|
36
|
1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
|
|
|
2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
|
|
|
3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA">
|
|
|
4 <head>
|
|
|
5 <meta name="generator" content=
|
|
|
6 "HTML Tidy for Cygwin (vers 25 March 2009), see www.w3.org" />
|
|
|
7 <meta http-equiv="Content-Type" content=
|
|
|
8 "text/html; charset=us-ascii" />
|
|
|
9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" />
|
|
|
10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" />
|
|
|
11 <meta name="keywords" content=
|
|
|
12 "Thomas de Aquino, Super Evangelium S. Ioannis lectura, pr., Corpus Thomisticum" />
|
|
|
13 <meta name="language" content="Latin" />
|
|
|
14 <meta name="security" content="public" />
|
|
|
15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" />
|
|
|
16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" />
|
|
|
17 <meta name="abstract" content=
|
|
|
18 "Thomas de Aquino, Super Evangelium S. Ioannis lectura, pr." />
|
|
|
19 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type=
|
|
|
20 "text/css" />
|
|
|
21 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type=
|
|
|
22 "text/css" />
|
|
|
23 <title>Thomas de Aquino, Super Evangelium S. Ioannis lectura,
|
|
|
24 pr.</title>
|
|
|
25 </head>
|
|
|
26 <body>
|
|
|
27 <div class="tres"><a href="http://www.corpusthomisticum.org/">CORPUS THOMISTICUM</a></div>
|
|
|
28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div>
|
|
|
29 <div class="uno">Super Evangelium S. Ioannis lectura</div>
|
|
|
30 <div class="dos">prooemium</div>
|
|
|
31 <br />
|
|
|
32 <div class="centro">
|
|
|
33 <table align="center" summary="Imago">
|
|
|
34 <tr>
|
|
|
35 <th><img src="icons/crux190.jpg" width="164" height="190" border=
|
|
|
36 "0" alt="Thomas de Aquino a Beato Angelico depictus" align=
|
|
|
37 "middle" /></th>
|
|
|
38 </tr>
|
|
|
39 </table>
|
|
|
40 <br />
|
|
|
41 <span class="tres">Textum Taurini 1952 editum<br />
|
|
|
42 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
|
|
|
43 magneticas<br />
|
|
|
44 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br />
|
|
|
45 <br /></span><br />
|
|
|
46 <hr />
|
|
|
47 <br />
|
|
|
48 <p><a href="iopera.html"><img src="icons/index.gif" width="19"
|
|
|
49 height="19" align="middle" border="0" alt=
|
|
|
50 "Ad indicem operum omnium Sancti Thomae" /></a> <a href=
|
|
|
51 "cih00n.html"><img src="icons/nota.gif" width="19" height="19"
|
|
|
52 align="middle" border="0" alt="nota ad textum" /></a>
|
|
|
53 <a href="cih01.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19"
|
|
|
54 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
|
|
|
55 <script language="JavaScript" type="text/javascript">
|
|
|
56 //<![CDATA[
|
|
30
|
57 <!--
|
|
|
58 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
|
|
|
59 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
|
|
|
60 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">');
|
|
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX');
|
|
|
62 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------');
|
|
|
63 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum');
|
|
|
64 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia');
|
|
|
65 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica');
|
|
|
66 document.write('<OPTION VALUE="none">-------------------------------------------');
|
|
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#87413">Super Io., pr. 1');
|
|
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#87414">Super Io., pr. 2');
|
|
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#87415">Super Io., pr. 3');
|
|
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#87416">Super Io., pr. 4');
|
|
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#87417">Super Io., pr. 5');
|
|
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#87418">Super Io., pr. 6');
|
|
36
|
73 document.write('<\/SELECT>');
|
|
30
|
74 document.write('<BR><BR>');
|
|
|
75 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">');
|
|
36
|
76 document.write('<\/FORM>');
|
|
30
|
77 // -->
|
|
36
|
78 //]]>
|
|
|
79 </script><br />
|
|
|
80 <hr />
|
|
|
81 <br /></div>
|
|
|
82 <div class="G">Prooemium</div>
|
|
|
83 <p title="Super Io., pr. 1"><a name="87413"><span class=
|
|
|
84 "ref">[87413] Super Io., pr. 1</span></a> <i>Vidi dominum sedentem
|
|
|
85 super solium excelsum et elevatum, et plena erat omnis terra
|
|
|
86 maiestate eius, et ea quae sub ipso erant, replebant templum</i>.
|
|
|
87 Is. VI, 1. Verba proposita sunt contemplantis, et si capiantur
|
|
|
88 quasi ex ore Ioannis Evangelistae prolata, satis pertinent ad
|
|
|
89 declarationem huius Evangelii. Ut enim dicit Augustinus in libro de
|
|
|
90 consensu Evangelist., caeteri Evangelistae informant nos in eorum
|
|
|
91 Evangeliis quantum ad vitam activam; sed Ioannes in suo Evangelio
|
|
|
92 informat nos etiam quantum ad vitam contemplativam. In verbis autem
|
|
|
93 propositis describitur contemplatio Ioannis tripliciter, secundum
|
|
|
94 quod dominum Iesum est tripliciter contemplatus. Describitur autem
|
|
|
95 alta, ampla et perfecta. Alta quidem, quia <i>vidi dominum sedentem
|
|
|
96 super solium excelsum et elevatum</i>; ampla quidem, quia <i>plena
|
|
|
97 est omnis terra maiestate eius</i>; perfecta, quia <i>ea quae sub
|
|
|
98 ipso erant replebant templum</i>. Circa primum sciendum quod
|
|
|
99 altitudo et sublimitas contemplationis consistit maxime in
|
|
|
100 contemplatione et cognitione Dei; Is. XL, 26: <i>levate in excelso
|
|
|
101 oculos vestros, et videte quis fecit haec</i>. Tunc ergo homo
|
|
|
102 oculos contemplationis in excelso elevat, quando videt et
|
|
|
103 contemplatur ipsum rerum omnium creatorem. Quia ergo Ioannes
|
|
|
104 transcendit quicquid creatum est, scilicet ipsos montes, ipsos
|
|
|
105 caelos, ipsos Angelos, et pervenit ad ipsum creatorem omnium, ut
|
|
|
106 dicit Augustinus, manifestum est, quod contemplatio sua altissima
|
|
|
107 fuit; et ideo <i>vidi dominum</i>. Et quia, sicut ipse Ioannes
|
|
|
108 dicit: <i>haec dixit Isaias quando vidit gloriam eius</i>, scilicet
|
|
|
109 Christi, <i>et locutus est de eo</i>, ideo dominus sedens super
|
|
|
110 solium excelsum et elevatum, Christus est. In hac autem
|
|
|
111 contemplatione Ioannis circa verbum incarnatum quadruplex altitudo
|
|
|
112 designatur. Auctoritatis, unde dicit <i>vidi dominum</i>,
|
|
|
113 aeternitatis, cum dicit <i>sedentem</i>, dignitatis, seu
|
|
|
114 nobilitatis naturae, unde dicit <i>super solium excelsum</i>, et
|
|
|
115 incomprehensibilis veritatis, cum dicit <i>et elevatum</i>. Istis
|
|
|
116 enim quatuor modis antiqui philosophi ad Dei cognitionem
|
|
|
117 pervenerunt. Quidam enim per auctoritatem Dei in ipsius cognitionem
|
|
|
118 pervenerunt; et haec est via efficacissima. Videmus enim ea quae
|
|
|
119 sunt in rebus naturalibus, propter finem agere, et consequi utiles
|
|
|
120 et certos fines; et cum intellectu careant, se ipsa dirigere non
|
|
|
121 possunt, nisi ab aliquo dirigente per intellectum dirigantur et
|
|
|
122 moveantur. Et hinc est quod ipse motus rerum naturalium in finem
|
|
|
123 certum, indicat esse aliquid altius, quo naturales res diriguntur
|
|
|
124 in finem et gubernantur. Et ideo cum totus cursus naturae ordinate
|
|
|
125 in finem procedat et dirigatur, de necessitate oportet nos ponere
|
|
|
126 aliquid altius, quod dirigat ista et sicut dominus gubernet: et hic
|
|
|
127 est Deus. Et haec gubernandi auctoritas in verbo Dei demonstratur,
|
|
|
128 cum dicit <i>dominum</i>; unde in Ps. LXXXVIII, 10 dicitur: <i>tu
|
|
|
129 dominaris potestati maris; motum autem fluctuum eius tu
|
|
|
130 mitigas</i>; quasi dicat: tu es dominus et universa gubernas. Hanc
|
|
|
131 cognitionem manifestat Ioannes se habere de verbo, cum dicit: <i>in
|
|
|
132 propria venit</i>, scilicet in mundum; quia totus mundus est suus
|
|
|
133 proprius. Alii vero venerunt in cognitionem Dei ex eius
|
|
|
134 aeternitate. Viderunt enim quod quicquid est in rebus, est
|
|
|
135 mutabile; et quanto aliquid est nobilius in gradibus rerum, tanto
|
|
|
136 minus habet de mutabilitate: puta, inferiora corpora sunt secundum
|
|
|
137 substantiam et secundum locum mutabilia; corpora vero caelestia,
|
|
|
138 quae nobiliora sunt, secundum substantiam immutabilia sunt;
|
|
|
139 secundum autem locum tantum moventur. Secundum hoc ergo evidenter
|
|
|
140 colligi potest, quod primum principium omnium rerum, et supremum et
|
|
|
141 nobilius, sit immobile et aeternum. Et hanc aeternitatem verbi
|
|
|
142 propheta insinuat, cum dicit <i>sedentem</i>, idest absque omni
|
|
|
143 mutabilitate et aeternitate praesidentem; Ps. c. XLIV, 7: <i>sedes
|
|
|
144 tua, Deus, in saeculum saeculi</i>; Hebr. ult., 8: <i>Iesus
|
|
|
145 Christus heri et hodie, ipse et in saecula</i>. Hanc aeternitatem
|
|
|
146 Ioannes ostendit dicens: <i>in principio erat verbum</i>. Quidam
|
|
|
147 autem venerunt in cognitionem Dei ex dignitate ipsius Dei: et isti
|
|
|
148 fuerunt Platonici. Consideraverunt enim quod omne illud quod est
|
|
|
149 secundum participationem, reducitur ad aliquid quod sit illud per
|
|
|
150 suam essentiam, sicut ad primum et ad summum; sicut omnia ignita
|
|
|
151 per participationem reducuntur ad ignem, qui est per essentiam suam
|
|
|
152 talis. Cum ergo omnia quae sunt, participent esse, et sint per
|
|
|
153 participationem entia, necesse est esse aliquid in cacumine omnium
|
|
|
154 rerum, quod sit ipsum esse per suam essentiam, idest quod sua
|
|
|
155 essentia sit suum esse: et hoc est Deus, qui est sufficientissima,
|
|
|
156 et dignissima, et perfectissima causa totius esse, a quo omnia quae
|
|
|
157 sunt, participant esse. Et huius dignitas ostenditur, cum dicitur
|
|
|
158 <i>super solium excelsum</i>, quod, secundum Dionysium, ad divinam
|
|
|
159 naturam refertur; Ps. CXII, 4: <i>excelsus super omnes gentes
|
|
|
160 dominus</i>. Hanc dignitatem ostendit nobis Ioannes, cum dicit:
|
|
|
161 <i>et Deus erat verbum</i>, quasi: verbum erat Deus, ut ly verbum
|
|
|
162 ponatur ex parte suppositi, et Deus ex parte appositi. Quidam autem
|
|
|
163 venerunt in cognitionem Dei ex incomprehensibilitate veritatis.
|
|
|
164 Omnis enim veritas quam intellectus noster capere potest, finita
|
|
|
165 est; quia secundum Augustinum, omne quod scitur, scientis
|
|
|
166 comprehensione finitur, et si finitur, est determinatum et
|
|
|
167 particularizatum; et ideo necesse est primam et summam veritatem,
|
|
|
168 quae superat omnem intellectum, incomprehensibilem et infinitam
|
|
|
169 esse: et hoc est Deus. Unde in Ps. VIII, 2 dicitur: <i>elevata est
|
|
|
170 magnificentia tua super caelos</i>, idest super omnem intellectum
|
|
|
171 creatum, angelicum et humanum. Et hoc ideo, quia, ut dicit
|
|
|
172 apostolus, <i>lucem habitat inaccessibilem</i>, I Tim. ult. 16.
|
|
|
173 Huius autem incomprehensibilitas veritatis ostenditur nobis, cum
|
|
|
174 dicit <i>et elevatum</i>, scilicet super omnem cognitionem
|
|
|
175 intellectus creati. Et hanc incomprehensibilitatem insinuat nobis
|
|
|
176 Ioannes, cum dicit: <i>Deum nemo vidit unquam</i>. Sic ergo
|
|
|
177 contemplatio Ioannis alta fuit et quantum ad auctoritatem, et
|
|
|
178 quantum ad aeternitatem, et quantum ad dignitatem, et quantum ad
|
|
|
179 verbi incomprehensibilitatem, quam nobis in suo Evangelio tradidit
|
|
|
180 Ioannes. Fuit etiam ampla. Tunc enim contemplatio ampla est, quando
|
|
|
181 in causa potest aliquis considerare omnes effectus ipsius causae;
|
|
|
182 quando scilicet non solum essentiam causae, sed etiam virtutem
|
|
|
183 eius, secundum quam se ad multa diffundit, cognoscit. De qua
|
|
|
184 diffusione dicitur Eccli. XXV, 35: <i>qui implet quasi Phison
|
|
|
185 sapientiam, et quasi tigris in diebus novorum</i>; Ps. LXIV, 10:
|
|
|
186 <i>flumen Dei repletum est aquis</i>, quia divina sapientia
|
|
|
187 altitudinem habet quantum ad cognitionem omnium rerum; Sap. IX, 9:
|
|
|
188 <i>ab initio est tecum sapientia quae novit opera tua</i>. Quia
|
|
|
189 ergo Ioannes Evangelista elevatus in contemplationem naturae divini
|
|
|
190 verbi et essentiae est, cum dicit: <i>in principio erat verbum, et
|
|
|
191 verbum erat apud Deum</i>, statim virtutem ipsius verbi secundum
|
|
|
192 quod diffundit se ad omnia, nobis insinuat, cum dicit: <i>omnia per
|
|
|
193 ipsum facta sunt</i>. Ideo contemplatio sua ampla fuit. Et ideo in
|
|
|
194 auctoritate praemissa, postquam dixerat propheta <i>vidi dominum
|
|
|
195 sedentem</i>, subiungit de virtute eius <i>et plena erat omnis
|
|
|
196 terra maiestate eius</i>, idest tota plenitudo rerum et universi
|
|
|
197 est a maiestate eius, et virtute Dei, per quem omnia facta sunt, et
|
|
|
198 cuius lumine omnes homines venientes in hunc mundum illuminantur;
|
|
|
199 Ps. XXIII, 1: <i>domini est terra, et plenitudo eius</i>. Fuit
|
|
|
200 etiam contemplatio eius perfecta. Tunc enim contemplatio perfecta
|
|
|
201 est, quando contemplans perducitur et elevatur ad altitudinem rei
|
|
|
202 contemplatae: si enim remaneret in infimis, quantumcumque alta ipse
|
|
|
203 contemplaretur, non esset contemplatio perfecta. Ad hoc ergo quod
|
|
|
204 sit perfecta, oportet quod ascendat et consequatur ipsum finem rei
|
|
|
205 contemplatae, inhaerendo et assentiendo per affectum et intellectum
|
|
|
206 veritati contemplatae. Iob XXXVII, 16: <i>numquid nosti semitas
|
|
|
207 nubium</i>, idest contemplationes praedicantium, <i>quod perfectae
|
|
|
208 sint?</i> Inquantum firmiter per affectum et intellectum inhaerent
|
|
|
209 summae veritati contemplatae. Quia ergo Ioannes non solum docuit
|
|
|
210 quomodo Christus Iesus, verbum Dei, est Deus super omnia elevatus
|
|
|
211 et quomodo omnia per ipsum facta sunt, sed etiam quod per ipsum
|
|
|
212 sanctificamur, et ei per gratiam quam nobis infundit, inhaeremus,
|
|
|
213 dicit: <i>de plenitudine eius omnes accepimus gratiam pro
|
|
|
214 gratia</i>. Ideo apparet, quod sua contemplatio perfecta fuit. Et
|
|
|
215 haec perfectio ostenditur, cum subdit <i>et ea quae sub ipso erat,
|
|
|
216 replebant templum</i>. Nam, sicut dicitur I Cor. c. XI, 3, <i>caput
|
|
|
217 Christi Deus</i>. Quae ergo sub Christo sunt, sacramenta sunt
|
|
|
218 humanitatis, per quae fideles replentur plenitudine gratiae. Sic
|
|
|
219 ergo <i>ea quae sub ipso erant, replebant templum</i>, idest
|
|
|
220 fideles qui sunt templum Dei sanctum, sicut dicitur I Cor. III, 17
|
|
|
221 inquantum per ipsius sacramenta humanitatis, fideles Christi omnes
|
|
|
222 de plenitudine gratiae ipsius accipiunt. Fuit ergo Ioannis
|
|
|
223 contemplatio ampla, alta et perfecta. Sed notandum quod diversimode
|
|
|
224 diversae scientiae istos tres modos contemplationis sortiuntur.
|
|
|
225 Perfectionem namque contemplationis habet scientia moralis, quae
|
|
|
226 est de ultimo fine; plenitudinem autem scientia naturalis, quae res
|
|
|
227 a Deo procedentes considerat; altitudinem vero contemplationis
|
|
|
228 inter scientias physicas habet metaphysica. Sed Evangelium Ioannis,
|
|
|
229 quod divisim scientiae praedictae habent, totum simul continet, et
|
|
|
230 ideo est perfectissimum. Sic ergo ex praemissis colligitur materia
|
|
|
231 huius Evangelii; quia cum Evangelistae alii tractent principaliter
|
|
|
232 mysteria humanitatis Christi, Ioannes specialiter et praecipue
|
|
|
233 divinitatem Christi in Evangelio suo insinuat, ut supra dictum est:
|
|
|
234 nec tamen praetermisit mysteria humanitatis; quod ideo factum est,
|
|
|
235 quia postquam alii Evangelistae sua Evangelia scripserunt,
|
|
|
236 insurrexerunt haereses circa divinitatem Christi, quae erant quod
|
|
|
237 Christus erat purus homo, sicut Ebion et Cerinthus falso
|
|
|
238 opinabantur. Et ideo Ioannes Evangelista, qui veritatem divinitatis
|
|
|
239 verbi ab ipso fonte divini pectoris hauserat, ad preces fidelium,
|
|
|
240 Evangelium istud scripsit, in quo doctrinam de Christi divinitate
|
|
|
241 nobis tradidit, et omnes haereses confutavit. Patet ergo ordo
|
|
|
242 istius Evangelii ex verbis praemissis. Primo enim insinuat nobis
|
|
|
243 <i>dominum sedentem super solium excelsum et elevatum</i>, in prima
|
|
|
244 parte, cum dicit: <i>in principio erat verbum</i>. In secunda vero
|
|
|
245 parte insinuat quomodo <i>omnis terra plena est maiestate eius</i>,
|
|
|
246 cum dicit: <i>omnia per ipsum facta sunt</i>. In tertia parte
|
|
|
247 manifestat quomodo <i>ea quae sub ipso erant, replebant templum</i>
|
|
|
248 cum ipse dicit: <i>verbum caro factum est</i>. Patet etiam finis
|
|
|
249 huius Evangelii, qui est ut fideles templum Dei efficiantur, et
|
|
|
250 repleantur a maiestate Dei; unde et ipse Ioannes XX, 31: <i>haec
|
|
|
251 autem scripta sunt, ut credatis quia Iesus est Christus filius
|
|
|
252 Dei</i>. Patet etiam materia huius Evangelii, quae est cognitio
|
|
|
253 divinitas verbi. Patet ordo, patet et finis. Sequitur conditio
|
|
|
254 auctoris, qui quidem describitur in praemissis quantum ad quatuor:
|
|
|
255 quantum ad nomen, quantum ad virtutem, quantum ad figuram, et
|
|
|
256 quantum ad privilegium. Quantum ad nomen, quia Ioannes, qui huius
|
|
|
257 Evangelii auctor fuit, Ioannes autem interpretatur in quo est
|
|
|
258 gratia, quia secreta divinitatis videre non possunt nisi qui
|
|
|
259 gratiam Dei in se habent; unde I Cor. II, 11 dicitur: <i>quae sunt
|
|
|
260 Dei nemo cognovit, nisi spiritus Dei</i>. Ioannes ergo vidit
|
|
|
261 dominum sedentem, quantum ad virtutem, quia fuit virgo: talibus
|
|
|
262 enim competit videre dominum; Matth. c. V, 8: <i>beati mundo
|
|
|
263 corde</i>. Quantum ad figuram, quia Ioannes figuratur per aquilam.
|
|
|
264 Et hoc quia cum alii tres Evangelistae circa ea quae Christus in
|
|
|
265 carne est operatus, occupati, designentur per animalia, quae
|
|
|
266 gradiuntur in terra, scilicet per hominem, vitulum et leonem;
|
|
|
267 Ioannes vero, supra nebulam infirmitatis humanae sicut aquila
|
|
|
268 volans, lucem incommutabilis veritatis altissimis atque firmissimis
|
|
|
269 oculis cordis intuetur, atque ipsam deitatem domini nostri Iesu
|
|
|
270 Christi, qua patri aequalis est, intendens, eam in suo Evangelio,
|
|
|
271 quantum inter omnes sufficere credidit, studuit praecipue
|
|
|
272 commendare. Et de hoc volatu Ioannis dicitur Iob c. XXXIX, 27:
|
|
|
273 <i>numquid ad praeceptum tuum elevabitur aquila?</i> Idest Ioannes;
|
|
|
274 et infra: <i>oculi eius de longe prospiciunt</i>, quia scilicet
|
|
|
275 ipsum verbum Dei in sinu patris oculo mentis intuetur. Quantum ad
|
|
|
276 privilegium, quia inter caeteros discipulos domini Ioannes magis
|
|
|
277 fuit dilectus a Christo: <i>iste est enim discipulus ille quem
|
|
|
278 diligebat Iesus</i>, sicut ipsemet non exprimens nomen suum dixit;
|
|
|
279 et ideo, quia amicis revelantur secreta, ut dicitur ibid. XV, 15:
|
|
|
280 <i>vos autem dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a patre meo,
|
|
|
281 nota feci vobis</i>, secreta sua huic discipulo specialiter dilecto
|
|
|
282 specialiter commendavit. Unde Iob XXXVI, 32 dicitur:
|
|
|
283 <i>immanibus</i>, idest superbis, <i>abscondit lucem</i>, Christus
|
|
|
284 scilicet divinitatis suae veritatem, <i>et annuntiat de ea amico
|
|
|
285 suo</i>, scilicet Ioanni, <i>quod possessio eius sit</i> etc., quia
|
|
|
286 ipse est, qui lucem verbi incarnati excellentius videns, ipsam
|
|
|
287 nobis insinuat, dicens: <i>erat lux vera</i> et cetera. Patet ergo
|
|
|
288 materia, ordo, finis et auctor huius Evangelii beati Ioannis, quod
|
|
|
289 prae manibus habemus.</p>
|
|
|
290 <p title="Super Io., pr. 2"><a name="87414"><span class=
|
|
|
291 "ref">[87414] Super Io., pr. 2</span></a> In quo duo intendit
|
|
|
292 Hieronymus exprimere, scilicet auctorem Evangelii, et ostendere
|
|
|
293 quod ei scribere hoc Evangelium competebat. Dividitur ergo in duas
|
|
|
294 partes. Primo ergo describit Ioannem quantum ad vitam; secundo
|
|
|
295 quantum ad mortem, ibi <i>hic est Ioannes</i>. Circa primum duo
|
|
|
296 facit. Primo describit auctorem operis, quantum ad dona in vita
|
|
|
297 sibi collata; secundo ex illis ostendit idoneitatem ad Evangelium
|
|
|
298 conscribendum, ibi <i>denique manifestans in Evangelio</i>. Circa
|
|
|
299 primum duo facit. Primo ostendit praeconia auctoris; secundo
|
|
|
300 probat, ibi <i>cui virginitatis in hoc duplex testimonium datur in
|
|
|
301 Evangelio</i>. Describit enim auctorem quantum ad nomen, dicens
|
|
|
302 <i>hic est Ioannes</i>, in quo gratia; I Cor. XV, 10: <i>gratia Dei
|
|
|
303 sum id quod sum</i>. Secundo quantum ad officium, cum dicit
|
|
|
304 <i>Evangelista</i>; Is. XLI, 27: <i>primus ad Sion dicet: ecce
|
|
|
305 adsum, et Ierusalem Evangelistam dabo</i>. Tertio quantum ad
|
|
|
306 dignitatem, cum dicit <i>ex discipulis domini</i>; Is. LIV, 13:
|
|
|
307 <i>ponam universos filios tuos doctos a domino</i>. Quarto quantum
|
|
|
308 ad castitatis virtutem, cum dicit <i>qui virgo</i>. Quinto ab
|
|
|
309 electione <i>est electus a domino</i>; infra XV, 16: <i>non vos me
|
|
|
310 elegistis</i>. Sexto a modo vocationis, cum dicit, quod <i>de
|
|
|
311 nuptis vocavit</i>, ab illis scilicet nuptiis ad quas est invitatus
|
|
|
312 Iesus cum discipulis suis, ubi mutavit aquam in vinum. Sed contra
|
|
|
313 est, quod dicitur Matth. c. VI, 21, quod vocatus est cum Iacobo
|
|
|
314 fratre suo de navi, non autem de nuptiis. Ad quod dicendum est quod
|
|
|
315 diversae fuerunt vocationes apostolorum. Primo enim vocati fuerunt
|
|
|
316 ad familiaritatem Christi, sed ultimo vocati ad discipulatum,
|
|
|
317 quando scilicet relictis omnibus, secuti sunt Iesum. Quod ergo
|
|
|
318 Hieronymus dicit, intelligendum est de prima vocatione, qua Ioannes
|
|
|
319 ad familiaritatem Christi de nuptiis est vocatus; quod vero
|
|
|
320 Matthaeus dicit, intelligendum est de ultima vocatione, qua de navi
|
|
|
321 vocavit cum Iacobo fratre suo, quando scilicet relictis omnibus,
|
|
|
322 secutus est Christum.</p>
|
|
|
323 <p title="Super Io., pr. 3"><a name="87415"><span class=
|
|
|
324 "ref">[87415] Super Io., pr. 3</span></a> Consequenter cum dicit
|
|
|
325 <i>cui virginitatis in hoc duplex testimonium datur</i>, probat
|
|
|
326 praeconium virginitatis Ioannis duplici signo. Primo, signo maioris
|
|
|
327 dilectionis. Et quantum ad hoc dicit <i>cui</i>, scilicet Ioanni,
|
|
|
328 <i>in hoc</i>, scilicet Evangelio, <i>duplex testimonium
|
|
|
329 virginitatis datur in Evangelio</i>, idest ex verbis Evangelii,
|
|
|
330 sive quae continentur in Evangelio, <i>quod et prae caeteris
|
|
|
331 discipulis a Deo dilectus dicitur</i>; infra XXI, 24: <i>hic est
|
|
|
332 discipulus ille qui testimonium perhibet de his et scripsit
|
|
|
333 haec</i>. Causa autem huius specialis dilectionis fuit munditia,
|
|
|
334 quae ad dilectionem provocat, ut dicitur Prov. XXII, 11: <i>qui
|
|
|
335 diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum, habebit amicum
|
|
|
336 regem</i>. Secundo probat idem signo commendationis matris, cum
|
|
|
337 dicit: <i>et huic</i>, scilicet Ioanni, <i>dominus</i>, scilicet
|
|
|
338 <i>in cruce pendens, matrem commendavit</i>, ut dicitur Io. XIX,
|
|
|
339 27, <i>ut virgo</i>, scilicet Ioannes, <i>virginem</i> matrem
|
|
|
340 congrue <i>servaret</i>.</p>
|
|
|
341 <p title="Super Io., pr. 4"><a name="87416"><span class=
|
|
|
342 "ref">[87416] Super Io., pr. 4</span></a> Deinde cum dicit
|
|
|
343 <i>denique manifestans in Evangelio</i>, etc. ostendit quod Ioanni
|
|
|
344 competebat Evangelium scribere; et hoc quantum ad quatuor. Primo
|
|
|
345 quantum ad principium Evangelii, quod incipit a verbo
|
|
|
346 incorruptibili, de quo non nisi incorruptum tractare oportuit. Et
|
|
|
347 quantum ad hoc dicit <i>denique manifestans</i>, scilicet Ioannes,
|
|
|
348 <i>in Evangelio, quod ipse erat incorruptibilis verbi opus
|
|
|
349 inchoans, solus verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris
|
|
|
350 comprehensum fuisse testatur</i>. Secundum quantum ad miraculorum
|
|
|
351 exordium. Incipit enim miraculorum ordinem texere a miraculo quod
|
|
|
352 Deus in nuptiis ostendit, quando scilicet aquam mutavit in vinum,
|
|
|
353 ut patet Io. II, 1-11, in quibus vinum nuptiarum defecit, vino
|
|
|
354 novo, scilicet virginitatis, restituto. Et quantum ad hoc dicit
|
|
|
355 <i>primum signum</i>, id est miraculum, <i>quod in nuptiis facit
|
|
|
356 dominus, ponens</i>, scilicet in principio aliorum miraculorum,
|
|
|
357 <i>ostendens quod ipse erat</i>, scilicet virgo, <i>ut legentibus
|
|
|
358 demonstraret quod ubi dominus invitatus sit, deficere vinum
|
|
|
359 nuptiarum</i>, idest coniugii delectatio, <i>debeat; et veteribus
|
|
|
360 immutatis</i>, idest antiqua aqua in novum vinum, <i>nova omnia
|
|
|
361 quae a Christo instituuntur, appareant</i>; quia scilicet homines
|
|
|
362 conversi ad Christum, debent exuere veterem et induere novum
|
|
|
363 hominem, ut dicitur Col. c. III, 10, et Apoc. XXI, 5: <i>dicit qui
|
|
|
364 sedebat in throno: ecce nova facio omnia</i>. Sed contra. Videtur
|
|
|
365 per hoc quod dicit, quod <i>ubi dominus invitatus est debeat
|
|
|
366 deficere vinum nuptiarum</i>, quod quicumque Deum amat, et diligit,
|
|
|
367 debet cessare a coniugio: non ergo licet uxorem ducere. Respondeo
|
|
|
368 dicendum quod homo invitatur a Deo dupliciter: quantum ad communem
|
|
|
369 gratiam et sic non est necesse deficere vinum nuptiarum; et quantum
|
|
|
370 ad speciale contemplationis fastigium: et sic oportet deficere
|
|
|
371 vinum nuptiarum. Cuius rationem apostolus assignat I Cor. VII, 34:
|
|
|
372 <i>quia mulier, quae nupta est, cogitat quomodo placeat viro</i>,
|
|
|
373 et ideo oportet quod ab actu contemplationis impediatur, <i>quae
|
|
|
374 autem nupta non est, cogitat quomodo placeat Christo</i>. Vel
|
|
|
375 dicendum quod diligentibus Deum, et habentibus ipsum per gratiam,
|
|
|
376 deficere debet vinum nuptiarum ab effectu vini, ut scilicet non
|
|
|
377 inebrientur delectatione carnali, quae tanta posset esse, et cum
|
|
|
378 tanta libidine exerceri, quod etiam in coniugatis esset peccatum
|
|
|
379 mortale. Tertio quantum ad ordinem descriptionis libri. Nam post
|
|
|
380 omnes alios libros sacrae Scripturae, hoc Evangelium est scriptum.
|
|
|
381 Cum enim canonica Scriptura incipiat a libro Genesis et terminetur
|
|
|
382 in Apocalypsim, Evangelium istud conscriptum fuit postquam Ioannes
|
|
|
383 revocatus est a Pathmos insula Asiae, ubi ad preces episcoporum
|
|
|
384 Asiae hoc scripsit Evangelium. Non tamen ordinatur ultimo, licet
|
|
|
385 ultimo scripserit. Ex quo congruentia scribendi Evangelium
|
|
|
386 ostenditur <i>ut cui in principio canonis</i>, idest sacrae
|
|
|
387 Scripturae, ubi dicitur: <i>in principio creavit Deus caelum et
|
|
|
388 terram, incorruptibile principium praenotatur in Genesi ei etiam
|
|
|
389 incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur</i>,
|
|
|
390 quantum ad ordinem librorum, non quantum ad ordinem Scripturae.</p>
|
|
|
391 <p title="Super Io., pr. 5"><a name="87417"><span class=
|
|
|
392 "ref">[87417] Super Io., pr. 5</span></a> Deinde cum dicit <i>et
|
|
|
393 hic est Ioannes</i>, describitur auctorem: et circa hoc duo facit.
|
|
|
394 Primo ponit praeconia suae laudis quantum ad mortem; secundo
|
|
|
395 concludit ex his congruentiam ordinis huius Evangelii, ibi <i>tamen
|
|
|
396 post omnes Evangelium scripsit</i>. Privilegium autem mortis
|
|
|
397 admirabile et speciale est, quia nullum dolorem sensit in morte; et
|
|
|
398 hoc Deo faciente, ut qui a corruptione carnis extitit penitus
|
|
|
399 alienus, esset a dolore mortis extraneus.</p>
|
|
|
400 <p title="Super Io., pr. 6"><a name="87418"><span class=
|
|
|
401 "ref">[87418] Super Io., pr. 6</span></a> Congruentiam auctoris ad
|
|
|
402 fidem ostendit, dicens <i>tamen post omnes Evangelium scripsit</i>.
|
|
|
403 In libris sacrae Scripturae duplex ordo consideratur, unus scilicet
|
|
|
404 temporis quo scripti fuerunt, et alius dispositionis, quo in Biblia
|
|
|
405 ordinantur.</p>
|
|
|
406 <div class="centro"><br />
|
|
|
407 <p><a href="iopera.html"><img src="icons/index.gif" width="19"
|
|
|
408 height="19" align="middle" border="0" alt=
|
|
|
409 "Ad indicem operum omnium Sancti Thomae" /></a> <a href=
|
|
|
410 "cih01.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" height="19"
|
|
|
411 align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
|
|
|
412 <br />
|
|
|
413 <hr />
|
|
|
414 <br />
|
|
|
415 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad
|
|
|
416 hanc editionem<br />
|
|
|
417 Iura omnia asservantur<br />
|
|
|
418 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264"
|
|
|
419 style="text-decoration=none">49644264</a></address>
|
|
|
420 </div>
|
|
|
421 </body>
|
|
|
422 </html>
|
