Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3027.html @ 28:544e12f679ad
convert to xml
| author | ht |
|---|---|
| date | Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000 |
| parents | 4006eb4882de |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 23 27-33</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione XXVII ad | |
| 31 XXXIII</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1895 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth3025.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth3034.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#40093">IIª-IIae q. 27 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#40094">IIª-IIae q. 27 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#40095">IIª-IIae q. 27 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#40096">IIª-IIae q. 27 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#40097">IIª-IIae q. 27 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#40098">IIª-IIae q. 27 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#40099">IIª-IIae q. 27 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#40100">IIª-IIae q. 27 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#40101">IIª-IIae q. 27 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#40102">IIª-IIae q. 27 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#40103">IIª-IIae q. 27 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#40104">IIª-IIae q. 27 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#40105">IIª-IIae q. 27 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#40106">IIª-IIae q. 27 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#40107">IIª-IIae q. 27 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#40108">IIª-IIae q. 27 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#40109">IIª-IIae q. 27 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#40110">IIª-IIae q. 27 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#40111">IIª-IIae q. 27 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#40112">IIª-IIae q. 27 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#40113">IIª-IIae q. 27 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#40114">IIª-IIae q. 27 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#40115">IIª-IIae q. 27 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#40116">IIª-IIae q. 27 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#40117">IIª-IIae q. 27 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#40118">IIª-IIae q. 27 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#40119">IIª-IIae q. 27 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#40120">IIª-IIae q. 27 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#40121">IIª-IIae q. 27 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#40122">IIª-IIae q. 27 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#40123">IIª-IIae q. 27 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#40124">IIª-IIae q. 27 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#40125">IIª-IIae q. 27 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#40126">IIª-IIae q. 27 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#40127">IIª-IIae q. 27 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#40128">IIª-IIae q. 27 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#40129">IIª-IIae q. 27 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#40130">IIª-IIae q. 27 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#40131">IIª-IIae q. 27 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#40132">IIª-IIae q. 27 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#40133">IIª-IIae q. 27 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#40134">IIª-IIae q. 27 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#40135">IIª-IIae q. 27 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#40136">IIª-IIae q. 27 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#40137">IIª-IIae q. 27 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#40138">IIª-IIae q. 27 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#40139">IIª-IIae q. 27 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#40140">IIª-IIae q. 27 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#40141">IIª-IIae q. 27 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#40142">IIª-IIae q. 27 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#40143">IIª-IIae q. 27 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#40144">IIª-IIae q. 27 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#40145">IIª-IIae q. 27 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#40146">IIª-IIae q. 27 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#40147">IIª-IIae q. 27 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#40148">IIª-IIae q. 27 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#40149">IIª-IIae q. 27 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#40150">IIª-IIae q. 27 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#40151">IIª-IIae q. 27 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#40152">IIª-IIae q. 27 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#40153">IIª-IIae q. 27 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#40154">IIª-IIae q. 27 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#40155">IIª-IIae q. 28 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#40156">IIª-IIae q. 28 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#40157">IIª-IIae q. 28 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#40158">IIª-IIae q. 28 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#40159">IIª-IIae q. 28 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#40160">IIª-IIae q. 28 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#40161">IIª-IIae q. 28 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#40162">IIª-IIae q. 28 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#40163">IIª-IIae q. 28 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#40164">IIª-IIae q. 28 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#40165">IIª-IIae q. 28 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#40166">IIª-IIae q. 28 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#40167">IIª-IIae q. 28 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#40168">IIª-IIae q. 28 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#40169">IIª-IIae q. 28 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#40170">IIª-IIae q. 28 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#40171">IIª-IIae q. 28 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#40172">IIª-IIae q. 28 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#40173">IIª-IIae q. 28 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#40174">IIª-IIae q. 28 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#40175">IIª-IIae q. 28 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#40176">IIª-IIae q. 28 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#40177">IIª-IIae q. 28 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#40178">IIª-IIae q. 28 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#40179">IIª-IIae q. 28 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#40180">IIª-IIae q. 28 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#40181">IIª-IIae q. 28 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#40182">IIª-IIae q. 28 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#40183">IIª-IIae q. 28 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#40184">IIª-IIae q. 28 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#40185">IIª-IIae q. 28 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#40186">IIª-IIae q. 28 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#40187">IIª-IIae q. 28 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#40188">IIª-IIae q. 29 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#40189">IIª-IIae q. 29 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#40190">IIª-IIae q. 29 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#40191">IIª-IIae q. 29 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#40192">IIª-IIae q. 29 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#40193">IIª-IIae q. 29 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#40194">IIª-IIae q. 29 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#40195">IIª-IIae q. 29 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#40196">IIª-IIae q. 29 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#40197">IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#40198">IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#40199">IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#40200">IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#40201">IIª-IIae q. 29 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#40202">IIª-IIae q. 29 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#40203">IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#40204">IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#40205">IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#40206">IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#40207">IIª-IIae q. 29 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#40208">IIª-IIae q. 29 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#40209">IIª-IIae q. 29 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#40210">IIª-IIae q. 29 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#40211">IIª-IIae q. 29 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#40212">IIª-IIae q. 29 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#40213">IIª-IIae q. 29 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#40214">IIª-IIae q. 29 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#40215">IIª-IIae q. 29 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#40216">IIª-IIae q. 29 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#40217">IIª-IIae q. 29 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#40218">IIª-IIae q. 29 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#40219">IIª-IIae q. 29 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#40220">IIª-IIae q. 29 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#40221">IIª-IIae q. 29 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#40222">IIª-IIae q. 29 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#40223">IIª-IIae q. 30 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#40224">IIª-IIae q. 30 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#40225">IIª-IIae q. 30 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#40226">IIª-IIae q. 30 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#40227">IIª-IIae q. 30 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#40228">IIª-IIae q. 30 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#40229">IIª-IIae q. 30 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#40230">IIª-IIae q. 30 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#40231">IIª-IIae q. 30 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#40232">IIª-IIae q. 30 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#40233">IIª-IIae q. 30 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#40234">IIª-IIae q. 30 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#40235">IIª-IIae q. 30 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#40236">IIª-IIae q. 30 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#40237">IIª-IIae q. 30 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#40238">IIª-IIae q. 30 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#40239">IIª-IIae q. 30 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#40240">IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#40241">IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#40242">IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#40243">IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#40244">IIª-IIae q. 30 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#40245">IIª-IIae q. 30 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#40246">IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#40247">IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#40248">IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#40249">IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#40250">IIª-IIae q. 30 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#40251">IIª-IIae q. 30 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#40252">IIª-IIae q. 30 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#40253">IIª-IIae q. 30 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#40254">IIª-IIae q. 30 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#40255">IIª-IIae q. 30 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#40256">IIª-IIae q. 30 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#40257">IIª-IIae q. 30 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#40258">IIª-IIae q. 31 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#40259">IIª-IIae q. 31 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#40260">IIª-IIae q. 31 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#40261">IIª-IIae q. 31 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#40262">IIª-IIae q. 31 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#40263">IIª-IIae q. 31 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#40264">IIª-IIae q. 31 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#40265">IIª-IIae q. 31 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#40266">IIª-IIae q. 31 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#40267">IIª-IIae q. 31 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#40268">IIª-IIae q. 31 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#40269">IIª-IIae q. 31 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#40270">IIª-IIae q. 31 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#40271">IIª-IIae q. 31 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#40272">IIª-IIae q. 31 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#40273">IIª-IIae q. 31 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#40274">IIª-IIae q. 31 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#40275">IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#40276">IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#40277">IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#40278">IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#40279">IIª-IIae q. 31 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#40280">IIª-IIae q. 31 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#40281">IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#40282">IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#40283">IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#40284">IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#40285">IIª-IIae q. 31 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#40286">IIª-IIae q. 31 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#40287">IIª-IIae q. 31 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#40288">IIª-IIae q. 31 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#40289">IIª-IIae q. 31 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#40290">IIª-IIae q. 31 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#40291">IIª-IIae q. 31 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#40292">IIª-IIae q. 31 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#40293">IIª-IIae q. 32 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#40294">IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#40295">IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#40296">IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#40297">IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#40298">IIª-IIae q. 32 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#40299">IIª-IIae q. 32 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#40300">IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#40301">IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#40302">IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#40303">IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#40304">IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#40305">IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#40306">IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#40307">IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#40308">IIª-IIae q. 32 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#40309">IIª-IIae q. 32 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#40310">IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#40311">IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#40312">IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#40313">IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#40314">IIª-IIae q. 32 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#40315">IIª-IIae q. 32 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#40316">IIª-IIae q. 32 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#40317">IIª-IIae q. 32 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#40318">IIª-IIae q. 32 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#40319">IIª-IIae q. 32 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#40320">IIª-IIae q. 32 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#40321">IIª-IIae q. 32 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#40322">IIª-IIae q. 32 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#40323">IIª-IIae q. 32 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#40324">IIª-IIae q. 32 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#40325">IIª-IIae q. 32 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#40326">IIª-IIae q. 32 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#40327">IIª-IIae q. 32 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#40328">IIª-IIae q. 32 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#40329">IIª-IIae q. 32 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#40330">IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#40331">IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#40332">IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#40333">IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#40334">IIª-IIae q. 32 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#40335">IIª-IIae q. 32 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#40336">IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#40337">IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#40338">IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#40339">IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#40340">IIª-IIae q. 32 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#40341">IIª-IIae q. 32 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#40342">IIª-IIae q. 32 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#40343">IIª-IIae q. 32 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#40344">IIª-IIae q. 32 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#40345">IIª-IIae q. 32 a. 6 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#40346">IIª-IIae q. 32 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#40347">IIª-IIae q. 32 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#40348">IIª-IIae q. 32 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#40349">IIª-IIae q. 32 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#40350">IIª-IIae q. 32 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#40351">IIª-IIae q. 32 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#40352">IIª-IIae q. 32 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#40353">IIª-IIae q. 32 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#40354">IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#40355">IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#40356">IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#40357">IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#40358">IIª-IIae q. 32 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#40359">IIª-IIae q. 32 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#40360">IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#40361">IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#40362">IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#40363">IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#40364">IIª-IIae q. 32 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#40365">IIª-IIae q. 32 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#40366">IIª-IIae q. 32 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#40367">IIª-IIae q. 32 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#40368">IIª-IIae q. 32 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#40369">IIª-IIae q. 32 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#40370">IIª-IIae q. 32 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#40371">IIª-IIae q. 32 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#40372">IIª-IIae q. 32 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#40373">IIª-IIae q. 32 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#40374">IIª-IIae q. 32 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#40375">IIª-IIae q. 32 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#40376">IIª-IIae q. 32 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#40377">IIª-IIae q. 32 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#40378">IIª-IIae q. 32 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#40379">IIª-IIae q. 32 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#40380">IIª-IIae q. 33 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#40381">IIª-IIae q. 33 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#40382">IIª-IIae q. 33 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#40383">IIª-IIae q. 33 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#40384">IIª-IIae q. 33 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#40385">IIª-IIae q. 33 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#40386">IIª-IIae q. 33 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#40387">IIª-IIae q. 33 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#40388">IIª-IIae q. 33 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#40389">IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#40390">IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#40391">IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#40392">IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#40393">IIª-IIae q. 33 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#40394">IIª-IIae q. 33 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#40395">IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#40396">IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#40397">IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#40398">IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#40399">IIª-IIae q. 33 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#40400">IIª-IIae q. 33 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#40401">IIª-IIae q. 33 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#40402">IIª-IIae q. 33 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#40403">IIª-IIae q. 33 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#40404">IIª-IIae q. 33 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#40405">IIª-IIae q. 33 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#40406">IIª-IIae q. 33 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#40407">IIª-IIae q. 33 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#40408">IIª-IIae q. 33 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#40409">IIª-IIae q. 33 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#40410">IIª-IIae q. 33 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#40411">IIª-IIae q. 33 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#40412">IIª-IIae q. 33 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#40413">IIª-IIae q. 33 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#40414">IIª-IIae q. 33 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#40415">IIª-IIae q. 33 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#40416">IIª-IIae q. 33 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#40417">IIª-IIae q. 33 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#40418">IIª-IIae q. 33 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#40419">IIª-IIae q. 33 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#40420">IIª-IIae q. 33 a. 5 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#40421">IIª-IIae q. 33 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#40422">IIª-IIae q. 33 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#40423">IIª-IIae q. 33 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#40424">IIª-IIae q. 33 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#40425">IIª-IIae q. 33 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#40426">IIª-IIae q. 33 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#40427">IIª-IIae q. 33 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#40428">IIª-IIae q. 33 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#40429">IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#40430">IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#40431">IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#40432">IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#40433">IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#40434">IIª-IIae q. 33 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#40435">IIª-IIae q. 33 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#40436">IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#40437">IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#40438">IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#40439">IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#40440">IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#40441">IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#40442">IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#40443">IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#40444">IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#40445">IIª-IIae q. 33 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#40446">IIª-IIae q. 33 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#40447">IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#40448">IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#40449">IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#40450">IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 4'); |
| 28 | 424 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 427 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 // --> |
| 28 | 429 //]]> |
| 430 </script><br /> | |
| 431 <hr /> | |
| 432 <br /></div> | |
| 433 <div class="D">Quaestio 27</div> | |
| 434 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 435 <p title="II-II q. 27 pr."><a name="40093"><span class= | |
| 436 "ref">[40093] IIª-IIae q. 27 pr.</span></a> Deinde | |
| 437 considerandum est de actu caritatis. Et primo, de principali actu | |
| 438 caritatis, qui est dilectio; secundo, de aliis actibus vel | |
| 439 effectibus consequentibus. Circa primum quaeruntur octo. Primo, | |
| 440 quid sit magis proprium caritatis, utrum amari vel amare. Secundo, | |
| 441 utrum amare, prout est actus caritatis, sit idem quod benevolentia. | |
| 442 Tertio, utrum Deus sit propter seipsum amandus. Quarto, utrum | |
| 443 possit in hac vita immediate amari. Quinto, utrum possit amari | |
| 444 totaliter. Sexto, utrum eius dilectio habeat modum. Septimo, quid | |
| 445 sit melius, utrum diligere amicum vel diligere inimicum. Octavo, | |
| 446 quid sit melius, utrum diligere Deum vel diligere proximum.</p> | |
| 447 <br /> | |
| 448 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 449 <p title="II-II q. 27 a. 1 arg. 1"><a name="40094"><span class= | |
| 450 "ref">[40094] IIª-IIae q. 27 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 451 sic proceditur. Videtur quod caritatis magis sit proprium amari | |
| 452 quam amare. Caritas enim in melioribus melior invenitur. Sed | |
| 453 meliores debent magis amari. Ergo caritatis magis est proprium | |
| 454 amari.</p> | |
| 455 <p title="II-II q. 27 a. 1 arg. 2"><a name="40095"><span class= | |
| 456 "ref">[40095] IIª-IIae q. 27 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 457 illud quod in pluribus invenitur videtur esse magis conveniens | |
| 458 naturae, et per consequens melius. Sed sicut dicit philosophus, in | |
| 459 VIII Ethic., <i>multi magis volunt amari quam amare, propter quod | |
| 460 amatores adulationis sunt multi</i>. Ergo melius est amari quam | |
| 461 amare, et per consequens magis conveniens caritati.</p> | |
| 462 <p title="II-II q. 27 a. 1 arg. 3"><a name="40096"><span class= | |
| 463 "ref">[40096] IIª-IIae q. 27 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 464 propter quod unumquodque, illud magis. Sed homines propter hoc quod | |
| 465 amantur, amant, dicit enim Augustinus, in libro de Catechiz. Rud., | |
| 466 quod <i>nulla est maior provocatio ad amandum quam praevenire | |
| 467 amando</i>. Ergo caritas magis consistit in amari quam in | |
| 468 amare.</p> | |
| 469 <p title="II-II q. 27 a. 1 s. c."><a name="40097"><span class= | |
| 470 "ref">[40097] IIª-IIae q. 27 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 471 est quod philosophus dicit, in VIII Ethic., quod <i>magis existit | |
| 472 amicitia in amare quam in amari</i>. Sed caritas est amicitia | |
| 473 quaedam. Ergo caritas magis consistit in amare quam in amari.</p> | |
| 474 <p title="II-II q. 27 a. 1 co."><a name="40098"><span class= | |
| 475 "ref">[40098] IIª-IIae q. 27 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 476 dicendum quod amare convenit caritati inquantum est caritas. | |
| 477 Caritas enim, cum sit virtus quaedam, secundum suam essentiam habet | |
| 478 inclinationem ad proprium actum. Amari autem non est actus | |
| 479 caritatis ipsius qui amatur, sed actus caritatis eius est amare; | |
| 480 amari autem competit ei secundum communem rationem boni, prout | |
| 481 scilicet ad eius bonum alius per actum caritatis movetur. Unde | |
| 482 manifestum est quod caritati magis convenit amare quam amari, magis | |
| 483 enim convenit unicuique quod convenit ei per se et substantialiter | |
| 484 quam quod convenit ei per aliud. Et huius duplex est signum. Primum | |
| 485 quidem, quia amici magis laudantur ex hoc quod amant quam ex hoc | |
| 486 quod amantur, quinimmo si non amant et amentur, vituperantur. | |
| 487 Secundo, quia matres, quae maxime amant, plus quaerunt amare quam | |
| 488 amari, <i>quaedam enim</i>, ut philosophus dicit, in eodem libro, | |
| 489 <i>filios suos dant nutrici, et amant quidem, reamari autem non | |
| 490 quaerunt, si non contingat</i>.</p> | |
| 491 <p title="II-II q. 27 a. 1 ad 1"><a name="40099"><span class= | |
| 492 "ref">[40099] IIª-IIae q. 27 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 493 ergo dicendum quod meliores ex eo quod meliores sunt, sunt magis | |
| 494 amabiles. Sed ex eo quod in eis est perfectior caritas, sunt magis | |
| 495 amantes, secundum tamen proportionem amati. Non enim melior minus | |
| 496 amat id quod infra ipsum est quam amabile sit, sed ille qui est | |
| 497 minus bonus non attingit ad amandum meliorem quantum amabilis | |
| 498 est.</p> | |
| 499 <p title="II-II q. 27 a. 1 ad 2"><a name="40100"><span class= | |
| 500 "ref">[40100] IIª-IIae q. 27 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 501 dicendum quod, sicut philosophus dicit ibidem, homines volunt amari | |
| 502 inquantum volunt honorari. Sicut enim honor exhibetur alicui ut | |
| 503 quoddam testimonium boni in ipso qui honoratur, ita per hoc quod | |
| 504 aliquis amatur ostenditur in ipso esse aliquod bonum, quia solum | |
| 505 bonum amabile est. Sic igitur amari et honorari quaerunt homines | |
| 506 propter aliud, scilicet ad manifestationem boni in amato | |
| 507 existentis. Amare autem quaerunt caritatem habentes secundum se, | |
| 508 quasi ipsum sit bonum caritatis, sicut et quilibet actus virtutis | |
| 509 est bonum virtutis illius. Unde magis pertinet ad caritatem velle | |
| 510 amare quam velle amari.</p> | |
| 511 <p title="II-II q. 27 a. 1 ad 3"><a name="40101"><span class= | |
| 512 "ref">[40101] IIª-IIae q. 27 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 513 dicendum quod propter amari aliqui amant, non ita quod amari sit | |
| 514 finis eius quod est amare, sed eo quod est via quaedam ad hoc | |
| 515 inducens quod homo amet.</p> | |
| 516 <br /> | |
| 517 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 518 <p title="II-II q. 27 a. 2 arg. 1"><a name="40102"><span class= | |
| 519 "ref">[40102] IIª-IIae q. 27 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 520 secundum sic proceditur. Videtur quod amare, secundum quod est | |
| 521 actus caritatis, nihil sit aliud quam benevolentia. Dicit enim | |
| 522 philosophus, in II Rhet. amare est velle alicui bona. Sed hoc est | |
| 523 benevolentia. Ergo nihil aliud est actus caritatis quam | |
| 524 benevolentia.</p> | |
| 525 <p title="II-II q. 27 a. 2 arg. 2"><a name="40103"><span class= | |
| 526 "ref">[40103] IIª-IIae q. 27 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 527 cuius est habitus, eius est actus. Sed habitus caritatis est in | |
| 528 potentia voluntatis, ut supra dictum est. Ergo etiam actus | |
| 529 caritatis est actus voluntatis. Sed non nisi in bonum tendens, quod | |
| 530 est benevolentia. Ergo actus caritatis nihil est aliud quam | |
| 531 benevolentia.</p> | |
| 532 <p title="II-II q. 27 a. 2 arg. 3"><a name="40104"><span class= | |
| 533 "ref">[40104] IIª-IIae q. 27 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 534 philosophus, in IX Ethic., ponit quinque ad amicitiam pertinentia, | |
| 535 quorum primum est quod homo velit amico bonum; secundum est quod | |
| 536 velit ei esse et vivere; tertium est quod ei convivat; quartum est | |
| 537 quod eadem eligat; quintum est quod condoleat et congaudeat. Sed | |
| 538 prima duo ad benevolentiam pertinent. Ergo primus actus caritatis | |
| 539 est benevolentia.</p> | |
| 540 <p title="II-II q. 27 a. 2 s. c."><a name="40105"><span class= | |
| 541 "ref">[40105] IIª-IIae q. 27 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 542 est quod philosophus dicit, in eodem libro, quod benevolentia neque | |
| 543 est amicitia neque est amatio, sed est amicitiae principium. Sed | |
| 544 caritas est amicitia, ut supra dictum est. Ergo benevolentia non | |
| 545 est idem quod dilectio, quae est caritatis actus.</p> | |
| 546 <p title="II-II q. 27 a. 2 co."><a name="40106"><span class= | |
| 547 "ref">[40106] IIª-IIae q. 27 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 548 dicendum quod benevolentia proprie dicitur actus voluntatis quo | |
| 549 alteri bonum volumus. Hic autem voluntatis actus differt ab actuali | |
| 550 amore tam secundum quod est in appetitu sensitivo, quam etiam | |
| 551 secundum quod est in appetitu intellectivo, qui est voluntas. Amor | |
| 552 enim qui est in appetitu sensitivo passio quaedam est. Omnis autem | |
| 553 passio cum quodam impetu inclinat in suum obiectum. Passio autem | |
| 554 amoris hoc habet quod non subito exoritur, sed per aliquam assiduam | |
| 555 inspectionem rei amatae. Et ideo philosophus, in IX Ethic., | |
| 556 ostendens differentiam inter benevolentiam et amorem qui est | |
| 557 passio, dicit quod benevolentia non habet distensionem et | |
| 558 appetitum, idest aliquem impetum inclinationis, sed ex solo iudicio | |
| 559 rationis homo vult bonum alicui. Similiter etiam talis amor est ex | |
| 560 quadam consuetudine, benevolentia autem interdum oritur ex | |
| 561 repentino, sicut accidit nobis de pugilibus qui pugnant, quorum | |
| 562 alterum vellemus vincere. Sed amor qui est in appetitu intellectivo | |
| 563 etiam differt a benevolentia. Importat enim quandam unionem | |
| 564 secundum affectus amantis ad amatum, inquantum scilicet amans | |
| 565 aestimat amatum quodammodo ut unum sibi, vel ad se pertinens, et | |
| 566 sic movetur in ipsum. Sed benevolentia est simplex actus voluntatis | |
| 567 quo volumus alicui bonum, etiam non praesupposita praedicta unione | |
| 568 affectus ad ipsum. Sic igitur in dilectione, secundum quod est | |
| 569 actus caritatis, includitur quidem benevolentia, sed dilectio sive | |
| 570 amor addit unionem affectus. Et propter hoc philosophus dicit | |
| 571 ibidem quod benevolentia est principium amicitiae.</p> | |
| 572 <p title="II-II q. 27 a. 2 ad 1"><a name="40107"><span class= | |
| 573 "ref">[40107] IIª-IIae q. 27 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 574 ergo dicendum quod philosophus ibi definit amare non ponens totam | |
| 575 rationem ipsius, sed aliquid ad rationem eius pertinens in quo | |
| 576 maxime manifestatur dilectionis actus.</p> | |
| 577 <p title="II-II q. 27 a. 2 ad 2"><a name="40108"><span class= | |
| 578 "ref">[40108] IIª-IIae q. 27 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 579 dicendum quod dilectio est actus voluntatis in bonum tendens, sed | |
| 580 cum quadam unione ad amatum, quae quidem in benevolentia non | |
| 581 importatur.</p> | |
| 582 <p title="II-II q. 27 a. 2 ad 3"><a name="40109"><span class= | |
| 583 "ref">[40109] IIª-IIae q. 27 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 584 dicendum quod intantum illa quae philosophus ibi ponit ad amicitiam | |
| 585 pertinent, inquantum proveniunt ex amore quem quis habet ad | |
| 586 seipsum, ut ibidem dicitur, ut scilicet haec omnia aliquis erga | |
| 587 amicum agat sicut ad seipsum. Quod pertinet ad praedictam unionem | |
| 588 affectus.</p> | |
| 589 <br /> | |
| 590 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 591 <p title="II-II q. 27 a. 3 arg. 1"><a name="40110"><span class= | |
| 592 "ref">[40110] IIª-IIae q. 27 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 593 sic proceditur. Videtur quod Deus non propter seipsum, sed propter | |
| 594 aliud diligatur ex caritate. Dicit enim Gregorius, in quadam | |
| 595 homilia, <i>ex his quae novit animus discit incognita amare</i>. | |
| 596 Vocat autem incognita intelligibilia et divina, cognita autem | |
| 597 sensibilia. Ergo Deus est propter alia diligendus.</p> | |
| 598 <p title="II-II q. 27 a. 3 arg. 2"><a name="40111"><span class= | |
| 599 "ref">[40111] IIª-IIae q. 27 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 600 amor sequitur cognitionem. Sed Deus per aliud cognoscitur, secundum | |
| 601 illud Rom. I. <i>Invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta | |
| 602 conspiciuntur</i>. Ergo etiam propter aliud amatur, et non propter | |
| 603 se.</p> | |
| 604 <p title="II-II q. 27 a. 3 arg. 3"><a name="40112"><span class= | |
| 605 "ref">[40112] IIª-IIae q. 27 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 606 spes generat caritatem, ut dicitur in Glossa Matth. I. <i>Timor | |
| 607 etiam caritatem introducit</i>; ut Augustinus dicit, super Prim. | |
| 608 Canonic. Ioan. Sed spes expectat aliquid adipisci a Deo, timor | |
| 609 autem refugit aliquid quod a Deo infligi potest. Ergo videtur quod | |
| 610 Deus propter aliquod bonum speratum, vel propter aliquod malum | |
| 611 timendum sit amandus. Non ergo est amandus propter seipsum.</p> | |
| 612 <p title="II-II q. 27 a. 3 s. c."><a name="40113"><span class= | |
| 613 "ref">[40113] IIª-IIae q. 27 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 614 est quod, sicut Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., <i>frui | |
| 615 est amore inhaerere alicui propter seipsum</i>. Sed Deo fruendum | |
| 616 est, ut in eodem libro dicitur. Ergo Deus diligendus est propter | |
| 617 seipsum.</p> | |
| 618 <p title="II-II q. 27 a. 3 co."><a name="40114"><span class= | |
| 619 "ref">[40114] IIª-IIae q. 27 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 620 dicendum quod ly propter importat habitudinem alicuius causae. Est | |
| 621 autem quadruplex genus causae, scilicet finalis, formalis, | |
| 622 efficiens et materialis, ad quam reducitur etiam materialis | |
| 623 dispositio, quae non est causa simpliciter, sed secundum quid. Et | |
| 624 secundum haec quatuor genera causarum dicitur aliquid propter | |
| 625 alterum diligendum. Secundum quidem genus causae finalis, sicut | |
| 626 diligimus medicinam propter sanitatem. Secundum autem genus causae | |
| 627 formalis, sicut diligimus hominem propter virtutem, quia scilicet | |
| 628 virtute formaliter est bonus, et per consequens diligibilis. | |
| 629 Secundum autem causam efficientem, sicut diligimus aliquos | |
| 630 inquantum sunt filii talis patris. Secundum autem dispositionem, | |
| 631 quae reducitur ad genus causae materialis, dicimur aliquid diligere | |
| 632 propter id quod nos disposuit ad eius dilectionem, puta propter | |
| 633 aliqua beneficia suscepta, quamvis postquam iam amare incipimus, | |
| 634 non propter illa beneficia amemus amicum, sed propter eius | |
| 635 virtutem. Primis igitur tribus modis Deum non diligimus propter | |
| 636 aliud, sed propter seipsum. Non enim ordinatur ad aliud sicut ad | |
| 637 finem, sed ipse est finis ultimus omnium. Neque etiam informatur | |
| 638 aliquo alio ad hoc quod sit bonus, sed eius substantia est eius | |
| 639 bonitas, secundum quam exemplariter omnia bona sunt. Neque iterum | |
| 640 ei ab altero bonitas inest, sed ab ipso omnibus aliis. Sed quarto | |
| 641 modo potest diligi propter aliud, quia scilicet ex aliquibus aliis | |
| 642 disponimur ad hoc quod in Dei dilectione proficiamus, puta per | |
| 643 beneficia ab eo suscepta, vel etiam per praemia sperata, vel per | |
| 644 poenas quas per ipsum vitare intendimus.</p> | |
| 645 <p title="II-II q. 27 a. 3 ad 1"><a name="40115"><span class= | |
| 646 "ref">[40115] IIª-IIae q. 27 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 647 ergo dicendum quod ex his quae animus novit discit incognita amare, | |
| 648 non quod cognita sint ratio diligendi ipsa incognita per modum | |
| 649 causae formalis vel finalis vel efficientis, sed quia per hoc homo | |
| 650 disponitur ad amandum incognita.</p> | |
| 651 <p title="II-II q. 27 a. 3 ad 2"><a name="40116"><span class= | |
| 652 "ref">[40116] IIª-IIae q. 27 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 653 dicendum quod cognitio Dei acquiritur quidem per alia, sed postquam | |
| 654 iam cognoscitur, non per alia cognoscitur, sed per seipsum; | |
| 655 secundum illud Ioan. IV. <i>Iam non propter tuam loquelam credimus, | |
| 656 ipsi enim vidimus, et scimus quia hic est vere salvator | |
| 657 mundi</i>.</p> | |
| 658 <p title="II-II q. 27 a. 3 ad 3"><a name="40117"><span class= | |
| 659 "ref">[40117] IIª-IIae q. 27 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 660 dicendum quod spes et timor ducunt ad caritatem per modum | |
| 661 dispositionis cuiusdam, ut ex supradictis patet.</p> | |
| 662 <br /> | |
| 663 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 664 <p title="II-II q. 27 a. 4 arg. 1"><a name="40118"><span class= | |
| 665 "ref">[40118] IIª-IIae q. 27 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 666 sic proceditur. Videtur quod Deus in hac vita non possit immediate | |
| 667 amari. Incognita enim amari non possunt; ut Augustinus dicit, X de | |
| 668 Trin. Sed Deum non cognoscimus immediate in hac vita, quia | |
| 669 <i>videmus nunc per speculum in aenigmate</i>, ut dicitur I ad Cor. | |
| 670 XIII. Ergo neque etiam eum immediate amamus.</p> | |
| 671 <p title="II-II q. 27 a. 4 arg. 2"><a name="40119"><span class= | |
| 672 "ref">[40119] IIª-IIae q. 27 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 673 qui non potest quod minus est non potest quod maius est. Sed maius | |
| 674 est amare Deum quam cognoscere ipsum, qui enim adhaeret Deo per | |
| 675 amorem unus spiritus cum illo fit, ut dicitur I ad Cor. VI. Sed | |
| 676 homo non potest Deum cognoscere immediate. Ergo multo minus | |
| 677 amare.</p> | |
| 678 <p title="II-II q. 27 a. 4 arg. 3"><a name="40120"><span class= | |
| 679 "ref">[40120] IIª-IIae q. 27 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 680 homo a Deo disiungitur per peccatum, secundum illud Isaiae LIX, | |
| 681 <i>peccata vestra diviserunt inter vos et Deum vestrum</i>. Sed | |
| 682 peccatum magis est in voluntate quam in intellectu. Ergo minus | |
| 683 potest homo Deum diligere immediate quam immediate eum | |
| 684 cognoscere.</p> | |
| 685 <p title="II-II q. 27 a. 4 s. c."><a name="40121"><span class= | |
| 686 "ref">[40121] IIª-IIae q. 27 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 687 est quod cognitio Dei, quia est mediata, dicitur aenigmatica, et | |
| 688 evacuatur in patria, ut patet I ad Cor. XIII. Sed caritas non | |
| 689 evacuatur, ut dicitur I ad Cor. XIII. Ergo caritas viae immediate | |
| 690 Deo adhaeret.</p> | |
| 691 <p title="II-II q. 27 a. 4 co."><a name="40122"><span class= | |
| 692 "ref">[40122] IIª-IIae q. 27 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 693 dicendum quod, sicut supra dictum est, actus cognitivae virtutis | |
| 694 perficitur per hoc quod cognitum est in cognoscente, actus autem | |
| 695 virtutis appetitivae perficitur per hoc quod appetitus inclinatur | |
| 696 in rem ipsam. Et ideo oportet quod motus appetitivae virtutis sit | |
| 697 in res secundum conditionem ipsarum rerum, actus autem cognitivae | |
| 698 virtutis est secundum modum cognoscentis. Est autem ipse ordo rerum | |
| 699 talis secundum se quod Deus est propter seipsum cognoscibilis et | |
| 700 diligibilis, utpote essentialiter existens ipsa veritas et bonitas, | |
| 701 per quam alia et cognoscuntur et amantur. Sed quoad nos, quia | |
| 702 nostra cognitio a sensu ortum habet, prius sunt cognoscibilia quae | |
| 703 sunt sensui propinquiora; et ultimus terminus cognitionis est in eo | |
| 704 quod est maxime a sensu remotum. Secundum hoc ergo dicendum est | |
| 705 quod dilectio, quae est appetitivae virtutis actus, etiam in statu | |
| 706 viae tendit in Deum primo, et ex ipso derivatur ad alia, et | |
| 707 secundum hoc caritas Deum immediate diligit, alia vero mediante | |
| 708 Deo. In cognitione vero est e converso, quia scilicet per alia Deum | |
| 709 cognoscimus, sicut causam per effectus, vel per modum eminentiae | |
| 710 aut negationis ut patet per Dionysium, in libro de Div. Nom.</p> | |
| 711 <p title="II-II q. 27 a. 4 ad 1"><a name="40123"><span class= | |
| 712 "ref">[40123] IIª-IIae q. 27 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 713 ergo dicendum quod quamvis incognita amari non possint, tamen non | |
| 714 oportet quod sit idem ordo cognitionis et dilectionis. Nam dilectio | |
| 715 est cognitionis terminus. Et ideo ubi desinit cognitio, scilicet in | |
| 716 ipsa re quae per aliam cognoscitur, ibi statim dilectio incipere | |
| 717 potest.</p> | |
| 718 <p title="II-II q. 27 a. 4 ad 2"><a name="40124"><span class= | |
| 719 "ref">[40124] IIª-IIae q. 27 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 720 dicendum quod quia dilectio Dei est maius aliquid quam eius | |
| 721 cognitio, maxime secundum statum viae, ideo praesupponit ipsam. Et | |
| 722 quia cognitio non quiescit in rebus creatis, sed per eas in aliud | |
| 723 tendit, in illo dilectio incipit, et per hoc ad alia derivatur, per | |
| 724 modum cuiusdam circulationis, dum cognitio, a creaturis incipiens, | |
| 725 tendit in Deum; et dilectio, a Deo incipiens sicut ab ultimo fine, | |
| 726 ad creaturas derivatur.</p> | |
| 727 <p title="II-II q. 27 a. 4 ad 3"><a name="40125"><span class= | |
| 728 "ref">[40125] IIª-IIae q. 27 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 729 dicendum quod per caritatem tollitur aversio a Deo quae est per | |
| 730 peccatum; non autem per solam cognitionem. Et ideo caritas est | |
| 731 quae, diligendo, animam immediate Deo coniungit spiritualis vinculo | |
| 732 unionis.</p> | |
| 733 <br /> | |
| 734 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 735 <p title="II-II q. 27 a. 5 arg. 1"><a name="40126"><span class= | |
| 736 "ref">[40126] IIª-IIae q. 27 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 737 sic proceditur. Videtur quod Deus non possit totaliter amari. Amor | |
| 738 enim sequitur cognitionem. Sed Deus non potest totaliter a nobis | |
| 739 cognosci, quia hoc esset eum comprehendere. Ergo non potest a nobis | |
| 740 totaliter amari.</p> | |
| 741 <p title="II-II q. 27 a. 5 arg. 2"><a name="40127"><span class= | |
| 742 "ref">[40127] IIª-IIae q. 27 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 743 amor est unio quaedam, ut patet per Dionysium, IV cap. de Div. Nom. | |
| 744 Sed cor hominis non potest ad Deum uniri totaliter, quia Deus est | |
| 745 maior corde nostro, ut dicitur I Ioan. III. Ergo Deus non potest | |
| 746 totaliter amari.</p> | |
| 747 <p title="II-II q. 27 a. 5 arg. 3"><a name="40128"><span class= | |
| 748 "ref">[40128] IIª-IIae q. 27 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 749 Deus seipsum totaliter amat. Si igitur ab aliquo alio totaliter | |
| 750 amatur, aliquis alius diligit Deum tantum quantum ipse se diligit. | |
| 751 Hoc autem est inconveniens. Ergo Deus non potest totaliter diligi | |
| 752 ab aliqua creatura.</p> | |
| 753 <p title="II-II q. 27 a. 5 s. c."><a name="40129"><span class= | |
| 754 "ref">[40129] IIª-IIae q. 27 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 755 est quod dicitur Deut. VI, <i>diliges dominum Deum tuum ex toto | |
| 756 corde tuo</i>.</p> | |
| 757 <p title="II-II q. 27 a. 5 co."><a name="40130"><span class= | |
| 758 "ref">[40130] IIª-IIae q. 27 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 759 dicendum quod, cum dilectio intelligatur quasi medium inter amantem | |
| 760 et amatum, cum quaeritur an Deus possit totaliter diligi, | |
| 761 tripliciter potest intelligi. Uno modo, ut modus totalitatis | |
| 762 referatur ad rem dilectam. Et sic Deus est totaliter diligendus, | |
| 763 quia totum quod ad Deum pertinet homo diligere debet. Alio modo | |
| 764 potest intelligi ita quod totalitas referatur ad diligentem. Et sic | |
| 765 etiam Deus totaliter diligi debet, quia ex toto posse suo debet | |
| 766 homo diligere Deum, et quidquid habet ad Dei amorem ordinare, | |
| 767 secundum illud Deut. VI, <i>diliges dominum Deum tuum ex toto corde | |
| 768 tuo</i>. Tertio modo potest intelligi secundum comparationem | |
| 769 diligentis ad rem dilectam, ut scilicet modus diligentis adaequet | |
| 770 modum rei dilectae. Et hoc non potest esse. Cum enim unumquodque | |
| 771 intantum diligibile sit inquantum est bonum, Deus, cuius bonitas | |
| 772 est infinita, est infinite diligibilis, nulla autem creatura potest | |
| 773 Deum infinite diligere, quia omnis virtus creaturae, sive naturalis | |
| 774 sive infusa, est finita.</p> | |
| 775 <p title="II-II q. 27 a. 5 ad 1"><a name="40131"><span class= | |
| 776 "ref">[40131] IIª-IIae q. 27 a. 5 ad 1</span></a> Et per hoc | |
| 777 patet responsio ad obiecta. Nam primae tres obiectiones procedunt | |
| 778 secundum hunc tertium sensum, ultima autem ratio procedit in sensu | |
| 779 secundo.</p> | |
| 780 <br /> | |
| 781 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 782 <p title="II-II q. 27 a. 6 arg. 1"><a name="40132"><span class= | |
| 783 "ref">[40132] IIª-IIae q. 27 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 784 sic proceditur. Videtur quod divinae dilectionis sit aliquis modus | |
| 785 habendus. Ratio enim boni consistit in modo, specie et ordine, ut | |
| 786 patet per Augustinum, in libro de Nat. boni. Sed dilectio Dei est | |
| 787 optimum in homine, secundum illud ad Coloss. III, <i>super omnia | |
| 788 caritatem habete</i>. Ergo dilectio Dei debet modum habere.</p> | |
| 789 <p title="II-II q. 27 a. 6 arg. 2"><a name="40133"><span class= | |
| 790 "ref">[40133] IIª-IIae q. 27 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 791 Augustinus dicit, in libro de Morib. Eccles., <i>dic mihi, quaeso | |
| 792 te, quis sit diligendi modus. Vereor enim ne plus minusve quam | |
| 793 oportet inflammer desiderio et amore domini mei</i> frustra autem | |
| 794 quaereret modum nisi esset aliquis divinae dilectionis modus. Ergo | |
| 795 est aliquis modus divinae dilectionis.</p> | |
| 796 <p title="II-II q. 27 a. 6 arg. 3"><a name="40134"><span class= | |
| 797 "ref">[40134] IIª-IIae q. 27 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 798 sicut Augustinus dicit, IV super Gen. ad Litt., <i>modus est quem | |
| 799 unicuique propria mensura praefigit</i>. Sed mensura voluntatis | |
| 800 humanae, sicut et actionis exterioris, est ratio. Ergo sicut in | |
| 801 exteriori effectu caritatis oportet habere modum a ratione | |
| 802 praestitum, secundum illud Rom. XII, <i>rationabile obsequium | |
| 803 vestrum</i>; ita etiam ipsa interior dilectio Dei debet modum | |
| 804 habere.</p> | |
| 805 <p title="II-II q. 27 a. 6 s. c."><a name="40135"><span class= | |
| 806 "ref">[40135] IIª-IIae q. 27 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 807 est quod Bernardus dicit, in libro de diligendo Deum, <i>quod causa | |
| 808 diligendi Deum Deus est; modus, sine modo diligere</i>.</p> | |
| 809 <p title="II-II q. 27 a. 6 co."><a name="40136"><span class= | |
| 810 "ref">[40136] IIª-IIae q. 27 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 811 dicendum quod, sicut patet ex inducta auctoritate Augustini, modus | |
| 812 importat quandam mensurae determinationem. Haec autem determinatio | |
| 813 invenitur et in mensura et in mensurato, aliter tamen et aliter. In | |
| 814 mensura enim invenitur essentialiter, quia mensura secundum seipsam | |
| 815 est determinativa et modificativa aliorum, in mensuratis autem | |
| 816 invenitur mensura secundum aliud, idest inquantum attingunt | |
| 817 mensuram. Et ideo in mensura nihil potest accipi immodificatum, sed | |
| 818 res mensurata est immodificata nisi mensuram attingat, sive | |
| 819 deficiat sive excedat. In omnibus autem appetibilibus et agibilibus | |
| 820 mensura est finis, quia eorum quae appetimus et agimus oportet | |
| 821 propriam rationem ex fine accipere, ut patet per philosophum, in II | |
| 822 Physic. Et ideo finis secundum seipsum habet modum, ea vero quae | |
| 823 sunt ad finem habent modum ex eo quod sunt fini proportionata. Et | |
| 824 ideo, sicut philosophus dicit, in I Polit., <i>appetitus finis in | |
| 825 omnibus artibus est absque fine et termino, eorum autem quae sunt | |
| 826 ad finem est aliquis terminus</i>. Non enim medicus imponit aliquem | |
| 827 terminum sanitati, sed facit eam perfectam quantumcumque potest, | |
| 828 sed medicinae imponit terminum; non enim dat tantum de medicina | |
| 829 quantum potest, sed secundum proportionem ad sanitatem; quam quidem | |
| 830 proportionem si medicina excederet, vel ab ea deficeret, esset | |
| 831 immoderata. Finis autem omnium actionum humanarum et affectionum | |
| 832 est Dei dilectio, per quam maxime attingimus ultimum finem, ut | |
| 833 supra dictum est. Et ideo in dilectione Dei non potest accipi modus | |
| 834 sicut in re mensurata, ut sit in ea accipere plus et minus, sed | |
| 835 sicut invenitur modus in mensura, in qua non potest esse excessus, | |
| 836 sed quanto plus attingitur regula, tanto melius est. Et ita quanto | |
| 837 plus Deus diligitur, tanto est dilectio melior.</p> | |
| 838 <p title="II-II q. 27 a. 6 ad 1"><a name="40137"><span class= | |
| 839 "ref">[40137] IIª-IIae q. 27 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 840 ergo dicendum quod illud quod est per se potius est eo quod est per | |
| 841 aliud. Et ideo bonitas mensurae, quae per se habet modum, potior | |
| 842 est quam bonitas mensurati, quod habet modum per aliud. Et sic | |
| 843 etiam caritas, quae habet modum sicut mensura, praeeminet aliis | |
| 844 virtutibus, quae habent modum sicut mensuratae.</p> | |
| 845 <p title="II-II q. 27 a. 6 ad 2"><a name="40138"><span class= | |
| 846 "ref">[40138] IIª-IIae q. 27 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 847 dicendum quod Augustinus ibidem subiungit quod modus diligendi Deum | |
| 848 est ut ex toto corde diligatur, idest ut diligatur quantumcumque | |
| 849 potest diligi. Et hoc pertinet ad modum qui convenit mensurae.</p> | |
| 850 <p title="II-II q. 27 a. 6 ad 3"><a name="40139"><span class= | |
| 851 "ref">[40139] IIª-IIae q. 27 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 852 dicendum quod affectio illa cuius obiectum subiacet iudicio | |
| 853 rationis, est ratione mensuranda. Sed obiectum divinae dilectionis, | |
| 854 quod est Deus, excedit iudicium rationis. Et ideo non mensuratur | |
| 855 ratione, sed rationem excedit. Nec est simile de interiori actu | |
| 856 caritatis et exterioribus actibus. Nam interior actus caritatis | |
| 857 habet rationem finis, quia ultimum bonum hominis consistit in hoc | |
| 858 quod anima Deo inhaereat, secundum illud Psalm., <i>mihi adhaerere | |
| 859 Deo bonum est</i>. Exteriores autem actus sunt sicut ad finem. Et | |
| 860 ideo sunt commensurandi et secundum caritatem et secundum | |
| 861 rationem.</p> | |
| 862 <br /> | |
| 863 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 864 <p title="II-II q. 27 a. 7 arg. 1"><a name="40140"><span class= | |
| 865 "ref">[40140] IIª-IIae q. 27 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 866 septimum sic proceditur. Videtur quod magis meritorium sit diligere | |
| 867 inimicum quam amicum. Dicitur enim Matth. V, <i>si diligitis eos | |
| 868 qui vos diligunt, quam mercedem habebitis?</i> Diligere ergo amicum | |
| 869 non meretur mercedem. Sed diligere inimicum meretur mercedem, ut | |
| 870 ibidem ostenditur. Ergo magis est meritorium diligere inimicos quam | |
| 871 diligere amicos.</p> | |
| 872 <p title="II-II q. 27 a. 7 arg. 2"><a name="40141"><span class= | |
| 873 "ref">[40141] IIª-IIae q. 27 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 874 tanto aliquid est magis meritorium quanto ex maiori caritate | |
| 875 procedit. Sed diligere inimicum est perfectorum filiorum Dei, ut | |
| 876 Augustinus dicit, in Enchirid., diligere autem amicum est etiam | |
| 877 caritatis imperfectae. Ergo maioris meriti est diligere inimicum | |
| 878 quam diligere amicum.</p> | |
| 879 <p title="II-II q. 27 a. 7 arg. 3"><a name="40142"><span class= | |
| 880 "ref">[40142] IIª-IIae q. 27 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 881 ubi est maior conatus ad bonum, ibi videtur esse maius meritum, | |
| 882 <i>quia unusquisque propriam mercedem accipiet secundum suum | |
| 883 laborem</i>, ut dicitur I Cor. III. Sed maiori conatu indiget homo | |
| 884 ad hoc quod diligat inimicum quam ad hoc quod diligat amicum, quia | |
| 885 difficilius est. Ergo videtur quod diligere inimicum sit magis | |
| 886 meritorium quam diligere amicum.</p> | |
| 887 <p title="II-II q. 27 a. 7 s. c."><a name="40143"><span class= | |
| 888 "ref">[40143] IIª-IIae q. 27 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 889 est quia illud quod est melius est magis meritorium. Sed melius est | |
| 890 diligere amicum, quia melius est diligere meliorem; amicus autem, | |
| 891 qui amat, est melior quam inimicus, qui odit. Ergo diligere amicum | |
| 892 est magis meritorium quam diligere inimicum.</p> | |
| 893 <p title="II-II q. 27 a. 7 co."><a name="40144"><span class= | |
| 894 "ref">[40144] IIª-IIae q. 27 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 895 dicendum quod ratio diligendi proximum ex caritate Deus est, sicut | |
| 896 supra dictum est. Cum ergo quaeritur quid sit melius, vel magis | |
| 897 meritorium, utrum diligere amicum vel inimicum, dupliciter istae | |
| 898 dilectiones comparari possunt, uno modo, ex parte proximi qui | |
| 899 diligitur; alio modo, ex parte rationis propter quam diligitur. | |
| 900 Primo quidem modo dilectio amici praeeminet dilectioni inimici. | |
| 901 Quia amicus et melior est et magis coniunctus; unde est materia | |
| 902 magis conveniens dilectioni; et propter hoc actus dilectionis super | |
| 903 hanc materiam transiens melior est. Unde et eius oppositum est | |
| 904 deterius, peius enim est odire amicum quam inimicum. Secundo autem | |
| 905 modo dilectio inimici praeeminet, propter duo. Primo quidem, quia | |
| 906 dilectionis amici potest esse alia ratio quam Deus, sed dilectionis | |
| 907 inimici solus Deus est ratio. Secundo quia, supposito quod uterque | |
| 908 propter Deum diligatur, fortior ostenditur esse Dei dilectio quae | |
| 909 animum hominis ad remotiora extendit, scilicet usque ad dilectionem | |
| 910 inimicorum, sicut virtus ignis tanto ostenditur esse fortior quanto | |
| 911 ad remotiora diffundit suum calorem. Tanto etiam ostenditur divina | |
| 912 dilectio esse fortior quanto propter ipsam difficiliora implemus, | |
| 913 sicut et virtus ignis tanto est fortior quanto comburere potest | |
| 914 materiam minus combustibilem. Sed sicut idem ignis in propinquiora | |
| 915 fortius agit quam in remotiora, ita etiam caritas ferventius | |
| 916 diligit coniunctos quam remotos. Et quantum ad hoc dilectio | |
| 917 amicorum, secundum se considerata, est ferventior et melior quam | |
| 918 dilectio inimicorum.</p> | |
| 919 <p title="II-II q. 27 a. 7 ad 1"><a name="40145"><span class= | |
| 920 "ref">[40145] IIª-IIae q. 27 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 921 ergo dicendum quod verbum domini est per se intelligendum. Tunc | |
| 922 enim dilectio amicorum apud Deum mercedem non habet, quando propter | |
| 923 hoc solum amantur quia amici sunt, et hoc videtur accidere quando | |
| 924 sic amantur amici quod inimici non diliguntur. Est tamen meritoria | |
| 925 amicorum dilectio si propter Deum diligantur, et non solum quia | |
| 926 amici sunt.</p> | |
| 927 <p title="II-II q. 27 a. 7 ad 2"><a name="40146"><span class= | |
| 928 "ref">[40146] IIª-IIae q. 27 a. 7 ad 2</span></a> Ad alia | |
| 929 patet responsio per ea quae dicta sunt. Nam duae rationes sequentes | |
| 930 procedunt ex parte rationis diligendi; ultima vero ex parte eorum | |
| 931 qui diliguntur.</p> | |
| 932 <br /> | |
| 933 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 934 <p title="II-II q. 27 a. 8 arg. 1"><a name="40147"><span class= | |
| 935 "ref">[40147] IIª-IIae q. 27 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 936 sic proceditur. Videtur quod magis sit meritorium diligere proximum | |
| 937 quam diligere Deum. Illud enim videtur esse magis meritorium quod | |
| 938 apostolus magis elegit. Sed apostolus praeelegit dilectionem | |
| 939 proximi dilectioni Dei, secundum illud ad Rom. IX, <i>optabam | |
| 940 anathema esse a Christo pro fratribus meis</i>. Ergo magis est | |
| 941 meritorium diligere proximum quam diligere Deum.</p> | |
| 942 <p title="II-II q. 27 a. 8 arg. 2"><a name="40148"><span class= | |
| 943 "ref">[40148] IIª-IIae q. 27 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 944 minus videtur esse meritorium aliquo modo diligere amicum, ut | |
| 945 dictum est. Sed Deus maxime est amicus, <i>qui prior dilexit | |
| 946 nos</i>, ut dicitur I Ioan. IV. Ergo diligere eum videtur esse | |
| 947 minus meritorium.</p> | |
| 948 <p title="II-II q. 27 a. 8 arg. 3"><a name="40149"><span class= | |
| 949 "ref">[40149] IIª-IIae q. 27 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 950 illud quod est difficilius videtur esse virtuosius et magis | |
| 951 meritorium, quia virtus est circa difficile et bonum, ut dicitur in | |
| 952 II Ethic. Sed facilius est diligere Deum quam proximum, tum quia | |
| 953 naturaliter omnia Deum diligunt; tum quia in Deo nihil occurrit | |
| 954 quod non sit diligendum, quod circa proximum non contingit. Ergo | |
| 955 magis est meritorium diligere proximum quam diligere Deum.</p> | |
| 956 <p title="II-II q. 27 a. 8 s. c."><a name="40150"><span class= | |
| 957 "ref">[40150] IIª-IIae q. 27 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 958 propter quod unumquodque, illud magis. Sed dilectio proximi non est | |
| 959 meritoria nisi propter hoc quod proximus diligitur propter Deum. | |
| 960 Ergo dilectio Dei est magis meritoria quam dilectio proximi.</p> | |
| 961 <p title="II-II q. 27 a. 8 co."><a name="40151"><span class= | |
| 962 "ref">[40151] IIª-IIae q. 27 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 963 dicendum quod comparatio ista potest intelligi dupliciter. Uno | |
| 964 modo, ut seorsum consideretur utraque dilectio. Et tunc non est | |
| 965 dubium quod dilectio Dei est magis meritoria, debetur enim ei | |
| 966 merces propter seipsam, quia ultima merces est frui Deo, in quem | |
| 967 tendit divinae dilectionis motus. Unde et diligenti Deum merces | |
| 968 promittitur, Ioan. XIV, <i>si quis diligit me, diligetur a patre | |
| 969 meo, et manifestabo ei meipsum</i>. Alio modo potest attendi ista | |
| 970 comparatio ut dilectio Dei accipiatur secundum quod solus | |
| 971 diligitur; dilectio autem proximi accipiatur secundum quod proximus | |
| 972 diligitur propter Deum. Et sic dilectio proximi includet | |
| 973 dilectionem Dei, sed dilectio Dei non includet dilectionem proximi. | |
| 974 Unde erit comparatio dilectionis Dei perfectae, quae extendit se | |
| 975 etiam ad proximum, ad dilectionem Dei insufficientem et | |
| 976 imperfectam, quia hoc mandatum <i>habemus a Deo, ut qui diligit | |
| 977 Deum, diligat et fratrem suum</i>. Et in hoc sensu dilectio proximi | |
| 978 praeeminet.</p> | |
| 979 <p title="II-II q. 27 a. 8 ad 1"><a name="40152"><span class= | |
| 980 "ref">[40152] IIª-IIae q. 27 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 981 ergo dicendum quod secundum unam Glossae expositionem, hoc | |
| 982 apostolus tunc non optabat quando erat in statu gratiae, ut | |
| 983 scilicet separaretur a Christo pro fratribus suis, sed hoc | |
| 984 optaverat quando erat in statu infidelitatis. Unde in hoc non est | |
| 985 imitandus. Vel potest dici, sicut dicit Chrysostomus, in libro de | |
| 986 Compunct., quod per hoc non ostenditur quod apostolus plus | |
| 987 diligeret proximum quam Deum, sed quod plus diligebat Deum quam | |
| 988 seipsum. Volebat enim ad tempus privari fruitione divina, quod | |
| 989 pertinet ad dilectionem sui, ad hoc quod honor Dei procuraretur in | |
| 990 proximis, quod pertinet ad dilectionem Dei.</p> | |
| 991 <p title="II-II q. 27 a. 8 ad 2"><a name="40153"><span class= | |
| 992 "ref">[40153] IIª-IIae q. 27 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 993 dicendum quod dilectio amici pro tanto est quandoque minus | |
| 994 meritoria quia amicus diligitur propter seipsum, et ita deficit a | |
| 995 vera ratione amicitiae caritatis, quae Deus est. Et ideo quod Deus | |
| 996 diligatur propter seipsum non diminuit meritum, sed hoc constituit | |
| 997 totam meriti rationem.</p> | |
| 998 <p title="II-II q. 27 a. 8 ad 3"><a name="40154"><span class= | |
| 999 "ref">[40154] IIª-IIae q. 27 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1000 dicendum quod plus facit ad rationem meriti et virtutis bonum quam | |
| 1001 difficile. Unde non oportet quod omne difficilius sit magis | |
| 1002 meritorium, sed quod sic est difficilius ut etiam sit melius.</p> | |
| 1003 <br /> | |
| 1004 <div class="D">Quaestio 28</div> | |
| 1005 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1006 <p title="II-II q. 28 pr."><a name="40155"><span class= | |
| 1007 "ref">[40155] IIª-IIae q. 28 pr.</span></a> Deinde | |
| 1008 considerandum est de effectibus consequentibus actum caritatis | |
| 1009 principalem, qui est dilectio. Et primo, de effectibus | |
| 1010 interioribus; secundo, de exterioribus. Circa primum tria | |
| 1011 consideranda sunt, primo, de gaudio; secundo, de pace; tertio, de | |
| 1012 misericordia. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum gaudium | |
| 1013 sit effectus caritatis. Secundo, utrum huiusmodi gaudium | |
| 1014 compatiatur secum tristitiam. Tertio, utrum istud gaudium possit | |
| 1015 esse plenum. Quarto, utrum sit virtus.</p> | |
| 1016 <br /> | |
| 1017 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1018 <p title="II-II q. 28 a. 1 arg. 1"><a name="40156"><span class= | |
| 1019 "ref">[40156] IIª-IIae q. 28 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1020 sic proceditur. Videtur quod gaudium non sit effectus caritatis in | |
| 1021 nobis. Ex absentia enim rei amatae magis sequitur tristitia quam | |
| 1022 gaudium. Sed Deus, quem per caritatem diligimus, est nobis absens, | |
| 1023 quandiu in hac vita vivimus, <i>quandiu enim sumus in corpore, | |
| 1024 peregrinamur a domino</i>, ut dicitur II ad Cor. V. Ergo caritas in | |
| 1025 nobis magis causat tristitiam quam gaudium.</p> | |
| 1026 <p title="II-II q. 28 a. 1 arg. 2"><a name="40157"><span class= | |
| 1027 "ref">[40157] IIª-IIae q. 28 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1028 per caritatem maxime meremur beatitudinem. Sed inter ea per quae | |
| 1029 beatitudinem meremur ponitur luctus, qui ad tristitiam pertinet, | |
| 1030 secundum illud Matth. V, <i>beati qui lugent, quoniam | |
| 1031 consolabuntur</i>. Ergo magis est effectus caritatis tristitia quam | |
| 1032 gaudium.</p> | |
| 1033 <p title="II-II q. 28 a. 1 arg. 3"><a name="40158"><span class= | |
| 1034 "ref">[40158] IIª-IIae q. 28 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1035 caritas est virtus distincta a spe, ut ex supradictis patet. Sed | |
| 1036 gaudium causatur ex spe, secundum illud Rom. XII, <i>spe | |
| 1037 gaudentes</i>. Non ergo causatur ex caritate.</p> | |
| 1038 <p title="II-II q. 28 a. 1 s. c."><a name="40159"><span class= | |
| 1039 "ref">[40159] IIª-IIae q. 28 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1040 est quia, sicut dicitur Rom. V, <i>caritas Dei diffusa est in | |
| 1041 cordibus nostris per spiritum sanctum, qui datus est nobis</i>. Sed | |
| 1042 gaudium in nobis causatur ex spiritu sancto, secundum illud Rom. | |
| 1043 XIV, <i>non est regnum Dei esca et potus, sed iustitia et pax et | |
| 1044 gaudium in spiritu sancto</i>. Ergo caritas est causa gaudii.</p> | |
| 1045 <p title="II-II q. 28 a. 1 co."><a name="40160"><span class= | |
| 1046 "ref">[40160] IIª-IIae q. 28 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1047 dicendum quod, sicut supra dictum est, cum de passionibus ageretur, | |
| 1048 ex amore procedit et gaudium et tristitia, sed contrario modo. | |
| 1049 Gaudium enim ex amore causatur vel propter praesentiam boni amati; | |
| 1050 vel etiam propter hoc quod ipsi bono amato proprium bonum inest et | |
| 1051 conservatur. Et hoc secundum maxime pertinet ad amorem | |
| 1052 benevolentiae, per quem aliquis gaudet de amico prospere se | |
| 1053 habente, etiam si sit absens. E contrario autem ex amore sequitur | |
| 1054 tristitia vel propter absentiam amati; vel propter hoc quod cui | |
| 1055 volumus bonum suo bono privatur, aut aliquo malo deprimitur. | |
| 1056 Caritas autem est amor Dei, cuius bonum immutabile est, quia ipse | |
| 1057 est sua bonitas. Et ex hoc ipso quod amatur est in amante per | |
| 1058 nobilissimum sui effectum, secundum illud I Ioan. IV, <i>qui manet | |
| 1059 in caritate, in Deo manet et Deus in eo</i>. Et ideo spirituale | |
| 1060 gaudium, quod de Deo habetur, ex caritate causatur.</p> | |
| 1061 <p title="II-II q. 28 a. 1 ad 1"><a name="40161"><span class= | |
| 1062 "ref">[40161] IIª-IIae q. 28 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1063 ergo dicendum quod quandiu sumus in corpore dicimur peregrinari a | |
| 1064 domino, in comparatione ad illam praesentiam qua quibusdam est | |
| 1065 praesens per speciei visionem, unde et apostolus subdit ibidem, | |
| 1066 <i>per fidem enim ambulamus, et non per speciem</i>. Est autem | |
| 1067 praesens etiam se amantibus etiam in hac vita per gratiae | |
| 1068 inhabitationem.</p> | |
| 1069 <p title="II-II q. 28 a. 1 ad 2"><a name="40162"><span class= | |
| 1070 "ref">[40162] IIª-IIae q. 28 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1071 dicendum quod luctus qui beatitudinem meretur est de his quae sunt | |
| 1072 beatitudini contraria. Unde eiusdem rationis est quod talis luctus | |
| 1073 ex caritate causetur, et gaudium spirituale de Deo, quia eiusdem | |
| 1074 rationis est gaudere de aliquo bono et tristari de his quae ei | |
| 1075 repugnant.</p> | |
| 1076 <p title="II-II q. 28 a. 1 ad 3"><a name="40163"><span class= | |
| 1077 "ref">[40163] IIª-IIae q. 28 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1078 dicendum quod de Deo potest esse spirituale gaudium dupliciter, uno | |
| 1079 modo, secundum quod gaudemus de bono divino in se considerato; alio | |
| 1080 modo, secundum quod gaudemus de bono divino prout a nobis | |
| 1081 participatur. Primum autem gaudium melius est, et hoc procedit | |
| 1082 principaliter ex caritate. Sed secundum gaudium procedit etiam ex | |
| 1083 spe, per quam expectamus divini boni fruitionem. Quamvis etiam ipsa | |
| 1084 fruitio, vel perfecta vel imperfecta, secundum mensuram caritatis | |
| 1085 obtineatur.</p> | |
| 1086 <br /> | |
| 1087 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1088 <p title="II-II q. 28 a. 2 arg. 1"><a name="40164"><span class= | |
| 1089 "ref">[40164] IIª-IIae q. 28 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1090 secundum sic proceditur. Videtur quod gaudium spirituale quod ex | |
| 1091 caritate causatur recipiat admixtionem tristitiae. Congaudere enim | |
| 1092 bonis proximi ad caritatem pertinet, secundum illud I ad Cor. XIII, | |
| 1093 <i>caritas non gaudet super iniquitate, congaudet autem | |
| 1094 veritati</i>. Sed hoc gaudium recipit permixtionem tristitiae, | |
| 1095 secundum illud Rom. XII, <i>gaudere cum gaudentibus, flere cum | |
| 1096 flentibus</i>. Ergo gaudium spirituale caritatis admixtionem | |
| 1097 tristitiae patitur.</p> | |
| 1098 <p title="II-II q. 28 a. 2 arg. 2"><a name="40165"><span class= | |
| 1099 "ref">[40165] IIª-IIae q. 28 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1100 poenitentia, sicut dicit Gregorius, est <i>anteacta mala flere, et | |
| 1101 flenda iterum non committere</i>. Sed vera poenitentia non est sine | |
| 1102 caritate. Ergo gaudium caritatis habet tristitiae admixtionem.</p> | |
| 1103 <p title="II-II q. 28 a. 2 arg. 3"><a name="40166"><span class= | |
| 1104 "ref">[40166] IIª-IIae q. 28 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1105 ex caritate contingit quod aliquis desiderat esse cum Christo, | |
| 1106 secundum illud Philipp. I, <i>desiderium habens dissolvi et esse | |
| 1107 cum Christo</i>. Sed ex isto desiderio sequitur in homine quaedam | |
| 1108 tristitia, secundum illud Psalm., <i>heu mihi, quia incolatus meus | |
| 1109 prolongatus est</i>. Ergo gaudium caritatis recipit admixtionem | |
| 1110 tristitiae.</p> | |
| 1111 <p title="II-II q. 28 a. 2 s. c."><a name="40167"><span class= | |
| 1112 "ref">[40167] IIª-IIae q. 28 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1113 est quod gaudium caritatis est gaudium de divina sapientia. Sed | |
| 1114 huiusmodi gaudium non habet permixtionem tristitiae, secundum illud | |
| 1115 Sap. VIII, <i>non habet amaritudinem conversatio illius</i>. Ergo | |
| 1116 gaudium caritatis non patitur permixtionem tristitiae.</p> | |
| 1117 <p title="II-II q. 28 a. 2 co."><a name="40168"><span class= | |
| 1118 "ref">[40168] IIª-IIae q. 28 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1119 dicendum quod ex caritate causatur duplex gaudium de Deo, sicut | |
| 1120 supra dictum est. Unum quidem principale, quod est proprium | |
| 1121 caritatis, quo scilicet gaudemus de bono divino secundum se | |
| 1122 considerato. Et tale gaudium caritatis permixtionem tristitiae non | |
| 1123 patitur, sicut nec illud bonum de quo gaudetur potest aliquam mali | |
| 1124 admixtionem habere. Et ideo apostolus dicit, ad Philipp. IV, | |
| 1125 <i>gaudete in domino semper</i>. Aliud autem est gaudium caritatis | |
| 1126 quo gaudet quis de bono divino secundum quod participatur a nobis. | |
| 1127 Haec autem participatio potest impediri per aliquod contrarium. Et | |
| 1128 ideo ex hac parte gaudium caritatis potest habere permixtionem | |
| 1129 tristitiae, prout scilicet aliquis tristatur de eo quod repugnat | |
| 1130 participationi divini boni vel in nobis vel in proximis, quos | |
| 1131 tanquam nosipsos diligimus.</p> | |
| 1132 <p title="II-II q. 28 a. 2 ad 1"><a name="40169"><span class= | |
| 1133 "ref">[40169] IIª-IIae q. 28 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1134 ergo dicendum quod fletus proximi non est nisi de aliquo malo. Omne | |
| 1135 autem malum importat defectum participationis summi boni. Et ideo | |
| 1136 intantum caritas facit condolere proximo inquantum participatio | |
| 1137 divini boni in eo impeditur.</p> | |
| 1138 <p title="II-II q. 28 a. 2 ad 2"><a name="40170"><span class= | |
| 1139 "ref">[40170] IIª-IIae q. 28 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1140 dicendum quod peccata dividunt inter nos et Deum, ut dicitur Isaiae | |
| 1141 LIX. Et ideo haec est ratio dolendi de peccatis praeteritis | |
| 1142 nostris, vel etiam aliorum, inquantum per ea impedimur a | |
| 1143 participatione divini boni.</p> | |
| 1144 <p title="II-II q. 28 a. 2 ad 3"><a name="40171"><span class= | |
| 1145 "ref">[40171] IIª-IIae q. 28 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1146 dicendum quod, quamvis in incolatu huius miseriae aliquo modo | |
| 1147 participemus divinum bonum per cognitionem et amorem, tamen huius | |
| 1148 vitae miseria impedit a perfecta participatione divini boni, qualis | |
| 1149 erit in patria. Et ideo haec etiam tristitia qua quis luget de | |
| 1150 dilatione gloriae pertinet ad impedimentum participationis divini | |
| 1151 boni.</p> | |
| 1152 <br /> | |
| 1153 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1154 <p title="II-II q. 28 a. 3 arg. 1"><a name="40172"><span class= | |
| 1155 "ref">[40172] IIª-IIae q. 28 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1156 sic proceditur. Videtur quod spirituale gaudium quod ex caritate | |
| 1157 causatur non possit in nobis impleri. Quanto enim maius gaudium de | |
| 1158 Deo habemus, tanto gaudium eius in nobis magis impletur. Sed | |
| 1159 nunquam possumus tantum de Deo gaudere quantum dignum est ut de eo | |
| 1160 gaudeatur, quia semper bonitas eius, quae est infinita, excedit | |
| 1161 gaudium creaturae, quod est finitum. Ergo gaudium de Deo nunquam | |
| 1162 potest impleri.</p> | |
| 1163 <p title="II-II q. 28 a. 3 arg. 2"><a name="40173"><span class= | |
| 1164 "ref">[40173] IIª-IIae q. 28 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1165 illud quod est impletum non potest esse maius. Sed gaudium etiam | |
| 1166 beatorum potest esse maius, quia unius gaudium est maius quam | |
| 1167 alterius. Ergo gaudium de Deo non potest in creatura impleri.</p> | |
| 1168 <p title="II-II q. 28 a. 3 arg. 3"><a name="40174"><span class= | |
| 1169 "ref">[40174] IIª-IIae q. 28 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1170 nihil aliud videtur esse comprehensio quam cognitionis plenitudo. | |
| 1171 Sed sicut vis cognoscitiva creaturae est finita, ita et vis | |
| 1172 appetitiva eiusdem. Cum ergo Deus non possit ab aliqua creatura | |
| 1173 comprehendi, videtur quod non possit alicuius creaturae gaudium de | |
| 1174 Deo impleri.</p> | |
| 1175 <p title="II-II q. 28 a. 3 s. c."><a name="40175"><span class= | |
| 1176 "ref">[40175] IIª-IIae q. 28 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1177 est quod dominus discipulis dixit, Ioan. XV, <i>gaudium meum in | |
| 1178 vobis sit, et gaudium vestrum impleatur</i>.</p> | |
| 1179 <p title="II-II q. 28 a. 3 co."><a name="40176"><span class= | |
| 1180 "ref">[40176] IIª-IIae q. 28 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1181 dicendum quod plenitudo gaudii potest intelligi dupliciter. Uno | |
| 1182 modo, ex parte rei de qua gaudetur, ut scilicet tantum gaudeatur de | |
| 1183 ea quantum est dignum de ea gauderi. Et sic solum Dei gaudium est | |
| 1184 plenum de seipso, quia gaudium eius est infinitum, et hoc est | |
| 1185 condignum infinitae bonitati Dei; cuiuslibet autem creaturae | |
| 1186 gaudium oportet esse finitum. Alio modo potest intelligi plenitudo | |
| 1187 gaudii ex parte gaudentis. Gaudium autem comparatur ad desiderium | |
| 1188 sicut quies ad motum; ut supra dictum est, cum de passionibus | |
| 1189 ageretur. Est autem quies plena cum nihil restat de motu. Unde tunc | |
| 1190 est gaudium plenum quando iam nihil desiderandum restat. Quandiu | |
| 1191 autem in hoc mundo sumus, non quiescit in nobis desiderii motus, | |
| 1192 quia adhuc restat quod Deo magis appropinquemus per gratiam, ut ex | |
| 1193 supradictis patet. Sed quando iam ad beatitudinem perfectam | |
| 1194 perventum fuerit, nihil desiderandum restabit, quia ibi erit plena | |
| 1195 Dei fruitio, in qua homo obtinebit quidquid etiam circa alia bona | |
| 1196 desideravit, secundum illud Psalm., <i>qui replet in bonis | |
| 1197 desiderium tuum</i>. Et ideo quiescet desiderium non solum quo | |
| 1198 desideramus Deum, sed etiam erit omnium desideriorum quies. Unde | |
| 1199 gaudium beatorum est perfecte plenum, et etiam superplenum, quia | |
| 1200 plus obtinebunt quam desiderare suffecerint; <i>non enim in cor | |
| 1201 hominis ascendit quae praeparavit Deus diligentibus se</i>, ut | |
| 1202 dicitur I ad Cor. II. Et hinc est quod dicitur Luc. VI, <i>mensuram | |
| 1203 bonam et supereffluentem dabunt in sinus vestros</i>. Quia tamen | |
| 1204 nulla creatura est capax gaudii de Deo ei condigni, inde est quod | |
| 1205 illud gaudium omnino plenum non capitur in homine, sed potius homo | |
| 1206 intrat in ipsum, secundum illud Matth. XXV, <i>intra in gaudium | |
| 1207 domini tui</i>.</p> | |
| 1208 <p title="II-II q. 28 a. 3 ad 1"><a name="40177"><span class= | |
| 1209 "ref">[40177] IIª-IIae q. 28 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1210 ergo dicendum quod ratio illa procedit de plenitudine gaudii ex | |
| 1211 parte rei de qua gaudetur.</p> | |
| 1212 <p title="II-II q. 28 a. 3 ad 2"><a name="40178"><span class= | |
| 1213 "ref">[40178] IIª-IIae q. 28 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1214 dicendum quod cum perventum fuerit ad beatitudinem, unusquisque | |
| 1215 attinget terminum sibi praefixum ex praedestinatione divina, nec | |
| 1216 restabit ulterius aliquid quo tendatur, quamvis in illa | |
| 1217 terminatione unus perveniat ad maiorem propinquitatem Dei, alius ad | |
| 1218 minorem. Et ideo uniuscuiusque gaudium erit plenum ex parte | |
| 1219 gaudentis, quia uniuscuiusque desiderium plene quietabitur. Erit | |
| 1220 tamen gaudium unius maius quam alterius, propter pleniorem | |
| 1221 participationem divinae beatitudinis.</p> | |
| 1222 <p title="II-II q. 28 a. 3 ad 3"><a name="40179"><span class= | |
| 1223 "ref">[40179] IIª-IIae q. 28 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1224 dicendum quod comprehensio importat plenitudinem cognitionis ex | |
| 1225 parte rei cognitae, ut scilicet tantum cognoscatur res quantum | |
| 1226 cognosci potest. Habet tamen etiam cognitio aliquam plenitudinem ex | |
| 1227 parte cognoscentis, sicut et de gaudio dictum est. Unde et | |
| 1228 apostolus dicit, ad Coloss. I, <i>impleamini agnitione voluntatis | |
| 1229 eius in omni sapientia et intellectu spirituali</i>.</p> | |
| 1230 <br /> | |
| 1231 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1232 <p title="II-II q. 28 a. 4 arg. 1"><a name="40180"><span class= | |
| 1233 "ref">[40180] IIª-IIae q. 28 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1234 sic proceditur. Videtur quod gaudium sit virtus. Vitium enim | |
| 1235 contrariatur virtuti. Sed tristitia ponitur vitium, ut patet de | |
| 1236 acedia et de invidia. Ergo etiam gaudium debet poni virtus.</p> | |
| 1237 <p title="II-II q. 28 a. 4 arg. 2"><a name="40181"><span class= | |
| 1238 "ref">[40181] IIª-IIae q. 28 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1239 sicut amor et spes sunt passiones quaedam quarum obiectum est | |
| 1240 bonum, ita et gaudium. Sed amor et spes ponuntur virtutes. Ergo et | |
| 1241 gaudium debet poni virtus.</p> | |
| 1242 <p title="II-II q. 28 a. 4 arg. 3"><a name="40182"><span class= | |
| 1243 "ref">[40182] IIª-IIae q. 28 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1244 praecepta legis dantur de actibus virtutum. Sed praecipitur nobis | |
| 1245 quod de Deo gaudeamus, secundum illud ad Philipp. IV, <i>gaudete in | |
| 1246 domino semper</i>. Ergo gaudium est virtus.</p> | |
| 1247 <p title="II-II q. 28 a. 4 s. c."><a name="40183"><span class= | |
| 1248 "ref">[40183] IIª-IIae q. 28 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1249 est quod neque connumeratur inter virtutes theologicas, neque inter | |
| 1250 virtutes morales, neque inter virtutes intellectuales, ut ex | |
| 1251 supradictis patet.</p> | |
| 1252 <p title="II-II q. 28 a. 4 co."><a name="40184"><span class= | |
| 1253 "ref">[40184] IIª-IIae q. 28 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1254 dicendum quod virtus, sicut supra habitum est, est habitus quidam | |
| 1255 operativus; et ideo secundum propriam rationem habet inclinationem | |
| 1256 ad aliquem actum. Est autem contingens ex uno habitu plures actus | |
| 1257 eiusdem rationis ordinatos provenire, quorum unus sequatur ex | |
| 1258 altero. Et quia posteriores actus non procedunt ab habitu virtutis | |
| 1259 nisi per actum priorem, inde est quod virtus non definitur nec | |
| 1260 denominatur nisi ab actu priori, quamvis etiam alii actus ab ea | |
| 1261 consequantur. Manifestum est autem ex his quae supra de passionibus | |
| 1262 dicta sunt, quod amor est prima affectio appetitivae potentiae, ex | |
| 1263 qua sequitur et desiderium et gaudium. Et ideo habitus virtutis | |
| 1264 idem est qui inclinat ad diligendum, et ad desiderandum bonum | |
| 1265 dilectum, et ad gaudendum de eo. Sed quia dilectio inter hos actus | |
| 1266 est prior, inde est quod virtus non denominatur a gaudio nec a | |
| 1267 desiderio, sed a dilectione, et dicitur caritas. Sic ergo gaudium | |
| 1268 non est aliqua virtus a caritate distincta, sed est quidam | |
| 1269 caritatis actus sive effectus. Et propter hoc connumeratur inter | |
| 1270 fructus, ut patet Gal. V.</p> | |
| 1271 <p title="II-II q. 28 a. 4 ad 1"><a name="40185"><span class= | |
| 1272 "ref">[40185] IIª-IIae q. 28 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1273 ergo dicendum quod tristitia quae est vitium causatur ex inordinato | |
| 1274 amore sui, quod non est aliquod speciale vitium, sed quaedam | |
| 1275 generalis radix vitiorum, ut supra dictum est. Et ideo oportuit | |
| 1276 tristitias quasdam particulares ponere specialia vitia, quia non | |
| 1277 derivantur ab aliquo speciali vitio, sed a generali. Sed amor Dei | |
| 1278 ponitur specialis virtus, quae est caritas, ad quam reducitur | |
| 1279 gaudium, ut dictum est, sicut proprius actus eius.</p> | |
| 1280 <p title="II-II q. 28 a. 4 ad 2"><a name="40186"><span class= | |
| 1281 "ref">[40186] IIª-IIae q. 28 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1282 dicendum quod spes consequitur ex amore sicut et gaudium, sed spes | |
| 1283 addit ex parte obiecti quandam specialem rationem, scilicet arduum | |
| 1284 et possibile adipisci; et ideo ponitur specialis virtus. Sed | |
| 1285 gaudium ex parte obiecti nullam rationem specialem addit supra | |
| 1286 amorem quae possit causare specialem virtutem.</p> | |
| 1287 <p title="II-II q. 28 a. 4 ad 3"><a name="40187"><span class= | |
| 1288 "ref">[40187] IIª-IIae q. 28 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1289 dicendum quod intantum datur praeceptum legis de gaudio inquantum | |
| 1290 est actus caritatis; licet non sit primus actus eius.</p> | |
| 1291 <br /> | |
| 1292 <div class="D">Quaestio 29</div> | |
| 1293 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1294 <p title="II-II q. 29 pr."><a name="40188"><span class= | |
| 1295 "ref">[40188] IIª-IIae q. 29 pr.</span></a> Deinde | |
| 1296 considerandum est de pace. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 1297 utrum pax sit idem quod concordia. Secundo, utrum omnia appetant | |
| 1298 pacem. Tertio, utrum pax sit effectus caritatis. Quarto, utrum pax | |
| 1299 sit virtus.</p> | |
| 1300 <br /> | |
| 1301 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1302 <p title="II-II q. 29 a. 1 arg. 1"><a name="40189"><span class= | |
| 1303 "ref">[40189] IIª-IIae q. 29 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1304 sic proceditur. Videtur quod pax sit idem quod concordia. Dicit | |
| 1305 enim Augustinus, XIX de Civ. Dei, quod <i>pax hominum est ordinata | |
| 1306 concordia</i>. Sed non loquimur nunc nisi de pace hominum. Ergo pax | |
| 1307 est idem quod concordia.</p> | |
| 1308 <p title="II-II q. 29 a. 1 arg. 2"><a name="40190"><span class= | |
| 1309 "ref">[40190] IIª-IIae q. 29 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1310 concordia est quaedam unio voluntatum. Sed ratio pacis in tali | |
| 1311 unione consistit, dicit enim Dionysius, XI cap. de Div. Nom., quod | |
| 1312 <i>pax est omnium unitiva et consensus operativa</i>. Ergo pax est | |
| 1313 idem quod concordia.</p> | |
| 1314 <p title="II-II q. 29 a. 1 arg. 3"><a name="40191"><span class= | |
| 1315 "ref">[40191] IIª-IIae q. 29 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1316 quorum est idem oppositum, et ipsa sunt idem. Sed idem opponitur | |
| 1317 concordiae et paci, scilicet dissensio, unde dicitur, I ad Cor. | |
| 1318 XIV, <i>non est dissensionis Deus, sed pacis</i>. Ergo pax est idem | |
| 1319 quod concordia.</p> | |
| 1320 <p title="II-II q. 29 a. 1 s. c."><a name="40192"><span class= | |
| 1321 "ref">[40192] IIª-IIae q. 29 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1322 est quod concordia potest esse aliquorum impiorum in malo. Sed non | |
| 1323 est pax impiis, ut dicitur Isaiae XLVIII. Ergo pax non est idem | |
| 1324 quod concordia.</p> | |
| 1325 <p title="II-II q. 29 a. 1 co."><a name="40193"><span class= | |
| 1326 "ref">[40193] IIª-IIae q. 29 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1327 dicendum quod pax includit concordiam et aliquid addit. Unde | |
| 1328 ubicumque est pax, ibi est concordia, non tamen ubicumque est | |
| 1329 concordia, est pax, si nomen pacis proprie sumatur. Concordia enim, | |
| 1330 proprie sumpta, est ad alterum, inquantum scilicet diversorum | |
| 1331 cordium voluntates simul in unum consensum conveniunt. Contingit | |
| 1332 etiam unius hominis cor tendere in diversa, et hoc dupliciter. Uno | |
| 1333 quidem modo, secundum diversas potentias appetitivas, sicut | |
| 1334 appetitus sensitivus plerumque tendit in contrarium rationalis | |
| 1335 appetitus, secundum illud ad Gal. V, <i>caro concupiscit adversus | |
| 1336 spiritum</i>. Alio modo, inquantum una et eadem vis appetitiva in | |
| 1337 diversa appetibilia tendit quae simul assequi non potest. Unde | |
| 1338 necesse est esse repugnantiam motuum appetitus. Unio autem horum | |
| 1339 motuum est quidem de ratione pacis, non enim homo habet pacatum cor | |
| 1340 quandiu, etsi habeat aliquid quod vult, tamen adhuc restat ei | |
| 1341 aliquid volendum quod simul habere non potest. Haec autem unio non | |
| 1342 est de ratione concordiae. Unde concordia importat unionem | |
| 1343 appetituum diversorum appetentium, pax autem, supra hanc unionem, | |
| 1344 importat etiam appetituum unius appetentis unionem.</p> | |
| 1345 <p title="II-II q. 29 a. 1 ad 1"><a name="40194"><span class= | |
| 1346 "ref">[40194] IIª-IIae q. 29 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1347 ergo dicendum quod Augustinus loquitur ibi de pace quae est unius | |
| 1348 hominis ad alium. Et hanc pacem dicit esse concordiam, non | |
| 1349 quamlibet, sed ordinatam, ex eo scilicet quod unus homo concordat | |
| 1350 cum alio secundum illud quod utrique convenit. Si enim homo | |
| 1351 concordet cum alio non spontanea voluntate, sed quasi coactus | |
| 1352 timore alicuius mali imminentis, talis concordia non est vere pax, | |
| 1353 quia non servatur ordo utriusque concordantis, sed perturbatur ab | |
| 1354 aliquo timorem inferente. Et propter hoc praemittit quod pax est | |
| 1355 tranquillitas ordinis. Quae quidem tranquillitas consistit in hoc | |
| 1356 quod omnes motus appetitivi in uno homine conquiescunt.</p> | |
| 1357 <p title="II-II q. 29 a. 1 ad 2"><a name="40195"><span class= | |
| 1358 "ref">[40195] IIª-IIae q. 29 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1359 dicendum quod, si homo simul cum alio homine in idem consentiat, | |
| 1360 non tamen consensus eius est omnino unitus nisi etiam sibi invicem | |
| 1361 omnes motus appetitivi eius sint consentientes.</p> | |
| 1362 <p title="II-II q. 29 a. 1 ad 3"><a name="40196"><span class= | |
| 1363 "ref">[40196] IIª-IIae q. 29 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1364 dicendum quod paci opponitur duplex dissensio, scilicet dissensio | |
| 1365 hominis ad seipsum, et dissensio hominis ad alterum. Concordiae | |
| 1366 vero opponitur haec sola secunda dissensio.</p> | |
| 1367 <br /> | |
| 1368 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1369 <p title="II-II q. 29 a. 2 arg. 1"><a name="40197"><span class= | |
| 1370 "ref">[40197] IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1371 secundum sic proceditur. Videtur quod non omnia appetant pacem. Pax | |
| 1372 enim, secundum Dionysium, est unitiva consensus. Sed in his quae | |
| 1373 cognitione carent non potest uniri consensus. Ergo huiusmodi pacem | |
| 1374 appetere non possunt.</p> | |
| 1375 <p title="II-II q. 29 a. 2 arg. 2"><a name="40198"><span class= | |
| 1376 "ref">[40198] IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1377 appetitus non fertur simul ad contraria. Sed multi sunt appetentes | |
| 1378 bella et dissensiones. Ergo non omnes appetunt pacem.</p> | |
| 1379 <p title="II-II q. 29 a. 2 arg. 3"><a name="40199"><span class= | |
| 1380 "ref">[40199] IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1381 solum bonum est appetibile. Sed quaedam pax videtur esse mala, | |
| 1382 alioquin dominus non diceret, Matth. X, <i>non veni mittere | |
| 1383 pacem</i>. Ergo non omnia pacem appetunt.</p> | |
| 1384 <p title="II-II q. 29 a. 2 arg. 4"><a name="40200"><span class= | |
| 1385 "ref">[40200] IIª-IIae q. 29 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1386 illud quod omnia appetunt videtur esse summum bonum, quod est | |
| 1387 ultimus finis. Sed pax non est huiusmodi, quia etiam in statu viae | |
| 1388 habetur; alioquin frustra dominus mandaret, Marc. IX, <i>pacem | |
| 1389 habete inter vos</i>. Ergo non omnia pacem appetunt.</p> | |
| 1390 <p title="II-II q. 29 a. 2 s. c."><a name="40201"><span class= | |
| 1391 "ref">[40201] IIª-IIae q. 29 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1392 est quod Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei, quod omnia pacem | |
| 1393 appetunt. Et idem etiam dicit Dionysius, XI cap. de Div. Nom.</p> | |
| 1394 <p title="II-II q. 29 a. 2 co."><a name="40202"><span class= | |
| 1395 "ref">[40202] IIª-IIae q. 29 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1396 dicendum quod ex hoc ipso quod homo aliquid appetit, consequens est | |
| 1397 ipsum appetere eius quod appetit assecutionem, et per consequens | |
| 1398 remotionem eorum quae consecutionem impedire possunt. Potest autem | |
| 1399 impediri assecutio boni desiderati per contrarium appetitum vel sui | |
| 1400 ipsius vel alterius, et utrumque tollitur per pacem, sicut supra | |
| 1401 dictum est. Et ideo necesse est quod omne appetens appetat pacem, | |
| 1402 inquantum scilicet omne appetens appetit tranquille et sine | |
| 1403 impedimento pervenire ad id quod appetit, in quo consistit ratio | |
| 1404 pacis, quam Augustinus definit tranquillitatem ordinis.</p> | |
| 1405 <p title="II-II q. 29 a. 2 ad 1"><a name="40203"><span class= | |
| 1406 "ref">[40203] IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1407 ergo dicendum quod pax importat unionem non solum appetitus | |
| 1408 intellectualis seu rationalis aut animalis, ad quos potest | |
| 1409 pertinere consensus, sed etiam appetitus naturalis. Et ideo | |
| 1410 Dionysius dicit quod <i>pax est operativa et consensus et | |
| 1411 connaturalitatis</i>, ut in consensu importetur unio appetituum ex | |
| 1412 cognitione procedentium; per connaturalitatem vero importatur unio | |
| 1413 appetituum naturalium.</p> | |
| 1414 <p title="II-II q. 29 a. 2 ad 2"><a name="40204"><span class= | |
| 1415 "ref">[40204] IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1416 dicendum quod illi etiam qui bella quaerunt et dissensiones non | |
| 1417 desiderant nisi pacem, quam se habere non aestimant. Ut enim dictum | |
| 1418 est, non est pax si quis cum alio concordet contra id quod ipse | |
| 1419 magis vellet. Et ideo homines quaerunt hanc concordiam rumpere | |
| 1420 bellando, tanquam defectum pacis habentem, ut ad pacem perveniant | |
| 1421 in qua nihil eorum voluntati repugnet. Et propter hoc omnes | |
| 1422 bellantes quaerunt per bella ad pacem aliquam pervenire | |
| 1423 perfectiorem quam prius haberent.</p> | |
| 1424 <p title="II-II q. 29 a. 2 ad 3"><a name="40205"><span class= | |
| 1425 "ref">[40205] IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1426 dicendum quod, quia pax consistit in quietatione et unione | |
| 1427 appetitus; sicut autem appetitus potest esse vel boni simpliciter | |
| 1428 vel boni apparentis, ita etiam et pax potest esse et vera et | |
| 1429 apparens, vera quidem pax non potest esse nisi circa appetitum veri | |
| 1430 boni; quia omne malum, etsi secundum aliquid appareat bonum, unde | |
| 1431 ex aliqua parte appetitum quietet, habet tamen multos defectus, ex | |
| 1432 quibus appetitus remanet inquietus et perturbatus. Unde pax vera | |
| 1433 non potest esse nisi in bonis et bonorum. Pax autem quae malorum | |
| 1434 est, est pax apparens et non vera. Unde dicitur Sap. XIV, <i>in | |
| 1435 magno viventes inscientiae bello, tot et tanta mala pacem arbitrati | |
| 1436 sunt</i>.</p> | |
| 1437 <p title="II-II q. 29 a. 2 ad 4"><a name="40206"><span class= | |
| 1438 "ref">[40206] IIª-IIae q. 29 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1439 dicendum quod, cum vera pax non sit nisi de bono, sicut dupliciter | |
| 1440 habetur verum bonum, scilicet perfecte et imperfecte, ita est | |
| 1441 duplex pax vera. Una quidem perfecta, quae consistit in perfecta | |
| 1442 fruitione summi boni, per quam omnes appetitus uniuntur quietati in | |
| 1443 uno. Et hic est ultimus finis creaturae rationalis, secundum illud | |
| 1444 Psalm., <i>qui posuit fines tuos pacem</i>. Alia vero est pax | |
| 1445 imperfecta, quae habetur in hoc mundo. Quia etsi principalis animae | |
| 1446 motus quiescat in Deo, sunt tamen aliqua repugnantia et intus et | |
| 1447 extra quae perturbant hanc pacem.</p> | |
| 1448 <br /> | |
| 1449 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1450 <p title="II-II q. 29 a. 3 arg. 1"><a name="40207"><span class= | |
| 1451 "ref">[40207] IIª-IIae q. 29 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1452 sic proceditur. Videtur quod pax non sit proprius effectus | |
| 1453 caritatis. Caritas enim non habetur sine gratia gratum faciente. | |
| 1454 Sed pax a quibusdam habetur qui non habent gratiam gratum | |
| 1455 facientem, sicut et gentiles aliquando habent pacem. Ergo pax non | |
| 1456 est effectus caritatis.</p> | |
| 1457 <p title="II-II q. 29 a. 3 arg. 2"><a name="40208"><span class= | |
| 1458 "ref">[40208] IIª-IIae q. 29 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1459 illud non est effectus caritatis cuius contrarium cum caritate esse | |
| 1460 potest. Sed dissensio, quae contrariatur paci, potest esse cum | |
| 1461 caritate, videmus enim quod etiam sacri doctores, ut Hieronymus et | |
| 1462 Augustinus, in aliquibus opinionibus dissenserunt; Paulus etiam et | |
| 1463 Barnabas dissensisse leguntur, Act. XV. Ergo videtur quod pax non | |
| 1464 sit effectus caritatis.</p> | |
| 1465 <p title="II-II q. 29 a. 3 arg. 3"><a name="40209"><span class= | |
| 1466 "ref">[40209] IIª-IIae q. 29 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1467 idem non est proprius effectus diversorum. Sed pax est effectus | |
| 1468 iustitiae, secundum illud Isaiae XXXII, <i>opus iustitiae pax</i>. | |
| 1469 Ergo non est effectus caritatis.</p> | |
| 1470 <p title="II-II q. 29 a. 3 s. c."><a name="40210"><span class= | |
| 1471 "ref">[40210] IIª-IIae q. 29 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1472 est quod dicitur in Psalm., <i>pax multa diligentibus legem | |
| 1473 tuam</i>.</p> | |
| 1474 <p title="II-II q. 29 a. 3 co."><a name="40211"><span class= | |
| 1475 "ref">[40211] IIª-IIae q. 29 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1476 dicendum quod duplex unio est de ratione pacis, sicut dictum est, | |
| 1477 quarum una est secundum ordinationem propriorum appetituum in unum; | |
| 1478 alia vero est secundum unionem appetitus proprii cum appetitu | |
| 1479 alterius. Et utramque unionem efficit caritas. Primam quidem | |
| 1480 unionem, secundum quod Deus diligitur ex toto corde, ut scilicet | |
| 1481 omnia referamus in ipsum, et sic omnes appetitus nostri in unum | |
| 1482 feruntur. Aliam vero, prout diligimus proximum sicut nosipsos, ex | |
| 1483 quo contingit quod homo vult implere voluntatem proximi sicut et | |
| 1484 sui ipsius. Et propter hoc inter amicabilia unum ponitur identitas | |
| 1485 electionis, ut patet in IX Ethic.; et Tullius dicit, in libro de | |
| 1486 amicitia, quod <i>amicorum est idem velle et nolle</i>.</p> | |
| 1487 <p title="II-II q. 29 a. 3 ad 1"><a name="40212"><span class= | |
| 1488 "ref">[40212] IIª-IIae q. 29 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1489 ergo dicendum quod a gratia gratum faciente nullus deficit nisi | |
| 1490 propter peccatum, ex quo contingit quod homo sit aversus a fine | |
| 1491 debito, in aliquo indebito finem constituens. Et secundum hoc | |
| 1492 appetitus eius non inhaeret principaliter vero finali bono, sed | |
| 1493 apparenti. Et propter hoc sine gratia gratum faciente non potest | |
| 1494 esse vera pax, sed solum apparens.</p> | |
| 1495 <p title="II-II q. 29 a. 3 ad 2"><a name="40213"><span class= | |
| 1496 "ref">[40213] IIª-IIae q. 29 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1497 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in IX Ethic., ad amicitiam | |
| 1498 non pertinet concordia in opinionibus, sed concordia in bonis | |
| 1499 conferentibus ad vitam, et praecipue in magnis, quia dissentire in | |
| 1500 aliquibus parvis quasi videtur non esse dissensus. Et propter hoc | |
| 1501 nihil prohibet aliquos caritatem habentes in opinionibus | |
| 1502 dissentire. Nec hoc repugnat paci, quia opiniones pertinent ad | |
| 1503 intellectum, qui praecedit appetitum, qui per pacem unitur. | |
| 1504 Similiter etiam, existente concordia in principalibus bonis, | |
| 1505 dissensio in aliquibus parvis non est contra caritatem. Procedit | |
| 1506 enim talis dissensio ex diversitate opinionum, dum unus aestimat | |
| 1507 hoc de quo est dissensio pertinere ad illud bonum in quo | |
| 1508 conveniunt, et alius aestimat non pertinere. Et secundum hoc talis | |
| 1509 dissensio de minimis et de opinionibus repugnat quidem paci | |
| 1510 perfectae, in qua plene veritas cognoscetur et omnis appetitus | |
| 1511 complebitur, non tamen repugnat paci imperfectae, qualis habetur in | |
| 1512 via.</p> | |
| 1513 <p title="II-II q. 29 a. 3 ad 3"><a name="40214"><span class= | |
| 1514 "ref">[40214] IIª-IIae q. 29 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1515 dicendum quod pax est opus iustitiae indirecte, inquantum scilicet | |
| 1516 removet prohibens. Sed est opus caritatis directe, quia secundum | |
| 1517 propriam rationem caritas pacem causat. Est enim amor vis unitiva, | |
| 1518 ut Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. pax autem est unio | |
| 1519 appetitivarum inclinationum.</p> | |
| 1520 <br /> | |
| 1521 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1522 <p title="II-II q. 29 a. 4 arg. 1"><a name="40215"><span class= | |
| 1523 "ref">[40215] IIª-IIae q. 29 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1524 sic proceditur. Videtur quod pax sit virtus. Praecepta enim non | |
| 1525 dantur nisi de actibus virtutum. Sed dantur praecepta de habendo | |
| 1526 pacem, ut patet Marc. IX, <i>pacem habete inter vos</i>. Ergo pax | |
| 1527 est virtus.</p> | |
| 1528 <p title="II-II q. 29 a. 4 arg. 2"><a name="40216"><span class= | |
| 1529 "ref">[40216] IIª-IIae q. 29 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1530 non meremur nisi actibus virtutum. Sed facere pacem est meritorium, | |
| 1531 secundum illud Matth. V, <i>beati pacifici, quoniam filii Dei | |
| 1532 vocabuntur</i>. Ergo pax est virtus.</p> | |
| 1533 <p title="II-II q. 29 a. 4 arg. 3"><a name="40217"><span class= | |
| 1534 "ref">[40217] IIª-IIae q. 29 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1535 vitia virtutibus opponuntur. Sed dissensiones, quae opponuntur | |
| 1536 paci, numerantur inter vitia; ut patet ad Gal. V. Ergo pax est | |
| 1537 virtus.</p> | |
| 1538 <p title="II-II q. 29 a. 4 s. c."><a name="40218"><span class= | |
| 1539 "ref">[40218] IIª-IIae q. 29 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1540 virtus non est finis ultimus, sed via in ipsum. Sed pax est | |
| 1541 quodammodo finis ultimus; ut Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei. | |
| 1542 Ergo pax non est virtus.</p> | |
| 1543 <p title="II-II q. 29 a. 4 co."><a name="40219"><span class= | |
| 1544 "ref">[40219] IIª-IIae q. 29 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1545 dicendum quod, sicut supra dictum est, cum omnes actus se invicem | |
| 1546 consequuntur, secundum eandem rationem ab agente procedentes, omnes | |
| 1547 huiusmodi actus ab una virtute procedunt, nec habent singuli | |
| 1548 singulas virtutes a quibus procedant. Ut patet in rebus | |
| 1549 corporalibus, quia enim ignis calefaciendo liquefacit et rarefacit, | |
| 1550 non est in igne alia virtus liquefactiva et alia rarefactiva, sed | |
| 1551 omnes actus hos operatur ignis per unam suam virtutem calefactivam. | |
| 1552 Cum igitur pax causetur ex caritate secundum ipsam rationem | |
| 1553 dilectionis Dei et proximi, ut ostensum est, non est alia virtus | |
| 1554 cuius pax sit proprius actus nisi caritas, sicut et de gaudio | |
| 1555 dictum est.</p> | |
| 1556 <p title="II-II q. 29 a. 4 ad 1"><a name="40220"><span class= | |
| 1557 "ref">[40220] IIª-IIae q. 29 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1558 ergo dicendum quod ideo praeceptum datur de pace habenda, quia est | |
| 1559 actus caritatis. Et propter hoc etiam est actus meritorius. Et ideo | |
| 1560 ponitur inter beatitudines, quae sunt actus virtutis perfectae, ut | |
| 1561 supra dictum est. Ponitur etiam inter fructus, inquantum est | |
| 1562 quoddam finale bonum spiritualem dulcedinem habens.</p> | |
| 1563 <p title="II-II q. 29 a. 4 ad 2"><a name="40221"><span class= | |
| 1564 "ref">[40221] IIª-IIae q. 29 a. 4 ad 2</span></a> Et per hoc | |
| 1565 patet solutio ad secundum.</p> | |
| 1566 <p title="II-II q. 29 a. 4 ad 3"><a name="40222"><span class= | |
| 1567 "ref">[40222] IIª-IIae q. 29 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1568 dicendum quod uni virtuti multa vitia opponuntur, secundum diversos | |
| 1569 actus eius. Et secundum hoc caritati non solum opponitur odium, | |
| 1570 ratione actus dilectionis; sed etiam acedia vel invidia, ratione | |
| 1571 gaudii; et dissensio, ratione pacis.</p> | |
| 1572 <br /> | |
| 1573 <div class="D">Quaestio 30</div> | |
| 1574 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1575 <p title="II-II q. 30 pr."><a name="40223"><span class= | |
| 1576 "ref">[40223] IIª-IIae q. 30 pr.</span></a> Deinde | |
| 1577 considerandum est de misericordia. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 1578 Primo, utrum malum sit causa misericordiae ex parte eius cuius | |
| 1579 miseremur. Secundo, quorum sit misereri. Tertio, utrum misericordia | |
| 1580 sit virtus. Quarto, utrum sit maxima virtutum.</p> | |
| 1581 <br /> | |
| 1582 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1583 <p title="II-II q. 30 a. 1 arg. 1"><a name="40224"><span class= | |
| 1584 "ref">[40224] IIª-IIae q. 30 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1585 sic proceditur. Videtur quod malum non sit proprie motivum ad | |
| 1586 misericordiam. Ut enim supra ostensum est, culpa est magis malum | |
| 1587 quam poena. Sed culpa non est provocativum ad misericordiam, sed | |
| 1588 magis ad indignationem. Ergo malum non est misericordiae | |
| 1589 provocativum.</p> | |
| 1590 <p title="II-II q. 30 a. 1 arg. 2"><a name="40225"><span class= | |
| 1591 "ref">[40225] IIª-IIae q. 30 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1592 ea quae sunt crudelia seu dira videntur quendam excessum mali | |
| 1593 habere. Sed philosophus dicit, in II Rhet., quod <i>dirum est aliud | |
| 1594 a miserabili, et expulsivum miserationis</i>. Ergo malum, inquantum | |
| 1595 huiusmodi, non est motivum ad misericordiam.</p> | |
| 1596 <p title="II-II q. 30 a. 1 arg. 3"><a name="40226"><span class= | |
| 1597 "ref">[40226] IIª-IIae q. 30 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1598 signa malorum non vere sunt mala. Sed signa malorum provocant ad | |
| 1599 misericordiam; ut patet per philosophum, in II Rhet. Ergo malum non | |
| 1600 est proprie provocativum misericordiae.</p> | |
| 1601 <p title="II-II q. 30 a. 1 s. c."><a name="40227"><span class= | |
| 1602 "ref">[40227] IIª-IIae q. 30 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1603 est quod Damascenus dicit, in II Lib., quod misericordia est | |
| 1604 species tristitiae. Sed motivum ad tristitiam est malum. Ergo | |
| 1605 motivum ad misericordiam est malum.</p> | |
| 1606 <p title="II-II q. 30 a. 1 co."><a name="40228"><span class= | |
| 1607 "ref">[40228] IIª-IIae q. 30 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1608 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, IX de Civ. Dei, | |
| 1609 <i>misericordia est alienae miseriae in nostro corde compassio, qua | |
| 1610 utique, si possumus, subvenire compellimur</i>, dicitur enim | |
| 1611 misericordia ex eo quod aliquis habet miserum cor super miseria | |
| 1612 alterius. Miseria autem felicitati opponitur. Est autem de ratione | |
| 1613 beatitudinis sive felicitatis ut aliquis potiatur eo quod vult, nam | |
| 1614 sicut Augustinus dicit, XIII de Trin., <i>beatus qui habet omnia | |
| 1615 quae vult, et nihil mali vult</i>. Et ideo e contrario ad miseriam | |
| 1616 pertinet ut homo patiatur quae non vult. Tripliciter autem aliquis | |
| 1617 vult aliquid. Uno quidem modo, appetitu naturali, sicut omnes | |
| 1618 homines volunt esse et vivere. Alio modo homo vult aliquid per | |
| 1619 electionem ex aliqua praemeditatione. Tertio modo homo vult aliquid | |
| 1620 non secundum se, sed in causa sua, puta, qui vult comedere nociva, | |
| 1621 quodammodo dicimus eum velle infirmari. Sic igitur motivum | |
| 1622 misericordiae est, tanquam ad miseriam pertinens, primo quidem | |
| 1623 illud quod contrariatur appetitui naturali volentis, scilicet mala | |
| 1624 corruptiva et contristantia, quorum contraria homines naturaliter | |
| 1625 appetunt. Unde philosophus dicit, in II Rhet., quod <i>misericordia | |
| 1626 est tristitia quaedam super apparenti malo corruptivo vel | |
| 1627 contristativo</i>. Secundo, huiusmodi magis efficiuntur ad | |
| 1628 misericordiam provocantia si sint contra voluntatem electionis. | |
| 1629 Unde et philosophus ibidem dicit quod illa mala sunt miserabilia | |
| 1630 quorum fortuna est causa, puta cum aliquod malum eveniat unde | |
| 1631 sperabatur bonum. Tertio autem, sunt adhuc magis miserabilia si | |
| 1632 sunt contra totam voluntatem, puta si aliquis semper sectatus est | |
| 1633 bona et eveniunt ei mala. Et ideo philosophus dicit, in eodem | |
| 1634 libro, quod <i>misericordia maxime est super malis eius qui | |
| 1635 indignus patitur</i>.</p> | |
| 1636 <p title="II-II q. 30 a. 1 ad 1"><a name="40229"><span class= | |
| 1637 "ref">[40229] IIª-IIae q. 30 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1638 ergo dicendum quod de ratione culpae est quod sit voluntaria. Et | |
| 1639 quantum ad hoc non habet rationem miserabilis, sed magis rationem | |
| 1640 puniendi. Sed quia culpa potest esse aliquo modo poena, inquantum | |
| 1641 scilicet habet aliquid annexum quod est contra voluntatem | |
| 1642 peccantis, secundum hoc potest habere rationem miserabilis. Et | |
| 1643 secundum hoc miseremur et compatimur peccantibus, sicut Gregorius | |
| 1644 dicit, in quadam homilia, quod vera iustitia non habet | |
| 1645 dedignationem, scilicet ad peccatores, sed compassionem. Et Matth. | |
| 1646 IX dicitur, <i>videns Iesus turbas misertus est eis, quia erant | |
| 1647 vexati, et iacentes sicut oves non habentes pastorem</i>.</p> | |
| 1648 <p title="II-II q. 30 a. 1 ad 2"><a name="40230"><span class= | |
| 1649 "ref">[40230] IIª-IIae q. 30 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1650 dicendum quod quia misericordia est compassio miseriae alterius, | |
| 1651 proprie misericordia est ad alterum, non autem ad seipsum, nisi | |
| 1652 secundum quandam similitudinem, sicut et iustitia, secundum quod in | |
| 1653 homine considerantur diversae partes, ut dicitur in V Ethic. Et | |
| 1654 secundum hoc dicitur Eccli. XXX, <i>miserere animae tuae placens | |
| 1655 Deo</i>. Sicut ergo misericordia non est proprie ad seipsum, sed | |
| 1656 dolor, puta cum patimur aliquid crudele in nobis; ita etiam, si | |
| 1657 sint aliquae personae ita nobis coniunctae ut sint quasi aliquid | |
| 1658 nostri, puta filii aut parentes, in eorum malis non miseremur, sed | |
| 1659 dolemus, sicut in vulneribus propriis. Et secundum hoc philosophus | |
| 1660 dicit quod dirum est expulsivum miserationis.</p> | |
| 1661 <p title="II-II q. 30 a. 1 ad 3"><a name="40231"><span class= | |
| 1662 "ref">[40231] IIª-IIae q. 30 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1663 dicendum quod sicut ex spe et memoria bonorum sequitur delectatio, | |
| 1664 ita ex spe et memoria malorum sequitur tristitia, non autem tam | |
| 1665 vehemens sicut ex sensu praesentium. Et ideo signa malorum, | |
| 1666 inquantum repraesentant nobis mala miserabilia sicut praesentia, | |
| 1667 commovent ad miserendum.</p> | |
| 1668 <br /> | |
| 1669 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1670 <p title="II-II q. 30 a. 2 arg. 1"><a name="40232"><span class= | |
| 1671 "ref">[40232] IIª-IIae q. 30 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1672 secundum sic proceditur. Videtur quod defectus non sit ratio | |
| 1673 miserendi ex parte miserentis. Proprium enim Dei est misereri, unde | |
| 1674 dicitur in Psalm., <i>miserationes eius super omnia opera eius</i>. | |
| 1675 Sed in Deo nullus est defectus. Ergo defectus non potest esse ratio | |
| 1676 miserendi.</p> | |
| 1677 <p title="II-II q. 30 a. 2 arg. 2"><a name="40233"><span class= | |
| 1678 "ref">[40233] IIª-IIae q. 30 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1679 si defectus est ratio miserendi, oportet quod illi qui maxime sunt | |
| 1680 cum defectu maxime miserentur. Sed hoc est falsum, dicit enim | |
| 1681 philosophus, in II Rhet., quod <i>qui ex toto perierunt non | |
| 1682 miserentur</i>. Ergo videtur quod defectus non sit ratio miserendi | |
| 1683 ex parte miserentis.</p> | |
| 1684 <p title="II-II q. 30 a. 2 arg. 3"><a name="40234"><span class= | |
| 1685 "ref">[40234] IIª-IIae q. 30 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1686 sustinere aliquam contumeliam ad defectum pertinet. Sed philosophus | |
| 1687 dicit ibidem quod <i>illi qui sunt in contumeliativa dispositione | |
| 1688 non miserentur</i>. Ergo defectus ex parte miserentis non est ratio | |
| 1689 miserendi.</p> | |
| 1690 <p title="II-II q. 30 a. 2 s. c."><a name="40235"><span class= | |
| 1691 "ref">[40235] IIª-IIae q. 30 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1692 est quod misericordia est quaedam tristitia. Sed defectus est ratio | |
| 1693 tristitiae, unde infirmi facilius contristantur, ut supra dictum | |
| 1694 est. Ergo ratio miserendi est defectus miserentis.</p> | |
| 1695 <p title="II-II q. 30 a. 2 co."><a name="40236"><span class= | |
| 1696 "ref">[40236] IIª-IIae q. 30 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1697 dicendum quod, cum misericordia sit compassio super miseria aliena, | |
| 1698 ut dictum est, ex hoc contingit quod aliquis misereatur ex quo | |
| 1699 contingit quod de miseria aliena doleat. Quia autem tristitia seu | |
| 1700 dolor est de proprio malo, intantum aliquis de miseria aliena | |
| 1701 tristatur aut dolet inquantum miseriam alienam apprehendit ut suam. | |
| 1702 Hoc autem contingit dupliciter. Uno modo, secundum unionem | |
| 1703 affectus, quod fit per amorem. Quia enim amans reputat amicum | |
| 1704 tanquam seipsum, malum ipsius reputat tanquam suum malum, et ideo | |
| 1705 dolet de malo amici sicut de suo. Et inde est quod philosophus, in | |
| 1706 IX Ethic., inter alia amicabilia ponit hoc quod est condolere | |
| 1707 amico. Et apostolus dicit, ad Rom. XII, <i>gaudere cum gaudentibus, | |
| 1708 flere cum flentibus</i>. Alio modo contingit secundum unionem | |
| 1709 realem, utpote cum malum aliquorum propinquum est ut ab eis ad nos | |
| 1710 transeat. Et ideo philosophus dicit, in II Rhet., homines | |
| 1711 miserentur super illos qui sunt eis coniuncti et similes, quia per | |
| 1712 hoc fit eis aestimatio quod ipsi etiam possint similia pati. Et | |
| 1713 inde est etiam quod senes et sapientes, qui considerant se posse in | |
| 1714 mala incidere, et debiles et formidolosi magis sunt misericordes. E | |
| 1715 contrario autem alii, qui reputant se esse felices et intantum | |
| 1716 potentes quod nihil mali putant se posse pati, non ita miserentur. | |
| 1717 Sic igitur semper defectus est ratio miserendi, vel inquantum | |
| 1718 aliquis defectum alicuius reputat suum, propter unionem amoris; vel | |
| 1719 propter possibilitatem similia patiendi.</p> | |
| 1720 <p title="II-II q. 30 a. 2 ad 1"><a name="40237"><span class= | |
| 1721 "ref">[40237] IIª-IIae q. 30 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1722 ergo dicendum quod Deus non miseretur nisi propter amorem, | |
| 1723 inquantum amat nos tanquam aliquid sui.</p> | |
| 1724 <p title="II-II q. 30 a. 2 ad 2"><a name="40238"><span class= | |
| 1725 "ref">[40238] IIª-IIae q. 30 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1726 dicendum quod illi qui iam sunt in infimis malis non timent se | |
| 1727 ulterius pati aliquid, et ideo non miserentur. Similiter etiam nec | |
| 1728 illi qui valde timent, quia tantum intendunt propriae passioni quod | |
| 1729 non intendunt miseriae alienae.</p> | |
| 1730 <p title="II-II q. 30 a. 2 ad 3"><a name="40239"><span class= | |
| 1731 "ref">[40239] IIª-IIae q. 30 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1732 dicendum quod illi qui sunt in contumeliativa dispositione, sive | |
| 1733 quia sint contumeliam passi, sive quia velint contumeliam inferre, | |
| 1734 provocantur ad iram et audaciam, quae sunt quaedam passiones | |
| 1735 virilitatis extollentes animum hominis ad arduum. Unde auferunt | |
| 1736 homini aestimationem quod sit aliquid in futurum passurus. Unde | |
| 1737 tales, dum sunt in hac dispositione, non miserentur, secundum illud | |
| 1738 Prov. XXVII, <i>ira non habet misericordiam, neque erumpens | |
| 1739 furor</i>. Et ex simili ratione superbi non miserentur, qui | |
| 1740 contemnunt alios et reputant eos malos. Unde reputant quod digne | |
| 1741 patiantur quidquid patiuntur. Unde et Gregorius dicit quod falsa | |
| 1742 iustitia, scilicet superborum, non habet compassionem, sed | |
| 1743 dedignationem.</p> | |
| 1744 <br /> | |
| 1745 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1746 <p title="II-II q. 30 a. 3 arg. 1"><a name="40240"><span class= | |
| 1747 "ref">[40240] IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1748 sic proceditur. Videtur quod misericordia non sit virtus. | |
| 1749 Principale enim in virtute est electio, ut patet per philosophum, | |
| 1750 in libro Ethic. Electio autem est appetitus praeconsiliati, ut in | |
| 1751 eodem libro dicitur. Illud ergo quod impedit consilium non potest | |
| 1752 dici virtus. Sed misericordia impedit consilium, secundum illud | |
| 1753 Sallustii, <i>omnes homines qui de rebus dubiis consultant ab ira | |
| 1754 et misericordia vacuos esse decet, non enim animus facile verum | |
| 1755 providet ubi ista officiunt</i>. Ergo misericordia non est | |
| 1756 virtus.</p> | |
| 1757 <p title="II-II q. 30 a. 3 arg. 2"><a name="40241"><span class= | |
| 1758 "ref">[40241] IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1759 nihil quod est contrarium virtuti est laudabile. Sed Nemesis | |
| 1760 contrariatur misericordiae, ut philosophus dicit, in II Rhet. | |
| 1761 Nemesis autem est passio laudabilis, ut dicitur in II Ethic. Ergo | |
| 1762 misericordia non est virtus.</p> | |
| 1763 <p title="II-II q. 30 a. 3 arg. 3"><a name="40242"><span class= | |
| 1764 "ref">[40242] IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1765 gaudium et pax non sunt speciales virtutes quia consequuntur ex | |
| 1766 caritate, ut supra dictum est. Sed etiam misericordia consequitur | |
| 1767 ex caritate, sic enim ex caritate flemus cum flentibus sicut | |
| 1768 gaudemus cum gaudentibus. Ergo misericordia non est specialis | |
| 1769 virtus.</p> | |
| 1770 <p title="II-II q. 30 a. 3 arg. 4"><a name="40243"><span class= | |
| 1771 "ref">[40243] IIª-IIae q. 30 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1772 cum misericordia ad vim appetitivam pertineat, non est virtus | |
| 1773 intellectualis. Nec est virtus theologica, cum non habeat Deum pro | |
| 1774 obiecto. Similiter etiam non est virtus moralis, quia nec est circa | |
| 1775 operationes, hoc enim pertinet ad iustitiam; nec est circa | |
| 1776 passiones, non enim reducitur ad aliquam duodecim medietatum quas | |
| 1777 philosophus ponit, in II Ethic. Ergo misericordia non est | |
| 1778 virtus.</p> | |
| 1779 <p title="II-II q. 30 a. 3 s. c."><a name="40244"><span class= | |
| 1780 "ref">[40244] IIª-IIae q. 30 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1781 est quod Augustinus dicit, in IX de Civ. Dei, <i>longe melius et | |
| 1782 humanius et piorum sensibus accommodatius Cicero in Caesaris laude | |
| 1783 locutus est, ubi ait, nulla de virtutibus tuis nec admirabilior nec | |
| 1784 gratior misericordia est</i>. Ergo misericordia est virtus.</p> | |
| 1785 <p title="II-II q. 30 a. 3 co."><a name="40245"><span class= | |
| 1786 "ref">[40245] IIª-IIae q. 30 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1787 dicendum quod misericordia importat dolorem de miseria aliena. Iste | |
| 1788 autem dolor potest nominare, uno quidem modo, motum appetitus | |
| 1789 sensitivi. Et secundum hoc misericordia passio est, et non virtus. | |
| 1790 Alio vero modo potest nominare motum appetitus intellectivi, | |
| 1791 secundum quod alicui displicet malum alterius. Hic autem motus | |
| 1792 potest esse secundum rationem regulatus, et potest secundum hunc | |
| 1793 motum ratione regulatum regulari motus inferioris appetitus. Unde | |
| 1794 Augustinus dicit, in IX de Civ. Dei, quod <i>iste motus animi, | |
| 1795 scilicet misericordia, servit rationi quando ita praebetur | |
| 1796 misericordia ut iustitia conservetur, sive cum indigenti tribuitur, | |
| 1797 sive cum ignoscitur poenitenti</i>. Et quia ratio virtutis humanae | |
| 1798 consistit in hoc quod motus animi ratione reguletur, ut ex | |
| 1799 superioribus patet, consequens est misericordiam esse virtutem.</p> | |
| 1800 <p title="II-II q. 30 a. 3 ad 1"><a name="40246"><span class= | |
| 1801 "ref">[40246] IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1802 ergo dicendum quod auctoritas illa Sallustii intelligitur de | |
| 1803 misericordia secundum quod est passio ratione non regulata. Sic | |
| 1804 enim impedit consilium rationis, dum facit a iustitia | |
| 1805 discedere.</p> | |
| 1806 <p title="II-II q. 30 a. 3 ad 2"><a name="40247"><span class= | |
| 1807 "ref">[40247] IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1808 dicendum quod philosophus loquitur ibi de misericordia et Nemesi | |
| 1809 secundum quod utrumque est passio. Et habent quidem contrarietatem | |
| 1810 ex parte aestimationis quam habent de malis alienis, de quibus | |
| 1811 misericors dolet, inquantum aestimat aliquem indigna pati; | |
| 1812 Nemeseticus autem gaudet, inquantum aestimat aliquos digne pati, et | |
| 1813 tristatur si indignis bene accidat. Et utrumque est laudabile, et | |
| 1814 ab eodem more descendens, ut ibidem dicitur. Sed proprie | |
| 1815 misericordiae opponitur invidia, ut infra dicetur.</p> | |
| 1816 <p title="II-II q. 30 a. 3 ad 3"><a name="40248"><span class= | |
| 1817 "ref">[40248] IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1818 dicendum quod gaudium et pax nihil adiiciunt super rationem boni | |
| 1819 quod est obiectum caritatis, et ideo non requirunt alias virtutes | |
| 1820 quam caritatem. Sed misericordia respicit quandam specialem | |
| 1821 rationem, scilicet miseriam eius cuius miseretur.</p> | |
| 1822 <p title="II-II q. 30 a. 3 ad 4"><a name="40249"><span class= | |
| 1823 "ref">[40249] IIª-IIae q. 30 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1824 dicendum quod misericordia, secundum quod est virtus, est moralis | |
| 1825 virtus circa passiones existens, et reducitur ad illam medietatem | |
| 1826 quae dicitur Nemesis, quia ab eodem more procedunt, ut in II Rhet. | |
| 1827 dicitur. Has autem medietates philosophus non ponit virtutes, sed | |
| 1828 passiones, quia etiam secundum quod sunt passiones, laudabiles | |
| 1829 sunt. Nihil tamen prohibet quin ab aliquo habitu electivo | |
| 1830 proveniant. Et secundum hoc assumunt rationem virtutis.</p> | |
| 1831 <br /> | |
| 1832 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1833 <p title="II-II q. 30 a. 4 arg. 1"><a name="40250"><span class= | |
| 1834 "ref">[40250] IIª-IIae q. 30 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1835 sic proceditur. Videtur quod misericordia sit maxima virtutum. | |
| 1836 Maxime enim ad virtutem pertinere videtur cultus divinus. Sed | |
| 1837 misericordia cultui divino praefertur, secundum illud Osee VI et | |
| 1838 Matth. XII, <i>misericordiam volo, et non sacrificium</i>. Ergo | |
| 1839 misericordia est maxima virtus.</p> | |
| 1840 <p title="II-II q. 30 a. 4 arg. 2"><a name="40251"><span class= | |
| 1841 "ref">[40251] IIª-IIae q. 30 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1842 super illud I ad Tim. IV, <i>pietas ad omnia utilis est</i>, dicit | |
| 1843 Glossa Ambrosii, <i>omnis summa disciplinae Christianae in | |
| 1844 misericordia et pietate est</i>. Sed disciplina Christiana continet | |
| 1845 omnem virtutem. Ergo summa totius virtutis in misericordia | |
| 1846 consistit.</p> | |
| 1847 <p title="II-II q. 30 a. 4 arg. 3"><a name="40252"><span class= | |
| 1848 "ref">[40252] IIª-IIae q. 30 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1849 virtus est quae bonum facit habentem. Ergo tanto aliqua virtus est | |
| 1850 melior quanto facit hominem Deo similiorem, quia per hoc melior est | |
| 1851 homo quod Deo est similior. Sed hoc maxime facit misericordia, quia | |
| 1852 de Deo dicitur in Psalm. quod <i>miserationes eius sunt super omnia | |
| 1853 opera eius</i>. Unde et Luc. VI dominus dicit, <i>estote | |
| 1854 misericordes, sicut et pater vester misericors est</i>. | |
| 1855 Misericordia igitur est maxima virtutum.</p> | |
| 1856 <p title="II-II q. 30 a. 4 s. c."><a name="40253"><span class= | |
| 1857 "ref">[40253] IIª-IIae q. 30 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1858 est quod apostolus, ad Coloss. III, cum dixisset, <i>induite vos, | |
| 1859 sicut dilecti Dei, viscera misericordiae</i> etc., postea subdit, | |
| 1860 <i>super omnia, caritatem habete</i>. Ergo misericordia non est | |
| 1861 maxima virtutum.</p> | |
| 1862 <p title="II-II q. 30 a. 4 co."><a name="40254"><span class= | |
| 1863 "ref">[40254] IIª-IIae q. 30 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1864 dicendum quod aliqua virtus potest esse maxima dupliciter, uno | |
| 1865 modo, secundum se; alio modo, per comparationem ad habentem. | |
| 1866 Secundum se quidem misericordia maxima est. Pertinet enim ad | |
| 1867 misericordiam quod alii effundat; et, quod plus est, quod defectus | |
| 1868 aliorum sublevet; et hoc est maxime superioris. Unde et misereri | |
| 1869 ponitur proprium Deo, et in hoc maxime dicitur eius omnipotentia | |
| 1870 manifestari. Sed quoad habentem, misericordia non est maxima, nisi | |
| 1871 ille qui habet sit maximus, qui nullum supra se habeat, sed omnes | |
| 1872 sub se. Ei enim qui supra se aliquem habet maius est et melius | |
| 1873 coniungi superiori quam supplere defectum inferioris. Et ideo | |
| 1874 quantum ad hominem, qui habet Deum superiorem, caritas, per quam | |
| 1875 Deo unitur, est potior quam misericordia, per quam defectus | |
| 1876 proximorum supplet. Sed inter omnes virtutes quae ad proximum | |
| 1877 pertinent potissima est misericordia, sicut etiam est potioris | |
| 1878 actus, nam supplere defectum alterius, inquantum huiusmodi, est | |
| 1879 superioris et melioris.</p> | |
| 1880 <p title="II-II q. 30 a. 4 ad 1"><a name="40255"><span class= | |
| 1881 "ref">[40255] IIª-IIae q. 30 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1882 ergo dicendum quod Deum non colimus per exteriora sacrificia aut | |
| 1883 munera propter ipsum, sed propter nos et propter proximos, non enim | |
| 1884 indiget sacrificiis nostris, sed vult ea sibi offerri propter | |
| 1885 nostram devotionem et proximorum utilitatem. Et ideo misericordia, | |
| 1886 qua subvenitur defectibus aliorum, est sacrificium ei magis | |
| 1887 acceptum, utpote propinquius utilitatem proximorum inducens, | |
| 1888 secundum illud Heb. ult., <i>beneficentiae et communionis nolite | |
| 1889 oblivisci, talibus enim hostiis promeretur Deus</i>.</p> | |
| 1890 <p title="II-II q. 30 a. 4 ad 2"><a name="40256"><span class= | |
| 1891 "ref">[40256] IIª-IIae q. 30 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1892 dicendum quod summa religionis Christianae in misericordia | |
| 1893 consistit quantum ad exteriora opera. Interior tamen affectio | |
| 1894 caritatis, qua coniungimur Deo, praeponderat et dilectioni et | |
| 1895 misericordiae in proximos.</p> | |
| 1896 <p title="II-II q. 30 a. 4 ad 3"><a name="40257"><span class= | |
| 1897 "ref">[40257] IIª-IIae q. 30 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1898 dicendum quod per caritatem assimilamur Deo tanquam ei per affectum | |
| 1899 uniti. Et ideo potior est quam misericordia, per quam assimilamur | |
| 1900 Deo secundum similitudinem operationis.</p> | |
| 1901 <br /> | |
| 1902 <div class="D">Quaestio 31</div> | |
| 1903 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1904 <p title="II-II q. 31 pr."><a name="40258"><span class= | |
| 1905 "ref">[40258] IIª-IIae q. 31 pr.</span></a> Deinde | |
| 1906 considerandum est de exterioribus actibus vel effectibus caritatis. | |
| 1907 Et primo, de beneficentia; secundo, de eleemosyna, quae est quaedam | |
| 1908 pars beneficentiae; tertio, de correctione fraterna, quae est | |
| 1909 quaedam eleemosyna. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum | |
| 1910 beneficentia sit actus caritatis. Secundo, utrum sit omnibus | |
| 1911 benefaciendum. Tertio, utrum magis coniunctis sit magis | |
| 1912 benefaciendum. Quarto, utrum beneficentia sit virtus specialis.</p> | |
| 1913 <br /> | |
| 1914 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1915 <p title="II-II q. 31 a. 1 arg. 1"><a name="40259"><span class= | |
| 1916 "ref">[40259] IIª-IIae q. 31 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1917 sic proceditur. Videtur quod beneficentia non sit actus caritatis. | |
| 1918 Caritas enim maxime habetur ad Deum. Sed ad eum non possumus esse | |
| 1919 benefici, secundum illud Iob XXXV, <i>quid dabis ei? Aut quid de | |
| 1920 manu tua accipiet?</i> Ergo beneficentia non est actus | |
| 1921 caritatis.</p> | |
| 1922 <p title="II-II q. 31 a. 1 arg. 2"><a name="40260"><span class= | |
| 1923 "ref">[40260] IIª-IIae q. 31 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1924 beneficentia maxime consistit in collatione donorum. Sed hoc | |
| 1925 pertinet ad liberalitatem. Ergo beneficentia non est actus | |
| 1926 caritatis, sed liberalitatis.</p> | |
| 1927 <p title="II-II q. 31 a. 1 arg. 3"><a name="40261"><span class= | |
| 1928 "ref">[40261] IIª-IIae q. 31 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1929 omne quod quis dat, vel dat sicut debitum vel dat sicut non | |
| 1930 debitum. Sed beneficium quod impenditur tanquam debitum pertinet ad | |
| 1931 iustitiam, quod autem impenditur tanquam non debitum, gratis datur, | |
| 1932 et secundum hoc pertinet ad misericordiam. Ergo omnis beneficentia | |
| 1933 vel est actus iustitiae vel est actus misericordiae. Non est ergo | |
| 1934 actus caritatis.</p> | |
| 1935 <p title="II-II q. 31 a. 1 s. c."><a name="40262"><span class= | |
| 1936 "ref">[40262] IIª-IIae q. 31 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1937 caritas est amicitia quaedam, ut dictum est. Sed philosophus, in IX | |
| 1938 Ethic., inter alios amicitiae actus ponit hoc unum quod est operari | |
| 1939 bonum ad amicos, quod est amicis benefacere. Ergo beneficentia est | |
| 1940 actus caritatis.</p> | |
| 1941 <p title="II-II q. 31 a. 1 co."><a name="40263"><span class= | |
| 1942 "ref">[40263] IIª-IIae q. 31 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1943 dicendum quod beneficentia nihil aliud importat quam facere bonum | |
| 1944 alicui. Potest autem hoc bonum considerari dupliciter. Uno modo, | |
| 1945 secundum communem rationem boni. Et hoc pertinet ad communem | |
| 1946 rationem beneficentiae. Et hoc est actus amicitiae, et per | |
| 1947 consequens caritatis. Nam in actu dilectionis includitur | |
| 1948 benevolentia, per quam aliquis vult bonum amico, ut supra habitum | |
| 1949 est. Voluntas autem est effectiva eorum quae vult, si facultas | |
| 1950 adsit. Et ideo ex consequenti benefacere amico ex actu dilectionis | |
| 1951 consequitur. Et propter hoc beneficentia secundum communem | |
| 1952 rationem, est amicitiae vel caritatis actus. Si autem bonum quod | |
| 1953 quis facit alteri accipiatur sub aliqua speciali ratione boni, sic | |
| 1954 beneficentia accipiet specialem rationem, et pertinebit ad aliquam | |
| 1955 specialem virtutem.</p> | |
| 1956 <p title="II-II q. 31 a. 1 ad 1"><a name="40264"><span class= | |
| 1957 "ref">[40264] IIª-IIae q. 31 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1958 ergo dicendum quod, sicut Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., | |
| 1959 <i>amor movet ordinata ad mutuam habitudinem, et inferiora | |
| 1960 convertit in superiora ut ab eis perficiantur, et superiora movet | |
| 1961 ad inferiorum provisionem</i>. Et quantum ad hoc beneficentia est | |
| 1962 effectus dilectionis. Et ideo nostrum non est Deo benefacere, sed | |
| 1963 eum honorare, nos ei subiiciendo, eius autem est ex sua dilectione | |
| 1964 nobis benefacere.</p> | |
| 1965 <p title="II-II q. 31 a. 1 ad 2"><a name="40265"><span class= | |
| 1966 "ref">[40265] IIª-IIae q. 31 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1967 dicendum quod in collatione donorum duo sunt attendenda, quorum | |
| 1968 unum est exterius datum; aliud autem est interior passio quam habet | |
| 1969 quis ad divitias, in eis delectatus. Ad liberalitatem autem | |
| 1970 pertinet moderari interiorem passionem, ut scilicet aliquis non | |
| 1971 superexcedat in concupiscendo et amando divitias, ex hoc enim | |
| 1972 efficietur homo facile emissivus donorum. Unde si homo det aliquod | |
| 1973 donum magnum, et tamen cum quadam concupiscentia retinendi, datio | |
| 1974 non est liberalis. Sed ex parte exterioris dati collatio beneficii | |
| 1975 pertinet in generali ad amicitiam vel caritatem. Unde hoc non | |
| 1976 derogat amicitiae, si aliquis rem quam concupiscit retinere det | |
| 1977 alicui propter amorem; sed magis ex hoc ostenditur amicitiae | |
| 1978 perfectio.</p> | |
| 1979 <p title="II-II q. 31 a. 1 ad 3"><a name="40266"><span class= | |
| 1980 "ref">[40266] IIª-IIae q. 31 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1981 dicendum quod sicut amicitia seu caritas respicit in beneficio | |
| 1982 collato communem rationem boni, ita iustitia respicit ibi rationem | |
| 1983 debiti. Misericordia vero respicit ibi rationem relevantis miseriam | |
| 1984 vel defectum.</p> | |
| 1985 <br /> | |
| 1986 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1987 <p title="II-II q. 31 a. 2 arg. 1"><a name="40267"><span class= | |
| 1988 "ref">[40267] IIª-IIae q. 31 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1989 secundum sic proceditur. Videtur quod non sit omnibus | |
| 1990 benefaciendum. Dicit enim Augustinus, in I de Doct. Christ., quod | |
| 1991 omnibus prodesse non possumus. Sed virtus non inclinat ad | |
| 1992 impossibile. Ergo non oportet omnibus benefacere.</p> | |
| 1993 <p title="II-II q. 31 a. 2 arg. 2"><a name="40268"><span class= | |
| 1994 "ref">[40268] IIª-IIae q. 31 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1995 Eccli. XII dicitur, <i>da iusto, et non recipias peccatorem</i>. | |
| 1996 Sed multi homines sunt peccatores. Non ergo omnibus est | |
| 1997 benefaciendum.</p> | |
| 1998 <p title="II-II q. 31 a. 2 arg. 3"><a name="40269"><span class= | |
| 1999 "ref">[40269] IIª-IIae q. 31 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 2000 <i>Praeterea, caritas non agit perperam</i>, ut dicitur I ad Cor. | |
| 2001 XIII. Sed benefacere quibusdam est agere perperam, puta si aliquis | |
| 2002 benefaciat inimicis reipublicae; vel si benefaciat excommunicato, | |
| 2003 quia per hoc ei communicat. Ergo, cum benefacere sit actus | |
| 2004 caritatis, non est omnibus benefaciendum.</p> | |
| 2005 <p title="II-II q. 31 a. 2 s. c."><a name="40270"><span class= | |
| 2006 "ref">[40270] IIª-IIae q. 31 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2007 est quod apostolus dicit, ad Gal. ult., <i>dum tempus habemus, | |
| 2008 operemur bonum ad omnes</i>.</p> | |
| 2009 <p title="II-II q. 31 a. 2 co."><a name="40271"><span class= | |
| 2010 "ref">[40271] IIª-IIae q. 31 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2011 dicendum quod, sicut supra dictum est, beneficentia consequitur | |
| 2012 amorem ex ea parte qua movet superiora ad provisionem inferiorum. | |
| 2013 Gradus autem in hominibus non sunt immutabiles, sicut in Angelis, | |
| 2014 quia homines possunt pati multiplices defectus; unde qui est | |
| 2015 superior secundum aliquid, vel est vel potest esse inferior | |
| 2016 secundum aliud. Et ideo, cum dilectio caritatis se extendat ad | |
| 2017 omnes, etiam beneficentia se debet extendere ad omnes, pro loco | |
| 2018 tamen et tempore, omnes enim actus virtutum sunt secundum debitas | |
| 2019 circumstantias limitandi.</p> | |
| 2020 <p title="II-II q. 31 a. 2 ad 1"><a name="40272"><span class= | |
| 2021 "ref">[40272] IIª-IIae q. 31 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2022 ergo dicendum quod, simpliciter loquendo, non possumus omnibus | |
| 2023 benefacere in speciali, nullus tamen est de quo non possit | |
| 2024 occurrere casus in quo oporteat ei benefacere etiam in speciali. Et | |
| 2025 ideo caritas requirit ut homo, etsi non actu alicui benefaciat, | |
| 2026 habeat tamen hoc in sui animi praeparatione, ut benefaciat | |
| 2027 cuicumque si tempus adesset. Aliquod tamen beneficium est quod | |
| 2028 possumus omnibus impendere, si non in speciali saltem in generali, | |
| 2029 sicut cum oramus pro omnibus fidelibus et infidelibus.</p> | |
| 2030 <p title="II-II q. 31 a. 2 ad 2"><a name="40273"><span class= | |
| 2031 "ref">[40273] IIª-IIae q. 31 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2032 dicendum quod in peccatore duo sunt, scilicet culpa et natura. Est | |
| 2033 ergo subveniendum peccatori quantum ad sustentationem naturae, non | |
| 2034 est autem ei subveniendum ad fomentum culpae; hoc enim non esset | |
| 2035 benefacere, sed potius malefacere.</p> | |
| 2036 <p title="II-II q. 31 a. 2 ad 3"><a name="40274"><span class= | |
| 2037 "ref">[40274] IIª-IIae q. 31 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2038 dicendum quod excommunicatis et reipublicae hostibus sunt beneficia | |
| 2039 subtrahenda inquantum per hoc arcentur a culpa. Si tamen immineret | |
| 2040 necessitas, ne natura deficeret, esset eis subveniendum, debito | |
| 2041 tamen modo, puta ne fame aut siti morerentur, aut aliquod huiusmodi | |
| 2042 dispendium, nisi secundum ordinem iustitiae, paterentur.</p> | |
| 2043 <br /> | |
| 2044 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2045 <p title="II-II q. 31 a. 3 arg. 1"><a name="40275"><span class= | |
| 2046 "ref">[40275] IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2047 sic proceditur. Videtur quod non sit magis benefaciendum his qui | |
| 2048 sunt nobis magis coniuncti. Dicitur enim Luc. XIV, <i>cum facis | |
| 2049 prandium aut cenam, noli vocare amicos tuos neque fratres neque | |
| 2050 cognatos</i>. Sed isti sunt maxime coniuncti. Ergo non est magis | |
| 2051 benefaciendum coniunctis, sed potius extraneis indigentibus, | |
| 2052 sequitur enim, <i>sed cum facis convivium, voca pauperes et | |
| 2053 debiles,</i> et cetera.</p> | |
| 2054 <p title="II-II q. 31 a. 3 arg. 2"><a name="40276"><span class= | |
| 2055 "ref">[40276] IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2056 maximum beneficium est quod homo aliquem in bello adiuvet. Sed | |
| 2057 miles in bello magis debet iuvare extraneum commilitonem quam | |
| 2058 consanguineum hostem. Ergo beneficia non sunt magis exhibenda magis | |
| 2059 coniunctis.</p> | |
| 2060 <p title="II-II q. 31 a. 3 arg. 3"><a name="40277"><span class= | |
| 2061 "ref">[40277] IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2062 prius sunt debita restituenda quam gratuita beneficia impendenda. | |
| 2063 Sed debitum est quod aliquis impendat beneficium ei a quo accepit. | |
| 2064 Ergo benefactoribus magis est benefaciendum quam propinquis.</p> | |
| 2065 <p title="II-II q. 31 a. 3 arg. 4"><a name="40278"><span class= | |
| 2066 "ref">[40278] IIª-IIae q. 31 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2067 magis sunt diligendi parentes quam filii, ut supra dictum est. Sed | |
| 2068 magis est benefaciendum filiis, quia non debent filii thesaurizare | |
| 2069 parentibus, ut dicitur II ad Cor. XII. Ergo non est magis | |
| 2070 benefaciendum magis coniunctis.</p> | |
| 2071 <p title="II-II q. 31 a. 3 s. c."><a name="40279"><span class= | |
| 2072 "ref">[40279] IIª-IIae q. 31 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2073 est quod Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., <i>cum omnibus | |
| 2074 prodesse non possis, his potissimum consulendum est qui, pro | |
| 2075 locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus, | |
| 2076 constrictius tibi, quasi quadam sorte, iunguntur</i>.</p> | |
| 2077 <p title="II-II q. 31 a. 3 co."><a name="40280"><span class= | |
| 2078 "ref">[40280] IIª-IIae q. 31 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2079 dicendum quod gratia et virtus imitantur naturae ordinem, qui est | |
| 2080 ex divina sapientia institutus. Est autem talis ordo naturae ut | |
| 2081 unumquodque agens naturale per prius magis diffundat suam actionem | |
| 2082 ad ea quae sunt sibi propinquiora, sicut ignis magis calefacit rem | |
| 2083 sibi magis propinquam. Et similiter Deus in substantias sibi | |
| 2084 propinquiores per prius et copiosius dona suae bonitatis diffundit; | |
| 2085 ut patet per Dionysium, IV cap. Cael. Hier. Exhibitio autem | |
| 2086 beneficiorum est quaedam actio caritatis in alios. Et ideo oportet | |
| 2087 quod ad magis propinquos simus magis benefici. Sed propinquitas | |
| 2088 unius hominis ad alium potest attendi secundum diversa in quibus | |
| 2089 sibi ad invicem homines communicant, ut consanguinei naturali | |
| 2090 communicatione, concives in civili, fideles in spirituali, et sic | |
| 2091 de aliis. Et secundum diversas coniunctiones sunt diversimode | |
| 2092 diversa beneficia dispensanda, nam unicuique est magis exhibendum | |
| 2093 beneficium pertinens ad illam rem secundum quam est magis nobis | |
| 2094 coniunctus, simpliciter loquendo. Tamen hoc potest variari secundum | |
| 2095 diversitatem locorum et temporum et negotiorum, nam in aliquo casu | |
| 2096 est magis subveniendum extraneo, puta si sit in extrema | |
| 2097 necessitate, quam etiam patri non tantam necessitatem patienti.</p> | |
| 2098 <p title="II-II q. 31 a. 3 ad 1"><a name="40281"><span class= | |
| 2099 "ref">[40281] IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2100 ergo dicendum quod dominus non prohibet simpliciter vocare amicos | |
| 2101 aut consanguineos ad convivium, sed vocare eos ea intentione quod | |
| 2102 te ipsi reinvitent. Hoc enim non erit caritatis, sed cupiditatis. | |
| 2103 Potest tamen contingere quod extranei sint magis invitandi in | |
| 2104 aliquo casu, propter maiorem indigentiam. Intelligendum est enim | |
| 2105 quod magis coniunctis magis est, ceteris paribus, benefaciendum. Si | |
| 2106 autem duorum unus sit magis coniunctus et alter magis indigens, non | |
| 2107 potest universali regula determinari cui sit magis subveniendum, | |
| 2108 quia sunt diversi gradus et indigentiae et propinquitatis, sed hoc | |
| 2109 requirit prudentis iudicium.</p> | |
| 2110 <p title="II-II q. 31 a. 3 ad 2"><a name="40282"><span class= | |
| 2111 "ref">[40282] IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2112 dicendum quod bonum commune multorum divinius est quam bonum unius. | |
| 2113 Unde pro bono communi reipublicae vel spiritualis vel temporalis | |
| 2114 virtuosum est quod aliquis etiam propriam vitam exponat periculo. | |
| 2115 Et ideo, cum communicatio in bellicis ordinetur ad conservationem | |
| 2116 reipublicae, in hoc miles impendens commilitoni auxilium, non | |
| 2117 impendit ei tanquam privatae personae, sed sicut totam rempublicam | |
| 2118 iuvans. Et ideo non est mirum si in hoc praefertur extraneus | |
| 2119 coniuncto secundum carnem.</p> | |
| 2120 <p title="II-II q. 31 a. 3 ad 3"><a name="40283"><span class= | |
| 2121 "ref">[40283] IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2122 dicendum quod duplex est debitum. Unum quidem quod non est | |
| 2123 numerandum in bonis eius qui debet, sed potius in bonis eius cui | |
| 2124 debetur. Puta si aliquis habet pecuniam aut rem aliam alterius vel | |
| 2125 furto sublatam vel mutuo acceptam sive depositam, vel aliquo alio | |
| 2126 simili modo, quantum ad hoc plus debet homo reddere debitum quam ex | |
| 2127 eo benefacere coniunctis. Nisi forte esset tantae necessitatis | |
| 2128 articulus in quo etiam liceret rem alienam accipere ad subveniendum | |
| 2129 necessitatem patienti. Nisi forte et ille cui res debetur in simili | |
| 2130 necessitate esset. In quo tamen casu pensanda esset utriusque | |
| 2131 conditio secundum alias conditiones, prudentis iudicio, quia in | |
| 2132 talibus non potest universalis regula dari, propter varietatem | |
| 2133 singulorum casuum, ut philosophus dicit, in IX Ethic. Aliud autem | |
| 2134 est debitum quod computatur in bonis eius qui debet, et non eius | |
| 2135 cui debetur, puta si debeatur non ex necessitate iustitiae, sed ex | |
| 2136 quadam morali aequitate, ut contingit in beneficiis gratis | |
| 2137 susceptis. Nullius autem benefactoris beneficium est tantum sicut | |
| 2138 parentum, et ideo parentes in recompensandis beneficiis sunt | |
| 2139 omnibus aliis praeferendi; nisi necessitas ex alia parte | |
| 2140 praeponderaret, vel aliqua alia conditio, puta communis utilitas | |
| 2141 Ecclesiae vel reipublicae. In aliis autem est aestimatio habenda et | |
| 2142 coniunctionis et beneficii suscepti. Quae similiter non potest | |
| 2143 communi regula determinari.</p> | |
| 2144 <p title="II-II q. 31 a. 3 ad 4"><a name="40284"><span class= | |
| 2145 "ref">[40284] IIª-IIae q. 31 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2146 dicendum quod parentes sunt sicut superiores, et ideo amor parentum | |
| 2147 est ad benefaciendum, amor autem filiorum ad honorandum parentes. | |
| 2148 Et tamen in necessitatis extremae articulo magis liceret deserere | |
| 2149 filios quam parentes; quos nullo modo deserere licet, propter | |
| 2150 obligationem beneficiorum susceptorum; ut patet per philosophum, in | |
| 2151 VIII Ethic.</p> | |
| 2152 <br /> | |
| 2153 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2154 <p title="II-II q. 31 a. 4 arg. 1"><a name="40285"><span class= | |
| 2155 "ref">[40285] IIª-IIae q. 31 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2156 sic proceditur. Videtur quod beneficentia sit specialis virtus. | |
| 2157 Praecepta enim ad virtutes ordinantur, <i>quia legislatores | |
| 2158 intendunt facere homines virtuosos</i>, sicut dicitur in II Ethic. | |
| 2159 Sed seorsum datur praeceptum de beneficentia et de dilectione, | |
| 2160 dicitur enim Matth. V, <i>diligite inimicos vestros, benefacite his | |
| 2161 qui oderunt vos</i>. Ergo beneficentia est virtus distincta a | |
| 2162 caritate.</p> | |
| 2163 <p title="II-II q. 31 a. 4 arg. 2"><a name="40286"><span class= | |
| 2164 "ref">[40286] IIª-IIae q. 31 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2165 vitia virtutibus opponuntur. Sed beneficentiae opponuntur aliqua | |
| 2166 specialia vitia, per quae nocumentum proximo infertur, puta rapina, | |
| 2167 furtum et alia huiusmodi. Ergo beneficentia est specialis | |
| 2168 virtus.</p> | |
| 2169 <p title="II-II q. 31 a. 4 arg. 3"><a name="40287"><span class= | |
| 2170 "ref">[40287] IIª-IIae q. 31 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2171 caritas non distinguitur in multas species. Sed beneficentia | |
| 2172 videtur distingui in multas species, secundum diversas beneficiorum | |
| 2173 species. Ergo beneficentia est alia virtus a caritate.</p> | |
| 2174 <p title="II-II q. 31 a. 4 s. c."><a name="40288"><span class= | |
| 2175 "ref">[40288] IIª-IIae q. 31 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2176 est quod actus interior et exterior non requirunt diversas | |
| 2177 virtutes. Sed beneficentia et benevolentia non differunt nisi sicut | |
| 2178 actus exterior et interior, quia beneficentia est executio | |
| 2179 benevolentiae. Ergo, sicut benevolentia non est alia virtus a | |
| 2180 caritate, ita nec beneficentia.</p> | |
| 2181 <p title="II-II q. 31 a. 4 co."><a name="40289"><span class= | |
| 2182 "ref">[40289] IIª-IIae q. 31 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2183 dicendum quod virtutes diversificantur secundum diversas rationes | |
| 2184 obiecti. Eadem autem est ratio formalis obiecti caritatis et | |
| 2185 beneficentiae, nam utraque respicit communem rationem boni, ut ex | |
| 2186 praedictis patet. Unde beneficentia non est alia virtus a caritate, | |
| 2187 sed nominat quendam caritatis actum.</p> | |
| 2188 <p title="II-II q. 31 a. 4 ad 1"><a name="40290"><span class= | |
| 2189 "ref">[40290] IIª-IIae q. 31 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2190 ergo dicendum quod praecepta non dantur de habitibus virtutum, sed | |
| 2191 de actibus. Et ideo diversitas praeceptorum non significat diversos | |
| 2192 habitus virtutum, sed diversos actus.</p> | |
| 2193 <p title="II-II q. 31 a. 4 ad 2"><a name="40291"><span class= | |
| 2194 "ref">[40291] IIª-IIae q. 31 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2195 dicendum quod sicut omnia beneficia proximo exhibita, inquantum | |
| 2196 considerantur sub communi ratione boni, reducuntur ad amorem; ita | |
| 2197 omnia nocumenta, inquantum considerantur secundum communem rationem | |
| 2198 mali, reducuntur ad odium. Prout autem considerantur secundum | |
| 2199 aliquas speciales rationes vel boni vel mali, reducuntur ad aliquas | |
| 2200 speciales virtutes vel vitia. Et secundum hoc etiam sunt diversae | |
| 2201 beneficiorum species.</p> | |
| 2202 <p title="II-II q. 31 a. 4 ad 3"><a name="40292"><span class= | |
| 2203 "ref">[40292] IIª-IIae q. 31 a. 4 ad 3</span></a> Unde patet | |
| 2204 responsio ad tertium.</p> | |
| 2205 <br /> | |
| 2206 <div class="D">Quaestio 32</div> | |
| 2207 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2208 <p title="II-II q. 32 pr."><a name="40293"><span class= | |
| 2209 "ref">[40293] IIª-IIae q. 32 pr.</span></a> Deinde | |
| 2210 considerandum est de eleemosyna. Et circa hoc quaeruntur decem. | |
| 2211 Primo, utrum eleemosynae largitio sit actus caritatis. Secundo, de | |
| 2212 distinctione eleemosynarum. Tertio, quae sint potiores eleemosynae, | |
| 2213 utrum spirituales vel corporales. Quarto, utrum corporales | |
| 2214 eleemosynae habeant effectum spiritualem. Quinto, utrum dare | |
| 2215 eleemosynas sit in praecepto. Sexto, utrum corporalis eleemosyna | |
| 2216 sit danda de necessario. Septimo, utrum sit danda de iniuste | |
| 2217 acquisito. Octavo, quorum sit dare eleemosynam. Nono, quibus sit | |
| 2218 danda. Decimo, de modo dandi eleemosynas.</p> | |
| 2219 <br /> | |
| 2220 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2221 <p title="II-II q. 32 a. 1 arg. 1"><a name="40294"><span class= | |
| 2222 "ref">[40294] IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2223 sic proceditur. Videtur quod dare eleemosynam non sit actus | |
| 2224 caritatis. Actus enim caritatis non potest esse sine caritate. Sed | |
| 2225 largitio eleemosynarum potest esse sine caritate, secundum illud I | |
| 2226 ad Cor. XIII, <i>si distribuero in cibos pauperum omnes facultates | |
| 2227 meas, caritatem autem non habuero</i>. Ergo dare eleemosynam non | |
| 2228 est actus caritatis.</p> | |
| 2229 <p title="II-II q. 32 a. 1 arg. 2"><a name="40295"><span class= | |
| 2230 "ref">[40295] IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2231 eleemosyna computatur inter opera satisfactionis, secundum illud | |
| 2232 Dan. IV, <i>peccata tua eleemosynis redime</i>. Sed satisfactio est | |
| 2233 actus iustitiae. Ergo dare eleemosynam non est actus caritatis, sed | |
| 2234 iustitiae.</p> | |
| 2235 <p title="II-II q. 32 a. 1 arg. 3"><a name="40296"><span class= | |
| 2236 "ref">[40296] IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2237 offerre hostiam Deo est actus latriae. Sed dare eleemosynam est | |
| 2238 offerre hostiam Deo, secundum illud ad Heb. ult., <i>beneficentiae | |
| 2239 et communionis nolite oblivisci, talibus enim hostiis promeretur | |
| 2240 Deus</i>. Ergo caritatis non est actus dare eleemosynam, sed magis | |
| 2241 latriae.</p> | |
| 2242 <p title="II-II q. 32 a. 1 arg. 4"><a name="40297"><span class= | |
| 2243 "ref">[40297] IIª-IIae q. 32 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2244 philosophus dicit, in IV Ethic., quod dare aliquid propter bonum | |
| 2245 est actus liberalitatis. Sed hoc maxime fit in largitione | |
| 2246 eleemosynarum. Ergo dare eleemosynam non est actus caritatis.</p> | |
| 2247 <p title="II-II q. 32 a. 1 s. c."><a name="40298"><span class= | |
| 2248 "ref">[40298] IIª-IIae q. 32 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2249 est quod dicitur I Ioan. III, <i>qui habuerit substantiam huius | |
| 2250 mundi, et viderit fratrem suum necessitatem patientem, et clauserit | |
| 2251 viscera sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in illo?</i></p> | |
| 2252 <p title="II-II q. 32 a. 1 co."><a name="40299"><span class= | |
| 2253 "ref">[40299] IIª-IIae q. 32 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2254 dicendum quod exteriores actus ad illam virtutem referuntur ad quam | |
| 2255 pertinet id quod est motivum ad agendum huiusmodi actus. Motivum | |
| 2256 autem ad dandum eleemosynas est ut subveniatur necessitatem | |
| 2257 patienti, unde quidam, definientes eleemosynam, dicunt quod | |
| 2258 eleemosyna est opus quo datur aliquid indigenti ex compassione | |
| 2259 propter Deum. Quod quidem motivum pertinet ad misericordiam, ut | |
| 2260 supra dictum est. Unde manifestum est quod dare eleemosynam proprie | |
| 2261 est actus misericordiae. Et hoc apparet ex ipso nomine, nam in | |
| 2262 Graeco a misericordia derivatur, sicut in Latino miseratio. Et quia | |
| 2263 misericordia est effectus caritatis, ut supra ostensum est, ex | |
| 2264 consequenti dare eleemosynam est actus caritatis, misericordia | |
| 2265 mediante.</p> | |
| 2266 <p title="II-II q. 32 a. 1 ad 1"><a name="40300"><span class= | |
| 2267 "ref">[40300] IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2268 ergo dicendum quod aliquid dicitur esse actus virtutis dupliciter. | |
| 2269 Uno modo, materialiter, sicut actus iustitiae est facere iusta. Et | |
| 2270 talis actus virtutis potest esse sine virtute, multi enim non | |
| 2271 habentes habitum iustitiae iusta operantur, vel ex naturali | |
| 2272 ratione, vel ex timore sive ex spe aliquid adipiscendi. Alio modo | |
| 2273 dicitur esse aliquid actus virtutis formaliter, sicut actus | |
| 2274 iustitiae est actio iusta eo modo quo iustus facit, scilicet | |
| 2275 prompte et delectabiliter. Et hoc modo actus virtutis non est sine | |
| 2276 virtute. Secundum hoc ergo dare eleemosynas materialiter potest | |
| 2277 esse sine caritate, formaliter autem eleemosynas dare, idest | |
| 2278 propter Deum, delectabiliter et prompte et omni eo modo quo debet, | |
| 2279 non est sine caritate.</p> | |
| 2280 <p title="II-II q. 32 a. 1 ad 2"><a name="40301"><span class= | |
| 2281 "ref">[40301] IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2282 dicendum quod nihil prohibet actum qui est proprie unius virtutis | |
| 2283 elicitive, attribui alteri virtuti sicut imperanti et ordinanti ad | |
| 2284 suum finem. Et hoc modo dare eleemosynam ponitur inter opera | |
| 2285 satisfactoria, inquantum miseratio in defectum patientis ordinatur | |
| 2286 ad satisfaciendum pro culpa. Secundum autem quod ordinatur ad | |
| 2287 placandum Deum, habet rationem sacrificii, et sic imperatur a | |
| 2288 latria.</p> | |
| 2289 <p title="II-II q. 32 a. 1 ad 3"><a name="40302"><span class= | |
| 2290 "ref">[40302] IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 3</span></a> Unde patet | |
| 2291 responsio ad tertium.</p> | |
| 2292 <p title="II-II q. 32 a. 1 ad 4"><a name="40303"><span class= | |
| 2293 "ref">[40303] IIª-IIae q. 32 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2294 dicendum quod dare eleemosynam pertinet ad liberalitatem inquantum | |
| 2295 liberalitas aufert impedimentum huius actus, quod esse posset ex | |
| 2296 superfluo amore divitiarum, propter quem aliquis efficitur nimis | |
| 2297 retentivus earum.</p> | |
| 2298 <br /> | |
| 2299 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2300 <p title="II-II q. 32 a. 2 arg. 1"><a name="40304"><span class= | |
| 2301 "ref">[40304] IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2302 secundum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter eleemosynarum | |
| 2303 genera distinguantur. Ponuntur enim septem eleemosynae corporales, | |
| 2304 scilicet pascere esurientem, potare sitientem, vestire nudum, | |
| 2305 recolligere hospitem, visitare infirmum, redimere captivum, et | |
| 2306 sepelire mortuum; quae in hoc versu continentur, <i>visito, poto, | |
| 2307 cibo, redimo, tego, colligo, condo</i>. Ponuntur etiam aliae septem | |
| 2308 eleemosynae spirituales, scilicet docere ignorantem, consulere | |
| 2309 dubitanti, consolari tristem, corrigere peccantem, remittere | |
| 2310 offendenti, portare onerosos et graves, et pro omnibus orare; quae | |
| 2311 etiam in hoc versu continentur, <i>consule, castiga, solare, | |
| 2312 remitte, fer, ora</i>; ita tamen quod sub eodem intelligatur | |
| 2313 consilium et doctrina. Videtur autem quod inconvenienter huiusmodi | |
| 2314 eleemosynae distinguantur. Eleemosyna enim ordinatur ad | |
| 2315 subveniendum proximo. Sed per hoc quod proximus sepelitur, in nullo | |
| 2316 ei subvenitur, alioquin non esset verum quod dominus dicit, Matth. | |
| 2317 X, <i>nolite timere eos qui occidunt corpus, et post hoc non habent | |
| 2318 amplius quid faciant</i>. Unde et dominus, Matth. XXV, commemorans | |
| 2319 misericordiae opera, de sepultura mortuorum mentionem non facit. | |
| 2320 Ergo videtur quod inconvenienter huiusmodi eleemosynae | |
| 2321 distinguantur.</p> | |
| 2322 <p title="II-II q. 32 a. 2 arg. 2"><a name="40305"><span class= | |
| 2323 "ref">[40305] IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2324 eleemosyna datur ad subveniendum necessitatibus proximi, sicut | |
| 2325 dictum est. Sed multae aliae sunt necessitates humanae vitae quam | |
| 2326 praedictae, sicut quod caecus indiget ductore, claudus | |
| 2327 sustentatione, pauper divitiis. Ergo inconvenienter praedictae | |
| 2328 eleemosynae enumerantur.</p> | |
| 2329 <p title="II-II q. 32 a. 2 arg. 3"><a name="40306"><span class= | |
| 2330 "ref">[40306] IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2331 dare eleemosynam est actus misericordiae. Sed corrigere | |
| 2332 delinquentem magis videtur ad severitatem pertinere quam ad | |
| 2333 misericordiam. Ergo non debet computari inter eleemosynas | |
| 2334 spirituales.</p> | |
| 2335 <p title="II-II q. 32 a. 2 arg. 4"><a name="40307"><span class= | |
| 2336 "ref">[40307] IIª-IIae q. 32 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2337 eleemosyna ordinatur ad subveniendum defectui. Sed nullus est homo | |
| 2338 qui defectum ignorantiae non patiatur in aliquibus. Ergo videtur | |
| 2339 quod quilibet debeat quemlibet docere, si ignoret id quod ipse | |
| 2340 scit.</p> | |
| 2341 <p title="II-II q. 32 a. 2 s. c."><a name="40308"><span class= | |
| 2342 "ref">[40308] IIª-IIae q. 32 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2343 est quod Gregorius dicit, in quadam homilia, <i>habens intellectum | |
| 2344 curet omnino ne taceat; habens rerum affluentiam vigilet ne a | |
| 2345 misericordiae largitate torpescat; habens artem qua regitur | |
| 2346 magnopere studeat ut usum atque utilitatem illius cum proximo | |
| 2347 partiatur; habens loquendi locum apud divitem damnationem pro | |
| 2348 retento talento timeat si, cum valet, non apud eum pro pauperibus | |
| 2349 intercedat</i>. Ergo praedictae eleemosynae convenienter | |
| 2350 distinguuntur secundum ea in quibus homines abundant et | |
| 2351 deficiunt.</p> | |
| 2352 <p title="II-II q. 32 a. 2 co."><a name="40309"><span class= | |
| 2353 "ref">[40309] IIª-IIae q. 32 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2354 dicendum quod praedicta eleemosynarum distinctio convenienter | |
| 2355 sumitur secundum diversos defectus proximorum. Quorum quidam sunt | |
| 2356 ex parte animae, ad quos ordinantur spirituales eleemosynae; quidam | |
| 2357 vero ex parte corporis, ad quos ordinantur eleemosynae corporales. | |
| 2358 Defectus enim corporalis aut est in vita, aut est post vitam. Si | |
| 2359 quidem est in vita, aut est communis defectus respectu eorum quibus | |
| 2360 omnes indigent; aut est specialis propter aliquod accidens | |
| 2361 superveniens. Si primo modo, aut defectus est interior, aut | |
| 2362 exterior. Interior quidem est duplex, unus quidem cui subvenitur | |
| 2363 per alimentum siccum, scilicet fames, et secundum hoc ponitur | |
| 2364 pascere esurientem; alius autem est cui subvenitur per alimentum | |
| 2365 humidum, scilicet sitis, et secundum hoc dicitur potare sitientem. | |
| 2366 Defectus autem communis respectu exterioris auxilii est duplex, | |
| 2367 unus respectu tegumenti, et quantum ad hoc ponitur vestire nudum; | |
| 2368 alius est respectu habitaculi, et quantum ad hoc est suscipere | |
| 2369 hospitem. Similiter autem si sit defectus aliquis specialis, aut | |
| 2370 est ex causa intrinseca, sicut infirmitas, et quantum ad hoc | |
| 2371 ponitur visitare infirmum, aut ex causa extrinseca, et quantum ad | |
| 2372 hoc ponitur redemptio captivorum. Post vitam autem exhibetur | |
| 2373 mortuis sepultura. Similiter autem spiritualibus defectibus | |
| 2374 spiritualibus actibus subvenitur dupliciter. Uno modo, poscendo | |
| 2375 auxilium a Deo, et quantum ad hoc ponitur oratio, qua quis pro | |
| 2376 aliis orat. Alio modo, impendendo humanum auxilium, et hoc | |
| 2377 tripliciter. Uno modo, contra defectum intellectus, et si quidem | |
| 2378 sit defectus speculativi intellectus, adhibetur ei remedium per | |
| 2379 doctrinam; si autem practici intellectus, adhibetur ei remedium per | |
| 2380 consilium. Alio modo est defectus ex passione appetitivae virtutis, | |
| 2381 inter quos est maximus tristitia, cui subvenitur per consolationem. | |
| 2382 Tertio modo, ex parte inordinati actus, qui quidem tripliciter | |
| 2383 considerari potest. Uno modo, ex parte ipsius peccantis, inquantum | |
| 2384 procedit ab eius inordinata voluntate, et sic adhibetur remedium | |
| 2385 per correctionem. Alio modo, ex parte eius in quem peccatur, et | |
| 2386 sic, si quidem sit peccatum in nos, remedium adhibemus remittendo | |
| 2387 offensam; si autem sit in Deum vel in proximum, non est nostri | |
| 2388 arbitrii remittere, ut Hieronymus dicit, super Matth. Tertio modo, | |
| 2389 ex parte sequelae ipsius actus inordinati, ex qua gravantur ei | |
| 2390 conviventes, etiam praeter peccantis intentionem, et sic remedium | |
| 2391 adhibetur supportando; maxime in his qui ex infirmitate peccant, | |
| 2392 secundum illud Rom. XV, <i>debemus nos firmiores infirmitates | |
| 2393 aliorum portare</i>. Et non solum secundum quod infirmi sunt graves | |
| 2394 ex inordinatis actibus, sed etiam quaecumque eorum onera sunt | |
| 2395 supportanda, secundum illud Galat. VI, <i>alter alterius onera | |
| 2396 portate</i>.</p> | |
| 2397 <p title="II-II q. 32 a. 2 ad 1"><a name="40310"><span class= | |
| 2398 "ref">[40310] IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2399 ergo dicendum quod sepultura mortui non confert ei quantum ad | |
| 2400 sensum quem corpus post mortem habeat. Et secundum hoc dominus | |
| 2401 dicit quod interficientes corpus non habent amplius quid faciant. | |
| 2402 Et propter hoc etiam dominus non commemorat sepulturam inter alia | |
| 2403 misericordiae opera, sed numerat solum illa quae sunt evidentioris | |
| 2404 necessitatis. Pertinet tamen ad defunctum quid de eius corpore | |
| 2405 agatur, tum quantum ad hoc quod vivit in memoriis hominum, cuius | |
| 2406 honor dehonestatur si insepultus remaneat; tum etiam quantum ad | |
| 2407 affectum quem adhuc vivens habebat de suo corpore, cui piorum | |
| 2408 affectus conformari debet post mortem ipsius. Et secundum hoc | |
| 2409 aliqui commendantur de mortuorum sepultura, ut Tobias et illi qui | |
| 2410 dominum sepelierunt; ut patet per Augustinum, in libro de cura pro | |
| 2411 mortuis agenda.</p> | |
| 2412 <p title="II-II q. 32 a. 2 ad 2"><a name="40311"><span class= | |
| 2413 "ref">[40311] IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2414 dicendum quod omnes aliae necessitates ad has reducuntur. Nam et | |
| 2415 caecitas et claudicatio sunt infirmitates quaedam, unde dirigere | |
| 2416 caecum et sustentare claudum reducitur ad visitationem infirmorum. | |
| 2417 Similiter etiam subvenire homini contra quamcumque oppressionem | |
| 2418 illatam extrinsecus reducitur ad redemptionem captivorum. Divitiae | |
| 2419 autem, quibus paupertati subvenitur, non quaeruntur nisi ad | |
| 2420 subveniendum praedictis defectibus, et ideo non fuit specialis | |
| 2421 mentio de hoc defectu facienda.</p> | |
| 2422 <p title="II-II q. 32 a. 2 ad 3"><a name="40312"><span class= | |
| 2423 "ref">[40312] IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2424 dicendum quod correctio peccantium, quantum ad ipsam executionem | |
| 2425 actus, severitatem iustitiae continere videtur. Sed quantum ad | |
| 2426 intentionem corrigentis, qui vult hominem a malo culpae liberare, | |
| 2427 pertinet ad misericordiam et dilectionis affectum, secundum illud | |
| 2428 Prov. XXVII, <i>meliora sunt verbera diligentis quam fraudulenta | |
| 2429 oscula odientis</i>.</p> | |
| 2430 <p title="II-II q. 32 a. 2 ad 4"><a name="40313"><span class= | |
| 2431 "ref">[40313] IIª-IIae q. 32 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2432 dicendum quod non quaelibet nescientia pertinet ad hominis | |
| 2433 defectum, sed solum ea qua quis nescit ea quae convenit eum scire, | |
| 2434 cui defectui per doctrinam subvenire ad eleemosynam pertinet. In | |
| 2435 quo tamen observandae sunt debitae circumstantiae personae et loci | |
| 2436 et temporis, sicut et in aliis actibus virtuosis.</p> | |
| 2437 <br /> | |
| 2438 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2439 <p title="II-II q. 32 a. 3 arg. 1"><a name="40314"><span class= | |
| 2440 "ref">[40314] IIª-IIae q. 32 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2441 sic proceditur. Videtur quod eleemosynae corporales sint potiores | |
| 2442 quam spirituales. Laudabilius enim est magis indigenti eleemosynam | |
| 2443 facere, ex hoc enim eleemosyna laudem habet quod indigenti | |
| 2444 subvenit. Sed corpus, cui subvenitur per eleemosynas corporales, | |
| 2445 est indigentioris naturae quam spiritus, cui subvenitur per | |
| 2446 eleemosynas spirituales. Ergo eleemosynae corporales sunt | |
| 2447 potiores.</p> | |
| 2448 <p title="II-II q. 32 a. 3 arg. 2"><a name="40315"><span class= | |
| 2449 "ref">[40315] IIª-IIae q. 32 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2450 recompensatio beneficii laudem et meritum eleemosynae minuit, unde | |
| 2451 et dominus dicit, Luc. XIV, <i>cum facis prandium aut cenam, noli | |
| 2452 vocare vicinos divites, ne forte et ipsi te reinvitent</i>. Sed in | |
| 2453 eleemosynis spiritualibus semper est recompensatio, quia qui orat | |
| 2454 pro alio sibi proficit, secundum illud Psalm., <i>oratio mea in | |
| 2455 sinu meo convertetur</i>; qui etiam alium docet, ipse in scientia | |
| 2456 proficit. Quod non contingit in eleemosynis corporalibus. Ergo | |
| 2457 eleemosynae corporales sunt potiores quam spirituales.</p> | |
| 2458 <p title="II-II q. 32 a. 3 arg. 3"><a name="40316"><span class= | |
| 2459 "ref">[40316] IIª-IIae q. 32 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2460 ad laudem eleemosynae pertinet quod pauper ex eleemosyna data | |
| 2461 consoletur, unde Iob XXXI dicitur, <i>si non benedixerunt mihi | |
| 2462 latera eius</i>; et ad Philemonem dicit apostolus, <i>viscera | |
| 2463 sanctorum requieverunt per te, frater</i>. Sed quandoque magis est | |
| 2464 grata pauperi eleemosyna corporalis quam spiritualis. Ergo | |
| 2465 eleemosyna corporalis potior est quam spiritualis.</p> | |
| 2466 <p title="II-II q. 32 a. 3 s. c."><a name="40317"><span class= | |
| 2467 "ref">[40317] IIª-IIae q. 32 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2468 est quod Augustinus, in libro de Serm. Dom. in monte, super illud, | |
| 2469 <i>qui petit a te, da ei</i>, dicit, <i>dandum est quod nec tibi | |
| 2470 nec alteri noceat, et cum negaveris quod petit, indicanda est | |
| 2471 iustitia, ut non eum inanem dimittas. Et aliquando melius aliquid | |
| 2472 dabis, cum iniuste petentem correxeris</i>. Correctio autem est | |
| 2473 eleemosyna spiritualis. Ergo spirituales eleemosynae sunt | |
| 2474 corporalibus praeferendae.</p> | |
| 2475 <p title="II-II q. 32 a. 3 co."><a name="40318"><span class= | |
| 2476 "ref">[40318] IIª-IIae q. 32 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2477 dicendum quod comparatio istarum eleemosynarum potest attendi | |
| 2478 dupliciter. Uno modo, simpliciter loquendo, et secundum hoc | |
| 2479 eleemosynae spirituales praeeminent, triplici ratione. Primo quidem | |
| 2480 quia id quod exhibetur nobilius est, scilicet donum spirituale, | |
| 2481 quod praeeminet corporali, secundum illud Prov. IV, <i>donum bonum | |
| 2482 tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis</i>. Secundo, ratione | |
| 2483 eius cui subvenitur, quia spiritus nobilior est corpore. Unde sicut | |
| 2484 homo sibi ipsi magis debet providere quantum ad spiritum quam | |
| 2485 quantum ad corpus, ita et proximo, quem debet tanquam seipsum | |
| 2486 diligere. Tertio, quantum ad ipsos actus quibus subvenitur proximo, | |
| 2487 quia spirituales actus sunt nobiliores corporalibus, qui sunt | |
| 2488 quodammodo serviles. Alio modo possunt comparari secundum aliquem | |
| 2489 particularem casum, in quo quaedam corporalis eleemosyna alicui | |
| 2490 spirituali praefertur. Puta, magis esset pascendum fame morientem | |
| 2491 quam docendum, sicut et indigenti, secundum philosophum, melius est | |
| 2492 ditari quam philosophari, quamvis hoc sit simpliciter melius.</p> | |
| 2493 <p title="II-II q. 32 a. 3 ad 1"><a name="40319"><span class= | |
| 2494 "ref">[40319] IIª-IIae q. 32 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2495 ergo dicendum quod dare magis indigenti melius est, ceteris | |
| 2496 paribus. Sed si minus indigens sit melior, et melioribus indigeat, | |
| 2497 dare ei melius est. Et sic est in proposito.</p> | |
| 2498 <p title="II-II q. 32 a. 3 ad 2"><a name="40320"><span class= | |
| 2499 "ref">[40320] IIª-IIae q. 32 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2500 dicendum quod recompensatio non minuit meritum et laudem | |
| 2501 eleemosynae si non sit intenta, sicut etiam humana gloria, si non | |
| 2502 sit intenta, non minuit rationem virtutis; sicut et de Catone | |
| 2503 Sallustius dicit quod <i>quo magis gloriam fugiebat, eo magis eum | |
| 2504 gloria sequebatur</i>. Et ita contingit in eleemosynis | |
| 2505 spiritualibus. Et tamen intentio bonorum spiritualium non minuit | |
| 2506 meritum, sicut intentio bonorum corporalium.</p> | |
| 2507 <p title="II-II q. 32 a. 3 ad 3"><a name="40321"><span class= | |
| 2508 "ref">[40321] IIª-IIae q. 32 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2509 dicendum quod meritum dantis eleemosynam attenditur secundum id in | |
| 2510 quo debet rationabiliter requiescere voluntas accipientis, non in | |
| 2511 eo in quo requiescit si sit inordinata.</p> | |
| 2512 <br /> | |
| 2513 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2514 <p title="II-II q. 32 a. 4 arg. 1"><a name="40322"><span class= | |
| 2515 "ref">[40322] IIª-IIae q. 32 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2516 sic proceditur. Videtur quod eleemosynae corporales non habeant | |
| 2517 effectum spiritualem. Effectus enim non est potior sua causa. Sed | |
| 2518 bona spiritualia sunt potiora corporalibus. Non ergo eleemosynae | |
| 2519 corporales habent spirituales effectus.</p> | |
| 2520 <p title="II-II q. 32 a. 4 arg. 2"><a name="40323"><span class= | |
| 2521 "ref">[40323] IIª-IIae q. 32 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2522 dare corporale pro spirituali vitium simoniae est. Sed hoc vitium | |
| 2523 est omnino vitandum. Non ergo sunt dandae eleemosynae ad | |
| 2524 consequendum spirituales effectus.</p> | |
| 2525 <p title="II-II q. 32 a. 4 arg. 3"><a name="40324"><span class= | |
| 2526 "ref">[40324] IIª-IIae q. 32 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2527 multiplicata causa, multiplicatur effectus. Si igitur eleemosyna | |
| 2528 corporalis causaret spiritualem effectum, sequeretur quod maior | |
| 2529 eleemosyna magis spiritualiter proficeret. Quod est contra illud | |
| 2530 quod legitur Luc. XXI de vidua mittente duo aera minuta in | |
| 2531 gazophylacium, quae, secundum sententiam domini, plus omnibus | |
| 2532 misit. Non ergo eleemosyna corporalis habet spiritualem | |
| 2533 effectum.</p> | |
| 2534 <p title="II-II q. 32 a. 4 s. c."><a name="40325"><span class= | |
| 2535 "ref">[40325] IIª-IIae q. 32 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2536 est quod dicitur Eccli. XXIX, <i>eleemosyna viri gratiam hominis | |
| 2537 quasi pupillam conservabit</i>.</p> | |
| 2538 <p title="II-II q. 32 a. 4 co."><a name="40326"><span class= | |
| 2539 "ref">[40326] IIª-IIae q. 32 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2540 dicendum quod eleemosyna corporalis tripliciter potest considerari. | |
| 2541 Uno modo, secundum suam substantiam. Et secundum hoc non habet nisi | |
| 2542 corporalem effectum, inquantum scilicet supplet corporales defectus | |
| 2543 proximorum. Alio modo potest considerari ex parte causae eius, | |
| 2544 inquantum scilicet aliquis eleemosynam corporalem dat propter | |
| 2545 dilectionem Dei et proximi. Et quantum ad hoc affert fructum | |
| 2546 spiritualem, secundum illud Eccli. XXIX, <i>perde pecuniam propter | |
| 2547 fratrem. Pone thesaurum in praeceptis altissimi, et proderit tibi | |
| 2548 magis quam aurum</i>. Tertio modo, ex parte effectus. Et sic etiam | |
| 2549 habet spiritualem fructum, inquantum scilicet proximus, cui per | |
| 2550 corporalem eleemosynam subvenitur, movetur ad orandum pro | |
| 2551 benefactore. Unde et ibidem subditur, <i>conclude eleemosynam in | |
| 2552 sinu pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo</i>.</p> | |
| 2553 <p title="II-II q. 32 a. 4 ad 1"><a name="40327"><span class= | |
| 2554 "ref">[40327] IIª-IIae q. 32 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2555 ergo dicendum quod ratio illa procedit de corporali eleemosyna | |
| 2556 secundum suam substantiam.</p> | |
| 2557 <p title="II-II q. 32 a. 4 ad 2"><a name="40328"><span class= | |
| 2558 "ref">[40328] IIª-IIae q. 32 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2559 dicendum quod ille qui dat eleemosynam non intendit emere aliquid | |
| 2560 spirituale per corporale, quia scit spiritualia in infinitum | |
| 2561 corporalibus praeeminere, sed intendit per caritatis affectum | |
| 2562 spiritualem fructum promereri.</p> | |
| 2563 <p title="II-II q. 32 a. 4 ad 3"><a name="40329"><span class= | |
| 2564 "ref">[40329] IIª-IIae q. 32 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2565 dicendum quod vidua, quae minus dedit secundum quantitatem, plus | |
| 2566 dedit secundum suam proportionem; ex quo pensatur in ipsa maior | |
| 2567 caritatis affectus, ex qua corporalis eleemosyna spiritualem | |
| 2568 efficaciam habet.</p> | |
| 2569 <br /> | |
| 2570 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2571 <p title="II-II q. 32 a. 5 arg. 1"><a name="40330"><span class= | |
| 2572 "ref">[40330] IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 2573 sic proceditur. Videtur quod dare eleemosynam non sit in praecepto. | |
| 2574 Consilia enim a praeceptis distinguuntur. Sed dare eleemosynam est | |
| 2575 consilium, secundum illud Dan. IV, <i>consilium meum regi placeat, | |
| 2576 peccata tua eleemosynis redime</i>. Ergo dare eleemosynam non est | |
| 2577 in praecepto.</p> | |
| 2578 <p title="II-II q. 32 a. 5 arg. 2"><a name="40331"><span class= | |
| 2579 "ref">[40331] IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2580 cuilibet licet sua re uti et eam retinere. Sed retinendo rem suam | |
| 2581 aliquis eleemosynam non dabit. Ergo licitum est eleemosynam non | |
| 2582 dare. Non ergo dare eleemosynam est in praecepto.</p> | |
| 2583 <p title="II-II q. 32 a. 5 arg. 3"><a name="40332"><span class= | |
| 2584 "ref">[40332] IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2585 omne quod cadit sub praecepto aliquo tempore obligat transgressores | |
| 2586 ad peccatum mortale, quia praecepta affirmativa obligant pro | |
| 2587 tempore determinato. Si ergo dare eleemosynam caderet sub | |
| 2588 praecepto, esset determinare aliquod tempus in quo homo peccaret | |
| 2589 mortaliter nisi eleemosynam daret. Sed hoc non videtur, quia semper | |
| 2590 probabiliter aestimari potest quod pauperi aliter subveniri possit; | |
| 2591 et quod id quod est in eleemosynas erogandum possit ei esse | |
| 2592 necessarium vel in praesenti vel in futuro. Ergo videtur quod dare | |
| 2593 eleemosynam non sit in praecepto.</p> | |
| 2594 <p title="II-II q. 32 a. 5 arg. 4"><a name="40333"><span class= | |
| 2595 "ref">[40333] IIª-IIae q. 32 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2596 omnia praecepta reducuntur ad praecepta Decalogi. Sed inter illa | |
| 2597 praecepta nihil continetur de datione eleemosynarum. Ergo dare | |
| 2598 eleemosynas non est in praecepto.</p> | |
| 2599 <p title="II-II q. 32 a. 5 s. c."><a name="40334"><span class= | |
| 2600 "ref">[40334] IIª-IIae q. 32 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2601 nullus punitur poena aeterna pro omissione alicuius quod non cadit | |
| 2602 sub praecepto. Sed aliqui puniuntur poena aeterna pro omissione | |
| 2603 eleemosynarum; ut patet Matth. XXV. Ergo dare eleemosynam est in | |
| 2604 praecepto.</p> | |
| 2605 <p title="II-II q. 32 a. 5 co."><a name="40335"><span class= | |
| 2606 "ref">[40335] IIª-IIae q. 32 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2607 dicendum quod cum dilectio proximi sit in praecepto, necesse est | |
| 2608 omnia illa cadere sub praecepto sine quibus dilectio proximi non | |
| 2609 conservatur. Ad dilectionem autem proximi pertinet ut proximo non | |
| 2610 solum velimus bonum, sed etiam operemur, secundum illud I Ioan. | |
| 2611 III, <i>non diligamus verbo neque lingua, sed opere et | |
| 2612 veritate</i>. Ad hoc autem quod velimus et operemur bonum alicuius | |
| 2613 requiritur quod eius necessitati subveniamus, quod fit per | |
| 2614 eleemosynarum largitionem. Et ideo eleemosynarum largitio est in | |
| 2615 praecepto. Sed quia praecepta dantur de actibus virtutum, necesse | |
| 2616 est quod hoc modo donum eleemosynae cadat sub praecepto, secundum | |
| 2617 quod actus est de necessitate virtutis, scilicet secundum quod | |
| 2618 recta ratio requirit. Secundum quam est aliquid considerandum ex | |
| 2619 parte dantis; et aliquid ex parte eius cui est eleemosyna danda. Ex | |
| 2620 parte quidem dantis considerandum est ut id quod est in eleemosynas | |
| 2621 erogandum sit ei superfluum, secundum illud Luc. XI, <i>quod | |
| 2622 superest date eleemosynam</i>. Et dico superfluum non solum | |
| 2623 respectu sui ipsius, quod est supra id quod est necessarium | |
| 2624 individuo; sed etiam respectu aliorum quorum cura sibi incumbit, | |
| 2625 quia prius oportet quod unusquisque sibi provideat et his quorum | |
| 2626 cura ei incumbit (respectu quorum dicitur necessarium personae | |
| 2627 secundum quod persona dignitatem importat), et postea de residuo | |
| 2628 aliorum necessitatibus subveniatur sicut et natura primo accipit | |
| 2629 sibi, ad sustentationem proprii corporis, quod est necessarium | |
| 2630 ministerio virtutis nutritivae; superfluum autem erogat ad | |
| 2631 generationem alterius per virtutem generativam. Ex parte autem | |
| 2632 recipientis requiritur quod necessitatem habeat, alioquin non esset | |
| 2633 ratio quare eleemosyna ei daretur. Sed cum non possit ab aliquo uno | |
| 2634 omnibus necessitatem habentibus subveniri, non omnis necessitas | |
| 2635 obligat ad praeceptum, sed illa sola sine qua is qui necessitatem | |
| 2636 patitur sustentari non potest. In illo enim casu locum habet quod | |
| 2637 Ambrosius dicit, <i>pasce fame morientem. Si non paveris, | |
| 2638 occidisti</i>. Sic igitur dare eleemosynam de superfluo est in | |
| 2639 praecepto; et dare eleemosynam ei qui est in extrema necessitate. | |
| 2640 Alias autem eleemosynam dare est in consilio, sicut et de quolibet | |
| 2641 meliori bono dantur consilia.</p> | |
| 2642 <p title="II-II q. 32 a. 5 ad 1"><a name="40336"><span class= | |
| 2643 "ref">[40336] IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2644 ergo dicendum quod Daniel loquebatur regi qui non erat legi Dei | |
| 2645 subiectus. Et ideo ea etiam quae pertinent ad praeceptum legis, | |
| 2646 quam non profitebatur, erant ei proponenda per modum consilii. Vel | |
| 2647 potest dici quod loquebatur in casu illo in quo dare eleemosynam | |
| 2648 non est in praecepto.</p> | |
| 2649 <p title="II-II q. 32 a. 5 ad 2"><a name="40337"><span class= | |
| 2650 "ref">[40337] IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2651 dicendum quod bona temporalia, quae homini divinitus conferuntur, | |
| 2652 eius quidem sunt quantum ad proprietatem, sed quantum ad usum non | |
| 2653 solum debent esse eius, sed etiam aliorum, qui ex eis sustentari | |
| 2654 possunt ex eo quod ei superfluit. Unde Basilius dicit, <i>si | |
| 2655 fateris ea tibi divinitus provenisse</i> (scilicet temporalia bona) | |
| 2656 <i>an iniustus est Deus inaequaliter res nobis distribuens? Cur tu | |
| 2657 abundas, ille vero mendicat, nisi ut tu bonae dispensationis merita | |
| 2658 consequaris, ille vero patientiae braviis decoretur? Est panis | |
| 2659 famelici quem tu tenes, nudi tunica quam in conclavi conservas, | |
| 2660 discalceati calceus qui penes te marcescit, indigentis argentum | |
| 2661 quod possides inhumatum. Quocirca tot iniuriaris quot dare | |
| 2662 valeres</i>. Et hoc idem dicit Ambrosius, in Decret., dist. | |
| 2663 XLVII.</p> | |
| 2664 <p title="II-II q. 32 a. 5 ad 3"><a name="40338"><span class= | |
| 2665 "ref">[40338] IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2666 dicendum quod est aliquod tempus dare in quo mortaliter peccat si | |
| 2667 eleemosynam dare omittat, ex parte quidem recipientis, cum apparet | |
| 2668 evidens et urgens necessitas, nec apparet in promptu qui ei | |
| 2669 subveniat; ex parte vero dantis, cum habet superflua quae secundum | |
| 2670 statum praesentem non sunt sibi necessaria, prout probabiliter | |
| 2671 aestimari potest. Nec oportet quod consideret ad omnes casus qui | |
| 2672 possunt contingere in futurum, hoc enim esset de crastino cogitare, | |
| 2673 quod dominus prohibet, Matth. VI. Sed debet diiudicari superfluum | |
| 2674 et necessarium secundum ea quae probabiliter et ut in pluribus | |
| 2675 occurrunt.</p> | |
| 2676 <p title="II-II q. 32 a. 5 ad 4"><a name="40339"><span class= | |
| 2677 "ref">[40339] IIª-IIae q. 32 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2678 dicendum quod omnis subventio proximi reducitur ad praeceptum de | |
| 2679 honoratione parentum. Sic enim et apostolus interpretatur, I ad | |
| 2680 Tim. IV, dicens, <i>pietas ad omnia utilis est, promissionem habens | |
| 2681 vitae quae nunc est et futurae</i>, quod dicit quia in praecepto de | |
| 2682 honoratione parentum additur promissio, ut sis longaevus super | |
| 2683 terram. Sub pietate autem comprehenditur omnis eleemosynarum | |
| 2684 largitio.</p> | |
| 2685 <br /> | |
| 2686 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2687 <p title="II-II q. 32 a. 6 arg. 1"><a name="40340"><span class= | |
| 2688 "ref">[40340] IIª-IIae q. 32 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 2689 sic proceditur. Videtur quod aliquis non debeat eleemosynam dare de | |
| 2690 necessario. Ordo enim caritatis non minus attenditur penes effectum | |
| 2691 beneficii quam penes interiorem affectum. Peccat autem qui | |
| 2692 praepostere agit in ordine caritatis, quia ordo caritatis est in | |
| 2693 praecepto. Cum ergo ex ordine caritatis plus debeat aliquis se quam | |
| 2694 proximum diligere, videtur quod peccet si subtrahat sibi necessaria | |
| 2695 ut alteri largiatur.</p> | |
| 2696 <p title="II-II q. 32 a. 6 arg. 2"><a name="40341"><span class= | |
| 2697 "ref">[40341] IIª-IIae q. 32 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2698 quicumque largitur de his quae sunt necessaria sibi est propriae | |
| 2699 substantiae dissipator, quod pertinet ad prodigum, ut patet per | |
| 2700 philosophum, in IV Ethic. Sed nullum opus vitiosum est faciendum. | |
| 2701 Ergo non est danda eleemosyna de necessario.</p> | |
| 2702 <p title="II-II q. 32 a. 6 arg. 3"><a name="40342"><span class= | |
| 2703 "ref">[40342] IIª-IIae q. 32 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2704 apostolus dicit, I ad Tim. V, <i>si quis suorum, et maxime | |
| 2705 domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli | |
| 2706 deterior</i>. Sed quod aliquis det de his quae sunt sibi necessaria | |
| 2707 vel suis videtur derogare curae quam quis debet habere de se et de | |
| 2708 suis. Ergo videtur quod quicumque de necessariis eleemosynam dat, | |
| 2709 quod graviter peccet.</p> | |
| 2710 <p title="II-II q. 32 a. 6 s. c."><a name="40343"><span class= | |
| 2711 "ref">[40343] IIª-IIae q. 32 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2712 est quod dominus dicit, Matth. XIX, <i>si vis perfectus esse, vade | |
| 2713 et vende omnia quae habes, et da pauperibus</i>. Sed ille qui dat | |
| 2714 omnia quae habet pauperibus non solum dat superflua sed etiam | |
| 2715 necessaria. Ergo de necessariis potest homo eleemosynam dare.</p> | |
| 2716 <p title="II-II q. 32 a. 6 co."><a name="40344"><span class= | |
| 2717 "ref">[40344] IIª-IIae q. 32 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2718 dicendum quod necessarium dupliciter dicitur. Uno modo, sine quo | |
| 2719 aliquid esse non potest. Et de tali necessario omnino eleemosyna | |
| 2720 dari non debet, puta si aliquis in articulo necessitatis | |
| 2721 constitutus haberet solum unde posset sustentari, et filii sui vel | |
| 2722 alii ad eum pertinentes; de hoc enim necessario eleemosynam dare | |
| 2723 est sibi et suis vitam subtrahere. Sed hoc dico nisi forte talis | |
| 2724 casus immineret ubi, subtrahendo sibi, daret alicui magnae | |
| 2725 personae, per quam Ecclesia vel respublica sustentaretur, quia pro | |
| 2726 talis personae liberatione seipsum et suos laudabiliter periculo | |
| 2727 mortis exponeret, cum bonum commune sit proprio praeferendum. Alio | |
| 2728 modo dicitur aliquid esse necessarium sine quo non potest | |
| 2729 convenienter vita transigi secundum conditionem vel statum personae | |
| 2730 propriae et aliarum personarum quarum cura ei incumbit. Huius | |
| 2731 necessarii terminus non est in indivisibili constitutus, sed multis | |
| 2732 additis, non potest diiudicari esse ultra tale necessarium; et | |
| 2733 multis subtractis, adhuc remanet unde possit convenienter aliquis | |
| 2734 vitam transigere secundum proprium statum. De huiusmodi ergo | |
| 2735 eleemosynam dare est bonum, et non cadit sub praecepto, sed sub | |
| 2736 consilio. Inordinatum autem esset si aliquis tantum sibi de bonis | |
| 2737 propriis subtraheret ut aliis largiretur, quod de residuo non | |
| 2738 posset vitam transigere convenienter secundum proprium statum et | |
| 2739 negotia occurrentia, nullus enim inconvenienter vivere debet. Sed | |
| 2740 ab hoc tria sunt excipienda. Quorum primum est quando aliquis | |
| 2741 statum mutat, puta per religionis ingressum. Tunc enim, omnia sua | |
| 2742 propter Christum largiens, opus perfectionis facit, se in alio | |
| 2743 statu ponendo. Secundo, quando ea quae sibi subtrahit, etsi sint | |
| 2744 necessaria ad convenientiam vitae, tamen de facili resarciri | |
| 2745 possunt, ut non sequatur maximum inconveniens. Tertio, quando | |
| 2746 occurreret extrema necessitas alicuius privatae personae, vel etiam | |
| 2747 aliqua magna necessitas reipublicae. In his enim casibus | |
| 2748 laudabiliter praetermitteret aliquis id quod ad decentiam sui | |
| 2749 status pertinere videretur, ut maiori necessitati subveniret.</p> | |
| 2750 <p title="II-II q. 32 a. 6 ad arg."><a name="40345"><span class= | |
| 2751 "ref">[40345] IIª-IIae q. 32 a. 6 ad arg.</span></a> Et per | |
| 2752 hoc patet de facili responsio ad obiecta.</p> | |
| 2753 <br /> | |
| 2754 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 2755 <p title="II-II q. 32 a. 7 arg. 1"><a name="40346"><span class= | |
| 2756 "ref">[40346] IIª-IIae q. 32 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2757 septimum sic proceditur. Videtur quod possit eleemosyna fieri de | |
| 2758 illicite acquisitis. Dicitur enim Luc. XVI, <i>facite vobis amicos | |
| 2759 de mammona iniquitatis</i>. Mammona autem significat divitias. Ergo | |
| 2760 de divitiis inique acquisitis potest sibi aliquis spirituales | |
| 2761 amicos facere, eleemosynas largiendo.</p> | |
| 2762 <p title="II-II q. 32 a. 7 arg. 2"><a name="40347"><span class= | |
| 2763 "ref">[40347] IIª-IIae q. 32 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2764 omne turpe lucrum videtur esse illicite acquisitum. Sed turpe | |
| 2765 lucrum est quod de meretricio acquiritur, unde et de huiusmodi | |
| 2766 sacrificium vel oblatio Deo offerri non debet, secundum illud Deut. | |
| 2767 XXIII, <i>non offeres mercedem prostibuli in domo Dei tui</i>. | |
| 2768 Similiter etiam turpiter acquiritur quod acquiritur per aleas, | |
| 2769 quia, ut philosophus dicit, in IV Ethic., <i>tales ab amicis | |
| 2770 lucrantur, quibus oportet dare</i>. Turpissime etiam acquiritur | |
| 2771 aliquid per simoniam, per quam aliquis spiritui sancto iniuriam | |
| 2772 facit. Et tamen de huiusmodi eleemosyna fieri potest. Ergo de male | |
| 2773 acquisitis potest aliquis eleemosynam facere.</p> | |
| 2774 <p title="II-II q. 32 a. 7 arg. 3"><a name="40348"><span class= | |
| 2775 "ref">[40348] IIª-IIae q. 32 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2776 maiora mala sunt magis vitanda quam minora. Sed minus peccatum est | |
| 2777 detentio rei alienae quam homicidium, quod aliquis incurrit nisi | |
| 2778 alicui in ultima necessitate subveniat, ut patet per Ambrosium, qui | |
| 2779 dicit, <i>pasce fame morientem, quoniam si non paveris, | |
| 2780 occidisti</i>. Ergo aliquis potest eleemosynam facere in aliquo | |
| 2781 casu de male acquisitis.</p> | |
| 2782 <p title="II-II q. 32 a. 7 s. c."><a name="40349"><span class= | |
| 2783 "ref">[40349] IIª-IIae q. 32 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2784 est quod Augustinus dicit, in libro de Verb. Dom., <i>de iustis | |
| 2785 laboribus facite eleemosynas. Non enim corrupturi estis iudicem | |
| 2786 Christum, ut non vos audiat cum pauperibus, quibus tollitis. Nolite | |
| 2787 velle eleemosynas facere de faenore et usuris. Fidelibus dico, | |
| 2788 quibus corpus Christi erogamus</i>.</p> | |
| 2789 <p title="II-II q. 32 a. 7 co."><a name="40350"><span class= | |
| 2790 "ref">[40350] IIª-IIae q. 32 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 2791 dicendum quod tripliciter potest esse aliquid illicite acquisitum. | |
| 2792 Uno enim modo id quod illicite ab aliquo acquiritur debetur ei a | |
| 2793 quo est acquisitum, nec potest ab eo retineri qui acquisivit, sicut | |
| 2794 contingit in rapina et furto et usuris. Et de talibus, cum homo | |
| 2795 teneatur ad restitutionem, eleemosyna fieri non potest. Alio vero | |
| 2796 modo est aliquid illicite acquisitum quia ille quidem qui | |
| 2797 acquisivit retinere non potest, nec tamen debetur ei a quo | |
| 2798 acquisivit, quia scilicet contra iustitiam accepit, et alter contra | |
| 2799 iustitiam dedit, sicut contingit in simonia, in qua dans et | |
| 2800 accipiens contra iustitiam legis divinae agit. Unde non debet fieri | |
| 2801 restitutio ei qui dedit, sed debet in eleemosynas erogari. Et eadem | |
| 2802 ratio est in similibus, in quibus scilicet et datio et acceptio est | |
| 2803 contra legem. Tertio modo est aliquid illicite acquisitum, non | |
| 2804 quidem quia ipsa acquisitio sit illicita, sed quia id ex quo | |
| 2805 acquiritur est illicitum, sicut patet de eo quod mulier acquirit | |
| 2806 per meretricium. Et hoc proprie vocatur turpe lucrum. Quod enim | |
| 2807 mulier meretricium exerceat, turpiter agit et contra legem Dei, sed | |
| 2808 in eo quod accipit non iniuste agit nec contra legem. Unde quod sic | |
| 2809 illicite acquisitum est retineri potest, et de eo eleemosyna | |
| 2810 fieri.</p> | |
| 2811 <p title="II-II q. 32 a. 7 ad 1"><a name="40351"><span class= | |
| 2812 "ref">[40351] IIª-IIae q. 32 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2813 ergo dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Verb. Dom., | |
| 2814 <i>illud verbum domini quidam male intelligendo, rapiunt res | |
| 2815 alienas, et aliquid inde pauperibus largiuntur, et putant se facere | |
| 2816 quod praeceptum est. Intellectus iste corrigendus est. Sed omnes | |
| 2817 divitiae iniquitatis dicuntur</i>, ut dicit in libro de | |
| 2818 quaestionibus Evangelii, <i>quia non sunt divitiae nisi iniquis, | |
| 2819 qui in eis spem constituunt. Iniquum mammona dixit quia variis | |
| 2820 divitiarum illecebris nostros tentat affectus. Vel quia in pluribus | |
| 2821 praedecessoribus, quibus patrimonio succedis, aliquis reperitur qui | |
| 2822 iniuste usurpavit aliena, quamvis tu nescias</i> ut Basilius dicit. | |
| 2823 Vel omnes divitiae dicuntur iniquitatis, idest inaequalitatis, quia | |
| 2824 non aequaliter sunt omnibus distributae uno egente et alio | |
| 2825 superabundante.</p> | |
| 2826 <p title="II-II q. 32 a. 7 ad 2"><a name="40352"><span class= | |
| 2827 "ref">[40352] IIª-IIae q. 32 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2828 dicendum quod de acquisito per meretricium iam dictum est qualiter | |
| 2829 eleemosyna fieri possit. Non autem fit de eo sacrificium vel | |
| 2830 oblatio ad altare, tum propter scandalum; tum propter sacrorum | |
| 2831 reverentiam. De eo etiam quod est per simoniam acquisitum potest | |
| 2832 fieri eleemosyna, quia non est debitum ei qui dedit, sed meretur | |
| 2833 illud amittere. Circa illa vero quae per aleas acquiruntur videtur | |
| 2834 esse aliquid illicitum ex iure divino, scilicet quod aliquis | |
| 2835 lucretur ab his qui rem suam alienare non possunt, sicut sunt | |
| 2836 minores et furiosi et huiusmodi; et quod aliquis trahat alium ex | |
| 2837 cupiditate lucrandi ad ludum; et quod fraudulenter ab eo lucretur. | |
| 2838 Et in his casibus tenetur ad restitutionem, et sic de eo non potest | |
| 2839 eleemosynam facere. Aliquid autem videtur esse ulterius illicitum | |
| 2840 ex iure positivo civili, quod prohibet universaliter tale lucrum. | |
| 2841 Sed quia ius civile non obligat omnes, sed eos solos qui sunt his | |
| 2842 legibus subiecti; et iterum per dissuetudinem abrogari potest, ideo | |
| 2843 apud illos qui sunt huiusmodi legibus obstricti, tenentur | |
| 2844 universaliter ad restitutionem qui lucrantur; nisi forte contraria | |
| 2845 consuetudo praevaleat; aut nisi aliquis lucratus sit ab eo qui | |
| 2846 traxit eum ad ludum. In quo casu non teneretur restituere, quia | |
| 2847 ille qui amisit non est dignus recipere; nec potest licite | |
| 2848 retinere, tali iure positivo durante; unde debet de hoc eleemosynam | |
| 2849 facere in hoc casu.</p> | |
| 2850 <p title="II-II q. 32 a. 7 ad 3"><a name="40353"><span class= | |
| 2851 "ref">[40353] IIª-IIae q. 32 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2852 dicendum quod in casu extremae necessitatis omnia sunt communia. | |
| 2853 Unde licet ei qui talem necessitatem patitur accipere de alieno ad | |
| 2854 sui sustentationem, si non inveniat qui sibi dare velit. Et eadem | |
| 2855 ratione licet habere aliquid de alieno et de hoc eleemosynam dare, | |
| 2856 quinimmo et accipere, si aliter subveniri non possit necessitatem | |
| 2857 patienti. Si tamen fieri potest sine periculo, debet requisita | |
| 2858 domini voluntate pauperi providere extremam necessitatem | |
| 2859 patienti.</p> | |
| 2860 <br /> | |
| 2861 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 2862 <p title="II-II q. 32 a. 8 arg. 1"><a name="40354"><span class= | |
| 2863 "ref">[40354] IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 2864 sic proceditur. Videtur quod ille qui est in potestate alterius | |
| 2865 constitutus possit eleemosynam facere. Religiosi enim sunt in | |
| 2866 potestate eorum quibus obedientiam voverunt. Sed si eis non liceret | |
| 2867 eleemosynam facere, damnum reportarent ex statu religionis, quia | |
| 2868 sicut Ambrosius dicit, <i>summa Christianae religionis in pietate | |
| 2869 consistit</i>, quae maxime per eleemosynarum largitionem | |
| 2870 commendatur. Ergo illi qui sunt in potestate alterius constituti | |
| 2871 possunt eleemosynam facere.</p> | |
| 2872 <p title="II-II q. 32 a. 8 arg. 2"><a name="40355"><span class= | |
| 2873 "ref">[40355] IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2874 uxor est sub potestate viri, ut dicitur Gen. III. Sed uxor potest | |
| 2875 eleemosynam facere, cum assumatur in viri societatem, unde et de | |
| 2876 beata Lucia dicitur quod, ignorante sponso, eleemosynas faciebat. | |
| 2877 Ergo per hoc quod aliquis est in potestate alterius constitutus, | |
| 2878 non impeditur quin possit eleemosynas facere.</p> | |
| 2879 <p title="II-II q. 32 a. 8 arg. 3"><a name="40356"><span class= | |
| 2880 "ref">[40356] IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2881 naturalis quaedam subiectio est filiorum ad parentes, unde | |
| 2882 apostolus, ad Ephes. VI, dicit, <i>filii, obedite parentibus | |
| 2883 vestris in domino</i>. Sed filii, ut videtur, possunt de rebus | |
| 2884 patris eleemosynas dare, quia sunt quodammodo ipsorum, cum sint | |
| 2885 haeredes; et cum possint eis uti ad usum corporis, multo magis | |
| 2886 videtur quod possint eis uti, eleemosynas dando, ad remedium animae | |
| 2887 suae. Ergo illi qui sunt in potestate constituti possunt | |
| 2888 eleemosynas dare.</p> | |
| 2889 <p title="II-II q. 32 a. 8 arg. 4"><a name="40357"><span class= | |
| 2890 "ref">[40357] IIª-IIae q. 32 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2891 servi sunt sub potestate dominorum, secundum illud ad Tit. II, | |
| 2892 <i>servos dominis suis subditos esse</i>. Licet autem eis aliquid | |
| 2893 in utilitatem domini facere, quod maxime fit si pro eis eleemosynas | |
| 2894 largiantur. Ergo illi qui sunt in potestate constituti possunt | |
| 2895 eleemosynas facere.</p> | |
| 2896 <p title="II-II q. 32 a. 8 s. c."><a name="40358"><span class= | |
| 2897 "ref">[40358] IIª-IIae q. 32 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2898 est quod eleemosynae non sunt faciendae de alieno, sed de iustis | |
| 2899 laboribus propriis unusquisque eleemosynam facere debet; ut | |
| 2900 Augustinus dicit, in libro de Verb. Dom. Sed si subiecti aliis | |
| 2901 eleemosynam facerent, hoc esset de alieno. Ergo illi qui sunt sub | |
| 2902 potestate aliorum non possunt eleemosynam facere.</p> | |
| 2903 <p title="II-II q. 32 a. 8 co."><a name="40359"><span class= | |
| 2904 "ref">[40359] IIª-IIae q. 32 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 2905 dicendum quod ille qui est sub potestate alterius constitutus, | |
| 2906 inquantum huiusmodi, secundum superioris potestatem regulari debet, | |
| 2907 hic est enim ordo naturalis, ut inferiora secundum superiora | |
| 2908 regulentur. Et ideo oportet quod ea in quibus inferior superiori | |
| 2909 subiicitur, dispenset non aliter quam ei sit a superiore commissum. | |
| 2910 Sic igitur ille qui est sub potestate constitutus de re secundum | |
| 2911 quam superiori subiicitur eleemosynam facere non debet nisi | |
| 2912 quatenus ei a superiore fuerit permissum. Si quis vero habeat | |
| 2913 aliquid secundum quod potestati superioris non subsit, iam secundum | |
| 2914 hoc non est potestati subiectus, quantum ad hoc proprii iuris | |
| 2915 existens. Et de hoc potest eleemosynam facere.</p> | |
| 2916 <p title="II-II q. 32 a. 8 ad 1"><a name="40360"><span class= | |
| 2917 "ref">[40360] IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2918 ergo dicendum quod monachus, si habet dispensationem a praelato | |
| 2919 commissam, potest facere eleemosynam de rebus monasterii, secundum | |
| 2920 quod sibi est commissum. Si vero non habet dispensationem, quia | |
| 2921 nihil proprium habet, tunc non potest facere eleemosynam sine | |
| 2922 licentia abbatis vel expresse habita vel probabiliter praesumpta, | |
| 2923 nisi forte in articulo extremae necessitatis, in quo licitum esset | |
| 2924 ei furari ut eleemosynam daret. Nec propter hoc efficitur peioris | |
| 2925 conditionis, quia sicut dicitur in libro de Eccles. Dogmat., | |
| 2926 <i>bonum est facultates cum dispensatione pauperibus erogare, sed | |
| 2927 melius est, pro intentione sequendi dominum, insimul donare, et, | |
| 2928 absolutum sollicitudine, egere cum Christo</i>.</p> | |
| 2929 <p title="II-II q. 32 a. 8 ad 2"><a name="40361"><span class= | |
| 2930 "ref">[40361] IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2931 dicendum quod si uxor habeat alias res praeter dotem, quae | |
| 2932 ordinatur ad sustentanda onera matrimonii, vel ex proprio lucro vel | |
| 2933 quocumque alio licito modo, potest dare eleemosynas, etiam | |
| 2934 irrequisito assensu viri, moderatas tamen, ne ex earum | |
| 2935 superfluitate vir depauperetur. Alias autem non debet dare | |
| 2936 eleemosynas sine consensu viri vel expresso vel praesumpto, nisi in | |
| 2937 articulo necessitatis, sicut de monacho dictum est. Quamvis enim | |
| 2938 mulier sit aequalis in actu matrimonii, tamen in his quae ad | |
| 2939 dispositionem domus pertinent vir caput est mulieris, secundum | |
| 2940 apostolum, I ad Cor. XI. Beata autem Lucia sponsum habebat, non | |
| 2941 virum. Unde de consensu matris poterat eleemosynam facere.</p> | |
| 2942 <p title="II-II q. 32 a. 8 ad 3"><a name="40362"><span class= | |
| 2943 "ref">[40362] IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2944 dicendum quod ea quae sunt filiifamilias sunt patris. Et ideo non | |
| 2945 potest eleemosynam facere (nisi forte aliquam modicam, de qua | |
| 2946 potest praesumere quod patri placeat), nisi forte alicuius rei | |
| 2947 esset sibi a patre dispensatio commissa. Et idem dicendum de | |
| 2948 servis.</p> | |
| 2949 <p title="II-II q. 32 a. 8 ad 4"><a name="40363"><span class= | |
| 2950 "ref">[40363] IIª-IIae q. 32 a. 8 ad 4</span></a> Unde patet | |
| 2951 solutio ad quartum.</p> | |
| 2952 <br /> | |
| 2953 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 2954 <p title="II-II q. 32 a. 9 arg. 1"><a name="40364"><span class= | |
| 2955 "ref">[40364] IIª-IIae q. 32 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum | |
| 2956 sic proceditur. Videtur quod non sit magis propinquioribus | |
| 2957 eleemosyna facienda. Dicitur enim Eccli. XII, <i>da misericordi, et | |
| 2958 ne suscipias peccatorem, benefac humili, et non des impio</i>. Sed | |
| 2959 quandoque contingit quod propinqui nostri sunt peccatores et impii. | |
| 2960 Ergo non sunt eis magis eleemosynae faciendae.</p> | |
| 2961 <p title="II-II q. 32 a. 9 arg. 2"><a name="40365"><span class= | |
| 2962 "ref">[40365] IIª-IIae q. 32 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2963 eleemosynae sunt faciendae propter retributionem mercedis aeternae, | |
| 2964 secundum illud Matth. VI, <i>et pater tuus, qui videt in | |
| 2965 abscondito, reddet tibi</i>. Sed retributio aeterna maxime | |
| 2966 acquiritur ex eleemosynis quae sanctis erogantur, secundum illud | |
| 2967 Luc. XVI, <i>facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut, cum | |
| 2968 defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula</i>; quod | |
| 2969 exponens Augustinus, in libro de Verb. Dom., dicit, <i>qui sunt qui | |
| 2970 habebunt aeterna habitacula nisi sancti Dei? Et qui sunt qui ab eis | |
| 2971 accipiendi sunt in tabernacula nisi qui eorum indigentiae | |
| 2972 serviunt?</i> Ergo magis sunt eleemosynae dandae sanctioribus quam | |
| 2973 propinquioribus.</p> | |
| 2974 <p title="II-II q. 32 a. 9 arg. 3"><a name="40366"><span class= | |
| 2975 "ref">[40366] IIª-IIae q. 32 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2976 maxime homo est sibi propinquus. Sed sibi non potest homo | |
| 2977 eleemosynam facere. Ergo videtur quod non sit magis facienda | |
| 2978 eleemosyna personae magis coniunctae.</p> | |
| 2979 <p title="II-II q. 32 a. 9 s. c."><a name="40367"><span class= | |
| 2980 "ref">[40367] IIª-IIae q. 32 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2981 est quod apostolus dicit, I ad Tim. V, <i>si quis suorum, et maxime | |
| 2982 domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli | |
| 2983 deterior</i>.</p> | |
| 2984 <p title="II-II q. 32 a. 9 co."><a name="40368"><span class= | |
| 2985 "ref">[40368] IIª-IIae q. 32 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 2986 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., illi | |
| 2987 qui sunt nobis magis coniuncti quasi quadam sorte nobis obveniunt, | |
| 2988 ut eis magis providere debemus. Est tamen circa hoc discretionis | |
| 2989 ratio adhibenda, secundum differentiam coniunctionis et sanctitatis | |
| 2990 et utilitatis. Nam multo sanctiori magis indigentiam patienti, et | |
| 2991 magis utili ad commune bonum, est magis eleemosyna danda quam | |
| 2992 personae propinquiori; maxime si non sit multum coniuncta, cuius | |
| 2993 cura specialis nobis immineat, et si magnam necessitatem non | |
| 2994 patiatur.</p> | |
| 2995 <p title="II-II q. 32 a. 9 ad 1"><a name="40369"><span class= | |
| 2996 "ref">[40369] IIª-IIae q. 32 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2997 ergo dicendum quod peccatori non est subveniendum inquantum | |
| 2998 peccator est, idest ut per hoc in peccato foveatur, sed inquantum | |
| 2999 homo est, idest ut natura sustentetur.</p> | |
| 3000 <p title="II-II q. 32 a. 9 ad 2"><a name="40370"><span class= | |
| 3001 "ref">[40370] IIª-IIae q. 32 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3002 dicendum quod opus eleemosynae ad mercedem retributionis aeternae | |
| 3003 dupliciter valet. Uno quidem modo, ex radice caritatis. Et secundum | |
| 3004 hoc eleemosyna est meritoria prout in ea servatur ordo caritatis, | |
| 3005 secundum quem propinquioribus magis providere debemus, ceteris | |
| 3006 paribus. Unde Ambrosius dicit, in I de Offic., <i>est illa probanda | |
| 3007 liberalitas, ut proximos sanguinis tui non despicias, si egere | |
| 3008 cognoscas, melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est | |
| 3009 ab aliis sumptum deposcere</i>. Alio modo valet eleemosyna ad | |
| 3010 retributionem vitae aeternae ex merito eius cui donatur, qui orat | |
| 3011 pro eo qui eleemosynam dedit. Et secundum hoc loquitur ibi | |
| 3012 Augustinus.</p> | |
| 3013 <p title="II-II q. 32 a. 9 ad 3"><a name="40371"><span class= | |
| 3014 "ref">[40371] IIª-IIae q. 32 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3015 dicendum quod, cum eleemosyna sit opus misericordiae, sicut | |
| 3016 misericordia non est proprie ad seipsum, sed per quandam | |
| 3017 similitudinem, ut supra dictum est; ita etiam, proprie loquendo, | |
| 3018 nullus sibi eleemosynam facit, nisi forte ex persona alterius. | |
| 3019 Puta, cum aliquis distributor ponitur eleemosynarum, potest et ipse | |
| 3020 sibi accipere, si indigeat, eo tenore quo et aliis ministrat.</p> | |
| 3021 <br /> | |
| 3022 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 3023 <p title="II-II q. 32 a. 10 arg. 1"><a name="40372"><span class= | |
| 3024 "ref">[40372] IIª-IIae q. 32 a. 10 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3025 decimum sic proceditur. Videtur quod eleemosyna non sit abundanter | |
| 3026 facienda. Eleemosyna enim maxime debet fieri coniunctioribus. Sed | |
| 3027 illis non debet sic dari ut ditiores inde fieri velint; sicut | |
| 3028 Ambrosius dicit, in I de Offic. Ergo nec aliis debet abundanter | |
| 3029 dari.</p> | |
| 3030 <p title="II-II q. 32 a. 10 arg. 2"><a name="40373"><span class= | |
| 3031 "ref">[40373] IIª-IIae q. 32 a. 10 arg. 2</span></a> | |
| 3032 Praeterea, Ambrosius dicit ibidem, <i>non debent simul effundi | |
| 3033 opes, sed dispensari</i>. Sed abundantia eleemosynarum ad | |
| 3034 effusionem pertinet. Ergo eleemosyna non debet fieri | |
| 3035 abundanter.</p> | |
| 3036 <p title="II-II q. 32 a. 10 arg. 3"><a name="40374"><span class= | |
| 3037 "ref">[40374] IIª-IIae q. 32 a. 10 arg. 3</span></a> | |
| 3038 Praeterea, II ad Cor. VIII dicit apostolus, non ut aliis sit | |
| 3039 remissio, idest ut alii de nostris otiose vivant; vobis autem sit | |
| 3040 tribulatio, idest paupertas. Sed hoc contingeret si eleemosyna | |
| 3041 daretur abundanter. Ergo non est abundanter eleemosyna | |
| 3042 largienda.</p> | |
| 3043 <p title="II-II q. 32 a. 10 s. c."><a name="40375"><span class= | |
| 3044 "ref">[40375] IIª-IIae q. 32 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3045 est quod dicitur Tob. IV, <i>si multum tibi fuerit, abundanter | |
| 3046 tribue</i>.</p> | |
| 3047 <p title="II-II q. 32 a. 10 co."><a name="40376"><span class= | |
| 3048 "ref">[40376] IIª-IIae q. 32 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 3049 dicendum quod abundantia eleemosynae potest considerari et ex parte | |
| 3050 dantis, et ex parte recipientis. Ex parte quidem dantis cum | |
| 3051 scilicet aliquis dat quod est multum secundum proportionem propriae | |
| 3052 facultatis. Et sic laudabile est abundanter dare, unde et dominus, | |
| 3053 Luc. XXI, laudavit viduam, quae <i>ex eo quod deerat illi, omnem | |
| 3054 victum quem habuit misit</i>, observatis tamen his quae supra dicta | |
| 3055 sunt de eleemosyna facienda de necessariis. Ex parte vero eius cui | |
| 3056 datur est abundans eleemosyna dupliciter. Uno modo, quod suppleat | |
| 3057 sufficienter eius indigentiam. Et sic laudabile est abundanter | |
| 3058 eleemosynam tribuere. Alio modo, ut superabundet ad superfluitatem. | |
| 3059 Et hoc non est laudabile, sed melius est pluribus indigentibus | |
| 3060 elargiri. Unde et apostolus dicit, I ad Cor. XIII, <i>si | |
| 3061 distribuero in cibos pauperum</i>; ubi Glossa dicit, <i>per hoc | |
| 3062 cautela eleemosynae docetur, ut non uni sed multis detur, ut | |
| 3063 pluribus prosit</i>.</p> | |
| 3064 <p title="II-II q. 32 a. 10 ad 1"><a name="40377"><span class= | |
| 3065 "ref">[40377] IIª-IIae q. 32 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3066 ergo dicendum quod ratio illa procedit de abundantia superexcedente | |
| 3067 necessitatem recipientis eleemosynam.</p> | |
| 3068 <p title="II-II q. 32 a. 10 ad 2"><a name="40378"><span class= | |
| 3069 "ref">[40378] IIª-IIae q. 32 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3070 dicendum quod auctoritas illa loquitur de abundantia eleemosynae ex | |
| 3071 parte dantis. Sed intelligendum est quod Deus non vult simul | |
| 3072 effundi omnes opes, nisi in mutatione status. Unde subdit ibidem, | |
| 3073 <i>nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex | |
| 3074 eo quod habuit, ut nulla cura domestica teneretur</i>.</p> | |
| 3075 <p title="II-II q. 32 a. 10 ad 3"><a name="40379"><span class= | |
| 3076 "ref">[40379] IIª-IIae q. 32 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3077 dicendum quod auctoritas inducta, quantum ad hoc quod dicit, non ut | |
| 3078 alii sit remissio vel refrigerium, loquitur de abundantia | |
| 3079 eleemosynae quae superexcedit necessitatem recipientis, cui non est | |
| 3080 danda eleemosyna ut inde luxurietur, sed ut inde sustentetur. Circa | |
| 3081 quod tamen est discretio adhibenda propter diversas conditiones | |
| 3082 hominum, quorum quidam, delicatioribus nutriti, indigent magis | |
| 3083 delicatis cibis aut vestibus. Unde et Ambrosius dicit, in libro de | |
| 3084 Offic., <i>consideranda est in largiendo aetas atque debilitas. | |
| 3085 Nonnunquam etiam verecundia, quae ingenuos prodit natales. Aut si | |
| 3086 quis ex divitiis in egestatem cecidit sine vitio suo</i>. Quantum | |
| 3087 vero ad id quod subditur, vobis autem tribulatio, loquitur de | |
| 3088 abundantia ex parte dantis. Sed, sicut Glossa ibi dicit, non hoc | |
| 3089 ideo dicit quin melius esset, scilicet abundanter dare. <i>Sed de | |
| 3090 infirmis timet, quos sic dare monet ut egestatem non | |
| 3091 patiantur</i>.</p> | |
| 3092 <br /> | |
| 3093 <div class="D">Quaestio 33</div> | |
| 3094 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3095 <p title="II-II q. 33 pr."><a name="40380"><span class= | |
| 3096 "ref">[40380] IIª-IIae q. 33 pr.</span></a> Deinde | |
| 3097 considerandum est de correctione fraterna. Et circa hoc quaeruntur | |
| 3098 octo. Primo, utrum fraterna correctio sit actus caritatis. Secundo, | |
| 3099 utrum sit sub praecepto. Tertio, utrum hoc praeceptum extendat se | |
| 3100 ad omnes, vel solum in praelatis. Quarto, utrum subditi teneantur | |
| 3101 ex hoc praecepto praelatos corrigere. Quinto, utrum peccator possit | |
| 3102 corrigere. Sexto, utrum aliquis debeat corrigi qui ex correctione | |
| 3103 fit deterior. Septimo, utrum secreta correctio debeat praecedere | |
| 3104 denuntiationem. Octavo, utrum testium inductio debeat praecedere | |
| 3105 denuntiationem.</p> | |
| 3106 <br /> | |
| 3107 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3108 <p title="II-II q. 33 a. 1 arg. 1"><a name="40381"><span class= | |
| 3109 "ref">[40381] IIª-IIae q. 33 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 3110 sic proceditur. Videtur quod fraterna correctio non sit actus | |
| 3111 caritatis. Dicit enim Glossa Matth. XVIII, super illud, <i>si | |
| 3112 peccaverit in te frater tuus</i>, quod frater est arguendus ex zelo | |
| 3113 iustitiae. Sed iustitia est virtus distincta a caritate. Ergo | |
| 3114 correctio fraterna non est actus caritatis, sed iustitiae.</p> | |
| 3115 <p title="II-II q. 33 a. 1 arg. 2"><a name="40382"><span class= | |
| 3116 "ref">[40382] IIª-IIae q. 33 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3117 correctio fraterna fit per secretam admonitionem. Sed admonitio est | |
| 3118 consilium quoddam, quod pertinet ad prudentiam, prudentis enim est | |
| 3119 esse bene consiliativum, ut dicitur in VI Ethic. Ergo fraterna | |
| 3120 correctio non est actus caritatis, sed prudentiae.</p> | |
| 3121 <p title="II-II q. 33 a. 1 arg. 3"><a name="40383"><span class= | |
| 3122 "ref">[40383] IIª-IIae q. 33 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3123 contrarii actus non pertinent ad eandem virtutem. Sed supportare | |
| 3124 peccantem est actus caritatis, secundum illud ad Gal. VI, <i>alter | |
| 3125 alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi</i>, quae | |
| 3126 est lex caritatis. Ergo videtur quod corrigere fratrem peccantem, | |
| 3127 quod est contrarium supportationi, non sit actus caritatis.</p> | |
| 3128 <p title="II-II q. 33 a. 1 s. c."><a name="40384"><span class= | |
| 3129 "ref">[40384] IIª-IIae q. 33 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3130 corripere delinquentem est quaedam eleemosyna spiritualis. Sed | |
| 3131 eleemosyna est actus caritatis, ut supra dictum est. Ergo et | |
| 3132 correctio fraterna est actus caritatis.</p> | |
| 3133 <p title="II-II q. 33 a. 1 co."><a name="40385"><span class= | |
| 3134 "ref">[40385] IIª-IIae q. 33 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3135 dicendum quod correctio delinquentis est quoddam remedium quod | |
| 3136 debet adhiberi contra peccatum alicuius. Peccatum autem alicuius | |
| 3137 dupliciter considerari potest, uno quidem modo, inquantum est | |
| 3138 nocivum ei qui peccat; alio modo, inquantum vergit in nocumentum | |
| 3139 aliorum, qui ex eius peccato laeduntur vel scandalizantur; et etiam | |
| 3140 inquantum est in nocumentum boni communis, cuius iustitia per | |
| 3141 peccatum hominis perturbatur. Duplex ergo est correctio | |
| 3142 delinquentis. Una quidem quae adhibet remedium peccato inquantum | |
| 3143 est quoddam malum ipsius peccantis, et ista est proprie fraterna | |
| 3144 correctio, quae ordinatur ad emendationem delinquentis. Removere | |
| 3145 autem malum alicuius eiusdem rationis est et bonum eius procurare. | |
| 3146 Procurare autem fratris bonum pertinet ad caritatem, per quam | |
| 3147 volumus et operamur bonum amico. Unde etiam correctio fraterna est | |
| 3148 actus caritatis, quia per eam repellimus malum fratris, scilicet | |
| 3149 peccatum. Cuius remotio magis pertinet ad caritatem quam etiam | |
| 3150 remotio exterioris damni, vel etiam corporalis nocumenti, quanto | |
| 3151 contrarium bonum virtutis magis est affine caritati quam bonum | |
| 3152 corporis vel exteriorum rerum. Unde correctio fraterna magis est | |
| 3153 actus caritatis quam curatio infirmitatis corporalis, vel subventio | |
| 3154 qua excluditur exterior egestas. Alia vero correctio est quae | |
| 3155 adhibet remedium peccati delinquentis secundum quod est in malum | |
| 3156 aliorum, et etiam praecipue in nocumentum communis boni. Et talis | |
| 3157 correctio est actus iustitiae, cuius est conservare rectitudinem | |
| 3158 iustitiae unius ad alium.</p> | |
| 3159 <p title="II-II q. 33 a. 1 ad 1"><a name="40386"><span class= | |
| 3160 "ref">[40386] IIª-IIae q. 33 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3161 ergo dicendum quod Glossa illa loquitur de secunda correctione, | |
| 3162 quae est actus iustitiae. Vel, si loquatur etiam de prima, iustitia | |
| 3163 ibi sumitur secundum quod est universalis virtus, ut infra dicetur, | |
| 3164 prout etiam omne peccatum est iniquitas, <i>ut dicitur I Ioan. | |
| 3165 III</i>, quasi contra iustitiam existens.</p> | |
| 3166 <p title="II-II q. 33 a. 1 ad 2"><a name="40387"><span class= | |
| 3167 "ref">[40387] IIª-IIae q. 33 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3168 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., <i>prudentia | |
| 3169 facit rectitudinem in his quae sunt ad finem</i>, de quibus est | |
| 3170 consilium et electio. Tamen cum per prudentiam aliquid recte agimus | |
| 3171 ad finem alicuius virtutis moralis, puta temperantiae vel | |
| 3172 fortitudinis, actus ille est principaliter illius virtutis ad cuius | |
| 3173 finem ordinatur. Quia ergo admonitio quae fit in correctione | |
| 3174 fraterna ordinatur ad amovendum peccatum fratris, quod pertinet ad | |
| 3175 caritatem; manifestum est quod talis admonitio principaliter est | |
| 3176 actus caritatis, quasi imperantis, prudentiae vero secundario, | |
| 3177 quasi exequentis et dirigentis actum.</p> | |
| 3178 <p title="II-II q. 33 a. 1 ad 3"><a name="40388"><span class= | |
| 3179 "ref">[40388] IIª-IIae q. 33 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3180 dicendum quod correctio fraterna non opponitur supportationi | |
| 3181 infirmorum, sed magis ex ea consequitur. Intantum enim aliquis | |
| 3182 supportat peccantem inquantum contra eum non turbatur, sed | |
| 3183 benevolentiam ad eum servat. Et ex hoc contingit quod eum satagit | |
| 3184 emendare.</p> | |
| 3185 <br /> | |
| 3186 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3187 <p title="II-II q. 33 a. 2 arg. 1"><a name="40389"><span class= | |
| 3188 "ref">[40389] IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3189 secundum sic proceditur. Videtur quod correctio fraterna non sit in | |
| 3190 praecepto. Nihil enim quod est impossibile cadit sub praecepto, | |
| 3191 secundum illud Hieronymi, <i>maledictus qui dicit Deum aliquid | |
| 3192 impossibile praecepisse</i>. Sed Eccle. VII dicitur, <i>considera | |
| 3193 opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit</i>. | |
| 3194 Ergo correctio fraterna non est in praecepto.</p> | |
| 3195 <p title="II-II q. 33 a. 2 arg. 2"><a name="40390"><span class= | |
| 3196 "ref">[40390] IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3197 omnia praecepta legis divinae ad praecepta Decalogi reducuntur. Sed | |
| 3198 correctio fraterna non cadit sub aliquo praeceptorum Decalogi. Ergo | |
| 3199 non cadit sub praecepto.</p> | |
| 3200 <p title="II-II q. 33 a. 2 arg. 3"><a name="40391"><span class= | |
| 3201 "ref">[40391] IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3202 omissio praecepti divini est peccatum mortale, quod in sanctis | |
| 3203 viris non invenitur. Sed omissio fraternae correctionis invenitur | |
| 3204 in sanctis et in spiritualibus viris, dicit enim Augustinus, I de | |
| 3205 Civ. Dei, quod <i>non solum inferiores, verum etiam hi qui | |
| 3206 superiorem vitae gradum tenent ab aliorum reprehensione se | |
| 3207 abstinent, propter quaedam cupiditatis vincula, non propter officia | |
| 3208 caritatis</i>. Ergo correctio fraterna non est in praecepto.</p> | |
| 3209 <p title="II-II q. 33 a. 2 arg. 4"><a name="40392"><span class= | |
| 3210 "ref">[40392] IIª-IIae q. 33 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3211 illud quod est in praecepto habet rationem debiti. Si ergo | |
| 3212 correctio fraterna caderet sub praecepto, hoc fratribus deberemus | |
| 3213 ut eos peccantes corrigeremus. Sed ille qui debet alicui debitum | |
| 3214 corporale, puta pecuniam, non debet esse contentus ut ei occurrat | |
| 3215 creditor, sed debet eum quaerere ut debitum reddat. Oporteret ergo | |
| 3216 quod homo quaereret correctione indigentes ad hoc quod eos | |
| 3217 corrigeret. Quod videtur inconveniens, tum propter multitudinem | |
| 3218 peccantium, ad quorum correctionem unus homo non posset sufficere; | |
| 3219 tum etiam quia oporteret quod religiosi de claustris suis exirent | |
| 3220 ad homines corrigendos, quod est inconveniens. Non ergo fraterna | |
| 3221 correctio est in praecepto.</p> | |
| 3222 <p title="II-II q. 33 a. 2 s. c."><a name="40393"><span class= | |
| 3223 "ref">[40393] IIª-IIae q. 33 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3224 est quod Augustinus dicit, in libro de Verb. Dom., <i>si neglexeris | |
| 3225 corrigere, peior eo factus es qui peccavit</i>. Sed hoc non esset | |
| 3226 nisi per huiusmodi negligentiam aliquis praeceptum omitteret. Ergo | |
| 3227 correctio fraterna est in praecepto.</p> | |
| 3228 <p title="II-II q. 33 a. 2 co."><a name="40394"><span class= | |
| 3229 "ref">[40394] IIª-IIae q. 33 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3230 dicendum quod correctio fraterna cadit sub praecepto. Sed | |
| 3231 considerandum est quod sicut praecepta negativa legis prohibent | |
| 3232 actus peccatorum, ita praecepta affirmativa inducunt ad actus | |
| 3233 virtutum. Actus autem peccatorum sunt secundum se mali, et nullo | |
| 3234 modo bene fieri possunt, nec aliquo tempore aut loco, quia secundum | |
| 3235 se sunt coniuncti malo fini, ut dicitur in II Ethic. Et ideo | |
| 3236 praecepta negativa obligant semper et ad semper. Sed actus virtutum | |
| 3237 non quolibet modo fieri debent, sed observatis debitis | |
| 3238 circumstantiis quae requiruntur ad hoc quod sit actus virtuosus, ut | |
| 3239 scilicet fiat ubi debet, et quando debet, et secundum quod debet. | |
| 3240 Et quia dispositio eorum quae sunt ad finem attenditur secundum | |
| 3241 rationem finis, in istis circumstantiis virtuosi actus praecipue | |
| 3242 attendenda est ratio finis, qui est bonum virtutis. Si ergo sit | |
| 3243 aliqua talis omissio alicuius circumstantiae circa virtuosum actum | |
| 3244 quae totaliter tollat bonum virtutis, hoc contrariatur praecepto. | |
| 3245 Si autem sit defectus alicuius circumstantiae quae non totaliter | |
| 3246 tollat virtutem, licet non perfecte attingat ad bonum virtutis, non | |
| 3247 est contra praeceptum. Unde et philosophus dicit, in II Ethic., | |
| 3248 quod si parum discedatur a medio, non est contra virtutem, sed si | |
| 3249 multum discedatur, corrumpitur virtus in suo actu. Correctio autem | |
| 3250 fraterna ordinatur ad fratris emendationem. Et ideo hoc modo cadit | |
| 3251 sub praecepto, secundum quod est necessaria ad istum finem, non | |
| 3252 autem ita quod quolibet loco vel tempore frater delinquens | |
| 3253 corrigatur.</p> | |
| 3254 <p title="II-II q. 33 a. 2 ad 1"><a name="40395"><span class= | |
| 3255 "ref">[40395] IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3256 ergo dicendum quod in omnibus bonis agendis operatio hominis non | |
| 3257 est efficax nisi adsit auxilium divinum, et tamen homo debet facere | |
| 3258 quod in se est. Unde Augustinus dicit, in libro de Corr. et Grat., | |
| 3259 <i>nescientes quis pertineat ad praedestinatorum numerum et quis | |
| 3260 non pertineat, sic affici debemus caritatis affectu ut omnes | |
| 3261 velimus salvos fieri</i>. Et ideo omnibus debemus fraternae | |
| 3262 correctionis officium impendere sub spe divini auxilii.</p> | |
| 3263 <p title="II-II q. 33 a. 2 ad 2"><a name="40396"><span class= | |
| 3264 "ref">[40396] IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3265 dicendum quod, sicut supra dictum est, omnia praecepta quae | |
| 3266 pertinent ad impendendum aliquod beneficium proximo reducuntur ad | |
| 3267 praeceptum de honoratione parentum.</p> | |
| 3268 <p title="II-II q. 33 a. 2 ad 3"><a name="40397"><span class= | |
| 3269 "ref">[40397] IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3270 dicendum quod correctio fraterna tripliciter omitti potest. Uno | |
| 3271 quidem modo, meritorie, quando ex caritate aliquis correctionem | |
| 3272 omittit. Dicit enim Augustinus, in I de Civ. Dei, <i>si propterea | |
| 3273 quisque obiurgandis et corripiendis male agentibus parcit, quia | |
| 3274 opportunius tempus inquiritur; vel eisdem ipsis metuit ne | |
| 3275 deteriores ex hoc efficiantur, vel ad bonam vitam et piam | |
| 3276 erudiendos impediant alios infirmos et premant, atque avertant a | |
| 3277 fide; non videtur esse cupiditatis occasio, sed consilium | |
| 3278 caritatis</i>. Alio modo praetermittitur fraterna correctio cum | |
| 3279 peccato mortali, quando scilicet formidatur, ut ibi dicitur, | |
| 3280 <i>iudicium vulgi et carnis excruciatio vel peremptio</i>; dum | |
| 3281 tamen haec ita dominentur in animo quod fraternae caritati | |
| 3282 praeponantur. Et hoc videtur contingere quando aliquis praesumit de | |
| 3283 aliquo delinquente probabiliter quod posset eum a peccato | |
| 3284 retrahere, et tamen propter timorem vel cupiditatem praetermittit. | |
| 3285 Tertio modo huiusmodi omissio est peccatum veniale, quando timor et | |
| 3286 cupiditas tardiorem faciunt hominem ad corrigendum delicta fratris, | |
| 3287 non tamen ita quod, si ei constaret quod fratrem posset a peccato | |
| 3288 retrahere, propter timorem vel cupiditatem dimitteret, quibus in | |
| 3289 animo suo praeponit caritatem fraternam. Et hoc modo quandoque viri | |
| 3290 sancti negligunt corrigere delinquentes.</p> | |
| 3291 <p title="II-II q. 33 a. 2 ad 4"><a name="40398"><span class= | |
| 3292 "ref">[40398] IIª-IIae q. 33 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3293 dicendum quod illud quod debetur alicui determinatae et certae | |
| 3294 personae, sive sit bonum corporale sive spirituale, oportet quod ei | |
| 3295 impendamus non expectantes quod nobis occurrat, sed debitam | |
| 3296 sollicitudinem habentes ut eum inquiramus. Unde sicut ille qui | |
| 3297 debet pecuniam creditori debet eum requirere cum tempus fuerit ut | |
| 3298 ei debitum reddat, ita qui habet spiritualiter curam alicuius debet | |
| 3299 eum quaerere ad hoc quod eum corrigat de peccato. Sed illa | |
| 3300 beneficia quae non debentur certae personae sed communiter omnibus | |
| 3301 proximis, sive sint corporalia sive spiritualia, non oportet nos | |
| 3302 quaerere quibus impendamus, sed sufficit quod impendamus eis qui | |
| 3303 nobis occurrunt, hoc enim quasi pro quadam sorte habendum est, ut | |
| 3304 Augustinus dicit, in I de Doct. Christ. Et propter hoc dicit, in | |
| 3305 libro de Verb. Dom., quod <i>admonet nos dominus noster non | |
| 3306 negligere invicem peccata nostra, non quaerendo quid reprehendas, | |
| 3307 sed videndo quid corrigas</i>. Alioquin efficeremur exploratores | |
| 3308 vitae aliorum, contra id quod dicitur Prov. XXIV, <i>ne quaeras | |
| 3309 impietatem in domo iusti, et non vastes requiem eius</i>. Unde | |
| 3310 patet quod nec religiosos oportet exire claustrum ad corrigendum | |
| 3311 delinquentes.</p> | |
| 3312 <br /> | |
| 3313 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3314 <p title="II-II q. 33 a. 3 arg. 1"><a name="40399"><span class= | |
| 3315 "ref">[40399] IIª-IIae q. 33 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3316 sic proceditur. Videtur quod correctio fraterna non pertineat nisi | |
| 3317 ad praelatos. Dicit enim Hieronymus, <i>sacerdotes studeant illud | |
| 3318 Evangelii implere, si peccaverit in te frater tuus</i>, et cetera. | |
| 3319 Sed nomine sacerdotum consueverunt significari praelati, qui habent | |
| 3320 curam aliorum. Ergo videtur quod ad solos praelatos pertineat | |
| 3321 fraterna correctio.</p> | |
| 3322 <p title="II-II q. 33 a. 3 arg. 2"><a name="40400"><span class= | |
| 3323 "ref">[40400] IIª-IIae q. 33 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3324 fraterna correctio est quaedam eleemosyna spiritualis. Sed | |
| 3325 corporalem eleemosynam facere pertinet ad eos qui sunt superiores | |
| 3326 in temporalibus, scilicet ad ditiores. Ergo etiam fraterna | |
| 3327 correctio pertinet ad eos qui sunt superiores in spiritualibus, | |
| 3328 scilicet ad praelatos.</p> | |
| 3329 <p title="II-II q. 33 a. 3 arg. 3"><a name="40401"><span class= | |
| 3330 "ref">[40401] IIª-IIae q. 33 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3331 ille qui corripit alium movet eum sua admonitione ad melius. Sed in | |
| 3332 rebus naturalibus inferiora moventur a superioribus. Ergo etiam | |
| 3333 secundum ordinem virtutis, qui sequitur ordinem naturae, ad solos | |
| 3334 praelatos pertinet inferiores corrigere.</p> | |
| 3335 <p title="II-II q. 33 a. 3 s. c."><a name="40402"><span class= | |
| 3336 "ref">[40402] IIª-IIae q. 33 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3337 est quod dicitur XXIV, qu. III, <i>tam sacerdotes quam reliqui | |
| 3338 fideles omnes summam debent habere curam de his qui pereunt, | |
| 3339 quatenus eorum redargutione aut corrigantur a peccatis, aut, si | |
| 3340 incorrigibiles appareant, ab Ecclesia separentur</i>.</p> | |
| 3341 <p title="II-II q. 33 a. 3 co."><a name="40403"><span class= | |
| 3342 "ref">[40403] IIª-IIae q. 33 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3343 dicendum quod, sicut dictum est, duplex est correctio. Una quidem | |
| 3344 quae est actus caritatis, qui specialiter tendit ad emendationem | |
| 3345 fratris delinquentis per simplicem admonitionem. Et talis correctio | |
| 3346 pertinet ad quemlibet caritatem habentem, sive sit subditus sive | |
| 3347 praelatus. Est autem alia correctio quae est actus iustitiae, per | |
| 3348 quam intenditur bonum commune, quod non solum procuratur per | |
| 3349 admonitionem fratris, sed interdum etiam per punitionem, ut alii a | |
| 3350 peccato timentes desistant. Et talis correctio pertinet ad solos | |
| 3351 praelatos, qui non solum habent admonere, sed etiam corrigere | |
| 3352 puniendo.</p> | |
| 3353 <p title="II-II q. 33 a. 3 ad 1"><a name="40404"><span class= | |
| 3354 "ref">[40404] IIª-IIae q. 33 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3355 ergo dicendum quod etiam in correctione fraterna, quae ad omnes | |
| 3356 pertinet, gravior est cura praelatorum; ut dicit Augustinus, in I | |
| 3357 de Civ. Dei. Sicut enim temporalia beneficia potius debet aliquis | |
| 3358 exhibere illis quorum curam temporalem habet, ita etiam beneficia | |
| 3359 spiritualia, puta correctionem, doctrinam et alia huiusmodi magis | |
| 3360 debet exhibere illis qui sunt suae spirituali curae commissi. Non | |
| 3361 ergo intendit Hieronymus dicere quod ad solos sacerdotes pertineat | |
| 3362 praeceptum de correctione fraterna, sed quod ad hos specialiter | |
| 3363 pertinet.</p> | |
| 3364 <p title="II-II q. 33 a. 3 ad 2"><a name="40405"><span class= | |
| 3365 "ref">[40405] IIª-IIae q. 33 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3366 dicendum quod sicut ille qui habet unde corporaliter subvenire | |
| 3367 possit quantum ad hoc dives est, ita ille qui habet sanum rationis | |
| 3368 iudicium, ex quo possit alterius delictum corrigere quantum ad hoc | |
| 3369 est superior habendus.</p> | |
| 3370 <p title="II-II q. 33 a. 3 ad 3"><a name="40406"><span class= | |
| 3371 "ref">[40406] IIª-IIae q. 33 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3372 dicendum quod etiam in rebus naturalibus quaedam mutuo in se agunt, | |
| 3373 quia quantum ad aliquid sunt se invicem superiora, prout scilicet | |
| 3374 utrumque est quodammodo in potentia et quodammodo in actu respectu | |
| 3375 alterius. Et similiter aliquis, inquantum habet sanum rationis | |
| 3376 iudicium in hoc in quo alter delinquit, potest eum corrigere, licet | |
| 3377 non sit simpliciter superior.</p> | |
| 3378 <br /> | |
| 3379 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3380 <p title="II-II q. 33 a. 4 arg. 1"><a name="40407"><span class= | |
| 3381 "ref">[40407] IIª-IIae q. 33 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3382 sic proceditur. Videtur quod aliquis non teneatur corrigere | |
| 3383 praelatum suum. Dicitur enim Exod. XIX, <i>bestia quae tetigerit | |
| 3384 montem lapidabitur</i>, et II Reg. VI dicitur quod Oza percussus | |
| 3385 est a domino quia tetigit arcam. Sed per montem et arcam | |
| 3386 significatur praelatus. Ergo praelati non sunt corrigendi a | |
| 3387 subditis.</p> | |
| 3388 <p title="II-II q. 33 a. 4 arg. 2"><a name="40408"><span class= | |
| 3389 "ref">[40408] IIª-IIae q. 33 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3390 Gal. II, super illud, <i>in faciem ei restiti</i>, dicit Glossa, | |
| 3391 <i>ut par</i>. Ergo, cum subditus non sit par praelato, non debet | |
| 3392 eum corrigere.</p> | |
| 3393 <p title="II-II q. 33 a. 4 arg. 3"><a name="40409"><span class= | |
| 3394 "ref">[40409] IIª-IIae q. 33 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3395 Gregorius dicit, <i>sanctorum vitam corrigere non praesumat nisi | |
| 3396 qui de se meliora sentit</i>. Sed aliquis non debet de se meliora | |
| 3397 sentire quam de praelato suo. Ergo praelati non sunt | |
| 3398 corrigendi.</p> | |
| 3399 <p title="II-II q. 33 a. 4 s. c."><a name="40410"><span class= | |
| 3400 "ref">[40410] IIª-IIae q. 33 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3401 est quod Augustinus dicit, in regula, <i>non solum vestri, sed | |
| 3402 etiam ipsius, idest praelati, miseremini, qui inter vos quanto in | |
| 3403 loco superiore, tanto in periculo maiore versatur</i>. Sed | |
| 3404 correctio fraterna est opus misericordiae. Ergo etiam praelati sunt | |
| 3405 corrigendi.</p> | |
| 3406 <p title="II-II q. 33 a. 4 co."><a name="40411"><span class= | |
| 3407 "ref">[40411] IIª-IIae q. 33 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3408 dicendum quod correctio quae est actus iustitiae per coercionem | |
| 3409 poenae non competit subditis respectu praelati. Sed correctio | |
| 3410 fraterna, quae est actus caritatis, pertinet ad unumquemque | |
| 3411 respectu cuiuslibet personae ad quam caritatem debet habere, si in | |
| 3412 eo aliquid corrigibile inveniatur. Actus enim ex aliquo habitu vel | |
| 3413 potentia procedens se extendit ad omnia quae continentur sub | |
| 3414 obiecto illius potentiae vel habitus, sicut visio ad omnia quae | |
| 3415 continentur sub obiecto visus. Sed quia actus virtuosus debet esse | |
| 3416 moderatus debitis circumstantiis, ideo in correctione qua subditi | |
| 3417 corrigunt praelatos debet modus congruus adhiberi, ut scilicet non | |
| 3418 cum protervia et duritia, sed cum mansuetudine et reverentia | |
| 3419 corrigantur. Unde apostolus dicit, I ad Tim. V, <i>seniorem ne | |
| 3420 increpaveris, sed obsecra ut patrem</i>. Et ideo Dionysius | |
| 3421 redarguit Demophilum monachum quia sacerdotem irreverenter | |
| 3422 correxerat, eum percutiens et de Ecclesia eiiciens.</p> | |
| 3423 <p title="II-II q. 33 a. 4 ad 1"><a name="40412"><span class= | |
| 3424 "ref">[40412] IIª-IIae q. 33 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3425 ergo dicendum quod tunc praelatus inordinate tangi videtur quando | |
| 3426 irreverenter obiurgatur, vel etiam quando ei detrahitur. Et hoc | |
| 3427 significatur per contactum montis et arcae damnatum a Deo.</p> | |
| 3428 <p title="II-II q. 33 a. 4 ad 2"><a name="40413"><span class= | |
| 3429 "ref">[40413] IIª-IIae q. 33 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3430 dicendum quod in faciem resistere coram omnibus excedit modum | |
| 3431 fraternae correctionis, et ideo sic Paulus Petrum non | |
| 3432 reprehendisset nisi aliquo modo par esset, quantum ad fidei | |
| 3433 defensionem. Sed in occulto admonere et reverenter, hoc potest | |
| 3434 etiam ille qui non est par. Unde apostolus, ad Coloss. ult., | |
| 3435 scribit ut praelatum suum admoneant, cum dicit, <i>dicite Archippo, | |
| 3436 ministerium tuum imple</i>. Sciendum tamen est quod ubi immineret | |
| 3437 periculum fidei, etiam publice essent praelati a subditis arguendi. | |
| 3438 Unde et Paulus, qui erat subditus Petro, propter imminens periculum | |
| 3439 scandali circa fidem, Petrum publice arguit. Et sicut Glossa | |
| 3440 Augustini dicit, ad Gal. II, <i>ipse Petrus exemplum maioribus | |
| 3441 praebuit ut, sicubi forte rectum tramitem reliquissent, non | |
| 3442 dedignentur etiam a posterioribus corrigi</i>.</p> | |
| 3443 <p title="II-II q. 33 a. 4 ad 3"><a name="40414"><span class= | |
| 3444 "ref">[40414] IIª-IIae q. 33 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3445 dicendum quod praesumere se esse simpliciter meliorem quam | |
| 3446 praelatus sit, videtur esse praesumptuosae superbiae. Sed aestimare | |
| 3447 se meliorem quantum ad aliquid non est praesumptionis, quia nullus | |
| 3448 est in hac vita qui non habeat aliquem defectum. Et etiam | |
| 3449 considerandum est quod cum aliquis praelatum caritative monet, non | |
| 3450 propter hoc se maiorem existimat, sed auxilium impartitur ei qui, | |
| 3451 <i>quanto in loco superiori, tanto in periculo maiori versatur</i>, | |
| 3452 ut Augustinus dicit, in regula.</p> | |
| 3453 <br /> | |
| 3454 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3455 <p title="II-II q. 33 a. 5 arg. 1"><a name="40415"><span class= | |
| 3456 "ref">[40415] IIª-IIae q. 33 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 3457 sic proceditur. Videtur quod peccator corrigere debeat | |
| 3458 delinquentem. Nullus enim propter peccatum quod commisit a | |
| 3459 praecepto observando excusatur. Sed correctio fraterna cadit sub | |
| 3460 praecepto, ut dictum est. Ergo videtur quod propter peccatum quod | |
| 3461 quis commisit non debeat praetermittere huiusmodi correctionem.</p> | |
| 3462 <p title="II-II q. 33 a. 5 arg. 2"><a name="40416"><span class= | |
| 3463 "ref">[40416] IIª-IIae q. 33 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3464 eleemosyna spiritualis est potior quam eleemosyna corporalis. Sed | |
| 3465 ille qui est in peccato non debet abstinere quin eleemosynam | |
| 3466 corporalem faciat. Ergo multo minus debet abstinere a correctione | |
| 3467 delinquentis propter peccatum praecedens.</p> | |
| 3468 <p title="II-II q. 33 a. 5 arg. 3"><a name="40417"><span class= | |
| 3469 "ref">[40417] IIª-IIae q. 33 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3470 I Ioan. I dicitur, <i>si dixerimus quia peccatum non habemus, | |
| 3471 nosipsos seducimus</i>. Si igitur propter peccatum aliquis | |
| 3472 impeditur a correctione fraterna, nullus erit qui possit corrigere | |
| 3473 delinquentem. Hoc autem est inconveniens. Ergo et primum.</p> | |
| 3474 <p title="II-II q. 33 a. 5 s. c."><a name="40418"><span class= | |
| 3475 "ref">[40418] IIª-IIae q. 33 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3476 est quod Isidorus dicit, in libro de summo bono, <i>non debet vitia | |
| 3477 aliorum corrigere qui est vitiis subiectus</i>. Et Rom. II dicitur, | |
| 3478 <i>in quo alium iudicas, teipsum condemnas, eadem enim agis quae | |
| 3479 iudicas</i>.</p> | |
| 3480 <p title="II-II q. 33 a. 5 co."><a name="40419"><span class= | |
| 3481 "ref">[40419] IIª-IIae q. 33 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3482 dicendum quod, sicut dictum est, correctio delinquentis pertinet ad | |
| 3483 aliquem inquantum viget in eo rectum iudicium rationis. Peccatum | |
| 3484 autem, ut supra dictum est, non tollit totum bonum naturae, quin | |
| 3485 remaneat in peccante aliquid de recto iudicio rationis. Et secundum | |
| 3486 hoc potest sibi competere alterius delictum arguere. Sed tamen per | |
| 3487 peccatum praecedens impedimentum quoddam huic correctioni affertur, | |
| 3488 propter tria. Primo quidem, quia ex peccato praecedenti indignus | |
| 3489 redditur ut alium corrigat. Et praecipue si maius peccatum | |
| 3490 commisit, non est dignus ut alium corrigat de minori peccato. Unde | |
| 3491 super illud Matth. VII, <i>quid vides festucam</i> etc., dicit | |
| 3492 Hieronymus, <i>de his loquitur qui, cum mortali crimine detineantur | |
| 3493 obnoxii, minora peccata fratribus non concedunt</i>. Secundo, | |
| 3494 redditur indebita correctio propter scandalum, quod sequitur ex | |
| 3495 correctione si peccatum corripientis sit manifestum, quia videtur | |
| 3496 quod ille qui corrigit non corrigat ex caritate, sed magis ad | |
| 3497 ostentationem. Unde super illud Matth. VII, <i>quomodo dicis fratri | |
| 3498 tuo</i> etc., exponit Chrysostomus, <i>in quo proposito? Puta ex | |
| 3499 caritate, ut salves proximum tuum? Non, quia teipsum ante salvares. | |
| 3500 Vis ergo non alios salvare, sed per bonam doctrinam malos actus | |
| 3501 celare, et scientiae laudem ab hominibus quaerere</i>. Tertio modo, | |
| 3502 propter superbiam corripientis, inquantum scilicet aliquis, propria | |
| 3503 peccata parvipendens, seipsum proximo praefert in corde suo, | |
| 3504 peccata eius austera severitate diiudicans, ac si ipse esset | |
| 3505 iustus. Unde Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in monte, | |
| 3506 <i>accusare vitia officium est bonorum, quod cum mali faciunt, | |
| 3507 alienas partes agunt</i>. Et ideo, sicut Augustinus dicit in eodem, | |
| 3508 <i>cogitemus, cum aliquem reprehendere nos necessitas coegerit, | |
| 3509 utrum tale sit vitium quod nunquam habuimus, et tunc cogitemus nos | |
| 3510 homines esse, et habere potuisse. Vel tale quod habuimus et iam non | |
| 3511 habemus, et tunc tangat memoriam communis fragilitas, ut illam | |
| 3512 correctionem non odium sed misericordia praecedat. Si autem | |
| 3513 invenerimus nos in eodem vitio esse, non obiurgemus, sed | |
| 3514 congemiscamus et ad pariter poenitendum invitemus</i>. Ex his | |
| 3515 igitur patet quod peccator, si cum humilitate corripiat | |
| 3516 delinquentem, non peccat, nec sibi novam condemnationem acquirit; | |
| 3517 licet per hoc vel in conscientia fratris, vel saltem sua, pro | |
| 3518 peccato praeterito condemnabilem se esse ostendat.</p> | |
| 3519 <p title="II-II q. 33 a. 5 ad arg."><a name="40420"><span class= | |
| 3520 "ref">[40420] IIª-IIae q. 33 a. 5 ad arg.</span></a> Unde | |
| 3521 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 3522 <br /> | |
| 3523 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3524 <p title="II-II q. 33 a. 6 arg. 1"><a name="40421"><span class= | |
| 3525 "ref">[40421] IIª-IIae q. 33 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 3526 sic proceditur. Videtur quod aliquis non debeat a correctione | |
| 3527 cessare propter timorem ne ille fiat deterior. Peccatum enim est | |
| 3528 quaedam infirmitas animae, secundum illud Psalm., <i>miserere mei, | |
| 3529 domine, quoniam infirmus sum</i>. Sed ille cui imminet cura infirmi | |
| 3530 etiam propter eius contradictionem vel contemptum non debet | |
| 3531 cessare, quia tunc imminet maius periculum, sicut patet circa | |
| 3532 furiosos. Ergo multo magis debet homo peccantem corrigere, | |
| 3533 quantumcumque graviter ferat.</p> | |
| 3534 <p title="II-II q. 33 a. 6 arg. 2"><a name="40422"><span class= | |
| 3535 "ref">[40422] IIª-IIae q. 33 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3536 secundum Hieronymum, <i>veritas vitae non est dimittenda propter | |
| 3537 scandalum</i>. Praecepta autem Dei pertinent ad veritatem vitae. | |
| 3538 Cum ergo correctio fraterna cadat sub praecepto, ut dictum est, | |
| 3539 videtur quod non sit dimittenda propter scandalum eius qui | |
| 3540 corripitur.</p> | |
| 3541 <p title="II-II q. 33 a. 6 arg. 3"><a name="40423"><span class= | |
| 3542 "ref">[40423] IIª-IIae q. 33 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3543 secundum apostolum, ad Rom. III, <i>non sunt facienda mala ut | |
| 3544 veniant bona</i>. Ergo, pari ratione, non sunt praetermittenda bona | |
| 3545 ne veniant mala. Sed correctio fraterna est quoddam bonum. Ergo non | |
| 3546 est praetermittenda propter timorem ne ille qui corripitur fiat | |
| 3547 deterior.</p> | |
| 3548 <p title="II-II q. 33 a. 6 s. c."><a name="40424"><span class= | |
| 3549 "ref">[40424] IIª-IIae q. 33 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3550 est quod dicitur Prov. IX, <i>noli arguere derisorem, ne oderit | |
| 3551 te</i>, ubi dicit Glossa, <i>non est timendum ne tibi derisor, cum | |
| 3552 arguitur, contumelias inferat, sed hoc potius providendum, ne, | |
| 3553 tractus ad odium, inde fiat peior</i>. Ergo cessandum est a | |
| 3554 correctione fraterna quando timetur ne fiat ille inde deterior.</p> | |
| 3555 <p title="II-II q. 33 a. 6 co."><a name="40425"><span class= | |
| 3556 "ref">[40425] IIª-IIae q. 33 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3557 dicendum quod, sicut dictum est, duplex est correctio delinquentis. | |
| 3558 Una quidem pertinens ad praelatos, quae ordinatur ad bonum commune, | |
| 3559 et habet vim coactivam. Et talis correctio non est dimittenda | |
| 3560 propter turbationem eius qui corripitur. Tum quia, si propria | |
| 3561 sponte emendari non velit, cogendus est per poenas ut peccare | |
| 3562 desistat. Tum etiam quia, si incorrigibilis sit, per hoc providetur | |
| 3563 bono communi, dum servatur ordo iustitiae, et unius exemplo alii | |
| 3564 deterrentur. Unde iudex non praetermittit ferre sententiam | |
| 3565 condemnationis in peccantem propter timorem turbationis ipsius, vel | |
| 3566 etiam amicorum eius. Alia vero est correctio fraterna, cuius finis | |
| 3567 est emendatio delinquentis, non habens coactionem sed simplicem | |
| 3568 admonitionem. Et ideo ubi probabiliter aestimatur quod peccator | |
| 3569 admonitionem non recipiat, sed ad peiora labatur, est ab huiusmodi | |
| 3570 correctione desistendum, quia ea quae sunt ad finem debent regulari | |
| 3571 secundum quod exigit ratio finis.</p> | |
| 3572 <p title="II-II q. 33 a. 6 ad 1"><a name="40426"><span class= | |
| 3573 "ref">[40426] IIª-IIae q. 33 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3574 ergo dicendum quod medicus quadam coactione utitur in phreneticum, | |
| 3575 qui curam eius recipere non vult. Et huic similatur correctio | |
| 3576 praelatorum, quae habet vim coactivam, non autem simplex correctio | |
| 3577 fraterna.</p> | |
| 3578 <p title="II-II q. 33 a. 6 ad 2"><a name="40427"><span class= | |
| 3579 "ref">[40427] IIª-IIae q. 33 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3580 dicendum quod de correctione fraterna datur praeceptum secundum | |
| 3581 quod est actus virtutis. Hoc autem est secundum quod proportionatur | |
| 3582 fini. Et ideo quando est impeditiva finis, puta cum efficitur homo | |
| 3583 deterior, iam non pertinet ad veritatem vitae, nec cadit sub | |
| 3584 praecepto.</p> | |
| 3585 <p title="II-II q. 33 a. 6 ad 3"><a name="40428"><span class= | |
| 3586 "ref">[40428] IIª-IIae q. 33 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3587 dicendum quod ea quae ordinantur ad finem habent rationem boni ex | |
| 3588 ordine ad finem. Et ideo correctio fraterna, quando est impeditiva | |
| 3589 finis, scilicet emendationis fratris, iam non habet rationem boni. | |
| 3590 Et ideo cum praetermittitur talis correctio, non praetermittitur | |
| 3591 bonum ne eveniat malum.</p> | |
| 3592 <br /> | |
| 3593 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 3594 <p title="II-II q. 33 a. 7 arg. 1"><a name="40429"><span class= | |
| 3595 "ref">[40429] IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3596 septimum sic proceditur. Videtur quod in correctione fraterna non | |
| 3597 debeat, ex necessitate praecepti, admonitio secreta praecedere | |
| 3598 denuntiationem. Operibus enim caritatis praecipue debemus Deum | |
| 3599 imitari, secundum illud Ephes. V, <i>estote imitatores Dei, sicut | |
| 3600 filii carissimi, et ambulate in dilectione</i>. Deus autem interdum | |
| 3601 publice punit hominem pro peccato nulla secreta monitione | |
| 3602 praecedente. Ergo videtur quod non sit necessarium admonitionem | |
| 3603 secretam praecedere denuntiationem.</p> | |
| 3604 <p title="II-II q. 33 a. 7 arg. 2"><a name="40430"><span class= | |
| 3605 "ref">[40430] IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3606 sicut Augustinus dicit, in libro contra mendacium, <i>ex gestis | |
| 3607 sanctorum intelligi potest qualiter sunt praecepta sacrae | |
| 3608 Scripturae intelligenda</i>. Sed in gestis sanctorum invenitur | |
| 3609 facta publica denuntiatio peccati occulti nulla secreta monitione | |
| 3610 praecedente, sicut legitur Gen. XXXVII quod Ioseph <i>accusavit | |
| 3611 fratres suos apud patrem crimine pessimo</i>; et Act. V dicitur | |
| 3612 quod Petrus Ananiam et Saphiram, occulte defraudantes de pretio | |
| 3613 agri, publice denuntiavit nulla secreta admonitione praemissa. Ipse | |
| 3614 etiam dominus non legitur secreto admonuisse Iudam antequam eum | |
| 3615 denuntiaret. Non ergo est de necessitate praecepti ut secreta | |
| 3616 admonitio praecedat publicam denuntiationem.</p> | |
| 3617 <p title="II-II q. 33 a. 7 arg. 3"><a name="40431"><span class= | |
| 3618 "ref">[40431] IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3619 accusatio est gravior quam denuntiatio. Sed ad publicam | |
| 3620 accusationem potest aliquis procedere nulla admonitione secreta | |
| 3621 praecedente, determinatur enim in decretali quod accusationem debet | |
| 3622 praecedere inscriptio. Ergo videtur quod non sit de necessitate | |
| 3623 praecepti quod secreta admonitio praecedat publicam | |
| 3624 denuntiationem.</p> | |
| 3625 <p title="II-II q. 33 a. 7 arg. 4"><a name="40432"><span class= | |
| 3626 "ref">[40432] IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3627 non videtur esse probabile quod ea quae sunt in communi | |
| 3628 consuetudine religiosorum sint contra praecepta Christi. Sed | |
| 3629 consuetum est in religionibus quod in capitulis aliqui proclamantur | |
| 3630 de culpis nulla secreta admonitione praemissa. Ergo videtur quod | |
| 3631 hoc non sit de necessitate praecepti.</p> | |
| 3632 <p title="II-II q. 33 a. 7 arg. 5"><a name="40433"><span class= | |
| 3633 "ref">[40433] IIª-IIae q. 33 a. 7 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 3634 religiosi tenentur suis praelatis obedire. Sed quandoque praelati | |
| 3635 praecipiunt, vel communiter omnibus vel alicui specialiter, ut si | |
| 3636 quid scit corrigendum, ei dicatur. Ergo videtur quod teneantur ei | |
| 3637 dicere etiam ante secretam admonitionem. Non ergo est de | |
| 3638 necessitate praecepti ut secreta admonitio praecedat publicam | |
| 3639 denuntiationem.</p> | |
| 3640 <p title="II-II q. 33 a. 7 s. c."><a name="40434"><span class= | |
| 3641 "ref">[40434] IIª-IIae q. 33 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3642 est quod Augustinus dicit, in libro de verbis Dom., exponens illud, | |
| 3643 <i>corripe ipsum inter te et ipsum solum, studens correctioni, | |
| 3644 parcens pudori. Forte enim prae verecundia incipit defendere | |
| 3645 peccatum suum, et quem vis facere meliorem, facis peiorem</i>. Sed | |
| 3646 ad hoc tenemur per praeceptum caritatis ut caveamus ne frater | |
| 3647 deterior efficiatur. Ergo ordo correctionis fraternae cadit sub | |
| 3648 praecepto.</p> | |
| 3649 <p title="II-II q. 33 a. 7 co."><a name="40435"><span class= | |
| 3650 "ref">[40435] IIª-IIae q. 33 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 3651 dicendum quod circa publicam denuntiationem peccatorum | |
| 3652 distinguendum est. Aut enim peccata sunt publica, aut sunt occulta. | |
| 3653 Si quidem sint publica, non est tantum adhibendum remedium ei qui | |
| 3654 peccavit, ut melior fiat, sed etiam aliis, in quorum notitiam | |
| 3655 devenit, ut non scandalizentur. Et ideo talia peccata sunt publice | |
| 3656 arguenda, secundum illud apostoli, I ad Tim. V, <i>peccantem coram | |
| 3657 omnibus argue, ut ceteri timorem habeant</i>; quod intelligitur de | |
| 3658 peccatis publicis, ut Augustinus dicit, in libro de verbis Dom. Si | |
| 3659 vero sint peccata occulta, sic videtur habere locum quod dominus | |
| 3660 dicit, <i>si peccaverit in te frater tuus</i>, quando enim te | |
| 3661 offendit publice coram aliis, iam non solum in te peccat, sed etiam | |
| 3662 in alios, quos turbat. Sed quia etiam in occultis peccatis potest | |
| 3663 parari proximorum offensa, ideo adhuc distinguendum videtur. | |
| 3664 Quaedam enim peccata occulta sunt quae sunt in nocumentum | |
| 3665 proximorum vel corporale vel spirituale, puta si aliquis occulte | |
| 3666 tractet quomodo civitas tradatur hostibus; vel si haereticus | |
| 3667 privatim homines a fide avertat. Et quia hic ille qui occulte | |
| 3668 peccat non solum in te peccat, sed etiam in alios; oportet statim | |
| 3669 ad denuntiationem procedere, ut huiusmodi nocumentum impediatur, | |
| 3670 nisi forte aliquis firmiter aestimaret quod statim per secretam | |
| 3671 admonitionem posset huiusmodi mala impedire. Quaedam vero peccata | |
| 3672 sunt quae sunt solum in malum peccantis et tui, in quem peccatur | |
| 3673 vel quia a peccante laederis, vel saltem ex sola notitia. Et tunc | |
| 3674 ad hoc solum tendendum est ut fratri peccanti subveniatur. Et sicut | |
| 3675 medicus corporalis sanitatem confert, si potest, sine alicuius | |
| 3676 membri abscissione; si autem non potest, abscindit membrum minus | |
| 3677 necessarium, ut vita totius conservetur, ita etiam ille qui studet | |
| 3678 emendationi fratris debet, si potest, sic emendare fratrem, quantum | |
| 3679 ad conscientiam, ut fama eius conservetur. Quae quidem est utilis, | |
| 3680 primo quidem et ipsi peccanti, non solum in temporalibus, in quibus | |
| 3681 quantum ad multa homo patitur detrimentum amissa fama; sed etiam | |
| 3682 quantum ad spiritualia, quia prae timore infamiae multi a peccato | |
| 3683 retrahuntur, unde quando se infamatos conspiciunt, irrefrenate | |
| 3684 peccant. Unde Hieronymus dicit, <i>corripiendus est seorsum frater, | |
| 3685 ne, si semel pudorem aut verecundiam amiserit, permaneat in | |
| 3686 peccato</i>. Secundo debet conservari fama fratris peccantis, tum | |
| 3687 quia, uno infamato, alii infamantur, secundum illud Augustini, in | |
| 3688 Epist. ad plebem Hipponensem, <i>cum de aliquibus qui sanctum nomen | |
| 3689 profitentur aliquid criminis vel falsi sonuerit vel veri patuerit, | |
| 3690 instant, satagunt, ambiunt ut de omnibus hoc credatur</i>. Tum | |
| 3691 etiam quia ex peccato unius publicato alii provocantur ad peccatum. | |
| 3692 Sed quia conscientia praeferenda est famae, voluit dominus ut | |
| 3693 saltem cum dispendio famae fratris conscientia per publicam | |
| 3694 denuntiationem a peccato liberetur. Unde patet de necessitate | |
| 3695 praecepti esse quod secreta admonitio publicam denuntiationem | |
| 3696 praecedat.</p> | |
| 3697 <p title="II-II q. 33 a. 7 ad 1"><a name="40436"><span class= | |
| 3698 "ref">[40436] IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3699 ergo dicendum quod omnia occulta Deo sunt nota. Et ideo hoc modo se | |
| 3700 habent occulta peccata ad iudicium divinum sicut publica ad | |
| 3701 humanum. Et tamen plerumque Deus peccatores quasi secreta | |
| 3702 admonitione arguit interius inspirando, vel vigilanti vel | |
| 3703 dormienti, secundum illud Iob XXXIII, <i>per somnium in visione | |
| 3704 nocturna, quando irruit sopor super homines, tunc aperit aures | |
| 3705 virorum, et erudiens eos instruit disciplina, ut avertat hominem ab | |
| 3706 his quae fecit</i>.</p> | |
| 3707 <p title="II-II q. 33 a. 7 ad 2"><a name="40437"><span class= | |
| 3708 "ref">[40437] IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3709 dicendum quod dominus peccatum Iudae, tanquam Deus, sicut publicum | |
| 3710 habebat. Unde statim poterat ad publicandum procedere. Tamen ipse | |
| 3711 non publicavit, sed obscuris verbis eum de peccato suo admonuit. | |
| 3712 Petrus autem publicavit peccatum occultum Ananiae et Saphirae | |
| 3713 tanquam executor Dei, cuius revelatione peccatum cognovit. De | |
| 3714 Ioseph autem credendum est quod fratres suos quandoque admonuerit, | |
| 3715 licet non sit scriptum. Vel potest dici quod peccatum publicum erat | |
| 3716 inter fratres, unde dicit pluraliter, accusavit fratres suos.</p> | |
| 3717 <p title="II-II q. 33 a. 7 ad 3"><a name="40438"><span class= | |
| 3718 "ref">[40438] IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3719 dicendum quod quando imminet periculum multitudinis, non habent ibi | |
| 3720 locum haec verba domini, quia tunc frater peccans non peccat in te | |
| 3721 tantum.</p> | |
| 3722 <p title="II-II q. 33 a. 7 ad 4"><a name="40439"><span class= | |
| 3723 "ref">[40439] IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3724 dicendum quod huiusmodi proclamationes quae in capitulis | |
| 3725 religiosorum fiunt sunt de aliquibus levibus, quae famae non | |
| 3726 derogant. Unde sunt quasi quaedam commemorationes potius oblitarum | |
| 3727 culparum quam accusationes vel denuntiationes. Si essent tamen | |
| 3728 talia de quibus frater infamaretur, contra praeceptum domini ageret | |
| 3729 qui per hunc modum peccatum fratris publicaret.</p> | |
| 3730 <p title="II-II q. 33 a. 7 ad 5"><a name="40440"><span class= | |
| 3731 "ref">[40440] IIª-IIae q. 33 a. 7 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3732 dicendum quod praelato non est obediendum contra praeceptum | |
| 3733 divinum, secundum illud Act. V, <i>obedire oportet Deo magis quam | |
| 3734 hominibus</i>. Et ideo quando praelatus praecipit ut sibi dicatur | |
| 3735 quod quis sciverit corrigendum, intelligendum est praeceptum sane, | |
| 3736 salvo ordine correctionis fraternae, sive praeceptum fiat | |
| 3737 communiter ad omnes, sive ad aliquem specialiter. Sed si praelatus | |
| 3738 expresse praeciperet contra hunc ordinem a domino constitutum, et | |
| 3739 ipse peccaret praecipiens et ei obediens, quasi contra praeceptum | |
| 3740 domini agens, unde non esset ei obediendum. Quia praelatus non est | |
| 3741 iudex occultorum, sed solus Deus, unde non habet potestatem | |
| 3742 praecipiendi aliquid super occultis nisi inquantum per aliqua | |
| 3743 indicia manifestantur, puta per infamiam vel aliquas suspiciones; | |
| 3744 in quibus casibus potest praelatus praecipere eodem modo sicut et | |
| 3745 iudex saecularis vel ecclesiasticus potest exigere iuramentum de | |
| 3746 veritate dicenda.</p> | |
| 3747 <br /> | |
| 3748 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 3749 <p title="II-II q. 33 a. 8 arg. 1"><a name="40441"><span class= | |
| 3750 "ref">[40441] IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 3751 sic proceditur. Videtur quod testium inductio non debeat praecedere | |
| 3752 publicam denuntiationem. Peccata enim occulta non sunt aliis | |
| 3753 manifestanda, quia sic homo magis esset proditor criminis quam | |
| 3754 corrector fratris, ut Augustinus dicit. Sed ille qui inducit testes | |
| 3755 peccatum fratris alteri manifestat. Ergo in peccatis occultis non | |
| 3756 debet testium inductio praecedere publicam denuntiationem.</p> | |
| 3757 <p title="II-II q. 33 a. 8 arg. 2"><a name="40442"><span class= | |
| 3758 "ref">[40442] IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3759 homo debet diligere proximum sicut seipsum. Sed nullus ad suum | |
| 3760 peccatum occultum inducit testes. Ergo neque ad peccatum occultum | |
| 3761 fratris debet inducere.</p> | |
| 3762 <p title="II-II q. 33 a. 8 arg. 3"><a name="40443"><span class= | |
| 3763 "ref">[40443] IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3764 testes inducuntur ad aliquid probandum. Sed in occultis non potest | |
| 3765 fieri probatio per testes. Ergo frustra huiusmodi testes | |
| 3766 inducuntur.</p> | |
| 3767 <p title="II-II q. 33 a. 8 arg. 4"><a name="40444"><span class= | |
| 3768 "ref">[40444] IIª-IIae q. 33 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3769 Augustinus dicit, in regula, quod <i>prius praeposito debet ostendi | |
| 3770 quam testibus</i>. Sed ostendere praeposito sive praelato est | |
| 3771 dicere Ecclesiae. Non ergo testium inductio debet praecedere | |
| 3772 publicam denuntiationem.</p> | |
| 3773 <p title="II-II q. 33 a. 8 s. c."><a name="40445"><span class= | |
| 3774 "ref">[40445] IIª-IIae q. 33 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3775 est quod dominus dicit, Matth. XVIII.</p> | |
| 3776 <p title="II-II q. 33 a. 8 co."><a name="40446"><span class= | |
| 3777 "ref">[40446] IIª-IIae q. 33 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 3778 dicendum quod de uno extremo ad aliud extremum convenienter | |
| 3779 transitur per medium. In correctione autem fraterna dominus voluit | |
| 3780 quod principium esset occultum, dum frater corriperet fratrem inter | |
| 3781 se et ipsum solum; finem autem voluit esse publicum, ut scilicet | |
| 3782 Ecclesiae denuntiaretur. Et ideo convenienter in medio ponitur | |
| 3783 testium inductio, ut primo paucis indicetur peccatum fratris, qui | |
| 3784 possint prodesse et non obesse, ut saltem sic sine multitudinis | |
| 3785 infamia emendetur.</p> | |
| 3786 <p title="II-II q. 33 a. 8 ad 1"><a name="40447"><span class= | |
| 3787 "ref">[40447] IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3788 ergo dicendum quod quidam sic intellexerunt ordinem fraternae | |
| 3789 correctionis esse servandum ut primo frater sit in secreto | |
| 3790 corripiendus, et si audierit, bene quidem. Si autem non audierit, | |
| 3791 si peccatum sit omnino occultum, dicebant non esse ulterius | |
| 3792 procedendum. Si autem incipit iam ad plurium notitiam devenire | |
| 3793 aliquibus indiciis, debet ulterius procedi, secundum quod dominus | |
| 3794 mandat. Sed hoc est contra id quod Augustinus dicit, in regula, | |
| 3795 quod peccatum fratris non debet occultari, ne putrescat in corde. | |
| 3796 Et ideo aliter dicendum est quod post admonitionem secretam semel | |
| 3797 vel pluries factam, quandiu spes probabiliter habetur de | |
| 3798 correctione, per secretam admonitionem procedendum est. Ex quo | |
| 3799 autem iam probabiliter cognoscere possumus quod secreta admonitio | |
| 3800 non valet, procedendum est ulterius, quantumcumque sit peccatum | |
| 3801 occultum, ad testium inductionem. Nisi forte probabiliter | |
| 3802 aestimaretur quod hoc ad emendationem fratris non proficeret, sed | |
| 3803 exinde deterior redderetur, quia propter hoc est totaliter a | |
| 3804 correctione cessandum, ut supra dictum est.</p> | |
| 3805 <p title="II-II q. 33 a. 8 ad 2"><a name="40448"><span class= | |
| 3806 "ref">[40448] IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3807 dicendum quod homo non indiget testibus ad emendationem sui | |
| 3808 peccati, quod tamen potest esse necessarium ad emendationem peccati | |
| 3809 fratris. Unde non est similis ratio.</p> | |
| 3810 <p title="II-II q. 33 a. 8 ad 3"><a name="40449"><span class= | |
| 3811 "ref">[40449] IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3812 dicendum quod testes possunt induci propter tria. Uno modo, ad | |
| 3813 ostendendum quod hoc sit peccatum de quo aliquis arguitur; ut | |
| 3814 Hieronymus dicit. Secundo, ad convincendum de actu, si actus | |
| 3815 iteretur; ut Augustinus dicit, in regula. Tertio, <i>ad | |
| 3816 testificandum quod frater admonens fecit quod in se fuit</i>; ut | |
| 3817 Chrysostomus dicit.</p> | |
| 3818 <p title="II-II q. 33 a. 8 ad 4"><a name="40450"><span class= | |
| 3819 "ref">[40450] IIª-IIae q. 33 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3820 dicendum quod Augustinus intelligit quod prius dicatur praelato | |
| 3821 quam testibus secundum quod praelatus est quaedam singularis | |
| 3822 persona quae magis potest prodesse quam alii, non autem quod | |
| 3823 dicatur ei tanquam Ecclesiae, idest sicut in loco iudicis | |
| 3824 residenti.</p> | |
| 3825 <div class="centro"><br /> | |
| 3826 <p><a href="sth3025.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 3827 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 3828 <a href="sth3034.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 3829 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 3830 <br /> | |
| 3831 <hr /> | |
| 3832 <br /> | |
| 3833 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 3834 hanc editionem<br /> | |
| 3835 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 3836 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 3837 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 3838 </div> | |
| 3839 </body> | |
| 3840 </html> |
