Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3146.html @ 28:544e12f679ad
convert to xml
| author | ht |
|---|---|
| date | Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000 |
| parents | 4006eb4882de |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 23 146-154</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione CXLVI ad | |
| 31 CLIV</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1899 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth3144.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth3155.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#44802">IIª-IIae, q. 146 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#44803">IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#44804">IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#44805">IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#44806">IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#44807">IIª-IIae, q. 146 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#44808">IIª-IIae, q. 146 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#44809">IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#44810">IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#44811">IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#44812">IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#44813">IIª-IIae, q. 146 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#44814">IIª-IIae, q. 146 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#44815">IIª-IIae, q. 146 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#44816">IIª-IIae, q. 146 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#44817">IIª-IIae, q. 146 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#44818">IIª-IIae, q. 146 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#44819">IIª-IIae, q. 146 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#44820">IIª-IIae, q. 146 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#44821">IIª-IIae, q. 147 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#44822">IIª-IIae, q. 147 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#44823">IIª-IIae, q. 147 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#44824">IIª-IIae, q. 147 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#44825">IIª-IIae, q. 147 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#44826">IIª-IIae, q. 147 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#44827">IIª-IIae, q. 147 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#44828">IIª-IIae, q. 147 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#44829">IIª-IIae, q. 147 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#44830">IIª-IIae, q. 147 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#44831">IIª-IIae, q. 147 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#44832">IIª-IIae, q. 147 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#44833">IIª-IIae, q. 147 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#44834">IIª-IIae, q. 147 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#44835">IIª-IIae, q. 147 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#44836">IIª-IIae, q. 147 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#44837">IIª-IIae, q. 147 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#44838">IIª-IIae, q. 147 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#44839">IIª-IIae, q. 147 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#44840">IIª-IIae, q. 147 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#44841">IIª-IIae, q. 147 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#44842">IIª-IIae, q. 147 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#44843">IIª-IIae, q. 147 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#44844">IIª-IIae, q. 147 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#44845">IIª-IIae, q. 147 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#44846">IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#44847">IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#44848">IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#44849">IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#44850">IIª-IIae, q. 147 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#44851">IIª-IIae, q. 147 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#44852">IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#44853">IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#44854">IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#44855">IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#44856">IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#44857">IIª-IIae, q. 147 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#44858">IIª-IIae, q. 147 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#44859">IIª-IIae, q. 147 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#44860">IIª-IIae, q. 147 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#44861">IIª-IIae, q. 147 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#44862">IIª-IIae, q. 147 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#44863">IIª-IIae, q. 147 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#44864">IIª-IIae, q. 147 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#44865">IIª-IIae, q. 147 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#44866">IIª-IIae, q. 147 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#44867">IIª-IIae, q. 147 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#44868">IIª-IIae, q. 147 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#44869">IIª-IIae, q. 147 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#44870">IIª-IIae, q. 147 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#44871">IIª-IIae, q. 147 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#44872">IIª-IIae, q. 147 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#44873">IIª-IIae, q. 147 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#44874">IIª-IIae, q. 147 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#44875">IIª-IIae, q. 147 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#44876">IIª-IIae, q. 147 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#44877">IIª-IIae, q. 147 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#44878">IIª-IIae, q. 147 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#44879">IIª-IIae, q. 147 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#44880">IIª-IIae, q. 147 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#44881">IIª-IIae, q. 147 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#44882">IIª-IIae, q. 147 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#44883">IIª-IIae, q. 147 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#44884">IIª-IIae, q. 147 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#44885">IIª-IIae, q. 147 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#44886">IIª-IIae, q. 147 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#44887">IIª-IIae, q. 147 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#44888">IIª-IIae, q. 147 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#44889">IIª-IIae, q. 148 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#44890">IIª-IIae, q. 148 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#44891">IIª-IIae, q. 148 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#44892">IIª-IIae, q. 148 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#44893">IIª-IIae, q. 148 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#44894">IIª-IIae, q. 148 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#44895">IIª-IIae, q. 148 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#44896">IIª-IIae, q. 148 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#44897">IIª-IIae, q. 148 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#44898">IIª-IIae, q. 148 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#44899">IIª-IIae, q. 148 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#44900">IIª-IIae, q. 148 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#44901">IIª-IIae, q. 148 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#44902">IIª-IIae, q. 148 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#44903">IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#44904">IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#44905">IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#44906">IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#44907">IIª-IIae, q. 148 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#44908">IIª-IIae, q. 148 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#44909">IIª-IIae, q. 148 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#44910">IIª-IIae, q. 148 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#44911">IIª-IIae, q. 148 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#44912">IIª-IIae, q. 148 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#44913">IIª-IIae, q. 148 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#44914">IIª-IIae, q. 148 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#44915">IIª-IIae, q. 148 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#44916">IIª-IIae, q. 148 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#44917">IIª-IIae, q. 148 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#44918">IIª-IIae, q. 148 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#44919">IIª-IIae, q. 148 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#44920">IIª-IIae, q. 148 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#44921">IIª-IIae, q. 148 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#44922">IIª-IIae, q. 148 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#44923">IIª-IIae, q. 148 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#44924">IIª-IIae, q. 148 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#44925">IIª-IIae, q. 148 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#44926">IIª-IIae, q. 148 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#44927">IIª-IIae, q. 148 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#44928">IIª-IIae, q. 148 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#44929">IIª-IIae, q. 148 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#44930">IIª-IIae, q. 148 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#44931">IIª-IIae, q. 148 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#44932">IIª-IIae, q. 148 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#44933">IIª-IIae, q. 148 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#44934">IIª-IIae, q. 148 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#44935">IIª-IIae, q. 148 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#44936">IIª-IIae, q. 148 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#44937">IIª-IIae, q. 148 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#44938">IIª-IIae, q. 148 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#44939">IIª-IIae, q. 149 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#44940">IIª-IIae, q. 149 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#44941">IIª-IIae, q. 149 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#44942">IIª-IIae, q. 149 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#44943">IIª-IIae, q. 149 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#44944">IIª-IIae, q. 149 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#44945">IIª-IIae, q. 149 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#44946">IIª-IIae, q. 149 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#44947">IIª-IIae, q. 149 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#44948">IIª-IIae, q. 149 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#44949">IIª-IIae, q. 149 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#44950">IIª-IIae, q. 149 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#44951">IIª-IIae, q. 149 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#44952">IIª-IIae, q. 149 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#44953">IIª-IIae, q. 149 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#44954">IIª-IIae, q. 149 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#44955">IIª-IIae, q. 149 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#44956">IIª-IIae, q. 149 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#44957">IIª-IIae, q. 149 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#44958">IIª-IIae, q. 149 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#44959">IIª-IIae, q. 149 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#44960">IIª-IIae, q. 149 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#44961">IIª-IIae, q. 149 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#44962">IIª-IIae, q. 149 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#44963">IIª-IIae, q. 149 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#44964">IIª-IIae, q. 149 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#44965">IIª-IIae, q. 149 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#44966">IIª-IIae, q. 149 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#44967">IIª-IIae, q. 149 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#44968">IIª-IIae, q. 149 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#44969">IIª-IIae, q. 149 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#44970">IIª-IIae, q. 150 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#44971">IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#44972">IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#44973">IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#44974">IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#44975">IIª-IIae, q. 150 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#44976">IIª-IIae, q. 150 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#44977">IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#44978">IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#44979">IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#44980">IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#44981">IIª-IIae, q. 150 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#44982">IIª-IIae, q. 150 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#44983">IIª-IIae, q. 150 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#44984">IIª-IIae, q. 150 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#44985">IIª-IIae, q. 150 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#44986">IIª-IIae, q. 150 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#44987">IIª-IIae, q. 150 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#44988">IIª-IIae, q. 150 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#44989">IIª-IIae, q. 150 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#44990">IIª-IIae, q. 150 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#44991">IIª-IIae, q. 150 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#44992">IIª-IIae, q. 150 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#44993">IIª-IIae, q. 150 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#44994">IIª-IIae, q. 150 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#44995">IIª-IIae, q. 150 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#44996">IIª-IIae, q. 150 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#44997">IIª-IIae, q. 150 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#44998">IIª-IIae, q. 150 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#44999">IIª-IIae, q. 150 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#45000">IIª-IIae, q. 150 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#45001">IIª-IIae, q. 150 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#45002">IIª-IIae, q. 150 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#45003">IIª-IIae, q. 150 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#45004">IIª-IIae, q. 150 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#45005">IIª-IIae, q. 151 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#45006">IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#45007">IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#45008">IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#45009">IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#45010">IIª-IIae, q. 151 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#45011">IIª-IIae, q. 151 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#45012">IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#45013">IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#45014">IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#45015">IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#45016">IIª-IIae, q. 151 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#45017">IIª-IIae, q. 151 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#45018">IIª-IIae, q. 151 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#45019">IIª-IIae, q. 151 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#45020">IIª-IIae, q. 151 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#45021">IIª-IIae, q. 151 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#45022">IIª-IIae, q. 151 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#45023">IIª-IIae, q. 151 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#45024">IIª-IIae, q. 151 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#45025">IIª-IIae, q. 151 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#45026">IIª-IIae, q. 151 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#45027">IIª-IIae, q. 151 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#45028">IIª-IIae, q. 151 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#45029">IIª-IIae, q. 151 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#45030">IIª-IIae, q. 151 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#45031">IIª-IIae, q. 151 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#45032">IIª-IIae, q. 151 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#45033">IIª-IIae, q. 151 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#45034">IIª-IIae, q. 151 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#45035">IIª-IIae, q. 151 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#45036">IIª-IIae, q. 151 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#45037">IIª-IIae, q. 151 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#45038">IIª-IIae, q. 151 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#45039">IIª-IIae, q. 151 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#45040">IIª-IIae, q. 152 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#45041">IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#45042">IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#45043">IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#45044">IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#45045">IIª-IIae, q. 152 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#45046">IIª-IIae, q. 152 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#45047">IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#45048">IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#45049">IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#45050">IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#45051">IIª-IIae, q. 152 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#45052">IIª-IIae, q. 152 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#45053">IIª-IIae, q. 152 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#45054">IIª-IIae, q. 152 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#45055">IIª-IIae, q. 152 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#45056">IIª-IIae, q. 152 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#45057">IIª-IIae, q. 152 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#45058">IIª-IIae, q. 152 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#45059">IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#45060">IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#45061">IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#45062">IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#45063">IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#45064">IIª-IIae, q. 152 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#45065">IIª-IIae, q. 152 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#45066">IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#45067">IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#45068">IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#45069">IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#45070">IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#45071">IIª-IIae, q. 152 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#45072">IIª-IIae, q. 152 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#45073">IIª-IIae, q. 152 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#45074">IIª-IIae, q. 152 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#45075">IIª-IIae, q. 152 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#45076">IIª-IIae, q. 152 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#45077">IIª-IIae, q. 152 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#45078">IIª-IIae, q. 152 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#45079">IIª-IIae, q. 152 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#45080">IIª-IIae, q. 152 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#45081">IIª-IIae, q. 152 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#45082">IIª-IIae, q. 152 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#45083">IIª-IIae, q. 152 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#45084">IIª-IIae, q. 152 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#45085">IIª-IIae, q. 152 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#45086">IIª-IIae, q. 152 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#45087">IIª-IIae, q. 153 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#45088">IIª-IIae, q. 153 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#45089">IIª-IIae, q. 153 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#45090">IIª-IIae, q. 153 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#45091">IIª-IIae, q. 153 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#45092">IIª-IIae, q. 153 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#45093">IIª-IIae, q. 153 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#45094">IIª-IIae, q. 153 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#45095">IIª-IIae, q. 153 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#45096">IIª-IIae, q. 153 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#45097">IIª-IIae, q. 153 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#45098">IIª-IIae, q. 153 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#45099">IIª-IIae, q. 153 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#45100">IIª-IIae, q. 153 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#45101">IIª-IIae, q. 153 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#45102">IIª-IIae, q. 153 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#45103">IIª-IIae, q. 153 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#45104">IIª-IIae, q. 153 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#45105">IIª-IIae, q. 153 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#45106">IIª-IIae, q. 153 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#45107">IIª-IIae, q. 153 a. 3 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#45108">IIª-IIae, q. 153 a. 3 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#45109">IIª-IIae, q. 153 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#45110">IIª-IIae, q. 153 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#45111">IIª-IIae, q. 153 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#45112">IIª-IIae, q. 153 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#45113">IIª-IIae, q. 153 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#45114">IIª-IIae, q. 153 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#45115">IIª-IIae, q. 153 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#45116">IIª-IIae, q. 153 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#45117">IIª-IIae, q. 153 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#45118">IIª-IIae, q. 153 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#45119">IIª-IIae, q. 153 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#45120">IIª-IIae, q. 153 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#45121">IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#45122">IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#45123">IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#45124">IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#45125">IIª-IIae, q. 153 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#45126">IIª-IIae, q. 153 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#45127">IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#45128">IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#45129">IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#45130">IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#45131">IIª-IIae, q. 154 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#45132">IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#45133">IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#45134">IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#45135">IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#45136">IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#45137">IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#45138">IIª-IIae, q. 154 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#45139">IIª-IIae, q. 154 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#45140">IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#45141">IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#45142">IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#45143">IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#45144">IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#45145">IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#45146">IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#45147">IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#45148">IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#45149">IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#45150">IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#45151">IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#45152">IIª-IIae, q. 154 a. 2 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#45153">IIª-IIae, q. 154 a. 2 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#45154">IIª-IIae, q. 154 a. 2 s. c. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#45155">IIª-IIae, q. 154 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#45156">IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#45157">IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#45158">IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#45159">IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#45160">IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#45161">IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#45162">IIª-IIae, q. 154 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#45163">IIª-IIae, q. 154 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#45164">IIª-IIae, q. 154 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#45165">IIª-IIae, q. 154 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#45166">IIª-IIae, q. 154 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#45167">IIª-IIae, q. 154 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#45168">IIª-IIae, q. 154 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#45169">IIª-IIae, q. 154 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#45170">IIª-IIae, q. 154 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#45171">IIª-IIae, q. 154 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#45172">IIª-IIae, q. 154 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#45173">IIª-IIae, q. 154 a. 4 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#45174">IIª-IIae, q. 154 a. 4 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#45175">IIª-IIae, q. 154 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#45176">IIª-IIae, q. 154 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#45177">IIª-IIae, q. 154 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#45178">IIª-IIae, q. 154 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#45179">IIª-IIae, q. 154 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#45180">IIª-IIae, q. 154 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#45181">IIª-IIae, q. 154 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#45182">IIª-IIae, q. 154 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#45183">IIª-IIae, q. 154 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#45184">IIª-IIae, q. 154 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#45185">IIª-IIae, q. 154 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#45186">IIª-IIae, q. 154 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#45187">IIª-IIae, q. 154 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#45188">IIª-IIae, q. 154 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#45189">IIª-IIae, q. 154 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#45190">IIª-IIae, q. 154 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#45191">IIª-IIae, q. 154 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#45192">IIª-IIae, q. 154 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#45193">IIª-IIae, q. 154 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#45194">IIª-IIae, q. 154 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#45195">IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#45196">IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#45197">IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#45198">IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#45199">IIª-IIae, q. 154 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#45200">IIª-IIae, q. 154 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#45201">IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#45202">IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#45203">IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#45204">IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#45205">IIª-IIae, q. 154 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#45206">IIª-IIae, q. 154 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#45207">IIª-IIae, q. 154 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#45208">IIª-IIae, q. 154 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#45209">IIª-IIae, q. 154 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#45210">IIª-IIae, q. 154 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#45211">IIª-IIae, q. 154 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#45212">IIª-IIae, q. 154 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#45213">IIª-IIae, q. 154 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#45214">IIª-IIae, q. 154 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#45215">IIª-IIae, q. 154 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#45216">IIª-IIae, q. 154 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#45217">IIª-IIae, q. 154 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#45218">IIª-IIae, q. 154 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#45219">IIª-IIae, q. 154 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
484 document.write('<OPTION VALUE="#45220">IIª-IIae, q. 154 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<OPTION VALUE="#45221">IIª-IIae, q. 154 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<OPTION VALUE="#45222">IIª-IIae, q. 154 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
487 document.write('<OPTION VALUE="#45223">IIª-IIae, q. 154 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 document.write('<OPTION VALUE="#45224">IIª-IIae, q. 154 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
489 document.write('<OPTION VALUE="#45225">IIª-IIae, q. 154 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
490 document.write('<OPTION VALUE="#45226">IIª-IIae, q. 154 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
491 document.write('<OPTION VALUE="#45227">IIª-IIae, q. 154 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
492 document.write('<OPTION VALUE="#45228">IIª-IIae, q. 154 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
493 document.write('<OPTION VALUE="#45229">IIª-IIae, q. 154 a. 11 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
494 document.write('<OPTION VALUE="#45230">IIª-IIae, q. 154 a. 11 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
495 document.write('<OPTION VALUE="#45231">IIª-IIae, q. 154 a. 11 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
496 document.write('<OPTION VALUE="#45232">IIª-IIae, q. 154 a. 11 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
497 document.write('<OPTION VALUE="#45233">IIª-IIae, q. 154 a. 11 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
498 document.write('<OPTION VALUE="#45234">IIª-IIae, q. 154 a. 11 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
499 document.write('<OPTION VALUE="#45235">IIª-IIae, q. 154 a. 11 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
500 document.write('<OPTION VALUE="#45236">IIª-IIae, q. 154 a. 11 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
501 document.write('<OPTION VALUE="#45237">IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
502 document.write('<OPTION VALUE="#45238">IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
503 document.write('<OPTION VALUE="#45239">IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
504 document.write('<OPTION VALUE="#45240">IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
505 document.write('<OPTION VALUE="#45241">IIª-IIae, q. 154 a. 12 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
506 document.write('<OPTION VALUE="#45242">IIª-IIae, q. 154 a. 12 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
507 document.write('<OPTION VALUE="#45243">IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
508 document.write('<OPTION VALUE="#45244">IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
509 document.write('<OPTION VALUE="#45245">IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
510 document.write('<OPTION VALUE="#45246">IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 4'); |
| 28 | 511 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
512 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
513 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 514 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
515 // --> |
| 28 | 516 //]]> |
| 517 </script><br /> | |
| 518 <hr /> | |
| 519 <br /></div> | |
| 520 <div class="D">Quaestio 146</div> | |
| 521 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 522 <p title="II-II q. 146 pr."><a name="44802"><span class= | |
| 523 "ref">[44802] IIª-IIae, q. 146 pr.</span></a> Deinde | |
| 524 considerandum est de partibus subiectivis temperantiae. Et primo, | |
| 525 de his quae sunt circa delectationes ciborum; secundo, de his quae | |
| 526 sunt circa delectationes venereorum. Circa primum, considerandum | |
| 527 est de abstinentia, quae est circa cibos et potus; et de | |
| 528 sobrietate, quae est specialiter circa potum. Circa abstinentiam | |
| 529 autem consideranda sunt tria, primo, de ipsa abstinentia; secundo, | |
| 530 de actu eius, qui est ieiunium; tertio, de vitio opposito, quod est | |
| 531 gula. Circa abstinentiam autem quaeruntur duo. Primo, utrum | |
| 532 abstinentia sit virtus. Secundo, utrum sit virtus specialis.</p> | |
| 533 <br /> | |
| 534 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 535 <p title="II-II q. 146 a. 1 arg. 1"><a name="44803"><span class= | |
| 536 "ref">[44803] IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 537 primum sic proceditur. Videtur quod abstinentia non sit virtus. | |
| 538 Dicit enim apostolus, I ad Cor. IV, <i>non est regnum Dei in | |
| 539 sermone, sed in virtute</i>. In abstinentia autem non consistit | |
| 540 regnum Dei, dicit enim apostolus, Rom. XIV, <i>non est regnum Dei | |
| 541 esca et potus</i>; ubi dicit Glossa <i>nec in abstinendo nec in | |
| 542 manducando esse iustitiam</i>. Ergo abstinentia non est virtus.</p> | |
| 543 <p title="II-II q. 146 a. 1 arg. 2"><a name="44804"><span class= | |
| 544 "ref">[44804] IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 545 Praeterea, Augustinus dicit, in X Confess., <i>ad Deum loquens, hoc | |
| 546 me docuisti, ut quemadmodum medicamenta, sic alimenta sumpturus | |
| 547 accedam</i>. Sed medicamenta moderari non pertinet ad virtutem, sed | |
| 548 ad artem medicinae. Ergo, pari ratione, moderari alimenta, quod | |
| 549 pertinet ad abstinentiam, non est actus virtutis, sed artis.</p> | |
| 550 <p title="II-II q. 146 a. 1 arg. 3"><a name="44805"><span class= | |
| 551 "ref">[44805] IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 552 Praeterea, omnis virtus in medio consistit, ut habetur in II Ethic. | |
| 553 Abstinentia autem non videtur in medio consistere, sed in defectu, | |
| 554 cum ex subtractione nominetur. Ergo abstinentia non est virtus.</p> | |
| 555 <p title="II-II q. 146 a. 1 arg. 4"><a name="44806"><span class= | |
| 556 "ref">[44806] IIª-IIae, q. 146 a. 1 arg. 4</span></a> | |
| 557 Praeterea, nulla virtus excludit aliam. Sed abstinentia excludit | |
| 558 patientiam, dicit enim Gregorius, in pastorali, quod <i>mentes | |
| 559 abstinentium plerumque impatientia excutit a sinu | |
| 560 tranquillitatis</i>. Ibidem etiam dicit quod <i>cogitationes | |
| 561 abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigit</i>, et ita | |
| 562 excludit humilitatem. Ergo abstinentia non est virtus.</p> | |
| 563 <p title="II-II q. 146 a. 1 s. c."><a name="44807"><span class= | |
| 564 "ref">[44807] IIª-IIae, q. 146 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 565 contra est quod dicitur II Pet. I, <i>ministrate in fide vestra | |
| 566 virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem | |
| 567 abstinentiam</i>, ubi abstinentia aliis virtutibus connumeratur. | |
| 568 Ergo abstinentia est virtus.</p> | |
| 569 <p title="II-II q. 146 a. 1 co."><a name="44808"><span class= | |
| 570 "ref">[44808] IIª-IIae, q. 146 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 571 dicendum quod abstinentia ex suo nomine importat subtractionem | |
| 572 ciborum. Dupliciter ergo nomen abstinentiae accipi potest. Uno | |
| 573 modo, secundum quod absolute ciborum subtractionem designat. Et hoc | |
| 574 modo abstinentia non designat neque virtutem neque actum virtutis, | |
| 575 sed quiddam indifferens. Alio modo potest accipi secundum quod est | |
| 576 ratione regulata. Et tunc significat vel habitum virtutis, vel | |
| 577 actum. Et hoc significatur in praemissa auctoritate Petri, ubi | |
| 578 dicitur in scientia abstinentiam ministrandam, ut scilicet homo a | |
| 579 cibis abstineat prout oportet, <i>pro congruentia hominum cum | |
| 580 quibus vivit et personae suae, et pro valetudinis suae | |
| 581 necessitate</i>.</p> | |
| 582 <p title="II-II q. 146 a. 1 ad 1"><a name="44809"><span class= | |
| 583 "ref">[44809] IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 584 ergo dicendum quod et usus ciborum et eorum abstinentia secundum se | |
| 585 considerata, non pertinent ad regnum Dei, dicit enim apostolus, I | |
| 586 ad Cor. VIII, <i>esca nos non commendat Deo. Neque enim, si non | |
| 587 manducaverimus, deficiemus, neque, si manducabimus, | |
| 588 abundabimus</i>, scilicet spiritualiter. Utrumque autem eorum | |
| 589 secundum quod fit rationabiliter ex fide et dilectione Dei, | |
| 590 pertinet ad regnum Dei.</p> | |
| 591 <p title="II-II q. 146 a. 1 ad 2"><a name="44810"><span class= | |
| 592 "ref">[44810] IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 593 secundum dicendum quod moderatio ciborum secundum quantitatem et | |
| 594 qualitatem pertinet ad artem medicinae in comparatione ad | |
| 595 valetudinem corporis, sed secundum interiores affectiones, in | |
| 596 comparatione ad bonum rationis, pertinet ad abstinentiam. Unde | |
| 597 Augustinus dicit, in libro de quaest. Evang., non interest omnino, | |
| 598 scilicet ad virtutem, <i>quid alimentorum vel quantum quis | |
| 599 accipiat, dummodo id faciat pro congruentia hominum cum quibus | |
| 600 vivit et personae suae, et pro valetudinis suae necessitate, sed | |
| 601 quanta facilitate et serenitate animi his valeat, cum oportet vel | |
| 602 necesse est, carere</i>.</p> | |
| 603 <p title="II-II q. 146 a. 1 ad 3"><a name="44811"><span class= | |
| 604 "ref">[44811] IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 605 dicendum quod ad temperantiam pertinet refrenare delectationes quae | |
| 606 nimis animum ad se alliciunt, sicut ad fortitudinem pertinet | |
| 607 firmare animum contra timores a bono rationis repellentes. Et ideo | |
| 608 sicut laus fortitudinis consistit in quodam excessu, et ex hoc | |
| 609 denominantur omnes partes fortitudinis; ita etiam laus temperantiae | |
| 610 consistit in quodam defectu, et ex hoc ipsa et omnes partes eius | |
| 611 denominantur. Unde et abstinentia, quia pars est temperantiae, | |
| 612 denominatur a defectu. Et tamen consistit in medio, inquantum est | |
| 613 secundum rationem rectam.</p> | |
| 614 <p title="II-II q. 146 a. 1 ad 4"><a name="44812"><span class= | |
| 615 "ref">[44812] IIª-IIae, q. 146 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 616 dicendum quod illa vitia proveniunt ex abstinentia prout non est | |
| 617 secundum rationem rectam. Ratio enim recta facit abstinere sicut | |
| 618 oportet, scilicet cum hilaritate mentis; et propter quod oportet, | |
| 619 scilicet propter gloriam Dei, non propter gloriam suam.</p> | |
| 620 <br /> | |
| 621 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 622 <p title="II-II q. 146 a. 2 arg. 1"><a name="44813"><span class= | |
| 623 "ref">[44813] IIª-IIae, q. 146 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 624 secundum sic proceditur. Videtur quod abstinentia non sit specialis | |
| 625 virtus. Omnis enim virtus secundum seipsam est laudabilis. Sed | |
| 626 abstinentia non est secundum se laudabilis, dicit enim Gregorius, | |
| 627 in pastorali, quod <i>virtus abstinentiae non nisi ex aliis | |
| 628 virtutibus commendatur</i>. Ergo abstinentia non est specialis | |
| 629 virtus.</p> | |
| 630 <p title="II-II q. 146 a. 2 arg. 2"><a name="44814"><span class= | |
| 631 "ref">[44814] IIª-IIae, q. 146 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 632 Praeterea, Augustinus dicit, de fide ad Petrum, quod abstinentia | |
| 633 sanctorum est a cibo et potu, non quia aliqua creatura Dei sit | |
| 634 mala, sed pro sola corporis castigatione. Hoc autem pertinet ad | |
| 635 castitatem, ut ex ipso nomine apparet. Ergo abstinentia non est | |
| 636 virtus specialis a castitate distincta.</p> | |
| 637 <p title="II-II q. 146 a. 2 arg. 3"><a name="44815"><span class= | |
| 638 "ref">[44815] IIª-IIae, q. 146 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 639 Praeterea, sicut homo debet esse contentus moderato cibo, ita et | |
| 640 moderata veste, secundum illud I ad Tim. ult., <i>habentes alimenta | |
| 641 et quibus tegamur, his contenti simus</i>. In moderatione autem | |
| 642 vestium non est aliqua specialis virtus. Ergo neque abstinentia, | |
| 643 quae est moderativa alimentorum.</p> | |
| 644 <p title="II-II q. 146 a. 2 s. c."><a name="44816"><span class= | |
| 645 "ref">[44816] IIª-IIae, q. 146 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 646 contra est quod Macrobius ponit abstinentiam specialem partem | |
| 647 temperantiae.</p> | |
| 648 <p title="II-II q. 146 a. 2 co."><a name="44817"><span class= | |
| 649 "ref">[44817] IIª-IIae, q. 146 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 650 dicendum quod, sicut supra dictum est, virtus moralis conservat | |
| 651 bonum rationis contra impetus passionum, et ideo ubi invenitur | |
| 652 specialis ratio qua passio abstrahat a bono rationis, ibi necesse | |
| 653 est esse specialem virtutem. Delectationes autem ciborum natae sunt | |
| 654 abstrahere hominem a bono rationis, tum propter earum magnitudinem; | |
| 655 tum etiam propter necessitatem ciborum, quibus homo indiget ad | |
| 656 vitae conservationem, quam maxime homo desiderat. Et ideo | |
| 657 abstinentia est specialis virtus.</p> | |
| 658 <p title="II-II q. 146 a. 2 ad 1"><a name="44818"><span class= | |
| 659 "ref">[44818] IIª-IIae, q. 146 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 660 ergo dicendum quod virtutes oportet esse connexas, ut supra dictum | |
| 661 est. Et ideo una virtus adiuvatur et commendatur ex alia, sicut | |
| 662 iustitia a fortitudine. Et per hunc etiam modum virtus abstinentiae | |
| 663 commendatur ex aliis virtutibus.</p> | |
| 664 <p title="II-II q. 146 a. 2 ad 2"><a name="44819"><span class= | |
| 665 "ref">[44819] IIª-IIae, q. 146 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 666 secundum dicendum quod per abstinentiam corpus castigatur non solum | |
| 667 contra illecebram luxuriae, sed etiam contra illecebras gulae, quia | |
| 668 dum homo abstinet, magis redditur fortis ad impugnationes gulae | |
| 669 vincendas, quae tanto fortiores sunt quanto homo eis magis cedit. | |
| 670 Et tamen non prohibetur abstinentiam esse specialem virtutem per | |
| 671 hoc quod ad castitatem valet, quia una virtus ad aliam iuvat.</p> | |
| 672 <p title="II-II q. 146 a. 2 ad 3"><a name="44820"><span class= | |
| 673 "ref">[44820] IIª-IIae, q. 146 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 674 dicendum quod usus vestimentorum est introductus ab arte, usus | |
| 675 autem ciborum a natura. Et ideo magis debet esse virtus specialis | |
| 676 circa moderationem ciborum quam circa moderationem | |
| 677 vestimentorum.</p> | |
| 678 <br /> | |
| 679 <div class="D">Quaestio 147</div> | |
| 680 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 681 <p title="II-II q. 147 pr."><a name="44821"><span class= | |
| 682 "ref">[44821] IIª-IIae, q. 147 pr.</span></a> Deinde | |
| 683 considerandum est de ieiunio. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, | |
| 684 utrum ieiunium sit actus virtutis. Secundo, cuius virtutis sit | |
| 685 actus. Tertio, utrum cadat sub praecepto. Quarto, utrum aliqui | |
| 686 excusentur ab observatione huius praecepti. Quinto, de tempore | |
| 687 ieiunii. Sexto, utrum semel comedere requiratur ad ieiunium. | |
| 688 Septimo, de hora comestionis ieiunantium. Octavo, de cibis a quibus | |
| 689 debent abstinere.</p> | |
| 690 <br /> | |
| 691 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 692 <p title="II-II q. 147 a. 1 arg. 1"><a name="44822"><span class= | |
| 693 "ref">[44822] IIª-IIae, q. 147 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 694 primum sic proceditur. Videtur quod ieiunium non sit actus | |
| 695 virtutis. Omnis enim virtutis actus est Deo acceptus. Sed ieiunium | |
| 696 non semper est Deo acceptum, secundum illud Isaiae LVIII, <i>quare | |
| 697 ieiunavimus, et non aspexisti?</i> Ergo ieiunium non est actus | |
| 698 virtutis.</p> | |
| 699 <p title="II-II q. 147 a. 1 arg. 2"><a name="44823"><span class= | |
| 700 "ref">[44823] IIª-IIae, q. 147 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 701 Praeterea, nullus actus virtutis recedit a medio virtutis. Sed | |
| 702 ieiunium recedit a medio virtutis, quod quidem in virtute | |
| 703 abstinentiae accipitur secundum hoc, ut subveniatur necessitati | |
| 704 naturae, cui per ieiunium aliquid subtrahitur; alioquin non | |
| 705 ieiunantes non haberent virtutem abstinentiae. Ergo ieiunium non | |
| 706 est actus virtutis.</p> | |
| 707 <p title="II-II q. 147 a. 1 arg. 3"><a name="44824"><span class= | |
| 708 "ref">[44824] IIª-IIae, q. 147 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 709 Praeterea, illud quod communiter omnibus convenit, et bonis et | |
| 710 malis, non est actus virtutis. Sed ieiunium est huiusmodi, quilibet | |
| 711 enim, antequam comedat, ieiunus est. Ergo ieiunium non est actus | |
| 712 virtutis.</p> | |
| 713 <p title="II-II q. 147 a. 1 s. c."><a name="44825"><span class= | |
| 714 "ref">[44825] IIª-IIae, q. 147 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 715 contra est quod connumeratur aliis virtutum actibus, II ad Cor. VI, | |
| 716 ubi apostolus dicit, <i>in ieiuniis, in scientia, in castitate,</i> | |
| 717 et cetera.</p> | |
| 718 <p title="II-II q. 147 a. 1 co."><a name="44826"><span class= | |
| 719 "ref">[44826] IIª-IIae, q. 147 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 720 dicendum quod ex hoc aliquis actus est virtuosus, quod per rationem | |
| 721 ordinatur ad aliquod bonum honestum. Hoc autem convenit ieiunio. | |
| 722 Assumitur enim ieiunium principaliter ad tria. Primo quidem, ad | |
| 723 concupiscentias carnis comprimendas. Unde apostolus dicit, in | |
| 724 auctoritate inducta, in ieiuniis, in castitate, quia per ieiunia | |
| 725 castitas conservatur. Ut enim Hieronymus dicit, <i>sine Cerere et | |
| 726 Baccho friget Venus</i>, idest, per abstinentiam cibi et potus | |
| 727 tepescit luxuria. Secundo, assumitur ad hoc quod mens liberius | |
| 728 elevetur ad sublimia contemplanda. Unde dicitur Dan. X, quod post | |
| 729 ieiunium trium hebdomadarum, revelationem accepit a Deo. Tertio, ad | |
| 730 satisfaciendum pro peccatis. Unde dicitur Ioel II, <i>convertimini | |
| 731 ad me in toto corde vestro, in ieiunio et fletu et planctu</i>. Et | |
| 732 hoc est quod Augustinus dicit, in quodam sermone de Orat. et | |
| 733 Ieiun., <i>ieiunium purgat mentem, sublevat sensum, carnem spiritui | |
| 734 subiicit, cor facit contritum et humiliatum, concupiscentiae | |
| 735 nebulas dispergit, libidinum ardores extinguit, castitatis vero | |
| 736 lumen accendit</i>. Unde patet quod ieiunium est actus | |
| 737 virtutis.</p> | |
| 738 <p title="II-II q. 147 a. 1 ad 1"><a name="44827"><span class= | |
| 739 "ref">[44827] IIª-IIae, q. 147 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 740 ergo dicendum quod contingit quod aliquis actus qui ex genere suo | |
| 741 est virtuosus, ex aliquibus circumstantiis adiunctis redditur | |
| 742 vitiosus. Unde ibidem dicitur, <i>ecce in diebus ieiunii vestri | |
| 743 invenitur voluntas vestra</i>; et paulo post subditur, <i>ad lites | |
| 744 et contentiones ieiunatis, et percutitis pugno impie</i>. Quod | |
| 745 exponens Gregorius, in pastorali, dicit, <i>voluntas ad laetitiam | |
| 746 pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus | |
| 747 atteritur, si inordinatis motibus dimissa mens vitiis | |
| 748 dissipatur</i>. Et Augustinus, in praedicto sermone, dicit quod | |
| 749 <i>ieiunium verbositatem non amat, divitias superfluitatem iudicat, | |
| 750 superbiam spernit, humilitatem commendat, praestat homini seipsum | |
| 751 intelligere, quod est infirmum et fragile</i>.</p> | |
| 752 <p title="II-II q. 147 a. 1 ad 2"><a name="44828"><span class= | |
| 753 "ref">[44828] IIª-IIae, q. 147 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 754 secundum dicendum quod medium virtutis non accipitur secundum | |
| 755 quantitatem, sed secundum rationem rectam, ut dicitur in II Ethic. | |
| 756 Ratio autem iudicat quod propter aliquam specialem causam aliquis | |
| 757 homo minus sumat de cibo quam sibi competeret secundum statum | |
| 758 communem, sicut propter infirmitatem vitandam, aut aliqua opera | |
| 759 corporalia expeditius agenda. Et multo magis ratio recta hoc | |
| 760 ordinat ad spiritualia mala vitanda et bona prosequenda. Non tamen | |
| 761 ratio recta tantum de cibo subtrahit ut natura conservari non | |
| 762 possit, quia, ut Hieronymus dicit, <i>non differt utrum magno vel | |
| 763 parvo tempore te interimas; et quod de rapina holocaustum offert | |
| 764 qui vel ciborum nimia egestate, vel manducandi vel somni penuria, | |
| 765 immoderate corpus affligit</i>. Similiter etiam ratio recta non | |
| 766 tantum de cibo subtrahit ut homo reddatur impotens ad debita opera | |
| 767 peragenda, unde dicit Hieronymus quod <i>rationalis homo dignitatem | |
| 768 amittit qui ieiunium caritati, vel vigilias sensus integritati | |
| 769 praefert</i>.</p> | |
| 770 <p title="II-II q. 147 a. 1 ad 3"><a name="44829"><span class= | |
| 771 "ref">[44829] IIª-IIae, q. 147 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 772 dicendum quod ieiunium naturae, quo quis dicitur ieiunus antequam | |
| 773 comedat, consistit in pura negatione. Unde non potest poni actus | |
| 774 virtutis, sed solum illud ieiunium quo quis, ex rationabili | |
| 775 proposito, a cibis aliqualiter abstinet. Unde primum dicitur | |
| 776 ieiunium ieiuni, secundum vero ieiunium ieiunantis, quasi ex | |
| 777 proposito aliquid agentis.</p> | |
| 778 <br /> | |
| 779 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 780 <p title="II-II q. 147 a. 2 arg. 1"><a name="44830"><span class= | |
| 781 "ref">[44830] IIª-IIae, q. 147 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 782 secundum sic proceditur. Videtur quod ieiunium non sit actus | |
| 783 abstinentiae. Quia super illud Matth. XVII, <i>hoc genus | |
| 784 Daemoniorum</i> etc., dicit Hieronymus, <i>ieiunium est non solum | |
| 785 ab escis, sed a cunctis illecebris abstinere</i>. Sed hoc pertinet | |
| 786 ad omnem virtutem. Ergo ieiunium non est actus specialiter | |
| 787 abstinentiae.</p> | |
| 788 <p title="II-II q. 147 a. 2 arg. 2"><a name="44831"><span class= | |
| 789 "ref">[44831] IIª-IIae, q. 147 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 790 Praeterea, Gregorius dicit, in homilia Quadragesimae, quod ieiunium | |
| 791 quadragesimale est decima totius anni. Sed dare decimas est actus | |
| 792 religionis, ut supra habitum est. Ergo ieiunium est actus | |
| 793 religionis, et non abstinentiae.</p> | |
| 794 <p title="II-II q. 147 a. 2 arg. 3"><a name="44832"><span class= | |
| 795 "ref">[44832] IIª-IIae, q. 147 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 796 Praeterea, abstinentia est pars temperantiae, ut dictum est. | |
| 797 Temperantia autem contra fortitudinem dividitur, ad quam pertinet | |
| 798 molestias sustinere, quod maxime videtur esse in ieiunio. Ergo | |
| 799 ieiunium non est actus abstinentiae.</p> | |
| 800 <p title="II-II q. 147 a. 2 s. c."><a name="44833"><span class= | |
| 801 "ref">[44833] IIª-IIae, q. 147 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 802 contra est quod Isidorus dicit quod <i>ieiunium est parsimonia | |
| 803 victus, abstinentiaque ciborum</i>.</p> | |
| 804 <p title="II-II q. 147 a. 2 co."><a name="44834"><span class= | |
| 805 "ref">[44834] IIª-IIae, q. 147 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 806 dicendum quod eadem est materia habitus et actus. Unde omnis actus | |
| 807 virtuosus qui est circa aliquam materiam, ad illam virtutem | |
| 808 pertinet quae medium in illa materia constituit. Ieiunium autem | |
| 809 attenditur in cibis, in quibus medium adinvenit abstinentia. Unde | |
| 810 manifestum est quod ieiunium est abstinentiae actus.</p> | |
| 811 <p title="II-II q. 147 a. 2 ad 1"><a name="44835"><span class= | |
| 812 "ref">[44835] IIª-IIae, q. 147 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 813 ergo dicendum quod ieiunium proprie dictum consistit in abstinendo | |
| 814 a cibis. Sed metaphorice dictum consistit in abstinendo a | |
| 815 quibuslibet nocivis, quae maxime sunt peccata. Vel potest dici quod | |
| 816 etiam ieiunium proprie dictum est abstinentia ab omnibus | |
| 817 illecebris, quia per quaelibet vitia adiuncta desinit esse actus | |
| 818 virtuosus, ut dictum est.</p> | |
| 819 <p title="II-II q. 147 a. 2 ad 2"><a name="44836"><span class= | |
| 820 "ref">[44836] IIª-IIae, q. 147 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 821 secundum dicendum quod nihil prohibet actum unius virtutis | |
| 822 pertinere ad aliam virtutem, secundum quod ad eius finem ordinatur, | |
| 823 ut ex supra dictis patet. Et secundum hoc, nihil prohibet ieiunium | |
| 824 pertinere ad religionem vel ad castitatem, vel ad quamcumque aliam | |
| 825 virtutem.</p> | |
| 826 <p title="II-II q. 147 a. 2 ad 3"><a name="44837"><span class= | |
| 827 "ref">[44837] IIª-IIae, q. 147 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 828 dicendum quod ad fortitudinem, secundum quod est specialis virtus, | |
| 829 non pertinet perferre quascumque molestias, sed solum illas quae | |
| 830 sunt circa pericula mortis. Sufferre autem molestias quae sunt ex | |
| 831 defectu delectabilium tactus, pertinet ad temperantiam et ad partes | |
| 832 eius. Et tales sunt molestiae ieiunii.</p> | |
| 833 <br /> | |
| 834 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 835 <p title="II-II q. 147 a. 3 arg. 1"><a name="44838"><span class= | |
| 836 "ref">[44838] IIª-IIae, q. 147 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 837 tertium sic proceditur. Videtur quod ieiunium non sit in praecepto. | |
| 838 Praecepta enim non dantur de operibus supererogationum, quae cadunt | |
| 839 sub consilio. Sed ieiunium est opus supererogationis, alioquin, | |
| 840 ubique et semper aequaliter esse observandum. Ergo ieiunium non | |
| 841 cadit sub praecepto.</p> | |
| 842 <p title="II-II q. 147 a. 3 arg. 2"><a name="44839"><span class= | |
| 843 "ref">[44839] IIª-IIae, q. 147 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 844 Praeterea, quicumque transgreditur praeceptum peccat mortaliter. Si | |
| 845 ergo ieiunium esset in praecepto, omnes non ieiunantes mortaliter | |
| 846 peccarent. Per quod videretur magnus laqueus hominibus esse | |
| 847 iniectus.</p> | |
| 848 <p title="II-II q. 147 a. 3 arg. 3"><a name="44840"><span class= | |
| 849 "ref">[44840] IIª-IIae, q. 147 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 850 Praeterea, Augustinus dicit, in libro de vera Relig., quod <i>ab | |
| 851 ipsa Dei sapientia, homine assumpto, a quo in libertatem vocati | |
| 852 sumus, pauca sacramenta saluberrima constituta sunt, quae | |
| 853 societatem Christiani populi, hoc est sub uno Deo liberae | |
| 854 multitudinis, continerent</i>. Sed non minus videtur libertas | |
| 855 populi Christiani impediri per multitudinem observantiarum quam per | |
| 856 multitudinem sacramentorum, dicit enim Augustinus, in libro ad | |
| 857 inquisitiones Ianuarii, quod <i>quidam ipsam religionem nostram, | |
| 858 quam manifestissimis et paucissimis celebrationum sacramentis Dei | |
| 859 misericordia voluit esse liberam, servilibus premunt oneribus</i>. | |
| 860 Ergo videtur quod non debuit per Ecclesiam ieiunium sub praecepto | |
| 861 institui.</p> | |
| 862 <p title="II-II q. 147 a. 3 s. c."><a name="44841"><span class= | |
| 863 "ref">[44841] IIª-IIae, q. 147 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 864 contra est quod Hieronymus, ad Lucinum, dicit, de ieiuniis loquens, | |
| 865 <i>unaquaeque provincia abundet in suo sensu, et praecepta maiorum | |
| 866 leges apostolicas arbitretur</i>. Ergo ieiunium est in | |
| 867 praecepto.</p> | |
| 868 <p title="II-II q. 147 a. 3 co."><a name="44842"><span class= | |
| 869 "ref">[44842] IIª-IIae, q. 147 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 870 dicendum quod sicut ad saeculares principes pertinet praecepta | |
| 871 legalia, iuris naturalis determinativa, tradere de his quae | |
| 872 pertinent ad utilitatem communem in temporalibus rebus; ita etiam | |
| 873 ad praelatos ecclesiasticos pertinet ea statutis praecipere quae ad | |
| 874 utilitatem communem fidelium pertinent in spiritualibus bonis. | |
| 875 Dictum est autem quod ieiunium utile est et ad deletionem et | |
| 876 cohibitionem culpae, et ad elevationem mentis in spiritualia. | |
| 877 Unusquisque autem ex naturali ratione tenetur tantum ieiuniis uti | |
| 878 quantum sibi necessarium est ad praedicta. Et ideo ieiunium in | |
| 879 communi cadit sub praecepto legis naturae. Sed determinatio | |
| 880 temporis et modi ieiunandi secundum convenientiam et utilitatem | |
| 881 populi Christiani, cadit sub praecepto iuris positivi quod est a | |
| 882 praelatis Ecclesiae institutum. Et hoc est ieiunium Ecclesiae, | |
| 883 aliud, naturae.</p> | |
| 884 <p title="II-II q. 147 a. 3 ad 1"><a name="44843"><span class= | |
| 885 "ref">[44843] IIª-IIae, q. 147 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 886 ergo dicendum quod ieiunium, secundum se consideratum, non nominat | |
| 887 aliquid eligibile, sed quiddam poenale. Redditur autem eligibile | |
| 888 secundum quod est utile ad finem aliquem. Et ideo, absolute | |
| 889 consideratum, non est de necessitate praecepti, sed est de | |
| 890 necessitate praecepti unicuique tali remedio indigenti. Et quia | |
| 891 multitudo hominum ut plurimum indiget tali remedio, tum quia in | |
| 892 multis omnes offendimus, ut dicitur Iac. III; tum etiam quia caro | |
| 893 concupiscit adversus spiritum, ut dicitur Galat. V, conveniens fuit | |
| 894 ut Ecclesia aliqua ieiunia statueret communiter ab omnibus | |
| 895 observanda, non quasi praecepto subiiciens id quod simpliciter ad | |
| 896 supererogationem pertinet, sed quasi in speciali determinans id | |
| 897 quod est necessarium in communi.</p> | |
| 898 <p title="II-II q. 147 a. 3 ad 2"><a name="44844"><span class= | |
| 899 "ref">[44844] IIª-IIae, q. 147 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 900 secundum dicendum quod praecepta quae per modum communis statuti | |
| 901 proponuntur, non eodem modo obligant omnes, sed secundum quod | |
| 902 requiritur ad finem quem legislator intendit. Cuius auctoritatem si | |
| 903 aliquis transgrediendo statutum contemnat; vel hoc modo | |
| 904 transgrediatur quod impediatur finis quem intendit, peccat | |
| 905 mortaliter talis transgressor. Si autem ex aliqua rationabili causa | |
| 906 quis statutum non servet, praecipue in casu in quo etiam, si | |
| 907 legislator adesset, non decerneret esse servandum, talis | |
| 908 transgressio non constituit peccatum mortale. Et inde est quod non | |
| 909 omnes qui omnino non servant ieiunia Ecclesiae, mortaliter | |
| 910 peccant.</p> | |
| 911 <p title="II-II q. 147 a. 3 ad 3"><a name="44845"><span class= | |
| 912 "ref">[44845] IIª-IIae, q. 147 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 913 dicendum quod Augustinus ibi loquitur de his <i>quae neque | |
| 914 sanctarum Scripturarum auctoritatibus continentur, nec in Conciliis | |
| 915 episcoporum statuta inveniuntur, nec consuetudine universalis | |
| 916 Ecclesiae roborata sunt</i>. Ieiunia vero quae sunt in praecepto, | |
| 917 sunt in Conciliis episcoporum statuta, et consuetudine universalis | |
| 918 Ecclesiae roborata. Nec sunt contra libertatem populi fidelis, sed | |
| 919 magis sunt utilia ad impediendum servitutem peccati, quae repugnat | |
| 920 libertati spirituali; de qua dicitur, Galat. V, <i>vos autem, | |
| 921 fratres, in libertatem vocati estis, tantum, ne libertatem detis in | |
| 922 occasionem carnis</i>.</p> | |
| 923 <br /> | |
| 924 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 925 <p title="II-II q. 147 a. 4 arg. 1"><a name="44846"><span class= | |
| 926 "ref">[44846] IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 927 quartum sic proceditur. Videtur quod omnes ad ieiunia Ecclesiae | |
| 928 teneantur. Praecepta enim Ecclesiae obligant sicut Dei praecepta, | |
| 929 secundum illud Lucae X, <i>qui vos audit, me audit</i>. Sed ad | |
| 930 praecepta Dei servanda omnes tenentur. Ergo similiter omnes | |
| 931 tenentur ad servanda ieiunia quae sunt ab Ecclesia instituta.</p> | |
| 932 <p title="II-II q. 147 a. 4 arg. 2"><a name="44847"><span class= | |
| 933 "ref">[44847] IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 934 Praeterea, maxime videntur excusari pueri a ieiunio, propter | |
| 935 aetatem. Sed pueri non excusantur, dicitur enim Ioel II, | |
| 936 <i>sanctificate ieiunium</i>. Et postea sequitur, <i>congregate | |
| 937 parvulos et sugentes ubera</i>, ergo multo magis omnes alii ad | |
| 938 ieiunia tenentur.</p> | |
| 939 <p title="II-II q. 147 a. 4 arg. 3"><a name="44848"><span class= | |
| 940 "ref">[44848] IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 941 Praeterea, spiritualia sunt temporalibus praeferenda, et necessaria | |
| 942 non necessariis. Sed opera corporalia ordinantur ad lucrum | |
| 943 temporale, peregrinatio etiam, etsi ad spiritualia ordinetur, non | |
| 944 est necessitatis. Cum ergo ieiunium ordinetur ad spiritualem | |
| 945 utilitatem, et necessitatem habeat ex statuto Ecclesiae, videtur | |
| 946 quod non sint ieiunia Ecclesiae praetermittenda propter | |
| 947 peregrinationem vel corporalia opera.</p> | |
| 948 <p title="II-II q. 147 a. 4 arg. 4"><a name="44849"><span class= | |
| 949 "ref">[44849] IIª-IIae, q. 147 a. 4 arg. 4</span></a> | |
| 950 Praeterea, magis est aliquid faciendum ex propria voluntate quam ex | |
| 951 necessitate, ut patet per apostolum, II ad Cor. IX. Sed pauperes | |
| 952 solent ex necessitate ieiunare, propter defectum alimentorum. Ergo | |
| 953 multo magis debent ex propria voluntate ieiunare.</p> | |
| 954 <p title="II-II q. 147 a. 4 s. c."><a name="44850"><span class= | |
| 955 "ref">[44850] IIª-IIae, q. 147 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 956 contra, videtur quod nullus iustus teneatur ieiunare. Praecepta | |
| 957 enim Ecclesiae non obligant contra doctrinam Christi. Sed dominus | |
| 958 dixit, Lucae V, quod <i>non possunt filii sponsi ieiunare quandiu | |
| 959 cum ipsis est sponsus</i>. Est autem cum omnibus iustis, | |
| 960 spiritualiter eos inhabitans, unde dominus dicit, Matth. ult., | |
| 961 <i>ecce, ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi</i>. Ergo | |
| 962 iusti ex statuto Ecclesiae non obligantur ad ieiunandum.</p> | |
| 963 <p title="II-II q. 147 a. 4 co."><a name="44851"><span class= | |
| 964 "ref">[44851] IIª-IIae, q. 147 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 965 dicendum quod, sicut supra dictum est, statuta communia proponuntur | |
| 966 secundum quod multitudini conveniunt. Et ideo legislator in eis | |
| 967 statuendis attendit id quod communiter et in pluribus accidit. Si | |
| 968 quid autem ex speciali causa in aliquo inveniatur quod observantiae | |
| 969 statuti repugnet, non intendit talem legislator, ad statuti | |
| 970 observantiam obligare. In quo tamen est distinctio adhibenda. Nam | |
| 971 si causa sit evidens, per seipsum licite potest homo statuti | |
| 972 observantiam praeterire, praesertim consuetudine interveniente; vel | |
| 973 si non posset de facili recursus ad superiorem haberi. Si vero | |
| 974 causa sit dubia, debet aliquis ad superiorem recurrere qui habet | |
| 975 potestatem in talibus dispensandi. Et hoc est observandum in | |
| 976 ieiuniis ab Ecclesia institutis, ad quae omnes communiter | |
| 977 obligantur, nisi in eis fuerit aliquod speciale impedimentum.</p> | |
| 978 <p title="II-II q. 147 a. 4 ad 1"><a name="44852"><span class= | |
| 979 "ref">[44852] IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 980 ergo dicendum quod praecepta Dei sunt praecepta iuris naturalis, | |
| 981 quae secundum se sunt de necessitate salutis. Sed statuta Ecclesiae | |
| 982 sunt de his quae non per se sunt de necessitate salutis, sed solum | |
| 983 ex institutione Ecclesiae. Et ideo possunt esse aliqua impedimenta | |
| 984 propter quae aliqui ad observanda ieiunia huiusmodi non | |
| 985 tenentur.</p> | |
| 986 <p title="II-II q. 147 a. 4 ad 2"><a name="44853"><span class= | |
| 987 "ref">[44853] IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 988 secundum dicendum quod in pueris est maxime evidens causa non | |
| 989 ieiunandi, tum propter debilitatem naturae, ex qua provenit quod | |
| 990 indigent frequenti cibo, et non multo simul assumpto; tum etiam | |
| 991 quia indigent multo nutrimento propter necessitatem augmenti, quod | |
| 992 fit de residuo alimenti. Et ideo quandiu sunt in statu augmenti, | |
| 993 quod est ut in pluribus usque ad finem tertii septennii, non | |
| 994 tenentur ad ecclesiastica ieiunia observanda. Conveniens tamen est | |
| 995 ut etiam in hoc tempore se ad ieiunandum exerceant, plus vel minus, | |
| 996 secundum modum suae aetatis. Quandoque tamen, magna tribulatione | |
| 997 imminente, in signum poenitentiae arctioris, etiam pueris ieiunia | |
| 998 indicuntur, sicut etiam de iumentis legitur Ionae III, <i>homines | |
| 999 et iumenta non gustent quidquam, nec aquam bibant</i>.</p> | |
| 1000 <p title="II-II q. 147 a. 4 ad 3"><a name="44854"><span class= | |
| 1001 "ref">[44854] IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1002 dicendum quod circa peregrinos et operarios distinguendum videtur. | |
| 1003 Quia si peregrinatio et operis labor commode differri possit aut | |
| 1004 diminui, absque detrimento corporalis salutis et exterioris status, | |
| 1005 qui requiritur ad conservationem corporalis vel spiritualis vitae, | |
| 1006 non sunt propter hoc Ecclesiae ieiunia praetermittenda. Si autem | |
| 1007 immineat necessitas statim peregrinandi et magnas diaetas faciendi; | |
| 1008 vel etiam multum laborandi, vel propter conservationem vitae | |
| 1009 corporalis, vel propter aliquid necessarium ad vitam spiritualem; | |
| 1010 et simul cum hoc non possunt Ecclesiae ieiunia observari, non | |
| 1011 obligatur homo ad ieiunandum; quia non videtur fuisse intentio | |
| 1012 Ecclesiae statuentis ieiunia, ut per hoc impediret alias pias et | |
| 1013 magis necessarias causas. Videtur tamen in talibus recurrendum esse | |
| 1014 ad superioris dispensationem, nisi forte ubi ita est consuetum; | |
| 1015 quia ex hoc ipso quod praelati dissimulant, videntur annuere.</p> | |
| 1016 <p title="II-II q. 147 a. 4 ad 4"><a name="44855"><span class= | |
| 1017 "ref">[44855] IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1018 dicendum quod pauperes qui possunt sufficienter habere quod eis | |
| 1019 sufficiat ad unam comestionem, non excusantur propter paupertatem a | |
| 1020 ieiuniis Ecclesiae. A quibus tamen excusari videntur illi qui | |
| 1021 frustatim eleemosynas mendicant, qui non possunt simul habere quod | |
| 1022 eis ad victum sufficiat.</p> | |
| 1023 <p title="II-II q. 147 a. 4 ad 5"><a name="44856"><span class= | |
| 1024 "ref">[44856] IIª-IIae, q. 147 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1025 dicendum quod illud verbum domini tripliciter potest exponi. Uno | |
| 1026 modo, secundum Chrysostomum, qui dicit quod discipuli, qui filii | |
| 1027 sponsi dicuntur, adhuc imbecillius dispositi erant, unde vestimento | |
| 1028 veteri comparantur, et ideo, in praesentia corporali Christi, erant | |
| 1029 magis fovendi in quadam dulcedine quam in austeritate ieiunii | |
| 1030 exercendi. Et secundum hoc, magis convenit ut cum imperfectis et | |
| 1031 novitiis in ieiuniis dispensetur quam cum antiquioribus et | |
| 1032 perfectis, ut patet in Glossa, super illud Psalmi, <i>sicut | |
| 1033 ablactatus super matre sua</i>. Alio modo potest dici, secundum | |
| 1034 Hieronymum, quod dominus ibi loquitur de ieiunio veterum | |
| 1035 observantiarum. Unde per hoc significat dominus quod apostoli non | |
| 1036 erant in veteribus observantiis detinendi, quos oportebat gratiae | |
| 1037 novitate perfundi. Tertio modo, secundum Augustinum, qui distinguit | |
| 1038 duplex ieiunium. Quorum unum pertinet ad humilitatem tribulationis. | |
| 1039 Et hoc non competit viris perfectis, qui dicuntur filii sponsi, | |
| 1040 unde ubi Lucas dicit, non possunt filii sponsi ieiunare, Matthaeus | |
| 1041 dicit, non possunt filii sponsi lugere. Aliud autem est quod | |
| 1042 pertinet ad gaudium mentis in spiritualia suspensae. Et tale | |
| 1043 ieiunium convenit perfectis.</p> | |
| 1044 <br /> | |
| 1045 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1046 <p title="II-II q. 147 a. 5 arg. 1"><a name="44857"><span class= | |
| 1047 "ref">[44857] IIª-IIae, q. 147 a. 5 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1048 quintum sic proceditur. Videtur quod non determinentur convenienter | |
| 1049 tempora ieiunii ecclesiastici. Christus enim legitur, Matth. IV, | |
| 1050 statim post Baptismum ieiunium inchoasse. Sed nos Christum imitari | |
| 1051 debemus, secundum illud I ad Cor. IV, <i>imitatores mei estote, | |
| 1052 sicut et ego Christi</i>. Ergo et nos debemus ieiunium peragere | |
| 1053 statim post Epiphaniam, in qua Baptismus Christi celebratur.</p> | |
| 1054 <p title="II-II q. 147 a. 5 arg. 2"><a name="44858"><span class= | |
| 1055 "ref">[44858] IIª-IIae, q. 147 a. 5 arg. 2</span></a> | |
| 1056 Praeterea, caeremonialia veteris legis non licet in nova lege | |
| 1057 observare. Sed ieiunia in quibusdam determinatis mensibus pertinent | |
| 1058 ad solemnitates veteris legis, dicitur enim Zach. VIII, <i>ieiunium | |
| 1059 quarti, et ieiunium quinti, et ieiunium septimi, et ieiunium decimi | |
| 1060 erit domui Iudae in gaudium et laetitiam, et in solemnitates | |
| 1061 praeclaras</i>. Ergo ieiunia specialium mensium, quae dicuntur | |
| 1062 quatuor temporum, inconvenienter in Ecclesia observantur.</p> | |
| 1063 <p title="II-II q. 147 a. 5 arg. 3"><a name="44859"><span class= | |
| 1064 "ref">[44859] IIª-IIae, q. 147 a. 5 arg. 3</span></a> | |
| 1065 Praeterea, secundum Augustinum, in libro de consensu Evang., sicut | |
| 1066 est ieiunium afflictionis, ita est ieiunium exultationis. Sed | |
| 1067 maxime exultatio spiritualis fidelibus imminet ex Christi | |
| 1068 resurrectione. Ergo in tempore quinquagesimae, in quo Ecclesia | |
| 1069 solemnizat propter dominicam resurrectionem, in diebus | |
| 1070 dominicalibus, in quibus memoria resurrectionis agitur, debent | |
| 1071 aliqua ieiunia indici.</p> | |
| 1072 <p title="II-II q. 147 a. 5 s. c."><a name="44860"><span class= | |
| 1073 "ref">[44860] IIª-IIae, q. 147 a. 5 s. c.</span></a> Sed | |
| 1074 contra est communis Ecclesiae consuetudo.</p> | |
| 1075 <p title="II-II q. 147 a. 5 co."><a name="44861"><span class= | |
| 1076 "ref">[44861] IIª-IIae, q. 147 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1077 dicendum quod, sicut supra dictum est, ieiunium ad duo ordinatur, | |
| 1078 scilicet ad deletionem culpae, et ad elevationem mentis in superna. | |
| 1079 Et ideo illis temporibus specialiter fuerunt ieiunia indicenda in | |
| 1080 quibus oportebat homines a peccato purgari, et mentem fidelium | |
| 1081 elevari in Deum per devotionem. Quod quidem praecipue imminet ante | |
| 1082 paschalem solemnitatem. In qua et culpae per Baptismum relaxantur, | |
| 1083 qui solemniter in vigilia Paschae celebratur, quando recolitur | |
| 1084 dominica sepultura, quia per Baptismum consepelimur Christo in | |
| 1085 mortem, ut dicitur Rom. VI. In festo etiam Paschae maxime oportet | |
| 1086 mentem hominis per devotionem elevari ad aeternitatis gloriam, quam | |
| 1087 Christus resurgendo inchoavit. Et ideo immediate ante solemnitatem | |
| 1088 paschalem Ecclesia statuit esse ieiunandum, et eadem ratione, in | |
| 1089 vigiliis praecipuarum festivitatum, in quibus praeparari nos | |
| 1090 oportet ad festa futura devote celebranda. Similiter etiam | |
| 1091 consuetudo ecclesiastica habet ut in singulis quartis anni sacri | |
| 1092 ordines conferantur (in cuius signum, dominus quatuor millia | |
| 1093 hominum de septem panibus satiavit, per quos significatur annus | |
| 1094 novi testamenti, ut Hieronymus dicit ibidem), ad quorum | |
| 1095 susceptionem oportet per ieiunium praeparari et eos qui ordinant, | |
| 1096 et illos qui ordinandi sunt, et etiam totum populum, pro cuius | |
| 1097 utilitate ordinantur. Unde et legitur, Lucae VI, quod dominus, ante | |
| 1098 discipulorum electionem, exivit in montem orare, quod exponens | |
| 1099 Ambrosius, dicit, <i>quid te facere convenit cum vis aliquod | |
| 1100 officium pietatis adoriri quando Christus, missurus apostolos, | |
| 1101 prius oravit?</i> Ratio autem numeri, quantum ad quadragesimale | |
| 1102 ieiunium, est triplex, secundum Gregorium. Prima quidem, <i>quia | |
| 1103 virtus Decalogi per libros quatuor sancti Evangelii impletur, | |
| 1104 denarius autem quater ductus in quadragenarium surgit. Vel quia in | |
| 1105 hoc mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, per cuius | |
| 1106 voluntatem praeceptis dominicis contraimus, quae per Decalogum sunt | |
| 1107 accepta. Unde dignum est ut eandem carnem quaterdecies affligamus. | |
| 1108 Vel quia ita offerre contendimus Deo decimas dierum. Dum enim per | |
| 1109 trecentos et sexaginta dies annus ducitur, nos autem per triginta | |
| 1110 sex dies affligimur</i>, qui sunt ieiunabiles in sex septimanis | |
| 1111 Quadragesimae, <i>quasi anni nostri decimas Deo damus</i>. Secundum | |
| 1112 autem Augustinum, additur quarta ratio. Nam creator est Trinitas, | |
| 1113 pater et filius et spiritus sanctus. Creaturae vero invisibili | |
| 1114 debetur ternarius numerus, diligere enim iubemur Deum ex toto | |
| 1115 corde, ex tota anima, ex tota mente. Creaturae vero visibili | |
| 1116 debetur quaternarius, propter calidum et frigidum, humidum et | |
| 1117 siccum. Sic ergo per denarium significantur omnes res, qui si | |
| 1118 ducatur per quaternarium, qui competit corpori, per quod | |
| 1119 administratio geritur, quadragesimum numerum conficit. Singula vero | |
| 1120 ieiunia quatuor temporum tribus diebus continentur, propter numerum | |
| 1121 mensium qui competit cuilibet tempori. Vel propter numerum sacrorum | |
| 1122 ordinum, qui in his temporibus conferuntur.</p> | |
| 1123 <p title="II-II q. 147 a. 5 ad 1"><a name="44862"><span class= | |
| 1124 "ref">[44862] IIª-IIae, q. 147 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1125 ergo dicendum quod Christus Baptismo non indiguit propter seipsum, | |
| 1126 sed ut nobis Baptismum commendaret. Et ideo sibi non competebat ut | |
| 1127 ante Baptismum suum ieiunaret, sed post Baptismum, ut nos invitaret | |
| 1128 ad ieiunandum ante nostrum Baptismum.</p> | |
| 1129 <p title="II-II q. 147 a. 5 ad 2"><a name="44863"><span class= | |
| 1130 "ref">[44863] IIª-IIae, q. 147 a. 5 ad 2</span></a> Ad | |
| 1131 secundum dicendum quod Ecclesia non servat ieiunia quatuor temporum | |
| 1132 nec omnino eisdem temporibus quibus Iudaei, nec etiam propter | |
| 1133 causas easdem. Illi enim ieiunabant in Iulio, qui est quartus | |
| 1134 mensis ab Aprili, quem primum habent, quia tunc Moyses, descendens | |
| 1135 de monte Sina, tabulas legis confregit; et iuxta Ieremiam, muri | |
| 1136 primum rupti sunt civitatis. In quinto autem mense, qui apud nos | |
| 1137 vocatur Augustus, cum propter exploratores seditio esset orta in | |
| 1138 populo, iussi sunt in montem non ascendere, et in hoc mense a | |
| 1139 Nabuchodonosor, et post a Tito, templum Hierosolymis est incensum. | |
| 1140 In septimo vero, qui appellatur October, Godolias occisus est, et | |
| 1141 reliquiae populi dissipatae. In decimo vero mense, qui apud nos | |
| 1142 Ianuarius dicitur, populus cum Ezechiele in captivitate positus, | |
| 1143 audivit templum esse subversum.</p> | |
| 1144 <p title="II-II q. 147 a. 5 ad 3"><a name="44864"><span class= | |
| 1145 "ref">[44864] IIª-IIae, q. 147 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1146 dicendum quod ieiunium exultationis ex instinctu spiritus sancti | |
| 1147 procedit, qui est spiritus libertatis. Et ideo hoc ieiunium sub | |
| 1148 praecepto cadere non debet. Ieiunia ergo quae praecepto Ecclesiae | |
| 1149 instituuntur, sunt magis ieiunia afflictionis, quae non conveniunt | |
| 1150 in diebus laetitiae. Propter quod, non est ieiunium ab Ecclesia | |
| 1151 institutum in toto paschali tempore, nec etiam in diebus dominicis. | |
| 1152 In quibus si quis ieiunaret, contra consuetudinem populi | |
| 1153 Christiani, quae, ut Augustinus dicit, est pro lege habenda; vel | |
| 1154 etiam ex aliquo errore, sicut Manichaei ieiunant quasi necessarium | |
| 1155 tale ieiunium arbitrantes, non essent a peccato immunes, quamvis | |
| 1156 ipsum ieiunium secundum se consideratum omni tempore sit laudabile, | |
| 1157 secundum quod Hieronymus dicit, ad Lucinum, <i>utinam omni tempore | |
| 1158 ieiunare possimus</i>.</p> | |
| 1159 <br /> | |
| 1160 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1161 <p title="II-II q. 147 a. 6 arg. 1"><a name="44865"><span class= | |
| 1162 "ref">[44865] IIª-IIae, q. 147 a. 6 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1163 sextum sic proceditur. Videtur quod non requiratur ad ieiunium quod | |
| 1164 homo semel tantum comedat. Ieiunium enim, ut dictum est, est actus | |
| 1165 virtutis abstinentiae, quae quidem non minus observat debitam | |
| 1166 quantitatem cibi quam comestionis numerum. Non autem taxatur | |
| 1167 ieiunantibus quantitas cibi. Ergo nec numerus comestionis taxari | |
| 1168 debet.</p> | |
| 1169 <p title="II-II q. 147 a. 6 arg. 2"><a name="44866"><span class= | |
| 1170 "ref">[44866] IIª-IIae, q. 147 a. 6 arg. 2</span></a> | |
| 1171 Praeterea, sicut homo nutritur cibo, ita et potu. Unde et potus | |
| 1172 ieiunium solvit, propter quod, post potum non possumus Eucharistiam | |
| 1173 accipere. Sed non est prohibitum quin pluries bibamus, diversis | |
| 1174 horis diei. Ergo etiam non debet esse prohibitum ieiunantibus quin | |
| 1175 pluries comedant.</p> | |
| 1176 <p title="II-II q. 147 a. 6 arg. 3"><a name="44867"><span class= | |
| 1177 "ref">[44867] IIª-IIae, q. 147 a. 6 arg. 3</span></a> | |
| 1178 Praeterea, electuaria quidam cibi sunt. Quae tamen a multis in | |
| 1179 diebus ieiunii post comestionem sumuntur. Ergo unitas comestionis | |
| 1180 non est de ratione ieiunii.</p> | |
| 1181 <p title="II-II q. 147 a. 6 s. c."><a name="44868"><span class= | |
| 1182 "ref">[44868] IIª-IIae, q. 147 a. 6 s. c.</span></a> Sed in | |
| 1183 contrarium est communis consuetudo populi Christiani.</p> | |
| 1184 <p title="II-II q. 147 a. 6 co."><a name="44869"><span class= | |
| 1185 "ref">[44869] IIª-IIae, q. 147 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1186 dicendum quod ieiunium ab Ecclesia instituitur ad concupiscentiam | |
| 1187 refrenandam, ita tamen quod natura salvetur. Ad hoc autem sufficere | |
| 1188 videtur unica comestio, per quam homo potest et naturae | |
| 1189 satisfacere, et tamen concupiscentiae aliquid detrahit, diminuendo | |
| 1190 comestionum vices. Et ideo Ecclesiae moderatione statutum est ut | |
| 1191 semel in die a ieiunantibus comedatur.</p> | |
| 1192 <p title="II-II q. 147 a. 6 ad 1"><a name="44870"><span class= | |
| 1193 "ref">[44870] IIª-IIae, q. 147 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1194 ergo dicendum quod quantitas cibi non potuit eadem omnibus taxari, | |
| 1195 propter diversas corporum complexiones, ex quibus contingit quod | |
| 1196 unus maiori, alter minori indiget cibo. Sed ut plurimum omnes | |
| 1197 possunt naturae satisfacere per unicam comestionem.</p> | |
| 1198 <p title="II-II q. 147 a. 6 ad 2"><a name="44871"><span class= | |
| 1199 "ref">[44871] IIª-IIae, q. 147 a. 6 ad 2</span></a> Ad | |
| 1200 secundum dicendum quod duplex est ieiunium. Unum quidem naturae | |
| 1201 quod requiritur ad Eucharistiae sumptionem. Et hoc solvitur per | |
| 1202 quemlibet potum, etiam aquae, post quem non licet Eucharistiam | |
| 1203 sumere. Est autem aliud ieiunium Ecclesiae, quod dicitur ieiunium | |
| 1204 ieiunantis. Et istud non solvitur nisi per ea quae Ecclesia | |
| 1205 interdicere intendit instituendo ieiunium. Non autem intendit | |
| 1206 Ecclesia interdicere abstinentiam potus, qui magis sumitur ad | |
| 1207 alterationem corporis et digestionem ciborum assumptorum quam ad | |
| 1208 nutritionem, licet aliquo modo nutriat. Et ideo licet pluries | |
| 1209 ieiunantibus bibere. Si autem quis immoderate potu utatur, potest | |
| 1210 peccare et meritum ieiunii perdere, sicut etiam si immoderate cibum | |
| 1211 in una comestione assumat.</p> | |
| 1212 <p title="II-II q. 147 a. 6 ad 3"><a name="44872"><span class= | |
| 1213 "ref">[44872] IIª-IIae, q. 147 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1214 dicendum quod electuaria, etsi aliquo modo nutriant, non tamen | |
| 1215 principaliter assumuntur ad nutrimentum, sed ad digestionem | |
| 1216 ciborum. Unde non solvunt ieiunium, sicut nec aliarum medicinarum | |
| 1217 assumptio, nisi forte aliquis in fraudem electuaria in magna | |
| 1218 quantitate assumat per modum cibi.</p> | |
| 1219 <br /> | |
| 1220 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 1221 <p title="II-II q. 147 a. 7 arg. 1"><a name="44873"><span class= | |
| 1222 "ref">[44873] IIª-IIae, q. 147 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1223 septimum sic proceditur. Videtur quod hora nona non convenienter | |
| 1224 taxetur ad comedendum, his qui ieiunant. Status enim novi | |
| 1225 testamenti est perfectior quam status veteris testamenti. Sed in | |
| 1226 veteri testamento ieiunabant usque ad vesperam, dicitur enim Levit. | |
| 1227 XXIII, <i>sabbatum est, affligetis animas vestras</i>; et postea | |
| 1228 sequitur, <i>a vespere usque ad vesperam celebrabitis sabbata | |
| 1229 vestra</i>. Ergo multo magis in novo testamento ieiunium debet | |
| 1230 indici usque ad vesperam.</p> | |
| 1231 <p title="II-II q. 147 a. 7 arg. 2"><a name="44874"><span class= | |
| 1232 "ref">[44874] IIª-IIae, q. 147 a. 7 arg. 2</span></a> | |
| 1233 Praeterea, ieiunium ab Ecclesia institutum omnibus imponitur. Sed | |
| 1234 non omnes possunt determinate cognoscere horam nonam. Ergo videtur | |
| 1235 quod taxatio horae nonae non debeat cadere sub statuto ieiunii.</p> | |
| 1236 <p title="II-II q. 147 a. 7 arg. 3"><a name="44875"><span class= | |
| 1237 "ref">[44875] IIª-IIae, q. 147 a. 7 arg. 3</span></a> | |
| 1238 Praeterea, ieiunium est actus virtutis abstinentiae, ut supra | |
| 1239 dictum est. Sed virtus moralis non eodem modo accipit medium quoad | |
| 1240 omnes, quia quod est multum uni, est parum alteri, ut dicitur in II | |
| 1241 Ethic. Ergo non debet ieiunantibus taxari hora nona.</p> | |
| 1242 <p title="II-II q. 147 a. 7 s. c."><a name="44876"><span class= | |
| 1243 "ref">[44876] IIª-IIae, q. 147 a. 7 s. c.</span></a> Sed | |
| 1244 contra est quod Concilium Cabillonense dicit, <i>in Quadragesima | |
| 1245 nullatenus credendi sunt ieiunare qui ante manducaverint quam | |
| 1246 vespertinum celebretur officium</i>, quod quadragesimali tempore | |
| 1247 post nonam dicitur. Ergo usque ad nonam est ieiunandum.</p> | |
| 1248 <p title="II-II q. 147 a. 7 co."><a name="44877"><span class= | |
| 1249 "ref">[44877] IIª-IIae, q. 147 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 1250 dicendum quod, sicut dictum est, ieiunium ordinatur ad deletionem | |
| 1251 et cohibitionem culpae. Unde oportet quod aliquid addat supra | |
| 1252 communem consuetudinem, ita tamen quod per hoc non multum natura | |
| 1253 gravetur. Est autem debita et communis consuetudo comedendi | |
| 1254 hominibus circa horam sextam, tum quia iam videtur esse completa | |
| 1255 digestio, nocturno tempore naturali calore interius revocato | |
| 1256 propter frigus noctis circumstans, et diffusio humoris per membra, | |
| 1257 cooperante ad hoc calore diei usque ad summum solis ascensum; tum | |
| 1258 etiam quia tunc praecipue natura corporis humani indiget iuvari | |
| 1259 contra exteriorem aeris calorem, ne humores interius adurantur. Et | |
| 1260 ideo, ut ieiunans aliquam afflictionem sentiat pro culpae | |
| 1261 satisfactione, conveniens hora comedendi taxatur ieiunantibus circa | |
| 1262 nonam. Convenit etiam ista hora mysterio passionis Christi, quae | |
| 1263 completa fuit hora nona, quando, inclinato capite, tradidit | |
| 1264 spiritum. Ieiunantes enim, dum suam carnem affligunt, passioni | |
| 1265 Christi conformantur, secundum illud Galat. V, <i>qui Christi sunt, | |
| 1266 carnem suam crucifixerunt, cum vitiis et concupiscentiis</i>.</p> | |
| 1267 <p title="II-II q. 147 a. 7 ad 1"><a name="44878"><span class= | |
| 1268 "ref">[44878] IIª-IIae, q. 147 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1269 ergo dicendum quod status veteris testamenti comparatur nocti, | |
| 1270 status vero novi testamenti diei, secundum illud Rom. XIII, <i>nox | |
| 1271 praecessit, dies autem appropinquavit</i>. Et ideo in veteri | |
| 1272 testamento ieiunabant usque ad noctem, non autem in novo | |
| 1273 testamento.</p> | |
| 1274 <p title="II-II q. 147 a. 7 ad 2"><a name="44879"><span class= | |
| 1275 "ref">[44879] IIª-IIae, q. 147 a. 7 ad 2</span></a> Ad | |
| 1276 secundum dicendum quod ad ieiunium requiritur hora determinata non | |
| 1277 secundum subtilem examinationem, sed secundum grossam | |
| 1278 aestimationem, sufficit enim quod sit circa horam nonam. Et hoc de | |
| 1279 facili quilibet cognoscere potest.</p> | |
| 1280 <p title="II-II q. 147 a. 7 ad 3"><a name="44880"><span class= | |
| 1281 "ref">[44880] IIª-IIae, q. 147 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1282 dicendum quod modicum augmentum, vel etiam modicus defectus, non | |
| 1283 multum potest nocere. Non est autem magnum temporis spatium quod | |
| 1284 est ab hora sexta, in qua communiter homines comedere consueverunt, | |
| 1285 usque ad horam nonam, quae ieiunantibus determinatur. Et ideo talis | |
| 1286 taxatio temporis non multum potest alicui nocere, cuiuscumque | |
| 1287 conditionis existat. Vel, si forte propter infirmitatem vel aetatem | |
| 1288 aut aliquid huiusmodi, hoc eis in magnum gravamen cederet, esset | |
| 1289 cum eis in ieiunio dispensandum, vel ut aliquantulum praevenirent | |
| 1290 horam.</p> | |
| 1291 <br /> | |
| 1292 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1293 <p title="II-II q. 147 a. 8 arg. 1"><a name="44881"><span class= | |
| 1294 "ref">[44881] IIª-IIae, q. 147 a. 8 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1295 octavum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter ieiunantibus | |
| 1296 indicatur abstinentia a carnibus et ovis et lacticiniis. Dictum est | |
| 1297 enim supra quod ieiunium est institutum ad concupiscentias carnis | |
| 1298 refrenandas. Sed magis concupiscentiam provocat potus vini quam | |
| 1299 esus carnium, secundum illud Prov. XX, <i>luxuriosa res est | |
| 1300 vinum</i>; et Ephes. V, <i>nolite inebriari vino, in quo est | |
| 1301 luxuria</i>. Cum ergo non interdicatur ieiunantibus potus vini, | |
| 1302 videtur quod non debeat interdici esus carnium.</p> | |
| 1303 <p title="II-II q. 147 a. 8 arg. 2"><a name="44882"><span class= | |
| 1304 "ref">[44882] IIª-IIae, q. 147 a. 8 arg. 2</span></a> | |
| 1305 Praeterea, aliqui pisces ita delectabiliter comeduntur sicut | |
| 1306 quaedam animalium carnes. Sed concupiscentia est appetitus | |
| 1307 delectabilis, ut supra habitum est. Ergo in ieiunio, quod est | |
| 1308 institutum ad concupiscentiam refrenandam, sicut non interdicitur | |
| 1309 usus piscium, ita non debet interdici usus carnium.</p> | |
| 1310 <p title="II-II q. 147 a. 8 arg. 3"><a name="44883"><span class= | |
| 1311 "ref">[44883] IIª-IIae, q. 147 a. 8 arg. 3</span></a> | |
| 1312 Praeterea, in quibusdam ieiuniorum diebus aliqui ovis et caseo | |
| 1313 utuntur. Ergo, pari ratione, in ieiunio quadragesimali talibus homo | |
| 1314 uti potest.</p> | |
| 1315 <p title="II-II q. 147 a. 8 s. c."><a name="44884"><span class= | |
| 1316 "ref">[44884] IIª-IIae, q. 147 a. 8 s. c.</span></a> Sed | |
| 1317 contra est communis fidelium consuetudo.</p> | |
| 1318 <p title="II-II q. 147 a. 8 co."><a name="44885"><span class= | |
| 1319 "ref">[44885] IIª-IIae, q. 147 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1320 dicendum quod, sicut supra dictum est, ieiunium ab Ecclesia est | |
| 1321 institutum ad reprimendas concupiscentias carnis. Quae quidem sunt | |
| 1322 delectabilium secundum tactum, quae consistunt in cibis et | |
| 1323 venereis. Et ideo illos cibos Ecclesia ieiunantibus interdixit qui | |
| 1324 et in comedendo maxime habent delectationem, et iterum maxime | |
| 1325 hominem ad venerea provocant. Huiusmodi autem sunt carnes animalium | |
| 1326 in terra quiescentium et respirantium, et quae ex eis procedunt, | |
| 1327 sicut lacticinia ex gressibilibus, et ova ex avibus. Quia enim | |
| 1328 huiusmodi magis conformantur humano corpori, plus delectant et | |
| 1329 magis conferunt ad humani corporis nutrimentum, et sic ex eorum | |
| 1330 comestione plus superfluit ut vertatur in materiam seminis, cuius | |
| 1331 multiplicatio est maximum incitamentum luxuriae. Et ideo ab his | |
| 1332 cibis praecipue ieiunantibus Ecclesia statuit esse abstinendum.</p> | |
| 1333 <p title="II-II q. 147 a. 8 ad 1"><a name="44886"><span class= | |
| 1334 "ref">[44886] IIª-IIae, q. 147 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1335 ergo dicendum quod ad actum generationis tria concurrunt, scilicet | |
| 1336 calor, spiritus et humor. Ad calorem quidem maxime cooperatur | |
| 1337 vinum, et alia calefacientia corpus; ad spiritus autem videntur | |
| 1338 cooperari inflativa; sed ad humorem maxime cooperatur usus carnium, | |
| 1339 ex quibus multum de alimento generatur. Alteratio autem caloris et | |
| 1340 multiplicatio spirituum cito transit, sed substantia humoris diu | |
| 1341 manet. Et ideo magis interdicitur ieiunantibus usus carnium quam | |
| 1342 vini, vel leguminum, quae sunt inflativa.</p> | |
| 1343 <p title="II-II q. 147 a. 8 ad 2"><a name="44887"><span class= | |
| 1344 "ref">[44887] IIª-IIae, q. 147 a. 8 ad 2</span></a> Ad | |
| 1345 secundum dicendum quod Ecclesia, ieiunium instituens, intendit ad | |
| 1346 id quod communius accidit. Esus autem carnium est magis | |
| 1347 delectabilis communiter quam esus piscium, quamvis in quibusdam | |
| 1348 aliter se habeat. Et ideo Ecclesia magis ieiunantibus prohibuit | |
| 1349 esum carnium quam esum piscium.</p> | |
| 1350 <p title="II-II q. 147 a. 8 ad 3"><a name="44888"><span class= | |
| 1351 "ref">[44888] IIª-IIae, q. 147 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1352 dicendum quod ova et lacticinia ieiunantibus interdicuntur | |
| 1353 inquantum sunt animalibus exorta carnes habentibus. Unde | |
| 1354 principalius interdicuntur quam ova vel lacticinia. Similiter etiam | |
| 1355 inter alia ieiunia, solemnius est quadragesimale ieiunium, tum quia | |
| 1356 observatur ad imitationem Christi; tum etiam quia per ipsum | |
| 1357 disponimur ad redemptionis nostrae mysteria devote celebranda. Et | |
| 1358 ideo in quolibet ieiunio interdicitur esus carnium, in ieiunio | |
| 1359 autem quadragesimali interdicuntur universaliter etiam ova et | |
| 1360 lacticinia. Circa quorum abstinentiam in aliis ieiuniis diversae | |
| 1361 consuetudines existunt apud diversos, quas quisque observare debet, | |
| 1362 secundum morem eorum inter quos conversatur. Unde Hieronymus dicit, | |
| 1363 de ieiuniis loquens, <i>unaquaeque provincia abundet in suo sensu, | |
| 1364 et praecepta maiorum leges apostolicas arbitretur</i>.</p> | |
| 1365 <br /> | |
| 1366 <div class="D">Quaestio 148</div> | |
| 1367 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1368 <p title="II-II q. 148 pr."><a name="44889"><span class= | |
| 1369 "ref">[44889] IIª-IIae, q. 148 pr.</span></a> Deinde | |
| 1370 considerandum est de gula. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, | |
| 1371 utrum gula sit peccatum. Secundo, utrum sit peccatum mortale. | |
| 1372 Tertio, utrum sit maximum peccatorum. Quarto, de speciebus eius. | |
| 1373 Quinto, utrum sit vitium capitale. Sexto, de filiabus eius.</p> | |
| 1374 <br /> | |
| 1375 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1376 <p title="II-II q. 148 a. 1 arg. 1"><a name="44890"><span class= | |
| 1377 "ref">[44890] IIª-IIae, q. 148 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1378 primum sic proceditur. Videtur quod gula non sit peccatum. Dicit | |
| 1379 enim dominus, Matth. XV, <i>quod intrat in os, non coinquinat | |
| 1380 hominem</i>. Sed gula est circa cibos, qui intrant in hominem. Cum | |
| 1381 ergo omne peccatum coinquinet hominem, videtur quod gula non sit | |
| 1382 peccatum.</p> | |
| 1383 <p title="II-II q. 148 a. 1 arg. 2"><a name="44891"><span class= | |
| 1384 "ref">[44891] IIª-IIae, q. 148 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 1385 Praeterea, nullus peccat in eo quod vitare non potest. Sed gula | |
| 1386 consistit in immoderantia cibi, quam non potest homo vitare, dicit | |
| 1387 enim Gregorius, XXX Moral., <i>quia per esum voluptas necessitati | |
| 1388 miscetur, quid necessitas petat, et quid voluptas suppetat, | |
| 1389 ignoratur</i>; et Augustinus dicit, X Confess., <i>quis est, | |
| 1390 domine, qui aliquantulum extra metas necessitatis cibum non | |
| 1391 sumit?</i> Ergo gula non est peccatum.</p> | |
| 1392 <p title="II-II q. 148 a. 1 arg. 3"><a name="44892"><span class= | |
| 1393 "ref">[44892] IIª-IIae, q. 148 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 1394 Praeterea, in quolibet genere peccati primus motus est peccatum. | |
| 1395 Sed primus motus sumendi cibum non est peccatum, alioquin fames et | |
| 1396 sitis essent peccata. Ergo gula non est peccatum.</p> | |
| 1397 <p title="II-II q. 148 a. 1 s. c."><a name="44893"><span class= | |
| 1398 "ref">[44893] IIª-IIae, q. 148 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 1399 contra est quod Gregorius dicit, XXX Moral., quod <i>ad conflictum | |
| 1400 spiritualis agonis non assurgitur, si non prius intra nosmetipsos | |
| 1401 hostis positus, gulae videlicet appetitus, edomatur</i>. Sed | |
| 1402 interior hostis hominis est peccatum. Ergo gula est peccatum.</p> | |
| 1403 <p title="II-II q. 148 a. 1 co."><a name="44894"><span class= | |
| 1404 "ref">[44894] IIª-IIae, q. 148 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1405 dicendum quod gula non nominat quemlibet appetitum edendi et | |
| 1406 bibendi, sed inordinatum. Dicitur autem appetitus inordinatus ex eo | |
| 1407 quod recedit ab ordine rationis, in quo bonum virtutis moralis | |
| 1408 consistit. Ex hoc autem dicitur aliquid esse peccatum quod virtuti | |
| 1409 contrariatur. Unde manifestum est quod gula est peccatum.</p> | |
| 1410 <p title="II-II q. 148 a. 1 ad 1"><a name="44895"><span class= | |
| 1411 "ref">[44895] IIª-IIae, q. 148 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1412 ergo dicendum quod id quod intrat in hominem per modum cibi, | |
| 1413 secundum suam substantiam et naturam, non coinquinat hominem | |
| 1414 spiritualiter, sed Iudaei, contra quos dominus loquitur, et | |
| 1415 Manichaei opinabantur quod aliqui cibi immundos facerent, non | |
| 1416 propter figuram, sed secundum propriam naturam. Inordinata tamen | |
| 1417 ciborum concupiscentia hominem spiritualiter coinquinat.</p> | |
| 1418 <p title="II-II q. 148 a. 1 ad 2"><a name="44896"><span class= | |
| 1419 "ref">[44896] IIª-IIae, q. 148 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 1420 secundum dicendum quod, sicut dictum est, vitium gulae non | |
| 1421 consistit in substantia cibi, sed in concupiscentia non regulata | |
| 1422 ratione. Et ideo si aliquis excedat in quantitate cibi non propter | |
| 1423 cibi concupiscentiam, sed aestimans id sibi necessarium esse, non | |
| 1424 pertinet hoc ad gulam, sed ad aliquam imperitiam. Sed hoc solum | |
| 1425 pertinet ad gulam, quod aliquis, propter concupiscentiam cibi | |
| 1426 delectabilis, scienter excedat mensuram in edendo.</p> | |
| 1427 <p title="II-II q. 148 a. 1 ad 3"><a name="44897"><span class= | |
| 1428 "ref">[44897] IIª-IIae, q. 148 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1429 dicendum quod duplex est appetitus. Unus quidem naturalis, qui | |
| 1430 pertinet ad vires animae vegetabilis, in quibus non potest esse | |
| 1431 virtus et vitium, eo quod non possunt subiici rationi. Unde et vis | |
| 1432 appetitiva dividitur contra retentivam, digestivam, expulsivam. Et | |
| 1433 ad talem appetitum pertinet esuries et sitis. Est autem et alius | |
| 1434 appetitus sensitivus, in cuius concupiscentia vitium gulae | |
| 1435 consistit. Unde primus motus gulae importat inordinationem in | |
| 1436 appetitu sensitivo, quae non est sine peccato.</p> | |
| 1437 <br /> | |
| 1438 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1439 <p title="II-II q. 148 a. 2 arg. 1"><a name="44898"><span class= | |
| 1440 "ref">[44898] IIª-IIae, q. 148 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1441 secundum sic proceditur. Videtur quod gula non sit peccatum | |
| 1442 mortale. Omne enim peccatum mortale contrariatur alicui praecepto | |
| 1443 Decalogi. Quod de gula non videtur. Ergo gula non est peccatum | |
| 1444 mortale.</p> | |
| 1445 <p title="II-II q. 148 a. 2 arg. 2"><a name="44899"><span class= | |
| 1446 "ref">[44899] IIª-IIae, q. 148 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 1447 Praeterea, omne peccatum mortale contrariatur caritati, ut ex supra | |
| 1448 dictis patet. Sed gula non opponitur caritati, neque quantum ad | |
| 1449 dilectionem Dei, neque quantum ad dilectionem proximi. Ergo gula | |
| 1450 nunquam est peccatum mortale.</p> | |
| 1451 <p title="II-II q. 148 a. 2 arg. 3"><a name="44900"><span class= | |
| 1452 "ref">[44900] IIª-IIae, q. 148 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 1453 Praeterea, Augustinus dicit, in sermone de Purgatorio, <i>quoties | |
| 1454 aliquis in cibo aut potu plus accipit quam necesse est, ad minuta | |
| 1455 peccata noverit pertinere</i>. Sed hoc pertinet ad gulam. Ergo gula | |
| 1456 computatur inter minuta, idest inter venialia peccata.</p> | |
| 1457 <p title="II-II q. 148 a. 2 s. c."><a name="44901"><span class= | |
| 1458 "ref">[44901] IIª-IIae, q. 148 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 1459 contra est quod Gregorius dicit, in XXX Moral., <i>dominante gulae | |
| 1460 vitio, omne quod homines fortiter egerunt, perdunt, et dum venter | |
| 1461 non restringitur, simul cunctae virtutes obruuntur</i>. Sed virtus | |
| 1462 non tollitur nisi per peccatum mortale. Ergo gula est peccatum | |
| 1463 mortale.</p> | |
| 1464 <p title="II-II q. 148 a. 2 co."><a name="44902"><span class= | |
| 1465 "ref">[44902] IIª-IIae, q. 148 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1466 dicendum quod, sicut dictum est, vitium gulae proprie consistit in | |
| 1467 concupiscentia inordinata. Ordo autem rationis concupiscentiam | |
| 1468 ordinantis dupliciter tolli potest. Uno modo, quantum ad ea quae | |
| 1469 sunt ad finem, prout scilicet non sunt ita commensurata ut sint | |
| 1470 proportionata fini. Alio modo, quantum ad ipsum finem, prout | |
| 1471 scilicet concupiscentia hominem avertit a fine debito. Si ergo | |
| 1472 inordinatio concupiscentiae accipiatur in gula secundum aversionem | |
| 1473 a fine ultimo, sic gula erit peccatum mortale. Quod quidem | |
| 1474 contingit quando delectationi gulae inhaeret homo tanquam fini | |
| 1475 propter quem Deum contemnit, paratus scilicet contra praecepta Dei | |
| 1476 agere ut delectationes huiusmodi assequatur. Si vero in vitio gulae | |
| 1477 intelligatur inordinatio concupiscentiae tantum secundum ea quae | |
| 1478 sunt ad finem, utpote quia nimis concupiscit delectationes ciborum, | |
| 1479 non tamen ita quod propter hoc aliquid faceret contra legem Dei, | |
| 1480 est peccatum veniale.</p> | |
| 1481 <p title="II-II q. 148 a. 2 ad 1"><a name="44903"><span class= | |
| 1482 "ref">[44903] IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1483 ergo dicendum quod vitium gulae habet quod sit peccatum mortale | |
| 1484 inquantum avertit a fine ultimo. Et secundum hoc, per quandam | |
| 1485 reductionem, opponitur praecepto de sanctificatione sabbati, in quo | |
| 1486 praecipitur quies in fine ultimo. Non enim omnia peccata mortalia | |
| 1487 directe contrariantur praeceptis Decalogi, sed solum illa quae | |
| 1488 iniustitiam continent, quia praecepta Decalogi specialiter | |
| 1489 pertinent ad iustitiam et partes eius, ut supra habitum est.</p> | |
| 1490 <p title="II-II q. 148 a. 2 ad 2"><a name="44904"><span class= | |
| 1491 "ref">[44904] IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 1492 secundum dicendum quod, inquantum avertit a fine ultimo, | |
| 1493 contrariatur gula dilectioni Dei, qui est super omnia sicut finis | |
| 1494 ultimus diligendus. Et secundum hoc solum gula est peccatum | |
| 1495 mortale.</p> | |
| 1496 <p title="II-II q. 148 a. 2 ad 3"><a name="44905"><span class= | |
| 1497 "ref">[44905] IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1498 dicendum quod illud verbum Augustini intelligitur de gula prout | |
| 1499 importat inordinationem concupiscentiae solum circa ea quae sunt ad | |
| 1500 finem.</p> | |
| 1501 <p title="II-II q. 148 a. 2 ad 4"><a name="44906"><span class= | |
| 1502 "ref">[44906] IIª-IIae, q. 148 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1503 dicendum quod gula dicitur virtutes auferre non tam propter se, | |
| 1504 quam etiam propter vitia quae ex ea oriuntur. Dicit enim Gregorius, | |
| 1505 in pastorali, <i>dum venter ingluvie tenditur, virtutes animae per | |
| 1506 luxuriam destruuntur</i>.</p> | |
| 1507 <br /> | |
| 1508 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1509 <p title="II-II q. 148 a. 3 arg. 1"><a name="44907"><span class= | |
| 1510 "ref">[44907] IIª-IIae, q. 148 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1511 tertium sic proceditur. Videtur quod gula sit maximum peccatorum. | |
| 1512 Magnitudo enim peccati ex magnitudine poenae consideratur. Sed | |
| 1513 peccatum gulae est gravissime punitum, dicit enim Chrysostomus, | |
| 1514 <i>Adam incontinentia ventris expulit a Paradiso; diluvium quod | |
| 1515 fuit tempore Noe, ipsa fecit</i>; secundum illud Ezech. XVI, | |
| 1516 <i>haec fuit iniquitas Sodomae, sororis tuae, saturitas panis</i>, | |
| 1517 et cetera. Ergo peccatum gulae est maximum.</p> | |
| 1518 <p title="II-II q. 148 a. 3 arg. 2"><a name="44908"><span class= | |
| 1519 "ref">[44908] IIª-IIae, q. 148 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 1520 Praeterea, causa in quolibet genere est potior. Sed gula videtur | |
| 1521 esse causa aliorum peccatorum, quia super illud Psalmi, <i>qui | |
| 1522 percussit Aegyptum cum primogenitis eorum</i>, dicit Glossa, | |
| 1523 <i>luxuria, concupiscentia, superbia sunt ea quae venter | |
| 1524 generat</i>. Ergo gula est gravissimum peccatorum.</p> | |
| 1525 <p title="II-II q. 148 a. 3 arg. 3"><a name="44909"><span class= | |
| 1526 "ref">[44909] IIª-IIae, q. 148 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 1527 Praeterea, post Deum, homo debet seipsum maxime diligere, ut supra | |
| 1528 habitum est. Sed per vitium gulae homo infert sibi ipsi nocumentum, | |
| 1529 dicitur enim Eccli. XXXVII, <i>propter crapulam multi obierunt</i>. | |
| 1530 Ergo gula est maximum peccatorum, ad minus praeter peccata quae | |
| 1531 sunt contra Deum.</p> | |
| 1532 <p title="II-II q. 148 a. 3 s. c."><a name="44910"><span class= | |
| 1533 "ref">[44910] IIª-IIae, q. 148 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 1534 contra est quod vitia carnalia, inter quae computatur gula, | |
| 1535 secundum Gregorium, sunt minoris culpae.</p> | |
| 1536 <p title="II-II q. 148 a. 3 co."><a name="44911"><span class= | |
| 1537 "ref">[44911] IIª-IIae, q. 148 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1538 dicendum quod gravitas alicuius peccati potest considerari | |
| 1539 tripliciter. Primo quidem, et principaliter, secundum materiam in | |
| 1540 qua peccatur. Et secundum hoc, peccata quae sunt circa res divinas | |
| 1541 sunt maxima. Unde secundum hoc, vitium gulae non erit maximum, est | |
| 1542 enim circa ea quae ad sustentationem corporis spectant. Secundo | |
| 1543 autem, ex parte peccantis. Et secundum hoc, peccatum gulae magis | |
| 1544 alleviatur quam aggravatur. Tum propter necessitatem sumptionis | |
| 1545 ciborum. Tum etiam propter difficultatem discernendi et moderandi | |
| 1546 id quod in talibus convenit. Tertio vero modo, ex parte effectus | |
| 1547 consequentis. Et secundum hoc, vitium gulae habet quandam | |
| 1548 magnitudinem, inquantum ex ea occasionantur diversa peccata.</p> | |
| 1549 <p title="II-II q. 148 a. 3 ad 1"><a name="44912"><span class= | |
| 1550 "ref">[44912] IIª-IIae, q. 148 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1551 ergo dicendum quod illae poenae magis referuntur ad vitia quae sunt | |
| 1552 consecuta ex gula, vel ad gulae radicem, quam ad ipsam gulam. Nam | |
| 1553 primus homo expulsus est de Paradiso propter superbiam, ex qua | |
| 1554 processit ad actum gulae. Diluvium autem et poena Sodomorum sunt | |
| 1555 inducta propter peccata luxuriae praecedentia, ex gula | |
| 1556 occasionata.</p> | |
| 1557 <p title="II-II q. 148 a. 3 ad 2"><a name="44913"><span class= | |
| 1558 "ref">[44913] IIª-IIae, q. 148 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 1559 secundum dicendum quod ratio illa procedit ex parte peccatorum quae | |
| 1560 ex gula oriuntur. Non autem oportet quod causa sit potior, nisi in | |
| 1561 causis per se. Gula autem non est causa illorum vitiorum per se, | |
| 1562 sed quasi per accidens et per occasionem.</p> | |
| 1563 <p title="II-II q. 148 a. 3 ad 3"><a name="44914"><span class= | |
| 1564 "ref">[44914] IIª-IIae, q. 148 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1565 dicendum quod gulosus non intendit suo corpori nocumentum inferre, | |
| 1566 sed in cibo delectari, si autem nocumentum corporis sequatur, hoc | |
| 1567 est per accidens. Unde hoc non directe pertinet ad gravitatem | |
| 1568 gulae. Cuius tamen culpa aggravatur si quis corporale detrimentum | |
| 1569 incurrat propter immoderatam cibi sumptionem.</p> | |
| 1570 <br /> | |
| 1571 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1572 <p title="II-II q. 148 a. 4 arg. 1"><a name="44915"><span class= | |
| 1573 "ref">[44915] IIª-IIae, q. 148 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1574 quartum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter species gulae | |
| 1575 distinguantur a Gregorio, qui, XXX Moral., dicit. <i>Quinque modis | |
| 1576 nos gulae vitium tentat, aliquando namque indigentiae tempora | |
| 1577 praevenit; aliquando lautiores cibos quaerit; aliquando quae | |
| 1578 sumenda sunt praeparari accuratius appetit; aliquando in ipsa | |
| 1579 quantitate sumendi mensuram refectionis excedit; aliquando ipso | |
| 1580 aestu immensi desiderii aliquis peccat</i>. Et continentur in hoc | |
| 1581 versu, <i>praepropere, laute, nimis, ardenter, studiose</i>. | |
| 1582 Praedicta enim diversificantur secundum diversas circumstantias. | |
| 1583 Sed circumstantiae, cum sint accidentia actuum, non diversificant | |
| 1584 speciem. Ergo secundum praedicta non diversificantur species | |
| 1585 gulae.</p> | |
| 1586 <p title="II-II q. 148 a. 4 arg. 2"><a name="44916"><span class= | |
| 1587 "ref">[44916] IIª-IIae, q. 148 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 1588 Praeterea, sicut tempus est quaedam circumstantia, ita et locus. Si | |
| 1589 ergo secundum tempus una species gulae accipitur, videtur quod, | |
| 1590 pari ratione, secundum locum et alias circumstantias.</p> | |
| 1591 <p title="II-II q. 148 a. 4 arg. 3"><a name="44917"><span class= | |
| 1592 "ref">[44917] IIª-IIae, q. 148 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 1593 Praeterea, sicut temperantia observat debitas circumstantias, ita | |
| 1594 etiam et aliae virtutes morales. Sed in vitiis quae opponuntur | |
| 1595 aliis virtutibus moralibus non distinguuntur species secundum | |
| 1596 diversas circumstantias. Ergo nec in gula.</p> | |
| 1597 <p title="II-II q. 148 a. 4 s. c."><a name="44918"><span class= | |
| 1598 "ref">[44918] IIª-IIae, q. 148 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 1599 contra est verbum Gregorii inductum.</p> | |
| 1600 <p title="II-II q. 148 a. 4 co."><a name="44919"><span class= | |
| 1601 "ref">[44919] IIª-IIae, q. 148 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1602 dicendum quod, sicut dictum est, gula importat inordinatam | |
| 1603 concupiscentiam edendi. In esu autem duo considerantur, scilicet | |
| 1604 ipse cibus qui comeditur, et eius comestio. Potest ergo inordinatio | |
| 1605 concupiscentiae attendi dupliciter. Uno quidem modo, quantum ad | |
| 1606 ipsum cibum qui sumitur. Et sic, quantum ad substantiam vel speciem | |
| 1607 cibi, quaerit aliquis cibos lautos, idest pretiosos; quantum ad | |
| 1608 qualitatem, quaerit cibos nimis accurate praeparatos, quod est | |
| 1609 studiose; quantum autem ad quantitatem, excedit in nimis edendo. | |
| 1610 Alio vero modo attenditur inordinatio concupiscentiae quantum ad | |
| 1611 ipsam sumptionem cibi, vel quia praevenit tempus debitum comedendi, | |
| 1612 quod est praepropere; vel quia non servat modum debitum in edendo, | |
| 1613 quod est ardenter. Isidorus vero comprehendit primum et secundum | |
| 1614 sub uno, dicens quod gulosus excedit in cibo secundum quid, | |
| 1615 quantum, quomodo et quando.</p> | |
| 1616 <p title="II-II q. 148 a. 4 ad 1"><a name="44920"><span class= | |
| 1617 "ref">[44920] IIª-IIae, q. 148 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1618 ergo dicendum quod corruptio diversarum circumstantiarum facit | |
| 1619 diversas species gulae propter diversa motiva, ex quibus moralium | |
| 1620 species diversificantur. In eo enim qui quaerit lautos cibos, | |
| 1621 excitatur concupiscentia ex ipsa specie cibi in eo vero qui | |
| 1622 praeoccupat tempus, deordinatur concupiscentia propter impatientiam | |
| 1623 morae; et idem patet in aliis.</p> | |
| 1624 <p title="II-II q. 148 a. 4 ad 2"><a name="44921"><span class= | |
| 1625 "ref">[44921] IIª-IIae, q. 148 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 1626 secundum dicendum quod in loco et in aliis circumstantiis non | |
| 1627 invenitur aliud differens motivum pertinens ad usum cibi, quod | |
| 1628 faciat aliam speciem gulae.</p> | |
| 1629 <p title="II-II q. 148 a. 4 ad 3"><a name="44922"><span class= | |
| 1630 "ref">[44922] IIª-IIae, q. 148 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1631 dicendum quod in quibuscumque aliis vitiis diversae circumstantiae | |
| 1632 habent diversa motiva, oportet accipi diversas species vitiorum | |
| 1633 secundum diversas circumstantias. Sed hoc non contingit in omnibus, | |
| 1634 ut dictum est.</p> | |
| 1635 <br /> | |
| 1636 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1637 <p title="II-II q. 148 a. 5 arg. 1"><a name="44923"><span class= | |
| 1638 "ref">[44923] IIª-IIae, q. 148 a. 5 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1639 quintum sic proceditur. Videtur quod gula non sit vitium capitale. | |
| 1640 Vitia enim capitalia dicuntur ex quibus alia oriuntur secundum | |
| 1641 rationem causae finalis. Sed cibus, circa quem est gula, non habet | |
| 1642 rationem finis, non enim propter se quaeritur, sed propter corporis | |
| 1643 nutritionem. Ergo gula non est vitium capitale.</p> | |
| 1644 <p title="II-II q. 148 a. 5 arg. 2"><a name="44924"><span class= | |
| 1645 "ref">[44924] IIª-IIae, q. 148 a. 5 arg. 2</span></a> | |
| 1646 Praeterea, vitium capitale aliquam principalitatem habere videtur | |
| 1647 in ratione peccati. Sed hoc non competit gulae, quae videtur esse | |
| 1648 secundum suum genus minimum peccatorum, utpote plus appropinquans | |
| 1649 ad id quod est secundum naturam. Ergo gula non videtur esse vitium | |
| 1650 capitale.</p> | |
| 1651 <p title="II-II q. 148 a. 5 arg. 3"><a name="44925"><span class= | |
| 1652 "ref">[44925] IIª-IIae, q. 148 a. 5 arg. 3</span></a> | |
| 1653 Praeterea, peccatum contingit ex hoc quod aliquis recedit a bono | |
| 1654 honesto propter aliquid utile praesenti vitae, vel delectabile | |
| 1655 sensui. Sed circa bona quae habent rationem utilis, ponitur unum | |
| 1656 tantum vitium capitale, scilicet avaritia. Ergo et circa | |
| 1657 delectationes videtur esse ponendum unum tantum vitium capitale. | |
| 1658 Ponitur autem luxuria, quae est maius vitium quam gula, et circa | |
| 1659 maiores delectationes. Ergo gula non est vitium capitale.</p> | |
| 1660 <p title="II-II q. 148 a. 5 s. c."><a name="44926"><span class= | |
| 1661 "ref">[44926] IIª-IIae, q. 148 a. 5 s. c.</span></a> Sed | |
| 1662 contra est quod Gregorius, XXXI Moral., computat gulam inter vitia | |
| 1663 capitalia.</p> | |
| 1664 <p title="II-II q. 148 a. 5 co."><a name="44927"><span class= | |
| 1665 "ref">[44927] IIª-IIae, q. 148 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1666 dicendum quod, sicut supra dictum est, vitium capitale dicitur ex | |
| 1667 quo alia vitia oriuntur secundum rationem causae finalis, inquantum | |
| 1668 scilicet habet finem multum appetibilem, unde ex eius appetitu | |
| 1669 homines provocantur multipliciter ad peccandum. Ex hoc autem | |
| 1670 aliquis finis redditur multum appetibilis quod habet aliquam de | |
| 1671 conditionibus felicitatis, quae est naturaliter appetibilis. | |
| 1672 Pertinet autem ad rationem felicitatis delectatio, ut patet in I et | |
| 1673 X Ethic. Et ideo vitium gulae, quod est circa delectationes tactus, | |
| 1674 quae sunt praecipuae inter alias, convenienter ponitur inter vitia | |
| 1675 capitalia.</p> | |
| 1676 <p title="II-II q. 148 a. 5 ad 1"><a name="44928"><span class= | |
| 1677 "ref">[44928] IIª-IIae, q. 148 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1678 ergo dicendum quod ipse cibus ordinatur quidem ad aliquid sicut ad | |
| 1679 finem, sed quia ille finis, scilicet conservatio vitae, est maxime | |
| 1680 appetibilis, quae sine cibo conservari non potest, inde etiam est | |
| 1681 quod ipse cibus est maxime appetibilis; et ad hoc fere totus labor | |
| 1682 humanae vitae ordinatur, secundum illud Eccle. VI, <i>omnis labor | |
| 1683 hominis in ore eius</i>. Et tamen gula magis videtur esse circa | |
| 1684 delectationes cibi quam circa cibos. Propter quod, ut Augustinus | |
| 1685 dicit, in libro de vera Relig., <i>quibus vilis est corporis salus, | |
| 1686 malunt vesci</i>, in quo scilicet est delectatio, <i>quam saturari, | |
| 1687 cum omnis finis illius voluptatis sit non sitire atque | |
| 1688 esurire</i>.</p> | |
| 1689 <p title="II-II q. 148 a. 5 ad 2"><a name="44929"><span class= | |
| 1690 "ref">[44929] IIª-IIae, q. 148 a. 5 ad 2</span></a> Ad | |
| 1691 secundum dicendum quod finis in peccato accipitur ex parte | |
| 1692 conversionis, sed gravitas peccati accipitur ex parte aversionis. | |
| 1693 Et ideo non oportet vitium capitale, quod habet finem maxime | |
| 1694 appetibilem, habere magnam gravitatem.</p> | |
| 1695 <p title="II-II q. 148 a. 5 ad 3"><a name="44930"><span class= | |
| 1696 "ref">[44930] IIª-IIae, q. 148 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1697 dicendum quod delectabile est appetibile secundum se. Et ideo | |
| 1698 secundum eius diversitatem ponuntur duo vitia capitalia, scilicet | |
| 1699 gula et luxuria. Utile autem non habet ex se rationem appetibilis, | |
| 1700 sed secundum quod ad aliud ordinatur. Et ideo in omnibus utilibus | |
| 1701 videtur esse una ratio appetibilitatis. Et propter hoc circa | |
| 1702 huiusmodi non ponitur nisi unum vitium capitale.</p> | |
| 1703 <br /> | |
| 1704 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1705 <p title="II-II q. 148 a. 6 arg. 1"><a name="44931"><span class= | |
| 1706 "ref">[44931] IIª-IIae, q. 148 a. 6 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1707 sextum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter assignentur | |
| 1708 gulae quinque filiae, scilicet <i>inepta laetitia, scurrilitas, | |
| 1709 immunditia, multiloquium, hebetudo mentis circa intelligentiam</i>. | |
| 1710 Inepta enim laetitia consequitur omne peccatum, secundum illud | |
| 1711 Prov. II, qui laetantur cum male fecerint, et exultant in rebus | |
| 1712 pessimis. Similiter etiam hebetudo mentis invenitur in omni | |
| 1713 peccato, secundum illud Prov. XIV, errant qui operantur malum. Ergo | |
| 1714 inconvenienter ponuntur filiae gulae.</p> | |
| 1715 <p title="II-II q. 148 a. 6 arg. 2"><a name="44932"><span class= | |
| 1716 "ref">[44932] IIª-IIae, q. 148 a. 6 arg. 2</span></a> | |
| 1717 Praeterea, immunditia, quae maxime consequitur gulam, videtur ad | |
| 1718 vomitum pertinere, secundum illud Isaiae XXVIII, <i>omnes mensae | |
| 1719 repletae sunt vomitu sordium</i>. Sed hoc non videtur esse | |
| 1720 peccatum, sed poena, vel etiam aliquid utile sub consilio cadens, | |
| 1721 secundum illud Eccli. XXXI, <i>si coactus fueris in edendo multum, | |
| 1722 surge e medio et vome, et refrigerabit te</i>. Ergo non debet poni | |
| 1723 inter filias gulae.</p> | |
| 1724 <p title="II-II q. 148 a. 6 arg. 3"><a name="44933"><span class= | |
| 1725 "ref">[44933] IIª-IIae, q. 148 a. 6 arg. 3</span></a> | |
| 1726 Praeterea, Isidorus ponit scurrilitatem filiam luxuriae. Non ergo | |
| 1727 debet poni inter filias gulae.</p> | |
| 1728 <p title="II-II q. 148 a. 6 s. c."><a name="44934"><span class= | |
| 1729 "ref">[44934] IIª-IIae, q. 148 a. 6 s. c.</span></a> Sed | |
| 1730 contra est quod Gregorius, XXXI Moral., has filias gulae | |
| 1731 assignat.</p> | |
| 1732 <p title="II-II q. 148 a. 6 co."><a name="44935"><span class= | |
| 1733 "ref">[44935] IIª-IIae, q. 148 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1734 dicendum quod, sicut dictum est, gula proprie consistit circa | |
| 1735 immoderatam delectationem quae est in cibis et potibus. Et ideo | |
| 1736 illa vitia inter filias gulae computantur quae ex immoderata | |
| 1737 delectatione cibi et potus consequuntur. Quae quidem possunt accipi | |
| 1738 vel ex parte animae, vel ex parte corporis. Ex parte autem animae, | |
| 1739 quadrupliciter. Primo quidem, quantum ad rationem, cuius acies | |
| 1740 hebetatur ex immoderantia cibi et potus. Et quantum ad hoc, ponitur | |
| 1741 filia gulae hebetudo sensus circa intelligentiam, propter | |
| 1742 fumositates ciborum perturbantes caput. Sicut et e contrario | |
| 1743 abstinentia confert ad sapientiae perceptionem, secundum illud | |
| 1744 Eccle. II, <i>cogitavi in corde meo abstrahere a vino carnem meam, | |
| 1745 ut animum meum transferrem ad sapientiam</i>. Secundo, quantum ad | |
| 1746 appetitum, qui multipliciter deordinatur per immoderantiam cibi et | |
| 1747 potus, quasi sopito gubernaculo rationis. Et quantum ad hoc, | |
| 1748 ponitur inepta laetitia, quia omnes aliae inordinatae passiones ad | |
| 1749 laetitiam et tristitiam ordinantur, ut dicitur in II Ethic. Et hoc | |
| 1750 est quod dicitur III Esdrae III, <i>quod vinum omnem mentem | |
| 1751 convertit in securitatem et iucunditatem</i>. Tertio, quantum ad | |
| 1752 inordinatum verbum. Et sic ponitur multiloquium, quia, ut Gregorius | |
| 1753 dicit, in pastorali, <i>nisi gulae deditos immoderata loquacitas | |
| 1754 raperet, dives ille qui epulatus quotidie splendide dicitur, in | |
| 1755 lingua gravius non arderet</i>. Quarto, quantum ad inordinatum | |
| 1756 actum. Et sic ponitur scurrilitas, idest iocularitas quaedam | |
| 1757 proveniens ex defectu rationis, quae, sicut non potest cohibere | |
| 1758 verba, ita non potest cohibere exteriores gestus. Unde Ephes. V, | |
| 1759 super illud, aut stultiloquium aut scurrilitas, dicit Glossa, | |
| 1760 <i>quae a stultis curialitas dicitur, idest iocularitas, quae risum | |
| 1761 movere solet</i>. Quamvis possit utrumque horum referri ad verba. | |
| 1762 In quibus contingit peccare vel ratione superfluitatis, quod | |
| 1763 pertinet ad multiloquium, vel ratione inhonestatis, quod pertinet | |
| 1764 ad scurrilitatem. Ex parte autem corporis, ponitur immunditia. Quae | |
| 1765 potest attendi sive secundum inordinatam emissionem quarumcumque | |
| 1766 superfluitatum, vel specialiter quantum ad emissionem seminis. Unde | |
| 1767 super illud Ephes. V, fornicatio autem et omnis immunditia etc., | |
| 1768 dicit Glossa, <i>idest incontinentia pertinens ad libidinem | |
| 1769 quocumque modo</i>.</p> | |
| 1770 <p title="II-II q. 148 a. 6 ad 1"><a name="44936"><span class= | |
| 1771 "ref">[44936] IIª-IIae, q. 148 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1772 ergo dicendum quod laetitia quae est de actu peccati vel fine, | |
| 1773 consequitur omne peccatum, maxime quod procedit ex habitu. Sed | |
| 1774 laetitia vaga incomposita, quae hic dicitur inepta, praecipue | |
| 1775 oritur ex immoderata sumptione cibi vel potus. Similiter etiam | |
| 1776 dicendum quod hebetudo sensus quantum ad eligibilia communiter | |
| 1777 invenitur in omni peccato. Sed hebetudo sensus circa speculabilia | |
| 1778 maxime procedit ex gula, ratione iam dicta.</p> | |
| 1779 <p title="II-II q. 148 a. 6 ad 2"><a name="44937"><span class= | |
| 1780 "ref">[44937] IIª-IIae, q. 148 a. 6 ad 2</span></a> Ad | |
| 1781 secundum dicendum quod, licet utilis sit vomitus post superfluam | |
| 1782 comestionem, tamen vitiosum est quod aliquis huic necessitati se | |
| 1783 subdat per immoderantiam cibi vel potus. Potest tamen absque culpa | |
| 1784 vomitus procurari ex consilio medicinae in remedium alicuius | |
| 1785 languoris.</p> | |
| 1786 <p title="II-II q. 148 a. 6 ad 3"><a name="44938"><span class= | |
| 1787 "ref">[44938] IIª-IIae, q. 148 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1788 dicendum quod scurrilitas procedit quidem ex actu gulae, non autem | |
| 1789 ex actu luxuriae, sed ex eius voluntate. Et ideo ad utrumque vitium | |
| 1790 potest pertinere.</p> | |
| 1791 <br /> | |
| 1792 <div class="D">Quaestio 149</div> | |
| 1793 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1794 <p title="II-II q. 149 pr."><a name="44939"><span class= | |
| 1795 "ref">[44939] IIª-IIae, q. 149 pr.</span></a> Deinde | |
| 1796 considerandum est de sobrietate, et vitio opposito, scilicet | |
| 1797 ebrietate. Et circa sobrietatem quaeruntur quatuor. Primo, quae sit | |
| 1798 materia sobrietatis. Secundo, utrum sit specialis virtus. Tertio, | |
| 1799 utrum usus vini sit licitus. Quarto, quibus praecipue competat | |
| 1800 sobrietas.</p> | |
| 1801 <br /> | |
| 1802 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1803 <p title="II-II q. 149 a. 1 arg. 1"><a name="44940"><span class= | |
| 1804 "ref">[44940] IIª-IIae, q. 149 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1805 primum sic proceditur. Videtur quod materia propria sobrietatis non | |
| 1806 sit potus. Dicitur enim Rom. XII. <i>Non plus sapere quam oportet | |
| 1807 sapere, sed sapere ad sobrietatem</i>. Ergo sobrietas est etiam | |
| 1808 circa sapientiam, et non solum circa potum.</p> | |
| 1809 <p title="II-II q. 149 a. 1 arg. 2"><a name="44941"><span class= | |
| 1810 "ref">[44941] IIª-IIae, q. 149 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 1811 Praeterea, Sap. VIII dicitur de Dei sapientia quod <i>sobrietatem | |
| 1812 et prudentiam docet, iustitiam et virtutem</i>, ubi sobrietatem | |
| 1813 ponit pro temperantia. Sed temperantia non solum est circa potus, | |
| 1814 sed etiam circa cibos et venerea. Ergo sobrietas non solum est | |
| 1815 circa potus.</p> | |
| 1816 <p title="II-II q. 149 a. 1 arg. 3"><a name="44942"><span class= | |
| 1817 "ref">[44942] IIª-IIae, q. 149 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 1818 Praeterea, nomen sobrietatis a mensura sumptum esse videtur. Sed in | |
| 1819 omnibus quae ad nos pertinent debemus mensuram servare, unde | |
| 1820 dicitur Tit. II, <i>sobrie et iuste et pie vivamus</i>, ubi dicit | |
| 1821 Glossa, <i>sobrie, in nobis</i>, et I ad Tim. II dicitur, | |
| 1822 <i>mulieres in habitu ornato, cum verecundia et sobrietate ornantes | |
| 1823 se</i>, et sic videtur sobrietas esse non solum in interioribus, | |
| 1824 sed etiam in his quae pertinent ad exteriorem habitum. Non ergo | |
| 1825 propria materia sobrietatis est potus.</p> | |
| 1826 <p title="II-II q. 149 a. 1 s. c."><a name="44943"><span class= | |
| 1827 "ref">[44943] IIª-IIae, q. 149 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 1828 contra est quod dicitur Eccli. XXXI, <i>aequa vita hominis vinum in | |
| 1829 sobrietate potatum</i>.</p> | |
| 1830 <p title="II-II q. 149 a. 1 co."><a name="44944"><span class= | |
| 1831 "ref">[44944] IIª-IIae, q. 149 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1832 dicendum quod virtutes quae ab aliqua generali conditione virtutis | |
| 1833 nominantur, illam materiam specialiter sibi vindicant in qua | |
| 1834 difficillimum et optimum est conditionem huiusmodi observare, sicut | |
| 1835 fortitudo pericula mortis, et temperantia delectationes tactus. | |
| 1836 Nomen autem sobrietatis sumitur a mensura, dicitur enim aliquis | |
| 1837 sobrius quasi briam, idest mensuram, servans. Et ideo illam | |
| 1838 materiam specialiter sibi sobrietas adscribit in qua maxime | |
| 1839 laudabile est mensuram servare. Huiusmodi autem est potus inebriare | |
| 1840 valens, quia eius usus mensuratus multum confert, et modicus | |
| 1841 excessus multum laedit, quia impedit usum rationis, magis etiam | |
| 1842 quam excessus cibi. Unde dicitur Eccli. XXXI, <i>sanitas est animae | |
| 1843 et corporis sobrius potus. Vinum multum potatum irritationem et | |
| 1844 iram et ruinas multas facit</i>. Et ideo specialiter sobrietas | |
| 1845 attenditur circa potum, non quemcumque, sed eum qui sua fumositate | |
| 1846 natus est caput conturbare, sicut vinum et omne quod inebriare | |
| 1847 potest. Communiter autem sumendo nomen sobrietatis, potest in | |
| 1848 quacumque materia dici, sicut et supra dictum est de fortitudine et | |
| 1849 temperantia.</p> | |
| 1850 <p title="II-II q. 149 a. 1 ad 1"><a name="44945"><span class= | |
| 1851 "ref">[44945] IIª-IIae, q. 149 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1852 ergo dicendum quod, sicut vinum materiale corporaliter inebriat, | |
| 1853 ita etiam metaphorice consideratio sapientiae dicitur potus | |
| 1854 inebrians, propter hoc quod sua delectatione animum allicit, | |
| 1855 secundum illud Psalmi, <i>calix meus inebrians quam praeclarus | |
| 1856 est</i>, et ideo circa contemplationem sapientiae per similitudinem | |
| 1857 quandam sobrietas dicitur.</p> | |
| 1858 <p title="II-II q. 149 a. 1 ad 2"><a name="44946"><span class= | |
| 1859 "ref">[44946] IIª-IIae, q. 149 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 1860 secundum dicendum quod omnia quae ad temperantiam proprie | |
| 1861 pertinent, necessaria sunt praesenti vitae, et eorum excessus | |
| 1862 nocet. Et ideo in omnibus necessarium est adhibere mensuram, quod | |
| 1863 pertinet ad officium sobrietatis. Propter quod nomine sobrietatis | |
| 1864 temperantia significatur. Sed modicus excessus in potu plus nocet | |
| 1865 quam in aliis. Et ideo sobrietas specialiter est circa potum.</p> | |
| 1866 <p title="II-II q. 149 a. 1 ad 3"><a name="44947"><span class= | |
| 1867 "ref">[44947] IIª-IIae, q. 149 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1868 dicendum quod, quamvis mensura in omnibus requiratur, non tamen | |
| 1869 sobrietas proprie in omnibus dicitur, sed in quibus mensura est | |
| 1870 maxime necessaria.</p> | |
| 1871 <br /> | |
| 1872 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1873 <p title="II-II q. 149 a. 2 arg. 1"><a name="44948"><span class= | |
| 1874 "ref">[44948] IIª-IIae, q. 149 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1875 secundum sic proceditur. Videtur quod sobrietas non sit per se | |
| 1876 quaedam specialis virtus. Abstinentia enim attenditur et circa | |
| 1877 cibos et potus. Sed circa cibos specialiter non est aliqua | |
| 1878 specialis virtus. Ergo nec sobrietas, quae est circa potus, est | |
| 1879 specialis virtus.</p> | |
| 1880 <p title="II-II q. 149 a. 2 arg. 2"><a name="44949"><span class= | |
| 1881 "ref">[44949] IIª-IIae, q. 149 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 1882 Praeterea, abstinentia et gula sunt circa delectationes tactus | |
| 1883 inquantum est sensus alimenti. Sed cibus et potus simul cedunt in | |
| 1884 alimentum, simul enim indiget animal nutriri humido et sicco. Ergo | |
| 1885 sobrietas, quae est circa potum, non est specialis virtus.</p> | |
| 1886 <p title="II-II q. 149 a. 2 arg. 3"><a name="44950"><span class= | |
| 1887 "ref">[44950] IIª-IIae, q. 149 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 1888 Praeterea, sicut in his quae ad nutritionem pertinent distinguitur | |
| 1889 potus a cibo, ita etiam distinguuntur diversa genera ciborum et | |
| 1890 diversa genera potuum. Si ergo sobrietas esset per se quaedam | |
| 1891 specialis virtus, videtur quod circa quamlibet differentiam potus | |
| 1892 vel cibi sit quaedam specialis virtus, quod est inconveniens. Non | |
| 1893 ergo videtur quod sobrietas sit specialis virtus.</p> | |
| 1894 <p title="II-II q. 149 a. 2 s. c."><a name="44951"><span class= | |
| 1895 "ref">[44951] IIª-IIae, q. 149 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 1896 contra est quod Macrobius ponit sobrietatem specialem partem | |
| 1897 temperantiae.</p> | |
| 1898 <p title="II-II q. 149 a. 2 co."><a name="44952"><span class= | |
| 1899 "ref">[44952] IIª-IIae, q. 149 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1900 dicendum quod, sicut supra dictum est, ad virtutem moralem pertinet | |
| 1901 conservare bonum rationis contra ea quibus potest impediri, et | |
| 1902 ideo, ubi invenitur speciale impedimentum rationis, ibi necesse est | |
| 1903 esse specialem virtutem ad illud removendum. Potus autem inebrians | |
| 1904 habet specialem rationem impediendi rationis usum, inquantum | |
| 1905 scilicet perturbat cerebrum sua fumositate. Et ideo, ad removendum | |
| 1906 hoc impedimentum rationis, requiritur specialis virtus, quae est | |
| 1907 sobrietas.</p> | |
| 1908 <p title="II-II q. 149 a. 2 ad 1"><a name="44953"><span class= | |
| 1909 "ref">[44953] IIª-IIae, q. 149 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1910 ergo dicendum quod cibus et potus communiter impedire possunt bonum | |
| 1911 rationis absorbendo eam per immoderantiam delectationis. Et quantum | |
| 1912 ad hoc, communiter circa cibum et potum est abstinentia. Sed potus | |
| 1913 inebriare valens impedit speciali ratione, ut dictum est. Et ideo | |
| 1914 requirit specialem virtutem.</p> | |
| 1915 <p title="II-II q. 149 a. 2 ad 2"><a name="44954"><span class= | |
| 1916 "ref">[44954] IIª-IIae, q. 149 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 1917 secundum dicendum quod virtus abstinentiae non est circa cibos et | |
| 1918 potus inquantum sunt nutritiva, sed inquantum impediunt rationem. | |
| 1919 Et ideo non oportet quod specialitas virtutis attendatur secundum | |
| 1920 rationem nutritionis.</p> | |
| 1921 <p title="II-II q. 149 a. 2 ad 3"><a name="44955"><span class= | |
| 1922 "ref">[44955] IIª-IIae, q. 149 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1923 dicendum quod in omnibus potibus inebriare valentibus est una et | |
| 1924 eadem ratio impediendi usum rationis. Et sic illa potuum diversitas | |
| 1925 per accidens se habet ad virtutem. Et propter hoc, secundum | |
| 1926 huiusmodi diversitatem virtutes non diversificantur. Et eadem ratio | |
| 1927 est de diversitate ciborum.</p> | |
| 1928 <br /> | |
| 1929 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1930 <p title="II-II q. 149 a. 3 arg. 1"><a name="44956"><span class= | |
| 1931 "ref">[44956] IIª-IIae, q. 149 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1932 tertium sic proceditur. Videtur quod usus vini totaliter sit | |
| 1933 illicitus. Sine sapientia enim non potest aliquis esse in statu | |
| 1934 salutis, dicitur enim Sap. VII, <i>neminem diligit Deus nisi qui | |
| 1935 cum sapientia inhabitat</i>; et infra, IX, <i>per sapientiam sanati | |
| 1936 sunt quicumque placuerunt tibi a principio</i>. Sed usus vini | |
| 1937 impedit sapientiam, dicitur enim Eccle. II, <i>cogitavi abstrahere | |
| 1938 a vino carnem meam, ut transferrem animam meam ad sapientiam</i>. | |
| 1939 Ergo potus vini est universaliter illicitus.</p> | |
| 1940 <p title="II-II q. 149 a. 3 arg. 2"><a name="44957"><span class= | |
| 1941 "ref">[44957] IIª-IIae, q. 149 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 1942 Praeterea, apostolus dicit, Rom. XIV, <i>bonum est non manducare | |
| 1943 carnem et non bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur aut | |
| 1944 scandalizatur aut infirmatur</i>. Sed cessare a bono virtutis est | |
| 1945 vitiosum, et similiter fratribus scandalum ponere. Ergo uti vino | |
| 1946 est illicitum.</p> | |
| 1947 <p title="II-II q. 149 a. 3 arg. 3"><a name="44958"><span class= | |
| 1948 "ref">[44958] IIª-IIae, q. 149 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 1949 Praeterea, Hieronymus dicit quod <i>vinum cum carnibus post | |
| 1950 diluvium est dedicatum, Christus autem venit in fine saeculorum, et | |
| 1951 extremitatem retraxit ad principium</i>. Ergo, tempore Christianae | |
| 1952 legis, videtur esse illicitum vino uti.</p> | |
| 1953 <p title="II-II q. 149 a. 3 s. c."><a name="44959"><span class= | |
| 1954 "ref">[44959] IIª-IIae, q. 149 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 1955 contra est quod apostolus dicit, I ad Tim. V, <i>noli adhuc aquam | |
| 1956 bibere, sed modico vino utere, propter stomachum tuum et frequentes | |
| 1957 infirmitates</i>. Et Eccli. XXXI dicitur, <i>exultatio animae et | |
| 1958 cordis vinum moderate potatum</i>.</p> | |
| 1959 <p title="II-II q. 149 a. 3 co."><a name="44960"><span class= | |
| 1960 "ref">[44960] IIª-IIae, q. 149 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1961 dicendum quod nullus cibus vel potus, secundum se consideratus, est | |
| 1962 illicitus, secundum sententiam domini dicentis, Matth. XV, <i>nihil | |
| 1963 quod intrat in os, coinquinat hominem</i>. Et ideo bibere vinum, | |
| 1964 secundum se loquendo, non est illicitum. Potest tamen illicitum | |
| 1965 reddi per accidens. Quandoque quidem ex conditione bibentis, qui a | |
| 1966 vino de facili laeditur, vel qui ex speciali voto obligatur ad | |
| 1967 vinum non bibendum. Quandoque autem ex modo bibendi, quia scilicet | |
| 1968 mensuram in bibendo excedit. Quandoque autem ex parte aliorum, qui | |
| 1969 ex hoc scandalizarentur.</p> | |
| 1970 <p title="II-II q. 149 a. 3 ad 1"><a name="44961"><span class= | |
| 1971 "ref">[44961] IIª-IIae, q. 149 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1972 ergo dicendum quod sapientia potest haberi dupliciter. Uno modo, | |
| 1973 secundum modum communem, prout sufficit ad salutem. Et sic non | |
| 1974 requiritur ad sapientiam habendam quod aliquis a vino omnino | |
| 1975 abstineat, sed quod abstineat ab immoderato usu vini. Alio modo, | |
| 1976 secundum quendam perfectionis gradum. Et sic requiritur in | |
| 1977 aliquibus, ad perfecte sapientiam percipiendam, quod omnino a vino | |
| 1978 abstineant, secundum conditiones quarundam personarum et | |
| 1979 locorum.</p> | |
| 1980 <p title="II-II q. 149 a. 3 ad 2"><a name="44962"><span class= | |
| 1981 "ref">[44962] IIª-IIae, q. 149 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 1982 secundum dicendum quod apostolus non simpliciter dicit bonum esse | |
| 1983 abstinere a vino, sed in casu in quo ex hoc aliqui | |
| 1984 scandalizantur.</p> | |
| 1985 <p title="II-II q. 149 a. 3 ad 3"><a name="44963"><span class= | |
| 1986 "ref">[44963] IIª-IIae, q. 149 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1987 dicendum quod Christus retrahit nos a quibusdam sicut omnino | |
| 1988 illicitis, a quibusdam vero sicut ab impedimentis perfectionis. Et | |
| 1989 hoc modo retrahit aliquos a vino studio perfectionis, sicut et a | |
| 1990 divitiis et aliis huiusmodi.</p> | |
| 1991 <br /> | |
| 1992 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1993 <p title="II-II q. 149 a. 4 arg. 1"><a name="44964"><span class= | |
| 1994 "ref">[44964] IIª-IIae, q. 149 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1995 quartum sic proceditur. Videtur quod sobrietas magis requiratur in | |
| 1996 maioribus personis. Senectus enim excellentiam quandam homini | |
| 1997 praestat, unde et senibus reverentia et honor debetur, secundum | |
| 1998 illud Levit. XIX, <i>coram cano capite consurge, et honora personam | |
| 1999 senis</i>. Sed apostolus specialiter senes dicit esse ad | |
| 2000 sobrietatem exhortandos, secundum illud Tit. II, <i>senes, ut | |
| 2001 sobrii sint</i>. Ergo sobrietas maxime requiritur in | |
| 2002 excellentioribus personis.</p> | |
| 2003 <p title="II-II q. 149 a. 4 arg. 2"><a name="44965"><span class= | |
| 2004 "ref">[44965] IIª-IIae, q. 149 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 2005 Praeterea, episcopus in Ecclesia excellentissimum gradum habet. Cui | |
| 2006 per apostolum indicitur sobrietas, secundum illud I ad Tim. III, | |
| 2007 <i>oportet episcopum irreprehensibilem esse, unius uxoris virum, | |
| 2008 sobrium, prudentem,</i> et cetera. Ergo sobrietas maxime requiritur | |
| 2009 in personis excellentibus.</p> | |
| 2010 <p title="II-II q. 149 a. 4 arg. 3"><a name="44966"><span class= | |
| 2011 "ref">[44966] IIª-IIae, q. 149 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 2012 Praeterea, sobrietas importat abstinentiam a vino. Sed vinum | |
| 2013 interdicitur regibus, qui tenent summum locum in rebus humanis, | |
| 2014 conceditur autem his qui sunt in statu deiectionis, secundum illud | |
| 2015 Prov. XXXI, <i>noli regibus dare vinum</i>; et postea subdit, | |
| 2016 <i>date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro animo sunt</i>. | |
| 2017 Ergo sobrietas magis requiritur in excellentioribus personis.</p> | |
| 2018 <p title="II-II q. 149 a. 4 s. c."><a name="44967"><span class= | |
| 2019 "ref">[44967] IIª-IIae, q. 149 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 2020 contra est quod apostolus, I ad Tim. III, dicit, <i>mulieres | |
| 2021 similiter pudicas, sobrias,</i> et cetera. Et Tit. II dicitur, | |
| 2022 <i>iuvenes similiter hortare ut sobrii sint</i>.</p> | |
| 2023 <p title="II-II q. 149 a. 4 co."><a name="44968"><span class= | |
| 2024 "ref">[44968] IIª-IIae, q. 149 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2025 dicendum quod virtus habet habitudinem ad duo, uno quidem modo, ad | |
| 2026 contraria vitia quae excludit, et concupiscentias quas refrenat; | |
| 2027 alio modo, ad finem in quem perducit. Sic igitur aliqua virtus | |
| 2028 magis requiritur in aliquibus duplici ratione. Uno modo, quia in | |
| 2029 eis est maior pronitas ad concupiscentias quas oportet per virtutem | |
| 2030 refrenari, et ad vitia quae per virtutem tolluntur. Et secundum | |
| 2031 hoc, sobrietas maxime requiritur in iuvenibus et mulieribus, quia | |
| 2032 in iuvenibus viget concupiscentia delectabilis, propter fervorem | |
| 2033 aetatis; in mulieribus autem non est sufficiens robur mentis ad hoc | |
| 2034 quod concupiscentiis resistant unde, secundum maximum Valerium, | |
| 2035 mulieres apud Romanos antiquitus non bibebant vinum. Alio vero modo | |
| 2036 sobrietas magis requiritur in aliquibus utpote magis necessaria ad | |
| 2037 propriam operationem ipsorum. Vinum autem immoderate sumptum | |
| 2038 praecipue impedit usum rationis. Et ideo senibus, in quibus ratio | |
| 2039 debet vigere ad aliorum eruditionem; et episcopis, seu quibuslibet | |
| 2040 Ecclesiae ministris, qui mente devota debent spiritualibus officiis | |
| 2041 insistere; et regibus, qui per sapientiam debent populum subditum | |
| 2042 gubernare, specialiter sobrietas indicitur.</p> | |
| 2043 <p title="II-II q. 149 a. 4 ad arg."><a name="44969"><span class= | |
| 2044 "ref">[44969] IIª-IIae, q. 149 a. 4 ad arg.</span></a> Et per | |
| 2045 hoc patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 2046 <br /> | |
| 2047 <div class="D">Quaestio 150</div> | |
| 2048 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2049 <p title="II-II q. 150 pr."><a name="44970"><span class= | |
| 2050 "ref">[44970] IIª-IIae, q. 150 pr.</span></a> Deinde | |
| 2051 considerandum est de ebrietate. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 2052 Primo, utrum ebrietas sit peccatum. Secundo, utrum sit peccatum | |
| 2053 mortale. Tertio, utrum sit gravissimum peccatorum. Quarto, utrum | |
| 2054 excuset a peccato.</p> | |
| 2055 <br /> | |
| 2056 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2057 <p title="II-II q. 150 a. 1 arg. 1"><a name="44971"><span class= | |
| 2058 "ref">[44971] IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2059 primum sic proceditur. Videtur quod ebrietas non sit peccatum. Omne | |
| 2060 enim peccatum habet aliud peccatum sibi oppositum, sicut timiditati | |
| 2061 audacia, et pusillanimitati praesumptio opponitur. Sed ebrietati | |
| 2062 nullum peccatum opponitur. Ergo ebrietas non est peccatum.</p> | |
| 2063 <p title="II-II q. 150 a. 1 arg. 2"><a name="44972"><span class= | |
| 2064 "ref">[44972] IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 2065 Praeterea, omne peccatum est voluntarium. Sed nullus vult esse | |
| 2066 ebrius, quia nullus vult privari usu rationis. Ergo ebrietas non | |
| 2067 est peccatum.</p> | |
| 2068 <p title="II-II q. 150 a. 1 arg. 3"><a name="44973"><span class= | |
| 2069 "ref">[44973] IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 2070 Praeterea, quicumque est alteri causa peccandi, peccat. Si ergo | |
| 2071 ebrietas esset peccatum, sequeretur quod illi qui alios invitant ad | |
| 2072 potum quo inebriantur, peccarent. Quod videtur esse valde | |
| 2073 durum.</p> | |
| 2074 <p title="II-II q. 150 a. 1 arg. 4"><a name="44974"><span class= | |
| 2075 "ref">[44974] IIª-IIae, q. 150 a. 1 arg. 4</span></a> | |
| 2076 Praeterea, omnibus peccatis correctio debetur. Sed ebriis non | |
| 2077 adhibetur correctio, dicit enim Gregorius quod <i>cum venia suo | |
| 2078 ingenio sunt relinquendi, ne deteriores fiant si a tali | |
| 2079 consuetudine evellantur</i>. Ergo ebrietas non est peccatum.</p> | |
| 2080 <p title="II-II q. 150 a. 1 s. c."><a name="44975"><span class= | |
| 2081 "ref">[44975] IIª-IIae, q. 150 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 2082 contra est quod apostolus dicit, Rom. XIII, <i>non in | |
| 2083 comessationibus et ebrietatibus</i>.</p> | |
| 2084 <p title="II-II q. 150 a. 1 co."><a name="44976"><span class= | |
| 2085 "ref">[44976] IIª-IIae, q. 150 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2086 dicendum quod ebrietas dupliciter accipi potest. Uno modo, prout | |
| 2087 significat ipsum defectum hominis qui accidit ex multo vino potato, | |
| 2088 ex quo fit ut non sit compos rationis. Et secundum hoc, ebrietas | |
| 2089 non nominat culpam, sed defectum poenalem consequentem ex culpa. | |
| 2090 Alio modo ebrietas potest nominare actum quo quis in hunc defectum | |
| 2091 incidit. Qui potest causare ebrietatem dupliciter. Uno modo, ex | |
| 2092 nimia vini fortitudine, praeter opinionem bibentis. Et sic etiam | |
| 2093 ebrietas potest accidere sine peccato, praecipue si non ex | |
| 2094 negligentia hominis contingat, et sic creditur Noe inebriatus | |
| 2095 fuisse, ut legitur Gen. IX. Alio modo, ex inordinata concupiscentia | |
| 2096 et usu vini. Et sic ebrietas ponitur esse peccatum. Et continetur | |
| 2097 sub gula sicut species sub genere, dividitur enim gula in | |
| 2098 comessationem et ebrietatem, quae prohibet apostolus in auctoritate | |
| 2099 inducta.</p> | |
| 2100 <p title="II-II q. 150 a. 1 ad 1"><a name="44977"><span class= | |
| 2101 "ref">[44977] IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2102 ergo dicendum quod, sicut philosophus dicit, in III Ethic., | |
| 2103 insensibilitas, quae opponitur temperantiae, non multum contingit. | |
| 2104 Et ideo tam ipsa quam omnes eius species, quae opponuntur diversis | |
| 2105 speciebus intemperantiae, nomine carent. Unde et vitium quod | |
| 2106 opponitur ebrietati innominatum est. Et tamen si quis scienter in | |
| 2107 tantum a vino abstineret ut naturam multum gravaret, a culpa | |
| 2108 immunis non esset.</p> | |
| 2109 <p title="II-II q. 150 a. 1 ad 2"><a name="44978"><span class= | |
| 2110 "ref">[44978] IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 2111 secundum dicendum quod obiectio illa procedit de defectu | |
| 2112 consequente, qui est involuntarius. Sed immoderatus usus vini est | |
| 2113 voluntarius, in quo consistit ratio peccati.</p> | |
| 2114 <p title="II-II q. 150 a. 1 ad 3"><a name="44979"><span class= | |
| 2115 "ref">[44979] IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2116 dicendum quod, sicut ille qui inebriatur excusatur a peccato si | |
| 2117 ignorat fortitudinem vini, ita etiam ille qui invitat aliquem ad | |
| 2118 bibendum excusatur a peccato si ignoret talem esse conditionem | |
| 2119 bibentis ut ex hoc potu inebrietur. Sed si ignorantia desit, neuter | |
| 2120 a peccato excusatur.</p> | |
| 2121 <p title="II-II q. 150 a. 1 ad 4"><a name="44980"><span class= | |
| 2122 "ref">[44980] IIª-IIae, q. 150 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2123 dicendum quod aliquando correctio peccatoris est intermittenda, ne | |
| 2124 fiat inde deterior, ut supra dictum est. Unde Augustinus dicit, in | |
| 2125 epistola ad Aurelium episcopum, de comessationibus et ebrietatibus | |
| 2126 loquens, <i>non aspere, quantum aestimo, non dure, non imperiose | |
| 2127 ista tolluntur, sed magis docendo quam iubendo, magis monendo quam | |
| 2128 minando. Sic enim agendum est cum multitudine peccantium, severitas | |
| 2129 autem exercenda est in peccato paucorum</i>.</p> | |
| 2130 <br /> | |
| 2131 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2132 <p title="II-II q. 150 a. 2 arg. 1"><a name="44981"><span class= | |
| 2133 "ref">[44981] IIª-IIae, q. 150 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2134 secundum sic proceditur. Videtur quod ebrietas non sit peccatum | |
| 2135 mortale. Augustinus enim, in sermone de Purgatorio, dicit | |
| 2136 ebrietatem esse peccatum mortale, si sit assidua. Sed assiduitas | |
| 2137 importat circumstantiam quae non trahit in aliam speciem peccati, | |
| 2138 et sic non potest in infinitum aggravare, ut de veniali faciat | |
| 2139 mortale, sicut ex supra dictis patet. Ergo, si alias ebrietas non | |
| 2140 est peccatum mortale, nec hoc etiam modo erit peccatum mortale.</p> | |
| 2141 <p title="II-II q. 150 a. 2 arg. 2"><a name="44982"><span class= | |
| 2142 "ref">[44982] IIª-IIae, q. 150 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 2143 Praeterea, Augustinus, in eodem sermone, dicit, <i>quoties aliquis | |
| 2144 in cibo aut potu plus accipit quam necesse est, ad minuta peccata | |
| 2145 noverit pertinere</i>. Peccata autem minuta dicuntur venialia. Ergo | |
| 2146 ebrietas, quae causatur ex immoderato potu, est peccatum | |
| 2147 veniale.</p> | |
| 2148 <p title="II-II q. 150 a. 2 arg. 3"><a name="44983"><span class= | |
| 2149 "ref">[44983] IIª-IIae, q. 150 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 2150 Praeterea, nullum peccatum mortale est faciendum propter medicinam. | |
| 2151 Sed aliqui superflue bibunt secundum consilium medicinae, ut postea | |
| 2152 per vomitum purgentur; et ex hoc superfluo potu sequitur ebrietas. | |
| 2153 Ergo ebrietas non est peccatum mortale.</p> | |
| 2154 <p title="II-II q. 150 a. 2 s. c."><a name="44984"><span class= | |
| 2155 "ref">[44984] IIª-IIae, q. 150 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 2156 contra est quod in canonibus apostolorum legitur, <i>episcopus aut | |
| 2157 presbyter aut diaconus aleae aut ebrietati deserviens, aut desinat | |
| 2158 aut deponatur. Subdiaconus autem aut lector aut cantor similia | |
| 2159 faciens, aut desinat aut communione privetur. Similiter et | |
| 2160 laicus</i>. Sed tales poenae non infliguntur nisi pro peccato | |
| 2161 mortali. Ergo ebrietas est peccatum mortale.</p> | |
| 2162 <p title="II-II q. 150 a. 2 co."><a name="44985"><span class= | |
| 2163 "ref">[44985] IIª-IIae, q. 150 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2164 dicendum quod culpa ebrietatis, sicut dictum est, consistit in | |
| 2165 immoderato usu et concupiscentia vini. Hoc autem contingit esse | |
| 2166 tripliciter. Uno modo, sic quod nesciat potum esse immoderatum et | |
| 2167 inebriare potentem. Et sic ebrietas potest accipi sine peccato, ut | |
| 2168 dictum est. Alio modo, sic quod aliquis percipiat potum esse | |
| 2169 immoderatum, non tamen aestimet potum esse inebriare potentem. Et | |
| 2170 sic ebrietas potest esse cum peccato veniali. Tertio modo, potest | |
| 2171 contingere quod aliquis bene advertat potum esse immoderatum et | |
| 2172 inebriantem, et tamen magis vult ebrietatem incurrere quam a potu | |
| 2173 abstinere. Et talis proprie dicitur ebrius, quia moralia recipiunt | |
| 2174 speciem non ab his quae per accidens eveniunt praeter intentionem, | |
| 2175 sed ab eo quod est per se intentum. Et sic ebrietas est peccatum | |
| 2176 mortale. Quia secundum hoc, homo volens et sciens privat se usu | |
| 2177 rationis, quo secundum virtutem operatur et peccata declinat, et | |
| 2178 sic peccat mortaliter, periculo peccandi se committens. Dicit enim | |
| 2179 Ambrosius, in libro de patriarchis, <i>vitandam dicimus ebrietatem, | |
| 2180 per quam crimina cavere non possumus, nam quae sobrii cavemus, per | |
| 2181 ebrietatem ignorantes committimus</i>. Unde ebrietas, per se | |
| 2182 loquendo, est peccatum mortale.</p> | |
| 2183 <p title="II-II q. 150 a. 2 ad 1"><a name="44986"><span class= | |
| 2184 "ref">[44986] IIª-IIae, q. 150 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2185 ergo dicendum quod assiduitas facit ebrietatem esse peccatum | |
| 2186 mortale, non propter solam iterationem actus, sed quia non potest | |
| 2187 esse quod homo assidue inebrietur quin sciens et volens ebrietatem | |
| 2188 incurrat, dum multoties experitur fortitudinem vini, et suam | |
| 2189 habilitatem ad ebrietatem.</p> | |
| 2190 <p title="II-II q. 150 a. 2 ad 2"><a name="44987"><span class= | |
| 2191 "ref">[44987] IIª-IIae, q. 150 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 2192 secundum dicendum quod plus sumere in cibo vel potu quam necesse | |
| 2193 sit, pertinet ad vitium gulae, quae non semper est peccatum | |
| 2194 mortale. Sed plus sumere in potu scienter usque ad ebrietatem, hoc | |
| 2195 est peccatum mortale. Unde Augustinus dicit, in X Confess., | |
| 2196 <i>ebrietas longe est a me, misereberis ne appropinquet mihi, | |
| 2197 crapula autem nonnumquam subrepsit servo tuo</i>.</p> | |
| 2198 <p title="II-II q. 150 a. 2 ad 3"><a name="44988"><span class= | |
| 2199 "ref">[44988] IIª-IIae, q. 150 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2200 dicendum quod, sicut dictum est, cibus et potus est moderandus | |
| 2201 secundum quod competit corporis valetudini. Et ideo sicut quandoque | |
| 2202 contingit ut cibus vel potus qui est moderatus sano, sit superfluus | |
| 2203 infirmo; ita etiam potest e converso contingere ut ille qui est | |
| 2204 superfluus sano, sit moderatus infirmo. Et hoc modo, cum aliquis | |
| 2205 multum comedit vel bibit secundum consilium medicinae ad vomitum | |
| 2206 provocandum, non est reputandus superfluus cibus vel potus. Nec | |
| 2207 tamen requiritur ad vomitum provocandum quod sit potus inebrians, | |
| 2208 quia etiam potus aquae tepidae vomitum causat. Et ideo propter hanc | |
| 2209 causam non excusaretur aliquis ab ebrietate.</p> | |
| 2210 <br /> | |
| 2211 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2212 <p title="II-II q. 150 a. 3 arg. 1"><a name="44989"><span class= | |
| 2213 "ref">[44989] IIª-IIae, q. 150 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2214 tertium sic proceditur. Videtur quod ebrietas sit gravissimum | |
| 2215 peccatorum. Dicit enim Chrysostomus quod <i>nihil ita est Daemoni | |
| 2216 amicum sicut ebrietas et lascivia, quae est mater omnium | |
| 2217 vitiorum</i>. Et in decretis dicitur, dist. XXXV, <i>ante omnia | |
| 2218 clericis vitetur ebrietas, quae omnium vitiorum radix et nutrix | |
| 2219 est</i>.</p> | |
| 2220 <p title="II-II q. 150 a. 3 arg. 2"><a name="44990"><span class= | |
| 2221 "ref">[44990] IIª-IIae, q. 150 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 2222 Praeterea, ex hoc dicitur aliquid esse peccatum quod bonum rationis | |
| 2223 excludit. Sed hoc maxime facit ebrietas. Ergo ebrietas est maximum | |
| 2224 peccatorum.</p> | |
| 2225 <p title="II-II q. 150 a. 3 arg. 3"><a name="44991"><span class= | |
| 2226 "ref">[44991] IIª-IIae, q. 150 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 2227 Praeterea, magnitudo culpae ex magnitudine poenae ostenditur. Sed | |
| 2228 ebrietas videtur esse maxime punita, dicit enim Ambrosius quod | |
| 2229 <i>non esset in homine servitus, si non fuisset ebrietas</i>. Ergo | |
| 2230 ebrietas est maximum peccatorum.</p> | |
| 2231 <p title="II-II q. 150 a. 3 s. c."><a name="44992"><span class= | |
| 2232 "ref">[44992] IIª-IIae, q. 150 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 2233 contra est quod, secundum Gregorium, vitia spiritualia sunt maiora | |
| 2234 quam carnalia. Sed ebrietas continetur inter vitia carnalia ergo | |
| 2235 non est maximum peccatorum.</p> | |
| 2236 <p title="II-II q. 150 a. 3 co."><a name="44993"><span class= | |
| 2237 "ref">[44993] IIª-IIae, q. 150 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2238 dicendum quod ex hoc dicitur aliquid esse malum, quod privat bonum. | |
| 2239 Unde quanto maius est bonum quod privatur per malum, tanto malum | |
| 2240 gravius est. Manifestum est autem quod bonum divinum est maius quam | |
| 2241 bonum humanum. Et ideo peccata quae sunt directe contra Deum, sunt | |
| 2242 graviora peccato ebrietatis, quod directe opponitur bono rationis | |
| 2243 humanae.</p> | |
| 2244 <p title="II-II q. 150 a. 3 ad 1"><a name="44994"><span class= | |
| 2245 "ref">[44994] IIª-IIae, q. 150 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2246 ergo dicendum quod ad peccata intemperantiae maxime homo habet | |
| 2247 pronitatem, propter hoc quod huiusmodi concupiscentiae et | |
| 2248 delectationes sunt nobis connaturales. Et secundum hoc, dicuntur | |
| 2249 huiusmodi peccata esse maxime amica Diabolo, non quia sint aliis | |
| 2250 graviora, sed quia sunt apud homines frequentiora.</p> | |
| 2251 <p title="II-II q. 150 a. 3 ad 2"><a name="44995"><span class= | |
| 2252 "ref">[44995] IIª-IIae, q. 150 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 2253 secundum dicendum quod bonum rationis impeditur dupliciter, uno | |
| 2254 modo, per id quod est contrarium rationi; alio modo, per id quod | |
| 2255 aufert usum rationis. Plus autem habet de ratione mali id quod | |
| 2256 contrariatur rationi, quam quod ad horam usum rationis aufert usus | |
| 2257 enim rationis potest esse et bonus et malus, qui tollitur per | |
| 2258 ebrietatem; sed bona virtutum, quae tolluntur per ea quae | |
| 2259 contrariantur rationi, sunt semper bona.</p> | |
| 2260 <p title="II-II q. 150 a. 3 ad 3"><a name="44996"><span class= | |
| 2261 "ref">[44996] IIª-IIae, q. 150 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2262 dicendum quod servitus est consecuta ex ebrietate occasionaliter, | |
| 2263 inquantum Cham maledictionem servitutis in sua posteritate accepit | |
| 2264 propter hoc quod irrisit patrem inebriatum. Non autem servitus fuit | |
| 2265 directe poena ebrietatis.</p> | |
| 2266 <br /> | |
| 2267 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2268 <p title="II-II q. 150 a. 4 arg. 1"><a name="44997"><span class= | |
| 2269 "ref">[44997] IIª-IIae, q. 150 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2270 quartum sic proceditur. Videtur quod ebrietas non excuset a | |
| 2271 peccato. Dicit enim philosophus, in III Ethic., quod <i>ebrius | |
| 2272 meretur duplices maledictiones</i>. Ergo ebrietas magis aggravat | |
| 2273 peccatum quam excuset.</p> | |
| 2274 <p title="II-II q. 150 a. 4 arg. 2"><a name="44998"><span class= | |
| 2275 "ref">[44998] IIª-IIae, q. 150 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 2276 Praeterea, peccatum non excusatur per peccatum, sed magis augetur. | |
| 2277 Ebrietas autem est peccatum. Ergo non excusat a peccato.</p> | |
| 2278 <p title="II-II q. 150 a. 4 arg. 3"><a name="44999"><span class= | |
| 2279 "ref">[44999] IIª-IIae, q. 150 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 2280 Praeterea, philosophus dicit, in VII Ethic., quod sicut ratio | |
| 2281 hominis ligatur per ebrietatem, ita etiam ligatur per | |
| 2282 concupiscentiam. Sed concupiscentia non excusat a peccato. Ergo | |
| 2283 etiam neque ebrietas.</p> | |
| 2284 <p title="II-II q. 150 a. 4 s. c."><a name="45000"><span class= | |
| 2285 "ref">[45000] IIª-IIae, q. 150 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 2286 contra est quod Lot excusatur ab incestu propter ebrietatem, ut | |
| 2287 dicit Augustinus, contra Faustum.</p> | |
| 2288 <p title="II-II q. 150 a. 4 co."><a name="45001"><span class= | |
| 2289 "ref">[45001] IIª-IIae, q. 150 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2290 dicendum quod in ebrietate duo attenduntur, sicut dictum est, | |
| 2291 scilicet defectus consequens, et actus praecedens. Ex parte autem | |
| 2292 defectus consequentis, in quo ligatur usus rationis, ebrietas habet | |
| 2293 excusare peccatum, inquantum causat involuntarium per ignorantiam. | |
| 2294 Sed ex parte actus praecedentis, videtur esse distinguendum. Quia | |
| 2295 si ex actu illo praecedente subsecuta est ebrietas sine peccato, | |
| 2296 tunc peccatum sequens totaliter excusatur a culpa, sicut forte | |
| 2297 accidit de Lot. Si autem actus praecedens fuit culpabilis, sic non | |
| 2298 totaliter aliquis excusatur a peccato sequenti, quod scilicet | |
| 2299 redditur voluntarium ex voluntate praecedentis actus, inquantum | |
| 2300 scilicet aliquis, dans operam rei illicitae, incidit in sequens | |
| 2301 peccatum. Diminuitur tamen peccatum sequens, sicut et diminuitur | |
| 2302 ratio voluntarii. Unde Augustinus dicit, contra Faustum, quod | |
| 2303 <i>Lot culpandus est non quantum ille incestus, sed quantum | |
| 2304 ebrietas meruit</i>.</p> | |
| 2305 <p title="II-II q. 150 a. 4 ad 1"><a name="45002"><span class= | |
| 2306 "ref">[45002] IIª-IIae, q. 150 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2307 ergo dicendum quod philosophus non dicit quod mereatur graviorem | |
| 2308 maledictionem ebrius, sed quod mereatur duplices maledictiones, | |
| 2309 propter duplex peccatum. Vel potest dici quod loquitur secundum | |
| 2310 legem cuiusdam Pittaci, qui, ut dicitur in II Polit., statuit quod | |
| 2311 ebrii, si percuterent, plus punirentur quam sobrii, quia pluries | |
| 2312 iniuriantur. In quo, ut ibidem Aristoteles dicit, videtur magis | |
| 2313 respexisse ad utilitatem, ut scilicet cohiberentur iniuriae, quam | |
| 2314 ad veniam quam oportet habere de ebriis, propter hoc quod non sunt | |
| 2315 sui compotes.</p> | |
| 2316 <p title="II-II q. 150 a. 4 ad 2"><a name="45003"><span class= | |
| 2317 "ref">[45003] IIª-IIae, q. 150 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 2318 secundum dicendum quod ebrietas habet excusare peccatum non ex ea | |
| 2319 parte qua est peccatum, sed ex parte defectus consequentis, ut | |
| 2320 dictum est.</p> | |
| 2321 <p title="II-II q. 150 a. 4 ad 3"><a name="45004"><span class= | |
| 2322 "ref">[45004] IIª-IIae, q. 150 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2323 dicendum quod concupiscentia non totaliter ligat rationem, sicut | |
| 2324 ebrietas, nisi forte sit tanta quod faciat hominem insanire. Et | |
| 2325 tamen passio concupiscentiae diminuit peccatum, quia levius est ex | |
| 2326 infirmitate quam ex malitia peccare.</p> | |
| 2327 <br /> | |
| 2328 <div class="D">Quaestio 151</div> | |
| 2329 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2330 <p title="II-II q. 151 pr."><a name="45005"><span class= | |
| 2331 "ref">[45005] IIª-IIae, q. 151 pr.</span></a> Deinde | |
| 2332 considerandum est de castitate. Et primo, de ipsa virtute | |
| 2333 castitatis; secundo, de virginitate, quae est pars castitatis; | |
| 2334 tertio, de luxuria, quae est vitium oppositum. Circa primum | |
| 2335 quaeruntur quatuor. Primo, utrum castitas sit virtus. Secundo, | |
| 2336 utrum sit virtus generalis. Tertio, utrum sit virtus distincta ab | |
| 2337 abstinentia. Quarto, quomodo se habeat ad pudicitiam.</p> | |
| 2338 <br /> | |
| 2339 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2340 <p title="II-II q. 151 a. 1 arg. 1"><a name="45006"><span class= | |
| 2341 "ref">[45006] IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2342 primum sic proceditur. Videtur quod castitas non sit virtus. | |
| 2343 Loquimur enim nunc de virtute animae. Sed castitas videtur ad | |
| 2344 corpus pertinere, dicitur enim aliquis castus ex eo quod | |
| 2345 aliqualiter se habet ad usum quarundam corporis partium. Ergo | |
| 2346 castitas non est virtus.</p> | |
| 2347 <p title="II-II q. 151 a. 1 arg. 2"><a name="45007"><span class= | |
| 2348 "ref">[45007] IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 2349 Praeterea, virtus est habitus voluntarius, ut dicitur in II Ethic. | |
| 2350 Sed castitas non videtur esse aliquid voluntarium, cum per | |
| 2351 violentiam auferri videatur mulieribus violenter oppressis. Ergo | |
| 2352 videtur quod castitas non sit virtus.</p> | |
| 2353 <p title="II-II q. 151 a. 1 arg. 3"><a name="45008"><span class= | |
| 2354 "ref">[45008] IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 2355 Praeterea, nulla virtus est in infidelibus. Sed aliqui infideles | |
| 2356 sunt casti. Non ergo castitas est virtus.</p> | |
| 2357 <p title="II-II q. 151 a. 1 arg. 4"><a name="45009"><span class= | |
| 2358 "ref">[45009] IIª-IIae, q. 151 a. 1 arg. 4</span></a> | |
| 2359 Praeterea, fructus a virtutibus distinguuntur. Sed castitas ponitur | |
| 2360 inter fructus, ut patet Galat. V. Ergo castitas non est virtus.</p> | |
| 2361 <p title="II-II q. 151 a. 1 s. c."><a name="45010"><span class= | |
| 2362 "ref">[45010] IIª-IIae, q. 151 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 2363 contra est quod Augustinus dicit, in libro de decem chordis, <i>cum | |
| 2364 debeas in virtute praecedere uxorem, quoniam castitas est virtus, | |
| 2365 tu sub uno impetu libidinis cadis, et vis uxorem tuam esse | |
| 2366 victricem</i>.</p> | |
| 2367 <p title="II-II q. 151 a. 1 co."><a name="45011"><span class= | |
| 2368 "ref">[45011] IIª-IIae, q. 151 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2369 dicendum quod nomen castitatis sumitur ex hoc quod per rationem | |
| 2370 concupiscentia castigatur, quae ad modum pueri est refrenanda, ut | |
| 2371 patet per philosophum, in III Ethic. In hoc autem ratio virtutis | |
| 2372 humanae consistit quod sit aliquid secundum rationem modificatum, | |
| 2373 ut ex supra dictis patet. Unde manifestum est castitatem esse | |
| 2374 virtutem.</p> | |
| 2375 <p title="II-II q. 151 a. 1 ad 1"><a name="45012"><span class= | |
| 2376 "ref">[45012] IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2377 ergo dicendum quod castitas consistit quidem sicut in subiecto, in | |
| 2378 anima, sed materiam habet in corpore. Pertinet enim ad castitatem | |
| 2379 ut secundum iudicium rationis et electionem voluntatis, aliquis | |
| 2380 moderate utatur corporalibus membris.</p> | |
| 2381 <p title="II-II q. 151 a. 1 ad 2"><a name="45013"><span class= | |
| 2382 "ref">[45013] IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 2383 secundum dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in I de Civ. Dei, | |
| 2384 <i>proposito animi permanente, per quod etiam corpus sanctificari | |
| 2385 meruit, nec ipsi corpori aufert sanctitatem violentia libidinis | |
| 2386 alienae, quam servat perseverantia continentiae suae</i>. Et ibidem | |
| 2387 dicit quod est <i>virtus animi, quae comitem habet fortitudinem, | |
| 2388 qua potius quaelibet mala tolerare quam malo consentire | |
| 2389 decernit</i>.</p> | |
| 2390 <p title="II-II q. 151 a. 1 ad 3"><a name="45014"><span class= | |
| 2391 "ref">[45014] IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2392 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in IV contra Iulian., | |
| 2393 <i>absit ut sit in aliquo vera virtus, nisi fuerit iustus. Absit | |
| 2394 autem ut sit iustus vere, nisi vivat ex fide</i>. Et ideo concludit | |
| 2395 quod in infidelibus neque est vera castitas, neque aliqua alia | |
| 2396 virtus, quia scilicet non referuntur ad debitum finem. Et sicut | |
| 2397 ibidem subdit, non officiis, idest actibus, sed finibus a vitiis | |
| 2398 discernuntur virtutes.</p> | |
| 2399 <p title="II-II q. 151 a. 1 ad 4"><a name="45015"><span class= | |
| 2400 "ref">[45015] IIª-IIae, q. 151 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2401 dicendum quod castitas, inquantum est quidem secundum rationem | |
| 2402 operans, habet rationem virtutis, inquantum autem habet | |
| 2403 delectationem in suo actu, connumeratur inter fructus.</p> | |
| 2404 <br /> | |
| 2405 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2406 <p title="II-II q. 151 a. 2 arg. 1"><a name="45016"><span class= | |
| 2407 "ref">[45016] IIª-IIae, q. 151 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2408 secundum sic proceditur. Videtur quod castitas sit virtus | |
| 2409 generalis. Dicit enim Augustinus, in libro de mendacio, quod | |
| 2410 <i>castitas animi est ordinatus animi motus, non subdens maiora | |
| 2411 minoribus</i>. Sed hoc pertinet ad quamlibet virtutem. Ergo | |
| 2412 castitas est generalis virtus.</p> | |
| 2413 <p title="II-II q. 151 a. 2 arg. 2"><a name="45017"><span class= | |
| 2414 "ref">[45017] IIª-IIae, q. 151 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 2415 Praeterea, nomen castitatis a castigatione sumitur. Sed quilibet | |
| 2416 motus appetitivae partis debet castigari a ratione. Cum ergo per | |
| 2417 quamlibet virtutem moralem refrenetur aliquis appetitivus motus, | |
| 2418 videtur quod quaelibet virtus moralis sit castitas.</p> | |
| 2419 <p title="II-II q. 151 a. 2 arg. 3"><a name="45018"><span class= | |
| 2420 "ref">[45018] IIª-IIae, q. 151 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 2421 Praeterea, castitati fornicatio opponitur. Sed fornicatio videtur | |
| 2422 pertinere ad omne genus peccati, dicitur enim in Psalmo, perdes | |
| 2423 omnes qui fornicantur abs te. Ergo castitas est virtus | |
| 2424 generalis.</p> | |
| 2425 <p title="II-II q. 151 a. 2 s. c."><a name="45019"><span class= | |
| 2426 "ref">[45019] IIª-IIae, q. 151 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 2427 contra est quod Macrobius ponit eam partem temperantiae.</p> | |
| 2428 <p title="II-II q. 151 a. 2 co."><a name="45020"><span class= | |
| 2429 "ref">[45020] IIª-IIae, q. 151 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2430 dicendum quod nomen castitatis dupliciter accipitur. Uno modo, | |
| 2431 proprie. Et sic est quaedam specialis virtus, habens specialem | |
| 2432 materiam, scilicet concupiscentias delectabilium quae sunt in | |
| 2433 venereis. Alio modo nomen castitatis accipitur metaphorice. Sicut | |
| 2434 enim in corporis commixtione consistit delectatio venereorum, circa | |
| 2435 quam proprie est castitas et oppositum vitium, scilicet luxuria; | |
| 2436 ita etiam in quadam spirituali coniunctione mentis ad res aliquas | |
| 2437 consistit quaedam delectatio, circa quam est quaedam spiritualis | |
| 2438 castitas metaphorice dicta, vel etiam spiritualis fornicatio, | |
| 2439 similiter metaphorice dicta. Si enim mens hominis delectetur in | |
| 2440 spirituali coniunctione ad id cui debet coniungi, scilicet ad Deum; | |
| 2441 et abstinet se ne delectabiliter aliis coniungatur, contra debitum | |
| 2442 divini ordinis, dicetur castitas spiritualis, secundum illud II ad | |
| 2443 Cor. XI, <i>despondi vos uni viro, virginem castam exhibere | |
| 2444 Christo</i>. Si autem delectabiliter, contra debitum divini | |
| 2445 ordinis, coniungatur mens quibuscumque aliis rebus, dicetur | |
| 2446 fornicatio spiritualis, secundum illud Ierem. III, <i>tu autem | |
| 2447 fornicata es cum amatoribus multis</i>. Et hoc modo accipiendo | |
| 2448 castitatem, castitas est generalis virtus, quia per quamlibet | |
| 2449 virtutem retrahitur mens humana ne rebus illicitis delectabiliter | |
| 2450 coniungatur. Principaliter tamen ratio huius castitatis consistit | |
| 2451 in caritate et in aliis virtutibus theologicis, quibus mens hominis | |
| 2452 coniungitur Deo.</p> | |
| 2453 <p title="II-II q. 151 a. 2 ad 1"><a name="45021"><span class= | |
| 2454 "ref">[45021] IIª-IIae, q. 151 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2455 ergo dicendum quod ratio illa procedit de castitate metaphorice | |
| 2456 dicta.</p> | |
| 2457 <p title="II-II q. 151 a. 2 ad 2"><a name="45022"><span class= | |
| 2458 "ref">[45022] IIª-IIae, q. 151 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 2459 secundum dicendum quod, sicut supra dictum est, concupiscentia | |
| 2460 delectabilis maxime assimilatur puero, eo quod appetitus | |
| 2461 delectabilis est nobis connaturalis, et praecipue delectabilium | |
| 2462 secundum tactum, quae ordinantur ad conservationem naturae; et inde | |
| 2463 est quod, si nutriatur horum delectabilium concupiscentia per hoc | |
| 2464 quod ei consentiatur, maxime augebitur, sicut puer qui suae | |
| 2465 voluntati relinquitur. Et sic concupiscentia horum delectabilium | |
| 2466 maxime indiget castigari. Et ideo circa huiusmodi concupiscentias | |
| 2467 antonomastice dicitur castitas, sicut et fortitudo est circa ea in | |
| 2468 quibus maxime indigemus animi firmitate.</p> | |
| 2469 <p title="II-II q. 151 a. 2 ad 3"><a name="45023"><span class= | |
| 2470 "ref">[45023] IIª-IIae, q. 151 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2471 dicendum quod obiectio illa procedit de fornicatione spirituali | |
| 2472 metaphorice dicta, quae opponitur spirituali castitati, ut dictum | |
| 2473 est.</p> | |
| 2474 <br /> | |
| 2475 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2476 <p title="II-II q. 151 a. 3 arg. 1"><a name="45024"><span class= | |
| 2477 "ref">[45024] IIª-IIae, q. 151 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2478 tertium sic proceditur. Videtur quod castitas non sit virtus | |
| 2479 distincta ab abstinentia. Quia circa materiam unius generis | |
| 2480 sufficit una virtus. Sed unius generis esse videntur quae pertinent | |
| 2481 ad unum sensum. Cum igitur delectatio ciborum, circa quam est | |
| 2482 abstinentia, et delectatio venereorum, circa quam est castitas, | |
| 2483 pertineant ad tactum, videtur quod castitas non sit alia virtus ab | |
| 2484 abstinentia.</p> | |
| 2485 <p title="II-II q. 151 a. 3 arg. 2"><a name="45025"><span class= | |
| 2486 "ref">[45025] IIª-IIae, q. 151 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 2487 Praeterea, philosophus, in III Ethic., omnia vitia intemperantiae | |
| 2488 assimilat puerilibus peccatis, quae castigatione indigent. Sed | |
| 2489 castitas nominatur a castigatione vitiorum oppositorum. Ergo, cum | |
| 2490 per abstinentiam cohibeantur quaedam vitia intemperantiae, videtur | |
| 2491 quod abstinentia sit castitas.</p> | |
| 2492 <p title="II-II q. 151 a. 3 arg. 3"><a name="45026"><span class= | |
| 2493 "ref">[45026] IIª-IIae, q. 151 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 2494 Praeterea, delectationes aliorum sensuum pertinent ad temperantiam | |
| 2495 inquantum ordinantur ad delectationes tactus, circa quas est | |
| 2496 temperantia. Sed delectationes ciborum, circa quas est abstinentia, | |
| 2497 ordinantur ad delectationes venereorum, circa quas est castitas, | |
| 2498 unde Hieronymus dicit, <i>venter et genitalia sibimetipsis vicina | |
| 2499 sunt, ut ex vicinitate membrorum confederatio intelligatur | |
| 2500 vitiorum</i>. Ergo abstinentia et castitas non sunt virtutes ab | |
| 2501 invicem distinctae.</p> | |
| 2502 <p title="II-II q. 151 a. 3 s. c."><a name="45027"><span class= | |
| 2503 "ref">[45027] IIª-IIae, q. 151 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 2504 contra est quod apostolus, II ad Cor. VI, connumerat castitatem | |
| 2505 ieiuniis, quae ad abstinentiam pertinent.</p> | |
| 2506 <p title="II-II q. 151 a. 3 co."><a name="45028"><span class= | |
| 2507 "ref">[45028] IIª-IIae, q. 151 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2508 dicendum quod, sicut dictum est, temperantia proprie est circa | |
| 2509 concupiscentias delectationum tactus. Et ideo oportet ut ubi sunt | |
| 2510 diversae rationes delectationis, ibi sint diversae virtutes sub | |
| 2511 temperantia comprehensae. Delectationes autem proportionantur | |
| 2512 operationibus, quarum sunt perfectiones, ut dicitur X Ethic. | |
| 2513 Manifestum est autem quod alterius generis sunt operationes | |
| 2514 pertinentes ad usum ciborum, quibus natura individui conservatur; | |
| 2515 et operationes pertinentes ad usum venereorum, quibus conservatur | |
| 2516 natura speciei. Et ideo castitas, quae est circa delectationes | |
| 2517 venereorum, est virtus distincta ab abstinentia, quae est circa | |
| 2518 delectationes ciborum.</p> | |
| 2519 <p title="II-II q. 151 a. 3 ad 1"><a name="45029"><span class= | |
| 2520 "ref">[45029] IIª-IIae, q. 151 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2521 ergo dicendum quod temperantia non consistit principaliter circa | |
| 2522 delectationes tactus quantum ad iudicium sensus de tangibilibus, | |
| 2523 quod est eiusdem rationis in omnibus, sed quantum ad ipsum usum | |
| 2524 tangibilium, ut dicitur in III Ethic. Est autem alia ratio utendi | |
| 2525 cibis et potibus, et venereis. Et ideo oportet esse diversas | |
| 2526 virtutes, licet sint unius sensus.</p> | |
| 2527 <p title="II-II q. 151 a. 3 ad 2"><a name="45030"><span class= | |
| 2528 "ref">[45030] IIª-IIae, q. 151 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 2529 secundum dicendum quod delectationes venereae sunt vehementiores et | |
| 2530 magis opprimentes rationem quam delectationes ciborum. Et propter | |
| 2531 hoc magis indigent castigatione et refrenatione, quia si eis | |
| 2532 consentiatur, magis ex hoc increscit vis concupiscentiae, et | |
| 2533 deiicitur virtus mentis. Unde dicit Augustinus, in I Soliloq., | |
| 2534 <i>nihil esse sentio quod magis ex arce deiiciat animum virilem | |
| 2535 quam blandimenta feminae, corporumque ille contactus sine quo uxor | |
| 2536 haberi non potest</i>.</p> | |
| 2537 <p title="II-II q. 151 a. 3 ad 3"><a name="45031"><span class= | |
| 2538 "ref">[45031] IIª-IIae, q. 151 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2539 dicendum quod delectationes aliorum sensuum non pertinent ad | |
| 2540 naturam hominis conservandam, nisi prout ordinantur ad delectabilia | |
| 2541 tactus. Et ideo circa huiusmodi delectationes non est aliqua alia | |
| 2542 virtus sub temperantia comprehensa. Sed delectationes ciborum, | |
| 2543 quamvis aliqualiter ordinentur ad delectationes venereorum, tamen | |
| 2544 etiam per se ordinantur ad vitam hominis conservandam. Et ideo | |
| 2545 etiam per se habent specialem virtutem, quamvis illa virtus, quae | |
| 2546 abstinentia dicitur, ordinet actum suum ad finem castitatis.</p> | |
| 2547 <br /> | |
| 2548 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2549 <p title="II-II q. 151 a. 4 arg. 1"><a name="45032"><span class= | |
| 2550 "ref">[45032] IIª-IIae, q. 151 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2551 quartum sic proceditur. Videtur quod pudicitia non pertineat | |
| 2552 specialiter ad castitatem. Dicit enim Augustinus, in I de Civ. Dei, | |
| 2553 quod <i>pudicitia est quaedam virtus animae</i>. Non ergo est | |
| 2554 aliquid ad castitatem pertinens, sed est per seipsam virtus a | |
| 2555 castitate distincta.</p> | |
| 2556 <p title="II-II q. 151 a. 4 arg. 2"><a name="45033"><span class= | |
| 2557 "ref">[45033] IIª-IIae, q. 151 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 2558 Praeterea, pudicitia a pudore dicitur, qui videtur idem esse | |
| 2559 verecundiae. Sed verecundia, secundum Damascenum, est de turpi | |
| 2560 actu, quod convenit omni actui vitioso. Ergo pudicitia non magis | |
| 2561 pertinet ad castitatem quam ad alias virtutes.</p> | |
| 2562 <p title="II-II q. 151 a. 4 arg. 3"><a name="45034"><span class= | |
| 2563 "ref">[45034] IIª-IIae, q. 151 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 2564 Praeterea, philosophus dicit, in III Ethic., quod omnis | |
| 2565 intemperantia generaliter est maxime exprobrabilis. Sed ad | |
| 2566 pudicitiam pertinere videtur fugere ea quae exprobrabilia sunt. | |
| 2567 Ergo pudicitia pertinet ad omnes partes temperantiae, non autem | |
| 2568 specialiter ad castitatem.</p> | |
| 2569 <p title="II-II q. 151 a. 4 s. c."><a name="45035"><span class= | |
| 2570 "ref">[45035] IIª-IIae, q. 151 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 2571 contra est quod Augustinus dicit, in libro de perseverantia, | |
| 2572 <i>praedicanda est pudicitia, ut ab eo qui habet aures audiendi, | |
| 2573 nihil genitalibus membris illicitum perpetretur</i>. Sed usus | |
| 2574 genitalium membrorum proprie pertinet ad castitatem. Ergo pudicitia | |
| 2575 proprie ad castitatem pertinet.</p> | |
| 2576 <p title="II-II q. 151 a. 4 co."><a name="45036"><span class= | |
| 2577 "ref">[45036] IIª-IIae, q. 151 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2578 dicendum quod, sicut dictum est, nomen pudicitiae a pudore sumitur, | |
| 2579 in quo verecundia significatur. Et ideo oportet quod pudicitia | |
| 2580 proprie sit circa illa de quibus homines magis verecundantur. | |
| 2581 Maxime autem verecundantur homines de actibus venereis, ut | |
| 2582 Augustinus dicit, in XIV de Civ. Dei, in tantum quod etiam | |
| 2583 concubitus coniugalis, qui honestate nuptiarum decoratur, | |
| 2584 verecundia non careat. Et hoc ideo quia motus genitalium membrorum | |
| 2585 non subditur imperio rationis, sicut motus aliorum exteriorum | |
| 2586 membrorum. Verecundatur autem homo non solum de illa mixtione | |
| 2587 venerea, sed etiam de quibuscumque signis eius, ut philosophus | |
| 2588 dicit, in II Rhet. Et ideo pudicitia attenditur proprie circa | |
| 2589 venerea, et praecipue circa signa venereorum, sicut sunt aspectus | |
| 2590 impudici, oscula et tactus. Et quia haec magis solent deprehendi, | |
| 2591 ideo pudicitia magis respicit huiusmodi exteriora signa, castitas | |
| 2592 autem magis ipsam veneream commixtionem. Et ideo pudicitia ad | |
| 2593 castitatem ordinatur, non quasi virtus ab ipsa distincta, sed sicut | |
| 2594 exprimens castitatis circumstantiam quandam. Interdum tamen unum | |
| 2595 pro alio ponitur.</p> | |
| 2596 <p title="II-II q. 151 a. 4 ad 1"><a name="45037"><span class= | |
| 2597 "ref">[45037] IIª-IIae, q. 151 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2598 ergo dicendum quod Augustinus ibi accipit pudicitiam pro | |
| 2599 castitate.</p> | |
| 2600 <p title="II-II q. 151 a. 4 ad 2"><a name="45038"><span class= | |
| 2601 "ref">[45038] IIª-IIae, q. 151 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 2602 secundum dicendum quod, quamvis omnia vitia habeant turpitudinem | |
| 2603 quandam, specialiter tamen vitia intemperantiae, ut ex supra dictis | |
| 2604 patet.</p> | |
| 2605 <p title="II-II q. 151 a. 4 ad 3"><a name="45039"><span class= | |
| 2606 "ref">[45039] IIª-IIae, q. 151 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2607 dicendum quod inter vitia intemperantiae praecipue sunt | |
| 2608 exprobrabilia peccata venerea. Tum propter inobedientiam genitalium | |
| 2609 membrorum. Tum propter hoc quod ratio ab huiusmodi maxime | |
| 2610 absorbetur.</p> | |
| 2611 <br /> | |
| 2612 <div class="D">Quaestio 152</div> | |
| 2613 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2614 <p title="II-II q. 152 pr."><a name="45040"><span class= | |
| 2615 "ref">[45040] IIª-IIae, q. 152 pr.</span></a> Deinde | |
| 2616 considerandum est de virginitate. Et circa hoc quaeruntur quinque. | |
| 2617 Primo, in quo consistit virginitas. Secundo, utrum sit licita. | |
| 2618 Tertio, utrum sit virtus. Quarto, de excellentia eius respectu | |
| 2619 matrimonii. Quinto, de excellentia eius respectu aliarum | |
| 2620 virtutum.</p> | |
| 2621 <br /> | |
| 2622 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2623 <p title="II-II q. 152 a. 1 arg. 1"><a name="45041"><span class= | |
| 2624 "ref">[45041] IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2625 primum sic proceditur. Videtur quod virginitas non consistat in | |
| 2626 integritate carnis. Dicit enim Augustinus, in libro de Nupt. et | |
| 2627 Concup., quod <i>virginitas est in carne corruptibili | |
| 2628 incorruptionis perpetua meditatio</i>. Sed meditatio non pertinet | |
| 2629 ad carnem. Ergo virginitas non consistit in carne.</p> | |
| 2630 <p title="II-II q. 152 a. 1 arg. 2"><a name="45042"><span class= | |
| 2631 "ref">[45042] IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 2632 Praeterea, virginitas pudicitiam quandam importat. Sed Augustinus | |
| 2633 dicit, in I de Civ. Dei, quod pudicitia consistit in anima. Ergo | |
| 2634 virginitas non consistit in carnis incorruptione.</p> | |
| 2635 <p title="II-II q. 152 a. 1 arg. 3"><a name="45043"><span class= | |
| 2636 "ref">[45043] IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 2637 Praeterea, carnis integritas videtur consistere in signaculo | |
| 2638 virginalis pudoris. Sed quandoque absque virginitatis praeiudicio | |
| 2639 frangitur illud signaculum. Dicit enim Augustinus, in I de Civ. | |
| 2640 Dei, quod <i>membra illa possunt diversis casibus vulnerata vim | |
| 2641 perpeti; et medici aliquando, saluti opitulantes, haec ibi faciunt | |
| 2642 quae horret aspectus; obstetrix etiam virginis cuiusdam | |
| 2643 integritatem manu velut explorans, dum inspicit, perdidit</i>. Et | |
| 2644 subdit, <i>non opinor quemquam tam stulte sapere ut huic periisse | |
| 2645 aliquid existimet etiam de ipsius corporis sanctitate, quamvis | |
| 2646 membri illius integritate iam perdita</i>. Ergo virginitas non | |
| 2647 consistit in carnis incorruptione.</p> | |
| 2648 <p title="II-II q. 152 a. 1 arg. 4"><a name="45044"><span class= | |
| 2649 "ref">[45044] IIª-IIae, q. 152 a. 1 arg. 4</span></a> | |
| 2650 Praeterea, corruptio carnis maxime in seminis resolutione | |
| 2651 consistit, quae potest fieri sine concubitu, vel in dormiendo vel | |
| 2652 in vigilando. Sed sine concubitu non videtur perdi virginitas, | |
| 2653 dicit enim Augustinus, in libro de Virginit., quod <i>virginalis | |
| 2654 integritas, et per piam continentiam ab omni concubitu immunitas, | |
| 2655 angelica portio est</i>. Ergo virginitas non consistit in carnis | |
| 2656 incorruptione.</p> | |
| 2657 <p title="II-II q. 152 a. 1 s. c."><a name="45045"><span class= | |
| 2658 "ref">[45045] IIª-IIae, q. 152 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 2659 contra est quod Augustinus, in eodem libro, dicit quod | |
| 2660 <i>virginitas est continentia qua integritas carnis ipsi creatori | |
| 2661 animae et carnis vovetur, consecratur, servatur</i>.</p> | |
| 2662 <p title="II-II q. 152 a. 1 co."><a name="45046"><span class= | |
| 2663 "ref">[45046] IIª-IIae, q. 152 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2664 dicendum quod nomen virginitatis a virore sumptum videtur. Et sicut | |
| 2665 illud dicitur virens in suo virore persistere quod non est ex | |
| 2666 superabundantia caloris adustionem expertum, ita etiam virginitas | |
| 2667 hoc importat, quod persona cui inest immunis sit a concupiscentiae | |
| 2668 adustione, quae esse videtur in consummatione maximae delectationis | |
| 2669 corporalis, qualis est venereorum delectatio. Unde Ambrosius dicit, | |
| 2670 in libro de virginitate, quod <i>castitas virginalis est expers | |
| 2671 contagionis integritas</i>. In delectatione autem venereorum tria | |
| 2672 est considerare. Unum quidem quod est ex parte corporis, scilicet | |
| 2673 violatio signaculi virginalis. Aliud autem est in quo coniungitur | |
| 2674 id quod est animae cum eo quod est corporis, scilicet ipsa | |
| 2675 resolutio seminis delectationem sensibilem causans. Tertium autem | |
| 2676 est solum ex parte animae, scilicet propositum perveniendi ad talem | |
| 2677 delectationem. In quibus tribus, id quod primo positum est, per | |
| 2678 accidens se habet ad moralem actum, qui non consideratur per se | |
| 2679 nisi secundum ea quae sunt animae. Secundum vero materialiter se | |
| 2680 habet ad actum moralem, nam sensibiles passiones sunt materia | |
| 2681 moralium actuum. Tertium vero se habet formaliter et completive, | |
| 2682 quia ratio moralium in eo quod est rationis completur. Quia igitur | |
| 2683 virginitas dicitur per remotionem praedictae corruptionis, | |
| 2684 consequens est quod integritas membri corporalis per accidens se | |
| 2685 habeat ad virginitatem. Ipsa autem immunitas a delectatione quae | |
| 2686 consistit in seminis resolutione, se habet materialiter. Ipsum | |
| 2687 autem propositum perpetuo abstinendi a tali delectatione se habet | |
| 2688 formaliter et completive in virginitate.</p> | |
| 2689 <p title="II-II q. 152 a. 1 ad 1"><a name="45047"><span class= | |
| 2690 "ref">[45047] IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2691 ergo dicendum quod illa definitio Augustini tangit quidem in recto | |
| 2692 id quod est formale in virginitate, nam per meditationem | |
| 2693 intelligitur propositum rationis. Quod autem additur, perpetua, non | |
| 2694 sic intelligitur quod oporteat virginem semper actu talem | |
| 2695 meditationem habere, sed quia hoc debet in proposito gerere, ut | |
| 2696 perpetuo in hoc perseveret. Id vero quod est materiale, tangitur in | |
| 2697 obliquo, cum dicitur, incorruptionis in carne corruptibili. Quod | |
| 2698 additur ad ostendendam virginitatis difficultatem, nam si caro | |
| 2699 corrumpi non posset, non esset difficile perpetuam incorruptionis | |
| 2700 meditationem habere.</p> | |
| 2701 <p title="II-II q. 152 a. 1 ad 2"><a name="45048"><span class= | |
| 2702 "ref">[45048] IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 2703 secundum dicendum quod pudicitia est quidem essentialiter in anima, | |
| 2704 materialiter autem in carne, et similiter virginitas. Unde | |
| 2705 Augustinus dicit, in libro de Virginit., quod licet virginitas in | |
| 2706 carne servetur, ac per hoc corporalis sit, <i>tamen spiritualis est | |
| 2707 quam vovet et servat continentia pietatis</i>.</p> | |
| 2708 <p title="II-II q. 152 a. 1 ad 3"><a name="45049"><span class= | |
| 2709 "ref">[45049] IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2710 dicendum quod, sicut dictum est, integritas corporalis membri per | |
| 2711 accidens se habet ad virginitatem, inquantum scilicet per hoc quod | |
| 2712 ex proposito voluntatis abstinet quis a delectatione venerea, | |
| 2713 remanet integritas in membro corporeo. Unde si contingat quod per | |
| 2714 alium modum aliquo casu membri integritas corrumpatur, non magis | |
| 2715 praeiudicat virginitati quam si corrumpatur manus aut pes.</p> | |
| 2716 <p title="II-II q. 152 a. 1 ad 4"><a name="45050"><span class= | |
| 2717 "ref">[45050] IIª-IIae, q. 152 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2718 dicendum quod delectatio quae est ex seminis resolutione dupliciter | |
| 2719 potest contingere. Uno modo, ut procedat ex mentis proposito. Et | |
| 2720 sic tollit virginitatem, sive fiat per concubitum sive absque | |
| 2721 concubitu. Facit autem mentionem Augustinus de concubitu, quia | |
| 2722 huiusmodi resolutio communiter et naturaliter ex concubitu | |
| 2723 causatur. Alio modo potest provenire praeter propositum mentis, vel | |
| 2724 in dormiendo; vel per violentiam illatam, cui mens non consentit, | |
| 2725 quamvis caro delectationem experiatur; vel etiam ex infirmitate | |
| 2726 naturae, ut patet in his qui fluxum seminis patiuntur. Et sic non | |
| 2727 perditur virginitas, quia talis pollutio non accidit per | |
| 2728 impudicitiam, quam virginitas excludit.</p> | |
| 2729 <br /> | |
| 2730 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2731 <p title="II-II q. 152 a. 2 arg. 1"><a name="45051"><span class= | |
| 2732 "ref">[45051] IIª-IIae, q. 152 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2733 secundum sic proceditur. Videtur quod virginitas sit illicita. Omne | |
| 2734 enim quod contrariatur praecepto legis naturae est illicitum sed | |
| 2735 sicut praeceptum legis naturae ad conservationem individui est quod | |
| 2736 tangitur Gen. II, <i>de omni ligno quod est in Paradiso, | |
| 2737 comede</i>; ita etiam praeceptum legis naturae est ad | |
| 2738 conservationem speciei, quod ponitur Gen. I, <i>crescite et | |
| 2739 multiplicamini, et replete terram</i>. Ergo, sicut peccaret qui | |
| 2740 abstineret ab omni cibo, utpote faciens contra bonum individui; ita | |
| 2741 etiam peccat qui omnino abstinet ab actu generationis, utpote | |
| 2742 faciens contra bonum speciei.</p> | |
| 2743 <p title="II-II q. 152 a. 2 arg. 2"><a name="45052"><span class= | |
| 2744 "ref">[45052] IIª-IIae, q. 152 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 2745 Praeterea, omne id quod recedit a medio virtutis videtur esse | |
| 2746 vitiosum. Sed virginitas recedit a medio virtutis ab omnibus | |
| 2747 delectationibus venereis abstinens, dicit enim philosophus, in II | |
| 2748 Ethic., quod <i>qui omni voluptate potitur, neque ab una recedit, | |
| 2749 intemperatus est; qui autem omnes fugit, agrestis est et | |
| 2750 insensibilis</i>. Ergo virginitas est aliquid vitiosum.</p> | |
| 2751 <p title="II-II q. 152 a. 2 arg. 3"><a name="45053"><span class= | |
| 2752 "ref">[45053] IIª-IIae, q. 152 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 2753 Praeterea, poena non debetur nisi vitio. Sed apud antiquos | |
| 2754 puniebantur secundum leges illi qui semper caelibem vitam ducebant, | |
| 2755 ut maximus Valerius dicit. Unde et Plato, secundum Augustinum, in | |
| 2756 libro de vera Relig., sacrificasse dicitur <i>ut perpetua eius | |
| 2757 continentia tanquam peccatum aboleretur</i>. Ergo virginitas est | |
| 2758 peccatum.</p> | |
| 2759 <p title="II-II q. 152 a. 2 s. c."><a name="45054"><span class= | |
| 2760 "ref">[45054] IIª-IIae, q. 152 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 2761 contra, nullum peccatum recte cadit sub consilio. Sed virginitas | |
| 2762 recte cadit sub consilio, dicitur enim I ad Cor. VII, <i>de | |
| 2763 virginibus autem praeceptum domini non habeo, consilium autem | |
| 2764 do</i>. Ergo virginitas non est aliquid illicitum.</p> | |
| 2765 <p title="II-II q. 152 a. 2 co."><a name="45055"><span class= | |
| 2766 "ref">[45055] IIª-IIae, q. 152 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2767 dicendum quod in humanis actibus illud est vitiosum quod est | |
| 2768 praeter rationem rectam. Habet autem hoc ratio recta, ut his quae | |
| 2769 sunt ad finem utatur aliquis secundum eam mensuram qua congruit | |
| 2770 fini. Est autem triplex hominis bonum, ut dicitur in I Ethic., unum | |
| 2771 quidem quod consistit in exterioribus rebus, puta divitiis; aliud | |
| 2772 autem quod consistit in bonis corporis; tertium autem quod | |
| 2773 consistit in bonis animae, inter quae et bona contemplativae vitae | |
| 2774 sunt potiora bonis vitae activae, ut philosophus probat, in X | |
| 2775 Ethic., et dominus dicit, Lucae X, <i>Maria optimam partem | |
| 2776 elegit</i>. Quorum bonorum exteriora quidem ordinantur ad ea quae | |
| 2777 sunt corporis; ea vero quae sunt corporis, ad ea quae sunt animae; | |
| 2778 et ulterius ea quae sunt vitae activae, ad ea quae sunt vitae | |
| 2779 contemplativae. Pertinet igitur ad rectitudinem rationis ut aliquis | |
| 2780 utatur exterioribus bonis secundum eam mensuram qua competit | |
| 2781 corpori, et similiter de aliis. Unde si quis abstineat ab aliquibus | |
| 2782 possidendis, quae alias esset bonum possidere, ut consulat saluti | |
| 2783 corporali, vel etiam contemplationi veritatis, non esset hoc | |
| 2784 vitiosum, sed secundum rationem rectam. Et similiter si quis | |
| 2785 abstineat a delectationibus corporalibus ut liberius vacet | |
| 2786 contemplationi veritatis, pertinet hoc ad rectitudinem rationis. Ad | |
| 2787 hoc autem pia virginitas ab omni delectatione venerea abstinet, ut | |
| 2788 liberius divinae contemplationi vacet, dicit enim apostolus, I ad | |
| 2789 Cor. VII, <i>mulier innupta et virgo cogitat quae domini sunt, ut | |
| 2790 sit sancta et corpore et spiritu, quae autem nupta est, cogitat | |
| 2791 quae sunt mundi, quomodo placeat viro</i>. Unde relinquitur quod | |
| 2792 virginitas non est aliquid vitiosum, sed potius laudabile.</p> | |
| 2793 <p title="II-II q. 152 a. 2 ad 1"><a name="45056"><span class= | |
| 2794 "ref">[45056] IIª-IIae, q. 152 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2795 ergo dicendum quod praeceptum habet rationem debiti, ut supra | |
| 2796 dictum est. Dupliciter autem est aliquid debitum. Uno modo ut | |
| 2797 impleatur ab uno, et hoc debitum sine peccato praeteriri non | |
| 2798 potest. Aliud autem est debitum implendum a multitudine. Et ad tale | |
| 2799 debitum implendum non tenetur quilibet de multitudine, multa enim | |
| 2800 sunt multitudini necessaria ad quae implenda unus non sufficit, sed | |
| 2801 implentur a multitudine dum unus hoc, alius illud facit. Praeceptum | |
| 2802 igitur legis naturae homini datum de comestione, necesse est quod | |
| 2803 ab unoquoque impleatur, aliter enim individuum conservari non | |
| 2804 posset. Sed praeceptum datum de generatione respicit totam | |
| 2805 multitudinem hominum, cui necessarium est non solum quod | |
| 2806 multiplicetur corporaliter, sed etiam quod spiritualiter proficiat. | |
| 2807 Et ideo sufficienter providetur humanae multitudini si quidam | |
| 2808 carnali generationi operam dent, quidam vero, ab hac abstinentes, | |
| 2809 contemplationi divinorum vacent, ad totius humani generis | |
| 2810 pulchritudinem et salutem. Sicut etiam in exercitu quidam castra | |
| 2811 custodiunt, quidam signa deferunt, quidam gladiis decertant, quae | |
| 2812 tamen omnia debita sunt multitudini, sed per unum impleri non | |
| 2813 possunt.</p> | |
| 2814 <p title="II-II q. 152 a. 2 ad 2"><a name="45057"><span class= | |
| 2815 "ref">[45057] IIª-IIae, q. 152 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 2816 secundum dicendum quod ille qui abstinet ab omnibus delectationibus | |
| 2817 praeter rationem rectam, quasi delectationes secundum se abhorrens, | |
| 2818 est insensibilis, sicut agricola. Virgo autem non abstinet ab omni | |
| 2819 delectatione, sed solum a delectatione venerea, et ab hac abstinet | |
| 2820 secundum rationem rectam, ut dictum est. Medium autem virtutis non | |
| 2821 secundum quantitatem, sed secundum rationem rectam determinatur, ut | |
| 2822 dicitur in II Ethic. Unde de magnanimo dicitur, in IV Ethic., quod | |
| 2823 <i>est magnitudine extremus, eo autem quod ut oportet, | |
| 2824 medius</i>.</p> | |
| 2825 <p title="II-II q. 152 a. 2 ad 3"><a name="45058"><span class= | |
| 2826 "ref">[45058] IIª-IIae, q. 152 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2827 dicendum quod leges feruntur secundum ea quae ut in pluribus | |
| 2828 accidunt. Hoc autem rarum erat apud antiquos, ut aliquis amore | |
| 2829 veritatis contemplandae ab omni delectatione venerea abstineret, | |
| 2830 quod solus Plato legitur fecisse. Unde non sacrificavit quasi hoc | |
| 2831 peccatum reputaret, sed perversae opinioni civium cedens, ut ibidem | |
| 2832 Augustinus dicit.</p> | |
| 2833 <br /> | |
| 2834 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2835 <p title="II-II q. 152 a. 3 arg. 1"><a name="45059"><span class= | |
| 2836 "ref">[45059] IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2837 tertium sic proceditur. Videtur quod virginitas non sit virtus. | |
| 2838 Nulla enim virtus inest nobis a natura, ut philosophus dicit, in II | |
| 2839 Ethic. Sed virginitas inest a natura, quilibet enim mox natus virgo | |
| 2840 est. Ergo virginitas non est virtus.</p> | |
| 2841 <p title="II-II q. 152 a. 3 arg. 2"><a name="45060"><span class= | |
| 2842 "ref">[45060] IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 2843 Praeterea, quicumque habet unam virtutem, habet omnes, ut supra | |
| 2844 habitum est. Sed aliqui habent alias virtutes qui non habent | |
| 2845 virginitatem, alioquin, cum sine virtute nullus ad regnum caelorum | |
| 2846 perveniat, nullus sine virginitate ad ipsum posset pervenire; quod | |
| 2847 esset matrimonium damnare. Ergo virginitas non est virtus.</p> | |
| 2848 <p title="II-II q. 152 a. 3 arg. 3"><a name="45061"><span class= | |
| 2849 "ref">[45061] IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 2850 Praeterea, omnis virtus restituitur per poenitentiam. Sed | |
| 2851 virginitas non reparatur per poenitentiam, unde Hieronymus dicit, | |
| 2852 <i>cum cetera Deus possit, non potest virginem post ruinam | |
| 2853 reparare</i>. Ergo videtur quod virginitas non sit virtus.</p> | |
| 2854 <p title="II-II q. 152 a. 3 arg. 4"><a name="45062"><span class= | |
| 2855 "ref">[45062] IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 4</span></a> | |
| 2856 Praeterea, nulla virtus perditur sine peccato. Sed virginitas | |
| 2857 perditur sine peccato, scilicet per matrimonium. Ergo virginitas | |
| 2858 non est virtus.</p> | |
| 2859 <p title="II-II q. 152 a. 3 arg. 5"><a name="45063"><span class= | |
| 2860 "ref">[45063] IIª-IIae, q. 152 a. 3 arg. 5</span></a> | |
| 2861 Praeterea, virginitas condividitur viduitati et pudicitiae | |
| 2862 coniugali. Sed neutrum illorum ponitur virtus. Ergo virginitas non | |
| 2863 est virtus.</p> | |
| 2864 <p title="II-II q. 152 a. 3 s. c."><a name="45064"><span class= | |
| 2865 "ref">[45064] IIª-IIae, q. 152 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 2866 contra est quod Ambrosius dicit, in libro de Virginit., <i>invitat | |
| 2867 virginitatis amor ut aliquid de virginitate dicamus, ne veluti | |
| 2868 transitu quodam perstricta videatur quae principalis est | |
| 2869 virtus</i>.</p> | |
| 2870 <p title="II-II q. 152 a. 3 co."><a name="45065"><span class= | |
| 2871 "ref">[45065] IIª-IIae, q. 152 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2872 dicendum quod, sicut supra dictum est, in virginitate est sicut | |
| 2873 formale et completivum propositum perpetuo abstinendi a | |
| 2874 delectatione venerea, quod quidem propositum laudabile redditur ex | |
| 2875 fine, inquantum scilicet hoc fit ad vacandum rebus divinis. | |
| 2876 Materiale autem in virginitate est integritas carnis absque omni | |
| 2877 experimento venereae delectationis. Manifestum est autem quod ubi | |
| 2878 est specialis materia habens specialem excellentiam, ibi invenitur | |
| 2879 specialis ratio virtutis, sicut patet in magnificentia, quae est | |
| 2880 circa magnos sumptus, et ex hoc est specialis virtus a liberalitate | |
| 2881 distincta, quae communiter se habet circa omnem pecuniarum usum. | |
| 2882 Hoc autem quod est conservare se immunem ab experimento venereae | |
| 2883 voluptatis, habet quandam excellentiam laudis supra hoc quod est | |
| 2884 conservare se immunem ab inordinatione venereae voluptatis. Et ideo | |
| 2885 virginitas est quaedam specialis virtus, habens se ad castitatem | |
| 2886 sicut magnificentia ad liberalitatem.</p> | |
| 2887 <p title="II-II q. 152 a. 3 ad 1"><a name="45066"><span class= | |
| 2888 "ref">[45066] IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2889 ergo dicendum quod homines ex sua nativitate habent id quod est | |
| 2890 materiale in virginitate, scilicet integritatem carnis immunem ab | |
| 2891 experimento venereorum. Non tamen habent id quod est formale in | |
| 2892 virginitate, ut scilicet habeant propositum servandi huiusmodi | |
| 2893 integritatem propter Deum. Et ex hoc habet rationem virtutis. Unde | |
| 2894 Augustinus dicit, in libro de Virginit., <i>nec nos in virginibus | |
| 2895 praedicamus quod virgines sunt, sed quod Deo dicatae pia | |
| 2896 continentia virgines</i>.</p> | |
| 2897 <p title="II-II q. 152 a. 3 ad 2"><a name="45067"><span class= | |
| 2898 "ref">[45067] IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 2899 secundum dicendum quod connexio virtutum accipitur secundum id quod | |
| 2900 est formale in virtutibus, idest secundum caritatem vel secundum | |
| 2901 prudentiam, ut supra habitum est, non autem secundum id quod est | |
| 2902 materiale in virtutibus. Nihil enim prohibet alicui virtuoso | |
| 2903 suppetere materiam unius virtutis, non autem materiam alterius, | |
| 2904 sicut pauper habet materiam temperantiae, non autem materiam | |
| 2905 magnificentiae. Et hoc modo alicui habenti alias virtutes deest | |
| 2906 materia virginitatis, idest praedicta integritas carnis. Tamen | |
| 2907 potest id quod est formale in virginitate habere, ut scilicet in | |
| 2908 praeparatione mentis praedictae integritatis conservandae | |
| 2909 propositum, si hoc sibi competeret. Sicut pauper potest in | |
| 2910 praeparatione animi habere propositum magnificos sumptus faciendi, | |
| 2911 si sibi competeret, et similiter ille qui est in prosperitate habet | |
| 2912 in praeparatione animi propositum adversa aequanimiter tolerandi. | |
| 2913 Et sine hac praeparatione animi non potest esse aliquis | |
| 2914 virtuosus.</p> | |
| 2915 <p title="II-II q. 152 a. 3 ad 3"><a name="45068"><span class= | |
| 2916 "ref">[45068] IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2917 dicendum quod virtus per poenitentiam reparari potest quantum ad id | |
| 2918 quod est formale in virtute, non autem quantum ad id quod est | |
| 2919 materiale in ipsa. Non enim si quis magnificus consumpsit suas | |
| 2920 divitias, per poenitentiam peccati restituuntur ei divitiae. Et | |
| 2921 similiter ille qui peccando virginitatem amisit, per poenitentiam | |
| 2922 non recuperat virginitatis materiam, sed recuperat virginitatis | |
| 2923 propositum. Circa materiam autem virginitatis est aliquid quod | |
| 2924 miraculose reparari poterit divinitus, scilicet integritas membri, | |
| 2925 quam diximus accidentaliter se ad virginitatem habere. Aliud autem | |
| 2926 est quod nec miraculo reparari potest, ut scilicet qui expertus est | |
| 2927 voluptatem veneream, fiat non expertus, non enim Deus potest facere | |
| 2928 ut ea quae facta sunt non sint facta, ut in primo habitum est.</p> | |
| 2929 <p title="II-II q. 152 a. 3 ad 4"><a name="45069"><span class= | |
| 2930 "ref">[45069] IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2931 dicendum quod virginitas, secundum quod est virtus, importat | |
| 2932 propositum voto firmatum integritatis perpetuo servandae dicit enim | |
| 2933 Augustinus, in libro de Virginit., quod per virginitatem integritas | |
| 2934 carnis <i>ipsi creatori animae et carnis vovetur, consecratur, | |
| 2935 servatur</i>. Unde virginitas, secundum quod est virtus, nunquam | |
| 2936 amittitur nisi per peccatum.</p> | |
| 2937 <p title="II-II q. 152 a. 3 ad 5"><a name="45070"><span class= | |
| 2938 "ref">[45070] IIª-IIae, q. 152 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2939 dicendum quod castitas coniugalis ex hoc solo laudem habet quod | |
| 2940 abstinet ab illicitis voluptatibus, unde non habet aliquam | |
| 2941 excellentiam supra communem castitatem. Viduitas autem addit quidem | |
| 2942 aliquid supra communem castitatem, non tamen pervenit ad id quod | |
| 2943 est perfectum in materia ista, scilicet ad omnimodam immunitatem | |
| 2944 venereae voluptatis, sed sola virginitas. Et ideo sola virginitas | |
| 2945 ponitur virtus specialis, sicut supra castitatem sicut | |
| 2946 magnificentia supra liberalitatem.</p> | |
| 2947 <br /> | |
| 2948 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2949 <p title="II-II q. 152 a. 4 arg. 1"><a name="45071"><span class= | |
| 2950 "ref">[45071] IIª-IIae, q. 152 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2951 quartum sic proceditur. Videtur quod virginitas non sit | |
| 2952 excellentior matrimonio. Dicit enim Augustinus, in libro de bono | |
| 2953 coniugali, <i>non impar meritum continentiae est in Ioanne, qui | |
| 2954 nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios | |
| 2955 generavit</i>. Sed maioris virtutis maius est meritum. Ergo | |
| 2956 virginitas non est potior virtus quam castitas coniugalis.</p> | |
| 2957 <p title="II-II q. 152 a. 4 arg. 2"><a name="45072"><span class= | |
| 2958 "ref">[45072] IIª-IIae, q. 152 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 2959 Praeterea, ex virtute dependet laus virtuosi. Si ergo virginitas | |
| 2960 praeferretur continentiae coniugali, videtur esse consequens quod | |
| 2961 quaelibet virgo esset laudabilior qualibet coniugata. Hoc autem est | |
| 2962 falsum. Ergo virginitas non praefertur coniugio.</p> | |
| 2963 <p title="II-II q. 152 a. 4 arg. 3"><a name="45073"><span class= | |
| 2964 "ref">[45073] IIª-IIae, q. 152 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 2965 Praeterea, bonum commune potius est bono privato, ut patet per | |
| 2966 philosophum, in I Ethic. Sed coniugium ordinatur ad bonum commune, | |
| 2967 dicit enim Augustinus, in libro de bono coniugali, <i>quod est | |
| 2968 cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad salutem humani | |
| 2969 generis</i>. Virginitas autem ordinatur ad bonum speciale, ut | |
| 2970 scilicet vitent tribulationem carnis, quam sustinent coniugati, | |
| 2971 sicut patet per apostolum, I ad Cor. VII. Ergo virginitas non est | |
| 2972 potior continentia coniugali.</p> | |
| 2973 <p title="II-II q. 152 a. 4 s. c."><a name="45074"><span class= | |
| 2974 "ref">[45074] IIª-IIae, q. 152 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 2975 contra est quod dicit Augustinus, in libro de Virginit., <i>certa | |
| 2976 ratione, et sanctarum Scripturarum auctoritate, nec peccatum esse | |
| 2977 nuptias invenimus, nec eas bono vel virginalis continentiae, vel | |
| 2978 etiam vidualis, aequamus</i>.</p> | |
| 2979 <p title="II-II q. 152 a. 4 co."><a name="45075"><span class= | |
| 2980 "ref">[45075] IIª-IIae, q. 152 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2981 dicendum quod, sicut patet in libro Hieronymi contra Iovin., hic | |
| 2982 error fuit Ioviniani, qui posuit virginitatem non esse matrimonio | |
| 2983 praeferendam. Qui quidem error praecipue destruitur et exemplo | |
| 2984 Christi, qui et matrem virginem elegit, et ipse virginitatem | |
| 2985 servavit; et ex doctrina apostoli, qui, I ad Cor. VII, virginitatem | |
| 2986 consuluit tanquam melius bonum; et etiam ratione. Tum quia bonum | |
| 2987 divinum est potius bono humano. Tum quia bonum animae praefertur | |
| 2988 bono corporis. Tum etiam quia bonum contemplativae vitae praefertur | |
| 2989 bono activae. Virginitas autem ordinatur ad bonum animae secundum | |
| 2990 vitam contemplativam, quod est cogitare ea quae sunt Dei. Coniugium | |
| 2991 autem ordinatur ad bonum corporis, quod est corporalis | |
| 2992 multiplicatio generis humani, et pertinet ad vitam activam, quia | |
| 2993 vir et mulier in matrimonio viventes necesse habent cogitare quae | |
| 2994 sunt mundi, ut patet per apostolum, I ad Cor. VII. Unde | |
| 2995 indubitanter virginitas praeferenda est continentiae coniugali.</p> | |
| 2996 <p title="II-II q. 152 a. 4 ad 1"><a name="45076"><span class= | |
| 2997 "ref">[45076] IIª-IIae, q. 152 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2998 ergo dicendum quod meritum non solum pensatur ex genere actus, sed | |
| 2999 magis ex animo operantis. Habuit autem Abraham animum sic | |
| 3000 dispositum ut paratus esset virginitatem servare si esset tempus | |
| 3001 congruum. Ex quo meritum continentiae coniugalis in ipso aequatur | |
| 3002 merito continentiae virginalis in Ioanne respectu praemii | |
| 3003 substantialis, non autem respectu praemii accidentalis. Unde | |
| 3004 Augustinus dicit, in libro de bono coniugali, quod <i>Ioannis | |
| 3005 caelibatus et Abrahae connubium pro temporum distributione Christo | |
| 3006 militaverunt, sed continentiam Ioannes etiam in opere, Abraham vero | |
| 3007 in solo habitu habebat</i>.</p> | |
| 3008 <p title="II-II q. 152 a. 4 ad 2"><a name="45077"><span class= | |
| 3009 "ref">[45077] IIª-IIae, q. 152 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 3010 secundum dicendum quod, licet virginitas sit melior quam | |
| 3011 continentia coniugalis, potest tamen coniugatus esse melior quam | |
| 3012 virgo, duplici ratione. Primo quidem, ex parte ipsius castitatis, | |
| 3013 si scilicet ille qui est coniugatus, habeat animum magis paratum ad | |
| 3014 virginitatem servandam, si oporteret, quam ille qui est virgo actu. | |
| 3015 Unde Augustinus instruit virginem, in libro de bono coniugali, ut | |
| 3016 dicat, <i>ego non sum melior quam Abraham, sed melior est castitas | |
| 3017 caelibum quam castitas nuptiarum</i>. Et rationem postea subdit, | |
| 3018 dicens, <i>quod enim ego nunc ago, melius illi egissent, si tunc | |
| 3019 agendum esset, quod autem illi egerunt, sic ego non agerem, etiam | |
| 3020 si nunc agendum esset</i>. Secundo, quia forte ille qui non est | |
| 3021 virgo, habet aliquam excellentiorem virtutem. Unde Augustinus | |
| 3022 dicit, in libro de Virginit., <i>unde scit virgo, quamvis sollicita | |
| 3023 quae sunt domini, ne forte, propter aliquam sibi incognitam | |
| 3024 infirmitatem, non sit matura martyrio, illa vero mulier cui se | |
| 3025 praeferre gestiebat, iam possit bibere calicem dominicae | |
| 3026 passionis?</i></p> | |
| 3027 <p title="II-II q. 152 a. 4 ad 3"><a name="45078"><span class= | |
| 3028 "ref">[45078] IIª-IIae, q. 152 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3029 dicendum quod bonum commune potius est bono privato si sit eiusdem | |
| 3030 generis, sed potest esse quod bonum privatum sit melius secundum | |
| 3031 suum genus. Et hoc modo virginitas Deo dicata praefertur | |
| 3032 fecunditati carnali. Unde Augustinus dicit, in libro de Virginit., | |
| 3033 quod <i>fecunditas carnis, etiam illarum quae in hoc tempore nihil | |
| 3034 aliud in coniugio quam prolem requirunt quam mancipent Christo, pro | |
| 3035 amissa virginitate compensari non posse credenda est</i>.</p> | |
| 3036 <br /> | |
| 3037 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3038 <p title="II-II q. 152 a. 5 arg. 1"><a name="45079"><span class= | |
| 3039 "ref">[45079] IIª-IIae, q. 152 a. 5 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3040 quintum sic proceditur. Videtur quod virginitas sit maxima | |
| 3041 virtutum. Dicit enim Cyprianus, in libro de Virginit., <i>nunc | |
| 3042 nobis ad virgines sermo est. Quarum quo sublimior gloria est, maior | |
| 3043 et cura. Flos est ille ecclesiastici germinis, decus atque | |
| 3044 ornamentum gratiae spiritualis, illustrior portio gregis | |
| 3045 Christi</i>.</p> | |
| 3046 <p title="II-II q. 152 a. 5 arg. 2"><a name="45080"><span class= | |
| 3047 "ref">[45080] IIª-IIae, q. 152 a. 5 arg. 2</span></a> | |
| 3048 Praeterea, maius praemium debetur maiori virtuti. Sed virginitati | |
| 3049 debetur maximum praemium, scilicet fructus centesimus, ut patet | |
| 3050 Matth. XIII, in Glossa. Ergo virginitas est maxima virtutum.</p> | |
| 3051 <p title="II-II q. 152 a. 5 arg. 3"><a name="45081"><span class= | |
| 3052 "ref">[45081] IIª-IIae, q. 152 a. 5 arg. 3</span></a> | |
| 3053 Praeterea, tanto aliqua virtus est maior, quanto per eam magis | |
| 3054 aliquis Christo conformatur. Sed maxime aliquis conformatur Christo | |
| 3055 per virginitatem, dicitur enim Apoc. XIV de virginibus, quod | |
| 3056 sequuntur agnum quocumque ierit, et quod <i>cantant canticum novum, | |
| 3057 quod nemo alius poterat dicere</i>. Ergo virginitas est maxima | |
| 3058 virtutum.</p> | |
| 3059 <p title="II-II q. 152 a. 5 s. c."><a name="45082"><span class= | |
| 3060 "ref">[45082] IIª-IIae, q. 152 a. 5 s. c.</span></a> Sed | |
| 3061 contra est quod Augustinus dicit, in libro de Virginit., <i>nemo, | |
| 3062 quantum puto, ausus fuit virginitatem praeferre monasterio</i>. Et | |
| 3063 in eodem libro dicit, <i>praeclarissimum testimonium perhibet | |
| 3064 ecclesiastica auctoritas, in qua fidelibus notum est quo loco | |
| 3065 martyres, et quo defunctae sanctimoniales ad altaris sacramenta | |
| 3066 recitentur</i>. Per quod datur intelligi quod martyrium virginitati | |
| 3067 praefertur, et similiter monasterii status.</p> | |
| 3068 <p title="II-II q. 152 a. 5 co."><a name="45083"><span class= | |
| 3069 "ref">[45083] IIª-IIae, q. 152 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3070 dicendum quod aliquid potest dici excellentissimum dupliciter. Uno | |
| 3071 modo, in aliquo genere. Et sic virginitas est excellentissima, | |
| 3072 scilicet in genere castitatis, transcendit enim et castitatem | |
| 3073 vidualem et coniugalem. Et quia castitati antonomastice attribuitur | |
| 3074 decor, ideo virginitati per consequens attribuitur excellentissima | |
| 3075 pulchritudo. Unde et Ambrosius dicit, in libro de Virginit., | |
| 3076 <i>pulchritudinem quis potest maiorem aestimare decore virginis, | |
| 3077 quae amatur a rege, probatur a iudice, dedicatur domino, | |
| 3078 consecratur Deo?</i> Alio modo potest dici aliquid excellentissimum | |
| 3079 simpliciter. Et sic virginitas non est excellentissima virtutum. | |
| 3080 Semper enim finis excellit id quod est ad finem, et quanto aliquid | |
| 3081 efficacius ordinatur ad finem, tanto melius est. Finis autem ex quo | |
| 3082 virginitas laudabilis redditur, est vacare rebus divinis, ut dictum | |
| 3083 est. Unde ipsae virtutes theologicae, et etiam virtus religionis, | |
| 3084 quarum actus est ipsa occupatio circa res divinas, praeferuntur | |
| 3085 virginitati. Similiter etiam vehementius operantur ad hoc quod | |
| 3086 inhaereant Deo martyres, qui ad hoc postponunt propriam vitam; et | |
| 3087 viventes in monasteriis, qui ad hoc postponunt propriam voluntatem | |
| 3088 et omnia quae possunt habere; quam virgines, quae ad hoc postponunt | |
| 3089 venereas voluptates. Et ideo virginitas non simpliciter est maxima | |
| 3090 virtutum.</p> | |
| 3091 <p title="II-II q. 152 a. 5 ad 1"><a name="45084"><span class= | |
| 3092 "ref">[45084] IIª-IIae, q. 152 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3093 ergo dicendum quod virgines sunt illustrior portio gregis Christi, | |
| 3094 et est earum sublimior gloria, per comparationem ad viduas et | |
| 3095 coniugatas.</p> | |
| 3096 <p title="II-II q. 152 a. 5 ad 2"><a name="45085"><span class= | |
| 3097 "ref">[45085] IIª-IIae, q. 152 a. 5 ad 2</span></a> Ad | |
| 3098 secundum dicendum quod centesimus fructus attribuitur virginitati, | |
| 3099 secundum Hieronymum, propter excellentiam quam habet ad viduitatem, | |
| 3100 cui attribuitur sexagesimus, et ad matrimonium, cui attribuitur | |
| 3101 tricesimus. Sed sicut Augustinus dicit, in libro de quaest. Evang., | |
| 3102 <i>centesimus fructus est martyrum, sexagesimus virginum, et | |
| 3103 tricesimus coniugatorum</i>. Unde ex hoc non sequitur quod | |
| 3104 virginitas sit simpliciter maxima omnium virtutum, sed solum aliis | |
| 3105 gradibus castitatis.</p> | |
| 3106 <p title="II-II q. 152 a. 5 ad 3"><a name="45086"><span class= | |
| 3107 "ref">[45086] IIª-IIae, q. 152 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3108 dicendum quod virgines sequuntur agnum quocumque ierit quia | |
| 3109 imitantur Christum non solum in integritate mentis, sed etiam in | |
| 3110 integritate carnis, ut Augustinus dicit, in libro de Virginit. Et | |
| 3111 ideo in pluribus sequuntur agnum. Non tamen oportet quod magis de | |
| 3112 propinquo, quia aliae virtutes faciunt propinquius inhaerere Deo | |
| 3113 per imitationem mentis. Canticum autem novum quod solae virgines | |
| 3114 cantant, est gaudium quod habent de integritate carnis servata.</p> | |
| 3115 <br /> | |
| 3116 <div class="D">Quaestio 153</div> | |
| 3117 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3118 <p title="II-II q. 153 pr."><a name="45087"><span class= | |
| 3119 "ref">[45087] IIª-IIae, q. 153 pr.</span></a> Deinde | |
| 3120 considerandum est de vitio luxuriae, quod opponitur castitati. Et | |
| 3121 primo, de ipsa in generali; secundo, de speciebus eius. Circa | |
| 3122 primum quaeruntur quinque. Primo, quid sit materia luxuriae. | |
| 3123 Secundo, utrum omnis concubitus sit illicitus. Tertio, utrum | |
| 3124 luxuria sit peccatum mortale. Quarto, utrum luxuria sit vitium | |
| 3125 capitale. Quinto, de filiabus eius.</p> | |
| 3126 <br /> | |
| 3127 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3128 <p title="II-II q. 153 a. 1 arg. 1"><a name="45088"><span class= | |
| 3129 "ref">[45088] IIª-IIae, q. 153 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3130 primum sic proceditur. Videtur quod materia luxuriae non sit solum | |
| 3131 concupiscentiae et delectationes venereae. Dicit enim Augustinus, | |
| 3132 in libro Confess., quod <i>luxuria ad satietatem atque abundantiam | |
| 3133 se cupit vocari</i>. Sed satietas pertinet ad cibos et potus, | |
| 3134 abundantia autem ad divitias. Ergo luxuria non est proprie circa | |
| 3135 concupiscentias et voluptates venereas.</p> | |
| 3136 <p title="II-II q. 153 a. 1 arg. 2"><a name="45089"><span class= | |
| 3137 "ref">[45089] IIª-IIae, q. 153 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 3138 Praeterea, Prov. XX dicitur, <i>luxuriosa res est vinum</i>. Sed | |
| 3139 vinum pertinet ad delectationem cibi et potus. Ergo circa has | |
| 3140 maxime videtur esse luxuria.</p> | |
| 3141 <p title="II-II q. 153 a. 1 arg. 3"><a name="45090"><span class= | |
| 3142 "ref">[45090] IIª-IIae, q. 153 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 3143 Praeterea, luxuria esse dicitur libidinosae voluptatis appetitus. | |
| 3144 Sed libidinosa voluptas non solum est in venereis, sed etiam in | |
| 3145 multis aliis. Ergo luxuria non solum est circa concupiscentias et | |
| 3146 voluptates venereas.</p> | |
| 3147 <p title="II-II q. 153 a. 1 s. c."><a name="45091"><span class= | |
| 3148 "ref">[45091] IIª-IIae, q. 153 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 3149 contra est quod dicitur in libro de vera Relig., dicitur | |
| 3150 luxuriosis, <i>qui seminat in carne, de carne metet | |
| 3151 corruptionem</i>. Sed seminatio carnis fit per voluptates venereas. | |
| 3152 Ergo ad has pertinet luxuria.</p> | |
| 3153 <p title="II-II q. 153 a. 1 co."><a name="45092"><span class= | |
| 3154 "ref">[45092] IIª-IIae, q. 153 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3155 dicendum quod, sicut Isidorus dicit, in libro Etymol., luxuriosus | |
| 3156 aliquis dicitur quasi solutus in voluptates. Maxime autem | |
| 3157 voluptates venereae animum hominis solvunt. Et ideo circa | |
| 3158 voluptates venereas maxime luxuria consideratur.</p> | |
| 3159 <p title="II-II q. 153 a. 1 ad 1"><a name="45093"><span class= | |
| 3160 "ref">[45093] IIª-IIae, q. 153 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3161 ergo dicendum quod, sicut temperantia principaliter quidem et | |
| 3162 proprie est circa delectationes tactus, dicitur autem ex | |
| 3163 consequenti et per similitudinem quandam in quibusdam aliis | |
| 3164 materiis; ita etiam luxuria principaliter quidem est in | |
| 3165 voluptatibus venereis, quae maxime et praecipue animum hominis | |
| 3166 resolvunt; secundario aut dicitur in quibuscumque aliis ad excessum | |
| 3167 pertinentibus. Unde Galat. V, dicit Glossa quod <i>luxuria est | |
| 3168 quaelibet superfluitas</i>.</p> | |
| 3169 <p title="II-II q. 153 a. 1 ad 2"><a name="45094"><span class= | |
| 3170 "ref">[45094] IIª-IIae, q. 153 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 3171 secundum dicendum quod vinum dicitur esse res luxuriosa, vel | |
| 3172 secundum hunc modum quo in qualibet materia abundantia ad luxuriam | |
| 3173 refertur. Vel inquantum superfluus usus vini incentivum voluptati | |
| 3174 venereae praebet.</p> | |
| 3175 <p title="II-II q. 153 a. 1 ad 3"><a name="45095"><span class= | |
| 3176 "ref">[45095] IIª-IIae, q. 153 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3177 dicendum quod libidinosa voluptas etsi in aliis materiis dicatur, | |
| 3178 tamen specialiter hoc nomen sibi vindicant venereae delectationes, | |
| 3179 in quibus etiam specialiter libido dicitur, ut Augustinus dicit, | |
| 3180 XIV de Civ. Dei.</p> | |
| 3181 <br /> | |
| 3182 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3183 <p title="II-II q. 153 a. 2 arg. 1"><a name="45096"><span class= | |
| 3184 "ref">[45096] IIª-IIae, q. 153 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3185 secundum sic proceditur. Videtur quod nullus actus venereus possit | |
| 3186 esse sine peccato. Nihil enim videtur impedire virtutem nisi | |
| 3187 peccatum. Sed omnis actus venereus maxime impedit virtutem, dicit | |
| 3188 enim Augustinus, in I Soliloq., <i>nihil esse sentio quod magis ex | |
| 3189 arce deiiciat animum virilem quam blandimenta feminae, corporumque | |
| 3190 ille contactus</i>. Ergo nullus actus venereus videtur esse sine | |
| 3191 peccato.</p> | |
| 3192 <p title="II-II q. 153 a. 2 arg. 2"><a name="45097"><span class= | |
| 3193 "ref">[45097] IIª-IIae, q. 153 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 3194 Praeterea, ubicumque invenitur aliquid superfluum per quod a bono | |
| 3195 rationis receditur, hoc est vitiosum, quia virtus corrumpitur per | |
| 3196 superfluum et diminutum, ut dicitur in II Ethic. Sed in quolibet | |
| 3197 actu venereo est superfluitas delectationis, quae in tantum | |
| 3198 absorbet rationem quod impossibile est aliquid intelligere in ipsa, | |
| 3199 ut philosophus dicit, in VII Ethic., et sicut Hieronymus dicit, in | |
| 3200 illo actu spiritus prophetiae non tangebat corda prophetarum. Ergo | |
| 3201 nullus actus venereus potest esse sine peccato.</p> | |
| 3202 <p title="II-II q. 153 a. 2 arg. 3"><a name="45098"><span class= | |
| 3203 "ref">[45098] IIª-IIae, q. 153 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 3204 Praeterea, causa potior est quam effectus. Sed peccatum originale | |
| 3205 in parvulis trahitur a concupiscentia, sine qua actus venereus esse | |
| 3206 non potest, ut patet per Augustinum, in libro de nuptiis et Concup. | |
| 3207 Ergo nullus actus venereus potest esse sine peccato.</p> | |
| 3208 <p title="II-II q. 153 a. 2 s. c."><a name="45099"><span class= | |
| 3209 "ref">[45099] IIª-IIae, q. 153 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 3210 contra est quod Augustinus dicit, in libro de bono Coniug., | |
| 3211 <i>satis responsum est haereticis, si tamen capiunt, non esse | |
| 3212 peccatum quod neque contra naturam committitur, neque contra morem, | |
| 3213 neque contra praeceptum</i>. Et loquitur de actu venereo quo | |
| 3214 antiqui patres pluribus coniugibus utebantur. Ergo non omnis actus | |
| 3215 venereus est peccatum.</p> | |
| 3216 <p title="II-II q. 153 a. 2 co."><a name="45100"><span class= | |
| 3217 "ref">[45100] IIª-IIae, q. 153 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3218 dicendum quod peccatum in humanis actibus est quod est contra | |
| 3219 ordinem rationis. Habet autem hoc rationis ordo, ut quaelibet | |
| 3220 convenienter ordinet in suum finem. Et ideo non est peccatum si per | |
| 3221 rationem homo utatur rebus aliquibus ad finem ad quem sunt, modo et | |
| 3222 ordine convenienti, dummodo ille finis sit aliquod vere bonum. | |
| 3223 Sicut autem est vere bonum quod conservetur corporalis natura unius | |
| 3224 individui, ita etiam est quoddam bonum excellens quod conservetur | |
| 3225 natura speciei humanae. Sicut autem ad conservationem vitae unius | |
| 3226 hominis ordinatur usus ciborum, ita etiam ad conservationem totius | |
| 3227 humani generis usus venereorum, unde Augustinus dicit, in libro de | |
| 3228 bono Coniug., quod est <i>cibus ad salutem hominis</i>, hoc est | |
| 3229 concubitus ad salutem generis. Et ideo, sicut usus ciborum potest | |
| 3230 esse absque peccato, si fiat debito modo et ordine, secundum quod | |
| 3231 competit saluti corporis; ita etiam et usus venereorum potest esse | |
| 3232 absque omni peccato, si fiat debito modo et ordine, secundum quod | |
| 3233 est conveniens ad finem generationis humanae.</p> | |
| 3234 <p title="II-II q. 153 a. 2 ad 1"><a name="45101"><span class= | |
| 3235 "ref">[45101] IIª-IIae, q. 153 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3236 ergo dicendum quod aliquid potest impedire virtutem dupliciter. Uno | |
| 3237 modo, quantum ad communem statum virtutis, et sic non impeditur | |
| 3238 virtus nisi per peccatum. Alio modo, quantum ad perfectum virtutis | |
| 3239 statum, et sic potest impediri virtus per aliquid quod non est | |
| 3240 peccatum, sed est minus bonum. Et hoc modo usus feminae deiicit | |
| 3241 animum, non a virtute, sed ab arce, idest perfectione virtutis. | |
| 3242 Unde Augustinus dicit, in libro de bono Coniug., <i>sicut bonum | |
| 3243 erat quod Martha faciebat occupata circa ministerium sanctorum, sed | |
| 3244 melius quod Maria audiens verbum Dei; ita etiam bonum Susannae in | |
| 3245 castitate coniugali laudamus, sed bonum viduae Annae, et magis | |
| 3246 Mariae virginis, anteponimus</i>.</p> | |
| 3247 <p title="II-II q. 153 a. 2 ad 2"><a name="45102"><span class= | |
| 3248 "ref">[45102] IIª-IIae, q. 153 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 3249 secundum dicendum quod, sicut supra dictum est, medium virtutis non | |
| 3250 attenditur secundum quantitatem, sed secundum quod convenit rationi | |
| 3251 rectae. Et ideo abundantia delectationis quae est in actu venereo | |
| 3252 secundum rationem ordinato, non contrariatur medio virtutis. Et | |
| 3253 praeterea ad virtutem non pertinet quantum sensus exterior | |
| 3254 delectetur, quod consequitur corporis dispositionem, sed quantum | |
| 3255 appetitus interior ad huiusmodi delectationes afficiatur. Nec hoc | |
| 3256 etiam quod ratio non potest liberum actum rationis ad spiritualia | |
| 3257 consideranda simul cum illa delectatione habere, ostendit quod | |
| 3258 actus ille sit contrarius virtuti. Non enim est contrarium virtuti | |
| 3259 si rationis actus aliquando intermittatur aliquo quod secundum | |
| 3260 rationem fit, alioquin, quod aliquis se somno tradit, esset contra | |
| 3261 virtutem. Hoc tamen quod concupiscentia et delectatio venereorum | |
| 3262 non subiacet imperio et moderationi rationis, provenit ex poena | |
| 3263 primi peccati, inquantum scilicet ratio rebellis Deo meruit habere | |
| 3264 suam carnem rebellem, ut patet per Augustinum, XIII de Civ. | |
| 3265 Dei.</p> | |
| 3266 <p title="II-II q. 153 a. 2 ad 3"><a name="45103"><span class= | |
| 3267 "ref">[45103] IIª-IIae, q. 153 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3268 dicendum quod, sicut Augustinus ibidem dicit, quod <i>ex | |
| 3269 concupiscentia carnis, quae regeneratis non imputatur in peccatum, | |
| 3270 tanquam ex filia peccati, proles nascitur originali obligata | |
| 3271 peccato</i>. Unde non sequitur quod actus ille sit peccatum, sed | |
| 3272 quod in illo actu sit aliquid poenale a peccato primo | |
| 3273 derivatum.</p> | |
| 3274 <br /> | |
| 3275 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3276 <p title="II-II q. 153 a. 3 arg. 1"><a name="45104"><span class= | |
| 3277 "ref">[45104] IIª-IIae, q. 153 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3278 tertium sic proceditur. Videtur quod luxuria quae est circa actus | |
| 3279 venereos, non possit esse aliquod peccatum. Per actum enim venereum | |
| 3280 semen emittitur, quod est superfluum alimenti, ut patet per | |
| 3281 philosophum, in libro de Generat. Animal. Sed in emissione aliarum | |
| 3282 superfluitatum non attenditur aliquod peccatum. Ergo neque circa | |
| 3283 actus venereos potest esse aliquod peccatum.</p> | |
| 3284 <p title="II-II q. 153 a. 3 arg. 2"><a name="45105"><span class= | |
| 3285 "ref">[45105] IIª-IIae, q. 153 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 3286 Praeterea, quilibet potest licite uti ut libet, eo quod suum est. | |
| 3287 Sed in actu venereo homo non utitur nisi eo quod suum est, nisi | |
| 3288 forte in adulterio vel raptu. Ergo in usu venereo non potest esse | |
| 3289 peccatum. Et ita luxuria non erit peccatum.</p> | |
| 3290 <p title="II-II q. 153 a. 3 arg. 3"><a name="45106"><span class= | |
| 3291 "ref">[45106] IIª-IIae, q. 153 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 3292 Praeterea, omne peccatum habet vitium oppositum. Sed luxuriae | |
| 3293 nullum vitium videtur esse oppositum. Ergo luxuria non est | |
| 3294 peccatum.</p> | |
| 3295 <p title="II-II q. 153 a. 3 s. c. 1"><a name="45107"><span class= | |
| 3296 "ref">[45107] IIª-IIae, q. 153 a. 3 s. c. 1</span></a> Sed | |
| 3297 contra est quod causa est potior effectu. Sed vinum prohibetur | |
| 3298 propter luxuriam, secundum illud apostoli, Ephes. V, <i>nolite | |
| 3299 inebriari vino, in quo est luxuria</i>. Ergo luxuria est | |
| 3300 prohibita.</p> | |
| 3301 <p title="II-II q. 153 a. 3 s. c. 2"><a name="45108"><span class= | |
| 3302 "ref">[45108] IIª-IIae, q. 153 a. 3 s. c. 2</span></a> | |
| 3303 Praeterea, Galat. V, enumeratur inter opera carnis.</p> | |
| 3304 <p title="II-II q. 153 a. 3 co."><a name="45109"><span class= | |
| 3305 "ref">[45109] IIª-IIae, q. 153 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3306 dicendum quod quanto aliquid est magis necessarium, tanto magis | |
| 3307 oportet ut circa illud rationis ordo servetur. Unde per consequens | |
| 3308 magis est vitiosum si ordo rationis praetermittatur. Usus autem | |
| 3309 venereorum, sicut dictum est, est valde necessarius ad bonum | |
| 3310 commune, quod est conservatio humani generis. Et ideo circa hoc | |
| 3311 maxime attendi debet rationis ordo. Et per consequens, si quid | |
| 3312 circa hoc fiat praeter id quod ordo rationis habet, vitiosum erit. | |
| 3313 Hoc autem pertinet ad rationem luxuriae, ut ordinem et modum | |
| 3314 rationis excedat circa venerea. Et ideo absque dubio luxuria est | |
| 3315 peccatum.</p> | |
| 3316 <p title="II-II q. 153 a. 3 ad 1"><a name="45110"><span class= | |
| 3317 "ref">[45110] IIª-IIae, q. 153 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3318 ergo dicendum quod, sicut philosophus, in eodem libro, dicit, semen | |
| 3319 est superfluum quo indigetur, dicitur enim superfluum ex eo quod | |
| 3320 residuum est operationis virtutis nutritivae, tamen indigetur eo ad | |
| 3321 opus virtutis generativae. Sed aliae superfluitates humani corporis | |
| 3322 sunt quibus non indigetur. Et ideo non refert qualitercumque | |
| 3323 emittantur, salva decentia convictus humani. Sed non est simile in | |
| 3324 seminis emissione, quae taliter debet fieri ut conveniat fini ad | |
| 3325 quem eo indigetur.</p> | |
| 3326 <p title="II-II q. 153 a. 3 ad 2"><a name="45111"><span class= | |
| 3327 "ref">[45111] IIª-IIae, q. 153 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 3328 secundum dicendum quod, sicut apostolus dicit, I ad Cor. VI, contra | |
| 3329 luxuriam loquens, <i>empti estis pretio magno. Glorificate ergo et | |
| 3330 portate Deum in corpore vestro</i>. Ex eo ergo quod aliquis | |
| 3331 inordinate suo corpore utitur per luxuriam, iniuriam facit domino, | |
| 3332 qui est principalis dominus corporis nostri. Unde et Augustinus | |
| 3333 dicit, in libro de decem chordis, <i>dominus, qui gubernat servos | |
| 3334 suos ad utilitatem illorum, non suam, hoc praecepit, ne per | |
| 3335 illicitas voluptates corruat templum eius, quod esse | |
| 3336 coepisti</i>.</p> | |
| 3337 <p title="II-II q. 153 a. 3 ad 3"><a name="45112"><span class= | |
| 3338 "ref">[45112] IIª-IIae, q. 153 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3339 dicendum quod oppositum luxuriae non contingit in multis, eo quod | |
| 3340 homines magis sint proni ad delectationes. Et tamen oppositum | |
| 3341 vitium continetur sub insensibilitate. Et accidit hoc vitium in eo | |
| 3342 qui in tantum detestatur mulierum usum quod etiam uxori debitum non | |
| 3343 reddit.</p> | |
| 3344 <br /> | |
| 3345 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3346 <p title="II-II q. 153 a. 4 arg. 1"><a name="45113"><span class= | |
| 3347 "ref">[45113] IIª-IIae, q. 153 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3348 quartum sic proceditur. Videtur quod luxuria non sit vitium | |
| 3349 capitale. Luxuria enim videtur idem esse immunditiae, ut patet per | |
| 3350 Glossam, Ephes. V. Sed immunditia est filia gulae, ut patet per | |
| 3351 Gregorium, XXXI Moral. Ergo luxuria non est vitium capitale.</p> | |
| 3352 <p title="II-II q. 153 a. 4 arg. 2"><a name="45114"><span class= | |
| 3353 "ref">[45114] IIª-IIae, q. 153 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 3354 Praeterea, Isidorus dicit, in libro de summo bono, quod <i>sicut | |
| 3355 per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per | |
| 3356 humilitatem mentis salva fit castitas carnis</i>. Sed contra | |
| 3357 rationem capitalis vitii esse videtur quod ex alio vitio oriatur. | |
| 3358 Ergo luxuria non est vitium capitale.</p> | |
| 3359 <p title="II-II q. 153 a. 4 arg. 3"><a name="45115"><span class= | |
| 3360 "ref">[45115] IIª-IIae, q. 153 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 3361 Praeterea, luxuria causatur ex desperatione, secundum illud Ephes. | |
| 3362 IV, <i>qui, desperantes, seipsos tradiderunt impudicitiae</i>. Sed | |
| 3363 desperatio non est vitium capitale, quinimmo ponitur filia acediae, | |
| 3364 ut supra habitum est. Ergo multo minus luxuria est vitium | |
| 3365 capitale.</p> | |
| 3366 <p title="II-II q. 153 a. 4 s. c."><a name="45116"><span class= | |
| 3367 "ref">[45116] IIª-IIae, q. 153 a. 4 s. c.</span></a> Sed | |
| 3368 contra est quod Gregorius, XXXI Moral., ponit luxuriam inter vitia | |
| 3369 capitalia.</p> | |
| 3370 <p title="II-II q. 153 a. 4 co."><a name="45117"><span class= | |
| 3371 "ref">[45117] IIª-IIae, q. 153 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3372 dicendum quod, sicut ex dictis patet, vitium capitale est quod | |
| 3373 habet finem multum appetibilem, ita quod ex eius appetitu homo | |
| 3374 procedit ad multa peccata perpetranda, quae omnia ex illo vitio | |
| 3375 tanquam ex principali oriri dicuntur. Finis autem luxuriae est | |
| 3376 delectatio venereorum, quae est maxima. Unde huiusmodi delectatio | |
| 3377 est maxime appetibilis secundum appetitum sensitivum, tum propter | |
| 3378 vehementiam delectationis; tum etiam propter connaturalitatem huius | |
| 3379 concupiscentiae. Unde manifestum est quod luxuria est vitium | |
| 3380 capitale.</p> | |
| 3381 <p title="II-II q. 153 a. 4 ad 1"><a name="45118"><span class= | |
| 3382 "ref">[45118] IIª-IIae, q. 153 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3383 ergo dicendum quod immunditia, secundum quosdam, quae ponitur filia | |
| 3384 gulae, est quaedam immunditia corporalis, ut supra dictum est. Et | |
| 3385 sic obiectio non est ad propositum. Si vero accipiatur pro | |
| 3386 immunditia luxuriae, sic dicendum quod ex gula causatur | |
| 3387 materialiter, inquantum scilicet gula ministrat materiam corporalem | |
| 3388 luxuriae, non autem secundum rationem causae finalis, secundum quam | |
| 3389 potissime attenditur origo aliorum vitiorum ex vitiis | |
| 3390 capitalibus.</p> | |
| 3391 <p title="II-II q. 153 a. 4 ad 2"><a name="45119"><span class= | |
| 3392 "ref">[45119] IIª-IIae, q. 153 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 3393 secundum dicendum quod, sicut supra dictum est, cum de inani gloria | |
| 3394 ageretur, superbia ponitur communis mater omnium peccatorum, et | |
| 3395 ideo etiam vitia capitalia ex superbia oriuntur.</p> | |
| 3396 <p title="II-II q. 153 a. 4 ad 3"><a name="45120"><span class= | |
| 3397 "ref">[45120] IIª-IIae, q. 153 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3398 dicendum quod a delectationibus luxuriae praecipue aliqui abstinent | |
| 3399 propter spem futurae gloriae, quam desperatio subtrahit. Et ideo | |
| 3400 causat luxuriam sicut removens prohibens, non sicut per se causa, | |
| 3401 quod videtur requiri ad vitia capitalia.</p> | |
| 3402 <br /> | |
| 3403 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3404 <p title="II-II q. 153 a. 5 arg. 1"><a name="45121"><span class= | |
| 3405 "ref">[45121] IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3406 quintum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter dicantur esse | |
| 3407 filiae luxuriae <i>caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, | |
| 3408 praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, | |
| 3409 horror vel desperatio futuri</i>. Quia caecitas mentis et | |
| 3410 inconsideratio et praecipitatio pertinent ad imprudentiam, quae | |
| 3411 invenitur in omni peccato, sicut et prudentia in omni virtute. Ergo | |
| 3412 non debent poni speciales filiae luxuriae.</p> | |
| 3413 <p title="II-II q. 153 a. 5 arg. 2"><a name="45122"><span class= | |
| 3414 "ref">[45122] IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 2</span></a> | |
| 3415 Praeterea, constantia ponitur pars fortitudinis, ut supra habitum | |
| 3416 est. Sed luxuria non opponitur fortitudini, sed temperantiae. Ergo | |
| 3417 inconstantia non est filia luxuriae.</p> | |
| 3418 <p title="II-II q. 153 a. 5 arg. 3"><a name="45123"><span class= | |
| 3419 "ref">[45123] IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 3</span></a> | |
| 3420 Praeterea, amor sui usque ad contemptum Dei est principium omnis | |
| 3421 peccati, ut patet per Augustinum, XIV de Civ. Dei. Non ergo debet | |
| 3422 poni filia luxuriae.</p> | |
| 3423 <p title="II-II q. 153 a. 5 arg. 4"><a name="45124"><span class= | |
| 3424 "ref">[45124] IIª-IIae, q. 153 a. 5 arg. 4</span></a> | |
| 3425 Praeterea, Isidorus ponit quatuor, scilicet <i>turpiloquia, | |
| 3426 scurrilia, ludicra, stultiloquia</i>. Ergo praedicta enumeratio | |
| 3427 videtur esse superflua.</p> | |
| 3428 <p title="II-II q. 153 a. 5 s. c."><a name="45125"><span class= | |
| 3429 "ref">[45125] IIª-IIae, q. 153 a. 5 s. c.</span></a> Sed | |
| 3430 contra est auctoritas Gregorii, XXXI Moral.</p> | |
| 3431 <p title="II-II q. 153 a. 5 co."><a name="45126"><span class= | |
| 3432 "ref">[45126] IIª-IIae, q. 153 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3433 dicendum quod quando inferiores potentiae vehementer afficiuntur ad | |
| 3434 sua obiecta, consequens est quod superiores vires impediantur et | |
| 3435 deordinentur in suis actibus. Per vitium autem luxuriae maxime | |
| 3436 appetitus inferior, scilicet concupiscibilis, vehementer intendit | |
| 3437 suo obiecto, scilicet delectabili, propter vehementiam | |
| 3438 delectationis. Et ideo consequens est quod per luxuriam maxime | |
| 3439 superiores vires deordinentur, scilicet ratio et voluntas. Sunt | |
| 3440 autem rationis quatuor actus in agendis. Primo quidem, simplex | |
| 3441 intelligentia, quae apprehendit aliquem finem ut bonum. Et hic | |
| 3442 actus impeditur per luxuriam, secundum illud Dan. XIII, <i>species | |
| 3443 decepit te, et concupiscentia subvertit cor tuum</i>. Et quantum ad | |
| 3444 hoc, ponitur caecitas mentis. Secundus actus est consilium de his | |
| 3445 quae sunt agenda propter finem. Et hoc etiam impeditur per | |
| 3446 concupiscentiam luxuriae, unde Terentius dicit, in eunucho, loquens | |
| 3447 de amore libidinoso, <i>quae res in se neque consilium neque modum | |
| 3448 habet ullum, eam consilio regere non potes</i>. Et quantum ad hoc, | |
| 3449 ponitur praecipitatio, quae importat subtractionem consilii, ut | |
| 3450 supra habitum est, tertius autem actus est iudicium de agendis. Et | |
| 3451 hoc etiam impeditur per luxuriam, dicitur enim Dan. XIII, de | |
| 3452 senibus luxuriosis, <i>averterunt sensum suum, ut non recordarentur | |
| 3453 iudiciorum iustorum</i>. Et quantum ad hoc, ponitur inconsideratio. | |
| 3454 Quartus autem actus est praeceptum rationis de agendo. Quod etiam | |
| 3455 impeditur per luxuriam, inquantum scilicet homo impeditur ex impetu | |
| 3456 concupiscentiae ne exequatur id quod decrevit esse faciendum. Unde | |
| 3457 Terentius dicit, in eunucho, de quodam qui dicebat se recessurum ab | |
| 3458 amica, <i>haec verba una falsa lacrimula restringet</i>. Ex parte | |
| 3459 autem voluntatis, consequitur duplex actus inordinatus. Quorum unus | |
| 3460 est appetitus finis. Et quantum ad hoc, ponitur amor sui, quantum | |
| 3461 scilicet ad delectationem quam inordinate appetit, et per oppositum | |
| 3462 ponitur odium Dei, inquantum scilicet prohibet delectationem | |
| 3463 concupitam. Alius autem est appetitus eorum quae sunt ad finem. Et | |
| 3464 quantum ad hoc, ponitur affectus praesentis saeculi, in quo | |
| 3465 scilicet aliquis vult frui voluptate, et per oppositum ponitur | |
| 3466 desperatio futuri saeculi, quia dum nimis detinetur carnalibus | |
| 3467 delectationibus, non curat pervenire ad spirituales, sed fastidit | |
| 3468 eas.</p> | |
| 3469 <p title="II-II q. 153 a. 5 ad 1"><a name="45127"><span class= | |
| 3470 "ref">[45127] IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3471 ergo dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic. | |
| 3472 intemperantia maxime corrumpit prudentiam. Et ideo vitia opposita | |
| 3473 prudentiae maxime oriuntur ex luxuria, quae est praecipua | |
| 3474 intemperantiae species.</p> | |
| 3475 <p title="II-II q. 153 a. 5 ad 2"><a name="45128"><span class= | |
| 3476 "ref">[45128] IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 2</span></a> Ad | |
| 3477 secundum dicendum quod constantia in arduis et terribilibus ponitur | |
| 3478 pars fortitudinis. Sed constantiam habere in abstinendo a | |
| 3479 delectationibus pertinet ad continentiam, quae ponitur pars | |
| 3480 temperantiae, ut supra dictum est. Et ideo inconstantia quae ei | |
| 3481 opponitur, ponitur filia luxuriae. Et tamen etiam prima | |
| 3482 inconstantia ex luxuria causatur, inquantum emollit cor hominis et | |
| 3483 effeminatum reddit, secundum illud Osee IV, <i>fornicatio, et vinum | |
| 3484 et ebrietas, aufert cor</i>. Et Vegetius dicit, in libro de re | |
| 3485 militari, quod <i>minus mortem metuit qui minus deliciarum novit in | |
| 3486 vita</i>. Nec oportet, sicut saepe dictum est, quod filiae vitii | |
| 3487 capitalis cum eo in materia conveniant.</p> | |
| 3488 <p title="II-II q. 153 a. 5 ad 3"><a name="45129"><span class= | |
| 3489 "ref">[45129] IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3490 dicendum quod amor sui quantum ad quaecumque bona quae sibi aliquis | |
| 3491 appetit, est commune principium peccatorum. Sed quantum ad hoc | |
| 3492 specialiter quod aliquis appetit sibi delectabilia carnis, ponitur | |
| 3493 amor sui filia luxuriae.</p> | |
| 3494 <p title="II-II q. 153 a. 5 ad 4"><a name="45130"><span class= | |
| 3495 "ref">[45130] IIª-IIae, q. 153 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3496 dicendum quod illa quae Isidorus ponit, sunt quidam inordinati | |
| 3497 actus exteriores, et praecipue ad locutionem pertinentes. In qua | |
| 3498 est aliquid inordinatum quadrupliciter. Uno modo, propter materiam. | |
| 3499 Et sic ponuntur turpiloquia. Quia enim ex abundantia cordis os | |
| 3500 loquitur, ut dicitur Matth. XII, luxuriosi, quorum cor est turpibus | |
| 3501 concupiscentiis plenum, de facili ad turpia verba prorumpunt. | |
| 3502 Secundo, ex parte causae. Quia enim luxuria inconsiderationem et | |
| 3503 praecipitationem causat, consequens est quod faciat prorumpere in | |
| 3504 verba leviter et inconsiderate dicta, quae dicuntur scurrilia. | |
| 3505 Tertio, quantum ad finem. Quia enim luxuriosus delectationem | |
| 3506 quaerit, etiam verba sua ad delectationem ordinat, et sic prorumpit | |
| 3507 in verba ludicra. Quarto, quantum ad sententiam verborum, quam | |
| 3508 pervertit luxuria, propter caecitatem mentis quam causat. Et sic | |
| 3509 prorumpit in stultiloquia, utpote cum suis verbis praefert | |
| 3510 delectationes quas appetit, quibuscumque aliis rebus.</p> | |
| 3511 <br /> | |
| 3512 <div class="D">Quaestio 154</div> | |
| 3513 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3514 <p title="II-II q. 154 pr."><a name="45131"><span class= | |
| 3515 "ref">[45131] IIª-IIae, q. 154 pr.</span></a> Deinde | |
| 3516 considerandum est de luxuriae partibus. Et circa hoc quaeruntur | |
| 3517 duodecim. Primo, de divisione partium luxuriae. Secundo, utrum | |
| 3518 fornicatio simplex sit peccatum mortale. Tertio, utrum sit maximum | |
| 3519 peccatorum. Quarto, utrum in tactibus et osculis et aliis huiusmodi | |
| 3520 illecebris consistat peccatum mortale. Quinto, utrum nocturna | |
| 3521 pollutio sit peccatum. Sexto, de stupro. Septimo, de raptu. Octavo, | |
| 3522 de adulterio. Nono, de incestu. Decimo, de sacrilegio. Undecimo, de | |
| 3523 peccato contra naturam. Duodecimo, de ordine gravitatis in | |
| 3524 praedictis speciebus.</p> | |
| 3525 <br /> | |
| 3526 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3527 <p title="II-II q. 154 a. 1 arg. 1"><a name="45132"><span class= | |
| 3528 "ref">[45132] IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3529 primum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter assignentur sex | |
| 3530 species luxuriae, scilicet, <i>fornicatio simplex, adulterium, | |
| 3531 incestus, stuprum, raptus et vitium contra naturam</i>. Diversitas | |
| 3532 enim materiae non diversificat speciem. Sed praedicta divisio | |
| 3533 sumitur secundum materiae diversitatem, prout scilicet aliquis | |
| 3534 commiscetur coniugatae, vel virgini, vel alterius conditionis | |
| 3535 mulieri. Ergo videtur quod per hoc species luxuriae non | |
| 3536 diversificentur.</p> | |
| 3537 <p title="II-II q. 154 a. 1 arg. 2"><a name="45133"><span class= | |
| 3538 "ref">[45133] IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 3539 Praeterea, species vitii unius non videntur diversificari per ea | |
| 3540 quae pertinent ad aliud vitium. Sed adulterium non differt a | |
| 3541 simplici fornicatione nisi in hoc quod aliquis accedit ad eam quae | |
| 3542 est alterius, et sic iniustitiam committit. Ergo videtur quod | |
| 3543 adulterium non debet poni species luxuriae.</p> | |
| 3544 <p title="II-II q. 154 a. 1 arg. 3"><a name="45134"><span class= | |
| 3545 "ref">[45134] IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 3546 Praeterea, sicut contingit quod aliquis commiscetur mulieri quae | |
| 3547 est alteri viro per matrimonium obligata, ita etiam contingit quod | |
| 3548 aliquis commiscetur mulieri quae est obligata Deo per votum. Sicut | |
| 3549 ergo adulterium ponitur species luxuriae, ita et sacrilegium | |
| 3550 species luxuriae poni debet.</p> | |
| 3551 <p title="II-II q. 154 a. 1 arg. 4"><a name="45135"><span class= | |
| 3552 "ref">[45135] IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 4</span></a> | |
| 3553 Praeterea, ille qui est matrimonio iunctus non solum peccat si ad | |
| 3554 aliam mulierem accedat, sed etiam si sua coniuge inordinate utatur. | |
| 3555 Sed hoc peccatum sub luxuria continetur. Ergo deberet inter species | |
| 3556 luxuriae computari.</p> | |
| 3557 <p title="II-II q. 154 a. 1 arg. 5"><a name="45136"><span class= | |
| 3558 "ref">[45136] IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 5</span></a> | |
| 3559 Praeterea, apostolus, II ad Cor. XII, dicit, <i>ne iterum, cum | |
| 3560 venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex his qui ante | |
| 3561 peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et | |
| 3562 fornicatione et impudicitia quam gesserunt</i>. Ergo videtur quod | |
| 3563 etiam immunditia et impudicitia debeant poni species luxuriae, | |
| 3564 sicut et fornicatio.</p> | |
| 3565 <p title="II-II q. 154 a. 1 arg. 6"><a name="45137"><span class= | |
| 3566 "ref">[45137] IIª-IIae, q. 154 a. 1 arg. 6</span></a> | |
| 3567 Praeterea, divisum non condividitur dividentibus. Sed luxuria | |
| 3568 condividitur praedictis, dicitur enim Galat. V, <i>manifesta sunt | |
| 3569 opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, impudicitia, | |
| 3570 luxuria</i>. Ergo videtur quod inconvenienter fornicatio ponatur | |
| 3571 species luxuriae.</p> | |
| 3572 <p title="II-II q. 154 a. 1 s. c."><a name="45138"><span class= | |
| 3573 "ref">[45138] IIª-IIae, q. 154 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 3574 contra est quod praedicta divisio ponitur in decretis, XXXVI Caus., | |
| 3575 qu. I.</p> | |
| 3576 <p title="II-II q. 154 a. 1 co."><a name="45139"><span class= | |
| 3577 "ref">[45139] IIª-IIae, q. 154 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3578 dicendum quod, sicut dictum est, peccatum luxuriae consistit in hoc | |
| 3579 quod aliquis non secundum rectam rationem delectatione venerea | |
| 3580 utitur. Quod quidem contingit dupliciter, uno modo, secundum | |
| 3581 materiam in qua huiusmodi delectationem quaerit; alio modo, | |
| 3582 secundum quod, materia debita existente, non observantur aliae | |
| 3583 debitae conditiones. Et quia circumstantia, inquantum huiusmodi, | |
| 3584 non dat speciem actui morali, sed eius species sumitur ab obiecto, | |
| 3585 quod est materia actus; ideo oportuit species luxuriae assignari ex | |
| 3586 parte materiae vel obiecti. Quae quidem potest non convenire | |
| 3587 rationi rectae dupliciter. Uno modo, quia habet repugnantiam ad | |
| 3588 finem venerei actus. Et sic, inquantum impeditur generatio prolis, | |
| 3589 est vitium contra naturam, quod est in omni actu venereo ex quo | |
| 3590 generatio sequi non potest. Inquantum autem impeditur debita | |
| 3591 educatio et promotio prolis natae, est fornicatio simplex, quae est | |
| 3592 soluti cum soluta. Alio modo materia in qua exercetur actus | |
| 3593 venereus, potest esse non conveniens rationi rectae per | |
| 3594 comparationem ad alios homines. Et hoc dupliciter. Primo quidem, ex | |
| 3595 parte ipsius feminae cui aliquis commiscetur, quia ei debitus honor | |
| 3596 non servatur. Et sic est incestus, qui consistit in abusu mulierum | |
| 3597 consanguinitate vel affinitate iunctarum. Secundo, ex parte eius in | |
| 3598 cuius potestate est femina. Quia si est in potestate viri, est | |
| 3599 adulterium, si autem est in potestate patris, est stuprum, si non | |
| 3600 inferatur violentia; raptus autem, si inferatur. Diversificantur | |
| 3601 autem istae species magis ex parte feminae quam viri. Quia in actu | |
| 3602 venereo femina se habet sicut patiens et per modum materiae, vir | |
| 3603 autem per modum agentis. Dictum est autem quod praedictae species | |
| 3604 secundum differentiam materiae assignantur.</p> | |
| 3605 <p title="II-II q. 154 a. 1 ad 1"><a name="45140"><span class= | |
| 3606 "ref">[45140] IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3607 ergo dicendum quod praedicta diversitas materiae habet annexam | |
| 3608 diversitatem formalem obiecti, quae accipitur secundum diversos | |
| 3609 modos repugnantiae ad rationem rectam, ut dictum est.</p> | |
| 3610 <p title="II-II q. 154 a. 1 ad 2"><a name="45141"><span class= | |
| 3611 "ref">[45141] IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 2</span></a> Ad | |
| 3612 secundum dicendum quod nihil prohibet in eodem actu diversorum | |
| 3613 vitiorum deformitates concurrere, ut supra dictum est. Et hoc modo | |
| 3614 adulterium continetur sub luxuria et sub iniustitia. Nec deformitas | |
| 3615 iniustitiae omnino per accidens se habet ad luxuriam. Ostenditur | |
| 3616 enim luxuria gravior quae in tantum concupiscentiam sequitur quod | |
| 3617 etiam in iniustitiam ducat.</p> | |
| 3618 <p title="II-II q. 154 a. 1 ad 3"><a name="45142"><span class= | |
| 3619 "ref">[45142] IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3620 dicendum quod mulier vovens continentiam quoddam spirituale | |
| 3621 matrimonium facit cum Deo. Et ideo sacrilegium quod committitur in | |
| 3622 violatione talis mulieris, est quoddam adulterium spirituale. Et | |
| 3623 similiter alii modi sacrilegii reducuntur ad alias species | |
| 3624 luxuriae.</p> | |
| 3625 <p title="II-II q. 154 a. 1 ad 4"><a name="45143"><span class= | |
| 3626 "ref">[45143] IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3627 dicendum quod peccatum coniugati cum sua uxore non est secundum | |
| 3628 indebitam materiam, sed secundum alias circumstantias quae non | |
| 3629 constituunt speciem moralis actus, ut dictum est.</p> | |
| 3630 <p title="II-II q. 154 a. 1 ad 5"><a name="45144"><span class= | |
| 3631 "ref">[45144] IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3632 dicendum quod, sicut dicit Glossa ibidem, immunditia ponitur pro | |
| 3633 luxuria contra naturam. Impudicitia autem est quae fit cum liberis | |
| 3634 a viro, unde videtur ad stuprum pertinere. Vel potest dici quod | |
| 3635 impudicitia pertinet ad quosdam actus circumstantes actum venereum, | |
| 3636 sicut sunt oscula, tactus et alia huiusmodi.</p> | |
| 3637 <p title="II-II q. 154 a. 1 ad 6"><a name="45145"><span class= | |
| 3638 "ref">[45145] IIª-IIae, q. 154 a. 1 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 3639 dicendum quod luxuria sumitur ibidem pro quacumque superfluitate, | |
| 3640 ut Glossa ibidem dicit.</p> | |
| 3641 <br /> | |
| 3642 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3643 <p title="II-II q. 154 a. 2 arg. 1"><a name="45146"><span class= | |
| 3644 "ref">[45146] IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3645 secundum sic proceditur. Videtur quod fornicatio simplex non sit | |
| 3646 peccatum mortale. Ea enim quae simul connumerantur, videntur esse | |
| 3647 unius rationis. Sed fornicatio connumeratur quibusdam quae non sunt | |
| 3648 peccata mortalia, dicitur enim Act. XV, <i>abstineatis vos ab | |
| 3649 immolatis simulacrorum, et sanguine et suffocato, et | |
| 3650 fornicatione</i>; illorum autem usus non est peccatum mortale, | |
| 3651 secundum illud I ad Tim. IV, <i>nihil reiiciendum quod cum | |
| 3652 gratiarum actione percipitur</i>. Ergo fornicatio non est peccatum | |
| 3653 mortale.</p> | |
| 3654 <p title="II-II q. 154 a. 2 arg. 2"><a name="45147"><span class= | |
| 3655 "ref">[45147] IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 3656 Praeterea, nullum peccatum mortale cadit sub praecepto divino. Sed | |
| 3657 Osee I praecipitur a domino, <i>vade, sume tibi uxorem | |
| 3658 fornicationum, et fac filios fornicationum</i>. Ergo fornicatio non | |
| 3659 est peccatum mortale.</p> | |
| 3660 <p title="II-II q. 154 a. 2 arg. 3"><a name="45148"><span class= | |
| 3661 "ref">[45148] IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 3662 Praeterea, nullum peccatum mortale in Scriptura sacra absque | |
| 3663 reprehensione commemoratur. Sed fornicatio simplex commemoratur in | |
| 3664 Scriptura in antiquis patribus sine reprehensione, sicut legitur | |
| 3665 Gen. XVI de Abraham quod accessit ad Agar, ancillam suam; et infra, | |
| 3666 XXX, legitur de Iacob quod accessit ad ancillas uxorum suarum Balam | |
| 3667 et Zelpham; et infra, XXXVIII, legitur quod Iudas accessit ad | |
| 3668 Thamar, quam aestimavit meretricem. Ergo fornicatio simplex non est | |
| 3669 peccatum mortale.</p> | |
| 3670 <p title="II-II q. 154 a. 2 arg. 4"><a name="45149"><span class= | |
| 3671 "ref">[45149] IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 4</span></a> | |
| 3672 Praeterea, omne peccatum mortale contrariatur caritati. Sed | |
| 3673 fornicatio simplex non contrariatur caritati, neque quantum ad | |
| 3674 dilectionem Dei, quia non est directe peccatum contra Deum; nec | |
| 3675 etiam quantum ad dilectionem proximi, quia per hoc homo nulli | |
| 3676 homini facit iniuriam. Ergo fornicatio simplex non est peccatum | |
| 3677 mortale.</p> | |
| 3678 <p title="II-II q. 154 a. 2 arg. 5"><a name="45150"><span class= | |
| 3679 "ref">[45150] IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 5</span></a> | |
| 3680 Praeterea, omne peccatum mortale ducit in perditionem aeternam. Hoc | |
| 3681 autem non facit fornicatio simplex, quia super illud I ad Tim. IV, | |
| 3682 <i>pietas ad omnia utilis est</i>, dicit Glossa Ambrosii, <i>omnis | |
| 3683 summa disciplinae Christianae in misericordia et pietate est. Quam | |
| 3684 aliquis sequens, si lubricum carnis patitur, sine dubio vapulabit, | |
| 3685 sed non peribit</i>. Ergo fornicatio simplex non est peccatum | |
| 3686 mortale.</p> | |
| 3687 <p title="II-II q. 154 a. 2 arg. 6"><a name="45151"><span class= | |
| 3688 "ref">[45151] IIª-IIae, q. 154 a. 2 arg. 6</span></a> | |
| 3689 Praeterea, sicut Augustinus dicit, in libro de Bon. Coniug., | |
| 3690 <i>quod est cibus ad salutem corporis, hoc est concubitus ad | |
| 3691 salutem generis</i>. Sed non omnis inordinatus usus ciborum est | |
| 3692 peccatum mortale. Ergo nec omnis inordinatus concubitus. Quod | |
| 3693 maxime videtur de fornicatione simplici, quae minima est inter | |
| 3694 species enumeratas.</p> | |
| 3695 <p title="II-II q. 154 a. 2 s. c. 1"><a name="45152"><span class= | |
| 3696 "ref">[45152] IIª-IIae, q. 154 a. 2 s. c. 1</span></a> Sed | |
| 3697 contra est quod dicitur Tobiae IV, <i>attende tibi ab omni | |
| 3698 fornicatione, et praeter uxorem tuam, non patiaris crimen | |
| 3699 scire</i>. Crimen autem importat peccatum mortale. Ergo fornicatio, | |
| 3700 et omnis concubitus qui est praeter uxorem, est peccatum | |
| 3701 mortale.</p> | |
| 3702 <p title="II-II q. 154 a. 2 s. c. 2"><a name="45153"><span class= | |
| 3703 "ref">[45153] IIª-IIae, q. 154 a. 2 s. c. 2</span></a> | |
| 3704 Praeterea, nihil excludit a regno Dei nisi peccatum mortale. | |
| 3705 Fornicatio autem excludit, ut patet per apostolum, Galat. V, ubi, | |
| 3706 praemissa fornicatione, et quibusdam aliis vitiis, subdit, <i>qui | |
| 3707 talia agunt, regnum Dei non possidebunt</i>. Ergo fornicatio | |
| 3708 simplex est peccatum mortale.</p> | |
| 3709 <p title="II-II q. 154 a. 2 s. c. 3"><a name="45154"><span class= | |
| 3710 "ref">[45154] IIª-IIae, q. 154 a. 2 s. c. 3</span></a> | |
| 3711 Praeterea, in decretis dicitur, XXII Caus., qu. I, <i>nosse debent | |
| 3712 talem de periurio poenitentiam imponi debere qualem de adulterio et | |
| 3713 fornicatione, et de homicidio sponte commisso, et de ceteris | |
| 3714 criminalibus vitiis</i>. Ergo fornicatio simplex est peccatum | |
| 3715 criminale, sive mortale.</p> | |
| 3716 <p title="II-II q. 154 a. 2 co."><a name="45155"><span class= | |
| 3717 "ref">[45155] IIª-IIae, q. 154 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3718 dicendum quod absque omni dubio tenendum est quod fornicatio | |
| 3719 simplex sit peccatum mortale, non obstante quod Deut. XXIII, super | |
| 3720 illud, non erit meretrix etc., dicit Glossa, <i>ad eas prohibet | |
| 3721 accedere quarum est venialis turpitudo</i>. Non enim debet dici | |
| 3722 venialis, sed venalis, quod est proprium meretricum. Ad huius autem | |
| 3723 evidentiam, considerandum est quod peccatum mortale est omne | |
| 3724 peccatum quod committitur directe contra vitam hominis. Fornicatio | |
| 3725 autem simplex importat inordinationem quae vergit in nocumentum | |
| 3726 vitae eius qui est ex tali concubitu nasciturus. Videmus enim in | |
| 3727 omnibus animalibus in quibus ad educationem prolis requiritur cura | |
| 3728 maris et feminae, quod in eis non est vagus concubitus, sed maris | |
| 3729 ad certam feminam, unam vel plures, sicut patet in omnibus avibus. | |
| 3730 Secus autem est in animalibus in quibus sola femina sufficit ad | |
| 3731 educationem fetus in quibus est vagus concubitus, ut patet in | |
| 3732 canibus et aliis huiusmodi animalibus. Manifestum est autem quod ad | |
| 3733 educationem hominis non solum requiritur cura matris, a qua | |
| 3734 nutritur, sed multo magis cura patris, a quo est instruendus et | |
| 3735 defendendus, et in bonis tam interioribus quam exterioribus | |
| 3736 promovendus. Et ideo contra naturam hominis est quod utatur vago | |
| 3737 concubitu, sed oportet quod sit maris ad determinatam feminam, cum | |
| 3738 qua permaneat, non per modicum tempus, sed diu, vel etiam per totam | |
| 3739 vitam. Et inde est quod naturaliter est maribus in specie humana | |
| 3740 sollicitudo de certitudine prolis, quia eis imminet educatio | |
| 3741 prolis. Haec autem certitudo tolleretur si esset vagus concubitus. | |
| 3742 Haec autem determinatio certae feminae matrimonium vocatur. Et ideo | |
| 3743 dicitur esse de iure naturali. Sed quia concubitus ordinatur ad | |
| 3744 bonum commune totius humani generis; bona autem communia cadunt sub | |
| 3745 determinatione legis, ut supra habitum est, consequens est quod | |
| 3746 ista coniunctio maris ad feminam, quae matrimonium dicitur, lege | |
| 3747 aliqua determinetur. Qualiter autem sit apud nos determinatum, in | |
| 3748 tertia parte huius operis agetur, cum de matrimonii sacramento | |
| 3749 tractabitur. Unde, cum fornicatio sit concubitus vagus, utpote | |
| 3750 praeter matrimonium existens, est contra bonum prolis educandae. Et | |
| 3751 ideo est peccatum mortale. Nec obstat si aliquis fornicando aliquam | |
| 3752 cognoscens, sufficienter provideat proli de educatione. Quia id | |
| 3753 quod cadit sub legis determinatione, iudicatur secundum id quod | |
| 3754 communiter accidit, et non secundum id quod in aliquo casu potest | |
| 3755 accidere.</p> | |
| 3756 <p title="II-II q. 154 a. 2 ad 1"><a name="45156"><span class= | |
| 3757 "ref">[45156] IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3758 ergo dicendum quod fornicatio illis connumeratur, non quia habeat | |
| 3759 eandem rationem culpae cum aliis, sed quantum ad hoc, quod ex his | |
| 3760 quae ibi ponuntur similiter poterat dissidium generari inter | |
| 3761 Iudaeos et gentiles, et eorum unanimis consensus impediri. Quia | |
| 3762 apud gentiles fornicatio simplex non reputabatur illicita, propter | |
| 3763 corruptionem naturalis rationis, Iudaei autem, ex lege divina | |
| 3764 instructi, eam illicitam reputabant. Alia vero quae ibi ponuntur, | |
| 3765 Iudaei abominabantur propter consuetudinem legalis conversationis. | |
| 3766 Unde apostoli ea gentilibus interdixerunt, non quasi secundum se | |
| 3767 illicita, sed quasi Iudaeis abominabilia, ut etiam supra dictum | |
| 3768 est.</p> | |
| 3769 <p title="II-II q. 154 a. 2 ad 2"><a name="45157"><span class= | |
| 3770 "ref">[45157] IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 2</span></a> Ad | |
| 3771 secundum dicendum quod fornicatio dicitur esse peccatum, inquantum | |
| 3772 est contra rationem rectam. Ratio autem hominis recta est secundum | |
| 3773 quod regulatur voluntate divina, quae est prima et summa regula. Et | |
| 3774 ideo quod homo facit ex voluntate Dei, eius praecepto obediens, non | |
| 3775 est contra rationem rectam, quamvis videatur esse contra communem | |
| 3776 ordinem rationis, sicut etiam non est contra naturam quod | |
| 3777 miraculose fit virtute divina, quamvis sit contra communem cursum | |
| 3778 naturae. Et ideo, sicut Abraham non peccavit filium innocentem | |
| 3779 volendo occidere, propter hoc quod obedivit Deo, quamvis hoc, | |
| 3780 secundum se consideratum, sit communiter contra rectitudinem | |
| 3781 rationis humanae; ita etiam Osee non peccavit fornicando ex | |
| 3782 praecepto divino. Nec talis concubitus proprie fornicatio debet | |
| 3783 dici, quamvis fornicatio nominetur referendo ad cursum communem. | |
| 3784 Unde Augustinus dicit, III Confess., <i>cum Deus aliquid contra | |
| 3785 morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi nunquam ibi factum est, | |
| 3786 faciendum est</i>. Et postea subdit, <i>sicut enim in potestatibus | |
| 3787 societatis humanae maior potestas minori ad obediendum praeponitur, | |
| 3788 ita Deus omnibus</i>.</p> | |
| 3789 <p title="II-II q. 154 a. 2 ad 3"><a name="45158"><span class= | |
| 3790 "ref">[45158] IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3791 dicendum quod Abraham et Iacob ad ancillas accesserunt non quasi | |
| 3792 fornicario concubitu, ut infra patebit, cum de matrimonio agetur. | |
| 3793 Iudam autem non est necessarium a peccato excusare, qui etiam | |
| 3794 auctor fuit venditionis Ioseph.</p> | |
| 3795 <p title="II-II q. 154 a. 2 ad 4"><a name="45159"><span class= | |
| 3796 "ref">[45159] IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3797 dicendum quod fornicatio simplex contrariatur dilectioni proximi | |
| 3798 quantum ad hoc, quod repugnat bono prolis nasciturae, ut ostensum | |
| 3799 est, dum scilicet dat operam generationi non secundum quod convenit | |
| 3800 proli nasciturae.</p> | |
| 3801 <p title="II-II q. 154 a. 2 ad 5"><a name="45160"><span class= | |
| 3802 "ref">[45160] IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3803 dicendum quod per opera pietatis ille qui lubricum carnis patitur | |
| 3804 liberatur a perditione aeterna, inquantum per huiusmodi opera | |
| 3805 disponitur ad hoc quod gratiam consequatur per quam poeniteat, et | |
| 3806 inquantum per huiusmodi opera satisfacit de lubrico carnis | |
| 3807 commisso. Non autem ita quod, si in lubrico carnis perseveret | |
| 3808 impoenitens usque ad mortem, per pietatis opera liberetur.</p> | |
| 3809 <p title="II-II q. 154 a. 2 ad 6"><a name="45161"><span class= | |
| 3810 "ref">[45161] IIª-IIae, q. 154 a. 2 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 3811 dicendum quod ex uno concubitu potest unus homo generari. Et ideo | |
| 3812 inordinatio concubitus, quae impedit bonum prolis nasciturae, ex | |
| 3813 ipso genere actus est peccatum mortale, et non solum ex | |
| 3814 inordinatione concupiscentiae. Ex una autem comestione non | |
| 3815 impeditur bonum totius vitae unius hominis, et ideo actus gulae ex | |
| 3816 suo genere non est peccatum mortale. Esset tamen si quis scienter | |
| 3817 cibum comederet qui totam conditionem vitae eius immutaret, sicut | |
| 3818 patet de Adam. Nec tamen fornicatio est minimum peccatorum quae sub | |
| 3819 luxuria continentur. Minus enim est concubitus cum uxore qui fit ex | |
| 3820 libidine.</p> | |
| 3821 <br /> | |
| 3822 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3823 <p title="II-II q. 154 a. 3 arg. 1"><a name="45162"><span class= | |
| 3824 "ref">[45162] IIª-IIae, q. 154 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3825 tertium sic proceditur. Videtur quod fornicatio sit gravissimum | |
| 3826 peccatum. Tanto enim videtur peccatum gravius, quanto ex maiori | |
| 3827 libidine procedit. Sed maxima libido est in fornicatione dicitur | |
| 3828 enim in Glossa, I ad Cor. VI, quod ardor libidinis in luxuria est | |
| 3829 maximus. Ergo videtur quod fornicatio sit gravissimum peccatum.</p> | |
| 3830 <p title="II-II q. 154 a. 3 arg. 2"><a name="45163"><span class= | |
| 3831 "ref">[45163] IIª-IIae, q. 154 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 3832 Praeterea, tanto aliquis gravius peccat, quanto in rem sibi magis | |
| 3833 coniunctam delinquit, sicut gravius peccat qui percutit patrem quam | |
| 3834 qui percutit extraneum. Sed sicut dicitur I Cor. VI, <i>qui | |
| 3835 fornicatur, in corpus suum peccat</i>, quod est homini | |
| 3836 coniunctissimum. Ergo videtur quod fornicatio sit gravissimum | |
| 3837 peccatum.</p> | |
| 3838 <p title="II-II q. 154 a. 3 arg. 3"><a name="45164"><span class= | |
| 3839 "ref">[45164] IIª-IIae, q. 154 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 3840 Praeterea, quanto aliquod bonum est maius, tanto peccatum quod | |
| 3841 contra illud committitur videtur esse gravius. Sed peccatum | |
| 3842 fornicationis videtur esse contra bonum totius humani generis, ut | |
| 3843 ex praedictis patet. Est etiam contra Christum, secundum illud I ad | |
| 3844 Cor. VI, <i>tollens membra Christi, faciam membra meretricis?</i> | |
| 3845 Ergo fornicatio est gravissimum peccatum.</p> | |
| 3846 <p title="II-II q. 154 a. 3 s. c."><a name="45165"><span class= | |
| 3847 "ref">[45165] IIª-IIae, q. 154 a. 3 s. c.</span></a> Sed | |
| 3848 contra est quod Gregorius dicit quod peccata carnalia sunt minoris | |
| 3849 culpae quam peccata spiritualia.</p> | |
| 3850 <p title="II-II q. 154 a. 3 co."><a name="45166"><span class= | |
| 3851 "ref">[45166] IIª-IIae, q. 154 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3852 dicendum quod gravitas peccati alicuius attendi potest dupliciter, | |
| 3853 uno modo, secundum se; alio modo, secundum accidens. Secundum se | |
| 3854 quidem attenditur gravitas peccati ex ratione suae speciei, quae | |
| 3855 consideratur secundum bonum cui peccatum opponitur. Fornicatio | |
| 3856 autem est contra bonum hominis nascituri. Et ideo est gravius | |
| 3857 peccatum secundum speciem suam peccatis quae sunt contra bona | |
| 3858 exteriora, sicut est furtum et alia huiusmodi, minus autem peccatis | |
| 3859 quae sunt directe contra Deum, et peccato quod est contra vitam | |
| 3860 hominis iam nati, sicut est homicidium.</p> | |
| 3861 <p title="II-II q. 154 a. 3 ad 1"><a name="45167"><span class= | |
| 3862 "ref">[45167] IIª-IIae, q. 154 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3863 ergo dicendum quod libido quae aggravat peccatum est quae consistit | |
| 3864 in inclinatione voluntatis. Libido autem quae est in appetitu | |
| 3865 sensitivo diminuit peccatum, quia quanto aliquis ex maiori passione | |
| 3866 impulsus peccat, tanto levius est peccatum. Et hoc modo in | |
| 3867 fornicatione libido est maxima. Et inde est quod Augustinus dicit, | |
| 3868 in libro de agone Christiano, <i>quod inter omnia Christianorum | |
| 3869 certamina, duriora sunt praelia castitatis, ubi est quotidiana | |
| 3870 pugna, sed rara victoria</i>. Et Isidorus dicit, in libro de summo | |
| 3871 bono, quod <i>magis per carnis luxuriam humanum genus subditur | |
| 3872 Diabolo</i> quam per aliquod aliud, quia scilicet difficilius est | |
| 3873 vincere vehementiam huius passionis.</p> | |
| 3874 <p title="II-II q. 154 a. 3 ad 2"><a name="45168"><span class= | |
| 3875 "ref">[45168] IIª-IIae, q. 154 a. 3 ad 2</span></a> Ad | |
| 3876 secundum dicendum quod ille qui fornicatur dicitur peccare in | |
| 3877 corpus suum, non solum quia fornicationis delectatio consummatur in | |
| 3878 carne, quod etiam in gula accidit, sed etiam quia contra bonum | |
| 3879 proprii corporis agit qui fornicatur, inquantum scilicet indebite | |
| 3880 illud resolvit et inquinat, et alteri commiscet. Nec tamen propter | |
| 3881 hoc sequitur quod fornicatio sit peccatum gravissimum, quia ratio | |
| 3882 in homine praevalet corpori; unde, si sit peccatum magis repugnans | |
| 3883 rationi, gravius erit.</p> | |
| 3884 <p title="II-II q. 154 a. 3 ad 3"><a name="45169"><span class= | |
| 3885 "ref">[45169] IIª-IIae, q. 154 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3886 dicendum quod peccatum fornicationis est contra bonum speciei | |
| 3887 humanae inquantum impedit generationem singularem unius hominis | |
| 3888 nascituri. Magis autem pertingit ad rationem speciei qui actu iam | |
| 3889 participat speciem quam qui est potentia homo. Et secundum hoc | |
| 3890 etiam homicidium est gravius quam fornicatio et omnes luxuriae | |
| 3891 species, tanquam magis bono speciei humanae repugnans. Bonum etiam | |
| 3892 divinum est maius bono speciei humanae. Et ideo etiam peccata quae | |
| 3893 sunt contra Deum, sunt maiora. Nec fornicatio est directe peccatum | |
| 3894 in Deum, quasi fornicator Dei offensam intendat, sed ex | |
| 3895 consequenti, sicut et omnia peccata mortalia. Sicut enim membra | |
| 3896 corporis nostri sunt membra Christi, ita etiam et spiritus noster | |
| 3897 est unum cum Christo, secundum illud I ad Cor. VI, <i>qui adhaeret | |
| 3898 Deo, unus spiritus est</i>. Unde etiam peccata spiritualia sunt | |
| 3899 magis contra Christum quam fornicatio.</p> | |
| 3900 <br /> | |
| 3901 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3902 <p title="II-II q. 154 a. 4 arg. 1"><a name="45170"><span class= | |
| 3903 "ref">[45170] IIª-IIae, q. 154 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3904 quartum sic proceditur. Videtur quod in tactibus et osculis non | |
| 3905 consistat peccatum mortale. Apostolus enim, ad Ephes. V, dicit, | |
| 3906 <i>fornicatio autem et omnis immunditia, aut avaritia, ne nominetur | |
| 3907 in vobis, sicut decet sanctos</i>. Subdit autem, aut turpitudo, | |
| 3908 Glossa, <i>ut in osculis et amplexibus; aut stultiloquium, ut | |
| 3909 blanda verba; aut scurrilitas, quae a stultis curialitas dicitur, | |
| 3910 idest iocularitas</i>. Postea autem subdit, <i>hoc enim scitote, | |
| 3911 intelligentes, quod omnis fornicator aut immundus aut avarus, quod | |
| 3912 est idolorum servitus, non habet haereditatem in regno Christi et | |
| 3913 Dei</i>, ubi non replicat de turpitudine, sicut nec de stultiloquio | |
| 3914 aut scurrilitate. Ergo ista non sunt peccata mortalia.</p> | |
| 3915 <p title="II-II q. 154 a. 4 arg. 2"><a name="45171"><span class= | |
| 3916 "ref">[45171] IIª-IIae, q. 154 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 3917 Praeterea, fornicatio dicitur esse peccatum mortale ex hoc quod per | |
| 3918 eam impeditur bonum prolis generandae et educandae. Sed ad hoc | |
| 3919 nihil operantur oscula et tactus, sive amplexus. Ergo in his non | |
| 3920 contingit esse peccatum mortale.</p> | |
| 3921 <p title="II-II q. 154 a. 4 arg. 3"><a name="45172"><span class= | |
| 3922 "ref">[45172] IIª-IIae, q. 154 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 3923 Praeterea, illa quae sunt secundum se peccata mortalia, nunquam | |
| 3924 possunt bene fieri. Sed oscula et tactus et huiusmodi possunt | |
| 3925 quandoque fieri absque peccato. Ergo non sunt secundum se peccata | |
| 3926 mortalia.</p> | |
| 3927 <p title="II-II q. 154 a. 4 s. c. 1"><a name="45173"><span class= | |
| 3928 "ref">[45173] IIª-IIae, q. 154 a. 4 s. c. 1</span></a> Sed | |
| 3929 contra, minus est aspectus libidinosus quam tactus, amplexus vel | |
| 3930 osculum. Sed aspectus libidinosus est peccatum mortale, secundum | |
| 3931 illud Matth. V, <i>qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, iam | |
| 3932 moechatus est eam in corde suo</i>. Ergo multo magis osculum | |
| 3933 libidinosum, et alia huiusmodi, sunt peccata mortalia.</p> | |
| 3934 <p title="II-II q. 154 a. 4 s. c. 2"><a name="45174"><span class= | |
| 3935 "ref">[45174] IIª-IIae, q. 154 a. 4 s. c. 2</span></a> | |
| 3936 Praeterea, Cyprianus, ad Pomponium de virginitate, dicit, <i>certe | |
| 3937 ipse concubitus, ipse amplexus, ipsa confabulatio et osculatio, et | |
| 3938 coniacentium duorum turpis et foeda dormitio, quantum dedecoris et | |
| 3939 criminis confitentur</i>. Ergo per praedicta homo fit reus | |
| 3940 criminis, idest peccati mortalis.</p> | |
| 3941 <p title="II-II q. 154 a. 4 co."><a name="45175"><span class= | |
| 3942 "ref">[45175] IIª-IIae, q. 154 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3943 dicendum quod aliquid dicitur esse peccatum mortale dupliciter. Uno | |
| 3944 modo, secundum speciem suam. Et hoc modo osculum, amplexus vel | |
| 3945 tactus, secundum suam rationem non nominant peccatum mortale. | |
| 3946 Possunt enim haec absque libidine fieri, vel propter consuetudinem | |
| 3947 patriae, vel propter aliquam necessitatem aut rationabilem causam. | |
| 3948 Alio modo dicitur aliquid esse peccatum mortale ex sua causa, sicut | |
| 3949 ille qui dat eleemosynam ut aliquem inducat ad haeresim, mortaliter | |
| 3950 peccat propter intentionem corruptam. Dictum est autem supra quod | |
| 3951 consensus in delectationem peccati mortalis est peccatum mortale, | |
| 3952 et non solum consensus in actum. Et ideo, cum fornicatio sit | |
| 3953 peccatum mortale, et multo magis aliae luxuriae species, consequens | |
| 3954 est quod consensus in delectationem talis peccati sit peccatum | |
| 3955 mortale, et non solum consensus in actum. Et ideo, cum oscula et | |
| 3956 amplexus et huiusmodi propter delectationem huiusmodi fiant, | |
| 3957 consequens est quod sint peccata mortalia. Et sic solum dicuntur | |
| 3958 libidinosa. Unde huiusmodi, secundum quod libidinosa sunt, sunt | |
| 3959 peccata mortalia.</p> | |
| 3960 <p title="II-II q. 154 a. 4 ad 1"><a name="45176"><span class= | |
| 3961 "ref">[45176] IIª-IIae, q. 154 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3962 ergo dicendum quod apostolus ideo non resumit illa tria, quia non | |
| 3963 habent rationem peccati nisi secundum quod ordinantur ad | |
| 3964 praecedentia.</p> | |
| 3965 <p title="II-II q. 154 a. 4 ad 2"><a name="45177"><span class= | |
| 3966 "ref">[45177] IIª-IIae, q. 154 a. 4 ad 2</span></a> Ad | |
| 3967 secundum dicendum quod oscula et tactus, quamvis secundum se non | |
| 3968 impediant bonum prolis humanae, procedunt tamen ex libidine, quae | |
| 3969 est radix huius impedimenti. Et ex hoc habent rationem peccati | |
| 3970 mortalis.</p> | |
| 3971 <p title="II-II q. 154 a. 4 ad 3"><a name="45178"><span class= | |
| 3972 "ref">[45178] IIª-IIae, q. 154 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3973 dicendum quod ratio illa concludit quod huiusmodi non sunt peccata | |
| 3974 secundum suam speciem.</p> | |
| 3975 <br /> | |
| 3976 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3977 <p title="II-II q. 154 a. 5 arg. 1"><a name="45179"><span class= | |
| 3978 "ref">[45179] IIª-IIae, q. 154 a. 5 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3979 quintum sic proceditur. Videtur quod nocturna pollutio sit | |
| 3980 peccatum. Meritum enim et demeritum habent fieri circa idem. Sed | |
| 3981 dormiens potest mereri, sicut patet de Salomone, qui dormiens a | |
| 3982 domino donum sapientiae impetravit, ut dicitur III Reg. III, et II | |
| 3983 Paralip. I. Ergo in dormiendo potest aliquis demereri. Et ita | |
| 3984 videtur quod nocturna pollutio sit peccatum.</p> | |
| 3985 <p title="II-II q. 154 a. 5 arg. 2"><a name="45180"><span class= | |
| 3986 "ref">[45180] IIª-IIae, q. 154 a. 5 arg. 2</span></a> | |
| 3987 Praeterea, quicumque habet usum rationis, potest peccare. Sed in | |
| 3988 dormiendo aliquis habet usum rationis, quia frequenter aliquis in | |
| 3989 somnis ratiocinatur, et praeeligit unum alteri, consentiens vel | |
| 3990 dissentiens. Ergo in dormiendo potest aliquis peccare. Et ita | |
| 3991 propter somnum nocturna pollutio non impeditur quin sit peccatum, | |
| 3992 cum ex genere actus sit peccatum.</p> | |
| 3993 <p title="II-II q. 154 a. 5 arg. 3"><a name="45181"><span class= | |
| 3994 "ref">[45181] IIª-IIae, q. 154 a. 5 arg. 3</span></a> | |
| 3995 Praeterea, frustra increpatur et instruitur qui non potest vel | |
| 3996 agere secundum rationem vel contra rationem. Sed homo in somnis | |
| 3997 instruitur a Deo et increpatur, secundum illud Iob XXXIII, <i>per | |
| 3998 somnium, in visione nocturna, quando sopor solet occupare homines, | |
| 3999 tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina</i>. | |
| 4000 Ergo in somnis potest aliquis agere secundum rationem vel contra | |
| 4001 rationem, quod est bene agere vel peccare. Et sic videtur quod | |
| 4002 pollutio nocturna sit peccatum.</p> | |
| 4003 <p title="II-II q. 154 a. 5 s. c."><a name="45182"><span class= | |
| 4004 "ref">[45182] IIª-IIae, q. 154 a. 5 s. c.</span></a> Sed | |
| 4005 contra est quod Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., <i>ipsa | |
| 4006 phantasia quae fit in cogitatione sermocinantis, cum expressa | |
| 4007 fuerit in visione somniantis, ut inter illam et veram coniunctionem | |
| 4008 corporum non discernatur, continue movetur caro et sequitur quod | |
| 4009 eum motum sequi solet, cum hoc tam sine peccato fiat, quam sine | |
| 4010 peccato a vigilantibus dicitur quod, ut diceretur, sine dubio | |
| 4011 cogitatum est</i>.</p> | |
| 4012 <p title="II-II q. 154 a. 5 co."><a name="45183"><span class= | |
| 4013 "ref">[45183] IIª-IIae, q. 154 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 4014 dicendum quod nocturna pollutio dupliciter potest considerari. Uno | |
| 4015 modo, secundum se. Et hoc modo non habet rationem peccati. Omne | |
| 4016 enim peccatum dependet ex iudicio rationis, quia etiam primus motus | |
| 4017 sensualitatis non habet quod sit peccatum nisi inquantum iudicio | |
| 4018 rationis reprimi potest. Et ideo, sublato iudicio rationis, | |
| 4019 tollitur ratio peccati. In dormiendo autem ratio non habet liberum | |
| 4020 iudicium, nullus enim est dormiens qui non intendat aliquibus | |
| 4021 similitudinibus phantasmatum velut rebus ipsis, ut patet ex his | |
| 4022 quae in primo dicta sunt. Et ideo id quod agit homo dormiens, qui | |
| 4023 non habet liberum iudicium rationis, non imputatur ei ad culpam, | |
| 4024 sicut nec illud quod agit furiosus aut amens. Alio modo potest | |
| 4025 considerari nocturna pollutio per comparationem ad suam causam. | |
| 4026 Quae potest esse triplex. Una quidem corporalis. Cum enim humor | |
| 4027 seminalis superabundat in corpore; vel cum facta est humoris | |
| 4028 resolutio, vel per nimiam calefactionem corporis, vel per | |
| 4029 quamcumque aliam commotionem; somniat dormiens ea quae pertinent ad | |
| 4030 expulsionem huiusmodi humoris abundantis vel resoluti, sicut etiam | |
| 4031 accidit quando natura gravatur ex aliqua alia superfluitate; ita | |
| 4032 quod quandoque formantur in imaginatione phantasmata pertinentia ad | |
| 4033 emissionem talium superfluitatum. Si igitur superabundantia talis | |
| 4034 humoris sit ex causa culpabili, puta cum est ex superfluitate cibi | |
| 4035 vel potus; tunc nocturna pollutio habet rationem culpae ex sua | |
| 4036 causa. Si autem superabundantia vel resolutio talis humoris non sit | |
| 4037 ex aliqua causa culpabili, tunc nocturna pollutio non est | |
| 4038 culpabilis, nec in se nec in causa sua. Alia vero causa nocturnae | |
| 4039 pollutionis potest esse animalis interior, puta cum ex cogitatione | |
| 4040 praecedenti contingit aliquem dormientem pollui. Cogitatio autem | |
| 4041 quae in vigilia praecessit, quandoque est pure speculativa, puta | |
| 4042 cum aliquis causa disputationis cogitat de peccatis carnalibus, | |
| 4043 quandoque autem est cum aliqua affectione vel concupiscentiae vel | |
| 4044 horroris. Contingit autem magis pollutio nocturna ex cogitatione | |
| 4045 carnalium vitiorum quae fuit cum concupiscentia talium | |
| 4046 delectationum, quia ex hoc remanet quoddam vestigium et inclinatio | |
| 4047 in anima, ita quod dormiens facilius inducitur in sua imaginatione | |
| 4048 ad assentiendum actibus ex quibus sequitur pollutio. Secundum hoc | |
| 4049 philosophus dicit, in I Ethic., quod inquantum paulatim | |
| 4050 pertranseunt quidam motus a vigilantibus ad dormientes, meliora | |
| 4051 fiunt phantasmata studiosorum quam quorumlibet, et Augustinus | |
| 4052 dicit, XII super Gen. ad Litt., quod <i>propter bonam animae | |
| 4053 affectionem, quaedam eius merita etiam in somnis clarent</i>. Et | |
| 4054 sic patet quod nocturna pollutio habet rationem culpae ex parte | |
| 4055 suae causae. Quandoque tamen contingit quod ex praecedenti | |
| 4056 cogitatione carnalium actuum etiam speculativa, vel si sit cum | |
| 4057 horrore, sequitur in somnis pollutio. Et tunc non habet rationem | |
| 4058 culpae, nec in se nec in sua causa. Tertia vero causa est | |
| 4059 spiritualis extrinseca, puta cum ex operatione Daemonis commoventur | |
| 4060 phantasmata dormientis in ordine ad talem effectum. Et hoc quidem | |
| 4061 quandoque est cum peccato praecedenti, scilicet negligentia | |
| 4062 praeparandi se contra Daemonis illusiones, unde et in sero | |
| 4063 cantatur, <i>hostemque nostrum comprime, ne polluantur corpora</i>. | |
| 4064 Quandoque vero est absque omni culpa hominis, ex sola nequitia | |
| 4065 Daemonis, sicut in collationibus patrum legitur de quodam quod | |
| 4066 semper in diebus festis pollutionem nocturnam patiebatur, hoc | |
| 4067 Diabolo procurante, ut impediretur a sacra communione. Sic igitur | |
| 4068 patet quod nocturna pollutio nunquam est peccatum, quandoque tamen | |
| 4069 est sequela peccati praecedentis.</p> | |
| 4070 <p title="II-II q. 154 a. 5 ad 1"><a name="45184"><span class= | |
| 4071 "ref">[45184] IIª-IIae, q. 154 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4072 ergo dicendum quod Salomon non meruit in dormiendo sapientiam a | |
| 4073 Deo, sed fuit signum praecedentis desiderii, propter quod dicitur | |
| 4074 talis petitio Deo placuisse, ut Augustinus dicit, XII super Gen. ad | |
| 4075 Litt.</p> | |
| 4076 <p title="II-II q. 154 a. 5 ad 2"><a name="45185"><span class= | |
| 4077 "ref">[45185] IIª-IIae, q. 154 a. 5 ad 2</span></a> Ad | |
| 4078 secundum dicendum quod, secundum quod vires sensitivae interiores | |
| 4079 magis vel minus opprimuntur a somno, propter vaporis turbulentiam | |
| 4080 vel puritatem, secundum hoc usus rationis magis vel minus impeditur | |
| 4081 in dormiendo. Semper tamen quantum ad aliquid impeditur, ut non | |
| 4082 possit omnino liberum iudicium habere, ut in prima parte dictum | |
| 4083 est. Et ideo non imputatur ei ad culpam quod tunc agit.</p> | |
| 4084 <p title="II-II q. 154 a. 5 ad 3"><a name="45186"><span class= | |
| 4085 "ref">[45186] IIª-IIae, q. 154 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4086 dicendum quod apprehensio rationis non ita impeditur in somno sicut | |
| 4087 eius iudicium, quod perficitur per conversionem ad sensibilia, quae | |
| 4088 sunt prima principia cognitionis humanae. Et ideo nihil prohibet | |
| 4089 hominem secundum rationem apprehendere aliquid de novo in | |
| 4090 dormiendo, vel ex ipsis reliquiis praecedentium cogitationum et | |
| 4091 phantasmatibus oblatis, vel etiam ex revelatione divina, aut | |
| 4092 immissione Angeli boni vel mali.</p> | |
| 4093 <br /> | |
| 4094 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 4095 <p title="II-II q. 154 a. 6 arg. 1"><a name="45187"><span class= | |
| 4096 "ref">[45187] IIª-IIae, q. 154 a. 6 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4097 sextum sic proceditur. Videtur quod stuprum non debeat poni una | |
| 4098 species luxuriae. Stuprum enim importat illicitam virginum | |
| 4099 deflorationem; ut habetur in decretis, XXXVI Caus., qu. I. Sed hoc | |
| 4100 potest esse soluti cum soluta, quod pertinet ad fornicationem. Ergo | |
| 4101 stuprum non debet poni species luxuriae a fornicatione | |
| 4102 distincta.</p> | |
| 4103 <p title="II-II q. 154 a. 6 arg. 2"><a name="45188"><span class= | |
| 4104 "ref">[45188] IIª-IIae, q. 154 a. 6 arg. 2</span></a> | |
| 4105 Praeterea, Ambrosius dicit, in libro de patriarchis, <i>nemo sibi | |
| 4106 blandiatur de legibus hominum, omne stuprum adulterium est</i>. Sed | |
| 4107 specierum ex opposito divisarum una non continetur sub alia. Cum | |
| 4108 ergo adulterium ponatur species luxuriae, videtur quod stuprum | |
| 4109 species luxuriae poni non debet.</p> | |
| 4110 <p title="II-II q. 154 a. 6 arg. 3"><a name="45189"><span class= | |
| 4111 "ref">[45189] IIª-IIae, q. 154 a. 6 arg. 3</span></a> | |
| 4112 Praeterea, inferre alicui iniuriam videtur magis ad iniustitiam | |
| 4113 quam ad luxuriam pertinere. Sed ille qui stuprum committit, | |
| 4114 iniuriam facit alteri, scilicet patri puellae quam corrumpit, qui | |
| 4115 potest ad animum suam iniuriam revocare, et agere actione | |
| 4116 iniuriarum contra stupratorem. Ergo stuprum non debet poni species | |
| 4117 luxuriae.</p> | |
| 4118 <p title="II-II q. 154 a. 6 s. c."><a name="45190"><span class= | |
| 4119 "ref">[45190] IIª-IIae, q. 154 a. 6 s. c.</span></a> Sed | |
| 4120 contra est quod stuprum proprie consistit in actu venereo quo virgo | |
| 4121 defloratur. Cum igitur luxuria proprie sit circa venerea, videtur | |
| 4122 quod stuprum sit species luxuriae.</p> | |
| 4123 <p title="II-II q. 154 a. 6 co."><a name="45191"><span class= | |
| 4124 "ref">[45191] IIª-IIae, q. 154 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 4125 dicendum quod ubi circa materiam alicuius vitii occurrit aliqua | |
| 4126 specialis deformitas, ibi debet poni determinata species illius | |
| 4127 vitii. Luxuria autem est peccatum circa venerea existens, ut supra | |
| 4128 dictum est. In virgine autem sub custodia patris existente quaedam | |
| 4129 deformitas specialis occurrit si corrumpatur. Tum ex parte puellae, | |
| 4130 quae, ex hoc quod violatur, nulla pactione coniugali praecedente, | |
| 4131 impeditur a legitimo matrimonio consequendo et ponitur in via | |
| 4132 meretricandi, a quo retrahebatur ne signaculum virginitatis | |
| 4133 amitteret. Tum etiam ex parte patris, qui de eius custodia | |
| 4134 sollicitudinem gerit, secundum illud Eccli. XLII, <i>super filiam | |
| 4135 luxuriosam confirma custodiam, nequando faciat te in opprobrium | |
| 4136 venire inimicis</i>. Et ideo manifestum est quod stuprum, quod | |
| 4137 importat illicitam virginum deflorationem sub cura parentum | |
| 4138 existentium, est determinate luxuriae species.</p> | |
| 4139 <p title="II-II q. 154 a. 6 ad 1"><a name="45192"><span class= | |
| 4140 "ref">[45192] IIª-IIae, q. 154 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4141 ergo dicendum quod, quamvis virgo sit soluta a vinculo | |
| 4142 matrimoniali, non tamen est soluta a patria potestate. Habet etiam | |
| 4143 speciale impedimentum fornicarii concubitus virginitatis signum, | |
| 4144 quod non debet nisi per matrimonium auferri. Unde stuprum non est | |
| 4145 fornicatio simplex, sed concubitus qui fit cum meretricibus, idest | |
| 4146 mulieribus iam corruptis, ut patet per Glossam, II ad Cor. XII, | |
| 4147 super illud, <i>qui non egerunt poenitentiam super immunditia et | |
| 4148 fornicatione</i> et cetera.</p> | |
| 4149 <p title="II-II q. 154 a. 6 ad 2"><a name="45193"><span class= | |
| 4150 "ref">[45193] IIª-IIae, q. 154 a. 6 ad 2</span></a> Ad | |
| 4151 secundum dicendum quod Ambrosius ibi aliter accipit stuprum, prout | |
| 4152 scilicet communiter sumitur pro omni peccato luxuriae. Unde stuprum | |
| 4153 ibi nominat concubitum viri coniugati cum quacumque alia muliere | |
| 4154 praeter uxorem. Quod patet ex hoc quod subdit, <i>nec viro licet | |
| 4155 quod mulieri non licet</i>. Et hoc modo etiam accipitur Num. V, ubi | |
| 4156 dicitur, <i>si latet adulterium, et testibus argui non potest, quia | |
| 4157 non est inventa in stupro,</i> et cetera.</p> | |
| 4158 <p title="II-II q. 154 a. 6 ad 3"><a name="45194"><span class= | |
| 4159 "ref">[45194] IIª-IIae, q. 154 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4160 dicendum quod nihil prohibet unum peccatum ex adiunctione alterius | |
| 4161 deformius fieri. Fit autem deformius peccatum luxuriae ex peccato | |
| 4162 iniustitiae, quia videtur concupiscentia esse inordinatior quae a | |
| 4163 delectabili non abstinet ut iniuriam vitet. Habet autem duplicem | |
| 4164 iniuriam annexam. Unam quidem ex parte virginis, quam etsi non vi | |
| 4165 corrumpat, tamen eam seducit; et sic tenetur ei satisfacere. Unde | |
| 4166 dicitur Exod. XXII, <i>si seduxerit quis virginem nondum | |
| 4167 desponsatam, dormieritque cum ea, dotabit eam, et habebit uxorem. | |
| 4168 Si autem pater virginis dare noluerit, reddet pecuniam iuxta modum | |
| 4169 dotis quam virgines accipere consueverunt</i>. Aliam vero iniuriam | |
| 4170 facit patri puellae. Unde et ei secundum legem tenetur ad poenam. | |
| 4171 Dicitur enim Deut. XXII, <i>si invenerit vir puellam virginem, quae | |
| 4172 non habet sponsum, et apprehendens concubuerit cum illa, et res ad | |
| 4173 iudicium venerit, dabit qui dormivit cum ea patri puellae | |
| 4174 quinquaginta siclos argenti, et habebit eam uxorem, et quia | |
| 4175 humiliavit illam, non poterit dimittere eam cunctis diebus vitae | |
| 4176 suae</i>. Et hoc ideo, ne videatur ludibrium fecisse, ut Augustinus | |
| 4177 dicit.</p> | |
| 4178 <br /> | |
| 4179 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 4180 <p title="II-II q. 154 a. 7 arg. 1"><a name="45195"><span class= | |
| 4181 "ref">[45195] IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4182 septimum sic proceditur. Videtur quod raptus non sit species | |
| 4183 luxuriae distincta a stupro. Dicit enim Isidorus, in libro Etymol., | |
| 4184 quod <i>stuprum, idest raptus, proprie est illicitus coitus, a | |
| 4185 corrumpendo dictus, unde et qui raptu potitur, stupro fruitur</i>. | |
| 4186 Ergo videtur quod raptus non debeat poni species luxuriae distincta | |
| 4187 a stupro.</p> | |
| 4188 <p title="II-II q. 154 a. 7 arg. 2"><a name="45196"><span class= | |
| 4189 "ref">[45196] IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 2</span></a> | |
| 4190 Praeterea, raptus videtur quandam violentiam importare, dicitur | |
| 4191 enim in decretis, XXXVI Caus., qu. I, quod <i>raptus committitur | |
| 4192 cum puella violenter a domo patris abducitur, ut, corrupta, in | |
| 4193 uxorem habeatur</i>. Sed hoc quod violentia alicui inferatur, per | |
| 4194 accidens se habet ad luxuriam, quae per se respicit delectationem | |
| 4195 concubitus. Ergo videtur quod raptus non debeat poni determinata | |
| 4196 species luxuriae.</p> | |
| 4197 <p title="II-II q. 154 a. 7 arg. 3"><a name="45197"><span class= | |
| 4198 "ref">[45197] IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 3</span></a> | |
| 4199 Praeterea, peccatum luxuriae per matrimonium cohibetur, dicitur | |
| 4200 enim I ad Cor. VII, <i>propter fornicationem, unusquisque suam | |
| 4201 habeat</i>. Sed raptus impedit matrimonium sequens, dicitur enim in | |
| 4202 Concilio Meldensi, <i>placuit ut hi qui rapiunt feminas, vel | |
| 4203 furantur vel seducunt, eas nullatenus habeant uxores, quamvis eas | |
| 4204 postmodum nuptialiter cum consensu parentum suorum susceperint</i>. | |
| 4205 Ergo raptus non est determinata species luxuriae a stupro | |
| 4206 distincta.</p> | |
| 4207 <p title="II-II q. 154 a. 7 arg. 4"><a name="45198"><span class= | |
| 4208 "ref">[45198] IIª-IIae, q. 154 a. 7 arg. 4</span></a> | |
| 4209 Praeterea, aliquis potest cognoscere suam sponsam absque peccato | |
| 4210 luxuriae. Sed raptus potest committi si aliquis violenter sponsam | |
| 4211 suam auferat de domo parentum et eam carnaliter cognoscat. Ergo | |
| 4212 raptus non debet poni determinata species luxuriae.</p> | |
| 4213 <p title="II-II q. 154 a. 7 s. c."><a name="45199"><span class= | |
| 4214 "ref">[45199] IIª-IIae, q. 154 a. 7 s. c.</span></a> Sed | |
| 4215 contra est quod raptus est illicitus coitus, ut Isidorus dicit. Sed | |
| 4216 hoc pertinet ad peccatum luxuriae. Ergo raptus est species | |
| 4217 luxuriae.</p> | |
| 4218 <p title="II-II q. 154 a. 7 co."><a name="45200"><span class= | |
| 4219 "ref">[45200] IIª-IIae, q. 154 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 4220 dicendum quod raptus, prout nunc de eo loquimur, est species | |
| 4221 luxuriae. Et quandoque quidem in idem concurrit cum stupro; | |
| 4222 quandoque autem invenitur raptus sine stupro; quandoque vero | |
| 4223 stuprum sine raptu. Concurrunt quidem in idem, quando aliquis | |
| 4224 violentiam infert ad virginem illicite deflorandam. Quae quidem | |
| 4225 violentia quandoque infertur tam ipsi virgini quam patri, quandoque | |
| 4226 autem infertur patri, sed non virgini, puta cum ipsa consentit ut | |
| 4227 per violentiam de domo patris abstrahatur. Differt etiam violentia | |
| 4228 raptus alio modo, quia quandoque puella violenter abducitur a domo | |
| 4229 parentum et violenter corrumpitur; quandoque autem, etsi violenter | |
| 4230 abducatur, non tamen violenter corrumpitur, sed de voluntate | |
| 4231 virginis, sive corrumpatur fornicario concubitu, sive matrimoniali. | |
| 4232 Qualitercumque enim violentia adsit, salvatur ratio raptus. | |
| 4233 Invenitur autem raptus sine stupro, puta si aliquis rapiat viduam | |
| 4234 vel puellam corruptam. Unde Symmachus Papa dicit, <i>raptores | |
| 4235 viduarum vel virginum, ob immanitatem facinoris tanti, | |
| 4236 detestamur</i>. Stuprum vero sine raptu invenitur, quando aliquis | |
| 4237 absque violentiae illatione virginem illicite deflorat.</p> | |
| 4238 <p title="II-II q. 154 a. 7 ad 1"><a name="45201"><span class= | |
| 4239 "ref">[45201] IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4240 ergo dicendum quod, quia raptus plerumque cum stupro in idem | |
| 4241 concurrit, ideo quandoque unum pro alio ponitur.</p> | |
| 4242 <p title="II-II q. 154 a. 7 ad 2"><a name="45202"><span class= | |
| 4243 "ref">[45202] IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 2</span></a> Ad | |
| 4244 secundum dicendum quod illatio violentiae videtur procedere ex | |
| 4245 magnitudine concupiscentiae, ex qua aliquis non refugit periculo se | |
| 4246 iniicere violentiae inferendae.</p> | |
| 4247 <p title="II-II q. 154 a. 7 ad 3"><a name="45203"><span class= | |
| 4248 "ref">[45203] IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4249 dicendum quod aliter est dicendum in raptu puellarum quae sunt | |
| 4250 aliis desponsatae, et aliter de raptu illarum quae non sunt aliis | |
| 4251 desponsatae. Illae enim quae sunt aliis desponsatae restituendae | |
| 4252 sunt sponsis, qui in eis ex ipsa desponsatione ius habent. Illae | |
| 4253 autem quae non sunt aliis desponsatae, restituendae sunt primo | |
| 4254 patriae potestati, et tunc, de voluntate parentum, licite possunt | |
| 4255 eas in uxores accipere. Si tamen aliter fiat, illicite matrimonium | |
| 4256 contrahitur, tenetur enim quicumque rem rapit ad eius | |
| 4257 restitutionem. Nec tamen raptus dirimit matrimonium iam contractum, | |
| 4258 etsi impediat contrahendum. Quod autem dicitur in praedicto | |
| 4259 Concilio, dictum est in detestationem illius criminis, et est | |
| 4260 abrogatum. Unde Hieronymus contrarium dicit. <i>Tria, inquit, | |
| 4261 legitima coniugia in Scripturis leguntur. Primum est, virgo casta | |
| 4262 in virginitate viro data legitime. Secundum est, virgo in civitate | |
| 4263 deprehensa a viro et illi per vim copulata, si voluerit pater eius, | |
| 4264 dotabit eam iste vir quantum iudicaverit pater, et dabit pretium | |
| 4265 pudicitiae eius. Tertium autem est, quando aufertur ei et alteri | |
| 4266 traditur de voluntate patris</i>. Vel potest intelligi de illis | |
| 4267 quae sunt aliis desponsatae, et maxime per verba de praesenti.</p> | |
| 4268 <p title="II-II q. 154 a. 7 ad 4"><a name="45204"><span class= | |
| 4269 "ref">[45204] IIª-IIae, q. 154 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4270 dicendum quod sponsus ex ipsa desponsatione habet aliquod ius in | |
| 4271 sua sponsa. Et ideo, quamvis peccet violentiam inferendo, excusatur | |
| 4272 tamen a crimine raptus. Unde Gelasius Papa dicit, <i>lex illa | |
| 4273 praeteritorum principum ibi raptum dixit esse commissum, ubi puella | |
| 4274 de cuius nuptiis nihil actum fuerat, videbatur abducta</i>.</p> | |
| 4275 <br /> | |
| 4276 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 4277 <p title="II-II q. 154 a. 8 arg. 1"><a name="45205"><span class= | |
| 4278 "ref">[45205] IIª-IIae, q. 154 a. 8 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4279 octavum sic proceditur. Videtur quod adulterium non sit determinata | |
| 4280 species luxuriae ab aliis distincta. Dicitur enim adulterium ex eo | |
| 4281 quod aliquis ad alteram accedit praeter suam, sicut dicit quaedam | |
| 4282 Glossa super Exodum. Sed alia mulier praeter suam potest esse | |
| 4283 diversarum conditionum, scilicet vel virgo in potestate patris | |
| 4284 existens, vel meretrix, vel cuiuscumque alterius conditionis. Ergo | |
| 4285 videtur quod adulterium non sit species luxuriae ab aliis | |
| 4286 distincta.</p> | |
| 4287 <p title="II-II q. 154 a. 8 arg. 2"><a name="45206"><span class= | |
| 4288 "ref">[45206] IIª-IIae, q. 154 a. 8 arg. 2</span></a> | |
| 4289 Praeterea, Hieronymus dicit quod <i>nihil interest ex qua causa | |
| 4290 quis insaniat. Unde Sixtus Pythagoricus, adulter, inquit, est | |
| 4291 amator ardentior in suam uxorem</i>. Et pari ratione, in quamlibet | |
| 4292 aliam mulierem. Sed in omni luxuria est amor ardentior debito. Ergo | |
| 4293 adulterium invenitur in omni luxuria. Non ergo debet poni luxuriae | |
| 4294 species.</p> | |
| 4295 <p title="II-II q. 154 a. 8 arg. 3"><a name="45207"><span class= | |
| 4296 "ref">[45207] IIª-IIae, q. 154 a. 8 arg. 3</span></a> | |
| 4297 Praeterea, ubi est eadem ratio deformitatis, ibi non videtur esse | |
| 4298 alia species peccati. Sed in stupro et adulterio videtur esse eadem | |
| 4299 ratio deformitatis, quia utrobique violatur mulier alienae | |
| 4300 potestati subiecta. Ergo adulterium non est determinata species | |
| 4301 luxuriae ab aliis distincta.</p> | |
| 4302 <p title="II-II q. 154 a. 8 s. c."><a name="45208"><span class= | |
| 4303 "ref">[45208] IIª-IIae, q. 154 a. 8 s. c.</span></a> Sed | |
| 4304 contra est quod Leo Papa dicit quod <i>adulterium committitur cum, | |
| 4305 propriae libidinis instinctu vel alienae consensu, cum altero vel | |
| 4306 altera contra pactum coniugale concumbitur</i>. Sed hoc importat | |
| 4307 specialem deformitatem luxuriae. Ergo adulterium est determinata | |
| 4308 species luxuriae.</p> | |
| 4309 <p title="II-II q. 154 a. 8 co."><a name="45209"><span class= | |
| 4310 "ref">[45209] IIª-IIae, q. 154 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 4311 dicendum quod adulterium, sicut ipsum nomen sonat, est accessus ad | |
| 4312 alienum torum. In quo quidem dupliciter contra castitatem et | |
| 4313 humanae generationis bonum aliquis delinquit, primo quidem, | |
| 4314 inquantum accedit ad mulierem non sibi matrimonio copulatam, quod | |
| 4315 requiritur ad bonum prolis propriae educandae; alio modo, quia | |
| 4316 accedit ad mulierem alteri per matrimonium copulatam, et sic | |
| 4317 impedit bonum prolis alienae. Eadem ratio est de muliere coniugata | |
| 4318 quae per adulterium corrumpitur. Unde dicitur Eccli. XXIII, | |
| 4319 <i>omnis mulier relinquens virum suum, peccabit, primo enim, in | |
| 4320 lege altissimi incredibilis fuit</i>, in qua scilicet praecipitur, | |
| 4321 non moechaberis; <i>et secundo, virum suum derelinquit</i>, in quo | |
| 4322 facit contra certitudinem prolis eius; tertio, <i>in adulterio | |
| 4323 fornicata est, et ex alio viro filios statuit sibi</i>, quod est | |
| 4324 contra bonum propriae prolis. Sed primum est commune in omnibus | |
| 4325 peccatis mortalibus, alia vero duo specialiter pertinent ad | |
| 4326 deformitatem adulterii. Unde manifestum est quod adulterium est | |
| 4327 determinata species luxuriae, utpote specialem deformitatem habens | |
| 4328 circa actus venereos.</p> | |
| 4329 <p title="II-II q. 154 a. 8 ad 1"><a name="45210"><span class= | |
| 4330 "ref">[45210] IIª-IIae, q. 154 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4331 ergo dicendum quod ille qui habet uxorem, si ad aliam accedit, | |
| 4332 peccatum eius potest denominari vel ex parte sua, et sic semper est | |
| 4333 adulterium, quia contra fidem matrimonii agit, vel ex parte | |
| 4334 mulieris ad quam accedit. Et sic quandoque est adulterium, puta cum | |
| 4335 coniugatus accedit ad uxorem alterius, quandoque autem habet | |
| 4336 rationem stupri, vel alicuius alterius, secundum diversas | |
| 4337 conditiones mulierum ad quas accedit. Dictum est autem supra quod | |
| 4338 species luxuriae accipiuntur secundum diversas mulierum | |
| 4339 conditiones.</p> | |
| 4340 <p title="II-II q. 154 a. 8 ad 2"><a name="45211"><span class= | |
| 4341 "ref">[45211] IIª-IIae, q. 154 a. 8 ad 2</span></a> Ad | |
| 4342 secundum dicendum quod matrimonium specialiter est ordinatum ad | |
| 4343 bonum humanae prolis, sicut dictum est. Adulterium autem | |
| 4344 specialiter matrimonio contrariatur, inquantum violat matrimonii | |
| 4345 fidem, quam quis coniugi debet. Et quia ille qui est ardentior | |
| 4346 amator uxoris, facit contra bonum matrimonii, inhoneste eo utens, | |
| 4347 licet fidem non violet; ideo aliqualiter potest adulter nominari; | |
| 4348 et magis quam ille qui est ardentior amator alterius mulieris.</p> | |
| 4349 <p title="II-II q. 154 a. 8 ad 3"><a name="45212"><span class= | |
| 4350 "ref">[45212] IIª-IIae, q. 154 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4351 dicendum quod uxor est in potestate viri sicut ei matrimonio | |
| 4352 copulata, puella autem est sub potestate patris sicut per eum | |
| 4353 matrimonio copulanda. Et ideo alio modo contra bonum matrimonii est | |
| 4354 peccatum adulterii, et alio modo peccatum stupri. Et propter hoc | |
| 4355 ponuntur diversae luxuriae species. De aliis autem ad adulterium | |
| 4356 pertinentibus dicetur in tertia parte, cum de matrimonio | |
| 4357 tractabitur.</p> | |
| 4358 <br /> | |
| 4359 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 4360 <p title="II-II q. 154 a. 9 arg. 1"><a name="45213"><span class= | |
| 4361 "ref">[45213] IIª-IIae, q. 154 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum | |
| 4362 sic proceditur. Videtur quod incestus non sit species determinata | |
| 4363 luxuriae. Incestus enim dicitur per privationem castitatis. Sed | |
| 4364 castitati universaliter opponitur luxuria. Ergo videtur quod | |
| 4365 incestus non sit species luxuriae, sed sit universaliter ipsa | |
| 4366 luxuria.</p> | |
| 4367 <p title="II-II q. 154 a. 9 arg. 2"><a name="45214"><span class= | |
| 4368 "ref">[45214] IIª-IIae, q. 154 a. 9 arg. 2</span></a> | |
| 4369 Praeterea, in decretis dicitur, XXXVI, qu. I, quod <i>incestus est | |
| 4370 consanguinearum vel affinium abusus</i>. Sed affinitas differt a | |
| 4371 consanguinitate. Ergo incestus non est una species luxuriae, sed | |
| 4372 plures.</p> | |
| 4373 <p title="II-II q. 154 a. 9 arg. 3"><a name="45215"><span class= | |
| 4374 "ref">[45215] IIª-IIae, q. 154 a. 9 arg. 3</span></a> | |
| 4375 Praeterea, illud quod de se non importat aliquam deformitatem, non | |
| 4376 constituit aliquam determinatam speciem vitii. Sed accedere ad | |
| 4377 consanguineas vel affines non est secundum se deforme, alias, nullo | |
| 4378 tempore licuisset. Ergo incestus non est determinata species | |
| 4379 luxuriae.</p> | |
| 4380 <p title="II-II q. 154 a. 9 s. c."><a name="45216"><span class= | |
| 4381 "ref">[45216] IIª-IIae, q. 154 a. 9 s. c.</span></a> Sed | |
| 4382 contra est quod species luxuriae distinguuntur secundum conditiones | |
| 4383 mulierum quibus aliqui abutuntur. Sed incestu importatur specialis | |
| 4384 conditio mulierum, quia est abusus consanguinearum vel affinium, ut | |
| 4385 dictum est. Ergo incestus est determinata species luxuriae.</p> | |
| 4386 <p title="II-II q. 154 a. 9 co."><a name="45217"><span class= | |
| 4387 "ref">[45217] IIª-IIae, q. 154 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 4388 dicendum quod, sicut dictum est, ibi necesse est inveniri | |
| 4389 determinatam speciem luxuriae, ubi invenitur aliquid repugnans | |
| 4390 debito usui venereorum. In usu autem consanguinearum vel affinium | |
| 4391 invenitur aliquid incongruum commixtioni venereae, triplici | |
| 4392 ratione. Primo quidem, quia naturaliter homo debet quandam | |
| 4393 honorificentiam parentibus, et per consequens aliis consanguineis, | |
| 4394 qui ex eisdem parentibus de propinquo originem trahunt, in tantum | |
| 4395 quod apud antiquos, ut maximus Valerius refert, non erat fas filium | |
| 4396 simul cum patre balneari, ne scilicet se invicem nudos | |
| 4397 conspicerent. Manifestum est autem secundum praedicta quod in | |
| 4398 actibus venereis maxime consistit quaedam turpitudo honorificentiae | |
| 4399 contraria, unde de his homines verecundantur. Et ideo incongruum | |
| 4400 est quod commixtio venerea fiat talium personarum ad invicem. Et | |
| 4401 haec causa videtur exprimi Levit. XVIII, ubi dicitur, <i>mater tua | |
| 4402 est, non revelabis turpitudinem eius</i>. Et idem postea dicit in | |
| 4403 aliis. Secunda ratio est quia personas sanguine coniunctas necesse | |
| 4404 est ad invicem simul conversari. Unde si homines non arcerentur a | |
| 4405 commixtione venerea, nimia opportunitas daretur hominibus venereae | |
| 4406 commixtionis, et sic animi hominum nimis emollescerent per | |
| 4407 luxuriam. Et ideo in veteri lege illae personae specialiter | |
| 4408 videntur esse prohibitae quas necesse est simul commorari. Tertia | |
| 4409 ratio est quia per hoc impediretur multiplicatio amicorum, dum enim | |
| 4410 homo uxorem extraneam accipit, iunguntur sibi quadam speciali | |
| 4411 amicitia omnes consanguinei uxoris, ac si essent consanguinei sui. | |
| 4412 Unde Augustinus dicit, XV de Civ. Dei, <i>habita est ratio | |
| 4413 rectissima caritatis ut homines, quibus esset utilis atque honesta | |
| 4414 concordia, diversarum vicissitudinum vinculis necterentur, nec unus | |
| 4415 in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos</i>. | |
| 4416 Addit autem Aristoteles quartam rationem, in II Politic., quia cum | |
| 4417 naturaliter homo consanguineam diligat, si adderetur amor qui est | |
| 4418 ex commixtione venerea, fieret nimius ardor amoris, et maximum | |
| 4419 libidinis incentivum; quod castitati repugnat. Unde manifestum est | |
| 4420 quod incestus est determinata luxuriae species.</p> | |
| 4421 <p title="II-II q. 154 a. 9 ad 1"><a name="45218"><span class= | |
| 4422 "ref">[45218] IIª-IIae, q. 154 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4423 ergo dicendum quod abusus coniunctarum personarum maxime induceret | |
| 4424 corruptelam castitatis, tum propter opportunitatem; tum etiam | |
| 4425 propter nimium ardorem amoris, ut dictum est. Et ideo antonomastice | |
| 4426 abusus talium personarum vocatur incestus.</p> | |
| 4427 <p title="II-II q. 154 a. 9 ad 2"><a name="45219"><span class= | |
| 4428 "ref">[45219] IIª-IIae, q. 154 a. 9 ad 2</span></a> Ad | |
| 4429 secundum dicendum quod persona affinis coniungitur alicui propter | |
| 4430 personam consanguinitate coniunctam. Et ideo, quia unum est propter | |
| 4431 alterum, eiusdem rationis inconvenientiam facit consanguinitas et | |
| 4432 affinitas.</p> | |
| 4433 <p title="II-II q. 154 a. 9 ad 3"><a name="45220"><span class= | |
| 4434 "ref">[45220] IIª-IIae, q. 154 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4435 dicendum quod in commixtione personarum coniunctarum aliquid est | |
| 4436 quod est secundum se indecens et repugnans naturali rationi, sicut | |
| 4437 quod commixtio fiat inter parentes et filios, quorum est per se et | |
| 4438 immediata cognatio, nam filii naturaliter honorem debent | |
| 4439 parentibus. Unde philosophus dicit, in IX de Animal., quod quidam | |
| 4440 equus, quia deceptus fuit ut matri commisceretur, seipsum | |
| 4441 praecipitavit, quasi prae horrore, eo quod etiam animalibus | |
| 4442 aliquibus inest naturalis reverentia ad parentes. Aliae vero | |
| 4443 personae quae non coniunguntur secundum seipsas, sed per ordinem ad | |
| 4444 parentes, non habent ita ex seipsis indecentiam sed variatur circa | |
| 4445 hoc decentia vel indecentia secundum consuetudinem et legem humanam | |
| 4446 vel divinam. Quia, ut dictum est, usus venereorum, quia ordinatur | |
| 4447 ad bonum commune, subiacet legi. Et ideo, sicut Augustinus dicit, | |
| 4448 XV de Civ. Dei, <i>commixtio sororum et fratrum, quanto fuit | |
| 4449 antiquior, compellente necessitate, tanto postea facta est | |
| 4450 damnabilior, religione prohibente</i>.</p> | |
| 4451 <br /> | |
| 4452 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 4453 <p title="II-II q. 154 a. 10 arg. 1"><a name="45221"><span class= | |
| 4454 "ref">[45221] IIª-IIae, q. 154 a. 10 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4455 decimum sic proceditur. Videtur quod sacrilegium non possit esse | |
| 4456 species luxuriae. Eadem enim species non invenitur sub diversis | |
| 4457 generibus non subalternatim positis. Sed sacrilegium est species | |
| 4458 irreligiositatis, ut supra habitum est. Ergo sacrilegium non potest | |
| 4459 poni species luxuriae.</p> | |
| 4460 <p title="II-II q. 154 a. 10 arg. 2"><a name="45222"><span class= | |
| 4461 "ref">[45222] IIª-IIae, q. 154 a. 10 arg. 2</span></a> | |
| 4462 Praeterea, in decretis, XXXVI Caus., qu. I, sacrilegium non ponitur | |
| 4463 inter alia quae ponuntur species luxuriae. Ergo videtur quod non | |
| 4464 sit luxuriae species.</p> | |
| 4465 <p title="II-II q. 154 a. 10 arg. 3"><a name="45223"><span class= | |
| 4466 "ref">[45223] IIª-IIae, q. 154 a. 10 arg. 3</span></a> | |
| 4467 Praeterea, sicut per luxuriam contingit aliquid fieri contra | |
| 4468 aliquam rem sacram, ita etiam per alia vitiorum genera. Sed | |
| 4469 sacrilegium non ponitur species gulae, aut alterius alicuius | |
| 4470 huiusmodi vitii. Ergo etiam non debet poni species luxuriae.</p> | |
| 4471 <p title="II-II q. 154 a. 10 s. c."><a name="45224"><span class= | |
| 4472 "ref">[45224] IIª-IIae, q. 154 a. 10 s. c.</span></a> Sed | |
| 4473 contra est quod Augustinus dicit, XV de Civ. Dei, quod <i>sicut | |
| 4474 iniquum est aviditate possidendi transgredi limitem agrorum, ita | |
| 4475 etiam iniquum est libidine concumbendi subvertere limitem | |
| 4476 morum</i>. Sed transgredi limitem agrorum in rebus sacris est | |
| 4477 peccatum sacrilegii. Ergo, pari ratione, subvertere limitem morum | |
| 4478 libidine concumbendi in rebus sacris, facit sacrilegii vitium. Sed | |
| 4479 libido concumbendi pertinet ad luxuriam. Ergo sacrilegium est | |
| 4480 luxuriae species.</p> | |
| 4481 <p title="II-II q. 154 a. 10 co."><a name="45225"><span class= | |
| 4482 "ref">[45225] IIª-IIae, q. 154 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 4483 dicendum quod, sicut supra dictum est, actus unius virtutis vel | |
| 4484 vitii ordinatus ad finem alterius, assumit speciem illius, sicut | |
| 4485 furtum quod propter adulterium committitur, transit in speciem | |
| 4486 adulterii. Manifestum est autem quod observatio castitatis secundum | |
| 4487 quod ordinatur ad cultum Dei, sit actus religionis, ut patet in | |
| 4488 illis qui vovent et servant virginitatem, ut patet per Augustinum, | |
| 4489 in libro de virginitate. Unde manifestum est quod etiam luxuria, | |
| 4490 secundum quod violat aliquid ad divinum cultum pertinens, pertinet | |
| 4491 ad speciem sacrilegii. Et secundum hoc, sacrilegium potest poni | |
| 4492 species luxuriae.</p> | |
| 4493 <p title="II-II q. 154 a. 10 ad 1"><a name="45226"><span class= | |
| 4494 "ref">[45226] IIª-IIae, q. 154 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4495 ergo dicendum quod luxuria secundum quod ordinatur ad finem | |
| 4496 alterius vitii, efficitur illius vitii species. Et sic aliqua | |
| 4497 luxuriae species potest etiam esse species irreligiositatis, sicut | |
| 4498 cuiusdam superioris generis.</p> | |
| 4499 <p title="II-II q. 154 a. 10 ad 2"><a name="45227"><span class= | |
| 4500 "ref">[45227] IIª-IIae, q. 154 a. 10 ad 2</span></a> Ad | |
| 4501 secundum dicendum quod ibi enumerantur illa quae sunt species | |
| 4502 luxuriae secundum seipsa, sacrilegium autem est species luxuriae | |
| 4503 secundum quod ordinatur ad finem alterius vitii. Et potest | |
| 4504 concurrere cum diversis speciebus luxuriae. Si enim aliquis | |
| 4505 abutatur persona coniuncta sibi secundum spiritualem cognationem, | |
| 4506 committit sacrilegium ad modum incestus. Si autem abutatur virgine | |
| 4507 Deo sacrata, inquantum est sponsa Christi, est sacrilegium per | |
| 4508 modum adulterii; inquantum vero est sub spiritualis patris cura | |
| 4509 constituta, erit quoddam spirituale stuprum; et si violentia | |
| 4510 inferatur, erit spiritualis raptus, qui etiam secundum leges | |
| 4511 civiles gravius punitur quam alius raptus. Unde Iustinianus | |
| 4512 imperator dicit, <i>si quis, non dicam rapere, sed attentare | |
| 4513 tantummodo, matrimonii iungendi causa, sacratissimas virgines ausus | |
| 4514 fuerit, capitali poena feriatur</i>.</p> | |
| 4515 <p title="II-II q. 154 a. 10 ad 3"><a name="45228"><span class= | |
| 4516 "ref">[45228] IIª-IIae, q. 154 a. 10 ad 3</span></a> Ad | |
| 4517 tertium dicendum quod sacrilegium committitur in re sacrata. Res | |
| 4518 autem sacrata est vel persona sacrata quae concupiscitur ad | |
| 4519 concubitum, et sic pertinet ad luxuriam. Vel quae concupiscitur ad | |
| 4520 possidendum, et sic pertinet ad iniustitiam. Potest etiam ad iram | |
| 4521 pertinere sacrilegium, puta si aliquis ex ira iniuriam inferat | |
| 4522 personae sacrae. Vel, si gulose cibum sacratum assumat, sacrilegium | |
| 4523 committit. Specialius tamen sacrilegium attribuitur luxuriae, quae | |
| 4524 opponitur castitati, ad cuius observantiam aliquae personae | |
| 4525 specialiter consecrantur.</p> | |
| 4526 <br /> | |
| 4527 <div class="E">Articulus 11</div> | |
| 4528 <p title="II-II q. 154 a. 11 arg. 1"><a name="45229"><span class= | |
| 4529 "ref">[45229] IIª-IIae, q. 154 a. 11 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4530 undecimum sic proceditur. Videtur quod vitium contra naturam non | |
| 4531 sit species luxuriae. Quia in praedicta enumeratione specierum | |
| 4532 luxuriae nulla fit mentio de vitio contra naturam. Ergo non est | |
| 4533 species luxuriae.</p> | |
| 4534 <p title="II-II q. 154 a. 11 arg. 2"><a name="45230"><span class= | |
| 4535 "ref">[45230] IIª-IIae, q. 154 a. 11 arg. 2</span></a> | |
| 4536 Praeterea, luxuria opponitur virtuti, et ita sub malitia | |
| 4537 continetur. Sed vitium contra naturam non continetur sub malitia, | |
| 4538 sed sub bestialitate, ut patet per philosophum, in VII Ethic. Ergo | |
| 4539 vitium contra naturam non est species luxuriae.</p> | |
| 4540 <p title="II-II q. 154 a. 11 arg. 3"><a name="45231"><span class= | |
| 4541 "ref">[45231] IIª-IIae, q. 154 a. 11 arg. 3</span></a> | |
| 4542 Praeterea, luxuria consistit circa actus ad generationem humanam | |
| 4543 ordinatos, ut ex supra dictis patet. Sed vitium contra naturam | |
| 4544 consistit circa actus ex quibus non potest generatio sequi. Ergo | |
| 4545 vitium contra naturam non est species luxuriae.</p> | |
| 4546 <p title="II-II q. 154 a. 11 s. c."><a name="45232"><span class= | |
| 4547 "ref">[45232] IIª-IIae, q. 154 a. 11 s. c.</span></a> Sed | |
| 4548 contra est quod, II ad Cor. XII, connumeratur aliis luxuriae | |
| 4549 speciebus, ubi dicitur, <i>non egerunt poenitentiam super | |
| 4550 immunditia et fornicatione et impudicitia</i>, ubi dicit Glossa, | |
| 4551 <i>immunditia, idest, luxuria contra naturam</i>.</p> | |
| 4552 <p title="II-II q. 154 a. 11 co."><a name="45233"><span class= | |
| 4553 "ref">[45233] IIª-IIae, q. 154 a. 11 co.</span></a> Respondeo | |
| 4554 dicendum quod, sicut supra dictum est, ibi est determinata luxuriae | |
| 4555 species ubi specialis ratio deformitatis occurrit quae facit | |
| 4556 indecentem actum venereum. Quod quidem potest esse dupliciter. Uno | |
| 4557 quidem modo, quia repugnat rationi rectae, quod est commune in omni | |
| 4558 vitio luxuriae. Alio modo, quia etiam, super hoc, repugnat ipsi | |
| 4559 ordini naturali venerei actus qui convenit humanae speciei, quod | |
| 4560 dicitur vitium contra naturam. Quod quidem potest pluribus modis | |
| 4561 contingere. Uno quidem modo, si absque omni concubitu, causa | |
| 4562 delectationis venereae, pollutio procuretur, quod pertinet ad | |
| 4563 peccatum immunditiae, quam quidam mollitiem vocant. Alio modo, si | |
| 4564 fiat per concubitum ad rem non eiusdem speciei, quod vocatur | |
| 4565 bestialitas. Tertio modo, si fiat per concubitum ad non debitum | |
| 4566 sexum, puta masculi ad masculum vel feminae ad feminam, ut | |
| 4567 apostolus dicit, ad Rom. I, quod dicitur sodomiticum vitium. | |
| 4568 Quarto, si non servetur naturalis modus concumbendi, aut quantum ad | |
| 4569 instrumentum non debitum; aut quantum ad alios monstruosos et | |
| 4570 bestiales concumbendi modos.</p> | |
| 4571 <p title="II-II q. 154 a. 11 ad 1"><a name="45234"><span class= | |
| 4572 "ref">[45234] IIª-IIae, q. 154 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4573 ergo dicendum quod ibi enumerantur species luxuriae quae non | |
| 4574 repugnant humanae naturae. Et ideo praetermittitur vitium contra | |
| 4575 naturam.</p> | |
| 4576 <p title="II-II q. 154 a. 11 ad 2"><a name="45235"><span class= | |
| 4577 "ref">[45235] IIª-IIae, q. 154 a. 11 ad 2</span></a> Ad | |
| 4578 secundum dicendum quod bestialitas differt a malitia, quae humanae | |
| 4579 virtuti opponitur, per quendam excessum circa eandem materiam. Et | |
| 4580 ideo ad idem genus reduci potest.</p> | |
| 4581 <p title="II-II q. 154 a. 11 ad 3"><a name="45236"><span class= | |
| 4582 "ref">[45236] IIª-IIae, q. 154 a. 11 ad 3</span></a> Ad | |
| 4583 tertium dicendum quod luxuriosus non intendit generationem humanam, | |
| 4584 sed delectationem veneream, quam potest aliquis experiri sine | |
| 4585 actibus ex quibus sequitur humana generatio. Et hoc est quod | |
| 4586 quaeritur in vitio contra naturam.</p> | |
| 4587 <br /> | |
| 4588 <div class="E">Articulus 12</div> | |
| 4589 <p title="II-II q. 154 a. 12 arg. 1"><a name="45237"><span class= | |
| 4590 "ref">[45237] IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4591 duodecimum sic proceditur. Videtur quod vitium contra naturam non | |
| 4592 sit maximum peccatum inter species luxuriae. Tanto enim aliquod | |
| 4593 peccatum est gravius, quanto magis contrariatur caritati. Sed magis | |
| 4594 videntur contrariari caritati proximi adulterium et stuprum et | |
| 4595 raptus, quae vergunt in iniuriam proximi, quam peccata contra | |
| 4596 naturam, per quae nullus alteri iniuriatur. Ergo peccatum contra | |
| 4597 naturam non est maximum inter species luxuriae.</p> | |
| 4598 <p title="II-II q. 154 a. 12 arg. 2"><a name="45238"><span class= | |
| 4599 "ref">[45238] IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 2</span></a> | |
| 4600 Praeterea, illa peccata videntur esse gravissima quae contra Deum | |
| 4601 committuntur. Sed sacrilegium directe committitur contra Deum, quia | |
| 4602 vergit in iniuriam divini cultus. Ergo sacrilegium est gravius | |
| 4603 peccatum quam vitium contra naturam.</p> | |
| 4604 <p title="II-II q. 154 a. 12 arg. 3"><a name="45239"><span class= | |
| 4605 "ref">[45239] IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 3</span></a> | |
| 4606 Praeterea, tanto aliquod peccatum videtur esse gravius, quanto | |
| 4607 exercetur in personam quam magis diligere debemus. Sed secundum | |
| 4608 ordinem caritatis magis debemus diligere personas nobis coniunctas, | |
| 4609 quae polluuntur per incestum, quam personas extraneas, quae | |
| 4610 interdum polluuntur per vitium contra naturam. Ergo incestus est | |
| 4611 gravius peccatum quam vitium contra naturam.</p> | |
| 4612 <p title="II-II q. 154 a. 12 arg. 4"><a name="45240"><span class= | |
| 4613 "ref">[45240] IIª-IIae, q. 154 a. 12 arg. 4</span></a> | |
| 4614 Praeterea, si vitium contra naturam est gravissimum, videtur quod | |
| 4615 tanto est gravius quanto est magis contra naturam. Sed maxime | |
| 4616 videtur esse contra naturam peccatum immunditiae seu mollitiei, | |
| 4617 quia hoc maxime videtur esse secundum naturam, ut alterum sit agens | |
| 4618 et alterum patiens. Ergo, secundum hoc, immunditia esset | |
| 4619 gravissimum inter vitia contra naturam. Hoc autem est falsum. Non | |
| 4620 ergo vitia contra naturam sunt gravissima inter peccata | |
| 4621 luxuriae.</p> | |
| 4622 <p title="II-II q. 154 a. 12 s. c."><a name="45241"><span class= | |
| 4623 "ref">[45241] IIª-IIae, q. 154 a. 12 s. c.</span></a> Sed | |
| 4624 contra est quod Augustinus dicit, in libro de Adulterin. coniugiis, | |
| 4625 quod omnium horum, peccatorum scilicet quae ad luxuriam pertinent, | |
| 4626 pessimum est quod contra naturam fit.</p> | |
| 4627 <p title="II-II q. 154 a. 12 co."><a name="45242"><span class= | |
| 4628 "ref">[45242] IIª-IIae, q. 154 a. 12 co.</span></a> Respondeo | |
| 4629 dicendum quod in quolibet genere pessima est principii corruptio, | |
| 4630 ex quo alia dependent. Principia autem rationis sunt ea quae sunt | |
| 4631 secundum naturam, nam ratio, praesuppositis his quae sunt a natura | |
| 4632 determinata, disponit alia secundum quod convenit. Et hoc apparet | |
| 4633 tam in speculativis quam in operativis. Et ideo, sicut in | |
| 4634 speculativis error circa ea quorum cognitio est homini naturaliter | |
| 4635 indita, est gravissimus et turpissimus; ita in agendis agere contra | |
| 4636 ea quae sunt secundum naturam determinata, est gravissimum et | |
| 4637 turpissimum. Quia ergo in vitiis quae sunt contra naturam | |
| 4638 transgreditur homo id quod est secundum naturam determinatum circa | |
| 4639 usum venereum, inde est quod in tali materia hoc peccatum est | |
| 4640 gravissimum. Post quod est incestus, qui, sicut dictum est, est | |
| 4641 contra naturalem reverentiam quam personis coniunctis debemus. Per | |
| 4642 alias autem luxuriae species praeteritur solum id quod est secundum | |
| 4643 rationem rectam determinatum, ex praesuppositione tamen naturalium | |
| 4644 principiorum. Magis autem repugnat rationi quod aliquis venereis | |
| 4645 utatur non solum contra id quod convenit proli generandae, sed | |
| 4646 etiam cum iniuria alterius. Et ideo fornicatio simplex, quae | |
| 4647 committitur sine iniuria alterius personae, est minima inter | |
| 4648 species luxuriae. Maior autem iniuria est si quis abutatur muliere | |
| 4649 alterius potestati subiecta ad usum generationis, quam ad solam | |
| 4650 custodiam. Et ideo adulterium est gravius quam stuprum. Et utrumque | |
| 4651 aggravatur per violentiam. Propter quod, raptus virginis est | |
| 4652 gravius quam stuprum, et raptus uxoris quam adulterium. Et haec | |
| 4653 etiam omnia aggravantur secundum rationem sacrilegii, ut supra | |
| 4654 dictum est.</p> | |
| 4655 <p title="II-II q. 154 a. 12 ad 1"><a name="45243"><span class= | |
| 4656 "ref">[45243] IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4657 ergo dicendum quod, sicut ordo rationis rectae est ab homine, ita | |
| 4658 ordo naturae est ab ipso Deo. Et ideo in peccatis contra naturam, | |
| 4659 in quibus ipse ordo naturae violatur, fit iniuria ipsi Deo, | |
| 4660 ordinatori naturae. Unde Augustinus dicit, III Confess., | |
| 4661 <i>flagitia quae sunt contra naturam, ubique ac semper detestanda | |
| 4662 atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt, quae si omnes | |
| 4663 gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae | |
| 4664 non sic fecit homines ut se illo uterentur modo. Violatur quippe | |
| 4665 ipsa societas quae cum Deo nobis esse debet, cum eadem natura cuius | |
| 4666 ille auctor est, libidinis perversitate polluitur</i>.</p> | |
| 4667 <p title="II-II q. 154 a. 12 ad 2"><a name="45244"><span class= | |
| 4668 "ref">[45244] IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 2</span></a> Ad | |
| 4669 secundum dicendum quod etiam vitia contra naturam sunt contra Deum, | |
| 4670 ut dictum est. Et tanto sunt graviora quam sacrilegii corruptela, | |
| 4671 quanto ordo naturae humanae inditus est prior et stabilior quam | |
| 4672 quilibet alius ordo superadditus.</p> | |
| 4673 <p title="II-II q. 154 a. 12 ad 3"><a name="45245"><span class= | |
| 4674 "ref">[45245] IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 3</span></a> Ad | |
| 4675 tertium dicendum quod unicuique individuo magis est coniuncta | |
| 4676 natura speciei quam quodcumque aliud individuum. Et ideo peccata | |
| 4677 quae fiunt contra naturam speciei, sunt graviora.</p> | |
| 4678 <p title="II-II q. 154 a. 12 ad 4"><a name="45246"><span class= | |
| 4679 "ref">[45246] IIª-IIae, q. 154 a. 12 ad 4</span></a> Ad | |
| 4680 quartum dicendum quod gravitas in peccato magis attenditur ex abusu | |
| 4681 alicuius rei quam ex omissione debiti usus. Et ideo inter vitia | |
| 4682 contra naturam infimum locum tenet peccatum immunditiae, quod | |
| 4683 consistit in sola omissione concubitus ad alterum. Gravissimum | |
| 4684 autem est peccatum bestialitatis, ubi non servatur debita species. | |
| 4685 Unde super illud Gen. XXXVII, accusavit fratres suos crimine | |
| 4686 pessimo, dicit Glossa, quod cum pecoribus miscebantur. Post hoc | |
| 4687 autem est vitium sodomiticum, ubi non servatur debitus sexus. Post | |
| 4688 hoc autem est peccatum ex eo quod non servatur debitus modus | |
| 4689 concumbendi. Magis autem si non sit debitum vas, quam si sit | |
| 4690 inordinatio secundum aliqua alia pertinentia ad modum | |
| 4691 concubitus.</p> | |
| 4692 <div class="centro"><br /> | |
| 4693 <p><a href="sth3144.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 4694 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 4695 <a href="sth3155.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 4696 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 4697 <br /> | |
| 4698 <hr /> | |
| 4699 <br /> | |
| 4700 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 4701 hanc editionem<br /> | |
| 4702 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 4703 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 4704 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 4705 </div> | |
| 4706 </body> | |
| 4707 </html> |
