |
| 341 fini incarnationis, secundum quam venit in mundum. Venit autem in | |
| 342 mundum, primo quidem, ad manifestandum veritatem, sicut ipse dicit, | |
| 343 Ioan. XVIII, <i>in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut | |
| 344 testimonium perhibeam veritati</i>. Et ideo non debebat se | |
| 345 occultare, vitam solitariam agens, sed in publicum procedere, | |
| 346 publice praedicando. Unde, Luc. IV, dicit illis qui volebant eum | |
| 347 detinere, <i>quia et aliis civitatibus oportet me evangelizare | |
| 348 regnum Dei, quia ideo missus sum</i>. Secundo, venit ad hoc ut | |
| 349 homines a peccato liberaret, secundum illud I Tim. I, <i>Christus | |
| 350 Iesus venit in hunc mundum peccatores salvos facere</i>. Et ideo, | |
| 351 ut Chrysostomus dicit, <i>licet in eodem loco manendo posset | |
| 352 Christus omnes ad se attrahere, ut eius praedicationem audirent, | |
| 353 non tamen hoc fecit, praebens nobis exemplum ut perambulemus et | |
| 354 requiramus pereuntes, sicut pastor ovem perditam, et medicus | |
| 355 accedit ad infirmum</i>. Tertio, venit ut per ipsum habeamus | |
| 356 accessum ad Deum, ut dicitur Rom. V. Et ita, familiariter cum | |
| 357 hominibus conversando, conveniens fuit ut hominibus fiduciam daret | |
| 358 ad se accedendi. Unde dicitur Matth. IX, <i>factum est, discumbente | |
| 359 eo in domo, ecce, multi publicani et peccatores venientes | |
| 360 discumbebant cum Iesu et discipulis eius</i>. Quod exponens | |
| 361 Hieronymus dicit, <i>viderant publicanum, a peccatis ad meliora | |
| 362 conversum, locum invenisse poenitentiae, et ob id etiam ipsi non | |
| 363 desperant salutem</i>.</p> | |
| 364 <p title="III q. 40 a. 1 ad 1"><a name="48632"><span class= | |
| 365 "ref">[48632] IIIª q. 40 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 366 dicendum quod Christus per humanitatem suam voluit manifestare | |
| 367 divinitatem. Et ideo, conversando cum hominibus, quod est proprium | |
| 368 hominis, manifestavit omnibus suam divinitatem, praedicando et | |
| 369 miracula faciendo, et innocenter et iuste inter homines | |
| 370 conversando.</p> | |
| 371 <p title="III q. 40 a. 1 ad 2"><a name="48633"><span class= | |
| 372 "ref">[48633] IIIª q. 40 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 373 dicendum quod, sicut in secunda parte dictum est, vita | |
| 374 contemplativa simpliciter est melior quam activa quae occupatur | |
| 375 circa corporales actus, sed vita activa secundum quam aliquis | |
| 376 praedicando et docendo contemplata aliis tradit, est perfectior | |
| 377 quam vita quae solum contemplatur, quia talis vita praesupponit | |
| 378 abundantiam contemplationis. Et ideo Christus talem vitam | |
| 379 elegit.</p> | |
| 380 <p title="III q. 40 a. 1 ad 3"><a name="48634"><span class= | |
| 381 "ref">[48634] IIIª q. 40 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 382 dicendum quod actio Christi fuit nostra instructio. Et ideo, ut | |
| 383 daret exemplum praedicatoribus quod non semper se darent in | |
| 384 publicum, ideo quandoque dominus se a turbis retraxit. Quod quidem | |
| 385 legitur fecisse propter tria. Quandoque quidem propter corporalem | |
| 386 quietem. Unde Marci VI dicitur quod dominus dixit discipulis, | |
| 387 <i>venite seorsum in desertum locum, et requiescite pusillum. Erant | |
| 388 enim qui veniebant et redibant multi, et nec spatium manducandi | |
| 389 habebant</i>. Quandoque vero causa orationis. Unde dicitur Luc. VI, | |
| 390 <i>factum est in illis diebus, exiit in montem orare, et erat | |
| 391 pernoctans in oratione Dei</i>. Ubi dicit Ambrosius quod <i>ad | |
| 392 praecepta virtutis suo nos informat exemplo</i>. Quandoque vero ut | |
| 393 doceat favorem humanum vitare. Unde super illud Matth. V, <i>videns | |
| 394 Iesus turbas ascendit in montem</i>, dicit Chrysostomus, <i>per hoc | |
| 395 quod non in civitate et foro, sed in monte et solitudine sedit, | |
| 396 erudivit nos nihil ad ostentationem facere, et a tumultibus | |
| 397 abscedere, et maxime cum de necessariis disputare oporteat</i>.</p> | |
| 398 <br /> | |
| 399 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 400 <p title="III q. 40 a. 2 arg. 1"><a name="48635"><span class= | |
| 401 "ref">[48635] IIIª q. 40 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 402 sic proceditur. Videtur quod Christum decuerit austeram vitam | |
| 403 ducere in hoc mundo. Christus enim multo magis praedicavit | |
| 404 perfectionem vitae quam Ioannes. Sed Ioannes austeram vitam duxit, | |
| 405 ut suo exemplo homines ad perfectionem vitae provocaret, dicitur | |
| 406 enim, Matth. III, quod <i>ipse Ioannes habebat vestimentum de pilis | |
| 407 camelorum, et zonam pelliceam circa lumbos suos, esca autem eius | |
| 408 erant locustae et mel sylvestre</i>; quod exponens Chrysostomus | |
| 409 dicit, <i>erat mirabile in humano corpore tantam patientiam videre, | |
| 410 quod et Iudaeos magis attrahebat</i>. Ergo videtur quod multo magis | |
| 411 Christum decuerit austeritas vitae.</p> | |
| 412 <p title="III q. 40 a. 2 arg. 2"><a name="48636"><span class= | |
| 413 "ref">[48636] IIIª q. 40 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 414 abstinentia ad continentiam ordinatur, dicitur enim Osee IV, | |
| 415 <i>comedentes non saturabuntur, fornicati sunt, et non | |
| 416 cessaverunt</i>. Sed Christus continentiam et in se servavit, et | |
| 417 aliis servandam proposuit, cum dixit, Matth. XIX, <i>sunt eunuchi | |
| 418 qui se castraverunt propter regnum caelorum, qui potest capere, | |
| 419 capiat</i>. Ergo videtur quod Christus in se, et in suis | |
| 420 discipulis, austeritatem vitae servare debuerit.</p> | |
| 421 <p title="III q. 40 a. 2 arg. 3"><a name="48637"><span class= | |
| 422 "ref">[48637] IIIª q. 40 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 423 ridiculum videtur ut aliquis districtiorem vitam incipiat, et ab ea | |
| 424 in laxiorem revertatur, potest enim dici contra eum quod habetur | |
| 425 Luc. XIV, <i>hic homo coepit aedificare, et non potuit | |
| 426 consummare</i>. Christus autem districtissimam vitam incoepit post | |
| 427 Baptismum, manens in deserto et ieiunans quadraginta diebus et | |
| 428 quadraginta noctibus. Ergo videtur non fuisse congruum quod post | |
| 429 tantam vitae districtionem ad communem vitam rediret.</p> | |
| 430 <p title="III q. 40 a. 2 s. c."><a name="48638"><span class= | |
| 431 "ref">[48638] IIIª q. 40 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 432 quod dicitur Matth. XI, <i>venit filius hominis manducans et | |
| 433 bibens</i>.</p> | |
| 434 <p title="III q. 40 a. 2 co."><a name="48639"><span class= | |
| 435 "ref">[48639] IIIª q. 40 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 436 dicendum quod sicut dictum est, congruum erat incarnationis fini ut | |
| 437 Christus non ageret solitariam vitam, sed cum hominibus | |
| 438 conversaretur. Qui autem cum aliquibus conversatur, | |
| 439 convenientissimum est ut se eis in conversatione conformet, | |
| 440 secundum illud apostoli, I Cor. IX, <i>omnibus omnia factus | |
| 441 sum</i>. Et ideo convenientissimum fuit ut Christus in cibo et potu | |
| 442 communiter se sicut alii haberet. Unde Augustinus dicit, contra | |
| 443 Faustum, quod <i>Ioannes dictus est non manducans neque bibens, | |
| 444 quia illo victu quo Iudaei utebantur, non utebatur. Hoc ergo | |
| 445 dominus nisi uteretur, non in eius comparatione manducans bibensque | |
| 446 diceretur</i>.</p> | |
| 447 <p title="III q. 40 a. 2 ad 1"><a name="48640"><span class= | |
| 448 "ref">[48640] IIIª q. 40 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 449 dicendum quod dominus in sua conversatione exemplum perfectionis | |
| 450 dedit in omnibus quae per se pertinent ad salutem. Ipsa autem | |
| 451 abstinentia cibi et potus non per se pertinet ad salutem, secundum | |
| 452 illud Rom. XIV, <i>non est regnum Dei esca et potus</i>. Et | |
| 453 Augustinus dicit, in libro de quaestionibus Evang., exponens illud | |
| 454 Matth. XI, iustificata est sapientia a filiis suis, quia scilicet | |
| 455 sancti apostoli intellexerunt regnum Dei non esse in esca et potu, | |
| 456 sed in aequanimitate tolerandi, quos nec copia sublevat nec | |
| 457 deprimit egestas. Et in III de Doct. Christ., dicit quod <i>in | |
| 458 omnibus talibus non usus rerum, sed libido utentis in culpa | |
| 459 est</i>. Utraque autem vita est licita et laudabilis, ut scilicet | |
| 460 aliquis a communi consortio hominum segregatus abstinentiam servet; | |
| 461 et ut in societate aliorum positus communi vita utatur. Et ideo | |
| 462 dominus voluit utriusque vitae exemplum dare hominibus. Ioannes | |
| 463 autem, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>nihil plus | |
| 464 ostendit praeter vitam et iustitiam. Christus autem et a miraculis | |
| 465 testimonium habebat. Dimittens ergo Ioannem ieiunio fulgere, ipse | |
| 466 contrariam incessit viam, ad mensam intrans publicanorum, et | |
| 467 manducans et bibens</i>.</p> | |
| 468 <p title="III q. 40 a. 2 ad 2"><a name="48641"><span class= | |
| 469 "ref">[48641] IIIª q. 40 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 470 dicendum quod, sicut alii homines per abstinentiam consequuntur | |
| 471 virtutem continendi, ita etiam Christus, in se et suis per virtutem | |
| 472 suae divinitatis carnem comprimebat. Unde, sicut legitur Matth. IX, | |
| 473 <i>Pharisaei et discipuli Ioannis ieiunabant, non autem discipuli | |
| 474 Christi</i>. Quod exponens Beda dicit quod <i>Ioannes vinum et | |
| 475 siceram non bibit, quia illi abstinentia meritum auget cui potentia | |
| 476 nulla inerat naturae. Dominus autem, cui naturaliter suppetebat | |
| 477 delicta donare, cur eos declinaret quos abstinentibus poterat | |
| 478 reddere puriores?</i></p> | |
| 479 <p title="III q. 40 a. 2 ad 3"><a name="48642"><span class= | |
| 480 "ref">[48642] IIIª q. 40 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 481 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>ut discas | |
| 482 quam magnum bonum est ieiunium, et qualiter scutum est adversus | |
| 483 Diabolum, et quoniam post Baptismum non lasciviae, sed ieiunio | |
| 484 intendere oportet, ipse ieiunavit, non eo indigens, sed nos | |
| 485 instruens. Non autem ultra processit ieiunando quam Moyses et | |
| 486 Elias, ne incredibilis videretur carnis assumptio</i>. Secundum | |
| 487 mysterium autem, ut Gregorius dicit, quadragenarius numerus exemplo | |
| 488 Christi in ieiunio custoditur, quia <i>virtus Decalogi per libros | |
| 489 quatuor sancti Evangelii impletur, denarius enim quater ductus in | |
| 490 quadragenarium surgit. Vel, quia in hoc mortali corpore ex quatuor | |
| 491 elementis subsistimus, per cuius voluntatem praeceptis dominicis | |
| 492 contraimus, quae per Decalogum sunt accepta</i>. Vel, secundum | |
| 493 Augustinum, in libro octogintatrium quaest., <i>omnis sapientiae | |
| 494 disciplina est creatorem creaturamque cognoscere. Creator est | |
| 495 Trinitas, pater et filius et spiritus sanctus. Creatura vero partim | |
| 496 est invisibilis, sicut anima, cui ternarius numerus tribuitur, | |
| 497 diligere enim Deum tripliciter iubemur, ex toto corde, ex tota | |
| 498 anima, ex tota mente, partim visibilis, sicut corpus, cui | |
| 499 quaternarius debetur propter calidum, humidum, frigidum et siccum. | |
| 500 Denarius ergo numerus, qui totam insinuat disciplinam, quater | |
| 501 ductus, idest numero qui corpori tribuitur multiplicatus, quia per | |
| 502 corpus administratio geritur, quadragenarium conficit numerum. Et | |
| 503 ideo tempus quo ingemiscimus et dolemus, quadragenario numero | |
| 504 celebratur</i>. Nec tamen incongruum fuit ut Christus post ieiunium | |
| 505 et desertum ad communem vitam rediret. Hoc enim convenit vitae | |
| 506 secundum quam aliquis contemplata aliis tradit, quam Christum | |
| 507 dicimus assumpsisse, ut primo contemplationi vacet, et postea ad | |
| 508 publicum actionis descendat aliis convivendo. Unde et Beda dicit, | |
| 509 super Marc., <i>ieiunavit Christus, ne praeceptum declinares, | |
| 510 manducavit cum peccatoribus, ut, gratiam cernens, agnosceres | |
| 511 potestatem</i>.</p> | |
| 512 <br /> | |
| 513 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 514 <p title="III q. 40 a. 3 arg. 1"><a name="48643"><span class= | |
| 515 "ref">[48643] IIIª q. 40 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 516 proceditur. Videtur quod Christus in hoc mundo non debuerit | |
| 517 pauperem vitam ducere. Christus enim debuit eligibilissimam vitam | |
| 518 assumere. Sed eligibilissima vita est quae est mediocris inter | |
| 519 divitias et paupertatem, dicitur enim Proverb. XXX, <i>mendicitatem | |
| 520 et divitias ne dederis mihi, tribue tantum victui meo | |
| 521 necessaria</i>. Ergo Christus non debuit pauperem vitam ducere, sed | |
| 522 moderatam.</p> | |
| 523 <p title="III q. 40 a. 3 arg. 2"><a name="48644"><span class= | |
| 524 "ref">[48644] IIIª q. 40 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 525 exteriores divitiae ad usum corporis ordinantur quantum ad victum | |
| 526 et vestitum. Sed Christus in victu et vestitu communem vitam duxit, | |
| 527 secundum modum aliorum quibus convivebat. Ergo videtur quod etiam | |
| 528 in divitiis et paupertate communem modum vivendi servare debuit, et | |
| 529 non uti maxima paupertate.</p> | |
| 530 <p title="III q. 40 a. 3 arg. 3"><a name="48645"><span class= | |
| 531 "ref">[48645] IIIª q. 40 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 532 Christus maxime homines invitavit ad exemplum humilitatis, secundum | |
| 533 illud Matth. XI, <i>discite a me, quia mitis sum et humilis</i>. | |
| 534 Sed humilitas maxime commendatur in divitibus, ut dicitur I ad Tim. | |
| 535 ult., <i>divitibus huius saeculi praecipe non altum sapere</i>. | |
| 536 Ergo videtur quod Christus non debuit ducere pauperem vitam.</p> | |
| 537 <p title="III q. 40 a. 3 s. c."><a name="48646"><span class= | |
| 538 "ref">[48646] IIIª q. 40 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 539 quod dicitur Matth. VIII, <i>filius hominis non habet ubi caput | |
| 540 reclinet</i>. Quasi dicat, secundum Hieronymum, <i>quid me propter | |
| 541 divitias et saeculi lucra cupis sequi, cum tantae sim paupertatis | |
| 542 ut nec hospitiolum quidem habeam, et tecto utar non meo?</i> Et | |
| 543 super illud Matth. XVII, <i>ut non scandalizemus eos vade ad | |
| 544 mare</i>, dicit Hieronymus, <i>hoc, simpliciter intellectum, | |
| 545 aedificat auditorem, dum audit tantae dominum fuisse paupertatis ut | |
| 546 unde tributa pro se et apostolo redderet, non habuerit</i>.</p> | |
| 547 <p title="III q. 40 a. 3 co."><a name="48647"><span class= | |
| 548 "ref">[48647] IIIª q. 40 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 549 dicendum quod Christum decuit in hoc mundo pauperem vitam ducere. | |
| 550 Primo quidem, quia hoc erat congruum praedicationis officio, | |
| 551 propter quod venisse se dicit, Marc. I, <i>eamus in proximos vicos | |
| 552 et civitates, ut et ibi praedicem, ad hoc enim veni</i>. Oportet | |
| 553 autem praedicatores verbi Dei, ut omnino vacent praedicationi, | |
| 554 omnino a saecularium rerum cura esse absolutos. Quod facere non | |
| 555 possunt qui divitias possident. Unde et ipse dominus, apostolos ad | |
| 556 praedicandum mittens, dicit eis, <i>nolite possidere aurum neque | |
| 557 argentum</i>. Et ipsi apostoli dicunt, Act. VI, <i>non est aequum | |
| 558 nos relinquere verbum et ministrare mensis</i>. Secundo quia, sicut | |
| 559 mortem corporalem assumpsit ut nobis vitam largiretur spiritualem, | |
| 560 ita corporalem paupertatem sustinuit ut nobis spirituales divitias | |
| 561 largiretur, secundum illud II Cor. VIII, <i>scitis gratiam domini | |
| 562 nostri Iesu Christi, quoniam propter nos egenus factus est, ut | |
| 563 illius inopia divites essemus</i>. Tertio ne, si divitias haberet, | |
| 564 cupiditati eius praedicatio adscriberetur. Unde Hieronymus dicit, | |
| 565 super Matth., quod, si discipuli divitias habuissent, videbantur | |
| 566 non causa salutis hominum, sed causa lucri praedicasse. Et eadem | |
| 567 ratio est de Christo. Quarto, ut tanto maior virtus divinitatis | |
| 568 eius ostenderetur, quanto per paupertatem videbatur abiectior. Unde | |
| 569 dicitur in quodam sermone Ephesini Concilii, <i>omnia paupera et | |
| 570 vilia elegit, omnia mediocria et plurimis obscura, ut divinitas | |
| 571 cognosceretur orbem terrarum transformasse. Propterea pauperculam | |
| 572 elegit matrem, pauperiorem patriam, egens fit pecuniis. Et hoc tibi | |
| 573 exponat praesepe</i>.</p> | |
| 574 <p title="III q. 40 a. 3 ad 1"><a name="48648"><span class= | |
| 575 "ref">[48648] IIIª q. 40 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 576 dicendum quod superabundantia divitiarum et mendicitas vitanda | |
| 577 videntur ab his qui volunt vivere secundum virtutem, inquantum sunt | |
| 578 occasiones peccandi, abundantia namque divitiarum est superbiendi | |
| 579 occasio; mendicitas vero est occasio furandi et mentiendi, aut | |
| 580 etiam periurandi. Quia vero Christus peccati capax non erat, | |
| 581 propter hanc causam, ex qua Salomon haec vitabat, Christo vitanda | |
| 582 non erant. Neque tamen quaelibet mendicitas est furandi et | |
| 583 periurandi occasio, ut ibidem Salomon subdere videtur, sed sola | |
| 584 illa quae est contraria voluntati, ad quam vitandam homo furatur et | |
| 585 periurat. Sed paupertas voluntaria hoc periculum non habet. Et | |
| 586 talem paupertatem Christus elegit.</p> | |
| 587 <p title="III q. 40 a. 3 ad 2"><a name="48649"><span class= | |
| 588 "ref">[48649] IIIª q. 40 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 589 dicendum quod communi vita uti quantum ad victum et vestitum potest | |
| 590 aliquis non solum divitias possidendo, sed etiam a divitibus | |
| 591 necessaria accipiendo. Quod etiam circa Christum factum est, | |
| 592 dicitur enim Lucae VIII, quod mulieres quaedam sequebantur | |
| 593 Christum, quae ministrabant ei de facultatibus suis. Ut enim | |
| 594 Hieronymus dicit, contra Vigilantium, <i>consuetudinis Iudaicae | |
| 595 fuit, nec ducebatur in culpam, more gentis antiquo, ut mulieres de | |
| 596 substantia sua victum et vestitum praeceptoribus suis ministrarent. | |
| 597 Hoc autem, quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus se | |
| 598 abiecisse commemorat</i>. Sic ergo communis victus poterat esse | |
| 599 sine sollicitudine impediente praedicationis officium, non autem | |
| 600 divitiarum possessio.</p> | |
| 601 <p title="III q. 40 a. 3 ad 3"><a name="48650"><span class= | |
| 602 "ref">[48650] IIIª q. 40 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 603 dicendum quod in eo qui ex necessitate pauper est, humilitas non | |
| 604 multum commendatur. Sed in eo qui voluntarie pauper est, sicut fuit | |
| 605 Christus, ipsa paupertas est maximae humilitatis indicium.</p> | |
| 606 <br /> | |
| 607 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 608 <p title="III q. 40 a. 4 arg. 1"><a name="48651"><span class= | |
| 609 "ref">[48651] IIIª q. 40 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 610 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit conversatus secundum | |
| 611 legem. Lex enim praecipiebat ut nihil operis in sabbato fieret, | |
| 612 sicut <i>Deus die septimo requievit ab omni opere quod | |
| 613 patrarat</i>. Sed ipse in sabbato curavit hominem, et ei mandavit | |
| 614 ut tolleret lectum suum. Ergo videtur quod non fuerit secundum | |
| 615 legem conversatus.</p> | |
| 616 <p title="III q. 40 a. 4 arg. 2"><a name="48652"><span class= | |
| 617 "ref">[48652] IIIª q. 40 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 618 eadem Christus fecit et docuit, secundum illud Act. I, <i>coepit | |
| 619 Iesus facere et docere</i>. Sed ipse docuit, Matth. XV, quod | |
| 620 <i>omne quod intrat in os, non coinquinat hominem</i>, quod est | |
| 621 contra praeceptum legis, quae per esum et contactum quorundam | |
| 622 animalium dicebat hominem immundum fieri, ut patet Levit. XI. Ergo | |
| 623 videtur quod ipse non fuerit secundum legem conversatus.</p> | |
| 624 <p title="III q. 40 a. 4 arg. 3"><a name="48653"><span class= | |
| 625 "ref">[48653] IIIª q. 40 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 626 idem iudicium videtur esse facientis et consentientis, secundum | |
| 627 illud Rom. I, <i>non solum illi qui faciunt, sed qui consentiunt | |
| 628 facientibus</i>. Sed Christus consensit discipulis solventibus | |
| 629 legem in hoc quod sabbato spicas vellebant, excusando eos, ut | |
| 630 habetur Matth. XII. Ergo videtur quod Christus non conversatus | |
| 631 fuerit secundum legem.</p> | |
| 632 <p title="III q. 40 a. 4 s. c."><a name="48654"><span class= | |
| 633 "ref">[48654] IIIª q. 40 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 634 quod dicitur Matth. V, <i>nolite putare quoniam veni solvere legem | |
| 635 aut prophetas</i>. Quod exponens Chrysostomus dicit, <i>legem | |
| 636 implevit, primo quidem, nihil transgrediendo legalium; secundo, | |
| 637 iustificando per fidem, quod lex per litteram facere non | |
| 638 valebat</i>.</p> | |
| 639 <p title="III q. 40 a. 4 co."><a name="48655"><span class= | |
| 640 "ref">[48655] IIIª q. 40 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 641 dicendum quod Christus in omnibus secundum legis praecepta | |
| 642 conversatus est. In cuius signum, etiam voluit circumcidi, | |
| 643 circumcisio enim est quaedam protestatio legis implendae, secundum | |
| 644 illud Galat. V, <i>testificor omni homini circumcidenti se, quoniam | |
| 645 debitor est universae legis faciendae</i>. Voluit autem Christus | |
| 646 secundum legem conversari, primo quidem, ut legem veterem | |
| 647 comprobaret. Secundo, ut eam observando in seipso consummaret et | |
| 648 terminaret, ostendens quod ad ipsum erat ordinata. Tertio, ut | |
| 649 Iudaeis occasionem calumniandi subtraheret. Quarto, ut homines a | |
| 650 servitute legis liberaret, secundum illud Galat. IV, <i>misit Deus | |
| 651 filium suum factum sub lege, ut eos qui sub lege erant | |
| 652 redimeret</i>.</p> | |
| 653 <p title="III q. 40 a. 4 ad 1"><a name="48656"><span class= | |
| 654 "ref">[48656] IIIª q. 40 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 655 dicendum quod dominus super hoc se excusat a transgressione legis | |
| 656 tripliciter. Uno quidem modo, quia per praeceptum de | |
| 657 sanctificatione sabbati non interdicitur opus divinum, sed humanum | |
| 658 opus, quamvis enim Deus die septima cessaverit a novis creaturis | |
| 659 condendis, semper tamen operatur in rerum conservatione et | |
| 660 gubernatione. Quod autem Christus miracula faciebat, erat operis | |
| 661 divini. Unde ipse dicit, Ioan. V, <i>pater meus usque modo | |
| 662 operatur, et ego operor</i>. Secundo, excusat se per hoc quod illo | |
| 663 praecepto non prohibentur opera quae sunt de necessitate salutis | |
| 664 corporalis. Unde ipse dicit, Luc. XIII, <i>unusquisque vestrum non | |
| 665 solvet sabbato bovem suum aut asinum a praesepio, et ducit | |
| 666 adaquare?</i> Et infra, XIV, <i>cuius vestrum asinus aut bos in | |
| 667 puteum cadit, et non continuo extrahet illum die sabbati?</i> | |
| 668 Manifestum est autem quod opera miraculorum quae Christus faciebat, | |
| 669 ad salutem corporis et animae pertinebant. Tertio, quia illo | |
| 670 praecepto non prohibentur opera quae pertinent ad Dei cultum unde | |
| 671 dicit, Matth. XII, <i>an non legistis in lege quia sabbatis | |
| 672 sacerdotes in templo sabbatum violant, et sine crimine sunt?</i> Et | |
| 673 Ioan. VII dicitur quod <i>circumcisionem accipit homo in | |
| 674 sabbato</i>. Quod autem Christus paralytico mandavit ut lectum suum | |
| 675 sabbato portaret, ad cultum Dei pertinebat, idest ad laudem | |
| 676 virtutis divinae. Et patet quod sabbatum non solvebat. Quamvis hoc | |
| 677 ei Iudaei falso obiicerent, dicentes, Ioan. IX, <i>non est hic homo | |
| 678 a Deo, qui sabbatum non custodit</i>.</p> | |
| 679 <p title="III q. 40 a. 4 ad 2"><a name="48657"><span class= | |
| 680 "ref">[48657] IIIª q. 40 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 681 dicendum quod Christus voluit ostendere per illa verba quod homo | |
| 682 non redditur immundus secundum animam ex usu ciborum quorumcumque | |
| 683 secundum suam naturam, sed solum secundum quandam significationem. | |
| 684 Quod autem in lege quidam cibi dicuntur immundi, hoc est propter | |
| 685 quandam significationem. Unde Augustinus dicit, contra Faustum, | |
| 686 <i>si de porco et agno requiratur, utrumque natura mundum est, quia | |
| 687 omnis creatura Dei bona est, quadam vero significatione agnus | |
| 688 mundus, porcus immundus est</i>.</p> | |
| 689 <p title="III q. 40 a. 4 ad 3"><a name="48658"><span class= | |
| 690 "ref">[48658] IIIª q. 40 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 691 dicendum quod etiam discipuli, quando esurientes spicas sabbato | |
| 692 vellebant, a transgressione legis excusantur propter necessitatem | |
| 693 famis, sicut et David non fuit transgressor legis quando, propter | |
| 694 necessitatem famis, comedit panes quos ei edere non licebat.</p> | |
| 695 <br /> | |
| 696 <div class="D">Quaestio 41</div> | |
| 697 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 698 <p title="III q. 41 pr."><a name="48659"><span class="ref">[48659] | |
| 699 IIIª q. 41 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 700 tentatione Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum | |
| 701 fuerit conveniens Christum tentari. Secundo, de loco tentationis. | |
| 702 Tertio, de tempore. Quarto, de modo et ordine tentationum.</p> | |
| 703 <br /> | |
| 704 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 705 <p title="III q. 41 a. 1 arg. 1"><a name="48660"><span class= | |
| 706 "ref">[48660] IIIª q. 41 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 707 proceditur. Videtur quod Christo tentari non conveniebat. Tentare | |
| 708 enim est experimentum sumere. Quod quidem non fit nisi de re | |
| 709 ignota. Sed virtus Christi erat nota etiam Daemonibus, dicitur enim | |
| 710 Luc. IV, quod <i>non sinebat Daemonia loqui, quia sciebant eum esse | |
| 711 Christum</i>. Ergo videtur quod non decuerit Christum tentari.</p> | |
| 712 <p title="III q. 41 a. 1 arg. 2"><a name="48661"><span class= | |
| 713 "ref">[48661] IIIª q. 41 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 714 Christus ad hoc venerat ut opera Diaboli dissolveret, secundum | |
| 715 illud I Ioan. III, <i>in hoc apparuit filius Dei, ut dissolvat | |
| 716 opera Diaboli</i>. Sed non est eiusdem dissolvere opera alicuius, | |
| 717 et ea pati. Et ita videtur inconveniens fuisse quod Christus | |
| 718 pateretur se tentari a Diabolo.</p> | |
| 719 <p title="III q. 41 a. 1 arg. 3"><a name="48662"><span class= | |
| 720 "ref">[48662] IIIª q. 41 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 721 triplex est tentatio, scilicet a carne, a mundo, a Diabolo. Sed | |
| 722 Christus non fuit tentatus nec a carne nec a mundo. Ergo nec etiam | |
| 723 debuit tentari a Diabolo.</p> | |
| 724 <p title="III q. 41 a. 1 s. c."><a name="48663"><span class= | |
| 725 "ref">[48663] IIIª q. 41 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 726 quod dicitur Matth. IV, <i>ductus est Iesus a spiritu in desertum, | |
| 727 ut tentaretur a Diabolo</i>.</p> | |
| 728 <p title="III q. 41 a. 1 co."><a name="48664"><span class= | |
| 729 "ref">[48664] IIIª q. 41 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 730 dicendum quod Christus tentari voluit, primo quidem, ut nobis | |
| 731 contra tentationes auxilium ferret. Unde Gregorius dicit, in | |
| 732 homilia, <i>non erat indignum redemptori nostro quod tentari | |
| 733 voluit, qui venerat et occidi, ut sic tentationes nostras suis | |
| 734 tentationibus vinceret, sicut mortem nostram sua morte | |
| 735 superavit</i>. Secundo, propter nostram cautelam, ut nullus, | |
| 736 quantumcumque sanctus, se existimet securum et immunem a | |
| 737 tentatione. Unde etiam post Baptismum tentari voluit, quia, sicut | |
| 738 Hilarius dicit, super Matth., <i>in sanctificatis maxime Diaboli | |
| 739 tentamenta grassantur, quia victoria magis est ei exoptanda de | |
| 740 sanctis</i>. Unde et Eccli. II dicitur, <i>fili, accedens ad | |
| 741 servitutem Dei, sta in iustitia et timore, et praepara animam tuam | |
| 742 ad tentationem</i>. Tertio, propter exemplum, ut scilicet nos | |
| 743 instrueret qualiter Diaboli tentationes vincamus. Unde Augustinus | |
| 744 dicit, in IV de Trin. <i>quod Christus Diabolo se tentandum | |
| 745 praebuit, ut ad superandas tentationes eius mediator esset, non | |
| 746 solum per adiutorium, verum etiam per exemplum</i>. Quarto, ut | |
| 747 nobis fiduciam de sua misericordia largiretur. Unde dicitur Heb. | |
| 748 IV, <i>non habemus pontificem qui non possit compati infirmitatibus | |
| 749 nostris, tentatum autem per omnia, pro similitudine, absque | |
| 750 peccato</i>.</p> | |
| 751 <p title="III q. 41 a. 1 ad 1"><a name="48665"><span class= | |
| 752 "ref">[48665] IIIª q. 41 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 753 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in IX de Civ. Dei, | |
| 754 <i>Christus tantum innotuit Daemonibus quantum voluit, non per id | |
| 755 quod est vita aeterna, sed per quaedam temporalia suae virtutis | |
| 756 effecta</i>, ex quibus quandam coniecturam habebant Christum esse | |
| 757 filium Dei. Sed quia rursus in eo quaedam signa humanae | |
| 758 infirmitatis videbant, non pro certo cognoscebant eum esse filium | |
| 759 Dei. Et ideo eum tentare voluit. Et hoc significatur Matth. IV, ubi | |
| 760 dicitur quod postquam esuriit, accessit tentator ad eum, quia, ut | |
| 761 Hilarius dicit, <i>tentare Christum Diabolus non fuisset ausus, | |
| 762 nisi in eo, per esuritionis infirmitatem, quae sunt hominis | |
| 763 recognosceret</i>. Et hoc etiam patet ex ipso modo tentandi, cum | |
| 764 dixit, <i>si filius Dei es</i>. Quod exponens Gregorius dicit, | |
| 765 <i>quid sibi vult talis sermonis exorsus, nisi quia cognoverat Dei | |
| 766 filium esse venturum, sed venisse per infirmitatem corporis non | |
| 767 putabat?</i></p> | |
| 768 <p title="III q. 41 a. 1 ad 2"><a name="48666"><span class= | |
| 769 "ref">[48666] IIIª q. 41 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 770 dicendum quod Christus venerat dissolvere opera Diaboli, non | |
| 771 potestative agendo, sed magis ab eo et eius membris patiendo, ut | |
| 772 sic Diabolum vinceret iustitia, non potestate, sicut Augustinus | |
| 773 dicit, XIII de Trin., quod <i>Diabolus non potentia Dei, sed | |
| 774 iustitia superandus fuit</i>. Et ideo circa tentationem Christi | |
| 775 considerandum est quod propria voluntate fecit, et quod a Diabolo | |
| 776 passus fuit. Quod enim tentatori se offerret, fuit propriae | |
| 777 voluntatis. Unde dicitur Matth. IV, <i>ductus est Iesus in desertum | |
| 778 a spiritu, ut tentaretur a Diabolo</i>, quod Gregorius | |
| 779 intelligendum dicit de spiritu sancto, ut scilicet illuc eum | |
| 780 spiritus suus duceret, ubi eum ad tentandum spiritus malignus | |
| 781 inveniret. Sed a Diabolo passus est quod assumeretur vel supra | |
| 782 pinnaculum templi, vel etiam in montem excelsum valde. Nec est | |
| 783 mirum, ut Gregorius dicit, si se ab illo permisit in montem duci, | |
| 784 qui se permisit a membris ipsius crucifigi. Intelligitur autem a | |
| 785 Diabolo assumptus, non quasi ex necessitate, sed quia, ut Origenes | |
| 786 dicit, super Luc., <i>sequebatur eum ad tentationem quasi athleta | |
| 787 sponte procedens</i>.</p> | |
| 788 <p title="III q. 41 a. 1 ad 3"><a name="48667"><span class= | |
| 789 "ref">[48667] IIIª q. 41 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 790 dicendum quod, sicut apostolus dicit, <i>Christus in omnibus | |
| 791 tentari voluit, absque peccato</i>. Tentatio autem quae est ab | |
| 792 hoste, potest esse sine peccato, quia fit per solam exteriorem | |
| 793 suggestionem. Tentatio autem quae est a carne, non potest esse sine | |
| 794 peccato, quia haec tentatio fit per delectationem et | |
| 795 concupiscentiam; et, sicut Augustinus dicit, <i>nonnullum peccatum | |
| 796 est cum caro concupiscit adversus spiritum</i>. Et ideo Christus | |
| 797 tentari voluit ab hoste, sed non a carne.</p> | |
| 798 <br /> | |
| 799 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 800 <p title="III q. 41 a. 2 arg. 1"><a name="48668"><span class= | |
| 801 "ref">[48668] IIIª q. 41 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 802 sic proceditur. Videtur quod Christus non debuit tentari in | |
| 803 deserto. Christus enim tentari voluit propter exemplum nostrum, ut | |
| 804 dictum est. Sed exemplum debet manifeste proponi illis qui sunt per | |
| 805 exemplum informandi. Non ergo debuit in deserto tentari.</p> | |
| 806 <p title="III q. 41 a. 2 arg. 2"><a name="48669"><span class= | |
| 807 "ref">[48669] IIIª q. 41 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 808 Chrysostomus dicit, super Matth., quod <i>tunc maxime instat | |
| 809 Diabolus ad tentandum, cum viderit solitarios. Unde et in principio | |
| 810 mulierem tentavit sine viro eam inveniens</i>. Et sic videtur, per | |
| 811 hoc quod in desertum ivit ut tentaretur, quod tentationi se | |
| 812 exposuit. Cum ergo eius tentatio sit nostrum exemplum, videtur quod | |
| 813 etiam alii debeant se ingerere ad tentationes suscipiendas. Quod | |
| 814 tamen videtur esse periculosum, cum magis tentationum occasiones | |
| 815 vitare debeamus.</p> | |
| 816 <p title="III q. 41 a. 2 arg. 3"><a name="48670"><span class= | |
| 817 "ref">[48670] IIIª q. 41 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 818 Matth. IV ponitur secunda Christi tentatio qua <i>Diabolus Christum | |
| 819 assumpsit in sanctam civitatem, et statuit eum super pinnaculum | |
| 820 templi</i>, quod quidem non erat in deserto. Non ergo tentatus est | |
| 821 solum in deserto.</p> | |
| 822 <p title="III q. 41 a. 2 s. c."><a name="48671"><span class= | |
| 823 "ref">[48671] IIIª q. 41 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 824 quod dicitur Marc. I, quod <i>erat Iesus in deserto quadraginta | |
| 825 diebus et quadraginta noctibus, et tentabatur a Satana</i>.</p> | |
| 826 <p title="III q. 41 a. 2 co."><a name="48672"><span class= | |
| 827 "ref">[48672] IIIª q. 41 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 828 dicendum quod, sicut dictum est, Christus propria voluntate se | |
| 829 Diabolo exhibuit ad tentandum, sicut etiam propria voluntate se | |
| 830 membris eius exhibuit ad occidendum, alioquin Diabolus eum advenire | |
| 831 non auderet. Diabolus autem magis attentat aliquem cum est | |
| 832 solitarius, quia, ut dicitur Eccle. IV, <i>si quispiam praevaluerit | |
| 833 contra unum, duo resistunt ei</i>. Et inde est quod Christus in | |
| 834 desertum exivit, quasi ad campum certaminis, ut ibi a Diabolo | |
| 835 tentaretur. Unde Ambrosius dicit, super Luc., quod <i>Christus | |
| 836 agebatur in desertum consilio, ut Diabolum provocaret</i>. Nam nisi | |
| 837 ille certasset, scilicet Diabolus, non iste vicisset, idest | |
| 838 Christus. Addit autem et alias rationes, dicens hoc Christum | |
| 839 fecisse mysterio, ut Adam de exilio liberaret, qui scilicet de | |
| 840 Paradiso in desertum eiectus est; exemplo, ut ostenderet nobis | |
| 841 Diabolum ad meliora tendentibus invidere.</p> | |
| 842 <p title="III q. 41 a. 2 ad 1"><a name="48673"><span class= | |
| 843 "ref">[48673] IIIª q. 41 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 844 dicendum quod Christus proponitur omnibus in exemplum per fidem, | |
| 845 secundum illud Heb. XII, <i>aspicientes in auctorem fidei et | |
| 846 consummatorem, Iesum</i>. Fides autem, ut dicitur Rom. X, est ex | |
| 847 auditu, non autem ex visu, quinimmo dicitur, Ioan. XX, <i>beati qui | |
| 848 non viderunt et crediderunt</i>. Et ideo, ad hoc quod tentatio | |
| 849 Christi esset nobis in exemplum, non oportet quod ab hominibus | |
| 850 videretur, sed sufficiens fuit quod hominibus narraretur.</p> | |
| 851 <p title="III q. 41 a. 2 ad 2"><a name="48674"><span class= | |
| 852 "ref">[48674] IIIª q. 41 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 853 dicendum quod duplex est tentationis occasio. Una quidem ex parte | |
| 854 hominis, puta cum aliquis se peccato propinquum facit, occasiones | |
| 855 peccandi non evitans. Et talis occasio tentationis est vitanda, | |
| 856 sicut dictum est Lot, Gen. XIX, <i>ne steteris in omni regione | |
| 857 circa Sodomam</i>. Alia vero tentationis occasio est ex parte | |
| 858 Diaboli, qui semper invidet ad meliora tendentibus, ut Ambrosius | |
| 859 dicit. Et talis tentationis occasio non est vitanda. Unde dicit | |
| 860 Chrysostomus, super Matth., quod <i>non solum Christus ductus est | |
| 861 in desertum a spiritu, sed omnes filii Dei habentes spiritum | |
| 862 sanctum. Non enim sunt contenti sedere otiosi, sed spiritus sanctus | |
| 863 urget eos aliquod magnum apprehendere opus, quod est esse in | |
| 864 deserto quantum ad Diabolum, quia non est ibi iniustitia, in qua | |
| 865 Diabolus delectatur. Omne etiam bonum opus est desertum quantum ad | |
| 866 carnem et mundum, quia non est secundum voluntatem carnis et | |
| 867 mundi</i>. Talem autem occasionem tentationis dare Diabolo non est | |
| 868 periculosum, quia maius est auxilium spiritus sancti, qui est | |
| 869 perfecti operis auctor, quam impugnatio Diaboli invidentis.</p> | |
| 870 <p title="III q. 41 a. 2 ad 3"><a name="48675"><span class= | |
| 871 "ref">[48675] IIIª q. 41 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 872 dicendum quod quidam dicunt omnes tentationes factas fuisse in | |
| 873 deserto. Quorum quidam dicunt quod Christus ductus est in sanctam | |
| 874 civitatem, non realiter, sed secundum imaginariam visionem. Quidam | |
| 875 autem dicunt quod etiam ipsa civitas sancta, idest Ierusalem, | |
| 876 desertum dicitur, quia erat derelicta a Deo. Sed hoc non erat | |
| 877 necessarium. Quia Marcus dicit quod in deserto tentabatur a | |
| 878 Diabolo, non autem dicit quod solum in deserto.</p> | |
| 879 <br /> | |
| 880 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 881 <p title="III q. 41 a. 3 arg. 1"><a name="48676"><span class= | |
| 882 "ref">[48676] IIIª q. 41 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 883 proceditur. Videtur quod tentatio Christi non debuit esse post | |
| 884 ieiunium. Dictum est enim supra quod Christum non decebat | |
| 885 conversationis austeritas. Sed maximae austeritatis fuisse videtur | |
| 886 quod quadraginta diebus et quadraginta noctibus nihil comederit, | |
| 887 sic enim intelligitur <i>quadraginta diebus et quadraginta noctibus | |
| 888 ieiunasse</i>, quia scilicet in illis diebus nullum omnino cibum | |
| 889 sumpsit, ut Gregorius dicit. Ergo non videtur quod debuerit | |
| 890 huiusmodi ieiunium tentationi praemittere.</p> | |
| 891 <p title="III q. 41 a. 3 arg. 2"><a name="48677"><span class= | |
| 892 "ref">[48677] IIIª q. 41 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 893 Marci I dicitur quod <i>erat in deserto quadraginta diebus et | |
| 894 quadraginta noctibus, et tentabatur a Satana</i>. Sed quadraginta | |
| 895 diebus et quadraginta noctibus ieiunavit. Ergo videtur quod non | |
| 896 post ieiunium, sed simul dum ieiunaret, sit tentatus a Diabolo.</p> | |
| 897 <p title="III q. 41 a. 3 arg. 3"><a name="48678"><span class= | |
| 898 "ref">[48678] IIIª q. 41 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 899 Christus non legitur nisi semel ieiunasse. Sed non solum semel fuit | |
| 900 tentatus a Diabolo, dicitur enim Luc. IV, quod, <i>consummata omni | |
| 901 tentatione, Diabolus recessit ab illo</i> usque ad tempus. Sicut | |
| 902 igitur secundae tentationi non praemisit ieiunium, ita nec primae | |
| 903 praemittere debuit.</p> | |
| 904 <p title="III q. 41 a. 3 s. c."><a name="48679"><span class= | |
| 905 "ref">[48679] IIIª q. 41 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 906 quod dicitur Matth. IV, <i>cum ieiunasset quadraginta diebus et | |
| 907 quadraginta noctibus</i>, postea esuriit, et tunc accessit ad eum | |
| 908 tentator.</p> | |
| 909 <p title="III q. 41 a. 3 co."><a name="48680"><span class= | |
| 910 "ref">[48680] IIIª q. 41 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 911 dicendum quod convenienter Christus post ieiunium tentari voluit. | |
| 912 Primo quidem, propter exemplum. Quia, cum omnibus, sicut dictum | |
| 913 est, immineat se contra tentationes tueri; per hoc quod ipse ante | |
| 914 tentationem futuram ieiunavit, docuit quod per ieiunium nos oportet | |
| 915 contra tentationes armari. Unde inter arma iustitiae apostolus | |
| 916 ieiunia connumerat, II Cor. VI. Secundo, ut ostenderet quod etiam | |
| 917 ieiunantes Diabolus aggreditur ad tentandum, sicut alios qui bonis | |
| 918 operibus vacant. Et ideo, sicut post Baptismum, ita post ieiunium | |
| 919 Christus tentatur. Unde Chrysostomus dicit, super Matth., <i>ut | |
| 920 discas quam magnum bonum est ieiunium, et qualiter scutum est | |
| 921 adversus Diabolum; et quoniam post Baptismum non lasciviae, sed | |
| 922 ieiunio intendere oportet; Christus ieiunavit, non ieiunio | |
| 923 indigens, sed nos instruens</i>. Tertio, quia post ieiunium secuta | |
| 924 est esuries, quae dedit Diabolo audaciam eum aggrediendi, sicut | |
| 925 dictum est. <i>Cum autem esuriit dominus</i>, ut Hilarius dicit, | |
| 926 super Matth., <i>non fuit ex subreptione inediae, sed naturae suae | |
| 927 hominem dereliquit. Non enim erat a Deo Diabolus, sed a carne | |
| 928 vincendus</i>. Unde etiam, ut Chrysostomus dicit, <i>non ultra | |
| 929 processit in ieiunando quam Moyses et Elias, ne incredibilis | |
| 930 videretur carnis assumptio</i>.</p> | |
| 931 <p title="III q. 41 a. 3 ad 1"><a name="48681"><span class= | |
| 932 "ref">[48681] IIIª q. 41 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 933 dicendum quod Christum non decuit conversatio austerioris vitae, ut | |
| 934 se communem exhiberet illis quibus praedicavit. Nullus autem debet | |
| 935 assumere praedicationis officium, nisi prius fuerit purgatus et in | |
| 936 virtute perfectus, sicut et de Christo dicitur, Act. I, quod | |
| 937 <i>coepit Iesus facere et docere</i>. Et ideo Christus statim post | |
| 938 Baptismum austeritatem vitae assumpsit, ut doceret post carnem | |
| 939 edomitam oportere alios ad praedicationis officium transire, | |
| 940 secundum illud apostoli, <i>castigo corpus meum et in servitutem | |
| 941 redigo, ne forte, aliis praedicans, ipse reprobus efficiar</i>.</p> | |
| 942 <p title="III q. 41 a. 3 ad 2"><a name="48682"><span class= | |
| 943 "ref">[48682] IIIª q. 41 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 944 dicendum quod verbum illud Marci potest sic intelligi quod erat in | |
| 945 deserto quadraginta diebus et quadraginta noctibus, quibus scilicet | |
| 946 ieiunavit, quod autem dicitur, et tentabatur a Satana, | |
| 947 intelligendum est, non in illis quadraginta diebus et quadraginta | |
| 948 noctibus, sed post illos; eo quod Matthaeus dicit quod, cum | |
| 949 ieiunasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus, postea | |
| 950 esuriit, ex quo sumpsit tentator occasionem accedendi ad ipsum. | |
| 951 Unde et quod subditur, <i>et Angeli ministrabant ei</i>, | |
| 952 consecutive intelligendum esse ostenditur ex hoc quod Matth. IV | |
| 953 dicitur, tunc reliquit eum Diabolus, scilicet post tentationem, et | |
| 954 ecce, Angeli accesserunt et ministrabant ei. Quod vero interponit | |
| 955 Marcus, <i>eratque cum bestiis</i>, inducitur, secundum | |
| 956 Chrysostomum, ad ostendendum quale erat desertum, quia scilicet | |
| 957 erat invium hominibus et bestiis plenum. Tamen secundum | |
| 958 expositionem Bedae, dominus tentatur quadraginta diebus et | |
| 959 quadraginta noctibus. Sed hoc intelligendum est, non de illis | |
| 960 tentationibus visibilibus quas narrant Matthaeus et Lucas, quae | |
| 961 factae sunt post ieiunium, sed de quibusdam aliis impugnationibus | |
| 962 quas forte illo ieiunii tempore Christus est a Diabolo passus.</p> | |
| 963 <p title="III q. 41 a. 3 ad 3"><a name="48683"><span class= | |
| 964 "ref">[48683] IIIª q. 41 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 965 dicendum quod, sicut Ambrosius dicit, super Luc., recessit Diabolus | |
| 966 a Christo usque ad tempus, quia postea, non tentaturus, sed aperte | |
| 967 pugnaturus advenit, tempore scilicet passionis. Et tamen per illam | |
| 968 impugnationem videbatur Christum tentare de tristitia et odio | |
| 969 proximorum, sicut in deserto de delectatione gulae et contemptu Dei | |
| 970 per idololatriam.</p> | |
| 971 <br /> | |
| 972 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 973 <p title="III q. 41 a. 4 arg. 1"><a name="48684"><span class= | |
| 974 "ref">[48684] IIIª q. 41 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 975 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens tentationis modus et | |
| 976 ordo. Tentatio enim Diaboli ad peccandum inducit. Sed si Christus | |
| 977 subvenisset corporali fami convertendo lapides in panes, non | |
| 978 peccasset, sicut non peccavit cum panes multiplicavit, quod non | |
| 979 fuit minus miraculum, ut turbae esurienti subveniret. Ergo videtur | |
| 980 quod nulla fuerit illa tentatio.</p> | |
| 981 <p title="III q. 41 a. 4 arg. 2"><a name="48685"><span class= | |
| 982 "ref">[48685] IIIª q. 41 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 983 nullus persuasor convenienter persuadet contrarium eius quod | |
| 984 intendit. Sed Diabolus, statuens Christum supra pinnaculum templi, | |
| 985 intendebat eum de superbia seu vana gloria tentare. Ergo | |
| 986 inconvenienter persuadet ei ut se mittat deorsum, quod est | |
| 987 contrarium superbiae vel vanae gloriae, quae semper quaerit | |
| 988 ascendere.</p> | |
| 989 <p title="III q. 41 a. 4 arg. 3"><a name="48686"><span class= | |
| 990 "ref">[48686] IIIª q. 41 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, una | |
| 991 tentatio conveniens est ut sit de uno peccato. Sed in tentatione | |
| 992 quae fuit in monte, duo peccata persuasit, scilicet cupiditatem et | |
| 993 idololatriam. Non ergo conveniens videtur fuisse tentationis | |
| 994 modus.</p> | |
| 995 <p title="III q. 41 a. 4 arg. 4"><a name="48687"><span class= | |
| 996 "ref">[48687] IIIª q. 41 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 997 tentationes ad peccata ordinantur. Sed septem sunt vitia capitalia, | |
| 998 ut in secunda parte habitum est. Non autem tentat nisi de tribus, | |
| 999 scilicet gula et vana gloria et cupiditate. Non ergo videtur | |
| 1000 sufficiens tentatio.</p> | |
| 1001 <p title="III q. 41 a. 4 arg. 5"><a name="48688"><span class= | |
| 1002 "ref">[48688] IIIª q. 41 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1003 post victoriam omnium vitiorum, remanet homini tentatio superbiae | |
| 1004 vel vanae gloriae, quia <i>superbia etiam bonis operibus | |
| 1005 insidiatur, ut pereant</i>, sicut dicit Augustinus. Inconvenienter | |
| 1006 ergo Matthaeus ultimam ponit tentationem cupiditatis in monte, | |
| 1007 mediam autem inanis gloriae in templo, praesertim cum Lucas ordinet | |
| 1008 e converso.</p> | |
| 1009 <p title="III q. 41 a. 4 arg. 6"><a name="48689"><span class= | |
| 1010 "ref">[48689] IIIª q. 41 a. 4 arg. 6</span></a> Praeterea, | |
| 1011 Hieronymus dicit, super Matth., quod <i>propositum Christi fuit | |
| 1012 Diabolum humilitate vincere, non potestate</i>. Ergo non imperiose | |
| 1013 obiurgando eum repellere debuit, <i>vade retro, Satana</i>.</p> | |
| 1014 <p title="III q. 41 a. 4 arg. 7"><a name="48690"><span class= | |
| 1015 "ref">[48690] IIIª q. 41 a. 4 arg. 7</span></a> Praeterea, | |
| 1016 narratio Evangelii videtur falsum continere. Non enim videtur | |
| 1017 possibile quod Christus supra pinnaculum templi statui potuerit | |
| 1018 quin ab aliis videretur. Neque aliquis mons tam altus invenitur ut | |
| 1019 inde totus mundus inspici possit, ut sic ex eo potuerint Christo | |
| 1020 omnia regna mundi ostendi. Inconvenienter igitur videtur descripta | |
| 1021 Christi tentatio.</p> | |
| 1022 <p title="III q. 41 a. 4 s. c."><a name="48691"><span class= | |
| 1023 "ref">[48691] IIIª q. 41 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1024 Scripturae auctoritas.</p> | |
| 1025 <p title="III q. 41 a. 4 co."><a name="48692"><span class= | |
| 1026 "ref">[48692] IIIª q. 41 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1027 dicendum quod tentatio quae est ab hoste, fit per modum | |
| 1028 suggestionis, ut Gregorius dicit. Non autem eodem modo potest | |
| 1029 aliquid omnibus suggeri, sed unicuique suggeritur aliquid ex his | |
| 1030 circa quae est affectus. Et ideo Diabolus hominem spiritualem non | |
| 1031 statim tentat de gravibus peccatis, sed paulatim a levioribus | |
| 1032 incipit, ut postmodum ad graviora perducat. Unde Gregorius, XXXI | |
| 1033 Moral., exponens illud Iob XXXIX, <i>procul odoratur bellum, | |
| 1034 exhortationem ducum et ululatum exercitus, dicit, bene duces | |
| 1035 exhortari dicti sunt, exercitus ululare. Quia prima vitia deceptae | |
| 1036 menti quasi sub quadam ratione se ingerunt, sed innumera quae | |
| 1037 sequuntur, dum hanc ad omnem insaniam pertrahunt, quasi bestiali | |
| 1038 clamore confundunt</i>. Et hoc idem Diabolus observavit in | |
| 1039 tentatione primi hominis. Nam primo sollicitavit mentem primi | |
| 1040 hominis de ligni vetiti esu, dicens, Gen. III, <i>cur praecepit | |
| 1041 vobis Deus ut non comederetis de omni ligno Paradisi?</i> Secundo, | |
| 1042 de inani gloria, cum dixit, <i>aperientur oculi vestri</i>. Tertio, | |
| 1043 perduxit tentationem ad extremam superbiam, cum dixit, <i>eritis | |
| 1044 sicut dii, scientes bonum et malum</i>. Et hunc etiam tentandi | |
| 1045 ordinem servavit in Christo. Nam primo tentavit ipsum de eo quod | |
| 1046 appetunt quantumcumque spirituales viri, scilicet de sustentatione | |
| 1047 corporalis naturae per cibum. Secundo, processit ad id in quo | |
| 1048 spirituales viri quandoque deficiunt, ut scilicet aliqua ad | |
| 1049 ostentationem operentur, quod pertinet ad inanem gloriam. Tertio, | |
| 1050 perduxit tentationem ad id quod iam non est spiritualium virorum, | |
| 1051 sed carnalium, scilicet ut divitias et gloriam mundi concupiscant | |
| 1052 usque ad contemptum Dei. Et ideo in primis duabus tentationibus | |
| 1053 dixit, si filius Dei es non autem in tertia, quae non potest | |
| 1054 spiritualibus convenire viris, qui sunt per adoptionem filii Dei, | |
| 1055 sicut et duae primae. His autem tentationibus Christus restitit | |
| 1056 testimoniis legis, non potestate virtutis, <i>ut hoc ipso et | |
| 1057 hominem plus honoraret, et adversarium plus puniret, cum hostis | |
| 1058 generis humani non quasi a Deo, sed quasi ab homine vinceretur</i>, | |
| 1059 sicut dicit Leo Papa.</p> | |
| 1060 <p title="III q. 41 a. 4 ad 1"><a name="48693"><span class= | |
| 1061 "ref">[48693] IIIª q. 41 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1062 dicendum quod uti necessariis ad sustentationem non est peccatum | |
| 1063 gulae, sed quod ex desiderio huius sustentationis homo aliquid | |
| 1064 inordinatum faciat, ad vitium gulae pertinere potest. Est autem | |
| 1065 inordinatum quod aliquis, ubi potest haberi recursus ad humana | |
| 1066 subsidia, pro solo corpore sustentando miraculose sibi cibum | |
| 1067 quaerere velit. Unde et dominus filiis Israel miraculose manna | |
| 1068 praebuit in deserto, ubi aliunde cibus haberi non potuit. Et | |
| 1069 similiter Christus in deserto turbas pavit miraculose, ubi aliter | |
| 1070 cibi haberi non poterant. Sed Christus ad subveniendum fami poterat | |
| 1071 aliter sibi providere quam miracula faciendo, sicut et Ioannes | |
| 1072 Baptista fecit, ut legitur Matth. III; vel etiam ad loca proxima | |
| 1073 properando. Et ideo reputabat Diabolus quod Christus peccaret, si | |
| 1074 ad subveniendum fami miracula facere attentaret, si esset purus | |
| 1075 homo.</p> | |
| 1076 <p title="III q. 41 a. 4 ad 2"><a name="48694"><span class= | |
| 1077 "ref">[48694] IIIª q. 41 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1078 dicendum quod per humiliationem exteriorem frequenter quaerit | |
| 1079 aliquis gloriam qua exaltetur circa spiritualia bona. Unde | |
| 1080 Augustinus dicit, in libro de sermone domini in monte, | |
| 1081 <i>animadvertendum est non in solo rerum corporearum nitore atque | |
| 1082 pompa, sed etiam in ipsis sordibus lutosis esse posse | |
| 1083 iactantiam</i>. Et ad hoc significandum, Diabolus Christo suasit | |
| 1084 ut, ad quaerendum gloriam spiritualem, corporaliter mitteret se | |
| 1085 deorsum.</p> | |
| 1086 <p title="III q. 41 a. 4 ad 3"><a name="48695"><span class= | |
| 1087 "ref">[48695] IIIª q. 41 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1088 dicendum quod divitias et honores mundi appetere peccatum est, | |
| 1089 quando huiusmodi inordinate appetuntur. Hoc autem praecipue | |
| 1090 manifestatur ex hoc quod pro huiusmodi adipiscendis homo aliquid | |
| 1091 inhonestum facit. Et ideo non fuit contentus Diabolus persuadere | |
| 1092 cupiditatem divitiarum et honorum, sed induxit ad hoc quod propter | |
| 1093 huiusmodi adipiscenda Christus eum adoraret, quod est maximum | |
| 1094 scelus, et contra Deum. Nec solum dixit, si adoraveris me, sed | |
| 1095 addidit, si cadens, quia, ut dicit Ambrosius, <i>habet ambitio | |
| 1096 domesticum periculum, ut enim dominetur aliis, prius servit; et | |
| 1097 curvatur obsequio ut honore donetur; et, dum vult esse sublimior, | |
| 1098 fit remissior</i>. Et similiter etiam in praecedentibus | |
| 1099 tentationibus ex appetitu unius peccati in aliud peccatum inducere | |
| 1100 est conatus, sicut ex desiderio cibi conatus est inducere in | |
| 1101 vanitatem sine causa miracula faciendi; et ex cupiditate gloriae | |
| 1102 conatus est ducere ad tentandum Deum per praecipitium.</p> | |
| 1103 <p title="III q. 41 a. 4 ad 4"><a name="48696"><span class= | |
| 1104 "ref">[48696] IIIª q. 41 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1105 dicendum quod, sicut dicit Ambrosius, super Luc., <i>non dixisset | |
| 1106 Scriptura quod, consummata omni tentatione, Diabolus recessit ab | |
| 1107 illo, nisi in tribus praemissis esset omnium materia delictorum. | |
| 1108 Quia causae tentationum causae sunt cupiditatum, scilicet carnis | |
| 1109 oblectatio, spes gloriae, et aviditas potentiae</i>.</p> | |
| 1110 <p title="III q. 41 a. 4 ad 5"><a name="48697"><span class= | |
| 1111 "ref">[48697] IIIª q. 41 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1112 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 1113 <i>incertum est quid prius factum sit, utrum regna terrae prius | |
| 1114 demonstrata sint ei, et postea in pinnaculum templi locatus sit; | |
| 1115 aut hoc prius, et illud postea. Nihil tamen ad rem, dum omnia facta | |
| 1116 esse manifestum sit</i>. Videntur autem Evangelistae diversum | |
| 1117 ordinem tenuisse, quia quandoque ex inani gloria venitur ad | |
| 1118 cupiditatem, quandoque e converso.</p> | |
| 1119 <p title="III q. 41 a. 4 ad 6"><a name="48698"><span class= | |
| 1120 "ref">[48698] IIIª q. 41 a. 4 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 1121 dicendum quod Christus, cum passus fuisset tentationis iniuriam, | |
| 1122 dicente sibi Diabolo, <i>si filius Dei es, mitte te deorsum</i>, | |
| 1123 non est turbatus, nec Diabolum increpavit. Quando vero Diabolus Dei | |
| 1124 usurpavit sibi honorem, dicens, <i>haec omnia tibi dabo si cadens | |
| 1125 adoraveris me</i>, exasperatus est et repulit eum, dicens, vade, | |
| 1126 Satanas, ut nos illius discamus exemplo nostras quidem iniurias | |
| 1127 magnanimiter sustinere, Dei autem iniurias nec usque ad auditum | |
| 1128 sufferre.</p> | |
| 1129 <p title="III q. 41 a. 4 ad 7"><a name="48699"><span class= | |
| 1130 "ref">[48699] IIIª q. 41 a. 4 ad 7</span></a> Ad septimum | |
| 1131 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, Diabolus sic Christum | |
| 1132 assumebat (in pinnaculum templi) <i>ut ab omnibus videretur, ipse | |
| 1133 autem, nesciente Diabolo, sic agebat ut a nemine videretur</i>. | |
| 1134 Quod autem dicit, ostendit ei omnia regna mundi et gloriam eorum, | |
| 1135 <i>non est intelligendum quod videret ipsa regna vel civitates vel | |
| 1136 populos, vel aurum vel argentum, sed partes in quibus unumquodque | |
| 1137 regnum vel civitas posita est, Diabolus Christo digito | |
| 1138 demonstrabat, et uniuscuiusque regni honores et statum verbis | |
| 1139 exponebat</i>. Vel, secundum Origenem, <i>ostendit ei quomodo ipse | |
| 1140 per diversa vitia regnabat in mundo</i>.</p> | |
| 1141 <br /> | |
| 1142 <div class="D">Quaestio 42</div> | |
| 1143 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1144 <p title="III q. 42 pr."><a name="48700"><span class="ref">[48700] | |
| 1145 IIIª q. 42 pr.</span></a> Deinde considerandum est de doctrina | |
| 1146 Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum Christus | |
| 1147 debuerit praedicare solum Iudaeis, vel etiam gentibus. Secundo, | |
| 1148 utrum in sua praedicatione debuerit turbationes Iudaeorum vitare. | |
| 1149 Tertio, utrum debuerit praedicare publice, vel occulte. Quarto, | |
| 1150 utrum solum debuerit docere verbo, vel etiam scripto. De tempore | |
| 1151 autem quo docere incoepit, supra dictum est, cum de Baptismo eius | |
| 1152 ageretur.</p> | |
| 1153 <br /> | |
| 1154 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1155 <p title="III q. 42 a. 1 arg. 1"><a name="48701"><span class= | |
| 1156 "ref">[48701] IIIª q. 42 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1157 proceditur. Videtur quod Christus non solum Iudaeis, sed etiam | |
| 1158 gentibus debuerit praedicare. Dicitur enim Isaiae XLIX, <i>parum | |
| 1159 est ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Israel et faeces Iacob | |
| 1160 convertendas, dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque ad | |
| 1161 extrema terrae</i>. Sed lumen et salutem Christus praebuit per suam | |
| 1162 doctrinam. Ergo videtur parum fuisse si solum Iudaeis, et non | |
| 1163 gentibus praedicavit.</p> | |
| 1164 <p title="III q. 42 a. 1 arg. 2"><a name="48702"><span class= | |
| 1165 "ref">[48702] IIIª q. 42 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1166 sicut dicitur Matth. VII, <i>erat docens eos sicut potestatem | |
| 1167 habens</i>. Sed maior potestas doctrinae ostenditur in instructione | |
| 1168 illorum qui penitus nihil audierunt, quales erant gentiles, unde | |
| 1169 apostolus dicit, Rom. XV, <i>sic praedicavi Evangelium, non ubi | |
| 1170 nominatus est Christus, ne super alienum fundamentum | |
| 1171 aedificarem</i>. Ergo multo magis Christus praedicare debuit | |
| 1172 gentilibus quam Iudaeis.</p> | |
| 1173 <p title="III q. 42 a. 1 arg. 3"><a name="48703"><span class= | |
| 1174 "ref">[48703] IIIª q. 42 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1175 utilior est instructio multorum quam unius. Sed Christus aliquos | |
| 1176 gentilium instruxit, sicut mulierem Samaritanam, Ioan. IV, et | |
| 1177 Chananaeam, Matth. XV. Ergo videtur quod, multo fortius, Christus | |
| 1178 debuerit multitudini gentium praedicare.</p> | |
| 1179 <p title="III q. 42 a. 1 s. c."><a name="48704"><span class= | |
| 1180 "ref">[48704] IIIª q. 42 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1181 quod dominus dicit, Matth. XV, <i>non sum missus nisi ad oves quae | |
| 1182 perierunt domus Israel</i>. Sed Rom. X dicitur, <i>quomodo | |
| 1183 praedicabunt nisi mittantur?</i> Ergo Christus non debuit | |
| 1184 praedicare gentibus.</p> | |
| 1185 <p title="III q. 42 a. 1 co."><a name="48705"><span class= | |
| 1186 "ref">[48705] IIIª q. 42 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1187 dicendum quod conveniens fuit praedicationem Christi, tam per ipsum | |
| 1188 quam per apostolos, a principio solis Iudaeis exhiberi. Primo | |
| 1189 quidem, ut ostenderet per suum adventum impleri promissiones | |
| 1190 antiquitus factas Iudaeis, non autem gentilibus. Unde apostolus | |
| 1191 dicit, Rom. XV, <i>dico Christum ministrum fuisse | |
| 1192 circumcisionis</i>, idest apostolum et praedicatorem Iudaeorum, | |
| 1193 <i>propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum</i>. | |
| 1194 Secundo, ut eius adventus ostenderetur esse a Deo. Quae enim a Deo | |
| 1195 sunt, ordinata sunt, ut dicitur Rom. XIII. Hoc autem debitus ordo | |
| 1196 exigebat, ut Iudaeis, qui Deo erant propinquiores per fidem et | |
| 1197 cultum unius Dei, prius quidem doctrina Christi proponeretur, et | |
| 1198 per eos transmitteretur ad gentes, sicut etiam et in caelesti | |
| 1199 hierarchia per superiores Angelos ad inferiores divinae | |
| 1200 illuminationes deveniunt. Unde super illud Matth. XV, <i>non sum | |
| 1201 missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel</i>, dicit | |
| 1202 Hieronymus, <i>non hoc dicit quin ad gentes missus sit, sed quod | |
| 1203 primum ad Israel missus est</i>. Unde et Isaiae ult. dicitur, | |
| 1204 mittam ex eis qui salvati fuerint, scilicet ex Iudaeis, ad gentes, | |
| 1205 et annuntiabunt gloriam meam gentibus. Tertio, ut Iudaeis auferret | |
| 1206 calumniandi materiam. Unde super illud Matth. X, <i>in viam gentium | |
| 1207 ne abieritis</i>, dicit Hieronymus, <i>oportebat primum adventum | |
| 1208 Christi nuntiari Iudaeis, ne iustam haberent excusationem, dicentes | |
| 1209 ideo se dominum reiecisse, quia ad gentes et Samaritanos apostolos | |
| 1210 miserit</i>. Quarto, quia Christus per crucis victoriam meruit | |
| 1211 potestatem et dominium super gentes. Unde dicitur Apoc. II, <i>qui | |
| 1212 vicerit, dabo ei potestatem super gentes, sicut et ego accepi a | |
| 1213 patre meo</i>. Et Philipp. II, quod, quia <i>factus est obediens | |
| 1214 usque ad mortem crucis, Deus exaltavit illum, ut in nomine Iesu | |
| 1215 omne genu flectatur, et omnis lingua ei confiteatur</i>. Et ideo | |
| 1216 ante passionem suam noluit gentibus praedicari suam doctrinam, sed | |
| 1217 post passionem suam dixit discipulis, Matth. ult., euntes, docete | |
| 1218 omnes gentes. Propter quod, ut legitur Ioan. XII, cum, imminente | |
| 1219 passione, quidam gentiles vellent videre Iesum, respondit, <i>nisi | |
| 1220 granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet, | |
| 1221 si autem mortuum fuerit, multum fructum affert</i>. Et, sicut | |
| 1222 Augustinus dicit ibidem, <i>se dicebat granum mortificandum in | |
| 1223 infidelitate Iudaeorum, multiplicandum in fide populorum</i>.</p> | |
| 1224 <p title="III q. 42 a. 1 ad 1"><a name="48706"><span class= | |
| 1225 "ref">[48706] IIIª q. 42 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1226 dicendum quod Christus fuit in lumen et salutem gentium per | |
| 1227 discipulos suos, quos ad praedicandum gentibus misit.</p> | |
| 1228 <p title="III q. 42 a. 1 ad 2"><a name="48707"><span class= | |
| 1229 "ref">[48707] IIIª q. 42 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1230 dicendum quod non est minoris potestatis, sed maioris, facere | |
| 1231 aliquid per alios, quam per seipsum. Et ideo in hoc maxime potestas | |
| 1232 divina in Christo monstrata est, quod discipulis suis tantam | |
| 1233 virtutem contulit in docendo, ut gentes, quae nihil de Christo | |
| 1234 audierant, converterent ad ipsum. Potestas autem Christi in docendo | |
| 1235 attenditur et quantum ad miracula, per quae doctrinam suam | |
| 1236 confirmabat; et quantum ad efficaciam persuadendi; et quantum ad | |
| 1237 auctoritatem loquentis, quia loquebatur quasi dominium habens super | |
| 1238 legem, cum diceret, ego autem dico vobis; et etiam quantum ad | |
| 1239 virtutem rectitudinis quam in sua conversatione monstrabat, sine | |
| 1240 peccato vivendo.</p> | |
| 1241 <p title="III q. 42 a. 1 ad 3"><a name="48708"><span class= | |
| 1242 "ref">[48708] IIIª q. 42 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1243 dicendum quod, sicut Christus non debuit a principio indifferenter | |
| 1244 gentilibus suam doctrinam communicare, ut Iudaeis tanquam | |
| 1245 primogenito populo deditus observaretur; ita etiam non debuit | |
| 1246 gentiles omnino repellere, ne spes salutis eis praecluderetur. Et | |
| 1247 propter hoc aliqui gentilium particulariter sunt admissi, propter | |
| 1248 excellentiam fidei et devotionis eorum.</p> | |
| 1249 <br /> | |
| 1250 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1251 <p title="III q. 42 a. 2 arg. 1"><a name="48709"><span class= | |
| 1252 "ref">[48709] IIIª q. 42 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1253 sic proceditur. Videtur quod Christus debuerit Iudaeis sine eorum | |
| 1254 offensione praedicare. Quia, ut Augustinus dicit, in libro de agone | |
| 1255 Christiano, <i>in homine Iesu Christo se nobis ad exemplum vitae | |
| 1256 praebuit filius Dei</i>. Sed nos debemus vitare offensionem, non | |
| 1257 solum fidelium, sed etiam infidelium, secundum illud I Cor. X, | |
| 1258 <i>sine offensione estote Iudaeis et gentibus et Ecclesiae Dei</i>. | |
| 1259 Ergo videtur quod etiam Christus in sua doctrina offensionem | |
| 1260 Iudaeorum vitare debuerit.</p> | |
| 1261 <p title="III q. 42 a. 2 arg. 2"><a name="48710"><span class= | |
| 1262 "ref">[48710] IIIª q. 42 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1263 nullus sapiens debet facere unde effectum sui operis impediat. Sed | |
| 1264 per hoc quod sua doctrina Christus Iudaeos turbavit, impediebatur | |
| 1265 effectus doctrinae eius, dicitur enim Luc. XI, quod, cum dominus | |
| 1266 Pharisaeos et Scribas reprehenderet, <i>coeperunt graviter | |
| 1267 insistere, et os eius opprimere de multis, insidiantes ei et | |
| 1268 quaerentes aliquid capere ex ore eius ut accusarent eum</i>. Non | |
| 1269 ergo videtur conveniens fuisse quod eos in sua doctrina | |
| 1270 offenderet.</p> | |
| 1271 <p title="III q. 42 a. 2 arg. 3"><a name="48711"><span class= | |
| 1272 "ref">[48711] IIIª q. 42 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1273 apostolus dicit, I Tim. V, <i>seniorem ne increpaveris, sed obsecra | |
| 1274 ut patrem</i>. Sed sacerdotes et principes Iudaeorum erant illius | |
| 1275 populi seniores. Ergo videtur quod non fuerint duris | |
| 1276 increpationibus arguendi.</p> | |
| 1277 <p title="III q. 42 a. 2 s. c."><a name="48712"><span class= | |
| 1278 "ref">[48712] IIIª q. 42 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1279 quod Isaiae VIII fuerat prophetatum quod Christus esset <i>in | |
| 1280 lapidem offensionis et petram scandali duabus dominus | |
| 1281 Israel</i>.</p> | |
| 1282 <p title="III q. 42 a. 2 co."><a name="48713"><span class= | |
| 1283 "ref">[48713] IIIª q. 42 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1284 dicendum quod salus multitudinis est praeferenda paci quorumcumque | |
| 1285 singularium hominum. Et ideo, quando aliqui sua perversitate | |
| 1286 multitudinis salutem impediunt, non est timenda eorum offensio a | |
| 1287 praedicatore vel doctore, ad hoc quod multitudinis saluti | |
| 1288 provideat. Scribae autem et Pharisaei et principes Iudaeorum sui | |
| 1289 malitia plurimum impediebant populi salutem, tum quia repugnabant | |
| 1290 Christi doctrinae, per quam solam poterat esse salus; tum etiam | |
| 1291 quia pravis suis moribus vitam populi corrumpebant. Et ideo | |
| 1292 dominus, non obstante offensione eorum, publice veritatem docebat, | |
| 1293 quam illi odiebant, et eorum vitia arguebat. Et ideo dicitur, | |
| 1294 Matth. XV, quod, discipulis domino dicentibus, <i>scis quia Iudaei, | |
| 1295 audito hoc verbo, scandalizati sunt?</i> Respondit, sinite illos. | |
| 1296 Caeci sunt duces caecorum. <i>Si caecus caeco ducatum praestet, | |
| 1297 ambo in foveam cadunt</i>.</p> | |
| 1298 <p title="III q. 42 a. 2 ad 1"><a name="48714"><span class= | |
| 1299 "ref">[48714] IIIª q. 42 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1300 dicendum quod homo sic debet esse sine offensione omnibus ut nulli | |
| 1301 det suo facto vel dicto minus recto occasionem ruinae. <i>Si tamen | |
| 1302 de veritate scandalum oritur, magis est sustinendum scandalum quam | |
| 1303 veritas relinquatur</i>, ut Gregorius dicit.</p> | |
| 1304 <p title="III q. 42 a. 2 ad 2"><a name="48715"><span class= | |
| 1305 "ref">[48715] IIIª q. 42 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1306 dicendum quod per hoc quod Christus publice Scribas et Pharisaeos | |
| 1307 arguebat, non impedivit, sed magis promovit effectum suae | |
| 1308 doctrinae. Quia cum eorum vitia populo innotescebant, minus | |
| 1309 avertebatur a Christo propter verba Scribarum et Pharisaeorum, qui | |
| 1310 semper doctrinae Christi obsistebant.</p> | |
| 1311 <p title="III q. 42 a. 2 ad 3"><a name="48716"><span class= | |
| 1312 "ref">[48716] IIIª q. 42 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1313 dicendum quod illud verbum apostoli est intelligendum de illis | |
| 1314 senioribus qui non solum aetate vel auctoritate, sed etiam | |
| 1315 honestate sunt senes, secundum illud Num. XI, <i>congrega mihi | |
| 1316 septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes | |
| 1317 populi sint</i>. Si autem auctoritatem senectutis in instrumentum | |
| 1318 malitiae vertant publice peccando, sunt manifeste et acriter | |
| 1319 arguendi, sicut et Daniel dixit, Dan. XIII, <i>inveterate dierum | |
| 1320 malorum,</i> et cetera.</p> | |
| 1321 <br /> | |
| 1322 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1323 <p title="III q. 42 a. 3 arg. 1"><a name="48717"><span class= | |
| 1324 "ref">[48717] IIIª q. 42 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1325 proceditur. Videtur quod Christus non omnia publice docere debuit. | |
| 1326 Legitur enim multa seorsum discipulis dixisse, sicut patet in | |
| 1327 sermone caenae. Unde et Matth. X dixit, <i>quod in aure audistis in | |
| 1328 cubilibus, praedicabitur in tectis</i>. Non ergo omnia publice | |
| 1329 docuit.</p> | |
| 1330 <p title="III q. 42 a. 3 arg. 2"><a name="48718"><span class= | |
| 1331 "ref">[48718] IIIª q. 42 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1332 profunda sapientiae non sunt nisi perfectis exponenda, secundum | |
| 1333 illud I Cor. II, <i>sapientiam loquimur inter perfectos</i>. Sed | |
| 1334 doctrina Christi continebat profundissimam sapientiam. Non ergo | |
| 1335 erat imperfectae multitudini communicanda.</p> | |
| 1336 <p title="III q. 42 a. 3 arg. 3"><a name="48719"><span class= | |
| 1337 "ref">[48719] IIIª q. 42 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1338 idem est veritatem aliquam occultare silentio, et obscuritate | |
| 1339 verborum. Sed Christus veritatem quam praedicabat, occultabat | |
| 1340 turbis obscuritate verborum, <i>quia sine parabolis non loquebatur | |
| 1341 ad eos</i>, ut dicitur Matth. XIII. Ergo pari ratione poterat | |
| 1342 occultari silentio.</p> | |
| 1343 <p title="III q. 42 a. 3 s. c."><a name="48720"><span class= | |
| 1344 "ref">[48720] IIIª q. 42 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1345 quod ipse dicit, Ioan. XVIII, <i>in occulto locutus sum | |
| 1346 nihil</i>.</p> | |
| 1347 <p title="III q. 42 a. 3 co."><a name="48721"><span class= | |
| 1348 "ref">[48721] IIIª q. 42 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1349 dicendum quod doctrina alicuius potest esse in occulto tripliciter. | |
| 1350 Uno modo, quantum ad intentionem docentis, qui intendit suam | |
| 1351 doctrinam non manifestare multis, sed magis occultare. Quod quidem | |
| 1352 contingit dupliciter. Quandoque ex invidia docentis, qui vult per | |
| 1353 suam scientiam excellere, et ideo scientiam suam non vult aliis | |
| 1354 communicare. Quod in Christo locum non habuit, ex cuius persona | |
| 1355 dicitur, Sap. VII, <i>quam sine fictione didici, et sine invidia | |
| 1356 communico, et honestatem illius non abscondo</i>. Quandoque vero | |
| 1357 hoc contingit propter inhonestatem eorum quae docentur, sicut | |
| 1358 Augustinus dicit, super Ioan., quod quaedam sunt mala <i>quae | |
| 1359 portare non potest qualiscumque pudor humanus</i>. Unde de doctrina | |
| 1360 haereticorum dicitur, Prov. IX, aquae furtivae dulciores sunt. | |
| 1361 Doctrina autem Christi non est neque de errore neque de immunditia. | |
| 1362 Et ideo dominus dicit, Marci IV, nunquid venit lucerna, idest vera | |
| 1363 et honesta doctrina, ut sub modio ponatur? Alio modo aliqua | |
| 1364 doctrina est in occulto, quia paucis proponitur. Et sic etiam | |
| 1365 Christus nihil docuit in occulto, quia omnem doctrinam suam vel | |
| 1366 turbae toti proposuit, vel omnibus suis discipulis in communi. Unde | |
| 1367 Augustinus dicit, super Ioan., <i>quis in occulto loquitur, cum | |
| 1368 coram tot hominibus loquitur? Praesertim si hoc loquitur paucis, | |
| 1369 quod per eos velit innotescere multis?</i> Tertio modo aliqua | |
| 1370 doctrina est in occulto, quantum ad modum docendi. Et sic Christus | |
| 1371 quaedam turbis loquebatur in occulto, parabolis utens ad | |
| 1372 annuntianda spiritualia mysteria, ad quae capienda non erant idonei | |
| 1373 vel digni. Et tamen melius erat eis vel sic, sub tegumento | |
| 1374 parabolarum, spiritualium doctrinam audire, quam omnino ea privari. | |
| 1375 Harum tamen parabolarum apertam et nudam veritatem dominus | |
| 1376 discipulis exponebat, per quos deveniret ad alios, qui essent | |
| 1377 idonei, secundum illud II Tim. II, <i>quae audisti a me per multos | |
| 1378 testes, haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt et | |
| 1379 alios docere</i>. Et hoc significatum est Num. IV, ubi mandatur | |
| 1380 quod filii Aaron involverent vasa sanctuarii, quae Levitae involuta | |
| 1381 portarent.</p> | |
| 1382 <p title="III q. 42 a. 3 ad 1"><a name="48722"><span class= | |
| 1383 "ref">[48722] IIIª q. 42 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1384 dicendum quod, sicut Hilarius dicit, super Matth., exponens illud | |
| 1385 verbum inductum, <i>non legimus dominum solitum fuisse noctibus | |
| 1386 sermocinari, et doctrinam in tenebris tradidisse, sed hoc dicit, | |
| 1387 quia omnis sermo eius carnalibus tenebrae sunt, et verbum eius | |
| 1388 infidelibus nox est. Itaque quod ab eo dictum est, inter infideles | |
| 1389 cum libertate fidei et confessionis est loquendum</i>. Vel, | |
| 1390 secundum Hieronymum, comparative loquitur, quia videlicet erudiebat | |
| 1391 eos in parvo Iudaeae loco, respectu totius mundi, in quo erat per | |
| 1392 apostolorum praedicationem doctrina Christi publicanda.</p> | |
| 1393 <p title="III q. 42 a. 3 ad 2"><a name="48723"><span class= | |
| 1394 "ref">[48723] IIIª q. 42 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1395 dicendum quod dominus non omnia profunda suae sapientiae sua | |
| 1396 doctrina manifestavit, non solum turbis, sed nec etiam discipulis, | |
| 1397 quibus dixit, Ioan. XVI, <i>adhuc habeo vobis multa dicere, quae | |
| 1398 non potestis portare modo</i>. Sed tamen quaecumque dignum duxit | |
| 1399 aliis tradere de sua sapientia, non in occulto, sed palam | |
| 1400 proposuit, licet non ab omnibus intelligeretur. Unde Augustinus | |
| 1401 dicit, super Ioan., <i>intelligendum est ita dixisse dominum, palam | |
| 1402 locutus sum mundo, ac si dixisset, multi me audierunt. Et rursus | |
| 1403 non erat palam, quia non intelligebant</i>.</p> | |
| 1404 <p title="III q. 42 a. 3 ad 3"><a name="48724"><span class= | |
| 1405 "ref">[48724] IIIª q. 42 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1406 dicendum quod turbis dominus in parabolis loquebatur, sicut dictum | |
| 1407 est, quia non erant digni nec idonei nudam veritatem accipere, quam | |
| 1408 discipulis exponebat. Quod autem dicitur quod sine parabolis non | |
| 1409 loquebatur eis, secundum Chrysostomum intelligendum est quantum ad | |
| 1410 illum sermonem, quamvis alias et sine parabolis multa turbis | |
| 1411 locutus fuerit. Vel, secundum Augustinum, in libro de quaest. | |
| 1412 Evang., <i>hoc dicitur, non quia nihil proprie locutus est, sed | |
| 1413 quia nullum fere sermonem explicavit ubi non per parabolam aliquid | |
| 1414 significaverit, quamvis in eo aliqua proprie dixerit</i>.</p> | |
| 1415 <br /> | |
| 1416 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1417 <p title="III q. 42 a. 4 arg. 1"><a name="48725"><span class= | |
| 1418 "ref">[48725] IIIª q. 42 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1419 proceditur. Videtur quod Christus doctrinam suam debuerit scripto | |
| 1420 tradere. Scriptura enim inventa est ad hoc quod doctrina | |
| 1421 commendetur memoriae in futurum. Sed doctrina Christi duratura erat | |
| 1422 in aeternum, secundum illud Luc. XXI, <i>caelum et terra | |
| 1423 transibunt, verba autem mea non transibunt</i>. Ergo videtur quod | |
| 1424 Christus doctrinam suam debuerit scripto mandare.</p> | |
| 1425 <p title="III q. 42 a. 4 arg. 2"><a name="48726"><span class= | |
| 1426 "ref">[48726] IIIª q. 42 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, lex | |
| 1427 vetus in figura Christi praecessit, secundum illud Heb. X, | |
| 1428 <i>umbram habet lex futurorum bonorum</i>. Sed lex vetus a Deo fuit | |
| 1429 descripta, secundum illud Exod. XXIV, <i>dabo tibi duas tabulas | |
| 1430 lapideas, et legem ac mandata quae scripsi</i>. Ergo videtur quod | |
| 1431 etiam Christus doctrinam suam scribere debuerit.</p> | |
| 1432 <p title="III q. 42 a. 4 arg. 3"><a name="48727"><span class= | |
| 1433 "ref">[48727] IIIª q. 42 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 1434 Christum, qui venerat <i>illuminare his qui in tenebris et in umbra | |
| 1435 mortis sedent</i>, ut dicitur Luc. I, pertinebat erroris occasionem | |
| 1436 excludere, et viam fidei aperire. Sed hoc fecisset doctrinam suam | |
| 1437 scribendo, dicit enim Augustinus, in I de Consens. Evang., quod | |
| 1438 <i>solet nonnullos movere cur ipse dominus nihil scripserit, ut | |
| 1439 aliis de illo scribentibus necesse sit credere. Hoc enim illi vel | |
| 1440 maxime Pagani quaerunt qui Christum culpare aut blasphemare non | |
| 1441 audent, eique tribuunt excellentissimam sapientiam, sed tamen | |
| 1442 tanquam homini. Discipulos vero eius dicunt magistro suo amplius | |
| 1443 tribuisse quam erat, ut eum filium Dei dicerent, et verbum Dei, per | |
| 1444 quod facta sunt omnia</i>. Et postea subdit, <i>videntur parati | |
| 1445 fuisse hoc de illo credere quod de se ipse scripsisset, non quod | |
| 1446 alii de illo pro suo arbitrio praedicassent</i>. Ergo videtur quod | |
| 1447 Christus ipse doctrinam suam scripto tradere debuerit.</p> | |
| 1448 <p title="III q. 42 a. 4 s. c."><a name="48728"><span class= | |
| 1449 "ref">[48728] IIIª q. 42 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1450 quod nulli libri ab eo scripti habentur in canone Scripturae.</p> | |
| 1451 <p title="III q. 42 a. 4 co."><a name="48729"><span class= | |
| 1452 "ref">[48729] IIIª q. 42 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1453 dicendum conveniens fuisse Christum doctrinam suam non scripsisse. | |
| 1454 Primo quidem, propter dignitatem ipsius. Excellentiori enim doctori | |
| 1455 excellentior modus doctrinae debetur. Et ideo Christo, tanquam | |
| 1456 excellentissimo doctori, hic modus competebat, ut doctrinam suam | |
| 1457 auditorum cordibus imprimeret. Propter quod dicitur Matth. VII, | |
| 1458 quod <i>erat docens eos sicut potestatem habens</i>. Unde etiam | |
| 1459 apud gentiles Pythagoras et Socrates, qui fuerunt excellentissimi | |
| 1460 doctores, nihil scribere voluerunt. Scripta enim ordinantur ad | |
| 1461 impressionem doctrinae in cordibus auditorum sicut ad finem. | |
| 1462 Secundo, propter excellentiam doctrinae Christi, quae litteris | |
| 1463 comprehendi non potest, secundum illud Ioan. ult., <i>sunt et alia | |
| 1464 multa quae fecit Iesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum | |
| 1465 arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros</i>. Quos, | |
| 1466 sicut Augustinus dicit, <i>non spatio locorum credendum est mundum | |
| 1467 capere non posse, sed capacitate legentium comprehendi non | |
| 1468 posse</i>. Si autem Christus scripto suam doctrinam mandasset, | |
| 1469 nihil altius de eius doctrina homines existimarent quam quod | |
| 1470 Scriptura contineret. Tertio, ut ordine quodam ab ipso doctrina ad | |
| 1471 omnes perveniret, dum ipse scilicet discipulos suos immediate | |
| 1472 docuit, qui postmodum alios verbo et scripto docuerunt. Si autem | |
| 1473 ipsemet scripsisset, eius doctrina immediate ad omnes pervenisset. | |
| 1474 Unde et de sapientia dicitur, Prov. IX, quod misit ancillas suas | |
| 1475 vocare ad arcem. Sciendum tamen est, sicut Augustinus dicit, in I | |
| 1476 de Consens. Evang., aliquos gentiles existimasse Christum quosdam | |
| 1477 libros scripsisse continentes quaedam magica, quibus miracula | |
| 1478 faciebat, quae disciplina Christiana condemnat. <i>Et tamen illi | |
| 1479 qui Christi libros tales se legisse affirmant, nulla talia faciunt | |
| 1480 qualia illum de libris talibus fecisse mirantur. Divino etiam | |
| 1481 iudicio sic errant ut eosdem libros ad Petrum et Paulum dicant | |
| 1482 tanquam epistolari titulo praenotatos, eo quod in pluribus locis | |
| 1483 simul eos cum Christo pictos viderunt. Nec mirum si a pingentibus | |
| 1484 fingentes decepti sunt. Toto enim tempore quo Christus in carne | |
| 1485 mortali cum suis discipulis vixit, nondum erat Paulus discipulus | |
| 1486 eius</i>.</p> | |
| 1487 <p title="III q. 42 a. 4 ad 1"><a name="48730"><span class= | |
| 1488 "ref">[48730] IIIª q. 42 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1489 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in eodem libro, <i>omnibus | |
| 1490 discipulis suis tanquam membris sui corporis Christus caput est. | |
| 1491 Itaque, cum illi scripserunt quae ille ostendit et dixit, nequaquam | |
| 1492 dicendum est quod ipse non scripserit. Quandoquidem membra eius id | |
| 1493 operata sunt quod, dictante capite, cognoverunt. Quidquid enim ille | |
| 1494 de suis factis et dictis nos legere voluit, hoc scribendum illis | |
| 1495 tanquam suis manibus imperavit</i>.</p> | |
| 1496 <p title="III q. 42 a. 4 ad 2"><a name="48731"><span class= | |
| 1497 "ref">[48731] IIIª q. 42 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1498 dicendum quod, quia lex vetus in sensibilibus figuris dabatur, ideo | |
| 1499 etiam convenienter sensibilibus signis scripta fuit. Sed doctrina | |
| 1500 Christi, quae est lex spiritus vitae, scribi debuit, <i>non | |
| 1501 atramento, sed spiritu Dei vivi, non in tabulis lapideis, sed in | |
| 1502 tabulis cordis carnalibus</i>, ut apostolus dicit, II Cor. III.</p> | |
| 1503 <p title="III q. 42 a. 4 ad 3"><a name="48732"><span class= | |
| 1504 "ref">[48732] IIIª q. 42 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1505 dicendum quod illi qui Scripturae apostolorum de Christo credere | |
| 1506 nolunt, nec ipsi Christo scribenti credidissent, de quo opinabantur | |
| 1507 quod magicis artibus fecisset miracula.</p> | |
| 1508 <br /> | |
| 1509 <div class="D">Quaestio 43</div> | |
| 1510 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1511 <p title="III q. 43 pr."><a name="48733"><span class="ref">[48733] | |
| 1512 IIIª q. 43 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1513 miraculis a Christo factis. Et primo, in generali; secundo, in | |
| 1514 speciali de singulis miraculorum generibus; tertio, in particulari | |
| 1515 de transfiguratione ipsius. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 1516 utrum Christus debuerit miracula facere. Secundo, utrum fecerit ea | |
| 1517 virtute divina. Tertio, quo tempore incoeperit miracula facere. | |
| 1518 Quarto, utrum per miracula fuerit sufficienter ostensa eius | |
| 1519 divinitas.</p> | |
| 1520 <br /> | |
| 1521 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1522 <p title="III q. 43 a. 1 arg. 1"><a name="48734"><span class= | |
| 1523 "ref">[48734] IIIª q. 43 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1524 proceditur. Videtur quod Christus miracula facere non debuit. | |
| 1525 Factum enim Christi verbo ipsius debuit concordare. Sed ipse dixit, | |
| 1526 Matth. XVI, <i>generatio mala et adultera signum quaerit, et signum | |
| 1527 non dabitur ei, nisi signum Ionae prophetae</i>. Ergo non debuit | |
| 1528 miracula facere.</p> | |
| 1529 <p title="III q. 43 a. 1 arg. 2"><a name="48735"><span class= | |
| 1530 "ref">[48735] IIIª q. 43 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1531 sicut Christus in secundo adventu venturus est in virtute magna et | |
| 1532 maiestate, ut dicitur Matth. XXIV; ita in primo adventu venit in | |
| 1533 infirmitate, secundum illud Isaiae LIII, <i>virum dolorum et | |
| 1534 scientem infirmitatem</i>. Sed operatio miraculorum magis pertinet | |
| 1535 ad virtutem quam ad infirmitatem. Ergo non fuit conveniens ut in | |
| 1536 primo adventu miracula faceret.</p> | |
| 1537 <p title="III q. 43 a. 1 arg. 3"><a name="48736"><span class= | |
| 1538 "ref">[48736] IIIª q. 43 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1539 Christus venit ad hoc ut per fidem homines salvaret, secundum illud | |
| 1540 Heb. XII, <i>aspicientes in auctorem fidei et consummatorem, | |
| 1541 Iesum</i>. Sed miracula diminuunt meritum fidei, unde dominus | |
| 1542 dicit, Ioan. IV, <i>nisi signa et prodigia videritis, non | |
| 1543 creditis</i>. Ergo videtur quod Christus non debuerit miracula | |
| 1544 facere.</p> | |
| 1545 <p title="III q. 43 a. 1 s. c."><a name="48737"><span class= | |
| 1546 "ref">[48737] IIIª q. 43 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1547 quod ex persona adversariorum dicitur, Ioan. XI, <i>quid facimus, | |
| 1548 quia hic homo multa signa facit?</i></p> | |
| 1549 <p title="III q. 43 a. 1 co."><a name="48738"><span class= | |
| 1550 "ref">[48738] IIIª q. 43 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1551 dicendum quod divinitus conceditur homini miracula facere, propter | |
| 1552 duo. Primo quidem, et principaliter, ad confirmandam veritatem quam | |
| 1553 aliquis docet. Quia enim ea quae sunt fidei humanam rationem | |
| 1554 excedunt, non possunt per rationes humanas probari, sed oportet | |
| 1555 quod probentur per argumentum divinae virtutis, ut, dum aliquis | |
| 1556 facit opera quae solus Deus facere potest, credantur ea quae | |
| 1557 dicuntur esse a Deo; sicut, cum aliquis defert litteras anulo regis | |
| 1558 signatas, creditur ex voluntate regis processisse quod in illis | |
| 1559 continetur. Secundo, ad ostendendum praesentiam Dei in homine per | |
| 1560 gratiam spiritus sancti, ut dum scilicet homo facit opera Dei, | |
| 1561 credatur Deus habitare in eo per gratiam. Unde dicitur, Galat. III, | |
| 1562 <i>qui tribuit vobis spiritum, et operatur virtutes in vobis</i>. | |
| 1563 Utrumque autem circa Christum erat hominibus manifestandum, | |
| 1564 scilicet quod Deus esset in eo per gratiam, non adoptionis, sed | |
| 1565 unionis; et quod eius supernaturalis doctrina esset a Deo. Et ideo | |
| 1566 convenientissimum fuit ut miracula faceret. Unde ipse dicit, Ioan. | |
| 1567 X, <i>si mihi non vultis credere, operibus credite</i>. Et Ioan. V, | |
| 1568 <i>opera quae dedit mihi pater ut faciam, ipsa sunt quae | |
| 1569 testimonium perhibent de me</i>.</p> | |
| 1570 <p title="III q. 43 a. 1 ad 1"><a name="48739"><span class= | |
| 1571 "ref">[48739] IIIª q. 43 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1572 dicendum quod hoc quod dicit, <i>signum non dabitur ei nisi signum | |
| 1573 Ionae</i>, sic intelligendum est, ut Chrysostomus dicit, quod tunc | |
| 1574 non acceperunt tale signum quale petebant, scilicet de caelo, non | |
| 1575 quod nullum signum eis dederit. Vel, quia signa faciebat, non | |
| 1576 propter eos, quos sciebat lapideos esse, sed ut alios emundaret. Et | |
| 1577 ideo non eis, sed aliis illa signa dabantur.</p> | |
| 1578 <p title="III q. 43 a. 1 ad 2"><a name="48740"><span class= | |
| 1579 "ref">[48740] IIIª q. 43 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1580 dicendum quod, licet Christus venerit in infirmitate carnis, quod | |
| 1581 manifestatur per passiones, venit tamen in virtute Dei. Quod erat | |
| 1582 manifestandum per miracula.</p> | |
| 1583 <p title="III q. 43 a. 1 ad 3"><a name="48741"><span class= | |
| 1584 "ref">[48741] IIIª q. 43 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1585 dicendum quod miracula intantum diminuunt meritum fidei, inquantum | |
| 1586 per hoc ostenditur duritia eorum qui nolunt credere ea quae | |
| 1587 Scripturis divinis probantur, nisi per miracula. Et tamen melius | |
| 1588 est eis ut vel per miracula convertantur ad fidem quam quod omnino | |
| 1589 in infidelitate permaneant. Dicitur enim I Cor. XIV, quod signa | |
| 1590 data sunt infidelibus, ut scilicet convertantur ad fidem.</p> | |
| 1591 <br /> | |
| 1592 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1593 <p title="III q. 43 a. 2 arg. 1"><a name="48742"><span class= | |
| 1594 "ref">[48742] IIIª q. 43 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1595 sic proceditur. Videtur quod Christus non fecerit miracula virtute | |
| 1596 divina. Virtus enim divina est omnipotens. Sed videtur quod | |
| 1597 Christus non fuerit omnipotens in miraculis faciendis, dicitur enim | |
| 1598 Marci VI, quod non poterat ibi, scilicet in patria sua, ullam | |
| 1599 virtutem facere. Ergo videtur quod non fecerit miracula virtute | |
| 1600 divina.</p> | |
| 1601 <p title="III q. 43 a. 2 arg. 2"><a name="48743"><span class= | |
| 1602 "ref">[48743] IIIª q. 43 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, Dei | |
| 1603 non est orare. Sed Christus aliquando in miraculis faciendis | |
| 1604 orabat, ut patet in suscitatione Lazari, Ioan. XI; et in | |
| 1605 multiplicatione panum, ut patet Matth. XIV. Ergo videtur quod non | |
| 1606 fecerit miracula virtute divina.</p> | |
| 1607 <p title="III q. 43 a. 2 arg. 3"><a name="48744"><span class= | |
| 1608 "ref">[48744] IIIª q. 43 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, ea | |
| 1609 quae virtute divina fiunt, non possunt virtute alicuius creaturae | |
| 1610 fieri. Sed ea quae Christus faciebat, poterant etiam fieri virtute | |
| 1611 alicuius creaturae, unde et Pharisaei dicebant quod <i>in | |
| 1612 Beelzebub, principe Daemoniorum, eiiciebat Daemonia</i>. Ergo | |
| 1613 videtur quod Christus non fecerit miracula virtute divina.</p> | |
| 1614 <p title="III q. 43 a. 2 s. c."><a name="48745"><span class= | |
| 1615 "ref">[48745] IIIª q. 43 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1616 quod dominus dicit, Ioan. XIV, <i>pater, in me manens, ipse facit | |
| 1617 opera</i>.</p> | |
| 1618 <p title="III q. 43 a. 2 co."><a name="48746"><span class= | |
| 1619 "ref">[48746] IIIª q. 43 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1620 dicendum quod, sicut in prima parte habitum est, vera miracula sola | |
| 1621 virtute divina fieri possunt, quia solus Deus potest mutare naturae | |
| 1622 ordinem, quod pertinet ad rationem miraculi. Unde Leo Papa dicit, | |
| 1623 in epistola ad Flavianum, quod, cum in Christo sint duae naturae, | |
| 1624 una earum est, scilicet divina, quae fulget miraculis; altera, | |
| 1625 scilicet humana, quae succumbit iniuriis; et tamen una earum agit | |
| 1626 cum communicatione alterius, inquantum scilicet humana natura est | |
| 1627 instrumentum divinae actionis, et actio humana virtutem accepit a | |
| 1628 natura divina, sicut supra habitum est.</p> | |
| 1629 <p title="III q. 43 a. 2 ad 1"><a name="48747"><span class= | |
| 1630 "ref">[48747] IIIª q. 43 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1631 dicendum quod hoc quod dicitur, non poterat ibi ullam virtutem | |
| 1632 facere, non est referendum ad potentiam absolutam, sed ad id quod | |
| 1633 potest fieri congruenter, non enim congruum erat ut inter | |
| 1634 incredulos operaretur miracula. Unde subditur, <i>et mirabatur | |
| 1635 propter incredulitatem eorum</i>. Secundum quem modum dicitur Gen. | |
| 1636 XVIII, <i>non celare potero Abraham quae gesturus sum</i>; et XIX, | |
| 1637 <i>non potero facere quidquam donec ingrediaris illuc</i>.</p> | |
| 1638 <p title="III q. 43 a. 2 ad 2"><a name="48748"><span class= | |
| 1639 "ref">[48748] IIIª q. 43 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1640 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super illud Matth. XIV, | |
| 1641 <i>acceptis quinque panibus et duobus piscibus aspiciens in caelum | |
| 1642 benedixit et fregit, oportebat, inquit, credi de Christo quoniam a | |
| 1643 patre est, et quoniam ei aequalis est. Et ideo, ut utrumque | |
| 1644 ostendat, nunc quidem cum potestate, nunc autem orans miracula | |
| 1645 facit. Et in minoribus quidem respicit in caelum, puta in | |
| 1646 multiplicatione panum, in maioribus autem, quae sunt solius Dei, | |
| 1647 cum potestate agit, puta quando peccata dimisit, mortuos | |
| 1648 suscitavit</i>. Quod autem dicitur Ioan. XI, quod in suscitatione | |
| 1649 Lazari oculos sursum levavit, non propter necessitatem suffragii, | |
| 1650 sed propter exemplum hoc fecit. Unde dicit, <i>propter populum qui | |
| 1651 circumstat dixi, ut credant quia tu me misisti</i>.</p> | |
| 1652 <p title="III q. 43 a. 2 ad 3"><a name="48749"><span class= | |
| 1653 "ref">[48749] IIIª q. 43 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1654 dicendum quod Christus alio modo expellebat Daemones quam virtute | |
| 1655 Daemonum expellantur. Nam virtute superiorum Daemonum ita Daemones | |
| 1656 a corporibus expelluntur quod tamen remanet dominium eorum quantum | |
| 1657 ad animam, non enim contra regnum suum Diabolus agit. Sed Christus | |
| 1658 Daemones expellebat non solum a corpore, sed multo magis ab anima. | |
| 1659 Et ideo dominus blasphemiam Iudaeorum dicentium eum in virtute | |
| 1660 Daemonum Daemonia eiicere, reprobavit, primo quidem, per hoc quod | |
| 1661 Satanas contra seipsum non dividitur. Secundo, exemplo aliorum, qui | |
| 1662 Daemonia eiiciebant per spiritum Dei. Tertio, quia Daemonium | |
| 1663 expellere non posset nisi ipsum vicisset virtute divina. Quarto, | |
| 1664 quia nulla convenientia in operibus nec in effectu erat sibi et | |
| 1665 Satanae, cum Satanas dispergere cuperet quos Christus | |
| 1666 colligebat.</p> | |
| 1667 <br /> | |
| 1668 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1669 <p title="III q. 43 a. 3 arg. 1"><a name="48750"><span class= | |
| 1670 "ref">[48750] IIIª q. 43 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1671 proceditur. Videtur quod Christus non incoeperit miracula facere in | |
| 1672 nuptiis, mutando aquam in vinum. Legitur enim in libro de infantia | |
| 1673 salvatoris, quod Christus in sua pueritia multa miracula fecit. Sed | |
| 1674 miraculum de conversione aquae in vinum fecit in nuptiis trigesimo | |
| 1675 vel trigesimoprimo anno suae aetatis. Ergo videtur quod non | |
| 1676 incoeperit tunc miracula facere.</p> | |
| 1677 <p title="III q. 43 a. 3 arg. 2"><a name="48751"><span class= | |
| 1678 "ref">[48751] IIIª q. 43 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1679 Christus faciebat miracula secundum virtutem divinam. Sed virtus | |
| 1680 divina fuit in eo a principio suae conceptionis, ex tunc enim fuit | |
| 1681 Deus et homo. Ergo videtur quod a principio miracula fecerit.</p> | |
| 1682 <p title="III q. 43 a. 3 arg. 3"><a name="48752"><span class= | |
| 1683 "ref">[48752] IIIª q. 43 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1684 Christus post Baptismum et tentationem coepit discipulos | |
| 1685 congregare, ut legitur Matth. IV et Ioan. I. Sed discipuli | |
| 1686 praecipue congregati sunt ad ipsum propter miracula, sicut dicitur | |
| 1687 Luc. V, quod Petrum vocavit obstupescentem propter miraculum quod | |
| 1688 fecerat in captura piscium. Ergo videtur quod ante miraculum quod | |
| 1689 fecit in nuptiis, fecerit alia miracula.</p> | |
| 1690 <p title="III q. 43 a. 3 s. c."><a name="48753"><span class= | |
| 1691 "ref">[48753] IIIª q. 43 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1692 quod dicitur Ioan. II, <i>hoc fecit initium signorum Iesus in Cana | |
| 1693 Galilaeae</i>.</p> | |
| 1694 <p title="III q. 43 a. 3 co."><a name="48754"><span class= | |
| 1695 "ref">[48754] IIIª q. 43 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1696 dicendum quod miracula facta sunt a Christo propter confirmationem | |
| 1697 eius doctrinae, et ad ostendendum virtutem divinam in ipso. Et | |
| 1698 ideo, quantum ad primum, non debuit ante miracula facere quam | |
| 1699 docere inciperet. Non autem debuit incipere docere ante perfectam | |
| 1700 aetatem, ut supra habitum est, cum de Baptismo eius ageretur. | |
| 1701 Quantum autem ad secundum, sic debuit per miracula divinitatem | |
| 1702 ostendere ut crederetur veritas humanitatis ipsius. Et ideo, sicut | |
| 1703 dicit Chrysostomus, super Ioan., <i>decenter non incoepit signa | |
| 1704 facere ex prima aetate, existimassent enim phantasiam esse | |
| 1705 incarnationem, et ante opportunum tempus cruci eum | |
| 1706 tradidissent</i>.</p> | |
| 1707 <p title="III q. 43 a. 3 ad 1"><a name="48755"><span class= | |
| 1708 "ref">[48755] IIIª q. 43 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1709 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Ioan., ex verbo | |
| 1710 Ioannis Baptistae dicentis, <i>ut manifestetur in Israel, propterea | |
| 1711 veni ego in aqua baptizans, manifestum est quod illa signa quae | |
| 1712 quidam dicunt in pueritia a Christo facta, mendacia et fictiones | |
| 1713 sunt. Si enim a prima aetate miracula fecisset Christus, nequaquam | |
| 1714 neque Ioannes eum ignorasset, neque reliqua multitudo indiguisset | |
| 1715 magistro ad manifestandum eum</i>.</p> | |
| 1716 <p title="III q. 43 a. 3 ad 2"><a name="48756"><span class= | |
| 1717 "ref">[48756] IIIª q. 43 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1718 dicendum quod divina virtus operabatur in Christo secundum quod | |
| 1719 erat necessarium ad salutem humanam, propter quam carnem | |
| 1720 assumpserat. Et ideo sic miracula fecit virtute divina ut fidei de | |
| 1721 veritate carnis eius praeiudicium non fieret.</p> | |
| 1722 <p title="III q. 43 a. 3 ad 3"><a name="48757"><span class= | |
| 1723 "ref">[48757] IIIª q. 43 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1724 dicendum quod hoc ipsum ad laudem discipulorum pertinet, quod | |
| 1725 Christum secuti sunt cum nulla eum miracula facere vidissent, sicut | |
| 1726 Gregorius dicit, in quadam homilia. Et, ut Chrysostomus dicit, | |
| 1727 <i>maxime tunc signa necessarium erat facere, quando discipuli iam | |
| 1728 congregati erant et devoti, et attendentes his quae fiebant. Unde | |
| 1729 subditur, et crediderunt in eum discipuli eius</i>, non quia tunc | |
| 1730 primum crediderunt; sed quia tunc diligentius et perfectius | |
| 1731 crediderunt. Vel discipulos vocat eos qui futuri erant discipuli, | |
| 1732 sicut exponit Augustinus, in libro de consensu Evangelistarum.</p> | |
| 1733 <br /> | |
| 1734 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1735 <p title="III q. 43 a. 4 arg. 1"><a name="48758"><span class= | |
| 1736 "ref">[48758] IIIª q. 43 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1737 proceditur. Videtur quod miracula quae Christus fecit, non fuerunt | |
| 1738 sufficientia ad ostendendam divinitatem ipsius. Esse enim Deum et | |
| 1739 hominem proprium est Christo. Sed miracula quae Christus fecit, | |
| 1740 etiam ab aliis sunt facta. Ergo videtur quod non fuerint | |
| 1741 sufficientia ad ostendendam divinitatem ipsius.</p> | |
| 1742 <p title="III q. 43 a. 4 arg. 2"><a name="48759"><span class= | |
| 1743 "ref">[48759] IIIª q. 43 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1744 virtute divinitatis nihil est maius. Sed aliqui fecerunt maiora | |
| 1745 miracula quam Christus, dicitur enim Ioan. XIV, <i>qui credit in | |
| 1746 me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et maiora horum | |
| 1747 faciet</i>. Ergo videtur quod miracula quae Christus fecit, non | |
| 1748 fuerint sufficientia ad ostendendum divinitatem ipsius.</p> | |
| 1749 <p title="III q. 43 a. 4 arg. 3"><a name="48760"><span class= | |
| 1750 "ref">[48760] IIIª q. 43 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, ex | |
| 1751 particulari non sufficienter ostenditur universale. Sed quodlibet | |
| 1752 miraculorum Christi fuit quoddam particulare opus. Ergo ex nullo | |
| 1753 eorum potuit manifestari sufficienter divinitas Christi, ad quam | |
| 1754 pertinet universalem virtutem habere de omnibus.</p> | |
| 1755 <p title="III q. 43 a. 4 s. c."><a name="48761"><span class= | |
| 1756 "ref">[48761] IIIª q. 43 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1757 quod dominus dicit, Ioan. V, <i>opera quae dedit mihi pater ut | |
| 1758 faciam, ipsa testimonium perhibent de me</i>.</p> | |
| 1759 <p title="III q. 43 a. 4 co."><a name="48762"><span class= | |
| 1760 "ref">[48762] IIIª q. 43 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1761 dicendum quod miracula quae Christus fecit, sufficientia erant ad | |
| 1762 manifestandum divinitatem ipsius, secundum tria. Primo quidem, | |
| 1763 secundum ipsam speciem operum, quae transcendebant omnem potestatem | |
| 1764 creatae virtutis, et ideo non poterant fieri nisi virtute divina. | |
| 1765 Et propter hoc caecus illuminatus dicebat, Ioan. IX <i>a saeculo | |
| 1766 non est auditum quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic | |
| 1767 a Deo, non posset facere quidquam</i>. Secundo, propter modum | |
| 1768 miracula faciendi, quia scilicet quasi propria potestate miracula | |
| 1769 faciebat, non autem orando, sicut alii. Unde dicitur Luc. VI, quod | |
| 1770 <i>virtus de illo exibat et sanabat omnes</i>. Per quod ostenditur, | |
| 1771 sicut Cyrillus dicit, quod <i>non accipiebat alienam virtutem, sed, | |
| 1772 cum esset naturaliter Deus, propriam virtutem super infirmos | |
| 1773 ostendebat. Et propter hoc etiam innumerabilia miracula | |
| 1774 faciebat</i>. Unde super illud Matth. VIII, <i>eiiciebat spiritus | |
| 1775 verbo, et omnes male habentes curavit</i>, dicit Chrysostomus, | |
| 1776 <i>intende quantam multitudinem curatam transcurrunt Evangelistae, | |
| 1777 non unumquemque curatum enarrantes, sed uno verbo pelagus | |
| 1778 ineffabile miraculorum inducentes</i>. Et ex hoc ostendebatur quod | |
| 1779 haberet virtutem coaequalem Deo patri, secundum illud Ioan. V, | |
| 1780 <i>quaecumque pater facit, haec et filius similiter facit</i>; et | |
| 1781 ibidem, <i>sicut pater suscitat mortuos et vivificat, sic et filius | |
| 1782 quos vult vivificat</i>. Tertio, ex ipsa doctrina qua se Deum | |
| 1783 dicebat, quae nisi vera esset, non confirmaretur miraculis divina | |
| 1784 virtute factis. Et ideo dicitur Marci I, <i>quaenam doctrina haec | |
| 1785 nova? Quia in potestate spiritibus immundis imperat, et obediunt | |
| 1786 ei?</i></p> | |
| 1787 <p title="III q. 43 a. 4 ad 1"><a name="48763"><span class= | |
| 1788 "ref">[48763] IIIª q. 43 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1789 dicendum quod haec erat obiectio gentilium. Unde Augustinus dicit, | |
| 1790 in epistola ad Volusianum, <i>nulla, inquiunt, competentibus signis | |
| 1791 tantae maiestatis indicia claruerunt. Quia larvalis illa | |
| 1792 purgatio</i>, qua scilicet Daemones effugabat, <i>debilium cura, | |
| 1793 reddita vita defunctis, si et alia considerentur, Deo parva | |
| 1794 sunt</i>. Et ad hoc respondet Augustinus, <i>fatemur et nos talia | |
| 1795 quidem fecisse prophetas. Sed et ipse Moyses et ceteri prophetae | |
| 1796 dominum Iesum prophetaverunt, et ei gloriam magnam dederunt. Qui | |
| 1797 propterea talia et ipse facere voluit, ne esset absurdum, quod per | |
| 1798 illos fecerat, si ipse non faceret. Sed tamen et aliquid proprium | |
| 1799 facere debuit, nasci de virgine, resurgere a mortuis, in caelum | |
| 1800 ascendere. Hoc Deo qui parum putat, quid plus expectet ignoro. Num, | |
| 1801 homine assumpto, alium mundum facere debuit, ut eum esse crederemus | |
| 1802 per quem factus est mundus? Sed nec maior mundus, nec isti aequalis | |
| 1803 in hoc fieri posset, si autem minorem faceret infra istum, | |
| 1804 similiter hoc quoque parum putaretur</i>. Quae tamen alii fecerunt, | |
| 1805 Christus excellentius fecit. Unde super Ioan. XV, <i>si opera non | |
| 1806 fecissem in eis quae nemo alius fecit</i>, etc., dicit Augustinus, | |
| 1807 <i>nulla in operibus Christi videntur esse maiora quam suscitatio | |
| 1808 mortuorum, quod scimus etiam antiquos fecisse prophetas. Fecit | |
| 1809 tamen aliqua Christus quae nemo alius fecit. Sed respondetur nobis | |
| 1810 et alios fecisse quae nec ipse, nec alius fecit. Sed quod tam multa | |
| 1811 vitia et malas valetudines vexationesque mortalium tanta potestate | |
| 1812 sanaret, nullus omnino legitur antiquorum fecisse. Ut enim taceatur | |
| 1813 quod iubendo, sicut occurrebant, salvos singulos fecit, Marcus | |
| 1814 dicit, quocumque introibat in vicos aut in villas aut in civitates, | |
| 1815 in plateis ponebant infirmos, et deprecabantur eum ut vel fimbriam | |
| 1816 vestimenti eius tangerent, et quotquot tangebant eum, salvi | |
| 1817 fiebant. Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim intelligendum est | |
| 1818 quod ait, in eis, non inter eos, aut coram eis, sed prorsus in eis, | |
| 1819 quia sanavit eos. Nec tamen alius fecit, quicumque in eis talia | |
| 1820 opera fecit, quoniam quisquis alius homo aliquid eorum fecit, ipso | |
| 1821 faciente fecit; haec autem ipse, non illis facientibus, | |
| 1822 fecit</i>.</p> | |
| 1823 <p title="III q. 43 a. 4 ad 2"><a name="48764"><span class= | |
| 1824 "ref">[48764] IIIª q. 43 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1825 dicendum quod Augustinus, exponens illud verbum Ioannis, inquirit, | |
| 1826 quae sunt ista opera maiora, quae credentes in eum erant facturi? | |
| 1827 <i>An forte quod aegros, ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra | |
| 1828 sanabat? Maius est enim quod sanet umbra, quam fimbria. Veruntamen, | |
| 1829 quando ista Christus dicebat, verborum suorum facta et opera | |
| 1830 commendabat. Cum enim dixit, pater in me manens ipse facit opera, | |
| 1831 quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Et eorundem | |
| 1832 verborum fructus erat fides illorum. Veruntamen, evangelizantibus | |
| 1833 discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam | |
| 1834 crediderunt. Nonne ab ore ipsius dives ille tristis abscessit, et | |
| 1835 tamen postea, quod ab illo auditum non fecit unus, fecerunt multi | |
| 1836 cum per discipulos loqueretur? Ecce, maiora fecit praedicatus a | |
| 1837 credentibus, quam locutus audientibus. Verum hoc adhuc movet, quod | |
| 1838 haec maiora per apostolos fecit, non autem ipsos tantum significans | |
| 1839 ait, qui credit in me. Audi ergo, qui credit in me, opera quae ego | |
| 1840 facio, et ipse faciet. Prius ego facio, deinde et ipse faciet, quia | |
| 1841 facio ut faciat. Quae opera, nisi ut ex impio iustus fiat? Quod | |
| 1842 utique in illo, sed non sine illo Christus operatur. Prorsus maius | |
| 1843 hoc esse dixerim quam creare caelum et terram, caelum enim et terra | |
| 1844 transibunt, praedestinatorum autem salus et iustificatio | |
| 1845 permanebit. Sed in caelis Angeli opera sunt Christi. Nunquid his | |
| 1846 operibus maiora facit qui cooperatur Christo ad suam | |
| 1847 iustificationem? Iudicet qui potest utrum maius sit iustos creare, | |
| 1848 quam impios iustificare. Certe, si aequalis est utrumque potentiae, | |
| 1849 hoc maioris est misericordiae. Sed omnia opera Christi intelligere | |
| 1850 ubi ait, maiora horum faciet, nulla nos necessitas cogit. Horum | |
| 1851 enim forsitan dixit quae illa hora faciebat. Tunc autem verba fidei | |
| 1852 faciebat, et utique minus est verba praedicare iustitiae, quod | |
| 1853 fecit praeter nos, quam impium iustificare, quod ita facit in nobis | |
| 1854 ut faciamus et nos</i>.</p> | |
| 1855 <p title="III q. 43 a. 4 ad 3"><a name="48765"><span class= | |
| 1856 "ref">[48765] IIIª q. 43 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1857 dicendum quod, quando aliquod particulare opus proprium est | |
| 1858 alicuius agentis, tunc per illud particulare opus probatur tota | |
| 1859 virtus agentis, sicut, cum ratiocinari sit proprium hominis, | |
| 1860 ostenditur aliquis esse homo ex hoc ipso quod ratiocinatur circa | |
| 1861 quodcumque particulare propositum. Et similiter cum propria virtute | |
| 1862 miracula facere sit solius Dei, sufficienter ostensum est Christum | |
| 1863 esse Deum ex quocumque miraculo quod propria virtute fecit.</p> | |
| 1864 <br /> | |
| 1865 <div class="D">Quaestio 44</div> | |
| 1866 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1867 <p title="III q. 44 pr."><a name="48766"><span class="ref">[48766] | |
| 1868 IIIª q. 44 pr.</span></a> Deinde considerandum est de singulis | |
| 1869 miraculorum speciebus. Et primo, de miraculis quae fecit circa | |
| 1870 spirituales substantias. Secundo, de miraculis quae fecit circa | |
| 1871 caelestia corpora. Tertio, de miraculis quae fecit circa homines. | |
| 1872 Quarto, de miraculis quae fecit circa creaturas irrationales.</p> | |
| 1873 <br /> | |
| 1874 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1875 <p title="III q. 44 a. 1 arg. 1"><a name="48767"><span class= | |
| 1876 "ref">[48767] IIIª q. 44 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1877 proceditur. Videtur quod miracula quae Christus fecit circa | |
| 1878 spirituales substantias, non fuerint convenientia. Inter | |
| 1879 spirituales enim substantias, sancti Angeli praepollent Daemonibus, | |
| 1880 quia, ut Augustinus dicit, in III de Trin., <i>spiritus vitae | |
| 1881 rationalis desertor atque peccator regitur per spiritum vitae | |
| 1882 rationalem pium et iustum</i>. Sed Christus non legitur aliqua | |
| 1883 miracula fecisse circa Angelos bonos. Ergo neque etiam circa | |
| 1884 Daemones aliqua miracula facere debuit.</p> | |
| 1885 <p title="III q. 44 a. 1 arg. 2"><a name="48768"><span class= | |
| 1886 "ref">[48768] IIIª q. 44 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1887 miracula Christi ordinabantur ad manifestandum divinitatem ipsius. | |
| 1888 Sed divinitas Christi non erat Daemonibus manifestanda, quia per | |
| 1889 hoc impeditum fuisset mysterium passionis eius, secundum illud I | |
| 1890 Cor. II, <i>si cognovissent, nunquam dominum gloriae | |
| 1891 crucifixissent</i>. Ergo non debuit circa Daemones aliqua miracula | |
| 1892 fecisse.</p> | |
| 1893 <p title="III q. 44 a. 1 arg. 3"><a name="48769"><span class= | |
| 1894 "ref">[48769] IIIª q. 44 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1895 miracula Christi ad gloriam Dei ordinabantur, unde dicitur Matth. | |
| 1896 IX, quod videntes turbae paralyticum sanatum a Christo, timuerunt | |
| 1897 et glorificaverunt Deum, qui dedit potestatem talem hominibus. Sed | |
| 1898 ad Daemones non pertinet glorificare Deum, quia <i>non est speciosa | |
| 1899 laus in ore peccatoris</i>, ut dicitur Eccli. XV. Unde et, sicut | |
| 1900 dicitur Marci I et Luc. IV, <i>non sinebat Daemonia loqui</i> ea | |
| 1901 quae ad gloriam ipsius pertinebant. Ergo videtur non fuisse | |
| 1902 conveniens quod circa Daemones aliqua miracula faceret.</p> | |
| 1903 <p title="III q. 44 a. 1 arg. 4"><a name="48770"><span class= | |
| 1904 "ref">[48770] IIIª q. 44 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1905 miracula a Christo facta ad salutem hominum ordinantur. Sed quaedam | |
| 1906 Daemonia ab hominibus eiecta fuerunt cum hominum detrimento. | |
| 1907 Quandoque quidem corporali, sicut dicitur Marci IX, quod Daemon, ad | |
| 1908 praeceptum Christi, <i>exclamans et multum discerpens hominem exiit | |
| 1909 ab homine, et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent, quia | |
| 1910 mortuus est</i>. Quandoque etiam cum damno rerum, sicut quando | |
| 1911 Daemones, ad eorum preces, misit in porcos, quos praecipitaverunt | |
| 1912 in mare; unde cives illius regionis <i>rogaverunt eum ut transiret | |
| 1913 a finibus eorum</i>, sicut legitur Matth. VIII. Ergo videtur | |
| 1914 inconvenienter fecisse huiusmodi miracula.</p> | |
| 1915 <p title="III q. 44 a. 1 s. c."><a name="48771"><span class= | |
| 1916 "ref">[48771] IIIª q. 44 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1917 quod Zach. XIII hoc praenuntiatum fuerat, ubi dicitur, <i>spiritum | |
| 1918 immundum auferam de terra</i>.</p> | |
| 1919 <p title="III q. 44 a. 1 co."><a name="48772"><span class= | |
| 1920 "ref">[48772] IIIª q. 44 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1921 dicendum quod miracula quae Christus fecit, argumenta quaedam | |
| 1922 fuerunt fidei quam ipse docebat. Futurum autem erat ut per virtutem | |
| 1923 divinitatis eius excluderet Daemonum potestatem ab hominibus | |
| 1924 credituris in eum, secundum illud Ioan. XII, <i>nunc princeps huius | |
| 1925 mundi eiicietur foras</i>. Et ideo conveniens fuit ut, inter alia | |
| 1926 miracula, etiam obsessos a Daemonibus liberaret.</p> | |
| 1927 <p title="III q. 44 a. 1 ad 1"><a name="48773"><span class= | |
| 1928 "ref">[48773] IIIª q. 44 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1929 dicendum quod homines, sicut per Christum erant a potestate | |
| 1930 Daemonum liberandi, ita per eum erant Angelis consociandi, secundum | |
| 1931 illud Coloss. I, <i>pacificans per sanguinem crucis eius quae in | |
| 1932 caelis et quae in terris sunt</i>. Et ideo circa Angelos alia | |
| 1933 miracula hominibus demonstrare non conveniebat, nisi ut Angeli | |
| 1934 hominibus apparerent, quod quidem factum est in nativitate ipsius, | |
| 1935 et in resurrectione et in ascensione.</p> | |
| 1936 <p title="III q. 44 a. 1 ad 2"><a name="48774"><span class= | |
| 1937 "ref">[48774] IIIª q. 44 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1938 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, IX de Civit. Dei, | |
| 1939 <i>Christus tantum innotuit Daemonibus quantum voluit, tantum autem | |
| 1940 voluit quantum oportuit. Sed innotuit eis, non sicut Angelis | |
| 1941 sanctis, per id quod est vita aeterna, sed per quaedam temporalia | |
| 1942 suae virtutis effecta</i>. Et primo quidem, videntes Christum | |
| 1943 esurire post ieiunium, aestimaverunt eum non esse filium Dei. Unde, | |
| 1944 super illud Luc. IV, <i>si filius Dei es</i> etc., dicit Ambrosius, | |
| 1945 <i>quid sibi vult talis sermonis exorsus, nisi quia cognoverat Dei | |
| 1946 filium esse venturum, sed venisse per infirmitatem corporis non | |
| 1947 putavit?</i> Sed postmodum, visis miraculis, ex quadam suspicatione | |
| 1948 coniecturavit eum esse filium Dei. Unde super illud Marci I, | |
| 1949 <i>scio quia sis sanctus Dei</i>, dicit Chrysostomus quod <i>non | |
| 1950 certam aut firmam adventus Dei habebat notitiam</i>. Sciebat tamen | |
| 1951 ipsum esse Christum in lege promissum, unde dicitur Luc. IV, | |
| 1952 <i>quia sciebant ipsum esse Christum</i>. Quod autem ipsum | |
| 1953 confitebantur esse filium Dei, magis erat ex suspicione quam ex | |
| 1954 certitudine. Unde Beda dicit, super Luc., <i>Daemonia filium Dei | |
| 1955 confitentur, et, sicut postea dicitur, sciebant eum esse Christum. | |
| 1956 Quia, cum ieiunio fatigatum eum Diabolus videret, verum hominem | |
| 1957 intellexit, sed, quia tentando non praevaluit utrum filius Dei | |
| 1958 esset, dubitabat. Nunc autem, per signorum potentiam, vel | |
| 1959 intellexit, vel potius suspicatus est esse filium Dei. Non ideo | |
| 1960 igitur Iudaeis eum crucifigere persuasit, quia Christum sive Dei | |
| 1961 filium non esse putavit, sed quia se morte illius non praevidit | |
| 1962 esse damnandum. De hoc enim mysterio a saeculis abscondito dicit | |
| 1963 apostolus quod nemo principum huius saeculi cognovit, si enim | |
| 1964 cognovissent, nunquam dominum gloriae crucifixissent</i>.</p> | |
| 1965 <p title="III q. 44 a. 1 ad 3"><a name="48775"><span class= | |
| 1966 "ref">[48775] IIIª q. 44 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1967 dicendum quod miracula in expulsione Daemonum non fecit Christus | |
| 1968 propter utilitatem Daemonum, sed propter utilitatem hominum, ut | |
| 1969 ipsi eum glorificarent. Et ideo prohibuit eos loqui ea quae ad | |
| 1970 laudem ipsius pertinebant, primo quidem, propter exemplum. Quia, ut | |
| 1971 dicit Athanasius, <i>compescebat eius sermonem, quamvis vera | |
| 1972 fateretur, ut nos assuefaciat ne curemus de talibus, etiam si vera | |
| 1973 loqui videantur. Nefas est enim ut, cum adsit nobis Scriptura | |
| 1974 divina, instruamur a Diabolo</i>, est enim hoc periculosum, quia | |
| 1975 veritati frequenter Daemones immiscent mendacia. Vel, sicut | |
| 1976 Chrysostomus dicit, <i>non oportebat eos subripere officii | |
| 1977 apostolici gloriam. Nec decebat Christi mysterium lingua fetida | |
| 1978 publicari, quia non est speciosa laus in ore peccatoris</i>. Tertio | |
| 1979 quia, ut Beda dicit, quia <i>nolebat ex hoc invidiam accendere | |
| 1980 Iudaeorum. Unde etiam ipsi apostoli iubentur reticere de ipso, ne, | |
| 1981 divina maiestate praedicata, passionis dispensatio | |
| 1982 differatur</i>.</p> | |
| 1983 <p title="III q. 44 a. 1 ad 4"><a name="48776"><span class= | |
| 1984 "ref">[48776] IIIª q. 44 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1985 dicendum quod Christus specialiter venerat docere et miracula | |
| 1986 facere propter utilitatem hominum, principaliter quantum ad animae | |
| 1987 salutem. Et ideo permisit Daemones quos eiiciebat hominibus aliquod | |
| 1988 nocumentum inferre, vel in corpore vel in rebus, propter animae | |
| 1989 humanae salutem, ad hominum scilicet instructionem. Unde | |
| 1990 Chrysostomus dicit, super Matth., quod <i>Christus permisit | |
| 1991 Daemonibus in porcos ire, non quasi a Daemonibus persuasus, sed | |
| 1992 primo quidem, ut instruat magnitudinem nocumenti Daemonum qui | |
| 1993 hominibus insidiantur; secundo, ut omnes discerent quoniam neque | |
| 1994 adversus porcos audent aliquid facere, nisi ipse concesserit; | |
| 1995 tertio, ut ostenderet quod graviora in illos homines operati essent | |
| 1996 quam in illos porcos, nisi essent divina providentia adiuti</i>. Et | |
| 1997 propter easdem etiam causas permisit eum qui a Daemonibus | |
| 1998 liberabatur, ad horam gravius affligi, a qua tamen afflictione eum | |
| 1999 continuo liberavit. Per hoc etiam ostenditur, ut Beda dicit, quod | |
| 2000 <i>saepe, dum converti ad Deum post peccata conamur, maioribus | |
| 2001 novisque antiqui hostis pulsamur insidiis. Quod facit vel ut odium | |
| 2002 virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet iniuriam</i>. | |
| 2003 Factus est etiam homo sanatus velut mortuus, ut Hieronymus dicit, | |
| 2004 <i>quia sanatis dicitur, mortui estis, et vita vestra abscondita | |
| 2005 est cum Christo in Deo</i>.</p> | |
| 2006 <br /> | |
| 2007 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2008 <p title="III q. 44 a. 2 arg. 1"><a name="48777"><span class= | |
| 2009 "ref">[48777] IIIª q. 44 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2010 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter fuerint a Christo facta | |
| 2011 miracula circa caelestia corpora. Ut enim Dionysius dicit, IV cap. | |
| 2012 de Div. Nom., <i>divinae providentiae non est naturam corrumpere, | |
| 2013 sed salvare</i>. Corpora autem caelestia secundum suam naturam sunt | |
| 2014 incorruptibilia et inalterabilia, ut probatur in I de caelo. Ergo | |
| 2015 non fuit conveniens ut per Christum fieret aliqua mutatio circa | |
| 2016 ordinem caelestium corporum.</p> | |
| 2017 <p title="III q. 44 a. 2 arg. 2"><a name="48778"><span class= | |
| 2018 "ref">[48778] IIIª q. 44 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2019 secundum motum caelestium corporum temporum cursus designatur, | |
| 2020 secundum illud Gen. I, <i>fiant luminaria in firmamento caeli, et | |
| 2021 sint in signa et tempora et dies et annos</i>. Sic ergo, mutato | |
| 2022 cursu caelestium corporum, mutatur temporum distinctio et ordo. Sed | |
| 2023 non legitur hoc esse perceptum ab astrologis, <i>qui contemplantur | |
| 2024 sidera et computant menses</i>, ut dicitur Isaiae XLVII. Ergo | |
| 2025 videtur quod per Christum non fuerit aliqua mutatio facta circa | |
| 2026 cursum caelestium corporum.</p> | |
| 2027 <p title="III q. 44 a. 2 arg. 3"><a name="48779"><span class= | |
| 2028 "ref">[48779] IIIª q. 44 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2029 magis competebat Christo facere miracula vivens et docens quam | |
| 2030 moriens, tum quia, ut dicitur II ad Cor. ult., <i>crucifixus est ex | |
| 2031 infirmitate, sed vivit ex virtute Dei</i>, secundum quam miracula | |
| 2032 faciebat; tum etiam quia eius miracula confirmativa erant doctrinae | |
| 2033 ipsius. Sed in vita sua non legitur Christus aliquod miraculum | |
| 2034 circa caelestia corpora fecisse, quinimmo Pharisaeis petentibus ab | |
| 2035 eo signum de caelo, dare renuit, ut habetur Matth. XII et XVI. Ergo | |
| 2036 videtur quod nec in morte circa caelestia corpora aliquod miraculum | |
| 2037 facere debuit.</p> | |
| 2038 <p title="III q. 44 a. 2 s. c."><a name="48780"><span class= | |
| 2039 "ref">[48780] IIIª q. 44 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2040 quod dicitur Luc. XXIII, <i>tenebrae factae sunt in universa terra | |
| 2041 usque ad horam nonam, et obscuratus est sol</i>.</p> | |
| 2042 <p title="III q. 44 a. 2 co."><a name="48781"><span class= | |
| 2043 "ref">[48781] IIIª q. 44 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2044 dicendum quod, sicut supra dictum est, miracula Christi talia esse | |
| 2045 debebant ut sufficienter eum Deum esse ostenderent. Hoc autem non | |
| 2046 ita evidenter ostenditur per transmutationes corporum inferiorum, | |
| 2047 quae etiam ab aliis causis moveri possunt, sicut per | |
| 2048 transmutationem cursus caelestium corporum, quae a solo Deo sunt | |
| 2049 immobiliter ordinata. Et hoc est quod Dionysius dicit, in epistola | |
| 2050 ad Polycarpum, <i>cognoscere oportet non aliter aliquando posse | |
| 2051 aliquid perverti caelestis ordinationis et motus, nisi causam | |
| 2052 haberet ad hoc moventem qui facit omnia et mutat secundum suum | |
| 2053 sermonem</i>. Et ideo conveniens fuit ut Christus miracula faceret | |
| 2054 etiam circa caelestia corpora.</p> | |
| 2055 <p title="III q. 44 a. 2 ad 1"><a name="48782"><span class= | |
| 2056 "ref">[48782] IIIª q. 44 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2057 dicendum quod, sicut corporibus inferioribus naturale est moveri a | |
| 2058 caelestibus corporibus, quae sunt superiora secundum naturae | |
| 2059 ordinem; ita etiam naturale est cuilibet creaturae ut transmutetur | |
| 2060 a Deo secundum eius voluntatem. Unde Augustinus dicit, XXVI contra | |
| 2061 Faustum, et habetur in Glossa Rom. XI, super illud, <i>contra | |
| 2062 naturam insertus es etc., Deus, creator et conditor omnium | |
| 2063 naturarum, nihil contra naturam facit, quia id est cuique rei | |
| 2064 natura, quod facit</i>. Et ita non corrumpitur natura caelestium | |
| 2065 corporum cum eorum cursus immutatur a Deo, corrumperetur autem si | |
| 2066 ab aliqua alia causa immutaretur.</p> | |
| 2067 <p title="III q. 44 a. 2 ad 2"><a name="48783"><span class= | |
| 2068 "ref">[48783] IIIª q. 44 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2069 dicendum quod per miraculum a Christo factum non est perversus ordo | |
| 2070 temporum. Nam secundum quosdam, illae tenebrae, vel solis | |
| 2071 obscuratio, quae in passione Christi accidit, fuit propter hoc quod | |
| 2072 sol suos radios retraxit, nulla immutatione facta circa motum | |
| 2073 caelestium corporum, secundum quem tempora mensurantur. Unde | |
| 2074 Hieronymus dicit, super Matth., <i>videtur luminare maius | |
| 2075 retraxisse radios suos, ne aut pendentem videret dominum, aut impii | |
| 2076 blasphemantes sua luce fruerentur</i>. Talis autem retractio | |
| 2077 radiorum non est sic intelligenda quasi sol in sua potestate habeat | |
| 2078 radios emittere vel retrahere, non enim ex electione, sed ex natura | |
| 2079 radios emittit, ut dicit Dionysius, IV cap. de Div. Nom. Sed sol | |
| 2080 dicitur retrahere radios, inquantum divina virtute factum est ut | |
| 2081 solis radii ad terram non pervenirent. Origenes autem dicit hoc | |
| 2082 accidisse per interpositionem nubium. Unde, super Matth., dicit, | |
| 2083 <i>consequens est intelligere quasdam tenebrosissimas nubes multas | |
| 2084 et magnas concurrisse super Ierusalem et terram Iudaeae; et ideo | |
| 2085 factae sunt tenebrae profundae a sexta hora usque ad nonam. | |
| 2086 Arbitror ergo, sicut et cetera signa quae facta sunt in passione, | |
| 2087 scilicet quod velum est scissum, quod terra tremuit, etc., in | |
| 2088 Ierusalem tantummodo facta sunt, ita et hoc, aut si latius voluerit | |
| 2089 quis extendere ad terram Iudaeae, propter hoc quod dicitur quod | |
| 2090 tenebrae factae sunt in universa terra; quod intelligitur de terra | |
| 2091 Iudaea, sicut in III libro regum dixit Abdias ad Eliam, vivit Deus | |
| 2092 tuus, si est gens aut regnum ubi non miserit dominus meus quaerere | |
| 2093 te, ostendens quod eum quaesiverunt in gentibus quae sunt circa | |
| 2094 Iudaeam</i>. Sed circa hoc magis est credendum Dionysio, qui | |
| 2095 oculata fide inspexit hoc accidisse per interpositionem lunae inter | |
| 2096 nos et solem. Dicit enim, in epistola ad Polycarpum, | |
| 2097 <i>inopinabiliter soli lunam incidentem videbamus</i>, in Aegypto | |
| 2098 scilicet existentes, ut ibidem dicitur. Et designat ibi quatuor | |
| 2099 miracula. Quorum primum est quod naturalis eclipsis solis per | |
| 2100 interpositionem lunae nunquam accidit nisi tempore coniunctionis | |
| 2101 solis et lunae. Tunc autem erat luna in oppositione ad solem, | |
| 2102 quintadecima existens, quia erat Pascha Iudaeorum. Unde dicit, | |
| 2103 <i>non enim erat conventus tempus</i>. Secundum miraculum est quod, | |
| 2104 cum circa horam sextam luna visa fuisset simul cum sole in medio | |
| 2105 caeli, in vesperis apparuit in suo loco, idest in oriente, opposita | |
| 2106 soli. Unde dicit, et rursus ipsam vidimus, scilicet lunam, a nona | |
| 2107 hora, scilicet in qua recessit a sole, cessantibus tenebris, | |
| 2108 <i>usque ad vesperam, supernaturaliter restitutam ad diametrum | |
| 2109 solis</i>, id est ut diametraliter esset soli opposita. Et sic | |
| 2110 patet quod non est turbatus consuetus temporum cursus, quia divina | |
| 2111 virtute factum est et quod ad solem supernaturaliter accederet | |
| 2112 praeter debitum tempus, et quod, a sole recedens, in locum proprium | |
| 2113 restitueretur tempore debito. Tertium miraculum est quod | |
| 2114 naturaliter eclipsis solis semper incipit ab Occidentali parte et | |
| 2115 pervenit usque ad Orientalem, et hoc ideo quia luna secundum | |
| 2116 proprium motum, quo movetur ab occidente in orientem, est velocior | |
| 2117 sole in suo proprio motu; et ideo luna, ab occidente veniens, | |
| 2118 attingit solem et pertransit ipsum ad orientem tendens. Sed tunc | |
| 2119 luna iam pertransiverat solem, et distabat ab eo per medietatem | |
| 2120 circuli, in oppositione existens. Unde oportuit quod reverteretur | |
| 2121 ad orientem versus solem, et attingeret ipsum primo ex parte | |
| 2122 Orientali, procedens versus occidentem. Et hoc est quod dicit, | |
| 2123 <i>eclipsim etiam ipsam ex oriente vidimus inchoatam et usque ad | |
| 2124 solarem terminum venientem</i>, quia totum solem eclipsavit, postea | |
| 2125 hinc regredientem. Quartum miraculum fuit quod in naturali eclipsi | |
| 2126 ex eadem parte incipit sol prius reapparere ex qua parte incipit | |
| 2127 prius obscurari, quia scilicet luna, se soli subiiciens, naturali | |
| 2128 suo motu solem pertransit versus orientem, et ita partem | |
| 2129 Occidentalem solis, quam primo occupat, primo etiam derelinquit. | |
| 2130 Sed tunc luna, miraculose ab oriente versus occidentem rediens, non | |
| 2131 pertransivit solem, ut esset eo Occidentalior, sed, postquam | |
| 2132 pervenit ad terminum solis, reversa est versus orientem, et ita | |
| 2133 partem solis quam ultimo occupavit, primo etiam dereliquit. Et sic | |
| 2134 ex parte Orientali inchoata fuit eclipsis, sed in parte Occidentali | |
| 2135 prius incoepit claritas apparere. Et hoc est quod dicit, et rursus | |
| 2136 vidimus non ex eodem, idest, non ex eadem parte solis, <i>et | |
| 2137 defectum et repurgationem, sed e contra secundum diametrum | |
| 2138 factam</i>. Quintum miraculum addit Chrysostomus, super Matth., | |
| 2139 dicens quod <i>tribus horis tunc tenebrae permanserunt, cum | |
| 2140 eclipsis solis in momento pertranseat, non enim habet moram, ut | |
| 2141 sciunt illi qui consideraverunt</i>. Unde datur intelligi quod luna | |
| 2142 quieverit sub sole. Nisi forte velimus dicere quod tempus | |
| 2143 tenebrarum computatur ab instanti quo incoepit sol obscurari, usque | |
| 2144 ad instans in quo sol totaliter fuit repurgatus. Sed, sicut | |
| 2145 Origenes dicit, super Matth., <i>adversus hoc filii saeculi huius | |
| 2146 dicunt, quomodo hoc factum tam mirabile nemo Graecorum aut | |
| 2147 barbarorum scripsit?</i> Et dicit quod <i>quidam nomine Phlegon in | |
| 2148 chronicis suis scripsit hoc in principatu Tiberii Caesaris factum, | |
| 2149 sed non significavit quod fuerit in luna plena</i>. Potuit ergo hoc | |
| 2150 contingere quia astrologi ubique terrarum tunc temporis existentes, | |
| 2151 non sollicitabantur de observanda eclipsi, quia tempus non erat, | |
| 2152 sed illam obscuritatem ex aliqua passione aeris putaverunt | |
| 2153 accidere. Sed in Aegypto, ubi raro nubes apparent propter aeris | |
| 2154 serenitatem, permotus est Dionysius, et socii eius, ut praedicta | |
| 2155 circa illam obscuritatem observarent.</p> | |
| 2156 <p title="III q. 44 a. 2 ad 3"><a name="48784"><span class= | |
| 2157 "ref">[48784] IIIª q. 44 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2158 dicendum quod tunc praecipue oportebat per miracula divinitatem | |
| 2159 Christi ostendere, quando in eo maxime apparebat infirmitas | |
| 2160 secundum humanam naturam. Et ideo in Christi nativitate stella nova | |
| 2161 in caelo apparuit. Unde maximus dicit, in sermone nativitatis, | |
| 2162 <i>si praesepe despicis, erige paulisper oculos, et novam in caelo | |
| 2163 stellam, protestantem mundo nativitatem dominicam, contuere</i>. In | |
| 2164 passione autem adhuc maior infirmitas circa humanitatem Christi | |
| 2165 apparuit. Et ideo oportuit ut maiora miracula ostenderentur circa | |
| 2166 principalia mundi luminaria. Et, sicut Chrysostomus dicit, super | |
| 2167 Matth., <i>hoc est signum quod petentibus promittebat dare, dicens, | |
| 2168 generatio prava et adultera signum quaerit, et signum non dabitur | |
| 2169 ei, nisi signum Ionae prophetae, crucem significans et | |
| 2170 resurrectionem. Etenim multo mirabilius est in eo qui crucifixus | |
| 2171 erat hoc fieri, quam ambulante eo super terram</i>.</p> | |
| 2172 <br /> | |
| 2173 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2174 <p title="III q. 44 a. 3 arg. 1"><a name="48785"><span class= | |
| 2175 "ref">[48785] IIIª q. 44 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2176 proceditur. Videtur quod inconvenienter circa homines Christus | |
| 2177 miracula fecit. In homine enim potior est anima quam corpus. Sed | |
| 2178 circa corpora multa miracula fecit Christus, circa animas vero | |
| 2179 nulla miracula legitur fecisse, nam neque aliquos incredulos ad | |
| 2180 fidem virtuose convertit, sed admonendo et exteriora miracula | |
| 2181 ostendendo; neque etiam aliquos fatuos legitur sapientes fecisse. | |
| 2182 Ergo videtur quod non convenienter sit circa homines miracula | |
| 2183 operatus.</p> | |
| 2184 <p title="III q. 44 a. 3 arg. 2"><a name="48786"><span class= | |
| 2185 "ref">[48786] IIIª q. 44 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2186 sicut supra dictum est, Christus faciebat miracula virtute divina, | |
| 2187 cuius proprium est subito operari, et perfecte, et absque | |
| 2188 adminiculo alicuius. Sed Christus non semper subito curavit homines | |
| 2189 quantum ad corpus, dicitur enim Marci VIII quod, <i>apprehensa manu | |
| 2190 caeci, eduxit eum extra vicum, et exspuens in oculos eius, | |
| 2191 impositis manibus suis, interrogavit eum si aliquid videret. Et | |
| 2192 aspiciens ait, video homines velut arbores ambulantes. Deinde | |
| 2193 iterum imposuit manus super oculos eius, et coepit videre, et | |
| 2194 restitutus est ita ut videret clare omnia</i>. Et sic patet quod | |
| 2195 non subito eum curavit, sed primo quidem imperfecte, et per sputum. | |
| 2196 Ergo videtur non convenienter circa homines miracula fecisse.</p> | |
| 2197 <p title="III q. 44 a. 3 arg. 3"><a name="48787"><span class= | |
| 2198 "ref">[48787] IIIª q. 44 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2199 quae se invicem non consequuntur, non oportet quod simul tollantur. | |
| 2200 Sed aegritudo corporalis non semper ex peccato causatur, ut patet | |
| 2201 per illud quod dominus dicit, Ioan. IX, <i>neque hic peccavit, | |
| 2202 neque parentes eius, ut caecus nasceretur</i>. Non ergo oportuit ut | |
| 2203 hominibus corporum curationem quaerentibus peccata dimitteret, | |
| 2204 sicut legitur fecisse circa paralyticum, Matth. IX, praesertim quia | |
| 2205 sanatio corporalis, cum sit minus quam remissio peccatorum, non | |
| 2206 videtur esse sufficiens argumentum quod possit peccata | |
| 2207 dimittere.</p> | |
| 2208 <p title="III q. 44 a. 3 arg. 4"><a name="48788"><span class= | |
| 2209 "ref">[48788] IIIª q. 44 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2210 miracula Christi facta sunt ad confirmationem doctrinae ipsius, et | |
| 2211 testimonium divinitatis eius, ut supra dictum est. Sed nullus debet | |
| 2212 impedire finem sui operis. Ergo videtur inconvenienter Christus | |
| 2213 quibusdam miraculose curatis praecepisse ut nemini dicerent, ut | |
| 2214 patet Matth. IX et Marci VIII, praesertim quia quibusdam aliis | |
| 2215 mandavit ut miracula circa se facta publicarent, sicut Marci V | |
| 2216 legitur quod dixit ei quem a Daemonibus liberaverat, <i>vade in | |
| 2217 domum tuam ad tuos, et nuntia eis quanta dominus tibi | |
| 2218 fecerit</i>.</p> | |
| 2219 <p title="III q. 44 a. 3 s. c."><a name="48789"><span class= | |
| 2220 "ref">[48789] IIIª q. 44 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2221 quod dicitur Marci VII, <i>bene omnia fecit, et surdos fecit | |
| 2222 audire, et mutos loqui</i>.</p> | |
| 2223 <p title="III q. 44 a. 3 co."><a name="48790"><span class= | |
| 2224 "ref">[48790] IIIª q. 44 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2225 dicendum quod ea quae sunt ad finem, debent fini esse | |
| 2226 proportionata. Christus autem ad hoc in mundum venerat et docebat, | |
| 2227 ut homines salvos faceret, secundum illud Ioan. III, <i>non enim | |
| 2228 misit Deus filium suum in mundum ut iudicet mundum, sed ut salvetur | |
| 2229 mundus per ipsum</i>. Et ideo conveniens fuit ut Christus, | |
| 2230 particulariter homines miraculose curando, ostenderet se esse | |
| 2231 universalem et spiritualem omnium salvatorem.</p> | |
| 2232 <p title="III q. 44 a. 3 ad 1"><a name="48791"><span class= | |
| 2233 "ref">[48791] IIIª q. 44 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2234 dicendum quod ea quae sunt ad finem, distinguuntur ab ipso fine. | |
| 2235 Miracula autem a Christo facta ordinabantur, sicut ad finem, ad | |
| 2236 rationalis partis salutem, quae consistit in sapientiae | |
| 2237 illustratione et hominum iustificatione. Quorum primum praesupponit | |
| 2238 secundum, quia, ut dicitur Sap. I, <i>in malevolam animam non | |
| 2239 intrabit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis</i>. | |
| 2240 Iustificare autem homines non conveniebat nisi eis volentibus, hoc | |
| 2241 enim esset et contra rationem iustitiae, quae rectitudinem | |
| 2242 voluntatis importat; et etiam contra rationem humanae naturae, quae | |
| 2243 libero arbitrio ad bonum ducenda est, non autem per coactionem. | |
| 2244 Christus ergo virtute divina interius hominem iustificavit, non | |
| 2245 tamen eis invitis. Nec hoc ad miracula pertinet, sed ad miraculorum | |
| 2246 finem. Similiter etiam virtute divina simplicibus discipulis | |
| 2247 sapientiam infudit, unde dicit eis, Luc. XXI <i>ego dabo vobis os | |
| 2248 et sapientiam cui non poterunt resistere et contradicere omnes | |
| 2249 adversarii vestri</i>. Quod quidem, quantum ad interiorem | |
| 2250 illuminationem, inter visibilia miracula non numeratur, sed solum | |
| 2251 quantum ad exteriorem actum, inquantum scilicet videbant homines | |
| 2252 eos qui fuerant illiterati et simplices, tam sapienter et | |
| 2253 constanter loqui. Unde dicitur Act. IV, <i>videntes Iudaei Petri | |
| 2254 constantiam et Ioannis, comperto quod homines essent sine litteris | |
| 2255 et idiotae, admirabantur</i>. Et tamen huiusmodi spirituales | |
| 2256 effectus, etsi a miraculis visibilibus distinguantur, sunt tamen | |
| 2257 quaedam testimonia doctrinae et virtutis Christi, secundum illud | |
| 2258 Heb. II, <i>contestante Deo signis et portentis et variis | |
| 2259 virtutibus, et spiritus sancti distributionibus</i>. Sed tamen | |
| 2260 circa animas hominum, maxime quantum ad immutandas inferiores | |
| 2261 vires, Christus aliqua miracula fecit. Unde Hieronymus, super illud | |
| 2262 Matth. IX, <i>surgens secutus est eum</i>, dicit, <i>fulgor ipse et | |
| 2263 maiestas divinitatis occultae, quae etiam in facie relucebat | |
| 2264 humana, videntes ad se trahere poterat ex primo aspectu</i>. Et | |
| 2265 super illud Matth. XXI, <i>eiiciebat omnes vendentes et | |
| 2266 ementes</i>, dicit idem Hieronymus, <i>mihi inter omnia signa quae | |
| 2267 fecit dominus hoc videtur esse mirabilius, quod unus homo, et illo | |
| 2268 tempore contemptibilis, potuerit ad unius flagelli verbera, tantam | |
| 2269 eiicere multitudinem. Igneum enim quiddam atque sidereum radiabat | |
| 2270 ex oculis eius, et divinitatis maiestas lucebat in facie</i>. Et | |
| 2271 Origenes dicit, super Ioan., <i>hoc esse maius miraculum eo quo | |
| 2272 aqua conversa est in vinum, eo quod illic subsistit inanimata | |
| 2273 materia, hic vero tot millium hominum domantur ingenia</i>. Et | |
| 2274 super illud Ioan. XVIII, <i>abierunt retrorsum et ceciderunt in | |
| 2275 terram</i>, dicit Augustinus, <i>una vox turbam odiis ferocem | |
| 2276 armisque terribilem, sine telo ullo, percussit, repulit, stravit, | |
| 2277 Deus enim latebat in carne</i>. Et ad idem pertinet quod dicitur | |
| 2278 Luc. IV, quod Iesus <i>transiens per medium illorum ibat</i>, ubi | |
| 2279 dicit Chrysostomus quod <i>stare in medio insidiantium et non | |
| 2280 apprehendi, divinitatis eminentiam ostendebat</i>. Et quod dicitur | |
| 2281 Ioan. VIII, <i>Iesus abscondit se et exivit de templo</i>, ubi | |
| 2282 Augustinus dicit, <i>non abscondit se in angulo templi quasi | |
| 2283 timens, vel post murum aut columnam divertens, sed, caelica | |
| 2284 potestate se invisibilem insidiantibus constituens, per medium | |
| 2285 illorum exivit</i>. Ex quibus omnibus patet quod Christus, quando | |
| 2286 voluit, virtute divina animas hominum immutavit, non solum | |
| 2287 iustificando et sapientiam infundendo, quod pertinet ad miraculorum | |
| 2288 finem, sed etiam exterius alliciendo vel terrendo vel | |
| 2289 stupefaciendo, quod pertinet ad ipsa miracula.</p> | |
| 2290 <p title="III q. 44 a. 3 ad 2"><a name="48792"><span class= | |
| 2291 "ref">[48792] IIIª q. 44 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2292 dicendum quod Christus venerat salvare mundum non solum virtute | |
| 2293 divina, sed per mysterium incarnationis ipsius. Et ideo frequenter | |
| 2294 in sanatione infirmorum non sola potestate divina utebatur, curando | |
| 2295 per modum imperii, sed etiam aliquid ad humanitatem ipsius | |
| 2296 pertinens apponendo. Unde super illud Luc. IV, singulis manus | |
| 2297 imponens curabat omnes, dicit Cyrillus, <i>quamvis, ut Deus, | |
| 2298 potuisset omnes verbo pellere morbos, tangit tamen eos, ostendens | |
| 2299 propriam carnem efficacem ad praestanda remedia</i>. Et super illud | |
| 2300 Marci VIII, <i>exspuens in oculos eius impositis manibus</i> etc., | |
| 2301 dicit Chrysostomus, <i>spuit quidem et manus imponit caeco, volens | |
| 2302 ostendere quod verbum divinum, operationi adiunctum, mirabilia | |
| 2303 perficit, manus enim operationis est ostensiva, sputum sermonis ex | |
| 2304 ore prolati</i>. Et super illud Ioan. IX, <i>fecit lutum ex sputo | |
| 2305 et linivit lutum super oculos caeci</i>, dicit Augustinus, <i>de | |
| 2306 saliva sua lutum fecit, quia verbum caro factum est</i>. Vel etiam | |
| 2307 ad significandum quod ipse erat qui ex limo terrae hominem | |
| 2308 formaverat, ut Chrysostomus dicit. Est etiam circa miracula Christi | |
| 2309 considerandum quod communiter perfectissima opera faciebat. Unde | |
| 2310 super illud Ioan. II, <i>omnis homo primum bonum vinum ponit</i>, | |
| 2311 dicit Chrysostomus, <i>talia sunt Christi miracula ut multo his | |
| 2312 quae per naturam fiunt, speciosiora et utiliora fiant</i>. Et | |
| 2313 similiter in instanti infirmis perfectam sanitatem conferebat. Unde | |
| 2314 super illud Matth. VIII, <i>surrexit et ministrabat illis</i>, | |
| 2315 dicit Hieronymus, <i>sanitas quae confertur a domino, tota simul | |
| 2316 redit</i>. Specialiter autem in illo caeco contrarium fuit propter | |
| 2317 infidelitatem ipsius, ut Chrysostomus dicit. Vel, sicut Beda dicit, | |
| 2318 <i>quem uno verbo totum simul curare poterat, paulatim curat, ut | |
| 2319 magnitudinem humanae caecitatis ostendat, quae vix, et quasi per | |
| 2320 gradus ad lucem redeat, et gratiam suam nobis indicet, per quam | |
| 2321 singula perfectionis incrementa adiuvat</i>.</p> | |
| 2322 <p title="III q. 44 a. 3 ad 3"><a name="48793"><span class= | |
| 2323 "ref">[48793] IIIª q. 44 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2324 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus miracula faciebat | |
| 2325 virtute divina. <i>Dei autem perfecta sunt opera</i>, ut dicitur | |
| 2326 Deut. XXXII. Non est autem aliquid perfectum, si finem non | |
| 2327 consequatur. Finis autem exterioris curationis per Christum factae | |
| 2328 est curatio animae. Et ideo non conveniebat Christo ut alicuius | |
| 2329 corpus curaret, nisi eius curaret animam. Unde super illud Ioan. | |
| 2330 VII, <i>totum hominem sanum feci in sabbato</i>, dicit Augustinus, | |
| 2331 <i>quia curatus est, ut sanus esset in corpore; et credidit, ut | |
| 2332 sanus esset in anima</i>. Specialiter autem paralytico dicitur, | |
| 2333 dimittuntur tibi peccata, quia, ut Hieronymus dicit, super Matth., | |
| 2334 <i>datur ex hoc nobis intelligentia propter peccata plerasque | |
| 2335 evenire corporum debilitates, et ideo forsitan prius dimittuntur | |
| 2336 peccata, ut, causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur</i>. | |
| 2337 Unde et Ioan. V dicitur, <i>iam noli peccare, ne deterius tibi | |
| 2338 aliquid contingat</i>. Ubi, ut dicit Chrysostomus, <i>discimus quod | |
| 2339 ex peccato nata erat ei aegritudo</i>. Quamvis autem, ut | |
| 2340 Chrysostomus dicit, super Matth., <i>quanto anima est potior | |
| 2341 corpore, tanto peccatum dimittere maius sit quam corpus sanare, | |
| 2342 quia tamen illud non est manifestum, facit minus quod est | |
| 2343 manifestius, ut demonstraret maius et non manifestum</i>.</p> | |
| 2344 <p title="III q. 44 a. 3 ad 4"><a name="48794"><span class= | |
| 2345 "ref">[48794] IIIª q. 44 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2346 dicendum quod, super illud Matth. IX, <i>videte ne quis sciat</i>, | |
| 2347 dicit Chrysostomus <i>non esse hoc contrarium quod hic dicitur, ei | |
| 2348 quod alteri dicit, vade et annuntia gloriam Dei. Erudit enim nos | |
| 2349 prohibere eos qui volunt nos propter nos laudare. Si autem ad Deum | |
| 2350 gloria refertur, non debemus prohibere, sed magis iniungere ut hoc | |
| 2351 fiat</i>.</p> | |
| 2352 <br /> | |
| 2353 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2354 <p title="III q. 44 a. 4 arg. 1"><a name="48795"><span class= | |
| 2355 "ref">[48795] IIIª q. 44 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2356 proceditur. Videtur quod inconvenienter fecerit Christus miracula | |
| 2357 circa creaturas irrationales. Bruta enim animalia sunt nobiliora | |
| 2358 plantis. Sed Christus fecit aliquod miraculum circa plantas, puta | |
| 2359 cum ad verbum eius est siccata ficulnea, ut dicitur Matth. XXI. | |
| 2360 Ergo videtur quod Christus etiam circa animalia bruta miracula | |
| 2361 facere debuisset.</p> | |
| 2362 <p title="III q. 44 a. 4 arg. 2"><a name="48796"><span class= | |
| 2363 "ref">[48796] IIIª q. 44 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2364 poena non iuste infertur nisi pro culpa. Sed non fuit culpa | |
| 2365 ficulneae quod in ea Christus fructum non invenit, quando non erat | |
| 2366 tempus fructuum. Ergo videtur quod inconvenienter eam | |
| 2367 siccaverit.</p> | |
| 2368 <p title="III q. 44 a. 4 arg. 3"><a name="48797"><span class= | |
| 2369 "ref">[48797] IIIª q. 44 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, aer | |
| 2370 et aqua sunt in medio caeli et terrae. Sed Christus aliqua miracula | |
| 2371 fecit in caelo, sicut supra dictum est. Similiter etiam in terra, | |
| 2372 quando in eius passione terra mota est. Ergo videtur quod etiam in | |
| 2373 aere et aqua aliqua miracula facere debuerit, ut mare dividere, | |
| 2374 sicut fecit Moyses; vel etiam flumen, sicut fecerunt Iosue et | |
| 2375 Elias; et ut fierent in aere tonitrua, sicut factum est in monte | |
| 2376 Sinai quando lex dabatur, et sicut Elias fecit, III Reg. XVIII.</p> | |
| 2377 <p title="III q. 44 a. 4 arg. 4"><a name="48798"><span class= | |
| 2378 "ref">[48798] IIIª q. 44 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2379 opera miraculosa pertinent ad opus gubernationis mundi per divinam | |
| 2380 providentiam. Hoc autem opus praesupponit creationem. Inconveniens | |
| 2381 ergo videtur quod Christus in suis miraculis usus est creatione, | |
| 2382 quando scilicet multiplicavit panes. Non ergo convenientia videntur | |
| 2383 fuisse eius miracula circa irrationales creaturas.</p> | |
| 2384 <p title="III q. 44 a. 4 s. c."><a name="48799"><span class= | |
| 2385 "ref">[48799] IIIª q. 44 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2386 quod Christus est Dei sapientia, de qua dicitur, Sap. VIII, quod | |
| 2387 <i>disponit omnia suaviter</i>.</p> | |
| 2388 <p title="III q. 44 a. 4 co."><a name="48800"><span class= | |
| 2389 "ref">[48800] IIIª q. 44 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2390 dicendum quod, sicut supra dictum est, miracula Christi ad hoc | |
| 2391 ordinabantur quod virtus divinitatis cognosceretur in ipso ad | |
| 2392 hominum salutem. Pertinet autem ad virtutem divinitatis ut omnis | |
| 2393 creatura sit ei subiecta. Et ideo in omnibus creaturarum generibus | |
| 2394 miracula eum facere oportuit, et non solum in hominibus, sed etiam | |
| 2395 in irrationabilibus creaturis.</p> | |
| 2396 <p title="III q. 44 a. 4 ad 1"><a name="48801"><span class= | |
| 2397 "ref">[48801] IIIª q. 44 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2398 dicendum quod animalia bruta propinque se habent secundum genus ad | |
| 2399 hominem, unde et in eodem die cum homine facta sunt. Et quia circa | |
| 2400 corpora humana multa miracula fecerat, non oportebat quod circa | |
| 2401 corpora brutorum animalium aliqua miracula faceret, praesertim | |
| 2402 quia, quantum ad naturam sensibilem et corporalem, eadem ratio est | |
| 2403 de hominibus et animalibus, praecipue terrestribus. Pisces autem, | |
| 2404 cum vivant in aqua, magis a natura hominum differunt, unde et alio | |
| 2405 die sunt facti. In quibus miraculum Christus fecit in copiosa | |
| 2406 piscium captura, ut legitur Luc. V et Ioan. ult., et etiam in pisce | |
| 2407 quem Petrus coepit et in eo invenit staterem. Quod autem porci in | |
| 2408 mare praecipitati sunt, non fuit operatio divini miraculi, sed | |
| 2409 operatio Daemonum ex permissione divina.</p> | |
| 2410 <p title="III q. 44 a. 4 ad 2"><a name="48802"><span class= | |
| 2411 "ref">[48802] IIIª q. 44 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2412 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>cum in | |
| 2413 plantis vel brutis aliquid tale dominus operatur, non quaeras | |
| 2414 qualiter iuste siccata est ficus, si tempus non erat, hoc enim | |
| 2415 quaerere est ultimae dementiae</i>, quia scilicet in talibus non | |
| 2416 invenitur culpa et poena, <i>sed miraculum inspice, et admirare | |
| 2417 miraculi factorem</i>. Nec facit creator iniuriam possidenti, si | |
| 2418 creatura sua suo arbitrio utatur ad aliorum salutem, sed magis, ut | |
| 2419 Hilarius dicit, super Matth., <i>in hoc bonitatis divinae | |
| 2420 argumentum reperimus. Nam ubi afferre voluit procuratae per se | |
| 2421 salutis exemplum, virtutis suae potestatem in humanis corporibus | |
| 2422 exercuit, ubi vero in contumaces formam severitatis constituebat, | |
| 2423 futuri speciem damno arboris indicavit</i>. Et praecipue, ut | |
| 2424 Chrysostomus dicit, in ficulnea, quae est humidissima, ut miraculum | |
| 2425 maius appareat.</p> | |
| 2426 <p title="III q. 44 a. 4 ad 3"><a name="48803"><span class= | |
| 2427 "ref">[48803] IIIª q. 44 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2428 dicendum quod Christus etiam in aqua et in aere fecit miracula quae | |
| 2429 sibi conveniebant, quando scilicet, ut legitur Matth. VIII, | |
| 2430 <i>imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna</i>. | |
| 2431 Non autem conveniebat ei qui omnia in statum pacis et | |
| 2432 tranquillitatis revocare venerat, ut vel turbationem aeris, vel | |
| 2433 divisionem aquarum faceret. Unde apostolus dicit, Heb. XII, <i>non | |
| 2434 accessistis ad tractabilem et accessibilem ignem, et turbinem et | |
| 2435 caliginem et procellam</i>. Circa passionem tamen, divisum est | |
| 2436 velum, ad ostendendum reserationem mysteriorum legis; aperta sunt | |
| 2437 monumenta, ad ostendendum quod per eius mortem mortuis vita | |
| 2438 daretur; terra mota est et petrae scissae, ad ostendendum quod | |
| 2439 lapidea hominum corda per eius passionem emollirentur, et quod | |
| 2440 totus mundus virtute passionis eius erat in melius commutandus.</p> | |
| 2441 <p title="III q. 44 a. 4 ad 4"><a name="48804"><span class= | |
| 2442 "ref">[48804] IIIª q. 44 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2443 dicendum quod multiplicatio panum non est facta per modum | |
| 2444 creationis, sed per additionem extraneae materiae in panes | |
| 2445 conversae. Unde Augustinus dicit, super Ioan., <i>unde multiplicat | |
| 2446 de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit | |
| 2447 quinque panes</i>. Manifestum est autem quod per conversionem grana | |
| 2448 multiplicantur in segetes.</p> | |
| 2449 <br /> | |
| 2450 <div class="D">Quaestio 45</div> | |
| 2451 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2452 <p title="III q. 45 pr."><a name="48805"><span class="ref">[48805] | |
| 2453 IIIª q. 45 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 2454 transfiguratione Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 2455 utrum conveniens fuerit Christum transfigurari. Secundo, utrum | |
| 2456 claritas transfigurationis fuerit claritas gloriosa. Tertio, de | |
| 2457 testibus transfigurationis. Quarto, de testimonio paternae | |
| 2458 vocis.</p> | |
| 2459 <br /> | |
| 2460 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2461 <p title="III q. 45 a. 1 arg. 1"><a name="48806"><span class= | |
| 2462 "ref">[48806] IIIª q. 45 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2463 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum | |
| 2464 transfigurari. Non enim competit vero corpori ut in diversas | |
| 2465 figuras mutetur, sed corpori phantastico. Corpus autem Christi non | |
| 2466 fuit phantasticum, sed verum, ut supra habitum est. Ergo videtur | |
| 2467 quod transfigurari non debuit.</p> | |
| 2468 <p title="III q. 45 a. 1 arg. 2"><a name="48807"><span class= | |
| 2469 "ref">[48807] IIIª q. 45 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2470 figura est in quarta specie qualitatis, claritas autem est in | |
| 2471 tertia, cum sit sensibilis qualitas. Assumptio ergo claritatis a | |
| 2472 Christo transfiguratio dici non debet.</p> | |
| 2473 <p title="III q. 45 a. 1 arg. 3"><a name="48808"><span class= | |
| 2474 "ref">[48808] IIIª q. 45 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2475 corporis gloriosi sunt quatuor dotes, ut infra dicetur, scilicet | |
| 2476 impassibilitas, agilitas, subtilitas et claritas. Non ergo magis | |
| 2477 debuit transfigurari secundum assumptionem claritatis, quam | |
| 2478 secundum assumptionem aliarum dotium.</p> | |
| 2479 <p title="III q. 45 a. 1 s. c."><a name="48809"><span class= | |
| 2480 "ref">[48809] IIIª q. 45 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2481 quod dicitur Matth. XVII, quod Iesus transfiguratus est ante tres | |
| 2482 discipulorum suorum.</p> | |
| 2483 <p title="III q. 45 a. 1 co."><a name="48810"><span class= | |
| 2484 "ref">[48810] IIIª q. 45 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2485 dicendum quod dominus discipulos suos, praenuntiata sua passione, | |
| 2486 induxerat eos ad suae passionis sequelam. Oportet autem ad hoc quod | |
| 2487 aliquis directe procedat in via, quod finem aliqualiter | |
| 2488 praecognoscat, sicut sagittator non recte iaciet sagittam nisi | |
| 2489 prius signum prospexerit in quod iaciendum est. Unde et Thomas | |
| 2490 dixit, Ioan. XIV, <i>domine, nescimus quo vadis, et quomodo | |
| 2491 possumus viam scire?</i> Et hoc praecipue necessarium est quando | |
| 2492 via est difficilis et aspera, et iter laboriosum, finis vero | |
| 2493 iucundus. Christus autem per passionem ad hoc pervenit ut gloriam | |
| 2494 obtineret, non solum animae, quam habuit a principio suae | |
| 2495 conceptionis, sed etiam corporis, secundum illud Luc. ult., <i>haec | |
| 2496 oportuit Christum pati, et ita intrare in gloriam suam</i>. Ad quam | |
| 2497 etiam perducit eos qui vestigia suae passionis sequuntur, secundum | |
| 2498 illud Act. XIV, <i>per multas tribulationes oportet nos intrare in | |
| 2499 regnum caelorum</i>. Et ideo conveniens fuit ut discipulis suis | |
| 2500 gloriam suae claritatis ostenderet (quod est ipsum transfigurari), | |
| 2501 cui suos configurabit, secundum illud Philipp. III, <i>reformabit | |
| 2502 corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis | |
| 2503 suae</i>. Unde Beda dicit, super Marcum, <i>pia provisione factum | |
| 2504 est ut, contemplatione semper manentis gaudii ad breve tempus | |
| 2505 delibata fortius adversa tolerarent</i>.</p> | |
| 2506 <p title="III q. 45 a. 1 ad 1"><a name="48811"><span class= | |
| 2507 "ref">[48811] IIIª q. 45 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2508 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, super Matth., nemo putet | |
| 2509 Christum per hoc quod transfiguratus dicitur, <i>pristinam formam | |
| 2510 et faciem perdidisse, vel amisisse corporis veritatem et | |
| 2511 assumpsisse corpus spirituale vel aereum. Sed quomodo transformatus | |
| 2512 sit, Evangelista demonstrat, dicens, resplenduit facies eius sicut | |
| 2513 sol, vestimenta autem eius facta sunt alba sicut nix. Ubi splendor | |
| 2514 faciei ostenditur, et candor describitur vestium, non substantia | |
| 2515 tollitur, sed gloria commutatur</i>.</p> | |
| 2516 <p title="III q. 45 a. 1 ad 2"><a name="48812"><span class= | |
| 2517 "ref">[48812] IIIª q. 45 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2518 dicendum quod figura circa extremitatem corporis consideratur, est | |
| 2519 enim figura <i>quae termino vel terminis comprehenditur</i>. Et | |
| 2520 ideo omnia illa quae circa extremitatem corporis considerantur ad | |
| 2521 figuram quodammodo pertinere videntur. Sicut autem color, ita et | |
| 2522 claritas corporis non transparentis in eius superficie attenditur. | |
| 2523 Et ideo assumptio claritatis transfiguratio dicitur.</p> | |
| 2524 <p title="III q. 45 a. 1 ad 3"><a name="48813"><span class= | |
| 2525 "ref">[48813] IIIª q. 45 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2526 dicendum quod, inter praedictas quatuor dotes, sola claritas est | |
| 2527 qualitas ipsius personae in seipsa, aliae vero tres dotes non | |
| 2528 percipiuntur nisi in aliquo actu vel motu, seu passione. Ostendit | |
| 2529 igitur Christus in seipso aliqua illarum trium dotium indicia, puta | |
| 2530 agilitatis, cum supra undas maris ambulavit; subtilitatis, quando | |
| 2531 de clauso utero virginis exivit; impassibilitatis, quando de | |
| 2532 manibus Iudaeorum, vel praecipitare vel lapidare eum volentium, | |
| 2533 illaesus evasit. Nec tamen propter illas transfiguratus dicitur, | |
| 2534 sed propter solam claritatem, quae pertinet ad aspectum personae | |
| 2535 ipsius.</p> | |
| 2536 <br /> | |
| 2537 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2538 <p title="III q. 45 a. 2 arg. 1"><a name="48814"><span class= | |
| 2539 "ref">[48814] IIIª q. 45 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2540 sic proceditur. Videtur quod illa claritas non fuit claritas | |
| 2541 gloriosa. Dicit enim quaedam Glossa Bedae, super illud Matth. XVII, | |
| 2542 <i>transfiguratus est coram eis, in corpore, inquit, mortali | |
| 2543 ostendit, non immortalitatem, sed claritatem similem futurae | |
| 2544 immortalitati</i>. Sed claritas gloriae est claritas | |
| 2545 immortalitatis. Non ergo illa claritas quam Christus discipulis | |
| 2546 ostendit, fuit claritas gloriae.</p> | |
| 2547 <p title="III q. 45 a. 2 arg. 2"><a name="48815"><span class= | |
| 2548 "ref">[48815] IIIª q. 45 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2549 super illud Luc. IX, <i>non gustabunt mortem nisi videant regnum | |
| 2550 Dei</i>, dicit Glossa Bedae, <i>idest, glorificationem corporis in | |
| 2551 imaginaria repraesentatione futurae beatitudinis</i>. Sed imago | |
| 2552 alicuius rei non est ipsa res. Ergo claritas illa non fuit claritas | |
| 2553 beatitudinis.</p> | |
| 2554 <p title="III q. 45 a. 2 arg. 3"><a name="48816"><span class= | |
| 2555 "ref">[48816] IIIª q. 45 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2556 claritas gloriae non est nisi in corpore humano. Sed claritas illa | |
| 2557 transfigurationis apparuit non solum in corpore Christi, sed etiam | |
| 2558 in vestimentis eius, et in nube lucida quae discipulos obumbravit. | |
| 2559 Ergo videtur quod illa claritas non fuit claritas gloriae.</p> | |
| 2560 <p title="III q. 45 a. 2 s. c."><a name="48817"><span class= | |
| 2561 "ref">[48817] IIIª q. 45 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2562 quod, super illud Matth. XVII, <i>transfiguratus est ante eos</i>, | |
| 2563 dicit Hieronymus, <i>qualis futurus est tempore iudicii, talis | |
| 2564 apostolis apparuit</i>. Et super illud Matth. XVI, <i>donec videant | |
| 2565 filium hominis venientem in regno suo</i>, dicit Chrysostomus, | |
| 2566 <i>volens monstrare quid est illa gloria in qua postea venturus | |
| 2567 est, eis in praesenti vita revelavit, sicut possibile erat eos | |
| 2568 discere, ut neque in domini morte iam doleant</i>.</p> | |
| 2569 <p title="III q. 45 a. 2 co."><a name="48818"><span class= | |
| 2570 "ref">[48818] IIIª q. 45 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2571 dicendum quod claritas illa quam Christus in transfiguratione | |
| 2572 assumpsit, fuit claritas gloriae quantum ad essentiam, non tamen | |
| 2573 quantum ad modum essendi. Claritas enim corporis gloriosi derivatur | |
| 2574 ab animae claritate, sicut Augustinus dicit, in epistola ad | |
| 2575 Dioscorum. Et similiter claritas corporis Christi in | |
| 2576 transfiguratione derivata est a divinitate ipsius, ut Damascenus | |
| 2577 dicit, et a gloria animae eius. Quod enim a principio conceptionis | |
| 2578 Christi gloria animae non redundaret ad corpus, ex quadam | |
| 2579 dispensatione divina factum est, ut in corpore passibili nostrae | |
| 2580 redemptionis expleret mysteria, sicut supra dictum est. Non tamen | |
| 2581 per hoc adempta est potestas Christo derivandi gloriam animae ad | |
| 2582 corpus. Et hoc quidem fecit, quantum ad claritatem, in | |
| 2583 transfiguratione, aliter tamen quam in corpore glorificato. Nam ad | |
| 2584 corpus glorificatum redundat claritas ab anima sicut quaedam | |
| 2585 qualitas permanens corpus afficiens. Unde fulgere corporaliter non | |
| 2586 est miraculosum in corpore glorioso. Sed ad corpus Christi in | |
| 2587 transfiguratione derivata est claritas a divinitate et anima eius, | |
| 2588 non per modum qualitatis immanentis et afficientis ipsum corpus, | |
| 2589 sed magis per modum passionis transeuntis, sicut cum aer | |
| 2590 illuminatur a sole. Unde ille fulgor tunc in corpore Christi | |
| 2591 apparens miraculosus fuit, sicut et hoc ipsum quod ambulavit super | |
| 2592 undas maris. Unde Dionysius dicit, in epistola IV, ad Caium, | |
| 2593 <i>super hominem operatur Christus ea quae sunt hominis, et hoc | |
| 2594 monstrat virgo supernaturaliter concipiens, et aqua instabilis | |
| 2595 materialium et terrenorum pedum sustinens gravitatem</i>. Unde non | |
| 2596 est dicendum, sicut Hugo de sancto Victore dixit, quod Christus | |
| 2597 assumpserit dotes claritatis in transfiguratione, agilitatis | |
| 2598 ambulando super mare, et subtilitatis egrediendo de clauso utero | |
| 2599 virginis, quia dos nominat quandam qualitatem immanentem corpori | |
| 2600 glorioso. Sed miraculose habuit ea quae pertinent ad dotes. Et est | |
| 2601 simile, quantum ad animam, de visione qua Paulus vidit Deum in | |
| 2602 raptu, ut in secunda parte dictum est.</p> | |
| 2603 <p title="III q. 45 a. 2 ad 1"><a name="48819"><span class= | |
| 2604 "ref">[48819] IIIª q. 45 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2605 dicendum quod ex illo verbo non ostenditur quod claritas Christi | |
| 2606 non fuerit claritas gloriae, sed quod non fuit claritas corporis | |
| 2607 gloriosi, quia corpus Christi nondum erat immortale. Sicut enim | |
| 2608 dispensative factum est ut in Christo gloria animae non redundaret | |
| 2609 ad corpus, ita fieri potuit dispensative ut redundaret quantum ad | |
| 2610 dotem claritatis, et non quantum ad dotem impassibilitatis.</p> | |
| 2611 <p title="III q. 45 a. 2 ad 2"><a name="48820"><span class= | |
| 2612 "ref">[48820] IIIª q. 45 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2613 dicendum quod illa claritas dicitur imaginaria fuisse, non quin | |
| 2614 esset vera claritas gloriae, sed quia erat quaedam imago | |
| 2615 repraesentans illam gloriae perfectionem secundum quam corpus erit | |
| 2616 gloriosum.</p> | |
| 2617 <p title="III q. 45 a. 2 ad 3"><a name="48821"><span class= | |
| 2618 "ref">[48821] IIIª q. 45 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2619 dicendum quod, sicut claritas quae erat in corpore Christi | |
| 2620 repraesentabat futuram claritatem corporis eius, ita claritas | |
| 2621 vestimentorum eius designat futuram claritatem sanctorum, quae | |
| 2622 superabitur a claritate Christi, sicut candor nivis superatur a | |
| 2623 candore solis. Unde Gregorius dicit, XXXII Moral., quod | |
| 2624 <i>vestimenta Christi facta sunt splendentia, quia in supernae | |
| 2625 claritatis culmine sancti omnes ei luce iustitiae fulgentes | |
| 2626 adhaerebunt. Vestium enim nomine iustos, quos sibi adiunget, | |
| 2627 significat</i>, secundum illud Isaiae XLIX, <i>his omnibus velut | |
| 2628 ornamento vestieris</i>. Nubes autem lucida significat spiritus | |
| 2629 sancti gloriam, vel virtutem paternam, ut Origenes dicit, per quam | |
| 2630 sancti in futura gloria protegentur. Quamvis etiam convenienter | |
| 2631 significare posset claritatem mundi innovati, quae erit sanctorum | |
| 2632 tabernaculum. Unde, Petro disponente tabernacula facere, nubes | |
| 2633 lucida discipulos obumbravit.</p> | |
| 2634 <br /> | |
| 2635 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2636 <p title="III q. 45 a. 3 arg. 1"><a name="48822"><span class= | |
| 2637 "ref">[48822] IIIª q. 45 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2638 proceditur. Videtur quod non convenienter inducti fuerint testes | |
| 2639 transfigurationis. Unusquisque enim maxime perhibere potest | |
| 2640 testimonium de notis. Sed qualis esset futura gloria, tempore | |
| 2641 transfigurationis Christi nulli homini per experimentum erat adhuc | |
| 2642 notum, sed solis Angelis. Ergo testes transfigurationis magis | |
| 2643 debuerunt esse Angeli quam homines.</p> | |
| 2644 <p title="III q. 45 a. 3 arg. 2"><a name="48823"><span class= | |
| 2645 "ref">[48823] IIIª q. 45 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2646 testes veritatis non decet aliqua fictio, sed veritas. Moyses autem | |
| 2647 et Elias non ibi vere affuerunt, sed imaginarie, dicit enim quaedam | |
| 2648 Glossa super illud Luc. IX, <i>erant autem Moyses et Elias etc., | |
| 2649 sciendum est, inquit, non corpus vel animas Moysi vel Eliae ibi | |
| 2650 apparuisse, sed in subiecta creatura illa corpora fuisse formata. | |
| 2651 Potest etiam credi ut angelico ministerio hoc factum esset, ut | |
| 2652 Angeli eorum personas assumerent</i>. Non ergo videtur quod fuerint | |
| 2653 convenientes testes.</p> | |
| 2654 <p title="III q. 45 a. 3 arg. 3"><a name="48824"><span class= | |
| 2655 "ref">[48824] IIIª q. 45 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2656 Act. X dicitur quod Christo <i>omnes prophetae testimonium | |
| 2657 perhibent</i>. Ergo non soli Moyses et Elias debuerunt adesse | |
| 2658 tanquam testes, sed etiam omnes prophetae.</p> | |
| 2659 <p title="III q. 45 a. 3 arg. 4"><a name="48825"><span class= | |
| 2660 "ref">[48825] IIIª q. 45 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2661 gloria Christi fidelibus omnibus repromittitur, quos per suam | |
| 2662 transfigurationem ad illius gloriae desiderium accendere voluit. | |
| 2663 Non ergo solos Petrum et Iacobum et Ioannem in testimonium suae | |
| 2664 transfigurationis assumere debuit, sed omnes discipulos.</p> | |
| 2665 <p title="III q. 45 a. 3 s. c."><a name="48826"><span class= | |
| 2666 "ref">[48826] IIIª q. 45 a. 3 s. c.</span></a> In contrarium | |
| 2667 est evangelicae Scripturae auctoritas.</p> | |
| 2668 <p title="III q. 45 a. 3 co."><a name="48827"><span class= | |
| 2669 "ref">[48827] IIIª q. 45 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2670 dicendum quod Christus transfigurari voluit ut gloriam suam | |
| 2671 hominibus ostenderet, et ad eam desiderandam homines provocaret, | |
| 2672 sicut supra dictum est. Ad gloriam autem aeternae beatitudinis | |
| 2673 adducuntur homines per Christum, non solum qui post eum fuerunt, | |
| 2674 sed etiam qui eum praecesserunt, unde, eo ad passionem properante, | |
| 2675 tam <i>turbae quae sequebantur, quam quae praecedebant ei, | |
| 2676 clamabant, hosanna</i>, ut dicitur Matth. XXI, quasi salutem ab eo | |
| 2677 petentes. Et ideo conveniens fuit ut de praecedentibus ipsum testes | |
| 2678 adessent, scilicet Moyses et Elias; et de sequentibus, scilicet | |
| 2679 Petrus, Iacobus et Ioannes; ut <i>in ore duorum vel trium testium | |
| 2680 staret hoc verbum</i>.</p> | |
| 2681 <p title="III q. 45 a. 3 ad 1"><a name="48828"><span class= | |
| 2682 "ref">[48828] IIIª q. 45 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2683 dicendum quod Christus per suam transfigurationem manifestavit | |
| 2684 discipulis corporis gloriam, quae ad solos homines pertinet. Et | |
| 2685 ideo convenienter non Angeli, sed homines pro testibus ad hoc | |
| 2686 inducuntur.</p> | |
| 2687 <p title="III q. 45 a. 3 ad 2"><a name="48829"><span class= | |
| 2688 "ref">[48829] IIIª q. 45 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2689 dicendum quod illa Glossa dicitur esse sumpta ex libro qui | |
| 2690 intitulatur de mirabilibus sacrae Scripturae, qui non est liber | |
| 2691 authenticus, sed falso adscribitur Augustino. Et ideo illi Glossae | |
| 2692 non est standum. Dicit enim Hieronymus, super Matth., | |
| 2693 <i>considerandum est quod Scribis et Pharisaeis de caelo signa | |
| 2694 poscentibus, dare noluit, hic vero, ut apostolorum augeat fidem, | |
| 2695 dat signum de caelo, Elia inde descendente quo conscenderat, et | |
| 2696 Moyse ab Inferis resurgente</i>. Quod non est sic intelligendum | |
| 2697 quasi anima Moysi suum corpus resumpserit, sed quod anima eius | |
| 2698 apparuit per aliquod corpus assumptum, sicut Angeli apparent. Elias | |
| 2699 autem apparuit in proprio corpore, non quidem de caelo Empyreo | |
| 2700 allatus, sed de aliquo eminenti loco, in quem fuerat in curru igneo | |
| 2701 raptus.</p> | |
| 2702 <p title="III q. 45 a. 3 ad 3"><a name="48830"><span class= | |
| 2703 "ref">[48830] IIIª q. 45 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2704 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., Moyses et | |
| 2705 Elias in medium adducuntur propter multas rationes. Prima est haec. | |
| 2706 Quia enim turbae dicebant eum esse Eliam vel Ieremiam aut unum ex | |
| 2707 prophetis, capita prophetarum secum ducit, ut saltem hinc appareat | |
| 2708 differentia servorum et domini. Secunda ratio est, quia Moyses | |
| 2709 legem dedit, Elias pro gloria domini aemulator fuit. Unde per hoc | |
| 2710 quod simul cum Christo apparent, excluditur calumnia Iudaeorum | |
| 2711 accusantium Christum tanquam transgressorem legis, et blasphemum | |
| 2712 Dei sibi gloriam usurpantem. Tertia ratio est, ut ostendat se | |
| 2713 habere potestatem mortis et vitae, et esse iudicem mortuorum et | |
| 2714 vivorum, per hoc quod Moysen iam mortuum, et Eliam adhuc viventem, | |
| 2715 secum ducit. Quarta ratio est quia, sicut Lucas dicit, loquebantur | |
| 2716 cum eo <i>de excessu, quem completurus erat in Ierusalem</i>, idest | |
| 2717 de passione et morte sua. Et ideo, ut super hoc discipulorum animos | |
| 2718 confirmaret, inducit eos in medium qui se morti exposuerunt pro | |
| 2719 Deo, nam Moyses cum periculo mortis se obtulit Pharaoni, Elias vero | |
| 2720 regi Achab. Quinta ratio est, quia volebat ut discipuli eius | |
| 2721 aemularentur Moysi mansuetudinem, et zelum Eliae. Sextam rationem | |
| 2722 addit Hilarius, ut ostenderet scilicet se per legem, quam dedit | |
| 2723 Moyses, et per prophetas, inter quos fuit Elias praecipuus, esse | |
| 2724 praedicatum.</p> | |
| 2725 <p title="III q. 45 a. 3 ad 4"><a name="48831"><span class= | |
| 2726 "ref">[48831] IIIª q. 45 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2727 dicendum quod alta mysteria non sunt omnibus exponenda immediate, | |
| 2728 sed per maiores suo tempore ad alios debent devenire. Et ideo, ut | |
| 2729 Chrysostomus dicit, <i>assumpsit tres tanquam potiores</i>. Nam | |
| 2730 Petrus excellens fuit in dilectione quam habuit ad Christum et | |
| 2731 iterum in potestate sibi commissa; Ioannes vero in privilegio | |
| 2732 amoris quo a Christo diligebatur propter suam virginitatem, et | |
| 2733 iterum propter praerogativam evangelicae doctrinae; Iacobus autem | |
| 2734 propter praerogativam martyrii. Et tamen hos ipsos noluit hoc quod | |
| 2735 viderant aliis annuntiare ante resurrectionem, ne, ut Hieronymus | |
| 2736 dicit, <i>incredibile esset, pro rei magnitudine; et, post tantam | |
| 2737 gloriam, sequens crux scandalum faceret; vel etiam totaliter | |
| 2738 impediretur a populo; et ut, cum essent spiritu sancto repleti, | |
| 2739 tunc gestorum spiritualium testes essent</i>.</p> | |
| 2740 <br /> | |
| 2741 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2742 <p title="III q. 45 a. 4 arg. 1"><a name="48832"><span class= | |
| 2743 "ref">[48832] IIIª q. 45 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2744 proceditur. Videtur quod inconvenienter additum fuerit testimonium | |
| 2745 paternae vocis dicentis, <i>hic est filius meus dilectus</i>. Quia, | |
| 2746 ut dicitur Iob XXXIII, <i>semel loquitur Deus, et secundo idipsum | |
| 2747 non repetit</i>. Sed in Baptismo hoc ipsum paterna vox fuerat | |
| 2748 protestata. Non ergo fuit conveniens quod hoc iterum protestaretur | |
| 2749 in transfiguratione.</p> | |
| 2750 <p title="III q. 45 a. 4 arg. 2"><a name="48833"><span class= | |
| 2751 "ref">[48833] IIIª q. 45 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 2752 Baptismo, simul cum voce paterna, affuit spiritus sanctus in specie | |
| 2753 columbae. Quod in transfiguratione factum non fuit. Non ergo | |
| 2754 conveniens videtur fuisse patris protestatio.</p> | |
| 2755 <p title="III q. 45 a. 4 arg. 3"><a name="48834"><span class= | |
| 2756 "ref">[48834] IIIª q. 45 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2757 Christus docere incoepit post Baptismum. Et tamen in Baptismo vox | |
| 2758 patris ad eum audiendum homines non induxerat. Ergo nec in | |
| 2759 transfiguratione inducere debuit.</p> | |
| 2760 <p title="III q. 45 a. 4 arg. 4"><a name="48835"><span class= | |
| 2761 "ref">[48835] IIIª q. 45 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, non | |
| 2762 debent aliquibus dici ea quae ferre non possunt, secundum illud | |
| 2763 Ioan. XVI, <i>adhuc habeo vobis multa dicere, quae non potestis | |
| 2764 portare modo</i>. Sed discipuli vocem patris ferre non potuerunt, | |
| 2765 dicitur enim Matth. XVII quod <i>audientes discipuli ceciderunt in | |
| 2766 faciem suam et timuerunt valde</i>. Ergo non debuit vox paterna ad | |
| 2767 eos fieri.</p> | |
| 2768 <p title="III q. 45 a. 4 s. c."><a name="48836"><span class= | |
| 2769 "ref">[48836] IIIª q. 45 a. 4 s. c.</span></a> In contrarium | |
| 2770 est auctoritas evangelicae Scripturae.</p> | |
| 2771 <p title="III q. 45 a. 4 co."><a name="48837"><span class= | |
| 2772 "ref">[48837] IIIª q. 45 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2773 dicendum quod adoptio filiorum Dei est per quandam conformitatem | |
| 2774 imaginis ad Dei filium naturalem. Quod quidem fit dupliciter, primo | |
| 2775 quidem, per gratiam viae, quae est conformitas imperfecta; secundo, | |
| 2776 per gloriam, quae est conformitas perfecta; secundum illud I Ioan. | |
| 2777 III, <i>nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus, | |
| 2778 scimus quoniam, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam | |
| 2779 videbimus eum sicuti est</i>. Quia igitur gratiam per Baptismum | |
| 2780 consequimur, in transfiguratione autem praemonstrata est claritas | |
| 2781 futurae gloriae, ideo tam in Baptismo quam in transfiguratione | |
| 2782 conveniens fuit manifestare naturalem Christi filiationem | |
| 2783 testimonio patris, quia solus est perfecte conscius illius | |
| 2784 perfectae generationis, simul cum filio et spiritu sancto.</p> | |
| 2785 <p title="III q. 45 a. 4 ad 1"><a name="48838"><span class= | |
| 2786 "ref">[48838] IIIª q. 45 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2787 dicendum quod illud verbum referendum est ad aeternam Dei | |
| 2788 locutionem, qua Deus pater verbum unicum protulit sibi coaeternum. | |
| 2789 Et tamen potest dici quod idem corporali voce Deus bis protulerit, | |
| 2790 non tamen propter idem, sed ad ostendendum diversum modum quo | |
| 2791 homines participare possunt similitudinem filiationis aeternae.</p> | |
| 2792 <p title="III q. 45 a. 4 ad 2"><a name="48839"><span class= | |
| 2793 "ref">[48839] IIIª q. 45 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2794 dicendum quod sicut in Baptismo, ubi declaratum fuit mysterium | |
| 2795 primae regenerationis, ostensa est operatio totius Trinitatis, per | |
| 2796 hoc quod fuit ibi filius incarnatus, apparuit spiritus sanctus in | |
| 2797 specie columbae, et pater fuit ibi declaratus in voce; ita etiam in | |
| 2798 transfiguratione, quae est sacramentum secundae regenerationis, | |
| 2799 tota Trinitas apparuit, pater in voce, filius in homine, spiritus | |
| 2800 sanctus in nube clara; quia sicut in Baptismo dat innocentiam, quae | |
| 2801 per simplicitatem columbae designatur, ita in resurrectione dabit | |
| 2802 electis suis claritatem gloriae et refrigerium ab omni malo, quae | |
| 2803 designantur in nube lucida.</p> | |
| 2804 <p title="III q. 45 a. 4 ad 3"><a name="48840"><span class= | |
| 2805 "ref">[48840] IIIª q. 45 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2806 dicendum quod Christus venerat gratiam actualiter dare, gloriam | |
| 2807 vero verbo promittere. Et ideo convenienter in transfiguratione | |
| 2808 inducuntur homines ut ipsum audiant, non autem in Baptismo.</p> | |
| 2809 <p title="III q. 45 a. 4 ad 4"><a name="48841"><span class= | |
| 2810 "ref">[48841] IIIª q. 45 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2811 dicendum quod conveniens fuit discipulos voce paterna terreri et | |
| 2812 prosterni, ut ostenderetur quod excellentia illius gloriae quae | |
| 2813 tunc demonstrabatur, excedit omnem sensum et facultatem mortalium, | |
| 2814 secundum illud Exod. XXXIII, <i>non videbit me homo et vivet</i>. | |
| 2815 Et hoc est quod Hieronymus dicit, super Matth., quod <i>humana | |
| 2816 fragilitas conspectum maioris gloriae ferre non sustinet</i>. Ab | |
| 2817 hac autem fragilitate sanantur homines per Christum, eos in gloriam | |
| 2818 adducendo. Quod significatur per hoc quod dixit eis, <i>surgite, | |
| 2819 nolite timere</i>.</p> | |
| 2820 <div class="centro"><br /> | |
| 2821 <p><a href="sth4027.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 2822 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 2823 <a href="sth4046.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 2824 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 2825 <br /> | |
| 2826 <hr /> | |
| 2827 <br /> | |
| 2828 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 2829 hanc editionem<br /> | |
| 2830 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 2831 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 2832 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 2833 </div> | |
| 2834 </body> | |
| 2835 </html> |
