Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3179.html @ 28:544e12f679ad
convert to xml
| author | ht |
|---|---|
| date | Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000 |
| parents | 4006eb4882de |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 23 179-182</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione CLXXIX | |
| 31 ad CLXXXII</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1899 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth3171.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth3183.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#46084">IIª-IIae, q. 179 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#46085">IIª-IIae, q. 179 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#46086">IIª-IIae, q. 179 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#46087">IIª-IIae, q. 179 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#46088">IIª-IIae, q. 179 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#46089">IIª-IIae, q. 179 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#46090">IIª-IIae, q. 179 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#46091">IIª-IIae, q. 179 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#46092">IIª-IIae, q. 179 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#46093">IIª-IIae, q. 179 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#46094">IIª-IIae, q. 179 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#46095">IIª-IIae, q. 179 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#46096">IIª-IIae, q. 179 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#46097">IIª-IIae, q. 179 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#46098">IIª-IIae, q. 179 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#46099">IIª-IIae, q. 179 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#46100">IIª-IIae, q. 179 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#46101">IIª-IIae, q. 180 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#46102">IIª-IIae, q. 180 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#46103">IIª-IIae, q. 180 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#46104">IIª-IIae, q. 180 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#46105">IIª-IIae, q. 180 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#46106">IIª-IIae, q. 180 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#46107">IIª-IIae, q. 180 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#46108">IIª-IIae, q. 180 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#46109">IIª-IIae, q. 180 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#46110">IIª-IIae, q. 180 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#46111">IIª-IIae, q. 180 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#46112">IIª-IIae, q. 180 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#46113">IIª-IIae, q. 180 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#46114">IIª-IIae, q. 180 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#46115">IIª-IIae, q. 180 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#46116">IIª-IIae, q. 180 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#46117">IIª-IIae, q. 180 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#46118">IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#46119">IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#46120">IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#46121">IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#46122">IIª-IIae, q. 180 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#46123">IIª-IIae, q. 180 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#46124">IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#46125">IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#46126">IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#46127">IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#46128">IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#46129">IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#46130">IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#46131">IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#46132">IIª-IIae, q. 180 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#46133">IIª-IIae, q. 180 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#46134">IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#46135">IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#46136">IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#46137">IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#46138">IIª-IIae, q. 180 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#46139">IIª-IIae, q. 180 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#46140">IIª-IIae, q. 180 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#46141">IIª-IIae, q. 180 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#46142">IIª-IIae, q. 180 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#46143">IIª-IIae, q. 180 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#46144">IIª-IIae, q. 180 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#46145">IIª-IIae, q. 180 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#46146">IIª-IIae, q. 180 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#46147">IIª-IIae, q. 180 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#46148">IIª-IIae, q. 180 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#46149">IIª-IIae, q. 180 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#46150">IIª-IIae, q. 180 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#46151">IIª-IIae, q. 180 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#46152">IIª-IIae, q. 180 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#46153">IIª-IIae, q. 180 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#46154">IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#46155">IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#46156">IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#46157">IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#46158">IIª-IIae, q. 180 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#46159">IIª-IIae, q. 180 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#46160">IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#46161">IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#46162">IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#46163">IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#46164">IIª-IIae, q. 180 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#46165">IIª-IIae, q. 180 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#46166">IIª-IIae, q. 180 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#46167">IIª-IIae, q. 180 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#46168">IIª-IIae, q. 180 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#46169">IIª-IIae, q. 180 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#46170">IIª-IIae, q. 180 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#46171">IIª-IIae, q. 180 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#46172">IIª-IIae, q. 181 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#46173">IIª-IIae, q. 181 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#46174">IIª-IIae, q. 181 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#46175">IIª-IIae, q. 181 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#46176">IIª-IIae, q. 181 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#46177">IIª-IIae, q. 181 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#46178">IIª-IIae, q. 181 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#46179">IIª-IIae, q. 181 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#46180">IIª-IIae, q. 181 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#46181">IIª-IIae, q. 181 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#46182">IIª-IIae, q. 181 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#46183">IIª-IIae, q. 181 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#46184">IIª-IIae, q. 181 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#46185">IIª-IIae, q. 181 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#46186">IIª-IIae, q. 181 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#46187">IIª-IIae, q. 181 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#46188">IIª-IIae, q. 181 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#46189">IIª-IIae, q. 181 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#46190">IIª-IIae, q. 181 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#46191">IIª-IIae, q. 181 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#46192">IIª-IIae, q. 181 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#46193">IIª-IIae, q. 181 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#46194">IIª-IIae, q. 181 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#46195">IIª-IIae, q. 181 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#46196">IIª-IIae, q. 181 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#46197">IIª-IIae, q. 181 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#46198">IIª-IIae, q. 181 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#46199">IIª-IIae, q. 181 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#46200">IIª-IIae, q. 181 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#46201">IIª-IIae, q. 181 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#46202">IIª-IIae, q. 181 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#46203">IIª-IIae, q. 181 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#46204">IIª-IIae, q. 181 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#46205">IIª-IIae, q. 182 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#46206">IIª-IIae, q. 182 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#46207">IIª-IIae, q. 182 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#46208">IIª-IIae, q. 182 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#46209">IIª-IIae, q. 182 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#46210">IIª-IIae, q. 182 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#46211">IIª-IIae, q. 182 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#46212">IIª-IIae, q. 182 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#46213">IIª-IIae, q. 182 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#46214">IIª-IIae, q. 182 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#46215">IIª-IIae, q. 182 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#46216">IIª-IIae, q. 182 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#46217">IIª-IIae, q. 182 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#46218">IIª-IIae, q. 182 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#46219">IIª-IIae, q. 182 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#46220">IIª-IIae, q. 182 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#46221">IIª-IIae, q. 182 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#46222">IIª-IIae, q. 182 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#46223">IIª-IIae, q. 182 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#46224">IIª-IIae, q. 182 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#46225">IIª-IIae, q. 182 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#46226">IIª-IIae, q. 182 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#46227">IIª-IIae, q. 182 a. 3 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#46228">IIª-IIae, q. 182 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#46229">IIª-IIae, q. 182 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#46230">IIª-IIae, q. 182 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#46231">IIª-IIae, q. 182 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#46232">IIª-IIae, q. 182 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#46233">IIª-IIae, q. 182 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#46234">IIª-IIae, q. 182 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#46235">IIª-IIae, q. 182 a. 4 ad 3'); |
| 28 | 218 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 221 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 // --> |
| 28 | 223 //]]> |
| 224 </script><br /> | |
| 225 <hr /> | |
| 226 <br /></div> | |
| 227 <div class="D">Quaestio 179</div> | |
| 228 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 229 <p title="II-II q. 179 pr."><a name="46084"><span class= | |
| 230 "ref">[46084] IIª-IIae, q. 179 pr.</span></a> Consequenter | |
| 231 considerandum est de vita activa et contemplativa. Ubi quadruplex | |
| 232 consideratio occurrit, quarum prima est de divisione vitae per | |
| 233 activam et contemplativam; secunda, de vita contemplativa; tertia, | |
| 234 de vita activa; quarta, de comparatione vitae activae ad | |
| 235 contemplativam. Circa primum quaeruntur duo. Primo, utrum vita | |
| 236 convenienter dividatur per activam et contemplativam. Secundo, | |
| 237 utrum divisio sit sufficiens.</p> | |
| 238 <br /> | |
| 239 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 240 <p title="II-II q. 179 a. 1 arg. 1"><a name="46085"><span class= | |
| 241 "ref">[46085] IIª-IIae, q. 179 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 242 primum sic proceditur. Videtur quod vita non convenienter dividatur | |
| 243 per activam et contemplativam. Anima enim est principium vitae per | |
| 244 suam essentiam, dicit enim philosophus, in II de anima, quod vivere | |
| 245 viventibus est esse. Actionis autem et contemplationis principium | |
| 246 est anima per suas potentias. Ergo videtur quod vita non | |
| 247 convenienter dividatur per activam et contemplativam.</p> | |
| 248 <p title="II-II q. 179 a. 1 arg. 2"><a name="46086"><span class= | |
| 249 "ref">[46086] IIª-IIae, q. 179 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 250 Praeterea, inconvenienter dividitur prius per differentias | |
| 251 posterioris. Activum autem et contemplativum, sive speculativum et | |
| 252 practicum, sunt differentiae intellectus, ut patet in III de anima. | |
| 253 Vivere autem est prius quam intelligere, nam vivere inest | |
| 254 viventibus primo secundum animam vegetabilem, ut patet per | |
| 255 philosophum, in II de anima. Ergo inconvenienter dividitur vita per | |
| 256 activam et contemplativam.</p> | |
| 257 <p title="II-II q. 179 a. 1 arg. 3"><a name="46087"><span class= | |
| 258 "ref">[46087] IIª-IIae, q. 179 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 259 Praeterea, nomen vitae importat motum, ut patet per Dionysium, VI | |
| 260 cap. de Div. Nom. Sed contemplatio consistit magis in quiete, | |
| 261 secundum illud Sap. VIII, <i>intrans in domum meam, conquiescam cum | |
| 262 illa</i>. Ergo videtur quod vita non convenienter dividatur per | |
| 263 activam et contemplativam.</p> | |
| 264 <p title="II-II q. 179 a. 1 s. c."><a name="46088"><span class= | |
| 265 "ref">[46088] IIª-IIae, q. 179 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 266 contra est quod Gregorius, super Ezech., dicit, <i>duae sunt vitae | |
| 267 in quibus nos omnipotens Deus per sacrum eloquium erudit, activa | |
| 268 videlicet et contemplativa</i>.</p> | |
| 269 <p title="II-II q. 179 a. 1 co."><a name="46089"><span class= | |
| 270 "ref">[46089] IIª-IIae, q. 179 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 271 dicendum quod illa proprie dicuntur viventia quae ex seipsis | |
| 272 moventur seu operantur. Illud autem maxime convenit alicui secundum | |
| 273 seipsum, quod est proprium ei, et ad quod maxime inclinatur. Et | |
| 274 ideo unumquodque vivens ostenditur vivere ex operatione sibi maxime | |
| 275 propria, ad quam maxime inclinatur, sicut plantarum vita dicitur in | |
| 276 hoc consistere quod nutriuntur et generant; animalium vero in hoc | |
| 277 quod sentiunt et moventur; hominum vero in hoc quod intelligunt et | |
| 278 secundum rationem agunt. Unde etiam et in hominibus vita | |
| 279 uniuscuiusque hominis videtur esse id in quo maxime delectatur, et | |
| 280 cui maxime intendit, et in hoc praecipue vult quilibet convivere | |
| 281 amico, ut dicitur in IX Ethic. Quia ergo quidam homines praecipue | |
| 282 intendunt contemplationi veritatis, quidam principaliter intendunt | |
| 283 exterioribus actionibus, inde est quod vita hominis convenienter | |
| 284 dividitur per activam et contemplativam.</p> | |
| 285 <p title="II-II q. 179 a. 1 ad 1"><a name="46090"><span class= | |
| 286 "ref">[46090] IIª-IIae, q. 179 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 287 ergo dicendum quod propria forma uniuscuiusque faciens ipsum esse | |
| 288 in actu, est principium propriae operationis ipsius. Et ideo vivere | |
| 289 dicitur esse viventium ex eo quod viventia per hoc quod habent esse | |
| 290 per suam formam, tali modo operantur.</p> | |
| 291 <p title="II-II q. 179 a. 1 ad 2"><a name="46091"><span class= | |
| 292 "ref">[46091] IIª-IIae, q. 179 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 293 secundum dicendum quod vita universaliter sumpta non dividitur per | |
| 294 activam et contemplativam, sed vita hominis, qui speciem sortitur | |
| 295 ex hoc quod habet intellectum. Et ideo eadem est divisio | |
| 296 intellectus et vitae humanae.</p> | |
| 297 <p title="II-II q. 179 a. 1 ad 3"><a name="46092"><span class= | |
| 298 "ref">[46092] IIª-IIae, q. 179 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 299 dicendum quod contemplatio habet quidem quietem ab exterioribus | |
| 300 motibus, nihilominus tamen ipsum contemplari est quidam motus | |
| 301 intellectus, prout quaelibet operatio dicitur motus; secundum quod | |
| 302 philosophus dicit, in III de anima, quod sentire et intelligere | |
| 303 sunt motus quidam, prout motus dicitur actus perfecti. Et hoc modo | |
| 304 Dionysius, IV cap. de Div. Nom., ponit tres motus animae | |
| 305 contemplantis, scilicet rectum, circularem et obliquum.</p> | |
| 306 <br /> | |
| 307 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 308 <p title="II-II q. 179 a. 2 arg. 1"><a name="46093"><span class= | |
| 309 "ref">[46093] IIª-IIae, q. 179 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 310 secundum sic proceditur. Videtur quod vita non sufficienter | |
| 311 dividatur per activam et contemplativam. Philosophus enim, in I | |
| 312 Ethic. dicit quod tres sunt vitae maxime excellentes, scilicet | |
| 313 voluptuosa, civilis, quae videtur esse eadem activae, et | |
| 314 contemplativa. Insufficienter ergo dividitur vita per activam et | |
| 315 contemplativam.</p> | |
| 316 <p title="II-II q. 179 a. 2 arg. 2"><a name="46094"><span class= | |
| 317 "ref">[46094] IIª-IIae, q. 179 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 318 Praeterea, Augustinus, XIX de Civ. Dei, ponit tria vitae genera, | |
| 319 scilicet otiosum, quod pertinet ad contemplationem; actuosum, quod | |
| 320 pertinet ad vitam activam; et addit tertium ex utroque compositum. | |
| 321 Ergo videtur quod insufficienter dividatur vita per activam et | |
| 322 contemplativam.</p> | |
| 323 <p title="II-II q. 179 a. 2 arg. 3"><a name="46095"><span class= | |
| 324 "ref">[46095] IIª-IIae, q. 179 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 325 Praeterea, vita hominis diversificatur secundum quod homines | |
| 326 diversis actionibus student. Sed plura quam duo sunt humanarum | |
| 327 actionum studia. Ergo videtur quod vita debeat in plura membra | |
| 328 dividi quam in activum et contemplativum.</p> | |
| 329 <p title="II-II q. 179 a. 2 s. c."><a name="46096"><span class= | |
| 330 "ref">[46096] IIª-IIae, q. 179 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 331 contra est quod istae duae vitae significantur per duas uxores | |
| 332 Iacob, activa quidem per Liam, contemplativa vero per Rachelem; et | |
| 333 per duas mulieres quae dominum hospitio receperunt, contemplativa | |
| 334 quidem per Mariam, activa vero per Martham; ut Gregorius dicit, in | |
| 335 VI Moral. Non autem esset haec congrua significatio si essent | |
| 336 plures quam duae vitae. Ergo sufficienter dividitur vita per | |
| 337 activam et contemplativam.</p> | |
| 338 <p title="II-II q. 179 a. 2 co."><a name="46097"><span class= | |
| 339 "ref">[46097] IIª-IIae, q. 179 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 340 dicendum quod, sicut dictum est, divisio ista datur de vita humana, | |
| 341 quae quidem attenditur secundum intellectum. Intellectus autem | |
| 342 dividitur per activum et contemplativum, quia finis intellectivae | |
| 343 cognitionis vel est ipsa cognitio veritatis, quod pertinet ad | |
| 344 intellectum contemplativum; vel est aliqua exterior actio, quod | |
| 345 pertinet ad intellectum practicum sive activum. Et ideo vita etiam | |
| 346 sufficienter dividitur per activam et contemplativam.</p> | |
| 347 <p title="II-II q. 179 a. 2 ad 1"><a name="46098"><span class= | |
| 348 "ref">[46098] IIª-IIae, q. 179 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 349 ergo dicendum quod vita voluptuosa ponit finem in delectatione | |
| 350 corporali, quae communis est nobis et brutis. Unde, sicut | |
| 351 philosophus ibidem dicit, est vita bestialis. Propter quod, non | |
| 352 comprehenditur sub praesenti divisione, prout vita humana dividitur | |
| 353 in activam et contemplativam.</p> | |
| 354 <p title="II-II q. 179 a. 2 ad 2"><a name="46099"><span class= | |
| 355 "ref">[46099] IIª-IIae, q. 179 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 356 secundum dicendum quod media conficiuntur ex extremis, et ideo | |
| 357 virtute continentur in eis, sicut tepidum in calido et frigido, et | |
| 358 pallidum in albo et nigro. Et similiter sub activo et contemplativo | |
| 359 comprehenditur id quod est ex utroque compositum. Et tamen, sicut | |
| 360 in quolibet mixto praedominatur aliquod simplicium, ita etiam in | |
| 361 medio genere vitae superabundat quandoque quidem contemplativum, | |
| 362 quandoque vero activum.</p> | |
| 363 <p title="II-II q. 179 a. 2 ad 3"><a name="46100"><span class= | |
| 364 "ref">[46100] IIª-IIae, q. 179 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 365 dicendum quod omnia studia humanarum actionum, si ordinentur ad | |
| 366 necessitatem praesentis vitae secundum rationem rectam, pertinent | |
| 367 ad vitam activam, quae per ordinatas actiones consulit necessitati | |
| 368 vitae praesentis. Si autem deserviant concupiscentiae cuicumque, | |
| 369 pertinent ad vitam voluptuosam, quae non continetur sub vita | |
| 370 activa. Humana vero studia quae ordinantur ad considerationem | |
| 371 veritatis, pertinent ad vitam contemplativam.</p> | |
| 372 <br /> | |
| 373 <div class="D">Quaestio 180</div> | |
| 374 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 375 <p title="II-II q. 180 pr."><a name="46101"><span class= | |
| 376 "ref">[46101] IIª-IIae, q. 180 pr.</span></a> Deinde | |
| 377 considerandum est de vita contemplativa. Et circa hoc quaeruntur | |
| 378 octo. Primo, utrum vita contemplativa pertineat tantum ad | |
| 379 intellectum, an consistat etiam in affectu. Secundo, utrum ad vitam | |
| 380 contemplativam pertineant virtutes morales. Tertio, utrum vita | |
| 381 contemplativa consistat solum in uno actu, aut in pluribus. Quarto, | |
| 382 utrum ad vitam contemplativam pertineat consideratio cuiuscumque | |
| 383 veritatis. Quinto, utrum vita contemplativa hominis in hoc statu | |
| 384 possit elevari usque ad Dei visionem. Sexto, de motibus | |
| 385 contemplationis quos Dionysius assignat, quarto capitulo de divinis | |
| 386 nominibus. Septimo, de delectatione contemplationis. Octavo, de | |
| 387 duratione contemplationis.</p> | |
| 388 <br /> | |
| 389 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 390 <p title="II-II q. 180 a. 1 arg. 1"><a name="46102"><span class= | |
| 391 "ref">[46102] IIª-IIae, q. 180 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 392 primum sic proceditur. Videtur quod vita contemplativa nihil habeat | |
| 393 in affectu, sed totum in intellectu. Dicit enim philosophus, in II | |
| 394 Metaphys., quod <i>finis contemplationis est veritas</i>. Veritas | |
| 395 autem pertinet ad intellectum totaliter. Ergo videtur quod vita | |
| 396 contemplativa totaliter in intellectu consistat.</p> | |
| 397 <p title="II-II q. 180 a. 1 arg. 2"><a name="46103"><span class= | |
| 398 "ref">[46103] IIª-IIae, q. 180 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 399 Praeterea, Gregorius dicit, in VI Moral., quod <i>Rachel, quae | |
| 400 interpretatur visum principium, vitam contemplativam | |
| 401 significat</i>. Sed visio principii pertinet proprie ad | |
| 402 intellectum. Ergo vita contemplativa proprie ad intellectum | |
| 403 pertinet.</p> | |
| 404 <p title="II-II q. 180 a. 1 arg. 3"><a name="46104"><span class= | |
| 405 "ref">[46104] IIª-IIae, q. 180 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 406 Praeterea, Gregorius dicit. Super Ezech. Quod ad vitam | |
| 407 contemplativam pertinet ab exteriori actione quiescere. Sed vis | |
| 408 affectiva sive appetitiva inclinat ad exteriores actiones. Ergo | |
| 409 videtur quod vita contemplativa non pertineat aliquo modo ad vim | |
| 410 appetitivam.</p> | |
| 411 <p title="II-II q. 180 a. 1 s. c."><a name="46105"><span class= | |
| 412 "ref">[46105] IIª-IIae, q. 180 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 413 contra est quod Gregorius ibidem dicit, quod <i>contemplativa vita | |
| 414 est caritatem Dei et proximi tota mente retinere, et soli desiderio | |
| 415 conditoris inhaerere</i>. Sed desiderium et amor ad vim affectivam | |
| 416 sive appetitivam pertinet, ut supra habitum est. Ergo etiam vita | |
| 417 contemplativa habet aliquid in vi affectiva sive appetitiva.</p> | |
| 418 <p title="II-II q. 180 a. 1 co."><a name="46106"><span class= | |
| 419 "ref">[46106] IIª-IIae, q. 180 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 420 dicendum quod, sicut dictum est, vita contemplativa illorum esse | |
| 421 dicitur qui principaliter intendunt ad contemplationem veritatis. | |
| 422 Intentio autem est actus voluntatis, ut supra habitum est, quia | |
| 423 intentio est de fine, qui est voluntatis obiectum. Et ideo vita | |
| 424 contemplativa, quantum ad ipsam essentiam actionis, pertinet ad | |
| 425 intellectum, quantum autem ad id quod movet ad exercendum talem | |
| 426 operationem, pertinet ad voluntatem, quae movet omnes alias | |
| 427 potentias, et etiam intellectum, ad suum actum, ut supra dictum | |
| 428 est. Movet autem vis appetitiva ad aliquid inspiciendum, vel | |
| 429 sensibiliter vel intelligibiliter, quandoque quidem propter amorem | |
| 430 rei visae, quia, ut dicitur Matth. VI, ubi est thesaurus tuus, ibi | |
| 431 est et cor tuum, quandoque autem propter amorem ipsius cognitionis | |
| 432 quam quis ex inspectione consequitur. Et propter hoc Gregorius | |
| 433 constituit vitam contemplativam in caritate Dei, inquantum scilicet | |
| 434 aliquis ex dilectione Dei inardescit ad eius pulchritudinem | |
| 435 conspiciendam. Et quia unusquisque delectatur cum adeptus fuerit id | |
| 436 quod amat, ideo vita contemplativa terminatur ad delectationem, | |
| 437 quae est in affectu, ex qua etiam amor intenditur.</p> | |
| 438 <p title="II-II q. 180 a. 1 ad 1"><a name="46107"><span class= | |
| 439 "ref">[46107] IIª-IIae, q. 180 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 440 ergo dicendum quod ex hoc ipso quod veritas est finis | |
| 441 contemplationis, habet rationem boni appetibilis et amabilis et | |
| 442 delectantis. Et secundum hoc pertinet ad vim appetitivam.</p> | |
| 443 <p title="II-II q. 180 a. 1 ad 2"><a name="46108"><span class= | |
| 444 "ref">[46108] IIª-IIae, q. 180 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 445 secundum dicendum quod ad ipsam visionem primi principii, scilicet | |
| 446 Dei, incitat amor ipsius. Unde Gregorius dicit, super Ezech., quod | |
| 447 <i>vita contemplativa, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem | |
| 448 sui creatoris inardescit</i>.</p> | |
| 449 <p title="II-II q. 180 a. 1 ad 3"><a name="46109"><span class= | |
| 450 "ref">[46109] IIª-IIae, q. 180 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 451 dicendum quod vis appetitiva movet non solum membra corporalia ad | |
| 452 exteriores actiones exercendas, sed etiam intellectum ad exercendum | |
| 453 operationem contemplationis, ut dictum est.</p> | |
| 454 <br /> | |
| 455 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 456 <p title="II-II q. 180 a. 2 arg. 1"><a name="46110"><span class= | |
| 457 "ref">[46110] IIª-IIae, q. 180 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 458 secundum sic proceditur. Videtur quod virtutes morales pertineant | |
| 459 ad vitam contemplativam. Dicit enim Gregorius, super Ezech., quod | |
| 460 <i>contemplativa vita est caritatem quidem Dei et proximi tota | |
| 461 mente retinere</i>. Sed omnes virtutes morales, de quarum actibus | |
| 462 dantur praecepta legis, reducuntur ad dilectionem Dei et proximi, | |
| 463 quia plenitudo legis est dilectio, ut dicitur Rom. XIII. Ergo | |
| 464 videtur quod virtutes morales pertineant ad vitam | |
| 465 contemplativam.</p> | |
| 466 <p title="II-II q. 180 a. 2 arg. 2"><a name="46111"><span class= | |
| 467 "ref">[46111] IIª-IIae, q. 180 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 468 Praeterea, contemplativa vita praecipue ordinatur ad Dei | |
| 469 contemplationem, dicit enim Gregorius, super Ezech., <i>quod, | |
| 470 calcatis curis omnibus, ad videndum faciem sui creatoris | |
| 471 inardescit</i>. Sed ad hoc nullus potest pervenire nisi per | |
| 472 munditiam, quam causat virtus moralis, dicitur enim Matth. V, | |
| 473 <i>beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt; et</i> Heb. XII, | |
| 474 <i>pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo | |
| 475 videbit Deum</i>. Ergo videtur quod virtutes morales pertineant ad | |
| 476 vitam contemplativam.</p> | |
| 477 <p title="II-II q. 180 a. 2 arg. 3"><a name="46112"><span class= | |
| 478 "ref">[46112] IIª-IIae, q. 180 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 479 Praeterea, Gregorius dicit, super Ezech., quod <i>contemplativa | |
| 480 vita speciosa est in animo</i> unde significatur per Rachelem, de | |
| 481 qua dicitur, Gen. XXIX, quod erat pulchra facie. Sed pulchritudo | |
| 482 animi attenditur secundum virtutes morales, et praecipue secundum | |
| 483 temperantiam, ut Ambrosius dicit, in I de Offic. Ergo videtur quod | |
| 484 virtutes morales pertineant ad vitam contemplativam.</p> | |
| 485 <p title="II-II q. 180 a. 2 s. c."><a name="46113"><span class= | |
| 486 "ref">[46113] IIª-IIae, q. 180 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 487 contra est quod virtutes morales ordinantur ad exteriores actiones. | |
| 488 Sed Gregorius dicit, in VI Moral., quod ad contemplativam vitam | |
| 489 pertinet ab exteriori actione quiescere. Ergo virtutes morales non | |
| 490 pertinent ad vitam contemplativam.</p> | |
| 491 <p title="II-II q. 180 a. 2 co."><a name="46114"><span class= | |
| 492 "ref">[46114] IIª-IIae, q. 180 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 493 dicendum quod ad vitam contemplativam potest aliquid pertinere | |
| 494 dupliciter, uno modo, essentialiter; alio modo, dispositive. | |
| 495 Essentialiter quidem virtutes morales non pertinent ad vitam | |
| 496 contemplativam. Quia finis contemplativae vitae est consideratio | |
| 497 veritatis. Ad virtutes autem morales scire quidem, quod pertinet ad | |
| 498 considerationem veritatis, parvam potestatem habet, ut philosophus | |
| 499 dicit, in II Ethic. Unde et ipse, in X Ethic., virtutes morales | |
| 500 dicit pertinere ad felicitatem activam, non autem ad | |
| 501 contemplativam. Dispositive autem virtutes morales pertinent ad | |
| 502 vitam contemplativam. Impeditur enim actus contemplationis, in quo | |
| 503 essentialiter consistit vita contemplativa, et per vehementiam | |
| 504 passionum, per quam abstrahitur intentio animae ab intelligibilibus | |
| 505 ad sensibilia; et per tumultus exteriores. Virtutes autem morales | |
| 506 impediunt vehementiam passionum, et sedant exteriorum occupationum | |
| 507 tumultus. Et ideo virtutes morales dispositive ad vitam | |
| 508 contemplativam pertinent.</p> | |
| 509 <p title="II-II q. 180 a. 2 ad 1"><a name="46115"><span class= | |
| 510 "ref">[46115] IIª-IIae, q. 180 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 511 ergo dicendum quod, sicut dictum est, vita contemplativa habet | |
| 512 motivum ex parte affectus, et secundum hoc dilectio Dei et proximi | |
| 513 requiritur ad vitam contemplativam. Causae autem moventes non | |
| 514 intrant essentiam rei, sed disponunt et perficiunt rem. Unde non | |
| 515 sequitur quod virtutes morales essentialiter pertineant ad vitam | |
| 516 contemplativam.</p> | |
| 517 <p title="II-II q. 180 a. 2 ad 2"><a name="46116"><span class= | |
| 518 "ref">[46116] IIª-IIae, q. 180 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 519 secundum dicendum quod sanctimonia, idest munditia, causatur ex | |
| 520 virtutibus quae sunt circa passiones impedientes puritatem | |
| 521 rationis. Pax autem causatur ex iustitia, quae est circa | |
| 522 operationes, secundum illud Isaiae XXXII, opus iustitiae pax, | |
| 523 inquantum scilicet ille qui ab iniuriis aliorum abstinet, subtrahit | |
| 524 litigiorum et tumultuum occasiones. Et sic virtutes morales | |
| 525 disponunt ad vitam contemplativam, inquantum causant pacem et | |
| 526 munditiam.</p> | |
| 527 <p title="II-II q. 180 a. 2 ad 3"><a name="46117"><span class= | |
| 528 "ref">[46117] IIª-IIae, q. 180 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 529 dicendum quod pulchritudo, sicut supra dictum est, consistit in | |
| 530 quadam claritate et debita proportione. Utrumque autem horum | |
| 531 radicaliter in ratione invenitur, ad quam pertinet et lumen | |
| 532 manifestans, et proportionem debitam in aliis ordinare. Et ideo in | |
| 533 vita contemplativa, quae consistit in actu rationis, per se et | |
| 534 essentialiter invenitur pulchritudo. Unde Sap. VIII de | |
| 535 contemplatione sapientiae dicitur, <i>amator factus sum formae | |
| 536 illius</i>. In virtutibus autem moralibus invenitur pulchritudo | |
| 537 participative, inquantum scilicet participant ordinem rationis, et | |
| 538 praecipue in temperantia, quae reprimit concupiscentias maxime | |
| 539 lumen rationis obscurantes. Et inde est quod virtus castitatis | |
| 540 maxime reddit hominem aptum ad contemplationem, inquantum | |
| 541 delectationes venereae maxime deprimunt mentem ad sensibilia, ut | |
| 542 Augustinus dicit, in libro Soliloquiorum.</p> | |
| 543 <br /> | |
| 544 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 545 <p title="II-II q. 180 a. 3 arg. 1"><a name="46118"><span class= | |
| 546 "ref">[46118] IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 547 tertium sic proceditur. Videtur quod ad vitam contemplativam | |
| 548 pertineant diversi actus. Richardus enim de sancto Victore | |
| 549 distinguit <i>inter contemplationem, meditationem et | |
| 550 cogitationem</i>. Sed omnia ista videntur ad vitam contemplativam | |
| 551 pertinere. Ergo videtur quod vitae contemplativae sint diversi | |
| 552 actus.</p> | |
| 553 <p title="II-II q. 180 a. 3 arg. 2"><a name="46119"><span class= | |
| 554 "ref">[46119] IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 555 Praeterea, apostolus, II ad Cor. III, dicit, <i>nos autem, revelata | |
| 556 facie gloriam domini speculantes, transformamur in eandem | |
| 557 claritatem</i>. Sed hoc pertinet ad vitam contemplativam. Ergo, | |
| 558 praeter tria praedicta, etiam speculatio ad vitam contemplativam | |
| 559 pertinet.</p> | |
| 560 <p title="II-II q. 180 a. 3 arg. 3"><a name="46120"><span class= | |
| 561 "ref">[46120] IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 562 Praeterea, Bernardus dicit, in libro de Consid., quod <i>prima et | |
| 563 maxima contemplatio est admiratio maiestatis</i>. Sed admiratio, | |
| 564 secundum Damascenum, ponitur species timoris. Ergo videtur quod | |
| 565 plures actus ad vitam contemplativam requirantur.</p> | |
| 566 <p title="II-II q. 180 a. 3 arg. 4"><a name="46121"><span class= | |
| 567 "ref">[46121] IIª-IIae, q. 180 a. 3 arg. 4</span></a> | |
| 568 Praeterea, ad vitam contemplativam pertinere dicuntur oratio, | |
| 569 lectio et meditatio. Pertinet etiam ad vitam contemplativam | |
| 570 auditus, nam de Maria, per quam vita contemplativa significatur, | |
| 571 dicitur, Luc. X, quod <i>sedens secus pedes domini, audiebat verba | |
| 572 illius</i>. Ergo videtur quod plures actus ad vitam contemplativam | |
| 573 requirantur.</p> | |
| 574 <p title="II-II q. 180 a. 3 s. c."><a name="46122"><span class= | |
| 575 "ref">[46122] IIª-IIae, q. 180 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 576 contra est quod vita hic dicitur operatio cui homo principaliter | |
| 577 intendit. Si igitur sunt plures operationes vitae contemplativae, | |
| 578 non erit una vita contemplativa, sed plures.</p> | |
| 579 <p title="II-II q. 180 a. 3 co."><a name="46123"><span class= | |
| 580 "ref">[46123] IIª-IIae, q. 180 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 581 dicendum quod de vita contemplativa nunc loquimur secundum quod ad | |
| 582 hominem pertinet. Haec est autem differentia inter hominem et | |
| 583 Angelum, ut patet per Dionysium, VII cap. de Div. Nom., quod | |
| 584 Angelus simplici apprehensione veritatem intuetur, homo autem | |
| 585 quodam processu ex multis pertingit ad intuitum simplicis | |
| 586 veritatis. Sic igitur vita contemplativa unum quidem actum habet in | |
| 587 quo finaliter perficitur, scilicet contemplationem veritatis, a quo | |
| 588 habet unitatem, habet autem multos actus quibus pervenit ad hunc | |
| 589 actum finalem. Quorum quidam pertinent ad acceptionem principiorum, | |
| 590 ex quibus procedit ad contemplationem veritatis; alii autem | |
| 591 pertinent ad deductionem principiorum in veritatem cuius cognitio | |
| 592 inquiritur; ultimus autem completivus actus est ipsa contemplatio | |
| 593 veritatis.</p> | |
| 594 <p title="II-II q. 180 a. 3 ad 1"><a name="46124"><span class= | |
| 595 "ref">[46124] IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 596 ergo dicendum quod cogitatio, secundum Richardum de sancto Victore, | |
| 597 pertinere videtur ad multorum inspectionem, ex quibus aliquis | |
| 598 colligere intendit unam simplicem veritatem. Unde sub cogitatione | |
| 599 comprehendi possunt et perceptiones sensuum, ad cognoscendum | |
| 600 aliquos effectus; et imaginationes; et discursus rationis circa | |
| 601 diversa signa, vel quaecumque perducentia in cognitionem veritatis | |
| 602 intentae. Quamvis secundum Augustinum, XIV de Trin., cogitatio dici | |
| 603 possit omnis actualis operatio intellectus. Meditatio vero | |
| 604 pertinere videtur ad processum rationis ex principiis aliquibus | |
| 605 pertingentis ad veritatis alicuius contemplationem. Et ad idem | |
| 606 pertinet consideratio, secundum Bernardum. Quamvis secundum | |
| 607 philosophum, in II de anima, omnis operatio intellectus | |
| 608 consideratio dicatur. Sed contemplatio pertinet ad ipsum simplicem | |
| 609 intuitum veritatis. Unde idem Richardus dicit quod <i>contemplatio | |
| 610 est perspicax et liber animi contuitus in res perspiciendas; | |
| 611 meditatio autem est intuitus animi in veritatis inquisitione | |
| 612 occupatus; cogitatio autem est animi respectus ad evagationem | |
| 613 pronus</i>.</p> | |
| 614 <p title="II-II q. 180 a. 3 ad 2"><a name="46125"><span class= | |
| 615 "ref">[46125] IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 616 secundum dicendum quod, sicut dicit Glossa Augustini ibidem, | |
| 617 <i>speculantes dicit a speculo, non a specula</i>. Videre autem | |
| 618 aliquid per speculum est videre causam per effectum, in quo eius | |
| 619 similitudo relucet. Unde speculatio ad meditationem reduci | |
| 620 videtur.</p> | |
| 621 <p title="II-II q. 180 a. 3 ad 3"><a name="46126"><span class= | |
| 622 "ref">[46126] IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 623 dicendum quod admiratio est species timoris consequens | |
| 624 apprehensionem alicuius rei excedentis nostram facultatem. Unde | |
| 625 admiratio est actus consequens contemplationem sublimis veritatis. | |
| 626 Dictum est enim quod contemplatio in affectu terminatur.</p> | |
| 627 <p title="II-II q. 180 a. 3 ad 4"><a name="46127"><span class= | |
| 628 "ref">[46127] IIª-IIae, q. 180 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 629 dicendum quod homo ad cognitionem veritatis pertingit dupliciter. | |
| 630 Uno modo, per ea quae ab alio accipit. Et sic quidem, quantum ad ea | |
| 631 quae homo a Deo accipit, necessaria est oratio, secundum illud Sap. | |
| 632 VII, <i>invocavi, et venit in me spiritus sapientiae</i>. Quantum | |
| 633 vero ad ea quae accipit ab homine, necessarius est auditus, | |
| 634 secundum quod accipit ex voce loquentis; et lectio, secundum quod | |
| 635 accipit ex eo quod per Scripturam est traditum. Alio modo, | |
| 636 necessarium est quod adhibeat proprium studium. Et sic requiritur | |
| 637 meditatio.</p> | |
| 638 <br /> | |
| 639 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 640 <p title="II-II q. 180 a. 4 arg. 1"><a name="46128"><span class= | |
| 641 "ref">[46128] IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 642 quartum sic proceditur. Videtur quod vita contemplativa non solum | |
| 643 consistat in contemplatione Dei, sed etiam in consideratione | |
| 644 cuiuscumque veritatis. Dicitur enim in Psalmo, <i>mirabilia opera | |
| 645 tua, et anima mea cognoscet nimis</i>. Sed cognitio divinorum | |
| 646 operum fit per aliquam veritatis contemplationem. Ergo videtur quod | |
| 647 ad vitam contemplativam pertineat non solum divinam veritatem, sed | |
| 648 etiam quamlibet aliam contemplari.</p> | |
| 649 <p title="II-II q. 180 a. 4 arg. 2"><a name="46129"><span class= | |
| 650 "ref">[46129] IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 651 Praeterea, Bernardus, in libro de Consid., dicit quod <i>prima | |
| 652 contemplatio est admiratio maiestatis; secunda est iudiciorum Dei; | |
| 653 tertia est beneficiorum ipsius; quarta est promissorum</i>. Sed | |
| 654 inter haec quatuor solum primum pertinet ad divinam veritatem, alia | |
| 655 vero tria pertinent ad effectus ipsius. Ergo vita contemplativa non | |
| 656 solum consistit in consideratione divinae veritatis, sed etiam in | |
| 657 consideratione veritatis circa divinos effectus.</p> | |
| 658 <p title="II-II q. 180 a. 4 arg. 3"><a name="46130"><span class= | |
| 659 "ref">[46130] IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 660 Praeterea Richardus de sancto Victore distinguit sex species | |
| 661 contemplationum, quarum prima est secundum solam imaginationem, dum | |
| 662 attendimus res corporales; secunda autem est in imaginatione | |
| 663 secundum rationem, prout scilicet sensibilium ordinem et | |
| 664 dispositionem consideramus; tertia est in ratione secundum | |
| 665 imaginationem, quando scilicet per inspectionem rerum visibilium ad | |
| 666 invisibilia sublevamur; quarta autem est in ratione secundum | |
| 667 rationem, quando scilicet animus intendit invisibilibus, quae | |
| 668 imaginatio non novit; quinta autem est supra rationem, quando ex | |
| 669 divina revelatione cognoscimus quae humana ratione comprehendi non | |
| 670 possunt; sexta autem est supra rationem et praeter rationem, quando | |
| 671 scilicet ex divina illuminatione cognoscimus ea quae humanae | |
| 672 rationi repugnare videntur, sicut ea quae dicuntur de mysterio | |
| 673 Trinitatis. Sed solum ultimum videtur ad divinam veritatem | |
| 674 pertinere. Ergo contemplatio non solum respicit divinam veritatem, | |
| 675 sed etiam eam quae in creaturis consideratur.</p> | |
| 676 <p title="II-II q. 180 a. 4 arg. 4"><a name="46131"><span class= | |
| 677 "ref">[46131] IIª-IIae, q. 180 a. 4 arg. 4</span></a> | |
| 678 Praeterea, in vita contemplativa quaeritur contemplatio veritatis | |
| 679 inquantum est perfectio hominis. Sed quaelibet veritas est | |
| 680 perfectio humani intellectus. Ergo in qualibet contemplatione | |
| 681 veritatis consistit vita contemplativa.</p> | |
| 682 <p title="II-II q. 180 a. 4 s. c."><a name="46132"><span class= | |
| 683 "ref">[46132] IIª-IIae, q. 180 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 684 contra est quod Gregorius dicit, in VI Moral., quod <i>in | |
| 685 contemplatione principium, quod Deus est, quaeritur</i>.</p> | |
| 686 <p title="II-II q. 180 a. 4 co."><a name="46133"><span class= | |
| 687 "ref">[46133] IIª-IIae, q. 180 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 688 dicendum quod, sicut iam dictum est, ad vitam contemplativam | |
| 689 pertinet aliquid dupliciter, uno modo, principaliter; alio modo, | |
| 690 secundario vel dispositive. Principaliter quidem ad vitam | |
| 691 contemplativam pertinet contemplatio divinae veritatis, quia | |
| 692 huiusmodi contemplatio est finis totius humanae vitae. Unde | |
| 693 Augustinus dicit, in I de Trin., quod <i>contemplatio Dei | |
| 694 promittitur nobis actionum omnium finis, atque aeterna perfectio | |
| 695 gaudiorum</i>. Quae quidem in futura vita erit perfecta, quando | |
| 696 videbimus eum facie ad faciem, unde et perfecte beatos faciet. Nunc | |
| 697 autem contemplatio divinae veritatis competit nobis imperfecte, | |
| 698 videlicet per speculum et in aenigmate, unde per eam fit nobis | |
| 699 quaedam inchoatio beatitudinis, quae hic incipit ut in futuro | |
| 700 terminetur. Unde et philosophus, in X Ethic., in contemplatione | |
| 701 optimi intelligibilis ponit ultimam felicitatem hominis. Sed quia | |
| 702 per divinos effectus in Dei contemplationem manuducimur, secundum | |
| 703 illud Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea quae facta sunt, | |
| 704 intellecta, conspiciuntur</i>, inde est quod etiam contemplatio | |
| 705 divinorum effectuum secundario ad vitam contemplativam pertinet, | |
| 706 prout scilicet ex hoc manuducitur homo in Dei cognitionem. Unde | |
| 707 Augustinus dicit, in libro de vera Relig., quod <i>in creaturarum | |
| 708 consideratione non vana et peritura curiositas est exercenda, sed | |
| 709 gradus ad immortalia et semper manentia faciendus</i>. Sic igitur | |
| 710 ex praemissis patet quod ordine quodam quatuor ad vitam | |
| 711 contemplativam pertinent, primo quidem, virtutes morales; secundo | |
| 712 autem, alii actus praeter contemplationem; tertio vero, | |
| 713 contemplatio divinorum effectuum; quarto vero completivum est ipsa | |
| 714 contemplatio divinae veritatis.</p> | |
| 715 <p title="II-II q. 180 a. 4 ad 1"><a name="46134"><span class= | |
| 716 "ref">[46134] IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 717 ergo dicendum quod David cognitionem operum Dei quaerebat ut ex hoc | |
| 718 manuduceretur in Deum. Unde alibi dicit, <i>meditabor in omnibus | |
| 719 operibus tuis, et in factis manuum tuarum meditabor, expandi manus | |
| 720 meas ad te</i>.</p> | |
| 721 <p title="II-II q. 180 a. 4 ad 2"><a name="46135"><span class= | |
| 722 "ref">[46135] IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 723 secundum dicendum quod ex consideratione divinorum iudiciorum | |
| 724 manuducitur homo in contemplationem divinae iustitiae, ex | |
| 725 consideratione autem divinorum beneficiorum et promissorum, | |
| 726 manuducitur homo in cognitionem divinae misericordiae seu | |
| 727 bonitatis, quasi per effectus exhibitos vel exhibendos.</p> | |
| 728 <p title="II-II q. 180 a. 4 ad 3"><a name="46136"><span class= | |
| 729 "ref">[46136] IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 730 dicendum quod per illa sex designantur gradus quibus per creaturas | |
| 731 in Dei contemplationem ascenditur. Nam in primo gradu ponitur | |
| 732 perceptio ipsorum sensibilium; in secundo vero gradu ponitur | |
| 733 progressus a sensibilibus ad intelligibilia; in tertio vero gradu | |
| 734 ponitur diiudicatio sensibilium secundum intelligibilia; in quarto | |
| 735 vero gradu ponitur absoluta consideratio intelligibilium in quae | |
| 736 per sensibilia pervenitur; in quinto vero gradu ponitur | |
| 737 contemplatio intelligibilium quae per sensibilia inveniri non | |
| 738 possunt, sed per rationem capi possunt; in sexto gradu ponitur | |
| 739 consideratio intelligibilium quae ratio nec invenire nec capere | |
| 740 potest, quae scilicet pertinent ad sublimem contemplationem divinae | |
| 741 veritatis, in qua finaliter contemplatio perficitur.</p> | |
| 742 <p title="II-II q. 180 a. 4 ad 4"><a name="46137"><span class= | |
| 743 "ref">[46137] IIª-IIae, q. 180 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 744 dicendum quod ultima perfectio humani intellectus est veritas | |
| 745 divina, aliae autem veritates perficiunt intellectum in ordine ad | |
| 746 veritatem divinam.</p> | |
| 747 <br /> | |
| 748 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 749 <p title="II-II q. 180 a. 5 arg. 1"><a name="46138"><span class= | |
| 750 "ref">[46138] IIª-IIae, q. 180 a. 5 arg. 1</span></a> Ad | |
| 751 quintum sic proceditur. Videtur quod vita contemplativa, secundum | |
| 752 statum huius vitae, possit pertingere ad visionem divinae | |
| 753 essentiae. Quia, ut habetur Gen. XXXII, Iacob dixit, <i>vidi Deum | |
| 754 facie ad faciem, et salva facta est anima mea</i>. Sed visio faciei | |
| 755 est visio divinae essentiae. Ergo videtur quod aliquis per | |
| 756 contemplationem in praesenti vita possit se extendere ad videndum | |
| 757 Deum per essentiam.</p> | |
| 758 <p title="II-II q. 180 a. 5 arg. 2"><a name="46139"><span class= | |
| 759 "ref">[46139] IIª-IIae, q. 180 a. 5 arg. 2</span></a> | |
| 760 Praeterea, Gregorius dicit, in VI Moral., quod <i>viri | |
| 761 contemplativi ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod | |
| 762 spiritualia rimantur, et nequaquam secum rerum corporalium umbras | |
| 763 trahunt, vel fortasse tractas manu discretionis abigunt, sed | |
| 764 incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis | |
| 765 suae imagines deprimunt, et in eo quod super se contingere | |
| 766 appetunt, vincunt quod sunt</i>. Sed homo non impeditur a visione | |
| 767 divinae essentiae, quae est lumen incircumscriptum, nisi per hoc | |
| 768 quod necesse habet intendere corporalibus phantasmatibus. Ergo | |
| 769 videtur quod contemplatio praesentis vitae potest se extendere ad | |
| 770 videndum incircumscriptum lumen per essentiam.</p> | |
| 771 <p title="II-II q. 180 a. 5 arg. 3"><a name="46140"><span class= | |
| 772 "ref">[46140] IIª-IIae, q. 180 a. 5 arg. 3</span></a> | |
| 773 Praeterea, Gregorius, in II Dialog., dicit, <i>animae videnti | |
| 774 creatorem angusta est omnis creatura. Vir ergo Dei</i>, scilicet | |
| 775 beatus Benedictus, <i>qui in turri globum igneum, Angelos quoque ad | |
| 776 caelos redeuntes videbat, haec procul dubio cernere non nisi in Dei | |
| 777 lumine poterat</i>. Sed beatus Benedictus adhuc praesenti vita | |
| 778 vivebat. Ergo contemplatio praesentis vitae potest se extendere ad | |
| 779 videndam Dei essentiam.</p> | |
| 780 <p title="II-II q. 180 a. 5 s. c."><a name="46141"><span class= | |
| 781 "ref">[46141] IIª-IIae, q. 180 a. 5 s. c.</span></a> Sed | |
| 782 contra est quod Gregorius dicit, super Ezech., <i>quandiu in hac | |
| 783 mortali carne vivitur, nullus ita in contemplationis virtute | |
| 784 proficit ut in ipso incircumscripti luminis radio mentis oculos | |
| 785 infigat</i>.</p> | |
| 786 <p title="II-II q. 180 a. 5 co."><a name="46142"><span class= | |
| 787 "ref">[46142] IIª-IIae, q. 180 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 788 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., | |
| 789 <i>nemo videns Deum vivit ista vita qua mortaliter vivitur in istis | |
| 790 sensibus corporis, sed nisi ab hac vita quisque quodammodo | |
| 791 moriatur, sive omnino exiens de corpore sive alienatus a carnalibus | |
| 792 sensibus, in illam non subvehitur visionem</i>. Quae supra | |
| 793 diligentius pertractata sunt, ubi dictum est de raptu; et in primo, | |
| 794 ubi actum est de Dei visione. Sic igitur dicendum est quod in hac | |
| 795 vita potest esse aliquis dupliciter. Uno modo, secundum actum, | |
| 796 inquantum scilicet actualiter utitur sensibus corporis. Et sic | |
| 797 nullo modo contemplatio praesentis vitae potest pertingere ad | |
| 798 videndum Dei essentiam. Alio modo potest esse aliquis in hac vita | |
| 799 potentialiter, et non secundum actum, inquantum scilicet anima eius | |
| 800 est corpori mortali coniuncta ut forma, ita tamen quod non utatur | |
| 801 corporis sensibus, aut etiam imaginatione, sicut accidit in raptu. | |
| 802 Et sic potest contemplatio huius vitae pertingere ad visionem | |
| 803 divinae essentiae. Unde supremus gradus contemplationis praesentis | |
| 804 vitae est qualem habuit Paulus in raptu, secundum quem fuit medio | |
| 805 modo se habens inter statum praesentis vitae et futurae.</p> | |
| 806 <p title="II-II q. 180 a. 5 ad 1"><a name="46143"><span class= | |
| 807 "ref">[46143] IIª-IIae, q. 180 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 808 ergo dicendum quod, sicut Dionysius, in epistola ad Caium monachum, | |
| 809 dicit, <i>si aliquis videns Deum intellexit quod vidit, non ipsum | |
| 810 vidit, sed aliquid eorum quae sunt eius</i>. Et Gregorius dicit, | |
| 811 super Ezech., quod <i>nequaquam omnipotens Deus iam in sua | |
| 812 claritate conspicitur, sed quiddam sub illa speculatur anima, unde | |
| 813 recta proficiat, et post ad visionis eius gloriam pertingat</i>. | |
| 814 Per hoc ergo quod Iacob dixit, vidi Deum facie ad faciem, non est | |
| 815 intelligendum quod Dei essentiam viderit, sed quod formam, scilicet | |
| 816 imaginariam, vidit in qua Deus locutus est ei. Vel, <i>quia per | |
| 817 faciem quemlibet agnoscimus, cognitionem Dei</i> faciem eius | |
| 818 vocavit, sicut Glossa Gregorii ibidem dicit.</p> | |
| 819 <p title="II-II q. 180 a. 5 ad 2"><a name="46144"><span class= | |
| 820 "ref">[46144] IIª-IIae, q. 180 a. 5 ad 2</span></a> Ad | |
| 821 secundum dicendum quod contemplatio humana, secundum statum | |
| 822 praesentis vitae, non potest esse absque phantasmatibus, quia | |
| 823 connaturale est homini ut species intelligibiles in phantasmatibus | |
| 824 videat, sicut philosophus dicit, in III de anima. Sed tamen | |
| 825 intellectualis cognitio non sistit in ipsis phantasmatibus, sed in | |
| 826 eis contemplatur puritatem intelligibilis veritatis. Et hoc non | |
| 827 solum in cognitione naturali, sed etiam in eis quae per | |
| 828 revelationem cognoscimus, dicit enim Dionysius, I cap. Cael. Hier., | |
| 829 quod <i>Angelorum hierarchias manifestat nobis divina claritas in | |
| 830 quibusdam symbolis figuratis</i>; ex cuius virtute restituimur in | |
| 831 simplum radium, idest in simplicem cognitionem intelligibilis | |
| 832 veritatis. Et sic intelligendum est quod Gregorius dicit, quod | |
| 833 contemplantes corporalium rerum umbras non secum trahunt, quia | |
| 834 videlicet in eis non sistit eorum contemplatio, sed potius in | |
| 835 consideratione intelligibilis veritatis.</p> | |
| 836 <p title="II-II q. 180 a. 5 ad 3"><a name="46145"><span class= | |
| 837 "ref">[46145] IIª-IIae, q. 180 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 838 dicendum quod ex verbis illis Gregorii non datur intelligi quod | |
| 839 beatus Benedictus Deum in illa visione per essentiam viderit, sed | |
| 840 vult ostendere quod, <i>quia videnti creatorem angusta est omnis | |
| 841 creatura</i>, consequens est quod per illustrationem divini luminis | |
| 842 de facili possint quaecumque videri. Unde subdit, <i>quamlibet enim | |
| 843 parum de luce creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum | |
| 844 est</i>.</p> | |
| 845 <br /> | |
| 846 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 847 <p title="II-II q. 180 a. 6 arg. 1"><a name="46146"><span class= | |
| 848 "ref">[46146] IIª-IIae, q. 180 a. 6 arg. 1</span></a> Ad | |
| 849 sextum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter operatio | |
| 850 contemplationis distinguatur per tres motus, circularem rectum et | |
| 851 obliquum, IV cap. de Div. Nom. Contemplatio enim ad quietem | |
| 852 pertinet, secundum illud Sap. VIII, <i>intrans in domum meam, | |
| 853 conquiescam cum illa</i>. Sed motus quieti opponitur. Non ergo | |
| 854 operationes contemplativae vitae per motus designari debent.</p> | |
| 855 <p title="II-II q. 180 a. 6 arg. 2"><a name="46147"><span class= | |
| 856 "ref">[46147] IIª-IIae, q. 180 a. 6 arg. 2</span></a> | |
| 857 Praeterea, actio contemplativae vitae ad intellectum pertinet, | |
| 858 secundum quem homo cum Angelis convenit. Sed in Angelis aliter | |
| 859 assignat Dionysius hos motus quam in anima. Dicit enim motum | |
| 860 circularem Angeli esse secundum illuminationes pulchri et boni. | |
| 861 Motum autem circularem animae secundum plura determinat. Quorum | |
| 862 primum est introitus animae ab exterioribus ad seipsam; secundum | |
| 863 est quaedam convolutio virtutum ipsius, per quam anima liberatur ab | |
| 864 errore et ab exteriori occupatione; tertium autem est unio ad ea | |
| 865 quae supra se sunt. Similiter etiam differenter describit motum | |
| 866 rectum utriusque. Nam rectum motum Angeli dicit esse secundum quod | |
| 867 procedit ad subiectorum providentiam. Motum autem rectum animae | |
| 868 ponit in duobus, primo quidem, in hoc quod progreditur ad ea quae | |
| 869 sunt circa ipsam; secundo autem, in hoc quod ab exterioribus ad | |
| 870 simplices contemplationes elevatur. Sed et motum obliquum | |
| 871 diversimode in utrisque determinat. Nam obliquum motum in Angelis | |
| 872 assignat ex hoc quod, providendo minus habentibus, manent in | |
| 873 identitate circa Deum. Obliquum autem motum animae assignat ex eo | |
| 874 quod anima illuminatur divinis cognitionibus rationabiliter et | |
| 875 diffuse. Non ergo videntur convenienter assignari operationes | |
| 876 contemplationis per modos praedictos.</p> | |
| 877 <p title="II-II q. 180 a. 6 arg. 3"><a name="46148"><span class= | |
| 878 "ref">[46148] IIª-IIae, q. 180 a. 6 arg. 3</span></a> | |
| 879 Praeterea, Richardus de sancto Victore, in libro de Contempl., | |
| 880 ponit multas alias differentias motuum, ad similitudinem volatilium | |
| 881 caeli. <i>Quarum quaedam nunc ad altiora se attollunt, nunc autem | |
| 882 in inferiora demerguntur, et hoc saepius repetere videntur; aliae | |
| 883 vero dextrorsum vel sinistrorsum divertunt multoties; quaedam vero | |
| 884 moventur in anteriora vel posteriora frequenter; aliae vero quasi | |
| 885 in gyrum vertuntur, secundum latiores vel contractiores circuitus; | |
| 886 quaedam vero quasi immobiliter suspensae in uno loco manent</i>. | |
| 887 Ergo videtur quod non sint solum tres motus contemplationis.</p> | |
| 888 <p title="II-II q. 180 a. 6 s. c."><a name="46149"><span class= | |
| 889 "ref">[46149] IIª-IIae, q. 180 a. 6 s. c.</span></a> In | |
| 890 contrarium est auctoritas Dionysii.</p> | |
| 891 <p title="II-II q. 180 a. 6 co."><a name="46150"><span class= | |
| 892 "ref">[46150] IIª-IIae, q. 180 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 893 dicendum quod, sicut supra dictum est, operatio intellectus, in qua | |
| 894 contemplatio essentialiter consistit, motus dicitur secundum quod | |
| 895 motus est actus perfecti, ut philosophus dicit, in III de anima. | |
| 896 Quia enim per sensibilia in cognitionem intelligibilium devenimus, | |
| 897 operationes autem sensibiles sine motu non fiunt, inde est quod | |
| 898 etiam operationes intelligibiles quasi motus quidam describuntur, | |
| 899 et secundum similitudinem diversorum motuum earum differentia | |
| 900 assignatur. In motibus autem corporalibus perfectiores et primi | |
| 901 sunt locales, ut probatur in VIII Physic. Et ideo sub eorum | |
| 902 similitudine potissime operationes intelligibiles describuntur. | |
| 903 Quorum quidem sunt tres differentiae, nam quidam est circularis, | |
| 904 secundum quem aliquid movetur uniformiter circa idem centrum; alius | |
| 905 autem est rectus, secundum quem aliquid procedit ab uno in aliud, | |
| 906 tertius autem est obliquus, quasi compositus ex utroque. Et ideo in | |
| 907 operationibus intelligibilibus id quod simpliciter habet | |
| 908 uniformitatem, attribuitur motui circulari; operatio autem | |
| 909 intelligibilis secundum quam proceditur de uno in aliud, | |
| 910 attribuitur motui recto; operatio autem intelligibilis habens | |
| 911 aliquid uniformitatis simul cum processu ad diversa, attribuitur | |
| 912 motui obliquo.</p> | |
| 913 <p title="II-II q. 180 a. 6 ad 1"><a name="46151"><span class= | |
| 914 "ref">[46151] IIª-IIae, q. 180 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 915 ergo dicendum quod motus corporales exteriores opponuntur quieti | |
| 916 contemplationis, quae intelligitur esse ab exterioribus | |
| 917 occupationibus. Sed motus intelligibilium operationum ad ipsam | |
| 918 quietem contemplationis pertinent.</p> | |
| 919 <p title="II-II q. 180 a. 6 ad 2"><a name="46152"><span class= | |
| 920 "ref">[46152] IIª-IIae, q. 180 a. 6 ad 2</span></a> Ad | |
| 921 secundum dicendum quod homo convenit in intellectu cum Angelis in | |
| 922 genere, sed vis intellectiva est multo altior in Angelo quam in | |
| 923 homine. Et ideo alio modo oportet hos motus in animabus et in | |
| 924 Angelis assignare, secundum quod diversimode se habent ad | |
| 925 uniformitatem. Intellectus enim Angeli habet cognitionem uniformem | |
| 926 secundum duo, primo quidem, quia non acquirit intelligibilem | |
| 927 veritatem ex varietate rerum compositarum; secundo, quia non | |
| 928 intelligit veritatem intelligibilem discursive, sed simplici | |
| 929 intuitu. Intellectus vero animae a sensibilibus rebus accipit | |
| 930 intelligibilem veritatem; et cum quodam discursu rationis eam | |
| 931 intelligit. Et ideo Dionysius motum circularem in Angelis assignat | |
| 932 inquantum uniformiter et indesinenter, absque principio et fine, | |
| 933 intuentur Deum, sicut motus circularis, carens principio et fine, | |
| 934 uniformiter est circa idem centrum. In anima vero, antequam ad | |
| 935 istam uniformitatem perveniatur, exigitur quod duplex eius | |
| 936 difformitas amoveatur. Primo quidem, illa quae est ex diversitate | |
| 937 exteriorum rerum, prout scilicet relinquit exteriora. Et hoc est | |
| 938 quod primo ponit in motu circulari animae introitum ipsius ab | |
| 939 exterioribus ad seipsam. Secundo autem oportet quod removeatur | |
| 940 secunda difformitas, quae est per discursum rationis. Et hoc idem | |
| 941 contingit secundum quod omnes operationes animae reducuntur ad | |
| 942 simplicem contemplationem intelligibilis veritatis. Et hoc est quod | |
| 943 secundo dicit, quod necessaria est uniformis convolutio | |
| 944 intellectualium virtutum ipsius, ut scilicet, cessante discursu, | |
| 945 figatur eius intuitus in contemplatione unius simplicis veritatis. | |
| 946 Et in hac operatione animae non est error, sicut patet quod circa | |
| 947 intellectum primorum principiorum non erratur, quae simplici | |
| 948 intuitu cognoscimus. Et tunc, istis duobus praemissis, tertio | |
| 949 ponitur uniformitas conformis Angelis, secundum quod, praetermissis | |
| 950 omnibus in sola Dei contemplatione persistit. Et hoc est quod | |
| 951 dicit, deinde, sicut uniformis facta, unite, idest conformiter, | |
| 952 unitis virtutibus, ad pulchrum et bonum manuducitur. Motus autem | |
| 953 rectus in Angelis accipi non potest secundum hoc quod in | |
| 954 considerando procedat ab uno in aliud, sed solum secundum ordinem | |
| 955 suae providentiae, secundum scilicet quod Angelus superior | |
| 956 inferiores illuminat per medios. Et hoc est quod dicit, quod in | |
| 957 directum moventur Angeli quando procedunt ad subiectorum | |
| 958 providentiam, recta omnia transeuntes, idest, secundum ea quae | |
| 959 secundum rectum ordinem disponuntur. Sed rectum motum ponit in | |
| 960 anima secundum hoc quod ab exterioribus sensibilibus procedit ad | |
| 961 intelligibilium cognitionem. Obliquum autem motum ponit in Angelo, | |
| 962 compositum ex recto et circulari, inquantum secundum | |
| 963 contemplationem Dei inferioribus provident. In anima autem ponit | |
| 964 motum obliquum, similiter ex recto et circulari compositum, prout | |
| 965 illuminationibus divinis ratiocinando utitur.</p> | |
| 966 <p title="II-II q. 180 a. 6 ad 3"><a name="46153"><span class= | |
| 967 "ref">[46153] IIª-IIae, q. 180 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 968 dicendum quod illae diversitates motuum quae accipiuntur secundum | |
| 969 differentiam eius quod est sursum et deorsum, dextrorsum et | |
| 970 sinistrorsum, ante et retro, et secundum diversos circuitus, omnes | |
| 971 continentur sub motu recto vel obliquo. Nam per omnes designatur | |
| 972 discursus rationis. Qui quidem si sit a genere ad speciem, vel a | |
| 973 toto ad partem, erit, ut ipse exponit, secundum sursum et deorsum. | |
| 974 Si vero sit ab uno oppositorum in aliud, erit secundum dextrorsum | |
| 975 et sinistrorsum. Si vero sit a causis in effectus, erit ante et | |
| 976 retro. Si vero sit secundum accidentia quae circumstant rem, | |
| 977 propinqua vel remota, erit circuitus. Discursus autem rationis, | |
| 978 quando est a sensibilibus ad intelligibilia secundum ordinem | |
| 979 naturalis rationis, pertinet ad motum rectum; quando autem est | |
| 980 secundum illuminationes divinas, pertinet ad motum obliquum; ut ex | |
| 981 dictis patet. Sola autem immobilitas quam ponit, pertinet ad motum | |
| 982 circularem. Unde patet quod Dionysius multo sufficientius et | |
| 983 subtilius motus contemplationis describit.</p> | |
| 984 <br /> | |
| 985 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 986 <p title="II-II q. 180 a. 7 arg. 1"><a name="46154"><span class= | |
| 987 "ref">[46154] IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 988 septimum sic proceditur. Videtur quod contemplatio delectationem | |
| 989 non habeat. Delectatio enim ad vim appetitivam pertinet. Sed | |
| 990 contemplatio principaliter consistit in intellectu. Ergo videtur | |
| 991 quod delectatio non pertineat ad contemplationem.</p> | |
| 992 <p title="II-II q. 180 a. 7 arg. 2"><a name="46155"><span class= | |
| 993 "ref">[46155] IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 2</span></a> | |
| 994 Praeterea, omnis contentio et omne certamen impedit delectationem. | |
| 995 Sed in contemplatione est contentio et certamen, dicit enim | |
| 996 Gregorius, super Ezech., quod <i>anima, cum contemplari Deum | |
| 997 nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, | |
| 998 quia intelligendo et sentiendo, de incircumscripto lumine aliquid | |
| 999 degustat, modo succumbit, quia degustando iterum deficit</i>. Ergo | |
| 1000 vita contemplativa non habet delectationem.</p> | |
| 1001 <p title="II-II q. 180 a. 7 arg. 3"><a name="46156"><span class= | |
| 1002 "ref">[46156] IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 3</span></a> | |
| 1003 Praeterea, delectatio sequitur operationem perfectam, ut dicitur in | |
| 1004 X Ethic. Sed contemplatio viae est imperfecta, secundum illud I ad | |
| 1005 Cor. XIII, <i>videmus nunc per speculum in aenigmate</i>. Ergo | |
| 1006 videtur quod vita contemplativa delectationem non habeat.</p> | |
| 1007 <p title="II-II q. 180 a. 7 arg. 4"><a name="46157"><span class= | |
| 1008 "ref">[46157] IIª-IIae, q. 180 a. 7 arg. 4</span></a> | |
| 1009 Praeterea, laesio corporalis delectationem impedit. Sed | |
| 1010 contemplatio inducit laesionem corporalem, unde Gen. XXXII dicitur | |
| 1011 quod Iacob, postquam dixerat, <i>vidi dominum facie ad faciem, | |
| 1012 claudicabat pede, eo quod tetigerit nervum femoris eius et | |
| 1013 obstupuerit</i>. Ergo videtur quod in vita contemplativa non sit | |
| 1014 delectatio.</p> | |
| 1015 <p title="II-II q. 180 a. 7 s. c."><a name="46158"><span class= | |
| 1016 "ref">[46158] IIª-IIae, q. 180 a. 7 s. c.</span></a> Sed | |
| 1017 contra est quod de contemplatione sapientiae dicitur, Sap. VIII, | |
| 1018 <i>non habet amaritudinem conversatio illius, nec taedium convictus | |
| 1019 eius, sed laetitiam et gaudium</i>. Et Gregorius dicit, super | |
| 1020 Ezech., quod <i>contemplativa vita amabilis valde dulcedo | |
| 1021 est</i>.</p> | |
| 1022 <p title="II-II q. 180 a. 7 co."><a name="46159"><span class= | |
| 1023 "ref">[46159] IIª-IIae, q. 180 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 1024 dicendum quod aliqua contemplatio potest esse delectabilis | |
| 1025 dupliciter. Uno modo, ratione ipsius operationis, quia unicuique | |
| 1026 delectabilis est operatio sibi conveniens secundum propriam naturam | |
| 1027 vel habitum. Contemplatio autem veritatis competit homini secundum | |
| 1028 suam naturam, prout est animal rationale. Ex quo contingit quod | |
| 1029 omnes homines ex natura scire desiderant, et per consequens in | |
| 1030 cognitione veritatis delectantur. Et adhuc magis fit hoc | |
| 1031 delectabile habenti habitum sapientiae et scientiae, ex quo accidit | |
| 1032 quod sine difficultate aliquis contemplatur. Alio modo contemplatio | |
| 1033 redditur delectabilis ex parte obiecti, inquantum scilicet aliquis | |
| 1034 rem amatam contemplatur, sicut etiam accidit in visione corporali | |
| 1035 quod delectabilis redditur non solum ex eo quod ipsum videre est | |
| 1036 delectabile, sed ex eo etiam quod videt quis personam amatam. Quia | |
| 1037 ergo vita contemplativa praecipue consistit in contemplatione Dei, | |
| 1038 ad quam movet caritas, ut dictum est; inde est quod in vita | |
| 1039 contemplativa non solum est delectatio ratione ipsius | |
| 1040 contemplationis, sed ratione ipsius divini amoris. Et quantum ad | |
| 1041 utrumque eius delectatio omnem delectationem humanam excedit. Nam | |
| 1042 et delectatio spiritualis potior est quam carnalis, ut supra | |
| 1043 habitum est, cum de passionibus ageretur, et ipse amor quo ex | |
| 1044 caritate Deus diligitur, omnem amorem excedit. Unde et in Psalmo | |
| 1045 dicitur, <i>gustate, et videte quoniam suavis est dominus</i>.</p> | |
| 1046 <p title="II-II q. 180 a. 7 ad 1"><a name="46160"><span class= | |
| 1047 "ref">[46160] IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1048 ergo dicendum quod vita contemplativa, licet essentialiter | |
| 1049 consistat in intellectu, principium tamen habet in affectu, | |
| 1050 inquantum videlicet aliquis ex caritate ad Dei contemplationem | |
| 1051 incitatur. Et quia finis respondet principio inde est quod etiam | |
| 1052 terminus et finis contemplativae vitae habetur in affectu, dum | |
| 1053 scilicet aliquis in visione rei amatae delectatur, et ipsa | |
| 1054 delectatio rei visae amplius excitat amorem. Unde Gregorius dicit, | |
| 1055 super Ezech., quod <i>cum quis ipsum quem amat viderit, in amorem | |
| 1056 ipsius amplius ignescit</i>. Et haec est ultima perfectio | |
| 1057 contemplativae vitae, ut scilicet non solum divina veritas | |
| 1058 videatur, sed etiam ut ametur.</p> | |
| 1059 <p title="II-II q. 180 a. 7 ad 2"><a name="46161"><span class= | |
| 1060 "ref">[46161] IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 2</span></a> Ad | |
| 1061 secundum dicendum quod contentio vel certamen quod provenit ex | |
| 1062 contrarietate exterioris rei, impedit illius rei delectationem, non | |
| 1063 enim aliquis delectatur in re contra quam pugnat. Sed in re pro qua | |
| 1064 quis pugnat, cum eam homo adeptus fuerit, ceteris paribus, magis in | |
| 1065 ea delectatur, sicut Augustinus dicit, in VIII Confess., quod | |
| 1066 <i>quanto fuit maius periculum in praelio, tanto maius est gaudium | |
| 1067 in triumpho</i>. Non est autem in contemplatione contentio et | |
| 1068 certamen ex contrarietate veritatis quam contemplamur, sed ex | |
| 1069 defectu nostri intellectus, et ex corruptibili corpore, quod nos ad | |
| 1070 inferiora retrahit, secundum illud Sap. IX, <i>corpus, quod | |
| 1071 corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio | |
| 1072 sensum multa cogitantem</i>. Et inde est quod quando homo pertingit | |
| 1073 ad contemplationem veritatis, ardentius eam amat, sed magis odit | |
| 1074 proprium defectum a gravitate corruptibilis corporis, ut dicat cum | |
| 1075 apostolo, <i>infelix ego homo. Quis me liberabit de corpore mortis | |
| 1076 huius?</i> Unde et Gregorius dicit, super Ezech., <i>cum Deus iam | |
| 1077 per desiderium et intellectum cognoscitur, omnem voluptatem carnis | |
| 1078 arefacit</i>.</p> | |
| 1079 <p title="II-II q. 180 a. 7 ad 3"><a name="46162"><span class= | |
| 1080 "ref">[46162] IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1081 dicendum quod contemplatio Dei in hac vita imperfecta est respectu | |
| 1082 contemplationis patriae, et similiter delectatio contemplationis | |
| 1083 viae est imperfecta respectu delectationis contemplationis patriae, | |
| 1084 de qua dicitur in Psalmo, de torrente voluptatis tuae potabis eos. | |
| 1085 Sed contemplatio divinorum quae habetur in via, etsi sit | |
| 1086 imperfecta, est tamen delectabilior omni alia contemplatione | |
| 1087 quantumcumque perfecta, propter excellentiam rei contemplatae. Unde | |
| 1088 philosophus dicit, in I de partibus Animal., <i>accidit circa illas | |
| 1089 honorabiles existentes et divinas substantias minores nobis | |
| 1090 existere theorias. Sed etsi secundum modicum attingamus eas, tamen, | |
| 1091 propter honorabilitatem cognoscendi, delectabilius aliquid habent | |
| 1092 quam quae apud nos omnia</i>. Et hoc est etiam quod Gregorius | |
| 1093 dicit, super Ezech., <i>contemplativa vita amabilis valde dulcedo | |
| 1094 est, quae super semetipsam animam rapit, caelestia aperit, | |
| 1095 spiritualia mentis oculis patefacit</i>.</p> | |
| 1096 <p title="II-II q. 180 a. 7 ad 4"><a name="46163"><span class= | |
| 1097 "ref">[46163] IIª-IIae, q. 180 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1098 dicendum quod Iacob post contemplationem uno pede claudicabat, quia | |
| 1099 <i>necesse est ut, debilitato amore saeculi, convalescat aliquis ad | |
| 1100 amorem Dei</i>, ut Gregorius dicit, super Ezech., <i>et ideo, post | |
| 1101 agnitionem suavitatis Dei, unus in nobis sanus pes remanet, atque | |
| 1102 alius claudicat. Omnis enim qui uno pede claudicat, solum illi pedi | |
| 1103 innititur quem sanum habet</i>.</p> | |
| 1104 <br /> | |
| 1105 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1106 <p title="II-II q. 180 a. 8 arg. 1"><a name="46164"><span class= | |
| 1107 "ref">[46164] IIª-IIae, q. 180 a. 8 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1108 octavum sic proceditur. Videtur quod vita contemplativa non sit | |
| 1109 diuturna. Vita enim contemplativa essentialiter consistit in his | |
| 1110 quae ad intellectum pertinent. Sed omnes intellectivae perfectiones | |
| 1111 huius vitae evacuantur, secundum illud I ad Cor. XIII, <i>sive | |
| 1112 prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia | |
| 1113 destruetur</i>. Ergo vita contemplativa evacuatur.</p> | |
| 1114 <p title="II-II q. 180 a. 8 arg. 2"><a name="46165"><span class= | |
| 1115 "ref">[46165] IIª-IIae, q. 180 a. 8 arg. 2</span></a> | |
| 1116 Praeterea, dulcedinem contemplationis aliquis homo raptim et | |
| 1117 pertranseunter degustat. Unde Augustinus dicit, in X Confess., | |
| 1118 <i>intromittis me in affectum multum inusitatum introrsus ad nescio | |
| 1119 quam dulcedinem, sed redeo in haec aerumnosis ponderibus</i>. | |
| 1120 Gregorius etiam dicit, in V Moral., exponens illud Iob IV, <i>cum | |
| 1121 spiritus me praesente transiret, in suavitate, inquit, | |
| 1122 contemplationis intimae non diu mens figitur, quia ad semetipsam, | |
| 1123 ipsa immensitate luminis reverberata, revocatur</i>. Ergo vita | |
| 1124 contemplativa non est diuturna.</p> | |
| 1125 <p title="II-II q. 180 a. 8 arg. 3"><a name="46166"><span class= | |
| 1126 "ref">[46166] IIª-IIae, q. 180 a. 8 arg. 3</span></a> | |
| 1127 Praeterea, illud quod non est homini connaturale, non potest esse | |
| 1128 diuturnum. Vita autem contemplativa <i>est melior quam secundum | |
| 1129 hominem</i>, ut philosophus dicit, in X Ethic. Ergo videtur quod | |
| 1130 vita contemplativa non sit diuturna.</p> | |
| 1131 <p title="II-II q. 180 a. 8 s. c."><a name="46167"><span class= | |
| 1132 "ref">[46167] IIª-IIae, q. 180 a. 8 s. c.</span></a> Sed | |
| 1133 contra est quod dominus dicit, Luc. X, <i>Maria optimam partem | |
| 1134 elegit, quae non auferetur ab ea</i>. Quia, ut Gregorius dicit, | |
| 1135 super Ezech., <i>contemplativa hic incipitur, ut in caelesti patria | |
| 1136 perficiatur</i>.</p> | |
| 1137 <p title="II-II q. 180 a. 8 co."><a name="46168"><span class= | |
| 1138 "ref">[46168] IIª-IIae, q. 180 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1139 dicendum quod aliquid potest dici diuturnum dupliciter, uno modo, | |
| 1140 secundum suam naturam; alio modo, quoad nos. Secundum se quidem | |
| 1141 manifestum est quod vita contemplativa diuturna est, dupliciter. | |
| 1142 Uno modo, eo quod versatur circa incorruptibilia et immobilia. Alio | |
| 1143 modo, quia non habet contrarietatem, <i>delectationi enim quae est | |
| 1144 in considerando, nihil est contrarium</i>, ut dicitur in I Topic. | |
| 1145 Sed quoad nos etiam vita contemplativa diuturna est. Tum quia | |
| 1146 competit nobis secundum actionem incorruptibilis partis animae, | |
| 1147 scilicet secundum intellectum, unde potest post hanc vitam durare. | |
| 1148 Alio modo, quia in operibus contemplativae corporaliter non | |
| 1149 laboramus, unde magis in huiusmodi operibus continue persistere | |
| 1150 possumus, sicut philosophus dicit, in X Ethic.</p> | |
| 1151 <p title="II-II q. 180 a. 8 ad 1"><a name="46169"><span class= | |
| 1152 "ref">[46169] IIª-IIae, q. 180 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1153 ergo dicendum quod modus contemplandi non est idem hic et in | |
| 1154 patria; sed vita contemplativa dicitur manere ratione caritatis, in | |
| 1155 qua habet et principium et finem. Et hoc est quod Gregorius dicit, | |
| 1156 super Ezech., <i>contemplativa hic incipit, ut in caelesti patria | |
| 1157 perficiatur, quia amoris ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum | |
| 1158 quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescit</i>.</p> | |
| 1159 <p title="II-II q. 180 a. 8 ad 2"><a name="46170"><span class= | |
| 1160 "ref">[46170] IIª-IIae, q. 180 a. 8 ad 2</span></a> Ad | |
| 1161 secundum dicendum quod nulla actio potest diu durare in sui summo. | |
| 1162 Summum autem contemplationis est ut attingat ad uniformitatem | |
| 1163 divinae contemplationis, ut dicit Dionysius, sicut supra positum | |
| 1164 est. Unde etsi quantum ad hoc contemplatio diu durare non possit, | |
| 1165 tamen quantum ad alios contemplationis actus potest diu durare.</p> | |
| 1166 <p title="II-II q. 180 a. 8 ad 3"><a name="46171"><span class= | |
| 1167 "ref">[46171] IIª-IIae, q. 180 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1168 dicendum quod philosophus dicit vitam contemplativam esse supra | |
| 1169 hominem, quia competit nobis secundum hoc quod aliquid divinum est | |
| 1170 in nobis, scilicet intellectus. Qui est incorruptibilis et | |
| 1171 impassibilis secundum se, et ideo actio eius potest esse | |
| 1172 diuturnior.</p> | |
| 1173 <br /> | |
| 1174 <div class="D">Quaestio 181</div> | |
| 1175 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1176 <p title="II-II q. 181 pr."><a name="46172"><span class= | |
| 1177 "ref">[46172] IIª-IIae, q. 181 pr.</span></a> Deinde | |
| 1178 considerandum est de vita activa. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 1179 Primo, utrum omnia opera virtutum moralium pertineant ad vitam | |
| 1180 activam. Secundo, utrum prudentia pertineat ad vitam activam. | |
| 1181 Tertio, utrum doctrina pertineat ad vitam activam. Quarto, de | |
| 1182 diuturnitate vitae activae.</p> | |
| 1183 <br /> | |
| 1184 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1185 <p title="II-II q. 181 a. 1 arg. 1"><a name="46173"><span class= | |
| 1186 "ref">[46173] IIª-IIae, q. 181 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1187 primum sic proceditur. Videtur quod non omnes actus virtutum | |
| 1188 moralium pertineant ad vitam activam. Vita enim activa videtur | |
| 1189 consistere solum in his quae sunt ad alterum, dicit enim Gregorius, | |
| 1190 super Ezech., quod activa vita est panem esurienti tribuere, et in | |
| 1191 fine, multis enumeratis quae ad alterum pertinent, subdit, et quae | |
| 1192 singulis quibusque expediunt dispensare. Sed non per omnes actus | |
| 1193 virtutum moralium ordinamur ad alios, sed solum secundum iustitiam | |
| 1194 et partes eius, ut ex supra dictis patet. Non ergo actus omnium | |
| 1195 virtutum moralium pertinent ad vitam activam.</p> | |
| 1196 <p title="II-II q. 181 a. 1 arg. 2"><a name="46174"><span class= | |
| 1197 "ref">[46174] IIª-IIae, q. 181 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 1198 Praeterea, Gregorius dicit, super Ezech., quod per Liam, quae fuit | |
| 1199 lippa sed fecunda, significatur vita activa, quae, <i>dum occupatur | |
| 1200 in opere, minus videt; sed dum modo per verbum, modo per exemplum | |
| 1201 ad imitationem suam proximos accendit, multos in bono opere filios | |
| 1202 generat</i>. Hoc autem magis videtur pertinere ad caritatem, per | |
| 1203 quam diligimus proximum, quam ad virtutes morales. Ergo videtur | |
| 1204 quod actus virtutum moralium non pertineant ad vitam activam.</p> | |
| 1205 <p title="II-II q. 181 a. 1 arg. 3"><a name="46175"><span class= | |
| 1206 "ref">[46175] IIª-IIae, q. 181 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 1207 Praeterea, sicut supra dictum est, virtutes morales disponunt ad | |
| 1208 vitam contemplativam. Sed dispositio et perfectio pertinent ad | |
| 1209 idem. Ergo videtur quod virtutes morales non pertineant ad vitam | |
| 1210 activam.</p> | |
| 1211 <p title="II-II q. 181 a. 1 s. c."><a name="46176"><span class= | |
| 1212 "ref">[46176] IIª-IIae, q. 181 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 1213 contra est quod Isidorus dicit, in libro de summo bono, <i>in | |
| 1214 activa vita prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda | |
| 1215 sunt vitia, ut in contemplativa iam pura mentis acie ad | |
| 1216 contemplandum Deum quisque pertranseat</i>. Sed cuncta vitia non | |
| 1217 exhauriuntur nisi per actus virtutum moralium. Ergo actus virtutum | |
| 1218 moralium ad vitam activam pertinent.</p> | |
| 1219 <p title="II-II q. 181 a. 1 co."><a name="46177"><span class= | |
| 1220 "ref">[46177] IIª-IIae, q. 181 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1221 dicendum quod, sicut supra dictum est, vita activa et contemplativa | |
| 1222 distinguuntur secundum diversa studia hominum intendentium ad | |
| 1223 diversos fines, quorum unum est consideratio veritatis, quae est | |
| 1224 finis vitae contemplativae, aliud autem est exterior operatio, ad | |
| 1225 quam ordinatur vita activa. Manifestum est autem quod in virtutibus | |
| 1226 moralibus non principaliter quaeritur contemplatio veritatis, sed | |
| 1227 ordinantur ad operandum, unde philosophus dicit, in II Ethic., quod | |
| 1228 <i>ad virtutem scire quidem parum aut nihil potest</i>. Unde | |
| 1229 manifestum est quod virtutes morales pertinent essentialiter ad | |
| 1230 vitam activam. Unde et philosophus, in X Ethic., virtutes morales | |
| 1231 ordinat ad felicitatem activam.</p> | |
| 1232 <p title="II-II q. 181 a. 1 ad 1"><a name="46178"><span class= | |
| 1233 "ref">[46178] IIª-IIae, q. 181 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1234 ergo dicendum quod inter virtutes morales praecipua est iustitia, | |
| 1235 qua aliquis ad alterum ordinatur, ut philosophus probat, in V | |
| 1236 Ethic. Unde vita activa describitur per ea quae ad alterum | |
| 1237 ordinantur, non quia in his solum, sed quia in his principalius | |
| 1238 consistit.</p> | |
| 1239 <p title="II-II q. 181 a. 1 ad 2"><a name="46179"><span class= | |
| 1240 "ref">[46179] IIª-IIae, q. 181 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 1241 secundum dicendum quod per actus omnium virtutum moralium potest | |
| 1242 aliquis proximos suo exemplo dirigere ad bonum, quod Gregorius | |
| 1243 ibidem attribuit vitae activae.</p> | |
| 1244 <p title="II-II q. 181 a. 1 ad 3"><a name="46180"><span class= | |
| 1245 "ref">[46180] IIª-IIae, q. 181 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1246 dicendum quod, sicut virtus quae ordinatur in finem alterius | |
| 1247 virtutis, transit quodammodo in speciem eius; ita etiam quando | |
| 1248 aliquis utitur his quae sunt vitae activae solum prout disponunt ad | |
| 1249 contemplationem, comprehenduntur sub vita contemplativa. In his | |
| 1250 autem qui operibus virtutum moralium intendunt tanquam secundum se | |
| 1251 bonis, non autem tanquam disponentibus ad vitam contemplativam, | |
| 1252 virtutes morales pertinent ad vitam activam. Quamvis etiam dici | |
| 1253 possit quod vita activa dispositio sit ad contemplativam.</p> | |
| 1254 <br /> | |
| 1255 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1256 <p title="II-II q. 181 a. 2 arg. 1"><a name="46181"><span class= | |
| 1257 "ref">[46181] IIª-IIae, q. 181 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1258 secundum sic proceditur. Videtur quod prudentia non pertineat ad | |
| 1259 vitam activam. Sicut enim vita contemplativa pertinet ad vim | |
| 1260 cognitivam, ita activa ad vim appetitivam. Prudentia autem non | |
| 1261 pertinet ad vim appetitivam, sed magis ad cognitivam. Ergo | |
| 1262 prudentia non pertinet ad vitam activam.</p> | |
| 1263 <p title="II-II q. 181 a. 2 arg. 2"><a name="46182"><span class= | |
| 1264 "ref">[46182] IIª-IIae, q. 181 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 1265 Praeterea, Gregorius dicit, super Ezech., quod <i>activa vita, dum | |
| 1266 occupatur in opere, minus videt</i>, unde significatur per Liam, | |
| 1267 quae lippos oculos habebat. Prudentia autem requirit claros oculos, | |
| 1268 ut recte iudicet homo de agendis. Ergo videtur quod prudentia non | |
| 1269 pertineat ad vitam activam.</p> | |
| 1270 <p title="II-II q. 181 a. 2 arg. 3"><a name="46183"><span class= | |
| 1271 "ref">[46183] IIª-IIae, q. 181 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 1272 Praeterea, prudentia media est inter virtutes morales et | |
| 1273 intellectuales. Sed sicut virtutes morales pertinent ad vitam | |
| 1274 activam, ut dictum est, ita intellectuales ad contemplativam. Ergo | |
| 1275 videtur quod prudentia pertineat neque ad vitam activam neque ad | |
| 1276 contemplativam, sed ad medium vivendi genus quod Augustinus ponit, | |
| 1277 XIX de Civ. Dei.</p> | |
| 1278 <p title="II-II q. 181 a. 2 s. c."><a name="46184"><span class= | |
| 1279 "ref">[46184] IIª-IIae, q. 181 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 1280 contra est quod philosophus, in X Ethic., prudentiam pertinere | |
| 1281 dicit ad felicitatem activam, ad quam pertinent virtutes | |
| 1282 morales.</p> | |
| 1283 <p title="II-II q. 181 a. 2 co."><a name="46185"><span class= | |
| 1284 "ref">[46185] IIª-IIae, q. 181 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1285 dicendum quod, sicut supra dictum est, id quod ordinatur ad aliud | |
| 1286 sicut ad finem, praecipue in moralibus, trahitur in speciem eius ad | |
| 1287 quod ordinatur, sicut <i>ille qui moechatur ut furetur, magis | |
| 1288 dicitur fur quam moechus</i>, secundum philosophum, in V Ethic. | |
| 1289 Manifestum est autem quod cognitio prudentiae ordinatur ad | |
| 1290 operationes virtutum moralium sicut ad finem, est enim recta ratio | |
| 1291 agibilium, ut dicitur in VI Ethic. Unde et fines virtutum moralium | |
| 1292 sunt principia prudentiae, sicut in eodem libro philosophus dicit. | |
| 1293 Sicut ergo dictum est quod virtutes morales in eo qui ordinat eas | |
| 1294 ad quietem contemplationis, pertinent ad vitam contemplativam; ita | |
| 1295 cognitio prudentiae, quae de se ordinatur ad operationes virtutum | |
| 1296 moralium, directe pertinet ad vitam activam. Si tamen prudentia | |
| 1297 proprie sumatur, secundum quod de ea philosophus loquitur. Si autem | |
| 1298 sumatur communius, prout scilicet comprehendit qualemcumque humanam | |
| 1299 cognitionem, sic prudentia quantum ad aliquam sui partem pertineret | |
| 1300 ad vitam contemplativam, secundum quod Tullius dicit, in I de | |
| 1301 Offic., quod <i>qui acutissime et celerrime potest et videre verum | |
| 1302 et explicare rationem, is prudentissimus et sapientissimus rite | |
| 1303 haberi solet</i>.</p> | |
| 1304 <p title="II-II q. 181 a. 2 ad 1"><a name="46186"><span class= | |
| 1305 "ref">[46186] IIª-IIae, q. 181 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1306 ergo dicendum quod operationes morales specificantur ex fine, ut | |
| 1307 supra habitum est. Et ideo ad vitam contemplativam illa cognitio | |
| 1308 pertinet quae finem habet in ipsa cognitione veritatis, cognitio | |
| 1309 autem prudentiae, quae magis habet finem in actu appetitivae | |
| 1310 virtutis, pertinet ad vitam activam.</p> | |
| 1311 <p title="II-II q. 181 a. 2 ad 2"><a name="46187"><span class= | |
| 1312 "ref">[46187] IIª-IIae, q. 181 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 1313 secundum dicendum quod occupatio exterior facit hominem minus | |
| 1314 videre in rebus intelligibilibus, quae sunt separatae a | |
| 1315 sensibilibus, in quibus operationes activae vitae consistunt. Sed | |
| 1316 tamen occupatio exterior activae vitae facit hominem magis clare | |
| 1317 videre in iudicio agibilium, quod pertinet ad prudentiam. Tum | |
| 1318 propter experientiam. Tum propter mentis attentionem, quia, ubi | |
| 1319 intenderis, ibi ingenium valet, ut Sallustius dicit.</p> | |
| 1320 <p title="II-II q. 181 a. 2 ad 3"><a name="46188"><span class= | |
| 1321 "ref">[46188] IIª-IIae, q. 181 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1322 dicendum quod prudentia dicitur esse media inter virtutes | |
| 1323 intellectuales et morales quantum ad hoc, quod in subiecto convenit | |
| 1324 cum virtutibus intellectualibus, in materia autem totaliter | |
| 1325 convenit cum moralibus. Illud autem tertium genus vivendi medium | |
| 1326 est inter activam vitam et contemplativam quantum ad ea circa quae | |
| 1327 occupatur, quia quandoque occupatur in contemplatione veritatis, | |
| 1328 quandoque autem occupatur circa exteriora.</p> | |
| 1329 <br /> | |
| 1330 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1331 <p title="II-II q. 181 a. 3 arg. 1"><a name="46189"><span class= | |
| 1332 "ref">[46189] IIª-IIae, q. 181 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1333 tertium sic proceditur. Videtur quod docere non sit actus vitae | |
| 1334 activae, sed contemplativae. Dicit enim Gregorius, super Ezech., | |
| 1335 quod <i>viri perfecti bona caelestia quae contemplari potuerunt, | |
| 1336 fratribus denuntiant, eorumque animos in amorem intimae claritatis | |
| 1337 accendunt</i>. Sed hoc pertinet ad doctrinam. Ergo docere est actus | |
| 1338 vitae contemplativae.</p> | |
| 1339 <p title="II-II q. 181 a. 3 arg. 2"><a name="46190"><span class= | |
| 1340 "ref">[46190] IIª-IIae, q. 181 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 1341 Praeterea, ad idem genus vitae videtur reduci actus et habitus. Sed | |
| 1342 docere est actus sapientiae, dicit enim philosophus, in principio | |
| 1343 Metaphys., quod <i>signum scientis est posse docere</i>. Cum ergo | |
| 1344 sapientia vel scientia pertineat ad vitam contemplativam, videtur | |
| 1345 quod etiam doctrina ad vitam contemplativam pertineat.</p> | |
| 1346 <p title="II-II q. 181 a. 3 arg. 3"><a name="46191"><span class= | |
| 1347 "ref">[46191] IIª-IIae, q. 181 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 1348 Praeterea, sicut contemplatio est actus vitae contemplativae, ita | |
| 1349 et oratio. Sed oratio qua quis orat pro alio, nihilominus pertinet | |
| 1350 ad vitam contemplativam. Ergo quod aliquis veritatem meditatam in | |
| 1351 alterius notitiam per doctrinam deducat, videtur ad vitam | |
| 1352 contemplativam pertinere.</p> | |
| 1353 <p title="II-II q. 181 a. 3 s. c."><a name="46192"><span class= | |
| 1354 "ref">[46192] IIª-IIae, q. 181 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 1355 contra est quod Gregorius dicit, super Ezech., <i>activa vita est | |
| 1356 panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem | |
| 1357 docere</i>.</p> | |
| 1358 <p title="II-II q. 181 a. 3 co."><a name="46193"><span class= | |
| 1359 "ref">[46193] IIª-IIae, q. 181 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1360 dicendum quod actus doctrinae habet duplex obiectum, fit enim | |
| 1361 doctrina per locutionem; locutio autem est signum audibile | |
| 1362 interioris conceptus. Est igitur unum obiectum doctrinae id quod | |
| 1363 est materia sive obiectum interioris conceptionis. Et quantum ad | |
| 1364 hoc obiectum, quandoque doctrina pertinet ad vitam activam, | |
| 1365 quandoque ad contemplativam, ad activam quidem, quando homo | |
| 1366 interius concipit aliquam veritatem ut per eam in exteriori actione | |
| 1367 dirigatur; ad contemplativam autem, quando homo interius concipit | |
| 1368 aliquam veritatem intelligibilem in cuius consideratione et amore | |
| 1369 delectatur. Unde Augustinus dicit, in libro de verbis Dom., eligant | |
| 1370 sibi partem meliorem, scilicet vitae contemplativae; vacent verbo, | |
| 1371 inhient doctrinae dulcedini, occupentur circa scientiam salutarem, | |
| 1372 ubi manifeste dicit doctrinam ad vitam contemplativam pertinere. | |
| 1373 Aliud vero obiectum doctrinae est ex parte sermonis audibilis. Et | |
| 1374 sic obiectum doctrinae est ipse audiens. Et quantum ad hoc | |
| 1375 obiectum, omnis doctrina pertinet ad vitam activam, ad quam | |
| 1376 pertinent exteriores actiones.</p> | |
| 1377 <p title="II-II q. 181 a. 3 ad 1"><a name="46194"><span class= | |
| 1378 "ref">[46194] IIª-IIae, q. 181 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1379 ergo dicendum quod auctoritas illa expresse loquitur de doctrina | |
| 1380 quantum ad materiam, prout versatur circa considerationem et amorem | |
| 1381 veritatis.</p> | |
| 1382 <p title="II-II q. 181 a. 3 ad 2"><a name="46195"><span class= | |
| 1383 "ref">[46195] IIª-IIae, q. 181 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 1384 secundum dicendum quod habitus et actus communicant in obiecto. Et | |
| 1385 ideo manifeste illa ratio procedit ex parte materiae interioris | |
| 1386 conceptus. In tantum enim ad sapientem vel scientem pertinet posse | |
| 1387 docere, in quantum potest interiorem conceptum verbis exprimere, ad | |
| 1388 hoc quod possit alium adducere ad intellectum veritatis.</p> | |
| 1389 <p title="II-II q. 181 a. 3 ad 3"><a name="46196"><span class= | |
| 1390 "ref">[46196] IIª-IIae, q. 181 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1391 dicendum quod ille qui orat pro alio, nihil agit erga illum pro quo | |
| 1392 orat, sed solum erga Deum, qui est intelligibilis veritas. Sed ille | |
| 1393 qui alium docet, aliquid circa eum agit exteriori actione. Unde non | |
| 1394 est similis ratio de utroque.</p> | |
| 1395 <br /> | |
| 1396 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1397 <p title="II-II q. 181 a. 4 arg. 1"><a name="46197"><span class= | |
| 1398 "ref">[46197] IIª-IIae, q. 181 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1399 quartum sic proceditur. Videtur quod vita activa maneat post hanc | |
| 1400 vitam. Ad vitam enim activam pertinent actus virtutum moralium, ut | |
| 1401 dictum est. Sed virtutes morales permanent post hanc vitam, ut | |
| 1402 Augustinus dicit, XIV de Trin. Ergo vita activa permanet post hanc | |
| 1403 vitam.</p> | |
| 1404 <p title="II-II q. 181 a. 4 arg. 2"><a name="46198"><span class= | |
| 1405 "ref">[46198] IIª-IIae, q. 181 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 1406 Praeterea, docere alios pertinet ad vitam activam, ut dictum est. | |
| 1407 Sed in futura vita, in qua similes erimus Angelis, poterit esse | |
| 1408 doctrina, sicut et in Angelis esse videtur, quorum unus alium | |
| 1409 illuminat, purgat et perficit, quod refertur ad scientiae | |
| 1410 assumptionem, ut patet per Dionysium, VII cap. Cael. Hier. Ergo | |
| 1411 videtur quod vita activa remanet post hanc vitam.</p> | |
| 1412 <p title="II-II q. 181 a. 4 arg. 3"><a name="46199"><span class= | |
| 1413 "ref">[46199] IIª-IIae, q. 181 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 1414 Praeterea, illud quod de se est durabilius, magis videtur posse | |
| 1415 post hanc vitam remanere. Sed vita activa videtur esse de se | |
| 1416 durabilior, dicit enim Gregorius, super Ezech., quod <i>in vita | |
| 1417 activa fixi permanere possumus, in contemplativa autem intenta | |
| 1418 mente manere nullo modo valemus</i>. Ergo multo magis vita activa | |
| 1419 potest manere post hanc vitam quam contemplativa.</p> | |
| 1420 <p title="II-II q. 181 a. 4 s. c."><a name="46200"><span class= | |
| 1421 "ref">[46200] IIª-IIae, q. 181 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 1422 contra est quod Gregorius dicit, super Ezech., <i>cum praesenti | |
| 1423 saeculo vita aufertur activa, contemplativa autem hic incipitur ut | |
| 1424 in caelesti patria perficiatur</i>.</p> | |
| 1425 <p title="II-II q. 181 a. 4 co."><a name="46201"><span class= | |
| 1426 "ref">[46201] IIª-IIae, q. 181 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1427 dicendum quod, sicut dictum est, activa vita habet finem in | |
| 1428 exterioribus actibus, qui si referuntur ad quietem contemplationis, | |
| 1429 iam pertinent ad vitam contemplativam. In futura autem vita | |
| 1430 beatorum cessabit occupatio exteriorum actuum, et si qui actus | |
| 1431 exteriores sint, referentur ad finem contemplationis. Ut enim | |
| 1432 Augustinus dicit, in fine de Civ. Dei, <i>ibi vacabimus et | |
| 1433 videbimus; videbimus et amabimus; amabimus et laudabimus</i>. Et in | |
| 1434 eodem libro praemittit quod <i>Deus ibi sine fine videbitur, sine | |
| 1435 fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, hic | |
| 1436 affectus, hic actus erit omnibus</i>.</p> | |
| 1437 <p title="II-II q. 181 a. 4 ad 1"><a name="46202"><span class= | |
| 1438 "ref">[46202] IIª-IIae, q. 181 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1439 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, virtutes morales | |
| 1440 manebunt non secundum actus quos habent circa ea quae sunt ad | |
| 1441 finem, sed secundum actus quos habent circa finem. Huiusmodi autem | |
| 1442 actus sunt secundum quod constituunt quietem contemplationis. Quam | |
| 1443 Augustinus in praemissis verbis significat per vacationem, quae est | |
| 1444 intelligenda non solum ab exterioribus tumultibus, sed etiam ab | |
| 1445 interiori perturbatione passionum.</p> | |
| 1446 <p title="II-II q. 181 a. 4 ad 2"><a name="46203"><span class= | |
| 1447 "ref">[46203] IIª-IIae, q. 181 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 1448 secundum dicendum quod vita contemplativa, sicut supra dictum est, | |
| 1449 praecipue consistit in contemplatione Dei. Et quantum ad hoc, unus | |
| 1450 Angelus alium non docet, quia, ut dicitur Matth. XVIII de Angelis | |
| 1451 pusillorum, qui sunt inferioris ordinis, quod semper vident faciem | |
| 1452 patris. Et sic etiam in futura vita nullus hominum alium docebit de | |
| 1453 Deo, sed omnes videbimus eum sicuti est, ut habetur I Ioan. III. Et | |
| 1454 hoc est quod dicitur Ierem. XXXI, <i>non docebit ultra vir proximum | |
| 1455 suum, dicens, cognosce dominum, omnes enim cognoscent me, a minimo | |
| 1456 eorum usque ad maximum</i>. Sed de his quae pertinent ad | |
| 1457 dispensationem ministeriorum Dei, unus Angelus docet alium, | |
| 1458 purgando, illuminando et perficiendo. Et secundum hoc, aliquid | |
| 1459 habent de vita activa quandiu mundus durat, ex hoc quod | |
| 1460 administrationi inferioris creaturae intendunt. Quod significatur | |
| 1461 per hoc quod Iacob vidit Angelos in scala ascendentes, quod | |
| 1462 pertinet ad contemplationem, et descendentes, quod pertinet ad | |
| 1463 actionem. Sed sicut dicit Gregorius, II Moral., <i>non sic a divina | |
| 1464 visione foris exeunt ut internae contemplationis gaudiis | |
| 1465 priventur</i>. Et ideo in eis non distinguitur vita activa a | |
| 1466 contemplativa, sicut in nobis, qui per opera activa impedimur a | |
| 1467 contemplatione. Non autem promittitur nobis similitudo Angelorum | |
| 1468 quantum ad administrationem inferioris creaturae, quae nobis non | |
| 1469 competit secundum ordinem naturae nostrae, sicut competit Angelis, | |
| 1470 sed secundum visionem Dei.</p> | |
| 1471 <p title="II-II q. 181 a. 4 ad 3"><a name="46204"><span class= | |
| 1472 "ref">[46204] IIª-IIae, q. 181 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1473 dicendum quod durabilitas vitae activae in statu praesenti excedens | |
| 1474 durabilitatem vitae contemplativae, non provenit ex proprietate | |
| 1475 utriusque vitae secundum se consideratae, sed ex defectu nostro, | |
| 1476 qui ex corporis gravitate retrahimur ab altitudine contemplationis. | |
| 1477 Unde ibidem subdit Gregorius quod <i>ipsa sua infirmitate ab | |
| 1478 immensitate tantae celsitudinis repulsus animus in semetipso | |
| 1479 relabitur</i>.</p> | |
| 1480 <br /> | |
| 1481 <div class="D">Quaestio 182</div> | |
| 1482 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1483 <p title="II-II q. 182 pr."><a name="46205"><span class= | |
| 1484 "ref">[46205] IIª-IIae, q. 182 pr.</span></a> Deinde | |
| 1485 considerandum est de comparatione vitae activae ad contemplativam. | |
| 1486 Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, quae sit potior sive | |
| 1487 dignior. Secundo, quae sit maioris meriti. Tertio, utrum vita | |
| 1488 contemplativa impediatur per activam. Quarto, de ordine | |
| 1489 utriusque.</p> | |
| 1490 <br /> | |
| 1491 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1492 <p title="II-II q. 182 a. 1 arg. 1"><a name="46206"><span class= | |
| 1493 "ref">[46206] IIª-IIae, q. 182 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1494 primum sic proceditur. Videtur quod vita activa sit potior quam | |
| 1495 contemplativa. <i>Quod enim est meliorum, videtur esse melius</i>, | |
| 1496 ut philosophus dicit, in III Topic. Sed vita activa pertinet ad | |
| 1497 maiores, scilicet ad praelatos, qui sunt in honore et potestate | |
| 1498 constituti, unde Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei, quod <i>in | |
| 1499 actione non amandus est honor in hac vita, sive potentia</i>. Ergo | |
| 1500 videtur quod vita activa sit potior quam contemplativa.</p> | |
| 1501 <p title="II-II q. 182 a. 1 arg. 2"><a name="46207"><span class= | |
| 1502 "ref">[46207] IIª-IIae, q. 182 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 1503 Praeterea, in omnibus habitibus et actibus praecipere pertinet ad | |
| 1504 potiorem, sicut militaris, tanquam potior, praecipit frenorum | |
| 1505 factrici. Sed ad vitam activam pertinet disponere et praecipere de | |
| 1506 contemplativa, ut patet per id quod dicitur Moysi, Exod. XIX, | |
| 1507 <i>descende, et contestare populum, ne forte velit transcendere | |
| 1508 propositos terminos ad videndum Deum</i>. Ergo vita activa est | |
| 1509 potior quam contemplativa.</p> | |
| 1510 <p title="II-II q. 182 a. 1 arg. 3"><a name="46208"><span class= | |
| 1511 "ref">[46208] IIª-IIae, q. 182 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 1512 Praeterea, nullus debet abstrahi a maiori ut applicetur minoribus, | |
| 1513 apostolus enim dicit, I ad Cor. XII, <i>aemulamini charismata | |
| 1514 meliora</i>. Sed aliqui abstrahuntur a statu vitae contemplativae | |
| 1515 et occupantur circa vitam activam, ut patet de illis qui | |
| 1516 transferuntur ad statum praelationis. Ergo videtur quod vita activa | |
| 1517 sit potior quam contemplativa.</p> | |
| 1518 <p title="II-II q. 182 a. 1 s. c."><a name="46209"><span class= | |
| 1519 "ref">[46209] IIª-IIae, q. 182 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 1520 contra est quod dominus dicit, Luc. X, <i>Maria optimam partem | |
| 1521 elegit, quae non auferetur ab ea</i>. Per Mariam autem significatur | |
| 1522 vita contemplativa. Ergo contemplativa vita potior est quam | |
| 1523 activa.</p> | |
| 1524 <p title="II-II q. 182 a. 1 co."><a name="46210"><span class= | |
| 1525 "ref">[46210] IIª-IIae, q. 182 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1526 dicendum quod nihil prohibet aliquid secundum se esse excellentius | |
| 1527 quod tamen secundum aliquid ab alio superatur. Dicendum est ergo | |
| 1528 quod vita contemplativa simpliciter melior est quam activa. Quod | |
| 1529 philosophus, in X Ethic., probat octo rationibus. Quarum prima est, | |
| 1530 quia vita contemplativa convenit homini secundum illud quod est | |
| 1531 optimum in ipso, scilicet secundum intellectum, et respectu | |
| 1532 propriorum obiectorum, scilicet intelligibilium, vita autem activa | |
| 1533 occupatur circa exteriora. Unde Rachel, per quam significatur vita | |
| 1534 contemplativa, interpretatur visum principium, vita autem activa | |
| 1535 significatur per Liam, quae erat lippis oculis, ut Gregorius dicit, | |
| 1536 VI Moral. Secundo, quia vita contemplativa potest esse magis | |
| 1537 continua, licet non quantum ad summum contemplationis gradum, sicut | |
| 1538 supra dictum est. Unde et Maria, per quam significatur vita | |
| 1539 contemplativa, describitur secus pedes domini assidue sedens. | |
| 1540 Tertio, quia maior est delectatio vitae contemplativae quam | |
| 1541 activae. Unde Augustinus dicit, in libro de verbis Dom., quod | |
| 1542 <i>Martha turbabatur, Maria epulabatur</i>. Quarto, quia in vita | |
| 1543 contemplativa est homo magis sibi sufficiens, quia paucioribus ad | |
| 1544 eam indiget. Unde dicitur Luc. X, <i>Martha, Martha, sollicita es | |
| 1545 et turbaris erga plurima</i>. Quinto, quia vita contemplativa magis | |
| 1546 propter se diligitur, vita autem activa ad aliud ordinatur. Unde in | |
| 1547 Psalmo dicitur, <i>unam petii a domino, hanc requiram, ut inhabitem | |
| 1548 in domo domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem | |
| 1549 domini</i>. Sexto, quia vita contemplativa consistit in quadam | |
| 1550 vacatione et quiete, secundum illud Psalmi, <i>vacate, et videte | |
| 1551 quoniam ego sum Deus</i>. Septimo, quia vita contemplativa est | |
| 1552 secundum divina, vita autem activa secundum humana. Unde Augustinus | |
| 1553 dicit, in libro de verbis Dom., <i>in principio erat verbum, ecce | |
| 1554 quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, ecce cui Martha | |
| 1555 ministrabat</i>. Octavo, quia vita contemplativa est secundum id | |
| 1556 quod est magis proprium homini, idest secundum intellectum, in | |
| 1557 operationibus autem vitae activae communicant etiam inferiores | |
| 1558 vires, quae sunt nobis et brutis communes. Unde in Psalmo, postquam | |
| 1559 dictum est, <i>homines et iumenta salvabis, domine</i>, subditur id | |
| 1560 quod est hominibus speciale, <i>in lumine tuo videbimus lumen</i>. | |
| 1561 Nonam rationem addit dominus, Luc. X, cum dicit, <i>optimam partem | |
| 1562 elegit Maria, quae non auferetur ab ea</i>. Quod exponens | |
| 1563 Augustinus, in libro de verbis Dom., dicit, <i>non tu malam, sed | |
| 1564 illa meliorem. Audi unde meliorem, quia non auferetur ab ea. A te | |
| 1565 auferetur aliquando onus necessitatis, aeterna est dulcedo | |
| 1566 veritatis</i>. Secundum quid tamen, et in casu, magis est eligenda | |
| 1567 vita activa, propter necessitatem praesentis vitae. Sicut etiam | |
| 1568 philosophus dicit, in III Topic., quod <i>philosophari est melius | |
| 1569 quam ditari, sed ditari melius est necessitatem patienti</i>.</p> | |
| 1570 <p title="II-II q. 182 a. 1 ad 1"><a name="46211"><span class= | |
| 1571 "ref">[46211] IIª-IIae, q. 182 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1572 ergo dicendum quod ad praelatos non solum pertinet vita activa, sed | |
| 1573 etiam debent esse excellentes in vita contemplativa. Unde Gregorius | |
| 1574 dicit, in pastorali, <i>sit rector actione praecipuus, prae cunctis | |
| 1575 in contemplatione suspensus</i>.</p> | |
| 1576 <p title="II-II q. 182 a. 1 ad 2"><a name="46212"><span class= | |
| 1577 "ref">[46212] IIª-IIae, q. 182 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 1578 secundum dicendum quod vita contemplativa in quadam animi libertate | |
| 1579 consistit. Dicit enim Gregorius, super Ezech., quod <i>vita | |
| 1580 contemplativa ad quandam mentis libertatem transit, temporalia non | |
| 1581 cogitans, sed aeterna</i>. Et Boetius dicit, in V de Consolat., | |
| 1582 <i>humanas animas liberiores esse necesse est cum se in mentis | |
| 1583 divinae speculatione conservant, minus vero, cum dilabuntur ad | |
| 1584 corpora</i>. Unde patet quod vita activa non directe praecipit | |
| 1585 vitae contemplativae, sed, disponendo ad vitam contemplativam, | |
| 1586 praecipit quaedam opera vitae activae; in quo magis servit | |
| 1587 contemplativae vitae quam dominetur. Et hoc est quod Gregorius | |
| 1588 dicit, super Ezech., quod <i>activa vita servitus, contemplativa | |
| 1589 autem libertas vocatur</i>.</p> | |
| 1590 <p title="II-II q. 182 a. 1 ad 3"><a name="46213"><span class= | |
| 1591 "ref">[46213] IIª-IIae, q. 182 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1592 dicendum quod ad opera vitae activae interdum aliquis a | |
| 1593 contemplatione avocatur propter aliquam necessitatem praesentis | |
| 1594 vitae, non tamen hoc modo quod cogatur aliquis totaliter | |
| 1595 contemplationem deserere. Unde Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei, | |
| 1596 <i>otium sanctum quaerit caritas veritatis, negotium iustum, | |
| 1597 scilicet vitae activae, suscipit necessitas caritatis. Quam | |
| 1598 sarcinam si nullus imponit, percipiendae atque intuendae vacandum | |
| 1599 est veritati. Si autem imponitur, suscipienda est, propter | |
| 1600 caritatis necessitatem. Sed nec sic omnino veritatis delectatio | |
| 1601 deserenda est, ne subtrahatur illa suavitas, et opprimat ista | |
| 1602 necessitas</i>. Et sic patet quod, cum aliquis a contemplativa vita | |
| 1603 ad activam vocatur, non hoc fit per modum subtractionis, sed per | |
| 1604 modum additionis.</p> | |
| 1605 <br /> | |
| 1606 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1607 <p title="II-II q. 182 a. 2 arg. 1"><a name="46214"><span class= | |
| 1608 "ref">[46214] IIª-IIae, q. 182 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1609 secundum sic proceditur. Videtur quod vita activa sit maioris | |
| 1610 meriti quam contemplativa. Meritum enim dicitur respectu mercedis. | |
| 1611 Merces autem debetur labori, secundum illud I ad Cor. III, | |
| 1612 <i>unusquisque propriam mercedem accipiet secundum suum | |
| 1613 laborem</i>. Sed vitae activae attribuitur labor, contemplativae | |
| 1614 vero quies, dicit enim Gregorius, super Ezech., <i>omnis qui ad | |
| 1615 Deum convertitur, prius necesse est ut desudet in labore, idest | |
| 1616 Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus | |
| 1617 requiescat</i>. Ergo vita activa est maioris meriti quam | |
| 1618 contemplativa.</p> | |
| 1619 <p title="II-II q. 182 a. 2 arg. 2"><a name="46215"><span class= | |
| 1620 "ref">[46215] IIª-IIae, q. 182 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 1621 Praeterea, vita contemplativa est quaedam inchoatio futurae | |
| 1622 felicitatis. Unde super illud Ioan. ult., sic eum volo manere donec | |
| 1623 veniam, dicit Augustinus, <i>hoc apertius dici potest, perfecta me | |
| 1624 sequatur actio, informata meae passionis exemplo, inchoata vero | |
| 1625 contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero</i>. Et | |
| 1626 Gregorius dicit, super Ezech., quod <i>contemplativa vita hic | |
| 1627 incipitur, ut in caelesti patria perficiatur</i>. Sed in illa | |
| 1628 futura vita non erit status merendi, sed recipiendi pro meritis. | |
| 1629 Ergo vita contemplativa minus videtur habere de ratione meriti quam | |
| 1630 vita activa, sed plus habet de ratione praemii.</p> | |
| 1631 <p title="II-II q. 182 a. 2 arg. 3"><a name="46216"><span class= | |
| 1632 "ref">[46216] IIª-IIae, q. 182 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 1633 Praeterea, Gregorius dicit, super Ezech., quod <i>nullum | |
| 1634 sacrificium est Deo magis acceptum quam zelus animarum</i>. Sed per | |
| 1635 zelum animarum aliquis se convertit ad studia activae vitae. Ergo | |
| 1636 videtur quod vita contemplativa non sit maioris meriti quam | |
| 1637 activa.</p> | |
| 1638 <p title="II-II q. 182 a. 2 s. c."><a name="46217"><span class= | |
| 1639 "ref">[46217] IIª-IIae, q. 182 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 1640 contra est quod Gregorius dicit, in VI Moral., <i>magna sunt | |
| 1641 activae vitae merita, sed contemplativae potiora</i>.</p> | |
| 1642 <p title="II-II q. 182 a. 2 co."><a name="46218"><span class= | |
| 1643 "ref">[46218] IIª-IIae, q. 182 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1644 dicendum quod radix merendi est caritas, sicut supra habitum est. | |
| 1645 Cum autem caritas consistat in dilectione Dei et proximi, sicut | |
| 1646 supra habitum est, diligere Deum secundum se est magis meritorium | |
| 1647 quam diligere proximum, ut ex supra dictis patet. Et ideo illud | |
| 1648 quod directius pertinet ad dilectionem Dei, magis est meritorium ex | |
| 1649 suo genere quam id quod directe pertinet ad dilectionem proximi | |
| 1650 propter Deum. Vita autem contemplativa directe et immediate | |
| 1651 pertinet ad dilectionem Dei, dicit enim Augustinus, XIX de Civ. | |
| 1652 Dei, quod otium sanctum, scilicet contemplativae vitae, quaerit | |
| 1653 caritas veritatis, scilicet divinae; cui potissime vita | |
| 1654 contemplativa insistit, sicut dictum est. Vita autem activa | |
| 1655 ordinatur directius ad dilectionem proximi, quia satagit circa | |
| 1656 frequens ministerium, ut dicitur Luc. X. Et ideo ex suo genere | |
| 1657 contemplativa vita est maioris meriti quam activa. Et hoc est quod | |
| 1658 Gregorius dicit, in III Homil. Ezech., <i>contemplativa est maior | |
| 1659 merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat</i>, | |
| 1660 in quo scilicet necesse est proximis subvenire; <i>illa vero sapore | |
| 1661 intimo venturam iam requiem degustat</i>, scilicet in | |
| 1662 contemplatione Dei. Potest tamen contingere quod aliquis in | |
| 1663 operibus vitae activae plus meretur quam alius in operibus vitae | |
| 1664 contemplativae, puta si propter abundantiam divini amoris, ut eius | |
| 1665 voluntas impleatur propter ipsius gloriam, interdum sustinet a | |
| 1666 dulcedine divinae contemplationis ad tempus separari. Sicut | |
| 1667 apostolus dicebat, Rom. IX, <i>optabam ego ipse anathema esse a | |
| 1668 Christo pro fratribus meis</i>, quod exponens Chrysostomus, in | |
| 1669 libro de Compunct., dicit, <i>ita totam mentem eius demerserat amor | |
| 1670 Christi, ut etiam hoc quod ei prae ceteris omnibus amabilius erat, | |
| 1671 esse cum Christo, rursus idipsum, quia ita placeret Christo, | |
| 1672 contemneret</i>.</p> | |
| 1673 <p title="II-II q. 182 a. 2 ad 1"><a name="46219"><span class= | |
| 1674 "ref">[46219] IIª-IIae, q. 182 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1675 ergo dicendum quod labor exterior operatur ad augmentum praemii | |
| 1676 accidentalis, sed augmentum meriti respectu praemii essentialis | |
| 1677 consistit principaliter in caritate. Cuius quoddam signum est labor | |
| 1678 exterior toleratus propter Christum, sed multo expressius eius | |
| 1679 signum est quod aliquis, praetermissis omnibus quae ad hanc vitam | |
| 1680 pertinent, soli divinae contemplationi vacare delectetur.</p> | |
| 1681 <p title="II-II q. 182 a. 2 ad 2"><a name="46220"><span class= | |
| 1682 "ref">[46220] IIª-IIae, q. 182 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 1683 secundum dicendum quod in statu felicitatis futurae homo pervenit | |
| 1684 ad perfectum, et ideo non relinquitur locus proficiendi per | |
| 1685 meritum. Si tamen relinqueretur, esset efficacius meritum, propter | |
| 1686 caritatem maiorem. Sed contemplatio praesentis vitae cum quadam | |
| 1687 imperfectione est, et adhuc habet quo proficiat. Et ideo non tollit | |
| 1688 rationem merendi, sed augmentum meriti facit, propter maius | |
| 1689 exercitium caritatis divinae.</p> | |
| 1690 <p title="II-II q. 182 a. 2 ad 3"><a name="46221"><span class= | |
| 1691 "ref">[46221] IIª-IIae, q. 182 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1692 dicendum quod sacrificium spiritualiter Deo offertur cum aliquid ei | |
| 1693 exhibetur. Inter omnia autem bona hominis Deus maxime acceptat | |
| 1694 bonum humanae animae, ut hoc sibi in sacrificium offeratur. Offerre | |
| 1695 autem debet aliquis Deo, primo quidem, animam suam, secundum illud | |
| 1696 Eccli. XXX, miserere animae tuae placens Deo, secundo autem, animas | |
| 1697 aliorum, secundum illud Apoc. ult., qui audit, dicat, veni. Quanto | |
| 1698 autem homo animam suam vel alterius propinquius Deo coniungit, | |
| 1699 tanto sacrificium est Deo magis acceptum. Unde magis acceptum est | |
| 1700 Deo quod aliquis animam suam et aliorum applicet contemplationi, | |
| 1701 quam actioni. Per hoc ergo quod dicitur quod nullum sacrificium est | |
| 1702 Deo magis acceptum quam zelus animarum, non praefertur meritum | |
| 1703 vitae activae merito vitae contemplativae, sed ostenditur magis | |
| 1704 esse meritorium si quis offerat Deo animam suam et aliorum, quam | |
| 1705 quaecumque alia exteriora dona.</p> | |
| 1706 <br /> | |
| 1707 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1708 <p title="II-II q. 182 a. 3 arg. 1"><a name="46222"><span class= | |
| 1709 "ref">[46222] IIª-IIae, q. 182 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1710 tertium sic proceditur. Videtur quod vita contemplativa impediatur | |
| 1711 per activam. Ad vitam enim contemplativam necessaria est quaedam | |
| 1712 vacatio mentis, secundum illud Psalmi, vacate, et videte quoniam | |
| 1713 ego sum Deus. Sed vita activa habet inquietudinem, secundum illud | |
| 1714 Luc. X, <i>Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga | |
| 1715 plurima</i>. Ergo vita activa contemplativam impedit.</p> | |
| 1716 <p title="II-II q. 182 a. 3 arg. 2"><a name="46223"><span class= | |
| 1717 "ref">[46223] IIª-IIae, q. 182 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 1718 Praeterea, ad vitam contemplativam requiritur claritas visionis. | |
| 1719 Sed vita activa impedit visionis claritatem, dicit enim Gregorius, | |
| 1720 super Ezech., quod <i>lippa est et fecunda, quia, dum occupatur in | |
| 1721 opere, minus videt</i>. Ergo vita activa impedit | |
| 1722 contemplativam.</p> | |
| 1723 <p title="II-II q. 182 a. 3 arg. 3"><a name="46224"><span class= | |
| 1724 "ref">[46224] IIª-IIae, q. 182 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 1725 Praeterea, unum contrariorum impeditur per aliud. Sed vita activa | |
| 1726 et contemplativa videntur contrarietatem habere ad invicem, quia | |
| 1727 vita activa occupatur circa plurima, vita autem contemplativa | |
| 1728 insistit ad contemplandum unum, unde et ex opposito dividuntur. | |
| 1729 Ergo videtur quod vita contemplativa impediatur per activam.</p> | |
| 1730 <p title="II-II q. 182 a. 3 s. c."><a name="46225"><span class= | |
| 1731 "ref">[46225] IIª-IIae, q. 182 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 1732 contra est quod Gregorius dicit, in VI Moral., <i>qui | |
| 1733 contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo per | |
| 1734 exercitium operis probent</i>.</p> | |
| 1735 <p title="II-II q. 182 a. 3 co."><a name="46226"><span class= | |
| 1736 "ref">[46226] IIª-IIae, q. 182 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1737 dicendum quod vita activa potest considerari quantum ad duo. Uno | |
| 1738 modo, quantum ad ipsum studium et exercitium exteriorum actionum. | |
| 1739 Et sic manifestum est quod vita activa impedit contemplativam, | |
| 1740 inquantum impossibile est quod aliquis simul occupetur circa | |
| 1741 exteriores actiones, et divinae contemplationi vacet. Alio modo | |
| 1742 potest considerari vita activa quantum ad hoc quod interiores | |
| 1743 animae passiones componit et ordinat. Et quantum ad hoc, vita | |
| 1744 activa adiuvat ad contemplationem, quae impeditur per | |
| 1745 inordinationem interiorum passionum. Unde Gregorius dicit, in VI | |
| 1746 Moral., <i>cum contemplationis arcem aliqui tenere desiderant, | |
| 1747 prius se in campo per exercitium operis probent, ut sollicite | |
| 1748 sciant si nulla iam mala proximis irrogant, si irrogata a proximis | |
| 1749 aequanimiter portant, si obiectis bonis temporalibus nequaquam mens | |
| 1750 laetitia solvitur, si subtractis non nimio maerore sauciantur. Ac | |
| 1751 deinde perpendant si, cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo | |
| 1752 quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras | |
| 1753 trahunt, vel fortasse tractas manu discretionis abigunt</i>. Ex hoc | |
| 1754 ergo exercitium vitae activae confert ad contemplativam, quod | |
| 1755 quietat interiores passiones, ex quibus phantasmata proveniunt, per | |
| 1756 quae contemplatio impeditur.</p> | |
| 1757 <p title="II-II q. 182 a. 3 ad arg."><a name="46227"><span class= | |
| 1758 "ref">[46227] IIª-IIae, q. 182 a. 3 ad arg.</span></a> Et per | |
| 1759 hoc patet responsio ad obiecta. Nam rationes illae procedunt | |
| 1760 quantum ad ipsam occupationem exteriorum actuum, non autem quantum | |
| 1761 ad effectum, qui est moderatio passionum.</p> | |
| 1762 <br /> | |
| 1763 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1764 <p title="II-II q. 182 a. 4 arg. 1"><a name="46228"><span class= | |
| 1765 "ref">[46228] IIª-IIae, q. 182 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1766 quartum sic proceditur. Videtur quod vita activa non sit prior quam | |
| 1767 contemplativa. Vita enim contemplativa directe pertinet ad | |
| 1768 dilectionem Dei, vita autem activa ad dilectionem proximi. Sed | |
| 1769 dilectio Dei praecedit dilectionem proximi, inquantum proximus | |
| 1770 propter Deum diligitur. Ergo videtur quod etiam vita contemplativa | |
| 1771 sit prior quam activa.</p> | |
| 1772 <p title="II-II q. 182 a. 4 arg. 2"><a name="46229"><span class= | |
| 1773 "ref">[46229] IIª-IIae, q. 182 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 1774 Praeterea, Gregorius dicit, super Ezech., <i>sciendum est quod, | |
| 1775 sicut bonus ordo vivendi est ut ab activa in contemplativam | |
| 1776 tendatur, ita plerumque utiliter a contemplativa animus ad activam | |
| 1777 reflectitur</i>. Non ergo simpliciter vita activa est prior quam | |
| 1778 contemplativa.</p> | |
| 1779 <p title="II-II q. 182 a. 4 arg. 3"><a name="46230"><span class= | |
| 1780 "ref">[46230] IIª-IIae, q. 182 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 1781 Praeterea, ea quae diversis competunt, non videntur ex necessitate | |
| 1782 ordinem habere. Sed vita activa et contemplativa diversis | |
| 1783 competunt, dicit enim Gregorius, in VI Moral., <i>saepe qui | |
| 1784 contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt, | |
| 1785 et saepe qui occupati bene humanis usibus viverent, gladio suae | |
| 1786 quietis extincti sunt</i>. Non ergo vita activa prior est quam | |
| 1787 contemplativa.</p> | |
| 1788 <p title="II-II q. 182 a. 4 s. c."><a name="46231"><span class= | |
| 1789 "ref">[46231] IIª-IIae, q. 182 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 1790 contra est quod Gregorius dicit, in III Homil. Ezech., <i>activa | |
| 1791 vita prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere | |
| 1792 tenditur ad contemplationem</i>.</p> | |
| 1793 <p title="II-II q. 182 a. 4 co."><a name="46232"><span class= | |
| 1794 "ref">[46232] IIª-IIae, q. 182 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1795 dicendum quod aliquid dicitur esse prius dupliciter. Uno modo, | |
| 1796 secundum suam naturam. Et hoc modo vita contemplativa est prior | |
| 1797 quam activa, inquantum prioribus et melioribus insistit. Unde et | |
| 1798 activam vitam movet et dirigit, ratio enim superior, quae | |
| 1799 contemplationi deputatur, comparatur ad inferiorem, quae deputatur | |
| 1800 actioni, sicut vir ad mulierem, quae est per virum regenda, ut | |
| 1801 Augustinus dicit, XII de Trin. Alio modo est aliquid prius quoad | |
| 1802 nos, quod scilicet est prius in via generationis. Et hoc modo vita | |
| 1803 activa est prior quam contemplativa, quia disponit ad | |
| 1804 contemplativam, ut ex supra dictis patet. Dispositio enim in via | |
| 1805 generationis praecedit formam, quae simpliciter et secundum naturam | |
| 1806 est prior.</p> | |
| 1807 <p title="II-II q. 182 a. 4 ad 1"><a name="46233"><span class= | |
| 1808 "ref">[46233] IIª-IIae, q. 182 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1809 ergo dicendum quod vita contemplativa non ordinatur ad qualemcumque | |
| 1810 Dei dilectionem, sed ad perfectam. Sed vita activa necessaria est | |
| 1811 ad dilectionem proximi qualemcumque. Unde Gregorius dicit, in III | |
| 1812 Homil. Ezech., <i>sine contemplativa vita intrare possunt ad | |
| 1813 caelestem patriam qui bona quae possunt, operari non negligunt, | |
| 1814 sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari | |
| 1815 quae possunt</i>. Ex quo etiam patet quod vita activa praecedit | |
| 1816 contemplativam, sicut id quod est commune omnium, praecedit in via | |
| 1817 generationis id quod est proprium perfectorum.</p> | |
| 1818 <p title="II-II q. 182 a. 4 ad 2"><a name="46234"><span class= | |
| 1819 "ref">[46234] IIª-IIae, q. 182 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 1820 secundum dicendum quod a vita activa proceditur ad vitam | |
| 1821 contemplativam secundum ordinem generationis, a vita autem | |
| 1822 contemplativa reditur ad vitam activam per viam directionis, ut | |
| 1823 scilicet vita activa per contemplationem dirigatur. Sicut etiam per | |
| 1824 operationes acquiritur habitus, et per habitum acquisitum | |
| 1825 perfectius aliquis operatur, ut dicitur in II Ethic.</p> | |
| 1826 <p title="II-II q. 182 a. 4 ad 3"><a name="46235"><span class= | |
| 1827 "ref">[46235] IIª-IIae, q. 182 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1828 dicendum quod illi qui sunt proni ad passiones propter eorum | |
| 1829 impetum ad agendum, sunt similiter magis apti ad vitam activam | |
| 1830 propter spiritus inquietudinem. Unde dicit Gregorius, in VI Moral., | |
| 1831 quod <i>nonnulli ita inquieti sunt ut, si vacationem laboris | |
| 1832 habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus | |
| 1833 tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat</i>. Quidam | |
| 1834 vero habent naturaliter animi puritatem et quietem, per quam ad | |
| 1835 contemplationem sunt apti, qui si totaliter actionibus deputentur, | |
| 1836 detrimentum sustinebunt. Unde Gregorius dicit, in VI Moral., quod | |
| 1837 <i>quorundam hominum ita otiosae mentes sunt ut, si eos labor | |
| 1838 occupationis excipiat, in ipsa operationis inchoatione | |
| 1839 succumbant</i>. Sed, sicut ipse postea subdit, <i>saepe et pigras | |
| 1840 mentes amor ad opus excitat; et inquietas in contemplatione timor | |
| 1841 refrenat</i>. Unde et illi qui sunt magis apti ad activam vitam, | |
| 1842 possunt per exercitium activae ad contemplativam praeparari, et | |
| 1843 illi nihilominus qui sunt magis ad contemplativam apti, possunt | |
| 1844 exercitia vitae activae subire, ut per hoc ad contemplationem | |
| 1845 paratiores reddantur.</p> | |
| 1846 <div class="centro"><br /> | |
| 1847 <p><a href="sth3171.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 1848 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 1849 <a href="sth3183.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 1850 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 1851 <br /> | |
| 1852 <hr /> | |
| 1853 <br /> | |
| 1854 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 1855 hanc editionem<br /> | |
| 1856 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 1857 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 1858 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 1859 </div> | |
| 1860 </body> | |
| 1861 </html> |
