Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3171.html @ 125:183bfdf5ca5c
catch up through FS_vi A108
| author | ht |
|---|---|
| date | Sat, 10 Sep 2022 10:03:58 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 28 | 19 171-178</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione CLXXI ad |
| 22 CLXXVIII</div><div class="centro"> | |
| 23 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 24 <tr> |
| 53 | 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 26 </tr> |
| 27 </table> | |
| 53 | 28 <br/> |
| 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1899 editum<br/> | |
| 28 | 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 31 magneticas<br/> |
| 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 33 <br/></span><br/> | |
| 34 <hr/> | |
| 35 <br/> | |
| 36 <p><a href="sth3170.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 37 <a href="sth3179.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 39 // | |
| 40 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 43 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#45785">II&ordf;-IIae, q. 171 pr.'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#45786">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 arg. 1'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#45787">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 arg. 2'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#45788">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 arg. 3'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#45789">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 arg. 4'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#45790">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 s. c.'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#45791">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 co.'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#45792">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 ad 1'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#45793">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 ad 2'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#45794">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 ad 3'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#45795">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 1 ad 4'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#45796">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 arg. 1'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#45797">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 arg. 2'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#45798">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 arg. 3'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#45799">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 s. c.'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#45800">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 co.'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#45801">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 ad 1'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#45802">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 ad 2'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#45803">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 2 ad 3'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#45804">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 arg. 1'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#45805">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 arg. 2'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#45806">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 arg. 3'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#45807">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 s. c.'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#45808">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 co.'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#45809">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 ad 1'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#45810">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 ad 2'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#45811">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 3 ad 3'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#45812">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 arg. 1'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#45813">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 arg. 2'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#45814">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 arg. 3'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#45815">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 s. c.'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#45816">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 co.'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#45817">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 ad 1'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#45818">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 ad 2'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#45819">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 4 ad 3'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#45820">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 5 arg. 1'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#45821">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 5 arg. 2'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#45822">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 5 arg. 3'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#45823">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 5 s. c.'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#45824">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 5 co.'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#45825">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 5 ad'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#45826">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 arg. 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#45827">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 arg. 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#45828">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 arg. 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#45829">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 s. c.'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#45830">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 co.'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#45831">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 ad 1'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#45832">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 ad 2'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#45833">II&ordf;-IIae, q. 171 a. 6 ad 3'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#45834">II&ordf;-IIae, q. 172 pr.'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#45835">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 arg. 1'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#45836">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 arg. 2'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#45837">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 arg. 3'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#45838">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 arg. 4'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#45839">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 s. c.'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#45840">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 co.'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#45841">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 ad 1'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#45842">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 ad 2'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#45843">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 ad 3'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#45844">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 1 ad 4'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#45845">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 arg. 1'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#45846">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 arg. 2'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#45847">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 arg. 3'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#45848">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 s. c.'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#45849">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 co.'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#45850">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 ad 1'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#45851">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 ad 2'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#45852">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 2 ad 3'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#45853">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 arg. 1'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#45854">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 arg. 2'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#45855">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 arg. 3'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#45856">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 s. c.'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#45857">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 co.'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#45858">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 ad 1'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#45859">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 ad 2'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#45860">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 3 ad 3'); | |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#45861">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 arg. 1'); | |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#45862">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 arg. 2'); | |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#45863">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 arg. 3'); | |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#45864">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 arg. 4'); | |
| 130 document.write('<OPTION VALUE="#45865">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 s. c.'); | |
| 131 document.write('<OPTION VALUE="#45866">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 co.'); | |
| 132 document.write('<OPTION VALUE="#45867">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 ad 1'); | |
| 133 document.write('<OPTION VALUE="#45868">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 ad 2'); | |
| 134 document.write('<OPTION VALUE="#45869">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 ad 3'); | |
| 135 document.write('<OPTION VALUE="#45870">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 4 ad 4'); | |
| 136 document.write('<OPTION VALUE="#45871">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 arg. 1'); | |
| 137 document.write('<OPTION VALUE="#45872">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 arg. 2'); | |
| 138 document.write('<OPTION VALUE="#45873">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 arg. 3'); | |
| 139 document.write('<OPTION VALUE="#45874">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 s. c.'); | |
| 140 document.write('<OPTION VALUE="#45875">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 co.'); | |
| 141 document.write('<OPTION VALUE="#45876">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 ad 1'); | |
| 142 document.write('<OPTION VALUE="#45877">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 ad 2'); | |
| 143 document.write('<OPTION VALUE="#45878">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 5 ad 3'); | |
| 144 document.write('<OPTION VALUE="#45879">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 arg. 1'); | |
| 145 document.write('<OPTION VALUE="#45880">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 arg. 2'); | |
| 146 document.write('<OPTION VALUE="#45881">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 arg. 3'); | |
| 147 document.write('<OPTION VALUE="#45882">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 s. c.'); | |
| 148 document.write('<OPTION VALUE="#45883">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 co.'); | |
| 149 document.write('<OPTION VALUE="#45884">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 ad 1'); | |
| 150 document.write('<OPTION VALUE="#45885">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 ad 2'); | |
| 151 document.write('<OPTION VALUE="#45886">II&ordf;-IIae, q. 172 a. 6 ad 3'); | |
| 152 document.write('<OPTION VALUE="#45887">II&ordf;-IIae, q. 173 pr.'); | |
| 153 document.write('<OPTION VALUE="#45888">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 arg. 1'); | |
| 154 document.write('<OPTION VALUE="#45889">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 arg. 2'); | |
| 155 document.write('<OPTION VALUE="#45890">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 arg. 3'); | |
| 156 document.write('<OPTION VALUE="#45891">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 s. c.'); | |
| 157 document.write('<OPTION VALUE="#45892">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 co.'); | |
| 158 document.write('<OPTION VALUE="#45893">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 ad 1'); | |
| 159 document.write('<OPTION VALUE="#45894">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 ad 2'); | |
| 160 document.write('<OPTION VALUE="#45895">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 1 ad 3'); | |
| 161 document.write('<OPTION VALUE="#45896">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 arg. 1'); | |
| 162 document.write('<OPTION VALUE="#45897">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 arg. 2'); | |
| 163 document.write('<OPTION VALUE="#45898">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 arg. 3'); | |
| 164 document.write('<OPTION VALUE="#45899">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 s. c.'); | |
| 165 document.write('<OPTION VALUE="#45900">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 co.'); | |
| 166 document.write('<OPTION VALUE="#45901">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 ad 1'); | |
| 167 document.write('<OPTION VALUE="#45902">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 ad 2'); | |
| 168 document.write('<OPTION VALUE="#45903">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 2 ad 3'); | |
| 169 document.write('<OPTION VALUE="#45904">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 arg. 1'); | |
| 170 document.write('<OPTION VALUE="#45905">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 arg. 2'); | |
| 171 document.write('<OPTION VALUE="#45906">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 arg. 3'); | |
| 172 document.write('<OPTION VALUE="#45907">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 s. c.'); | |
| 173 document.write('<OPTION VALUE="#45908">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 co.'); | |
| 174 document.write('<OPTION VALUE="#45909">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 ad 1'); | |
| 175 document.write('<OPTION VALUE="#45910">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 ad 2'); | |
| 176 document.write('<OPTION VALUE="#45911">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 ad 3'); | |
| 177 document.write('<OPTION VALUE="#45912">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 3 ad 4'); | |
| 178 document.write('<OPTION VALUE="#45913">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 4 arg. 1'); | |
| 179 document.write('<OPTION VALUE="#45914">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 4 arg. 2'); | |
| 180 document.write('<OPTION VALUE="#45915">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 4 arg. 3'); | |
| 181 document.write('<OPTION VALUE="#45916">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 4 s. c.'); | |
| 182 document.write('<OPTION VALUE="#45917">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 4 co.'); | |
| 183 document.write('<OPTION VALUE="#45918">II&ordf;-IIae, q. 173 a. 4 ad'); | |
| 184 document.write('<OPTION VALUE="#45919">II&ordf;-IIae, q. 174 pr.'); | |
| 185 document.write('<OPTION VALUE="#45920">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 arg. 1'); | |
| 186 document.write('<OPTION VALUE="#45921">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 arg. 2'); | |
| 187 document.write('<OPTION VALUE="#45922">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 arg. 3'); | |
| 188 document.write('<OPTION VALUE="#45923">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 s. c.'); | |
| 189 document.write('<OPTION VALUE="#45924">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 co.'); | |
| 190 document.write('<OPTION VALUE="#45925">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 ad 1'); | |
| 191 document.write('<OPTION VALUE="#45926">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 ad 2'); | |
| 192 document.write('<OPTION VALUE="#45927">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 1 ad 3'); | |
| 193 document.write('<OPTION VALUE="#45928">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 arg. 1'); | |
| 194 document.write('<OPTION VALUE="#45929">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 arg. 2'); | |
| 195 document.write('<OPTION VALUE="#45930">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 arg. 3'); | |
| 196 document.write('<OPTION VALUE="#45931">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 arg. 4'); | |
| 197 document.write('<OPTION VALUE="#45932">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 s. c.'); | |
| 198 document.write('<OPTION VALUE="#45933">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 co.'); | |
| 199 document.write('<OPTION VALUE="#45934">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 ad 1'); | |
| 200 document.write('<OPTION VALUE="#45935">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 ad 2'); | |
| 201 document.write('<OPTION VALUE="#45936">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 ad 3'); | |
| 202 document.write('<OPTION VALUE="#45937">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 2 ad 4'); | |
| 203 document.write('<OPTION VALUE="#45938">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 arg. 1'); | |
| 204 document.write('<OPTION VALUE="#45939">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 arg. 2'); | |
| 205 document.write('<OPTION VALUE="#45940">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 arg. 3'); | |
| 206 document.write('<OPTION VALUE="#45941">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 s. c.'); | |
| 207 document.write('<OPTION VALUE="#45942">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 co.'); | |
| 208 document.write('<OPTION VALUE="#45943">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 ad 1'); | |
| 209 document.write('<OPTION VALUE="#45944">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 ad 2'); | |
| 210 document.write('<OPTION VALUE="#45945">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 3 ad 3'); | |
| 211 document.write('<OPTION VALUE="#45946">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 arg. 1'); | |
| 212 document.write('<OPTION VALUE="#45947">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 arg. 2'); | |
| 213 document.write('<OPTION VALUE="#45948">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 arg. 3'); | |
| 214 document.write('<OPTION VALUE="#45949">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 s. c.'); | |
| 215 document.write('<OPTION VALUE="#45950">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 co.'); | |
| 216 document.write('<OPTION VALUE="#45951">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 ad 1'); | |
| 217 document.write('<OPTION VALUE="#45952">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 ad 2'); | |
| 218 document.write('<OPTION VALUE="#45953">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 4 ad 3'); | |
| 219 document.write('<OPTION VALUE="#45954">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 arg. 1'); | |
| 220 document.write('<OPTION VALUE="#45955">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 arg. 2'); | |
| 221 document.write('<OPTION VALUE="#45956">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 arg. 3'); | |
| 222 document.write('<OPTION VALUE="#45957">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 arg. 4'); | |
| 223 document.write('<OPTION VALUE="#45958">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 s. c.'); | |
| 224 document.write('<OPTION VALUE="#45959">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 co.'); | |
| 225 document.write('<OPTION VALUE="#45960">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 ad 1'); | |
| 226 document.write('<OPTION VALUE="#45961">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 ad 2'); | |
| 227 document.write('<OPTION VALUE="#45962">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 ad 3'); | |
| 228 document.write('<OPTION VALUE="#45963">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 5 ad 4'); | |
| 229 document.write('<OPTION VALUE="#45964">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 arg. 1'); | |
| 230 document.write('<OPTION VALUE="#45965">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 arg. 2'); | |
| 231 document.write('<OPTION VALUE="#45966">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 arg. 3'); | |
| 232 document.write('<OPTION VALUE="#45967">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 s. c.'); | |
| 233 document.write('<OPTION VALUE="#45968">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 co.'); | |
| 234 document.write('<OPTION VALUE="#45969">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 ad 1'); | |
| 235 document.write('<OPTION VALUE="#45970">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 ad 2'); | |
| 236 document.write('<OPTION VALUE="#45971">II&ordf;-IIae, q. 174 a. 6 ad 3'); | |
| 237 document.write('<OPTION VALUE="#45972">II&ordf;-IIae, q. 175 pr.'); | |
| 238 document.write('<OPTION VALUE="#45973">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 arg. 1'); | |
| 239 document.write('<OPTION VALUE="#45974">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 arg. 2'); | |
| 240 document.write('<OPTION VALUE="#45975">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 arg. 3'); | |
| 241 document.write('<OPTION VALUE="#45976">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 s. c.'); | |
| 242 document.write('<OPTION VALUE="#45977">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 co.'); | |
| 243 document.write('<OPTION VALUE="#45978">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 ad 1'); | |
| 244 document.write('<OPTION VALUE="#45979">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 ad 2'); | |
| 245 document.write('<OPTION VALUE="#45980">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 1 ad 3'); | |
| 246 document.write('<OPTION VALUE="#45981">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 arg. 1'); | |
| 247 document.write('<OPTION VALUE="#45982">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 arg. 2'); | |
| 248 document.write('<OPTION VALUE="#45983">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 arg. 3'); | |
| 249 document.write('<OPTION VALUE="#45984">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 s. c.'); | |
| 250 document.write('<OPTION VALUE="#45985">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 co.'); | |
| 251 document.write('<OPTION VALUE="#45986">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 ad 1'); | |
| 252 document.write('<OPTION VALUE="#45987">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 ad 2'); | |
| 253 document.write('<OPTION VALUE="#45988">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 2 ad 3'); | |
| 254 document.write('<OPTION VALUE="#45989">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 arg. 1'); | |
| 255 document.write('<OPTION VALUE="#45990">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 arg. 2'); | |
| 256 document.write('<OPTION VALUE="#45991">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 arg. 3'); | |
| 257 document.write('<OPTION VALUE="#45992">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 arg. 4'); | |
| 258 document.write('<OPTION VALUE="#45993">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 s. c.'); | |
| 259 document.write('<OPTION VALUE="#45994">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 co.'); | |
| 260 document.write('<OPTION VALUE="#45995">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 ad 1'); | |
| 261 document.write('<OPTION VALUE="#45996">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 ad 2'); | |
| 262 document.write('<OPTION VALUE="#45997">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 ad 3'); | |
| 263 document.write('<OPTION VALUE="#45998">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 3 ad 4'); | |
| 264 document.write('<OPTION VALUE="#45999">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 arg. 1'); | |
| 265 document.write('<OPTION VALUE="#46000">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 arg. 2'); | |
| 266 document.write('<OPTION VALUE="#46001">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 arg. 3'); | |
| 267 document.write('<OPTION VALUE="#46002">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 s. c.'); | |
| 268 document.write('<OPTION VALUE="#46003">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 co.'); | |
| 269 document.write('<OPTION VALUE="#46004">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 ad 1'); | |
| 270 document.write('<OPTION VALUE="#46005">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 ad 2'); | |
| 271 document.write('<OPTION VALUE="#46006">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 4 ad 3'); | |
| 272 document.write('<OPTION VALUE="#46007">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 arg. 1'); | |
| 273 document.write('<OPTION VALUE="#46008">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 arg. 2'); | |
| 274 document.write('<OPTION VALUE="#46009">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 arg. 3'); | |
| 275 document.write('<OPTION VALUE="#46010">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 s. c.'); | |
| 276 document.write('<OPTION VALUE="#46011">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 co.'); | |
| 277 document.write('<OPTION VALUE="#46012">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 ad 1'); | |
| 278 document.write('<OPTION VALUE="#46013">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 ad 2'); | |
| 279 document.write('<OPTION VALUE="#46014">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 5 ad 3'); | |
| 280 document.write('<OPTION VALUE="#46015">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 arg. 1'); | |
| 281 document.write('<OPTION VALUE="#46016">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 arg. 2'); | |
| 282 document.write('<OPTION VALUE="#46017">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 arg. 3'); | |
| 283 document.write('<OPTION VALUE="#46018">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 s. c.'); | |
| 284 document.write('<OPTION VALUE="#46019">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 co.'); | |
| 285 document.write('<OPTION VALUE="#46020">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 ad 1'); | |
| 286 document.write('<OPTION VALUE="#46021">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 ad 2'); | |
| 287 document.write('<OPTION VALUE="#46022">II&ordf;-IIae, q. 175 a. 6 ad 3'); | |
| 288 document.write('<OPTION VALUE="#46023">II&ordf;-IIae, q. 176 pr.'); | |
| 289 document.write('<OPTION VALUE="#46024">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 arg. 1'); | |
| 290 document.write('<OPTION VALUE="#46025">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 arg. 2'); | |
| 291 document.write('<OPTION VALUE="#46026">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 arg. 3'); | |
| 292 document.write('<OPTION VALUE="#46027">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 s. c.'); | |
| 293 document.write('<OPTION VALUE="#46028">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 co.'); | |
| 294 document.write('<OPTION VALUE="#46029">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 ad 1'); | |
| 295 document.write('<OPTION VALUE="#46030">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 ad 2'); | |
| 296 document.write('<OPTION VALUE="#46031">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 1 ad 3'); | |
| 297 document.write('<OPTION VALUE="#46032">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 arg. 1'); | |
| 298 document.write('<OPTION VALUE="#46033">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 arg. 2'); | |
| 299 document.write('<OPTION VALUE="#46034">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 arg. 3'); | |
| 300 document.write('<OPTION VALUE="#46035">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 arg. 4'); | |
| 301 document.write('<OPTION VALUE="#46036">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 s. c.'); | |
| 302 document.write('<OPTION VALUE="#46037">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 co.'); | |
| 303 document.write('<OPTION VALUE="#46038">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 ad 1'); | |
| 304 document.write('<OPTION VALUE="#46039">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 ad 2'); | |
| 305 document.write('<OPTION VALUE="#46040">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 ad 3'); | |
| 306 document.write('<OPTION VALUE="#46041">II&ordf;-IIae, q. 176 a. 2 ad 4'); | |
| 307 document.write('<OPTION VALUE="#46042">II&ordf;-IIae, q. 177 pr.'); | |
| 308 document.write('<OPTION VALUE="#46043">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 arg. 1'); | |
| 309 document.write('<OPTION VALUE="#46044">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 arg. 2'); | |
| 310 document.write('<OPTION VALUE="#46045">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 arg. 3'); | |
| 311 document.write('<OPTION VALUE="#46046">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 arg. 4'); | |
| 312 document.write('<OPTION VALUE="#46047">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 s. c.'); | |
| 313 document.write('<OPTION VALUE="#46048">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 co.'); | |
| 314 document.write('<OPTION VALUE="#46049">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 ad 1'); | |
| 315 document.write('<OPTION VALUE="#46050">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 ad 2'); | |
| 316 document.write('<OPTION VALUE="#46051">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 ad 3'); | |
| 317 document.write('<OPTION VALUE="#46052">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 1 ad 4'); | |
| 318 document.write('<OPTION VALUE="#46053">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 arg. 1'); | |
| 319 document.write('<OPTION VALUE="#46054">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 arg. 2'); | |
| 320 document.write('<OPTION VALUE="#46055">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 arg. 3'); | |
| 321 document.write('<OPTION VALUE="#46056">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 s. c.'); | |
| 322 document.write('<OPTION VALUE="#46057">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 co.'); | |
| 323 document.write('<OPTION VALUE="#46058">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 ad 1'); | |
| 324 document.write('<OPTION VALUE="#46059">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 ad 2'); | |
| 325 document.write('<OPTION VALUE="#46060">II&ordf;-IIae, q. 177 a. 2 ad 3'); | |
| 326 document.write('<OPTION VALUE="#46061">II&ordf;-IIae, q. 178 pr.'); | |
| 327 document.write('<OPTION VALUE="#46062">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 arg. 1'); | |
| 328 document.write('<OPTION VALUE="#46063">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 arg. 2'); | |
| 329 document.write('<OPTION VALUE="#46064">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 arg. 3'); | |
| 330 document.write('<OPTION VALUE="#46065">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 arg. 4'); | |
| 331 document.write('<OPTION VALUE="#46066">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 arg. 5'); | |
| 332 document.write('<OPTION VALUE="#46067">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 s. c.'); | |
| 333 document.write('<OPTION VALUE="#46068">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 co.'); | |
| 334 document.write('<OPTION VALUE="#46069">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 ad 1'); | |
| 335 document.write('<OPTION VALUE="#46070">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 ad 2'); | |
| 336 document.write('<OPTION VALUE="#46071">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 ad 3'); | |
| 337 document.write('<OPTION VALUE="#46072">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 ad 4'); | |
| 338 document.write('<OPTION VALUE="#46073">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 1 ad 5'); | |
| 339 document.write('<OPTION VALUE="#46074">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 arg. 1'); | |
| 340 document.write('<OPTION VALUE="#46075">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 arg. 2'); | |
| 341 document.write('<OPTION VALUE="#46076">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 arg. 3'); | |
| 342 document.write('<OPTION VALUE="#46077">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 arg. 4'); | |
| 343 document.write('<OPTION VALUE="#46078">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 s. c.'); | |
| 344 document.write('<OPTION VALUE="#46079">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 co.'); | |
| 345 document.write('<OPTION VALUE="#46080">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 ad 1'); | |
| 346 document.write('<OPTION VALUE="#46081">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 ad 2'); | |
| 347 document.write('<OPTION VALUE="#46082">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 ad 3'); | |
| 348 document.write('<OPTION VALUE="#46083">II&ordf;-IIae, q. 178 a. 2 ad 4'); | |
| 349 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 350 document.write('<BR><BR>'); | |
| 351 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 352 document.write('<\/FORM>'); | |
| 353 // --> | |
| 354 // | |
| 355 </script><br/> | |
| 356 <hr/> | |
| 357 <br/></div><div class="q" id="q171"><h2>Quaestio 171</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 171 pr."><a name="45785"><span class="ref">[45785] IIª-IIae, q. 171 pr.</span></a> Postquam dictum | |
| 28 | 358 est de singulis virtutibus et vitiis quae pertinent ad omnium |
| 359 hominum conditiones et status, nunc considerandum est de his quae | |
| 360 specialiter ad aliquos homines pertinent. Invenitur autem | |
| 361 differentia inter homines, secundum ea quae ad habitus et actus | |
| 362 animae rationalis pertinent, tripliciter. Uno quidem modo, secundum | |
| 363 diversas gratias gratis datas, quia, ut dicitur I ad Cor. XII, | |
| 364 <i>divisiones gratiarum sunt, et alii datur per spiritum sermo | |
| 365 sapientiae, alii sermo scientiae,</i> et cetera. Alia vero | |
| 366 differentia est secundum diversas vitas, activam scilicet et | |
| 367 contemplativam, quae accipitur secundum diversa operationum studia. | |
| 368 Unde et ibidem dicitur quod divisiones operationum sunt. Aliud enim | |
| 369 est studium operationis in Martha, quae <i>sollicita erat et | |
| 370 laborabat circa frequens ministerium</i>, quod pertinet ad vitam | |
| 371 activam, aliud autem in Maria, <i>quae, sedens secus pedes domini, | |
| 372 audiebat verbum illius</i>, quod pertinet ad contemplativam, ut | |
| 373 habetur Luc. X. Tertio modo, secundum diversitatem officiorum et | |
| 374 statuum, prout dicitur Ephes. IV, <i>et ipse dedit quosdam quidem | |
| 375 apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero Evangelistas, alios | |
| 376 autem pastores et doctores</i>. Quod pertinet ad diversa | |
| 377 ministeria, de quibus dicitur, I ad Cor. XII, divisiones | |
| 378 ministrationum sunt. Est autem attendendum circa gratias gratis | |
| 379 datas, de quibus occurrit consideratio prima, quod quaedam eorum | |
| 380 pertinent ad cognitionem; quaedam vero ad locutionem; quaedam vero | |
| 381 ad operationem. Omnia vero quae ad cognitionem pertinent, sub | |
| 382 prophetia comprehendi possunt. Nam prophetica revelatio se extendit | |
| 383 non solum ad futuros hominum eventus, sed etiam ad res divinas, et | |
| 384 quantum ad ea quae proponuntur omnibus credenda, quae pertinent ad | |
| 385 fidem, et quantum ad altiora mysteria, quae sunt perfectorum, quae | |
| 386 pertinent ad sapientiam; est etiam prophetica revelatio de his quae | |
| 387 pertinent ad spirituales substantias, a quibus vel ad bonum vel ad | |
| 388 malum inducimur, quod pertinet ad discretionem spirituum; extendit | |
| 389 etiam se ad directionem humanorum actuum, quod pertinet ad | |
| 390 scientiam; ut infra patebit. Et ideo primo occurrit considerandum | |
| 391 de prophetia; et de raptu, qui est quidam prophetiae gradus. De | |
| 392 prophetia autem quadruplex consideratio occurrit, quarum prima est | |
| 393 de essentia eius; secunda, de causa ipsius; tertia, de modo | |
| 394 propheticae cognitionis; quarta, de divisione prophetiae. Circa | |
| 395 primum quaeruntur sex. Primo, utrum prophetia pertineat ad | |
| 396 cognitionem. Secundo, utrum sit habitus. Tertio, utrum sit solum | |
| 397 futurorum contingentium. Quarto, utrum propheta cognoscat omnia | |
| 398 prophetabilia. Quinto, utrum propheta discernat ea quae divinitus | |
| 399 percipit, ab his quae proprio spiritu videt. Sexto, utrum | |
| 53 | 400 prophetiae possit subesse falsum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 171 a. 1 arg. 1"><a name="45786"><span class="ref">[45786] IIª-IIae, q. 171 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 401 primum sic proceditur. Videtur quod prophetia non pertineat ad |
| 402 cognitionem. Dicitur enim Eccli. XLVIII, quod <i>corpus Elisei | |
| 403 mortuum prophetavit</i>, et infra, XLIX, dicitur de Ioseph quod | |
| 404 <i>ossa ipsius visitata, sunt, et post mortem prophetavit</i>. Sed | |
| 405 in corpore vel ossibus post mortem non remanet aliqua cognitio. | |
| 53 | 406 Ergo prophetia non pertinet ad cognitionem.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 arg. 2"><a name="45787"><span class="ref">[45787] IIª-IIae, q. 171 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 407 Praeterea, I ad Cor. XIV dicitur, <i>qui prophetat, hominibus |
| 408 loquitur ad aedificationem</i>. Sed locutio est effectus | |
| 409 cognitionis, non autem est ipsa cognitio. Ergo videtur quod | |
| 53 | 410 prophetia non pertinet ad cognitionem.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 arg. 3"><a name="45788"><span class="ref">[45788] IIª-IIae, q. 171 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 411 Praeterea, omnis cognoscitiva perfectio excludit stultitiam et |
| 412 insaniam. Sed haec simul possunt esse cum prophetia, dicitur enim | |
| 413 Osee IX, <i>scitote, Israel, stultum prophetam, insanum</i>. Ergo | |
| 53 | 414 prophetia non est cognoscitiva perfectio.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 arg. 4"><a name="45789"><span class="ref">[45789] IIª-IIae, q. 171 a. 1 arg. 4</span></a> |
| 28 | 415 Praeterea, sicut revelatio pertinet ad intellectum, ita inspiratio |
| 416 videtur pertinere ad affectum, eo quod importat motionem quandam. | |
| 417 Sed prophetia dicitur esse inspiratio vel revelatio, secundum | |
| 418 Cassiodorum. Ergo videtur quod prophetia non magis pertineat ad | |
| 53 | 419 intellectum quam ad affectum.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 s. c."><a name="45790"><span class="ref">[45790] IIª-IIae, q. 171 a. 1 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 420 contra est quod dicitur I Reg. IX, <i>qui enim propheta dicitur |
| 421 hodie, vocabatur olim videns</i>. Sed visio pertinet ad | |
| 53 | 422 cognitionem. Ergo prophetia ad cognitionem pertinet.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 co."><a name="45791"><span class="ref">[45791] IIª-IIae, q. 171 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 423 dicendum quod prophetia primo et principaliter consistit in |
| 424 cognitione, quia videlicet cognoscunt quaedam quae sunt procul | |
| 425 remota ab hominum cognitione. Unde possunt dici prophetae a phanos, | |
| 426 quod est apparitio, quia scilicet eis aliqua quae sunt procul, | |
| 427 apparent. Et propter hoc, ut Isidorus dicit, in libro Etymol., | |
| 428 <i>in veteri testamento appellabantur videntes, quia videbant ea | |
| 429 quae ceteri non videbant, et prospiciebant quae in mysterio | |
| 430 abscondita erant</i>. Unde et gentilitas eos appellabat vates, a vi | |
| 431 mentis. Sed quia, ut dicitur I ad Cor. XII, unicuique datur | |
| 432 manifestatio spiritus ad utilitatem; et infra, XIV, dicitur, <i>ad | |
| 433 aedificationem Ecclesiae quaerite ut abundetis</i>, inde est quod | |
| 434 prophetia secundario consistit in locutione, prout prophetae ea | |
| 435 quae divinitus edocti cognoscunt, ad aedificationem aliorum | |
| 436 annuntiant, secundum illud Isaiae XXI, <i>quae audivi a domino | |
| 437 exercituum, Deo Israel, annuntiavi vobis</i>. Et secundum hoc, ut | |
| 438 Isidorus dicit, in libro Etymol., possunt dici prophetae quasi | |
| 439 praefatores, eo quod porro fantur, idest, a remotis fantur, et de | |
| 440 futuris vera praedicunt. Ea autem quae supra humanam cognitionem | |
| 441 divinitus revelantur, non possunt confirmari ratione humana, quam | |
| 442 excedunt, sed operatione virtutis divinae, secundum illud Marci | |
| 443 ult., <i>praedicaverunt ubique, domino cooperante et sermonem | |
| 444 confirmante sequentibus signis</i>. Unde tertio ad prophetiam | |
| 445 pertinet operatio miraculorum, quasi confirmatio quaedam | |
| 446 propheticae Annuntiationis. Unde dicitur Deut. ult., <i>non | |
| 447 surrexit propheta ultra in Israel sicut Moyses, quem nosset dominus | |
| 53 | 448 facie ad faciem, in omnibus signis atque portentis</i>.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 ad 1"><a name="45792"><span class="ref">[45792] IIª-IIae, q. 171 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 449 ergo dicendum quod auctoritates illae loquuntur de prophetia |
| 450 quantum ad hoc tertium, quod assumitur ut prophetiae | |
| 53 | 451 argumentum.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 ad 2"><a name="45793"><span class="ref">[45793] IIª-IIae, q. 171 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 452 secundum dicendum quod apostolus ibi loquitur quantum ad |
| 53 | 453 propheticam enuntiationem.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 ad 3"><a name="45794"><span class="ref">[45794] IIª-IIae, q. 171 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 454 dicendum quod illi qui dicuntur prophetae insani et stulti, non |
| 455 sunt veri prophetae, sed falsi, de quibus dicitur Ierem. XXIII, | |
| 456 <i>nolite audire verba prophetarum qui prophetant vobis et | |
| 457 decipiunt vos, visionem cordis sui loquuntur, non de ore | |
| 458 domini</i>; et Ezech. XIII, <i>haec dicit dominus, vae prophetis | |
| 459 insipientibus, qui sequuntur spiritum suum, et nihil | |
| 53 | 460 vident</i>.</p><p title="II-II q. 171 a. 1 ad 4"><a name="45795"><span class="ref">[45795] IIª-IIae, q. 171 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 461 dicendum quod in prophetia requiritur quod intentio mentis elevetur |
| 462 ad percipienda divina, unde dicitur Ezech. II, <i>fili hominis, sta | |
| 463 super pedes tuos, et loquar tecum</i>. Haec autem elevatio | |
| 464 intentionis fit spiritu sancto movente, unde ibi subditur, <i>et | |
| 465 ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos</i>. | |
| 466 Postquam autem intentio mentis elevata est ad superna, percipit | |
| 467 divina, unde subditur, <i>et audivi loquentem ad me</i>. Sic igitur | |
| 468 ad prophetiam requiritur inspiratio quantum ad mentis elevationem, | |
| 469 secundum illud Iob XXXII, <i>inspiratio omnipotentis dat | |
| 470 intelligentiam</i>, revelatio autem, quantum ad ipsam perceptionem | |
| 471 divinorum, in quo perficitur prophetia; per ipsam removetur | |
| 472 obscuritatis et ignorantiae velamen, secundum illud Iob XII, qui | |
| 53 | 473 revelat profunda de tenebris.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 171 a. 2 arg. 1"><a name="45796"><span class="ref">[45796] IIª-IIae, q. 171 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 474 secundum sic proceditur. Videtur quod prophetia sit habitus. Quia |
| 475 ut dicitur in II Ethic., <i>tria sunt in anima, potentia, passio et | |
| 476 habitus</i>. Sed prophetia non est potentia, quia sic inesset | |
| 477 omnibus hominibus, quibus potentiae animae sunt communes. Similiter | |
| 478 etiam non est passio, quia passiones pertinent ad vim appetitivam, | |
| 479 ut supra habitum est; prophetia autem pertinet principaliter ad | |
| 53 | 480 cognitionem, ut dictum est. Ergo prophetia est habitus.</p><p title="II-II q. 171 a. 2 arg. 2"><a name="45797"><span class="ref">[45797] IIª-IIae, q. 171 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 481 Praeterea, omnis perfectio animae quae non semper est in actu, est |
| 482 habitus. Sed prophetia est quaedam animae perfectio, non autem | |
| 483 semper est in actu, alioquin non diceretur dormiens propheta. Ergo | |
| 53 | 484 videtur quod prophetia sit habitus.</p><p title="II-II q. 171 a. 2 arg. 3"><a name="45798"><span class="ref">[45798] IIª-IIae, q. 171 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 485 Praeterea, prophetia computatur inter gratias gratis datas. Sed |
| 486 gratia est habituale quiddam in anima, ut supra habitum est. Ergo | |
| 53 | 487 prophetia est habitus.</p><p title="II-II q. 171 a. 2 s. c."><a name="45799"><span class="ref">[45799] IIª-IIae, q. 171 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 488 contra, habitus est quo quis agit cum voluerit, ut dicit |
| 489 Commentator, in III de anima. Sed aliquis non potest uti prophetia | |
| 490 cum voluerit, sicut patet IV Reg. III, de Eliseo, <i>quem cum | |
| 491 Iosaphat de futuris requireret, et prophetiae spiritus ei deesset, | |
| 492 psaltem fecit applicari, ut prophetiae ad hunc spiritus per laudem | |
| 493 psalmodiae descenderet, atque eius animum de venturis repleret</i>, | |
| 494 ut Gregorius dicit, super Ezech. Ergo prophetia non est | |
| 53 | 495 habitus.</p><p title="II-II q. 171 a. 2 co."><a name="45800"><span class="ref">[45800] IIª-IIae, q. 171 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 496 dicendum quod, sicut apostolus dicit, ad Ephes. V, <i>omne quod |
| 497 manifestatur, lumen est</i>, quia videlicet, sicut manifestatio | |
| 498 corporalis visionis fit per lumen corporale, ita etiam manifestatio | |
| 499 visionis intellectualis fit per lumen intellectuale. Oportet ergo | |
| 500 ut manifestatio proportionetur lumini per quod fit, sicut effectus | |
| 501 proportionatur suae causae. Cum ergo prophetia pertineat ad | |
| 502 cognitionem quae supra naturalem rationem existit, ut dictum est; | |
| 503 consequens est quod ad prophetiam requiratur quoddam lumen | |
| 504 intelligibile excedens lumen naturalis rationis, unde dicitur Mich. | |
| 505 VII, <i>cum sedero in tenebris, dominus lux mea est</i>. Lumen | |
| 506 autem dupliciter alicui inesse potest, uno modo, per modum formae | |
| 507 permanentis, sicut lumen corporale est in sole et in igne; alio | |
| 508 modo, per modum cuiusdam passionis sive impressionis transeuntis, | |
| 509 sicut lumen est in aere. Lumen autem propheticum non inest | |
| 510 intellectui prophetae per modum formae permanentis, alias oporteret | |
| 511 quod semper prophetae adesset facultas prophetandi, quod patet esse | |
| 512 falsum, dicit enim Gregorius, super Ezech., <i>aliquando prophetiae | |
| 513 spiritus deest prophetis, nec semper eorum mentibus praesto est, | |
| 514 quatenus, cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum | |
| 515 habent</i>. Unde Eliseus dixit de muliere Sunamite, IV Reg., | |
| 516 <i>anima eius in amaritudine est, et dominus celavit a me et non | |
| 517 indicavit mihi</i>. Et huius ratio est quia lumen intellectuale in | |
| 518 aliquo existens per modum formae permanentis et perfectae, perficit | |
| 519 intellectum principaliter ad cognoscendum principium eorum quae per | |
| 520 illud lumen manifestantur, sicut per lumen intellectus agentis | |
| 521 praecipue intellectus cognoscit prima principia omnium eorum quae | |
| 522 naturaliter cognoscuntur. Principium autem eorum quae ad | |
| 523 supernaturalem cognitionem pertinent, quae per prophetiam | |
| 524 manifestantur, est ipse Deus, qui per essentiam a prophetis non | |
| 525 videtur. Videtur autem a beatis in patria, in quibus huiusmodi | |
| 526 lumen inest per modum cuiusdam formae permanentis et perfectae, | |
| 527 secundum illud Psalmi, <i>in lumine tuo videbimus lumen</i>. | |
| 528 Relinquitur ergo quod lumen propheticum insit animae prophetae per | |
| 529 modum cuiusdam passionis vel impressionis transeuntis. Et hoc | |
| 530 significatur Exod. XXXIII, <i>cumque transibit gloria mea, ponam te | |
| 531 in foramine petrae,</i> et cetera. Et III Reg. XIX, dicitur ad | |
| 532 Eliam, <i>egredere, et sta in monte coram domino, et ecce, dominus | |
| 533 transit,</i> et cetera. Et inde est quod, sicut aer semper indiget | |
| 534 nova illuminatione, ita etiam mens prophetae semper indiget nova | |
| 535 revelatione, sicut discipulus qui nondum est adeptus principia | |
| 536 artis, indiget ut de singulis instruatur. Unde et Isaiae l dicitur, | |
| 537 <i>mane erigit mihi aurem, et audiam quasi magistrum</i>. Et hoc | |
| 538 etiam ipse modus loquendi prophetiam designat, secundum quod | |
| 539 dicitur quod locutus est dominus ad talem vel talem prophetam, aut | |
| 540 quod factum est verbum domini, sive manus domini super eum. Habitus | |
| 541 autem est forma permanens. Unde manifestum est quod prophetia, | |
| 53 | 542 proprie loquendo, non est habitus.</p><p title="II-II q. 171 a. 2 ad 1"><a name="45801"><span class="ref">[45801] IIª-IIae, q. 171 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 543 ergo dicendum quod illa divisio philosophi non comprehendit |
| 544 absolute omnia quae sunt in anima, sed ea quae possunt esse | |
| 545 principia moralium actuum, qui quandoque fiunt ex passione, | |
| 546 quandoque autem ex habitu, quandoque autem ex potentia nuda, ut | |
| 547 patet in his qui ex iudicio rationis aliquid operantur antequam | |
| 548 habeant habitum. Potest tamen prophetia ad passionem reduci, si | |
| 549 tamen nomen passionis pro qualibet receptione accipiatur; prout | |
| 550 philosophus dicit, in III de anima, quod <i>intelligere pati | |
| 551 quoddam est</i>. Sicut enim in cognitione naturali intellectus | |
| 552 possibilis patitur ex lumine intellectus agentis, ita etiam in | |
| 553 cognitione prophetica intellectus humanus patitur ex illustratione | |
| 53 | 554 divini luminis.</p><p title="II-II q. 171 a. 2 ad 2"><a name="45802"><span class="ref">[45802] IIª-IIae, q. 171 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 555 secundum dicendum quod, sicut in rebus corporalibus, abeunte |
| 556 passione, remanet quaedam habilitas ad hoc quod iterum patiatur, | |
| 557 sicut lignum semel inflammatum facilius iterum inflammatur; ita | |
| 558 etiam in intellectu prophetae, cessante actuali illustratione, | |
| 559 remanet quaedam habilitas ad hoc quod facilius iterato illustretur. | |
| 560 Sicut etiam mens semel ad devotionem excitata, facilius postmodum | |
| 561 ad devotionem pristinam revocatur, propter quod Augustinus, in | |
| 562 libro de orando Deum, dicit esse necessarias crebras orationes, ne | |
| 563 concepta devotio totaliter exstinguatur. Potest tamen dici quod | |
| 564 aliquis dicitur propheta etiam cessante actuali prophetica | |
| 565 illustratione, ex deputatione divina, secundum illud Ierem. I, | |
| 53 | 566 <i>et prophetam in gentibus dedi te</i>.</p><p title="II-II q. 171 a. 2 ad 3"><a name="45803"><span class="ref">[45803] IIª-IIae, q. 171 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 567 dicendum quod omne donum gratiae hominem elevat ad aliquid quod est |
| 568 supra naturam humanam. Quod quidem potest esse dupliciter. Uno | |
| 569 modo, quantum ad substantiam actus, sicut miracula facere, et | |
| 570 cognoscere incerta et occulta divinae sapientiae. Et ad hos actus | |
| 571 non datur homini donum gratiae habituale. Alio modo est aliquid | |
| 572 supra naturam humanam quantum ad modum actus, non autem quantum ad | |
| 573 substantiam ipsius, sicut diligere Deum, et cognoscere eum in | |
| 53 | 574 speculo creaturarum. Et ad hoc datur donum gratiae habituale.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 171 a. 3 arg. 1"><a name="45804"><span class="ref">[45804] IIª-IIae, q. 171 a. 3 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 575 tertium sic proceditur. Videtur quod prophetia sit solum futurorum |
| 576 contingentium. Dicit enim Cassiodorus quod <i>prophetia est | |
| 577 inspiratio vel revelatio divina rerum eventus immobili veritate | |
| 578 denuntians</i>. Sed eventus pertinet ad contingentia futura. Ergo | |
| 53 | 579 de solis contingentibus futuris fit revelatio prophetica.</p><p title="II-II q. 171 a. 3 arg. 2"><a name="45805"><span class="ref">[45805] IIª-IIae, q. 171 a. 3 arg. 2</span></a> |
| 28 | 580 Praeterea, gratia prophetiae dividitur contra sapientiam et fidem |
| 581 quae sunt de divinis; et discretionem spirituum, quae est de | |
| 582 spiritibus creatis; et scientiam, quae est de rebus humanis; ut | |
| 583 patet I ad Cor. XII. Habitus autem et actus distinguuntur secundum | |
| 584 obiecta, ut patet per ea quae supra dicta sunt. Ergo videtur quod | |
| 585 de nullo pertinente ad aliquod horum sit prophetia. Relinquitur | |
| 53 | 586 ergo quod sit solum de futuris contingentibus.</p><p title="II-II q. 171 a. 3 arg. 3"><a name="45806"><span class="ref">[45806] IIª-IIae, q. 171 a. 3 arg. 3</span></a> |
| 28 | 587 Praeterea, diversitas obiecti causat diversitatem speciei, ut ex |
| 588 supra dictis patet. Si ergo prophetia quaedam sit de futuris | |
| 589 contingentibus, quaedam autem de quibusdam aliis rebus, videtur | |
| 53 | 590 sequi quod non sit eadem species prophetiae.</p><p title="II-II q. 171 a. 3 s. c."><a name="45807"><span class="ref">[45807] IIª-IIae, q. 171 a. 3 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 591 contra est quod Gregorius dicit, super Ezech., quod prophetia |
| 592 quaedam est de futuro, sicut id quod dicitur Isaiae VII, <i>ecce, | |
| 593 virgo concipiet et pariet filium</i>; quaedam de praeterito, sicut | |
| 594 id quod dicitur Gen. I, <i>in principio creavit Deus caelum et | |
| 595 terram</i>; quaedam de praesenti, sicut id quod dicitur I ad Cor. | |
| 596 XIV, <i>si omnes prophetent, intret autem quis infidelis, occulta | |
| 597 cordis eius manifesta fiunt</i>. Non ergo est prophetia solum de | |
| 53 | 598 contingentibus futuris.</p><p title="II-II q. 171 a. 3 co."><a name="45808"><span class="ref">[45808] IIª-IIae, q. 171 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 599 dicendum quod manifestatio quae fit per aliquod lumen, ad omnia |
| 600 illa se extendere potest quae illi lumini subiiciuntur, sicut visio | |
| 601 corporalis se extendit ad omnes colores, et cognitio naturalis | |
| 602 animae se extendit ad omnia illa quae subduntur lumini intellectus | |
| 603 agentis. Cognitio autem prophetica est per lumen divinum, quo | |
| 604 possunt omnia cognosci, tam divina quam humana, tam spiritualia | |
| 605 quam corporalia. Et ideo revelatio prophetica ad omnia huiusmodi se | |
| 606 extendit. Sicut de his quae pertinent ad Dei excellentiam et | |
| 607 Angelorum, spirituum ministerio revelatio prophetica facta est, ut | |
| 608 Isaiae VI, ubi dicitur, <i>vidi dominum sedentem super solium | |
| 609 excelsum et elevatum</i>. Eius etiam prophetia continet ea quae | |
| 610 pertinent ad corpora naturalia, secundum illud Isaiae XL, quis | |
| 611 mensus est pugillo aquas, et cetera? Continet etiam ea quae ad | |
| 612 mores hominum pertinent, secundum illud Isaiae LVIII, frange | |
| 613 esurienti panem tuum, et cetera. Continet etiam ea quae pertinent | |
| 614 ad futuros eventus, secundum illud Isaiae XLVII, <i>venient tibi | |
| 615 subito haec duo in die una, sterilitas et viduitas</i>. | |
| 616 Considerandum tamen quod, quia prophetia est de his quae procul a | |
| 617 nostra cognitione sunt, tanto aliqua magis proprie ad prophetiam | |
| 618 pertinent, quanto longius a cognitione humana existunt. Horum autem | |
| 619 est triplex gradus. Quorum unus est eorum quae sunt procul a | |
| 620 cognitione huius hominis, sive secundum sensum sive secundum | |
| 621 intellectum, non autem a cognitione omnium hominum. Sicut sensu | |
| 622 cognoscit aliquis homo quae sunt sibi praesentia secundum locum, | |
| 623 quae tamen alius humano sensu, utpote sibi absentia, non cognoscit, | |
| 624 et sic Eliseus prophetice cognovit quae Giezi, discipulus eius, in | |
| 625 absentia fecerat, ut habetur IV Reg. V. Et similiter cogitationes | |
| 626 cordis unius alteri prophetice manifestantur, ut dicitur I ad Cor. | |
| 627 XIV. Et per hunc modum etiam ea quae unus scit demonstrative, alii | |
| 628 possunt prophetice revelari. Secundus autem gradus est eorum quae | |
| 629 excedunt universaliter cognitionem omnium hominum, non quia | |
| 630 secundum se non sint cognoscibilia, sed propter defectum | |
| 631 cognitionis humanae, sicut mysterium Trinitatis. Quod revelatum est | |
| 632 per Seraphim dicentia, sanctus, sanctus, sanctus, etc., ut habetur | |
| 633 Isaiae VI. Ultimus autem gradus est eorum quae sunt procul ab | |
| 634 omnium hominum cognitione quia in seipsis non sunt cognoscibilia, | |
| 635 ut contingentia futura, quorum veritas non est determinata. Et quia | |
| 636 quod est universaliter et secundum se, potius est eo quod est | |
| 637 particulariter et per aliud; ideo ad prophetiam propriissime | |
| 638 pertinet revelatio eventuum futurorum, unde et nomen prophetiae | |
| 639 sumi videtur. Unde Gregorius dicit, super Ezech., quod, <i>cum ideo | |
| 640 prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel | |
| 53 | 641 praesenti loquitur, rationem sui nominis amittit</i>.</p><p title="II-II q. 171 a. 3 ad 1"><a name="45809"><span class="ref">[45809] IIª-IIae, q. 171 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 642 ergo dicendum quod prophetia ibi definitur secundum id quod proprie |
| 643 significatur nomine prophetiae. Et per hunc etiam modum prophetia | |
| 53 | 644 dividitur contra alias gratias gratis datas.</p><p title="II-II q. 171 a. 3 ad 2"><a name="45810"><span class="ref">[45810] IIª-IIae, q. 171 a. 3 ad 2</span></a> Unde patet |
| 28 | 645 responsio ad secundum. Quamvis possit dici quod omnia quae sub |
| 646 prophetia cadunt, conveniunt in hac ratione quod non sunt ab homine | |
| 647 cognoscibilia nisi per revelationem divinam. Ea vero quae pertinent | |
| 648 ad sapientiam et scientiam et interpretationem sermonum, possunt | |
| 649 naturali ratione ab homine cognosci, sed altiori modo manifestantur | |
| 650 per illustrationem divini luminis. Fides autem etsi sit de | |
| 651 invisibilibus homini, tamen ad ipsam non pertinet eorum cognitio | |
| 652 quae creduntur, sed quod homo per certitudinem assentiat his quae | |
| 53 | 653 sunt ab aliis cognita.</p><p title="II-II q. 171 a. 3 ad 3"><a name="45811"><span class="ref">[45811] IIª-IIae, q. 171 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 654 dicendum quod formale in cognitione prophetica est lumen divinum, a |
| 655 cuius unitate prophetia habet unitatem speciei, licet sint diversa | |
| 53 | 656 quae per lumen divinum prophetice manifestantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 171 a. 4 arg. 1"><a name="45812"><span class="ref">[45812] IIª-IIae, q. 171 a. 4 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 657 quartum sic proceditur. Videtur quod propheta per divinam |
| 658 inspirationem cognoscat omnia quae possunt prophetice cognosci. | |
| 659 Dicitur enim Amos III, <i>non faciet dominus Deus verbum, nisi | |
| 660 revelaverit secretum suum ad servos suos prophetas</i>. Sed omnia | |
| 661 quae prophetice revelantur, sunt verba divinitus facta. Nihil ergo | |
| 53 | 662 eorum est quod non reveletur prophetae.</p><p title="II-II q. 171 a. 4 arg. 2"><a name="45813"><span class="ref">[45813] IIª-IIae, q. 171 a. 4 arg. 2</span></a> |
| 28 | 663 Praeterea, Dei perfecta sunt opera, ut dicitur Deut. XXXII. Sed |
| 664 prophetia est divina revelatio, ut dictum est. Ergo est perfecta. | |
| 665 Quod non esset nisi omnia prophetabilia prophetae revelarentur, | |
| 666 quia perfectum est cui nihil deest, ut dicitur in III Physic. Ergo | |
| 53 | 667 prophetae omnia prophetabilia revelantur.</p><p title="II-II q. 171 a. 4 arg. 3"><a name="45814"><span class="ref">[45814] IIª-IIae, q. 171 a. 4 arg. 3</span></a> |
| 28 | 668 Praeterea, lumen divinum, quod causat prophetiam, est potentius |
| 669 quam lumen naturalis rationis, ex quo causatur humana scientia. Sed | |
| 670 homo qui habet aliquam scientiam, cognoscit omnia quae ad illam | |
| 671 scientiam pertinent, sicut grammaticus cognoscit omnia | |
| 672 grammaticalia. Ergo videtur quod propheta cognoscat omnia | |
| 53 | 673 prophetabilia.</p><p title="II-II q. 171 a. 4 s. c."><a name="45815"><span class="ref">[45815] IIª-IIae, q. 171 a. 4 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 674 contra est quod Gregorius dicit, super Ezech., quod <i>aliquando |
| 675 spiritus prophetiae ex praesenti tangit animum prophetantis, et ex | |
| 676 futuro nequaquam tangit, aliquando autem ex praesenti non tangit, | |
| 677 et ex futuro tangit</i>. Non ergo propheta cognoscit omnia | |
| 53 | 678 prophetabilia.</p><p title="II-II q. 171 a. 4 co."><a name="45816"><span class="ref">[45816] IIª-IIae, q. 171 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 679 dicendum quod diversa non est necesse esse simul nisi propter |
| 680 aliquid unum in quo connectuntur et a quo dependent, sicut supra | |
| 681 habitum est quod virtutes omnes necesse est esse simul propter | |
| 682 prudentiam vel caritatem. Omnia autem quae per aliquod principium | |
| 683 cognoscuntur, connectuntur in illo principio et ab eo dependent. Et | |
| 684 ideo qui cognoscit perfecte principium secundum totam eius | |
| 685 virtutem, simul cognoscit omnia quae per illud principium | |
| 686 cognoscuntur. Ignorato autem communi principio vel communiter | |
| 687 apprehenso, nulla necessitas est simul omnia cognoscendi, sed | |
| 688 unumquodque eorum per se oportet manifestari, et per consequens | |
| 689 aliqua eorum possunt cognosci, et alia non cognosci. Principium | |
| 690 autem eorum quae divino lumine prophetice manifestantur, est ipsa | |
| 691 veritas prima, quam prophetae in seipsa non vident. Et ideo non | |
| 692 oportet quod omnia prophetabilia cognoscant, sed quilibet eorum | |
| 693 cognoscit ex eis aliqua, secundum specialem revelationem huius vel | |
| 53 | 694 illius rei.</p><p title="II-II q. 171 a. 4 ad 1"><a name="45817"><span class="ref">[45817] IIª-IIae, q. 171 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 695 ergo dicendum quod dominus omnia quae sunt necessaria ad |
| 696 instructionem fidelis populi, revelat prophetis, non tamen omnia | |
| 53 | 697 omnibus, sed quaedam uni, quaedam alii.</p><p title="II-II q. 171 a. 4 ad 2"><a name="45818"><span class="ref">[45818] IIª-IIae, q. 171 a. 4 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 698 secundum dicendum quod prophetia est sicut quiddam imperfectum in |
| 699 genere divinae revelationis, unde dicitur I ad Cor. XIII, quod | |
| 700 prophetiae evacuabuntur, et quod ex parte prophetamus, idest | |
| 701 imperfecte. Perfectio autem divinae revelationis erit in patria, | |
| 702 unde subditur, <i>cum venerit quod perfectum est, evacuabitur quod | |
| 703 ex parte est</i>. Unde non oportet quod propheticae revelationi | |
| 704 nihil desit, sed quod nihil desit eorum ad quae prophetia | |
| 53 | 705 ordinatur.</p><p title="II-II q. 171 a. 4 ad 3"><a name="45819"><span class="ref">[45819] IIª-IIae, q. 171 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 706 dicendum quod ille qui habet aliquam scientiam, cognoscit principia |
| 707 illius scientiae, ex quibus omnia quae sunt illius scientiae | |
| 708 dependent. Et ideo qui perfecte habet habitum alicuius scientiae, | |
| 709 scit omnia quae ad illam scientiam pertinent. Sed per prophetiam | |
| 710 non cognoscitur in seipso principium propheticalium cognitionum | |
| 53 | 711 quod est Deus. Unde non est similis ratio.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 171 a. 5 arg. 1"><a name="45820"><span class="ref">[45820] IIª-IIae, q. 171 a. 5 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 712 quintum sic proceditur. Videtur quod propheta discernat semper quid |
| 713 dicat per spiritum proprium, et quid per spiritum prophetiae. Dicit | |
| 714 enim Augustinus, in VI Confess., quod mater sua <i>dicebat | |
| 715 discernere se, nescio quo sapore, quem verbis explicare non | |
| 716 poterat, quid interesset inter Deum revelantem et inter animam suam | |
| 717 somniantem</i>. Sed prophetia est revelatio divina, ut dictum est. | |
| 718 Ergo propheta semper discernit id quod dicit per spiritum | |
| 53 | 719 prophetiae, ab eo quod loquitur spiritu proprio.</p><p title="II-II q. 171 a. 5 arg. 2"><a name="45821"><span class="ref">[45821] IIª-IIae, q. 171 a. 5 arg. 2</span></a> |
| 28 | 720 <i>Praeterea, Deus non praecipit aliquid impossibile</i>, sicut |
| 721 Hieronymus dicit. Praecipitur autem prophetis, Ierem. XXIII, | |
| 722 <i>propheta qui habet somnium, narret somnium, et qui habet | |
| 723 sermonem meum, loquatur sermonem meum vere</i>. Ergo propheta | |
| 724 potest discernere quid habeat per spiritum prophetiae, ab eo quod | |
| 53 | 725 aliter videt.</p><p title="II-II q. 171 a. 5 arg. 3"><a name="45822"><span class="ref">[45822] IIª-IIae, q. 171 a. 5 arg. 3</span></a> |
| 28 | 726 Praeterea, maior est certitudo quae est per divinum lumen quam quae |
| 727 est per lumen rationis naturalis. Sed per lumen rationis naturalis | |
| 728 ille qui habet scientiam, pro certo scit se habere. Ergo ille qui | |
| 729 habet prophetiam per lumen divinum, multo magis certus est se | |
| 53 | 730 habere.</p><p title="II-II q. 171 a. 5 s. c."><a name="45823"><span class="ref">[45823] IIª-IIae, q. 171 a. 5 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 731 contra est quod Gregorius dicit, super Ezech., <i>sciendum est quod |
| 732 aliquando prophetae sancti, dum consuluntur, ex magno usu | |
| 733 prophetandi quaedam ex suo spiritu proferunt, et se haec ex | |
| 53 | 734 prophetiae spiritu dicere suspicantur</i>.</p><p title="II-II q. 171 a. 5 co."><a name="45824"><span class="ref">[45824] IIª-IIae, q. 171 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 735 dicendum quod mens prophetae dupliciter a Deo instruitur, uno modo, |
| 736 per expressam revelationem; alio modo, <i>per quendam instinctum, | |
| 737 quem interdum etiam nescientes humanae mentes patiuntur</i>, ut | |
| 738 Augustinus dicit, II super Gen. ad Litt. De his ergo quae expresse | |
| 739 per spiritum prophetiae propheta, cognoscit, maximam certitudinem | |
| 740 habet, et pro certo habet quod haec sibi sunt divinitus revelata. | |
| 741 Unde dicitur Ierem. XXVI, <i>in veritate misit me dominus ad vos, | |
| 742 ut loquerer in aures vestras omnia verba haec</i>. Alioquin, si de | |
| 743 hoc ipse certitudinem non haberet, fides, quae dictis prophetarum | |
| 744 innititur, certa non esset. Et signum propheticae certitudinis | |
| 745 accipere possumus ex hoc quod Abraham, admonitus in prophetica | |
| 746 visione, se praeparavit ad filium unigenitum immolandum, quod | |
| 747 nullatenus fecisset nisi de divina revelatione fuisset certissimus. | |
| 748 Sed ad ea quae cognoscit per instinctum, aliquando sic se habet ut | |
| 749 non plene discernere possit utrum hoc cogitaverit aliquo divino | |
| 750 instinctu, vel per spiritum proprium. Non autem omnia quae | |
| 751 cognoscimus divino instinctu, sub certitudine prophetica nobis | |
| 752 manifestantur, talis enim instinctus est quiddam imperfectum in | |
| 753 genere prophetiae. Et hoc modo intelligendum est verbum Gregorii. | |
| 754 Ne tamen ex hoc error possit accidere <i>per spiritum sanctum | |
| 755 citius correcti, ab eo quae vera sunt audiunt, et semetipsos, quia | |
| 53 | 756 falsa dixerint, reprehendunt</i>, ut ibidem Gregorius subdit.</p><p title="II-II q. 171 a. 5 ad arg."><a name="45825"><span class="ref">[45825] IIª-IIae, q. 171 a. 5 ad arg.</span></a> Primae |
| 28 | 757 autem rationes procedunt quantum ad ea quae prophetico spiritu |
| 53 | 758 revelantur. Unde patet responsio ad omnia obiecta.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 171 a. 6 arg. 1"><a name="45826"><span class="ref">[45826] IIª-IIae, q. 171 a. 6 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 759 sextum sic proceditur. Videtur quod ea quae prophetice cognoscuntur |
| 760 vel annuntiantur, possint esse falsa. Prophetia enim est de futuris | |
| 761 contingentibus, ut dictum est, sed futura contingentia possunt non | |
| 762 evenire, alioquin ex necessitate contingerent. Ergo prophetiae | |
| 53 | 763 potest subesse falsum.</p><p title="II-II q. 171 a. 6 arg. 2"><a name="45827"><span class="ref">[45827] IIª-IIae, q. 171 a. 6 arg. 2</span></a> |
| 28 | 764 Praeterea, Isaias prophetice praenuntiavit Ezechiae dicens, |
| 765 <i>dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives</i>, et tamen | |
| 766 additi sunt vitae eius postea quindecim anni, ut habetur IV Reg. | |
| 767 XX, et Isaiae XXXVIII. Similiter etiam Ierem. XVIII, dominus dicit, | |
| 768 <i>repente loquar adversum gentem et adversum regnum, ut eradicem | |
| 769 et destruam et disperdam illud. Si poenitentiam egerit gens illa a | |
| 770 malo suo quod locutus sum adversus eam, agam et ego poenitentiam | |
| 771 super malo quod cogitavi ut facerem ei</i>. Et hoc apparet per | |
| 772 exemplum Ninivitarum, secundum illud Ionae III, <i>misertus est | |
| 773 dominus super malitiam quam dixit ut faceret eis, et non fecit</i>. | |
| 53 | 774 Ergo prophetiae potest subesse falsum.</p><p title="II-II q. 171 a. 6 arg. 3"><a name="45828"><span class="ref">[45828] IIª-IIae, q. 171 a. 6 arg. 3</span></a> |
| 28 | 775 Praeterea, omnis conditionalis cuius antecedens est necessarium |
| 776 absolute, consequens est necessarium absolute, quia ita se habet | |
| 777 consequens in conditionali ad antecedens, sicut conclusio ad | |
| 778 praemissas in syllogismo; ex necessariis autem nunquam contingit | |
| 779 syllogizare nisi necessarium, ut probatur in I posteriorum. Sed si | |
| 780 prophetiae non potest subesse falsum, oportet hanc conditionalem | |
| 781 esse veram, si aliquid est prophetatum, erit. Huius autem | |
| 782 conditionalis antecedens est necessarium absolute, cum sit de | |
| 783 praeterito. Ergo et consequens erit necessarium absolute. Quod est | |
| 784 inconveniens, quia sic prophetia non esset contingentium. Falsum | |
| 53 | 785 est ergo quod prophetiae non possit subesse falsum.</p><p title="II-II q. 171 a. 6 s. c."><a name="45829"><span class="ref">[45829] IIª-IIae, q. 171 a. 6 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 786 contra est quod Cassiodorus dicit, quod <i>prophetia est inspiratio |
| 787 vel revelatio divina, rerum eventus immobili veritate | |
| 788 denuntians</i>. Non autem esset immobilis veritas prophetiae si | |
| 53 | 789 posset ei falsum subesse. Ergo non potest ei subesse falsum.</p><p title="II-II q. 171 a. 6 co."><a name="45830"><span class="ref">[45830] IIª-IIae, q. 171 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 790 dicendum quod, sicut ex dictis patet, prophetia est quaedam |
| 791 cognitio intellectui prophetae impressa ex revelatione divina per | |
| 792 modum cuiusdam doctrinae. Veritas autem eadem est cognitionis in | |
| 793 discipulo et in docente, quia cognitio addiscentis est similitudo | |
| 794 cognitionis docentis; sicut et in rebus naturalibus forma generati | |
| 795 est similitudo quaedam formae generantis. Et per hunc etiam modum | |
| 796 Hieronymus dicit quod prophetia est quoddam signum divinae | |
| 797 praescientiae. Oportet igitur eandem esse veritatem propheticae | |
| 798 cognitionis et enuntiationis quae est cognitionis divinae, cui | |
| 799 impossibile est subesse falsum, ut in primo habitum est. Unde | |
| 53 | 800 prophetiae non potest subesse falsum.</p><p title="II-II q. 171 a. 6 ad 1"><a name="45831"><span class="ref">[45831] IIª-IIae, q. 171 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 801 ergo dicendum quod, sicut in primo dictum est, certitudo divinae |
| 802 praescientiae non excludit contingentiam singularium futurorum, | |
| 803 quia fertur in ea secundum quod sunt praesentia et iam determinata | |
| 804 ad unum. Et ideo etiam prophetia, quae est divinae praescientiae | |
| 805 similitudo impressa vel signum, sua immobili veritate futurorum | |
| 53 | 806 contingentiam non excludit.</p><p title="II-II q. 171 a. 6 ad 2"><a name="45832"><span class="ref">[45832] IIª-IIae, q. 171 a. 6 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 807 secundum dicendum quod divina praescientia respicit futura secundum |
| 808 duo, scilicet secundum quod sunt in seipsis, inquantum scilicet | |
| 809 ipsa praesentialiter intuetur; et secundum quod sunt in suis | |
| 810 causis, inquantum scilicet videt ordinem causarum ad effectus. Et | |
| 811 quamvis contingentia futura, prout sunt in seipsis, sint | |
| 812 determinata ad unum; tamen prout sunt in suis causis, non sunt | |
| 813 determinata, quin possint aliter evenire. Et quamvis ista duplex | |
| 814 cognitio semper in intellectu divino coniungatur, non tamen semper | |
| 815 coniungitur in revelatione prophetica, quia impressio agentis non | |
| 816 semper adaequat eius virtutem. Unde quandoque revelatio prophetica | |
| 817 est impressa quaedam similitudo divinae praescientiae prout | |
| 818 inspicit ipsa futura contingentia in seipsis. Et talia sic eveniunt | |
| 819 sicut prophetantur, sicut illud Isaiae VII, <i>ecce, virgo | |
| 820 concipiet</i>. Quandoque vero prophetica revelatio est impressa | |
| 821 similitudo divinae praescientiae prout cognoscit ordinem causarum | |
| 822 ad effectus. Et tunc quandoque aliter evenit quam prophetetur. Nec | |
| 823 tamen prophetiae subest falsum, nam sensus prophetiae est quod | |
| 824 inferiorum causarum dispositio, sive naturalium sive humanorum | |
| 825 actuum, hoc habet ut talis effectus eveniat. Et secundum hoc | |
| 826 intelligitur verbum Isaiae dicentis, <i>morieris, et non vives</i>, | |
| 827 idest, dispositio corporis tui ad mortem ordinatur; et quod dicitur | |
| 828 Ionae III, <i>adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur</i>, | |
| 829 idest, hoc merita eius exigunt, ut subvertatur. Dicitur autem Deus | |
| 830 poenitere metaphorice, inquantum ad modum poenitentis se habet, | |
| 53 | 831 prout scilicet mutat sententiam, etsi non mutet consilium.</p><p title="II-II q. 171 a. 6 ad 3"><a name="45833"><span class="ref">[45833] IIª-IIae, q. 171 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 832 dicendum quod, quia eadem est veritas prophetiae et divinae |
| 833 praescientiae, ut dictum est, hoc modo ista conditionalis est vera, | |
| 834 si aliquid est prophetatum, erit, sicut ista, si aliquid est | |
| 835 praescitum, erit. In utraque enim antecedens est impossibile non | |
| 836 esse. Unde et consequens est necessarium, non secundum quod est | |
| 837 futurum respectu nostri, sed ut consideratur in suo praesenti, | |
| 53 | 838 prout subiicitur praescientiae divinae, ut in primo dictum est.</p></div></div><div class="q" id="q172"><h2>Quaestio 172</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 172 pr."><a name="45834"><span class="ref">[45834] IIª-IIae, q. 172 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 839 considerandum est de causa prophetiae. Et circa hoc quaeruntur sex. |
| 840 Primo, utrum prophetia sit naturalis. Secundo, utrum sit a Deo | |
| 841 mediantibus Angelis. Tertio, utrum ad prophetiam requiratur | |
| 842 dispositio naturalis. Quarto, utrum requiratur bonitas morum. | |
| 843 Quinto, utrum sit aliqua prophetia a Daemonibus. Sexto, utrum | |
| 53 | 844 prophetae Daemonum aliquando dicant verum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 172 a. 1 arg. 1"><a name="45835"><span class="ref">[45835] IIª-IIae, q. 172 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 845 primum sic proceditur. Videtur quod prophetia possit esse |
| 846 naturalis. Dicit enim Gregorius in IV Dialog., quod <i>ipsa | |
| 847 aliquando animarum vis sua subtilitate aliquid praevidet</i>. Et | |
| 848 Augustinus dicit, in XII super Gen. ad Litt., quod animae humanae, | |
| 849 secundum quod a sensibus corporis abstrahitur competit futura | |
| 850 praevidere. Hoc autem pertinet ad prophetiam. Ergo anima | |
| 53 | 851 naturaliter potest assequi prophetiam.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 arg. 2"><a name="45836"><span class="ref">[45836] IIª-IIae, q. 172 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 852 Praeterea, cognitio animae humanae magis viget in vigilando quam in |
| 853 dormiendo. Sed in dormiendo quidam naturaliter praevident quaedam | |
| 854 futura, ut patet per philosophum, in libro de somno et Vigil. Ergo | |
| 53 | 855 multo magis potest homo naturaliter futura praecognoscere.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 arg. 3"><a name="45837"><span class="ref">[45837] IIª-IIae, q. 172 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 856 Praeterea, homo secundum suam naturam est perfectior animalibus |
| 857 brutis. Sed quaedam animalia bruta habent praecognitionem futurorum | |
| 858 ad se pertinentium, sicut formicae praecognoscunt pluvias futuras, | |
| 859 quod patet ex hoc quod ante pluviam incipiunt grana in foramen | |
| 860 reponere; et similiter etiam pisces praecognoscunt tempestates | |
| 861 futuras, ut perpenditur ex eorum motu, dum loca tempestuosa | |
| 862 declinant. Ergo multo magis homines naturaliter praecognoscere | |
| 863 possunt futura ad se pertinentia, de quibus est prophetia. Est ergo | |
| 53 | 864 prophetia a natura.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 arg. 4"><a name="45838"><span class="ref">[45838] IIª-IIae, q. 172 a. 1 arg. 4</span></a> |
| 28 | 865 Praeterea, Prov. XXIX dicitur, <i>cum prophetia defecerit, |
| 866 dissipabitur populus</i>, et sic patet quod prophetia necessaria | |
| 867 est ad hominum conservationem. Sed natura non deficit in | |
| 53 | 868 necessariis. Ergo videtur quod prophetia sit a natura.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 s. c."><a name="45839"><span class="ref">[45839] IIª-IIae, q. 172 a. 1 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 869 contra est quod dicitur II Pet. I, <i>non enim voluntate humana |
| 870 allata est aliquando prophetia, sed spiritu sancto inspirante, | |
| 871 locuti sunt sancti Dei homines</i>. Ergo prophetia non est a | |
| 53 | 872 natura, sed ex dono spiritus sancti.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 co."><a name="45840"><span class="ref">[45840] IIª-IIae, q. 172 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 873 dicendum quod, sicut supra dictum est, prophetica praecognitio |
| 874 potest esse de futuris dupliciter, uno modo, secundum quod sunt in | |
| 875 seipsis; alio modo, secundum quod sunt in suis causis. | |
| 876 Praecognoscere autem futura secundum quod sunt in seipsis, est | |
| 877 proprium divini intellectus, cuius aeternitati sunt omnia | |
| 878 praesentia, ut in primo dictum est. Et ideo talis praecognitio | |
| 879 futurorum non potest esse a natura, sed solum ex revelatione | |
| 880 divina. Futura vero in suis causis possunt praecognosci naturali | |
| 881 cognitione etiam ab homine, sicut medicus praecognoscit sanitatem | |
| 882 vel mortem futuram in aliquibus causis, quarum ordinem ad tales | |
| 883 effectus experimento praecognoverunt. Et talis praecognitio | |
| 884 futurorum potest intelligi esse in homine a natura dupliciter. Uno | |
| 885 modo, sic quod statim anima, ex eo quod in seipsa habet, possit | |
| 886 futura praecognoscere. Et sic sicut Augustinus dicit, XII super | |
| 887 Gen. ad Litt., <i>quidam voluerunt animam humanam habere quandam | |
| 888 vim divinationis in seipsa</i>. Et hoc videtur esse secundum | |
| 889 opinionem Platonis, qui posuit quod animae habent omnium rerum | |
| 890 cognitionem per participationem idearum, sed ista cognitio | |
| 891 obnubilatur in eis per coniunctionem corporis, in quibusdam tamen | |
| 892 plus, in quibusdam vero minus, secundum corporis puritatem | |
| 893 diversam. Et secundum hoc, posset dici quod homines habentes animas | |
| 894 non multum obtenebratas ex corporum unione, possunt talia futura | |
| 895 praecognoscere secundum propriam scientiam. Contra hoc autem | |
| 896 obiicit Augustinus, cur non semper potest, scilicet vim | |
| 897 divinationis habere anima, cum semper velit? Sed quia verius esse | |
| 898 videtur quod anima ex sensibilibus cognitionem acquirat, secundum | |
| 899 sententiam Aristotelis, ut in primo dictum est; ideo melius est | |
| 900 dicendum alio modo, quod praecognitionem talium futurorum homines | |
| 901 non habent sed, acquirere possunt per viam experimentalem; in qua | |
| 902 iuvantur per naturalem dispositionem secundum quam in homine | |
| 903 invenitur perfectio virtutis imaginativae et claritas | |
| 904 intelligentiae. Et tamen haec praecognitio futurorum differt a | |
| 905 prima, quae habetur ex revelatione divina, dupliciter. Primo | |
| 906 quidem, quia prima potest esse quorumcumque eventuum, et | |
| 907 infallibiliter. Haec autem praecognitio quae naturaliter haberi | |
| 908 potest, est circa quosdam effectus ad quos se potest extendere | |
| 909 experientia humana. Secundo, quia prima prophetia est secundum | |
| 910 immobilem veritatem, non autem secunda, sed potest ei subesse | |
| 911 falsum. Prima autem praecognitio proprie pertinet ad prophetiam, | |
| 912 non secunda, quia, sicut supra dictum est, prophetica cognitio est | |
| 913 eorum quae excedunt universaliter humanam cognitionem. Et ideo | |
| 914 dicendum est quod prophetia simpliciter dicta non potest esse a | |
| 53 | 915 natura, sed solum ex revelatione divina.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 ad 1"><a name="45841"><span class="ref">[45841] IIª-IIae, q. 172 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 916 ergo dicendum quod anima, quando abstrahitur a corporalibus, aptior |
| 917 redditur ad percipiendum influxum spiritualium substantiarum, et | |
| 918 etiam ad percipiendum subtiles motus qui ex impressionibus causarum | |
| 919 naturalium in imaginatione humana relinquuntur, a quibus | |
| 920 percipiendis anima impeditur cum fuerit circa sensibilia occupata. | |
| 921 Et ideo Gregorius dicit quod anima quando appropinquat ad mortem, | |
| 922 praecognoscit quaedam futura subtilitate suae naturae, prout | |
| 923 scilicet percipit etiam modicas impressiones. Aut etiam cognoscit | |
| 924 futura revelatione angelica. Non autem propria virtute. Quia, ut | |
| 925 Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., si hoc esset, tunc | |
| 926 haberet quandocumque vellet, in sua potestate futura | |
| 53 | 927 praecognoscere, quod patet esse falsum.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 ad 2"><a name="45842"><span class="ref">[45842] IIª-IIae, q. 172 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 928 secundum dicendum quod praecognitio futurorum quae fit in somnis, |
| 929 est aut ex revelatione substantiarum spiritualium, aut ex causa | |
| 930 corporali, ut dictum est cum de divinationibus ageretur. Utrumque | |
| 931 autem melius potest fieri in dormientibus quam in vigilantibus, | |
| 932 quia anima vigilantis est occupata circa exteriora sensibilia, unde | |
| 933 minus potest percipere subtiles impressiones vel spiritualium | |
| 934 substantiarum vel etiam causarum naturalium. Quantum tamen ad | |
| 935 perfectionem iudicii, plus viget ratio in vigilando quam in | |
| 53 | 936 dormiendo.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 ad 3"><a name="45843"><span class="ref">[45843] IIª-IIae, q. 172 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 937 dicendum quod bruta etiam animalia non habent praecognitionem |
| 938 futurorum effectuum nisi secundum quod ex suis causis | |
| 939 praecognoscuntur, ex quibus eorum phantasiae moventur. Et magis | |
| 940 quam hominum, quia phantasiae hominum, maxime in vigilando, | |
| 941 disponuntur magis secundum rationem quam secundum impressionem | |
| 942 naturalium causarum. Ratio autem facit in homine multo abundantius | |
| 943 id quod in brutis facit impressio causarum naturalium. Et adhuc | |
| 53 | 944 magis adiuvat hominem divina gratia prophetas inspirans.</p><p title="II-II q. 172 a. 1 ad 4"><a name="45844"><span class="ref">[45844] IIª-IIae, q. 172 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 945 dicendum quod lumen propheticum se extendit etiam ad directiones |
| 946 humanorum actuum. Et secundum hoc, prophetia necessaria est ad | |
| 947 populi gubernationem. Et praecipue in ordine ad cultum divinum, ad | |
| 53 | 948 quem natura non sufficit, sed requiritur gratia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 172 a. 2 arg. 1"><a name="45845"><span class="ref">[45845] IIª-IIae, q. 172 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 949 secundum sic proceditur. Videtur quod prophetica revelatio non fiat |
| 950 per Angelos. Dicitur enim Sap. VII, quod <i>sapientia Dei in animas | |
| 951 sanctas se transfert, et amicos Dei et prophetas constituit</i>. | |
| 952 Sed amicos Dei constituit immediate. Ergo etiam prophetas facit | |
| 53 | 953 immediate, non mediantibus Angelis.</p><p title="II-II q. 172 a. 2 arg. 2"><a name="45846"><span class="ref">[45846] IIª-IIae, q. 172 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 954 Praeterea, prophetia ponitur inter gratias gratis datas. Sed |
| 955 gratiae gratis datae sunt a spiritu sancto, secundum illud, | |
| 956 <i>divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus</i>. Non ergo | |
| 53 | 957 prophetica revelatio fit Angelo mediante.</p><p title="II-II q. 172 a. 2 arg. 3"><a name="45847"><span class="ref">[45847] IIª-IIae, q. 172 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 958 Praeterea, Cassiodorus dicit quod prophetia est divina revelatio. |
| 959 Si autem fieret per Angelos, diceretur angelica revelatio. Non ergo | |
| 53 | 960 prophetia fit per Angelos.</p><p title="II-II q. 172 a. 2 s. c."><a name="45848"><span class="ref">[45848] IIª-IIae, q. 172 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 961 contra est quod Dionysius dicit, IV cap. Cael. Hier., <i>divinas |
| 962 visiones gloriosi patres nostri adepti sunt per medias caelestes | |
| 963 virtutes</i>. Loquitur autem ibi de visionibus propheticis. Ergo | |
| 53 | 964 revelatio prophetica fit Angelis mediantibus.</p><p title="II-II q. 172 a. 2 co."><a name="45849"><span class="ref">[45849] IIª-IIae, q. 172 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 965 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. XIII, quae a Deo sunt, |
| 966 ordinata sunt. Habet autem hoc divinitatis ordo, sicut Dionysius | |
| 967 dicit, ut infima per media disponat. Angeli autem medii sunt inter | |
| 968 Deum et homines, utpote plus participantes de perfectione divinae | |
| 969 bonitatis quam homines. Et ideo illuminationes et revelationes | |
| 970 divinae a Deo ad homines per Angelos deferuntur. Prophetica autem | |
| 971 cognitio fit secundum illuminationem et revelationem divinam. Unde | |
| 53 | 972 manifestum est quod fiat per Angelos.</p><p title="II-II q. 172 a. 2 ad 1"><a name="45850"><span class="ref">[45850] IIª-IIae, q. 172 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 973 ergo dicendum quod caritas, secundum quam fit homo amicus Dei, est |
| 974 perfectio voluntatis, in quam solus Deus imprimere potest. Sed | |
| 975 prophetia est perfectio intellectus, in quem etiam Angelus potest | |
| 976 imprimere, ut in primo dictum est. Et ideo non est similis ratio de | |
| 53 | 977 utroque.</p><p title="II-II q. 172 a. 2 ad 2"><a name="45851"><span class="ref">[45851] IIª-IIae, q. 172 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 978 secundum dicendum quod gratiae gratis datae attribuuntur spiritui |
| 979 sancto sicut primo principio, qui tamen operatur huiusmodi gratias | |
| 53 | 980 in hominibus mediante ministerio Angelorum.</p><p title="II-II q. 172 a. 2 ad 3"><a name="45852"><span class="ref">[45852] IIª-IIae, q. 172 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 981 dicendum quod operatio instrumenti attribuitur principali agenti, |
| 982 in cuius virtute instrumentum agit. Et quia minister est sicut | |
| 983 instrumentum, idcirco prophetica revelatio, quae fit ministerio | |
| 53 | 984 Angelorum, dicitur esse divina.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 172 a. 3 arg. 1"><a name="45853"><span class="ref">[45853] IIª-IIae, q. 172 a. 3 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 985 tertium sic proceditur. Videtur quod ad prophetiam requiratur |
| 986 dispositio naturalis. Prophetia enim recipitur in propheta secundum | |
| 987 dispositionem recipientis. Quia super illud Amos I, dominus de Sion | |
| 988 rugiet, dicit Glossa Hieronymi, <i>naturale est ut omnes qui volunt | |
| 989 rem rei comparare, ex eis rebus sumant comparationes quas sunt | |
| 990 experti et in quibus sunt nutriti, verbi gratia, nautae suos | |
| 991 inimicos ventis, damnum naufragio comparant. Sic et Amos, qui fuit | |
| 992 pastor pecorum timorem Dei rugitui leonis assimilat</i>. Sed quod | |
| 993 recipitur in aliquo secundum modum recipientis, requirit naturalem | |
| 53 | 994 dispositionem. Ergo prophetia requirit naturalem dispositionem.</p><p title="II-II q. 172 a. 3 arg. 2"><a name="45854"><span class="ref">[45854] IIª-IIae, q. 172 a. 3 arg. 2</span></a> |
| 28 | 995 Praeterea, speculatio prophetiae est altior quam scientiae |
| 996 acquisitae. Sed indispositio naturalis impedit speculationem | |
| 997 scientiae acquisitae, multi enim, ex indispositione naturali | |
| 998 pertingere non possunt ad scientiarum speculamina capienda. Multo | |
| 53 | 999 ergo magis requiritur ad contemplationem propheticam.</p><p title="II-II q. 172 a. 3 arg. 3"><a name="45855"><span class="ref">[45855] IIª-IIae, q. 172 a. 3 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1000 Praeterea, indispositio naturalis magis impedit aliquem quam |
| 1001 impedimentum accidentale. Sed per aliquid accidentale superveniens | |
| 1002 impeditur speculatio prophetiae, dicit enim Hieronymus, super | |
| 1003 Matth., quod <i>tempore illo quo coniugales actus geruntur, | |
| 1004 praesentia spiritus sancti non dabitur, etiam si propheta esse | |
| 1005 videatur qui officio generationis obsequitur</i>. Ergo multo magis | |
| 1006 indispositio naturalis impedit prophetiam. Et sic videtur quod bona | |
| 53 | 1007 dispositio naturalis ad prophetiam requiratur.</p><p title="II-II q. 172 a. 3 s. c."><a name="45856"><span class="ref">[45856] IIª-IIae, q. 172 a. 3 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1008 contra est quod Gregorius dicit, in homilia Pentecostes, |
| 1009 <i>implet</i> scilicet spiritus sanctus, <i>citharaedum puerum, et | |
| 1010 Psalmistam facit, pastorem armentorum sycomoros vellicantem, et | |
| 1011 prophetam facit</i>. Non ergo requiritur aliqua praecedens | |
| 1012 dispositio ad prophetiam, sed dependet ex sola voluntate spiritus | |
| 1013 sancti, de quo dicitur, I ad Cor. XII, <i>haec omnia operatur unus | |
| 53 | 1014 atque idem spiritus, dividens singulis prout vult</i>.</p><p title="II-II q. 172 a. 3 co."><a name="45857"><span class="ref">[45857] IIª-IIae, q. 172 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1015 dicendum quod, sicut dictum est, prophetia vere et simpliciter |
| 1016 dicta est ex inspiratione divina, quae autem est ex causa naturali, | |
| 1017 non dicitur prophetia nisi secundum quid. Est autem considerandum | |
| 1018 quod, sicut Deus, quia est causa universalis in agendo, non | |
| 1019 praeexigit materiam, nec aliquam materiae dispositionem, in | |
| 1020 corporalibus effectibus, sed simul potest et materiam et | |
| 1021 dispositionem et formam inducere; ita etiam in effectibus | |
| 1022 spiritualibus non praeexigit aliquam dispositionem, sed potest | |
| 1023 simul cum effectu spirituali inducere dispositionem convenientem, | |
| 1024 qualis requireretur secundum ordinem naturae. Et ulterius posset | |
| 1025 etiam simul per creationem producere ipsum subiectum, ut scilicet | |
| 1026 animam in ipsa sui creatione disponeret ad prophetiam, et daret ei | |
| 53 | 1027 gratiam prophetalem.</p><p title="II-II q. 172 a. 3 ad 1"><a name="45858"><span class="ref">[45858] IIª-IIae, q. 172 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1028 ergo dicendum quod indifferens est ad prophetiam quibuscumque |
| 1029 similitudinibus res prophetica exprimatur. Et ideo hoc ex | |
| 1030 operatione divina non immutatur circa prophetam. Removetur autem | |
| 53 | 1031 divina virtute; si quid prophetiae repugnat.</p><p title="II-II q. 172 a. 3 ad 2"><a name="45859"><span class="ref">[45859] IIª-IIae, q. 172 a. 3 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1032 secundum dicendum quod speculatio scientiae fit ex causa naturali. |
| 1033 Natura autem non potest operari nisi dispositione praecedente in | |
| 1034 materia. Quod non est dicendum de Deo, qui est prophetiae | |
| 53 | 1035 causa.</p><p title="II-II q. 172 a. 3 ad 3"><a name="45860"><span class="ref">[45860] IIª-IIae, q. 172 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1036 dicendum quod aliqua naturalis indispositio, si non removeretur, |
| 1037 impedire posset prophetalem revelationem, puta si aliquis esset | |
| 1038 totaliter sensu naturali destitutus. Sicut etiam impeditur aliquis | |
| 1039 ab actu prophetandi per aliquam vehementem passionem vel irae vel | |
| 1040 concupiscentiae, qualis est in coitu vel per quamcumque aliam | |
| 1041 passionem. Sed talem indispositionem naturalem removet virtus | |
| 53 | 1042 divina, quae est prophetiae causa.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 172 a. 4 arg. 1"><a name="45861"><span class="ref">[45861] IIª-IIae, q. 172 a. 4 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1043 quartum sic proceditur. Videtur quod bonitas morum requiratur ad |
| 1044 prophetiam. Dicitur enim Sap. VII, quod <i>sapientia Dei per | |
| 1045 nationes in animas sanctas se transfert, et amicos Dei et prophetas | |
| 1046 constituit</i>. Sed sanctitas non potest esse sine bonitate morum | |
| 1047 et sine gratia gratum faciente. Ergo prophetia non potest esse sine | |
| 53 | 1048 bonitate morum et gratia gratum faciente.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 arg. 2"><a name="45862"><span class="ref">[45862] IIª-IIae, q. 172 a. 4 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1049 Praeterea, secreta non revelantur nisi amicis, secundum illud Ioan. |
| 1050 XV, <i>vos autem dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a patre | |
| 1051 meo, nota feci vobis</i>. Sed prophetis Deus sua secreta revelat, | |
| 1052 ut dicitur Amos III. Ergo videtur quod prophetae sint Dei amici. | |
| 1053 Quod non potest esse sine caritate. Ergo videtur quod prophetia non | |
| 1054 possit esse sine caritate, quae non est sine gratia gratum | |
| 53 | 1055 faciente.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 arg. 3"><a name="45863"><span class="ref">[45863] IIª-IIae, q. 172 a. 4 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1056 Praeterea, Matth. VII dicitur, <i>attendite a falsis prophetis, qui |
| 1057 veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi | |
| 1058 rapaces</i>. Sed quicumque sunt sine gratia interius, videntur esse | |
| 1059 lupi rapaces. Ergo omnes sunt falsi prophetae. Nullus est ergo | |
| 53 | 1060 verus propheta nisi bonus per gratiam.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 arg. 4"><a name="45864"><span class="ref">[45864] IIª-IIae, q. 172 a. 4 arg. 4</span></a> |
| 28 | 1061 Praeterea, philosophus dicit, in libro de Somn. et Vigil., quod |
| 1062 <i>si divinatio somniorum est a Deo, inconveniens est eam immittere | |
| 1063 quibuslibet, et non optimis viris</i>. Sed constat donum prophetiae | |
| 53 | 1064 esse a Deo. Ergo donum prophetiae non datur nisi optimis viris.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 s. c."><a name="45865"><span class="ref">[45865] IIª-IIae, q. 172 a. 4 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1065 contra est quod Matth. VII, his qui dixerant <i>domine nonne in |
| 1066 nomine suo prophetavimus?</i> Respondetur, nunquam novi vos. Novit | |
| 1067 autem dominus eos qui sunt eius, ut dicitur II ad Tim. II. Ergo | |
| 53 | 1068 prophetia potest esse in his qui non sunt Dei per gratiam.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 co."><a name="45866"><span class="ref">[45866] IIª-IIae, q. 172 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1069 dicendum quod bonitas morum potest attendi secundum duo, uno quidem |
| 1070 modo, secundum interiorem eius radicem, quae est gratia gratum | |
| 1071 faciens; alio autem modo, quantum ad interiores animae passiones et | |
| 1072 exteriores actiones. Gratia autem gratum faciens ad hoc | |
| 1073 principaliter datur ut anima hominis Deo per caritatem coniungatur, | |
| 1074 unde Augustinus dicit, in XV de Trin., <i>nisi impertiatur cuique | |
| 1075 spiritus sanctus, ut eum Dei et proximi faciat amatorem, ille a | |
| 1076 sinistra non transfertur ad dexteram</i>. Unde quidquid potest esse | |
| 1077 sine caritate, potest esse sine gratia gratum faciente et per | |
| 1078 consequens sine bonitate morum. Prophetia autem potest esse sine | |
| 1079 caritate. Quod apparet ex duobus. Primo quidem, ex actu utriusque, | |
| 1080 nam prophetia pertinet ad intellectum cuius actus praecedit actum | |
| 1081 voluntatis, quam perficit caritas. Unde apostolus, I ad Cor. XIII, | |
| 1082 prophetiam connumerat aliis ad intellectum pertinentibus quae | |
| 1083 possunt sine caritate haberi. Secundo, ex fine utriusque, datur | |
| 1084 enim prophetia ad utilitatem Ecclesiae, sicut et aliae gratiae | |
| 1085 gratis datae secundum illud apostoli, I ad Cor. XII, <i>unicuique | |
| 1086 datur manifestatio spiritus ad utilitatem</i>; non autem ordinatur | |
| 1087 directe ad hoc quod affectus ipsius prophetae coniungatur Deo, ad | |
| 1088 quod ordinatur caritas. Et ideo prophetia potest esse sine bonitate | |
| 1089 morum, quantum ad primam radicem huius bonitatis. Si vero | |
| 1090 consideremus bonitatem morum secundum passiones animae et actiones | |
| 1091 exteriores, secundum hoc impeditur aliquis a prophetia per morum | |
| 1092 malitiam. Nam ad prophetiam requiritur maxima mentis elevatio ad | |
| 1093 spiritualium contemplationem, quae quidem impeditur per vehementiam | |
| 1094 passionum, et per inordinatam occupationem rerum exteriorum. Unde | |
| 1095 et de filiis prophetarum legitur IV Reg. IV, quod simul habitabant | |
| 1096 cum Eliseo, quasi solitariam vitam ducentes, ne mundanis | |
| 53 | 1097 occupationibus impedirentur a dono prophetiae.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 ad 1"><a name="45867"><span class="ref">[45867] IIª-IIae, q. 172 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1098 ergo dicendum quod donum prophetiae aliquando datur homini et |
| 1099 propter utilitatem aliorum, et propter propriae mentis | |
| 1100 illustrationem. Et hi sunt in quorum animas sapientia divina per | |
| 1101 gratiam gratum facientem se transferens, amicos Dei et prophetas | |
| 1102 eos constituit. Quidam vero consequuntur donum prophetiae solum ad | |
| 1103 utilitatem aliorum. Qui sunt quasi instrumenta divinae operationis. | |
| 1104 Unde Hieronymus dicit, super Matth., <i>prophetare, vel virtutes | |
| 1105 facere et Daemonia eiicere, interdum non est eius meriti qui | |
| 1106 operatur, sed vel invocatio nominis Christi hoc agit; vel ob | |
| 1107 condemnationem eorum qui invocant, vel utilitatem eorum qui vident | |
| 53 | 1108 et audiunt, conceditur</i>.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 ad 2"><a name="45868"><span class="ref">[45868] IIª-IIae, q. 172 a. 4 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1109 secundum dicendum quod Gregorius, exponens illud, dicit <i>dum |
| 1110 audita superna caelestia amamus, amata iam novimus, quia amor ipse | |
| 1111 notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, quia, a terrenis | |
| 1112 desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant</i>. Et hoc modo | |
| 53 | 1113 non revelantur semper secreta divina prophetis.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 ad 3"><a name="45869"><span class="ref">[45869] IIª-IIae, q. 172 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1114 dicendum quod non omnes mali sunt lupi rapaces, sed solum illi qui |
| 1115 intendunt aliis nocere, dicit enim Chrysostomus, super Matth., quod | |
| 1116 <i>Catholici doctores, etsi fuerint peccatores, servi quidem carnis | |
| 1117 dicuntur, non tamen lupi rapaces, quia non habent propositum | |
| 1118 perdere Christianos</i>. Et quia prophetia ordinatur ad utilitatem | |
| 1119 aliorum, manifestum est tales esse falsos prophetas, quia ad hoc | |
| 53 | 1120 non mittuntur a Deo.</p><p title="II-II q. 172 a. 4 ad 4"><a name="45870"><span class="ref">[45870] IIª-IIae, q. 172 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1121 dicendum quod dona divina non semper dantur optimis simpliciter, |
| 1122 sed quandoque illis qui sunt optimi quantum ad talis doni | |
| 1123 perceptionem. Et sic Deus donum prophetiae illis dat quibus optimum | |
| 53 | 1124 iudicat dare.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 172 a. 5 arg. 1"><a name="45871"><span class="ref">[45871] IIª-IIae, q. 172 a. 5 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1125 quintum sic proceditur. Videtur quod nulla prophetia sit a |
| 1126 Daemonibus. Prophetia enim est divina revelatio, ut Cassiodorus | |
| 1127 dicit. Sed illud quod fit a Daemone, non est divinum. Ergo nulla | |
| 53 | 1128 prophetia potest esse a Daemone.</p><p title="II-II q. 172 a. 5 arg. 2"><a name="45872"><span class="ref">[45872] IIª-IIae, q. 172 a. 5 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1129 Praeterea, ad propheticam cognitionem requiritur aliqua |
| 1130 illuminatio, ut supra dictum est. Sed Daemones non illuminant | |
| 1131 intellectum humanum, ut supra dictum est in primo. Ergo nulla | |
| 53 | 1132 prophetia potest esse a Daemonibus.</p><p title="II-II q. 172 a. 5 arg. 3"><a name="45873"><span class="ref">[45873] IIª-IIae, q. 172 a. 5 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1133 Praeterea, non est efficax signum quod etiam ad contraria se habet. |
| 1134 Sed prophetia est signum confirmationis fidei, unde super illud | |
| 1135 Rom. XII, sive prophetiam secundum rationem fidei, dicit Glossa, | |
| 1136 <i>nota quod in numeratione gratiarum a prophetia incipit, quae est | |
| 1137 prima probatio quod fides nostra sit rationabilis, quia credentes, | |
| 1138 accepto spiritu, prophetabant</i>. Non ergo prophetia a Daemonibus | |
| 53 | 1139 dari potest.</p><p title="II-II q. 172 a. 5 s. c."><a name="45874"><span class="ref">[45874] IIª-IIae, q. 172 a. 5 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1140 contra est quod dicitur III Reg. XVIII, <i>congrega ad me universum |
| 1141 Israel in monte Carmeli, et prophetas Baal trecentos quinquaginta, | |
| 1142 prophetasque lucorum quadringentos, qui comedunt de mensa | |
| 1143 Iezabel</i>. Sed tales erant Daemonum cultores. Ergo videtur quod | |
| 53 | 1144 etiam a Daemonibus sit aliqua prophetia.</p><p title="II-II q. 172 a. 5 co."><a name="45875"><span class="ref">[45875] IIª-IIae, q. 172 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1145 dicendum quod, sicut supra dictum est, prophetia importat |
| 1146 cognitionem quandam procul existentem a cognitione humana. | |
| 1147 Manifestum est autem quod intellectus superioris ordinis aliqua | |
| 1148 cognoscere potest quae sunt remota a cognitione intellectus | |
| 1149 inferioris. Supra intellectum autem humanum est non solum | |
| 1150 intellectus divinus, sed etiam intellectus Angelorum bonorum et | |
| 1151 malorum, secundum naturae ordinem. Et ideo quaedam cognoscunt | |
| 1152 Daemones, etiam sua naturali cognitione, quae sunt remota ab | |
| 1153 hominum cognitione, quae possunt hominibus revelare. Simpliciter | |
| 1154 autem et maxime remota sunt quae solus Deus cognoscit. Et ideo | |
| 1155 prophetia proprie et simpliciter dicta fit solum per revelationem | |
| 1156 divinam. Sed et ipsa revelatio facta per Daemones, potest secundum | |
| 1157 quid dici prophetia. Unde illi quibus aliquid per Daemones | |
| 1158 revelatur, non dicuntur in Scripturis prophetae simpliciter, sed | |
| 1159 cum aliqua additione, puta, prophetae falsi, vel, prophetae | |
| 1160 idolorum. Unde Augustinus, XII super Gen. ad Litt., <i>cum malus | |
| 1161 spiritus arripit hominem in haec</i>, scilicet visa <i>aut | |
| 53 | 1162 daemoniacos facit, aut arreptitios, aut falsos prophetas</i>.</p><p title="II-II q. 172 a. 5 ad 1"><a name="45876"><span class="ref">[45876] IIª-IIae, q. 172 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1163 ergo dicendum quod Cassiodorus ibi definit prophetiam proprie et |
| 53 | 1164 simpliciter dictam.</p><p title="II-II q. 172 a. 5 ad 2"><a name="45877"><span class="ref">[45877] IIª-IIae, q. 172 a. 5 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1165 secundum dicendum quod Daemones ea quae sciunt hominibus |
| 1166 manifestant, non quidem per illuminationem intellectus, sed per | |
| 1167 aliquam imaginariam visionem, aut etiam sensibiliter colloquendo. | |
| 53 | 1168 Et in hoc deficit haec prophetia a vera.</p><p title="II-II q. 172 a. 5 ad 3"><a name="45878"><span class="ref">[45878] IIª-IIae, q. 172 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1169 dicendum quod aliquibus signis, etiam exterioribus, discerni potest |
| 1170 prophetia Daemonum a prophetia divina. Unde dicit Chrysostomus, | |
| 1171 super Matth., quod <i>quidam prophetant in spiritu Diaboli, quales | |
| 1172 sunt divinatores, sed sic discernuntur, quoniam Diabolus interdum | |
| 1173 falsa dicit, spiritus sanctus nunquam</i>. Unde dicitur Deut. | |
| 1174 XVIII, <i>si tacita cogitatione responderis, quomodo possum | |
| 1175 intelligere verbum quod non est locutus dominus? Hoc habebis | |
| 1176 signum, quod in nomine domini propheta ille praedixerit, et non | |
| 53 | 1177 evenerit, hoc dominus non est locutus</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 172 a. 6 arg. 1"><a name="45879"><span class="ref">[45879] IIª-IIae, q. 172 a. 6 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1178 sextum sic proceditur. Videtur quod prophetae Daemonum nunquam vera |
| 1179 praedicant. Dicit enim Ambrosius quod <i>omne verum, a quocumque | |
| 1180 dicatur, a spiritu sancto est</i>. Sed prophetae Daemonum non | |
| 1181 loquuntur a spiritu sancto, quia non est conventio Christi ad | |
| 1182 Belial, ut dicitur II ad Cor. VI. Ergo videtur quod tales nunquam | |
| 53 | 1183 vera praenuntiant.</p><p title="II-II q. 172 a. 6 arg. 2"><a name="45880"><span class="ref">[45880] IIª-IIae, q. 172 a. 6 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1184 Praeterea, sicut veri prophetae inspirantur a spiritu veritatis, |
| 1185 ita prophetae Daemonum inspirantur a spiritu mendacii, secundum | |
| 1186 illud III Reg. ult., <i>egrediar, et ero spiritus mendax in ore | |
| 1187 omnium prophetarum eius</i>. Sed prophetae inspirati a spiritu | |
| 1188 sancto nunquam loquuntur falsum, ut supra habitum est. Ergo | |
| 53 | 1189 prophetae Daemonum nunquam loquuntur verum.</p><p title="II-II q. 172 a. 6 arg. 3"><a name="45881"><span class="ref">[45881] IIª-IIae, q. 172 a. 6 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1190 Praeterea, Ioan. VIII dicitur de Diabolo quod, <i>cum loquitur |
| 1191 mendacium, ex propriis loquitur, quia Diabolus est mendax, et pater | |
| 1192 eius</i>, idest mendacii. Sed inspirando prophetas suos Diabolus | |
| 1193 non loquitur nisi ex propriis, non enim instituitur minister Dei ad | |
| 1194 veritatem enuntiandam, quia non est conventio lucis ad tenebras, ut | |
| 1195 dicitur II ad Cor. VI. Ergo prophetae Daemonum nunquam vera | |
| 53 | 1196 praedicunt.</p><p title="II-II q. 172 a. 6 s. c."><a name="45882"><span class="ref">[45882] IIª-IIae, q. 172 a. 6 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1197 contra est quod, Num. XXII, dicit quaedam Glossa quod <i>Balaam |
| 1198 divinus erat, Daemonum scilicet ministerio, et arte magica, | |
| 1199 nonnunquam futura praenoscebat</i>. Sed ipse multa praenuntiavit | |
| 1200 vera, sicut est id quod habetur Num. XXIV, <i>orietur stella ex | |
| 1201 Iacob, et consurget virga de Israel</i>. Ergo etiam prophetae | |
| 53 | 1202 Daemonum praenuntiant vera.</p><p title="II-II q. 172 a. 6 co."><a name="45883"><span class="ref">[45883] IIª-IIae, q. 172 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1203 dicendum quod sicut se habet bonum in rebus, ita verum in |
| 1204 cognitione. Impossibile est autem inveniri aliquid in rebus quod | |
| 1205 totaliter bono privetur. Unde etiam impossibile est esse aliquam | |
| 1206 cognitionem quae totaliter sit falsa, absque admixtione alicuius | |
| 1207 veritatis. Unde et Beda dicit quod <i>nulla falsa est doctrina quae | |
| 1208 non aliquando aliqua vera falsis intermisceat</i>. Unde et ipsa | |
| 1209 doctrina Daemonum, qua suos prophetas instruunt, aliqua vera | |
| 1210 continet, per quae receptibilis redditur, sic enim intellectus ad | |
| 1211 falsum deducitur per apparentiam veritatis, sicut voluntas ad malum | |
| 1212 per apparentiam bonitatis. Unde et Chrysostomus dicit, super | |
| 1213 Matth., <i>concessum est Diabolo interdum vera dicere, ut mendacium | |
| 53 | 1214 suum rara veritate commendet</i>.</p><p title="II-II q. 172 a. 6 ad 1"><a name="45884"><span class="ref">[45884] IIª-IIae, q. 172 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1215 ergo dicendum quod prophetae Daemonum non semper loquuntur ex |
| 1216 Daemonum revelatione, sed interdum ex inspiratione divina, sicut | |
| 1217 manifeste legitur de Balaam, cui dicitur dominus esse locutus, Num. | |
| 1218 XXII, licet esset propheta Daemonum. Quia Deus utitur etiam malis | |
| 1219 ad utilitatem bonorum. Unde et per prophetas Daemonum aliqua vera | |
| 1220 praenuntiat, tum ut credibilior fiat veritas, quae etiam ex | |
| 1221 adversariis testimonium habet; tum etiam quia, dum homines talibus | |
| 1222 credunt, per eorum dicta magis ad veritatem inducuntur. Unde etiam | |
| 1223 Sibyllae multa vera praedixerunt de Christo. Sed et quando | |
| 1224 prophetae Daemonum a Daemonibus instruuntur, aliqua vera | |
| 1225 praedicunt, quandoque quidem virtute propriae naturae, cuius auctor | |
| 1226 est spiritus sanctus; quandoque etiam revelatione bonorum | |
| 1227 spirituum, ut patet per Augustinum, XII super Gen. ad Litt. Et sic | |
| 1228 etiam illud verum quod Daemones enuntiant, a spiritu sancto | |
| 53 | 1229 est.</p><p title="II-II q. 172 a. 6 ad 2"><a name="45885"><span class="ref">[45885] IIª-IIae, q. 172 a. 6 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1230 secundum dicendum quod verus propheta semper inspiratur a spiritu |
| 1231 veritatis, in quo nihil est falsitatis, et ideo nunquam dicit | |
| 1232 falsum. Propheta autem falsitatis non semper instruitur a spiritu | |
| 1233 falsitatis, sed quandoque etiam inspiratur a spiritu veritatis. | |
| 1234 Ipse etiam spiritus falsitatis quandoque enuntiat vera, quandoque | |
| 53 | 1235 falsa, ut dictum est.</p><p title="II-II q. 172 a. 6 ad 3"><a name="45886"><span class="ref">[45886] IIª-IIae, q. 172 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1236 dicendum quod propria Daemonum esse dicuntur illa quae habent a |
| 1237 seipsis, scilicet mendacia et peccata. Quae autem pertinent ad | |
| 1238 propriam naturam, non habent a seipsis, sed a Deo. Per virtutem | |
| 1239 autem propriae naturae quandoque vera praenuntiant, ut dictum est. | |
| 1240 Utitur etiam eis Deus ad veritatis manifestationem per ipsos | |
| 1241 fiendam, dum divina mysteria eis per Angelos revelantur, ut dictum | |
| 53 | 1242 est.</p></div></div><div class="q" id="q173"><h2>Quaestio 173</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 173 pr."><a name="45887"><span class="ref">[45887] IIª-IIae, q. 173 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 1243 considerandum est de modo cognitionis propheticae. Et circa hoc |
| 1244 quaeruntur quatuor. Primo, utrum prophetae videant ipsam Dei | |
| 1245 essentiam. Secundo, utrum revelatio prophetica fiat per influentiam | |
| 1246 aliquarum specierum, vel per solam influentiam luminis. Tertio, | |
| 1247 utrum prophetica revelatio semper sit cum alienatione a sensibus. | |
| 1248 Quarto, utrum prophetia semper sit cum cognitione eorum quae | |
| 53 | 1249 prophetantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 173 a. 1 arg. 1"><a name="45888"><span class="ref">[45888] IIª-IIae, q. 173 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1250 primum sic proceditur. Videtur quod prophetae ipsam Dei essentiam |
| 1251 videant. Quia super illud Isaiae XXXVIII, dispone domui tuae etc., | |
| 1252 dicit Glossa, <i>prophetae in ipso libro praescientiae Dei, in quo | |
| 1253 omnia scripta sunt, legere possunt</i>. Sed praescientia Dei est | |
| 53 | 1254 ipsa eius essentia. Ergo prophetae vident ipsam Dei essentiam.</p><p title="II-II q. 173 a. 1 arg. 2"><a name="45889"><span class="ref">[45889] IIª-IIae, q. 173 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1255 Praeterea, Augustinus dicit, in IX de Trin., quod <i>in illa |
| 1256 aeterna veritate, ex qua temporalia facta sunt omnia, formam | |
| 1257 secundum quam sumus, et secundum quam operamur, visu mentis | |
| 1258 aspicimus</i>. Sed prophetae altissimam inter omnes homines habent | |
| 1259 divinorum cognitionem. Ergo ipsi maxime divinam essentiam | |
| 53 | 1260 vident.</p><p title="II-II q. 173 a. 1 arg. 3"><a name="45890"><span class="ref">[45890] IIª-IIae, q. 173 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1261 Praeterea, futura contingentia praecognoscuntur a prophetis |
| 1262 secundum immobilem veritatem. Sic autem non sunt nisi in ipso Deo. | |
| 53 | 1263 Ergo prophetae ipsum Deum vident.</p><p title="II-II q. 173 a. 1 s. c."><a name="45891"><span class="ref">[45891] IIª-IIae, q. 173 a. 1 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1264 contra est quod visio divinae essentiae non evacuatur in patria. |
| 1265 Prophetia autem evacuatur, ut habetur I ad Cor. XIII. Ergo | |
| 53 | 1266 prophetia non fit per visionem divinae essentiae.</p><p title="II-II q. 173 a. 1 co."><a name="45892"><span class="ref">[45892] IIª-IIae, q. 173 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1267 dicendum quod prophetia importat cognitionem divinam ut procul |
| 1268 existentem, unde et de prophetis dicitur, Heb. XI, quod erant a | |
| 1269 longe aspicientes. Illi autem qui sunt in patria, in statu | |
| 1270 beatitudinis existentes, non vident ut a remotis, sed quasi ex | |
| 1271 propinquo, secundum illud Psalmi, <i>habitabunt recti cum vultu | |
| 1272 tuo</i>. Unde manifestum est quod cognitio prophetica alia est a | |
| 1273 cognitione perfecta, quae erit in patria. Unde et distinguitur ab | |
| 1274 ea sicut imperfectum a perfecto, et ea adveniente evacuatur, ut | |
| 1275 patet per apostolum, I ad Cor. XIII. Fuerunt autem quidam qui, | |
| 1276 cognitionem propheticam a cognitione beatorum distinguere volentes, | |
| 1277 dixerunt quod prophetae viderunt ipsam divinam essentiam, quam | |
| 1278 vocant speculum aeternitatis, non tamen secundum quod est obiectum | |
| 1279 beatorum, sed secundum quod sunt in ea rationes futurorum eventuum. | |
| 1280 Quod quidem est omnino impossibile. Deus enim est obiectum | |
| 1281 beatitudinis secundum ipsam sui essentiam, secundum id quod | |
| 1282 Augustinus dicit, in V Confess., beatus est qui te scit, etiam si | |
| 1283 illa, idest creaturas, nesciat. Non est autem possibile quod | |
| 1284 aliquis videat rationes creaturarum in ipsa divina essentia, ita | |
| 1285 quod eam non videat. Tum quia ipsa divina essentia est ratio omnium | |
| 1286 quae fiunt, ratio autem idealis non addit super divinam essentiam | |
| 1287 nisi respectum ad creaturam. Tum etiam quia prius est cognoscere | |
| 1288 aliquid in se, quod est cognoscere Deum ut est obiectum | |
| 1289 beatitudinis, quam cognoscere illud per comparationem ad alterum, | |
| 1290 quod est cognoscere Deum secundum rationes rerum in ipso | |
| 1291 existentes. Et ideo non potest esse quod prophetae videant Deum | |
| 1292 secundum rationes creaturarum, et non prout est obiectum | |
| 1293 beatitudinis. Et ideo dicendum est quod visio prophetica non est | |
| 1294 visio ipsius divinae essentiae, nec in ipsa divina essentia vident | |
| 1295 ea quae vident, sed in quibusdam similitudinibus, secundum | |
| 1296 illustrationem divini luminis. Unde Dionysius dicit, IV cap. Cael. | |
| 1297 Hier., de visionibus propheticis loquens, quod <i>sapiens theologus | |
| 1298 visionem illam dicit esse divinam quae fit per similitudinem rerum | |
| 1299 forma corporali carentium, ex reductione videntium in divina</i>. | |
| 1300 Et huiusmodi similitudines divino lumine illustratae magis habent | |
| 1301 rationem speculi quam Dei essentia. Nam in speculo resultant | |
| 1302 species ab aliis rebus, quod non potest dici de Deo. Sed huiusmodi | |
| 1303 illustratio mentis prophetice potest dici speculum, inquantum | |
| 1304 resultat ibi similitudo veritatis divinae praescientiae et propter | |
| 1305 hoc dicitur speculum aeternitatis, quasi repraesentans Dei | |
| 1306 praescientiam, qui in sua aeternitate omnia praesentialiter videt, | |
| 53 | 1307 ut dictum est.</p><p title="II-II q. 173 a. 1 ad 1"><a name="45893"><span class="ref">[45893] IIª-IIae, q. 173 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1308 ergo dicendum quod prophetae dicuntur inspicere in libro |
| 1309 praescientiae Dei, inquantum ex ipsa Dei praescientia resultat | |
| 53 | 1310 veritas in mentem prophetae.</p><p title="II-II q. 173 a. 1 ad 2"><a name="45894"><span class="ref">[45894] IIª-IIae, q. 173 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1311 secundum dicendum quod in prima veritate dicitur homo videre |
| 1312 propriam formam, qua existit, inquantum primae veritatis similitudo | |
| 1313 refulget in mente humana, ex quo anima habet quod seipsam | |
| 53 | 1314 cognoscat.</p><p title="II-II q. 173 a. 1 ad 3"><a name="45895"><span class="ref">[45895] IIª-IIae, q. 173 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1315 dicendum quod ex hoc ipso quod in Deo futura contingentia sunt |
| 1316 secundum immobilem veritatem, potest imprimere menti prophetae | |
| 1317 similem cognitionem, absque eo quod prophetae Deum per essentiam | |
| 53 | 1318 videant.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 173 a. 2 arg. 1"><a name="45896"><span class="ref">[45896] IIª-IIae, q. 173 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1319 secundum sic proceditur. Videtur quod in prophetica revelatione non |
| 1320 imprimantur divinitus menti prophetae novae rerum species, sed | |
| 1321 solum novum lumen. Quia sicut dicit Glossa Hieronymi, Amos I, | |
| 1322 prophetae utuntur similitudinibus rerum in quibus conversati sunt. | |
| 1323 Sed si visio prophetica fieret per aliquas species de novo | |
| 1324 impressas, nihil operaretur ibi praecedens conversatio. Ergo non | |
| 1325 imprimuntur aliquae species de novo in animam prophetae, sed solum | |
| 53 | 1326 propheticum lumen.</p><p title="II-II q. 173 a. 2 arg. 2"><a name="45897"><span class="ref">[45897] IIª-IIae, q. 173 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1327 Praeterea, sicut Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., visio |
| 1328 imaginaria non facit prophetam, sed solum visio intellectualis, | |
| 1329 unde etiam Dan. X dicitur quod intelligentia opus est in visione. | |
| 1330 Sed visio intellectualis, sicut in eodem libro dicitur, non fit per | |
| 1331 aliquas similitudines, sed per ipsam rerum veritatem. Ergo videtur | |
| 1332 quod prophetica revelatio non fiat per impressionem aliquarum | |
| 53 | 1333 specierum.</p><p title="II-II q. 173 a. 2 arg. 3"><a name="45898"><span class="ref">[45898] IIª-IIae, q. 173 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1334 Praeterea, per donum prophetiae spiritus sanctus exhibet homini id |
| 1335 quod est supra facultatem naturae. Sed formare quascumque rerum | |
| 1336 species potest homo ex facultate naturali. Ergo videtur quod in | |
| 1337 prophetica revelatione non infundantur aliquae species rerum, sed | |
| 53 | 1338 solum intelligibile lumen.</p><p title="II-II q. 173 a. 2 s. c."><a name="45899"><span class="ref">[45899] IIª-IIae, q. 173 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1339 contra est quod dicitur Osee XII, <i>ego visiones multiplicavi eis, |
| 1340 et in manibus prophetarum assimilatus sum</i>. Sed multiplicatio | |
| 1341 visionum non fit secundum lumen intelligibile, quod est commune in | |
| 1342 omni prophetica visione, sed solum secundum diversitatem specierum, | |
| 1343 secundum quas etiam est assimilatio. Ergo videtur quod in | |
| 1344 prophetica revelatione imprimuntur novae species rerum, et non | |
| 53 | 1345 solum intelligibile lumen.</p><p title="II-II q. 173 a. 2 co."><a name="45900"><span class="ref">[45900] IIª-IIae, q. 173 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1346 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., |
| 1347 <i>cognitio prophetica maxime ad mentem pertinet</i>. Circa | |
| 1348 cognitionem autem humanae mentis duo oportet considerare, scilicet | |
| 1349 acceptionem, sive repraesentationem rerum; et iudicium de rebus | |
| 1350 praesentatis. Repraesentantur autem menti humanae res aliquae | |
| 1351 secundum aliquas species, et secundum naturae ordinem, primo | |
| 1352 oportet quod species praesententur sensui; secundo, imaginationi; | |
| 1353 tertio, intellectui possibili, qui immutatur a speciebus | |
| 1354 phantasmatum secundum illustrationem intellectus agentis. In | |
| 1355 imaginatione autem non solum sunt formae rerum sensibilium secundum | |
| 1356 quod accipiuntur a sensu, sed transmutatur diversimode, vel propter | |
| 1357 aliquam transmutationem corporalem, sicut accidit in dormientibus | |
| 1358 et furiosis; vel etiam secundum imperium rationis disponuntur | |
| 1359 phantasmata in ordine ad id quod est intelligendum. Sicut enim ex | |
| 1360 diversa ordinatione earundem litterarum accipiuntur diversi | |
| 1361 intellectus, ita etiam secundum diversam dispositionem phantasmatum | |
| 1362 resultant in intellectu diversae species intelligibiles. Iudicium | |
| 1363 autem humanae mentis fit secundum vim intellectualis luminis. Per | |
| 1364 donum autem prophetiae confertur aliquid humanae menti supra id | |
| 1365 quod pertinet ad naturalem facultatem, quantum ad utrumque, | |
| 1366 scilicet et quantum ad iudicium, per influxum intellectualis | |
| 1367 luminis; et quantum ad acceptionem seu repraesentationem rerum, | |
| 1368 quae fit per aliquas species. Et quantum ad hoc secundum, potest | |
| 1369 assimilari doctrina humana revelationi propheticae, non autem | |
| 1370 quantum ad primum, homo enim suo discipulo repraesentat aliquas res | |
| 1371 per signa locutionum, non autem potest interius illuminare, sicut | |
| 1372 facit Deus. Horum autem duorum primum principalius est in | |
| 1373 prophetia, quia iudicium est completivum cognitionis. Et ideo, si | |
| 1374 cui fiat divinitus repraesentatio aliquarum rerum per similitudines | |
| 1375 imaginarias, ut Pharaoni et Nabuchodonosor; aut etiam per | |
| 1376 similitudines corporales, sicut Baltassar, non est talis censendus | |
| 1377 propheta, nisi illuminetur eius mens ad iudicandum; sed talis | |
| 1378 apparitio est quiddam imperfectum in genere prophetiae, unde a | |
| 1379 quibusdam vocatur casus prophetiae, sicut et divinatio somniorum. | |
| 1380 Erit autem propheta si solummodo intellectus eius illuminetur ad | |
| 1381 diiudicandum etiam ea quae ab aliis imaginarie visa sunt, ut patet | |
| 1382 de Ioseph, qui exposuit somnium Pharaonis. Sed sicut Augustinus | |
| 1383 dicit, XII super Gen. ad Litt., <i>maxime propheta est qui utroque | |
| 1384 praecellit, ut videat in spiritu corporalium rerum significativas | |
| 1385 similitudines; et eas vivacitate mentis intelligat</i>. | |
| 1386 Repraesentantur autem divinitus menti prophetae quandoque quidem | |
| 1387 mediante sensu exterius, quaedam formae sensibiles, sicut Daniel | |
| 1388 vidit Scripturam parietis, ut legitur Dan. V. Quandoque autem per | |
| 1389 formas imaginarias, sive omnino divinitus impressas, non per sensum | |
| 1390 acceptas, puta si alicui caeco nato imprimerentur in imaginatione | |
| 1391 colorum similitudines; vel etiam divinitus ordinatas ex his quae a | |
| 1392 sensibus sunt acceptae, sicut Ieremias vidit ollam succensam a | |
| 1393 facie Aquilonis, ut habetur Ierem. I. Sive etiam imprimendo species | |
| 1394 intelligibiles ipsi menti, sicut patet de his qui accipiunt | |
| 1395 scientiam vel sapientiam infusam, sicut Salomon et apostoli. Lumen | |
| 1396 autem intelligibile quandoque quidem imprimitur menti humanae | |
| 1397 divinitus ad diiudicandum ea quae ab aliis visa sunt, sicut dictum | |
| 1398 est de Ioseph; et sicut patet de apostolis, quibus dominus aperuit | |
| 1399 sensum ut intelligerent Scripturas, ut dicitur Luc. XXIV; et ad hoc | |
| 1400 pertinet interpretatio sermonum. Sive etiam ad diiudicandum | |
| 1401 secundum divinam veritatem ea quae cursu naturali homo apprehendit. | |
| 1402 Sive etiam ad diiudicandum veraciter et efficaciter ea quae agenda | |
| 1403 sunt, secundum illud Isaiae LXIII, spiritus domini ductor eius | |
| 1404 fuit. Sic igitur patet quod prophetica revelatio quandoque quidem | |
| 1405 fit per solam luminis influentiam, quandoque autem per species de | |
| 53 | 1406 novo impressas, vel aliter ordinatas.</p><p title="II-II q. 173 a. 2 ad 1"><a name="45901"><span class="ref">[45901] IIª-IIae, q. 173 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1407 ergo dicendum quod, sicut dictum est, quando in prophetica |
| 1408 revelatione divinitus ordinantur species imaginariae praeacceptae a | |
| 1409 sensu secundum congruentiam ad veritatem revelandam, tunc | |
| 1410 conversatio praecedens aliquid operatur ad ipsas similitudines, non | |
| 53 | 1411 autem quando totaliter ab extrinseco imprimuntur.</p><p title="II-II q. 173 a. 2 ad 2"><a name="45902"><span class="ref">[45902] IIª-IIae, q. 173 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1412 secundum dicendum quod visio intellectualis non fit secundum |
| 1413 aliquas similitudines corporales et individuales, fit tamen | |
| 1414 secundum aliquam similitudinem intelligibilem, unde Augustinus | |
| 1415 dicit, IX de Trin., quod <i>habet animus nonnullam speciei notae | |
| 1416 similitudinem</i>. Quae quidem similitudo intelligibilis in | |
| 1417 revelatione prophetica aliquando immediate a Deo imprimitur, | |
| 1418 aliquando autem ex formis imaginatis resultat secundum adiutorium | |
| 1419 prophetici luminis; quia ex eisdem formis imaginatis subtilior | |
| 53 | 1420 conspicitur veritas secundum illustrationem altioris luminis.</p><p title="II-II q. 173 a. 2 ad 3"><a name="45903"><span class="ref">[45903] IIª-IIae, q. 173 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1421 dicendum quod quascumque formas imaginatas naturali virtute homo |
| 1422 potest formare, absolute huiusmodi formas considerando, non tamen | |
| 1423 ut sint ordinatae ad repraesentandas intelligibiles veritates quae | |
| 1424 hominis intellectum excedunt, sed ad hoc necessarium est auxilium | |
| 53 | 1425 supernaturalis luminis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 173 a. 3 arg. 1"><a name="45904"><span class="ref">[45904] IIª-IIae, q. 173 a. 3 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1426 tertium sic proceditur. Videtur quod visio prophetica semper fiat |
| 1427 cum abstractione a sensibus. Dicitur enim Num. XII, <i>si quis | |
| 1428 fuerit inter vos propheta domini, in visione apparebo ei, vel per | |
| 1429 somnium loquar ad illum</i>. Sed sicut Glossa dicit, in principio | |
| 1430 Psalterii, <i>visio quae est per somnia et visiones, est per ea | |
| 1431 quae videntur dici vel fieri</i>. Cum autem aliqua videntur dici | |
| 1432 vel fieri quae non dicuntur vel fiunt, est alienatio a sensibus. | |
| 53 | 1433 Ergo prophetia semper fit cum alienatione a sensibus.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 arg. 2"><a name="45905"><span class="ref">[45905] IIª-IIae, q. 173 a. 3 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1434 Praeterea, quando una virtus multum intenditur in sua operatione, |
| 1435 alia potentia abstrahitur a suo actu, sicut illi qui vehementer | |
| 1436 intendunt ad aliquid audiendum, non percipiunt visu ea quae coram | |
| 1437 ipsis fiunt. Sed in visione prophetica maxime intellectus elevatur | |
| 1438 et intenditur in suo actu. Ergo videtur quod semper fiat cum | |
| 53 | 1439 abstractione a sensibus.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 arg. 3"><a name="45906"><span class="ref">[45906] IIª-IIae, q. 173 a. 3 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1440 Praeterea, impossibile est idem simul ad oppositas partes converti. |
| 1441 Sed in visione prophetica mens convertitur ad accipiendum a | |
| 1442 superiori. Ergo non potest simul converti ad sensibilia. | |
| 1443 Necessarium ergo videtur quod revelatio prophetica semper fit cum | |
| 53 | 1444 abstractione a sensibus.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 s. c."><a name="45907"><span class="ref">[45907] IIª-IIae, q. 173 a. 3 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1445 contra est quod dicitur I ad Cor. XIV, <i>spiritus prophetarum |
| 1446 prophetis subiecti sunt</i>. Sed hoc esse non posset, si propheta | |
| 1447 non esset sui compos, a sensibus alienatus existens. Ergo videtur | |
| 53 | 1448 quod prophetica visio non fiat cum alienatione a sensibus.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 co."><a name="45908"><span class="ref">[45908] IIª-IIae, q. 173 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1449 dicendum quod, sicut dictum est, prophetica revelatio fit secundum |
| 1450 quatuor, scilicet secundum influxum intelligibilis luminis, | |
| 1451 secundum immissionem intelligibilium specierum, secundum | |
| 1452 impressionem vel ordinationem imaginabilium formarum, et secundum | |
| 1453 expressionem formarum sensibilium. Manifestum est autem quod non | |
| 1454 fit abstractio a sensibus quando aliquid repraesentatur menti | |
| 1455 prophetae per species sensibiles, sive ad hoc specialiter formatas | |
| 1456 divinitus, sicut rubus ostensus Moysi, et Scriptura ostensa | |
| 1457 Danieli; sive etiam per alias causas productas, ita tamen quod | |
| 1458 secundum divinam providentiam ad aliquid prophetice significandum | |
| 1459 ordinetur, sicut per arcam Noe significabatur Ecclesia. Similiter | |
| 1460 etiam non est necesse ut fiat alienatio ab exterioribus sensibus | |
| 1461 per hoc quod mens prophetae illustratur intelligibili lumine, aut | |
| 1462 formatur intelligibilibus speciebus, quia in nobis perfectum | |
| 1463 iudicium intellectus habetur per conversionem ad sensibilia, quae | |
| 1464 sunt prima nostrae cognitionis principia, ut in primo habitum est. | |
| 1465 Sed quando fit revelatio prophetica secundum formas imaginarias, | |
| 1466 necesse est fieri abstractionem a sensibus, ut talis apparitio | |
| 1467 phantasmatum non referatur ad ea quae exterius sentiuntur. Sed | |
| 1468 abstractio a sensibus quandoque fit perfecte, ut scilicet nihil | |
| 1469 homo sensibus percipiat. Quandoque autem imperfecte, ut scilicet | |
| 1470 aliquid percipiat sensibus, non tamen plene discernat ea quae | |
| 1471 exterius percipit ab his quae imaginabiliter videt, unde Augustinus | |
| 1472 dicit, XII super Gen. ad Litt., <i>sic videntur quae in spiritu | |
| 1473 fiunt imagines corporum, quemadmodum corpora per corpus, ita ut | |
| 1474 simul cernatur et homo aliquis praesens, et absens alius spiritu, | |
| 1475 tanquam oculis</i>. Talis tamen alienatio a sensibus non fit in | |
| 1476 prophetis cum aliqua inordinatione naturae, sicut in arreptitiis | |
| 1477 vel furiosis, sed per aliquam causam ordinatam, vel naturalem, | |
| 1478 sicut per somnum; vel animalem, sicut per vehementiam | |
| 1479 contemplationis, sicut de Petro legitur, Act. X, quod, cum oraret | |
| 1480 in caenaculo, factus est in excessu mentis; vel virtute divina | |
| 1481 rapiente, secundum illud Ezech. I, <i>facta est super eum manus | |
| 53 | 1482 domini</i>.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 ad 1"><a name="45909"><span class="ref">[45909] IIª-IIae, q. 173 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1483 ergo dicendum quod auctoritas illa loquitur de prophetis quibus |
| 1484 imprimebantur vel ordinabantur imaginariae formae, vel in | |
| 1485 dormiendo, quod significatur per somnium; vel in vigilando, quod | |
| 53 | 1486 significatur per visionem.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 ad 2"><a name="45910"><span class="ref">[45910] IIª-IIae, q. 173 a. 3 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1487 secundum dicendum quod quando mens intenditur in suo actu circa |
| 1488 absentia, quae sunt a sensibus remota, tunc propter vehementiam | |
| 1489 intentionis sequitur alienatio a sensibus. Sed quando mens | |
| 1490 intenditur in suo actu circa dispositionem vel iudicium | |
| 53 | 1491 sensibilium, non oportet quod a sensibus abstrahatur.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 ad 3"><a name="45911"><span class="ref">[45911] IIª-IIae, q. 173 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1492 dicendum quod motus mentis prophetice non est secundum virtutem |
| 1493 propriam, sed secundum virtutem superioris influxus. Et ideo, | |
| 1494 quando ex superiori influxu mens prophetae inclinatur ad iudicandum | |
| 1495 vel disponendum aliquid circa sensibilia, non fit alienatio a | |
| 1496 sensibus, sed solum quando elevatur mens ad contemplandum aliqua | |
| 53 | 1497 sublimiora.</p><p title="II-II q. 173 a. 3 ad 4"><a name="45912"><span class="ref">[45912] IIª-IIae, q. 173 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1498 dicendum quod spiritus prophetarum dicuntur esse subiecti |
| 1499 prophetis, quantum ad propheticam enuntiationem, de qua ibi | |
| 1500 apostolus loquitur; quia scilicet ex proprio sensu loquuntur ea | |
| 1501 quae viderunt, non mente perturbata, sicut arreptitii, ut dixerunt | |
| 1502 Priscilla, et Montanus. Sed in ipsa prophetica revelatione potius | |
| 53 | 1503 ipsi subiiciuntur spiritui prophetiae, idest dono prophetico.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 173 a. 4 arg. 1"><a name="45913"><span class="ref">[45913] IIª-IIae, q. 173 a. 4 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1504 quartum sic proceditur. Videtur quod prophetae semper cognoscant ea |
| 1505 quae prophetant. Quia, ut Augustinus dicit, XII super Gen. ad | |
| 1506 Litt., <i>quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines | |
| 1507 demonstrabantur in spiritu, nisi accessisset mentis officium ut | |
| 1508 etiam intelligerentur, nondum erat prophetia</i>. Sed ea quae | |
| 1509 intelliguntur, non possunt esse incognita. Ergo propheta non | |
| 53 | 1510 ignorat ea quae prophetat.</p><p title="II-II q. 173 a. 4 arg. 2"><a name="45914"><span class="ref">[45914] IIª-IIae, q. 173 a. 4 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1511 Praeterea, lumen prophetiae est excellentius quam lumen rationis |
| 1512 naturalis. Sed quicumque lumine naturali habet scientiam, non | |
| 1513 ignorat ea quae scit. Ergo quicumque lumine prophetico aliqua | |
| 53 | 1514 enuntiat, non potest ea ignorare.</p><p title="II-II q. 173 a. 4 arg. 3"><a name="45915"><span class="ref">[45915] IIª-IIae, q. 173 a. 4 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1515 Praeterea, prophetia ordinatur ad hominum illuminationem, unde |
| 1516 dicitur II Pet. I. <i>Habetis propheticum sermonem, cui bene | |
| 1517 facitis attendentes quasi lucernae lucenti in caliginoso loco</i>. | |
| 1518 Sed nihil potest alios illuminare nisi in se sit illuminatum. Ergo | |
| 1519 videtur quod propheta prius illuminatur ad cognoscendum ea quae | |
| 53 | 1520 aliis enuntiat.</p><p title="II-II q. 173 a. 4 s. c."><a name="45916"><span class="ref">[45916] IIª-IIae, q. 173 a. 4 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1521 contra est quod dicitur Ioan. XI. <i>Hoc autem a semetipso Caiphas |
| 1522 non dixit, sed, cum esset pontifex anni illius, prophetavit quia | |
| 1523 Iesus moriturus erat pro gente,</i> et cetera. Sed hoc Caiphas non | |
| 1524 cognovit. Ergo non omnis qui prophetat cognoscit ea quae | |
| 53 | 1525 prophetat.</p><p title="II-II q. 173 a. 4 co."><a name="45917"><span class="ref">[45917] IIª-IIae, q. 173 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1526 dicendum quod in revelatione prophetica movetur mens prophetae a |
| 1527 spiritu sancto sicut instrumentum deficiens respectu principalis | |
| 1528 agentis. Movetur autem mens prophetae non solum ad aliquid | |
| 1529 apprehendendum, sed etiam ad aliquid loquendum vel ad aliquid | |
| 1530 faciendum, et quandoque quidem ad omnia tria simul, quandoque autem | |
| 1531 ad duo horum, quandoque vero ad unum tantum. Et quodlibet horum | |
| 1532 contingit esse cum aliquo cognitionis defectu. Nam cum mens | |
| 1533 prophetae movetur ad aliquid aestimandum vel apprehendendum, | |
| 1534 quandoque quidem inducitur ad hoc quod solum apprehendat rem illam, | |
| 1535 quandoque autem ulterius ad hoc quod cognoscat haec sibi esse | |
| 1536 divinitus revelata. Similiter etiam quandoque movetur mens | |
| 1537 prophetae ad aliquid loquendum, ita quod intelligat id quod per | |
| 1538 haec verba spiritus sanctus intendit, sicut David, qui dicebat, II | |
| 1539 Reg. XXIII, <i>spiritus domini locutus est per me</i>, quandoque | |
| 1540 autem ille cuius mens movetur ad aliqua verba depromenda, non | |
| 1541 intelligit quid spiritus sanctus per haec verba intendat, sicut | |
| 1542 patet de Caipha, Ioan. XI. Similiter etiam cum spiritus sanctus | |
| 1543 movet mentem alicuius ad aliquid faciendum quandoque quidem | |
| 1544 intelligit quid hoc significet, sicut patet de Ieremia, qui | |
| 1545 abscondit lumbare in Euphraten, ut habetur Ierem. XIII, quandoque | |
| 1546 vero non intelligunt, sicut milites dividentes vestimenta Christi | |
| 1547 non intelligebant quid significaret. Cum ergo aliquis cognoscit se | |
| 1548 moveri a spiritu sancto ad aliquid aestimandum, vel significandum | |
| 1549 verbo vel facto, hoc proprie ad prophetiam pertinet. Cum autem | |
| 1550 movetur, sed non cognoscit, non est perfecta prophetia, sed quidam | |
| 1551 instinctus propheticus. Sciendum tamen quod, quia mens prophetae | |
| 1552 est instrumentum deficiens, sicut dictum est et veri prophetae non | |
| 1553 omnia cognoscunt quae in eorum visis aut verbis aut etiam factis | |
| 53 | 1554 spiritus sanctus intendit.</p><p title="II-II q. 173 a. 4 ad arg."><a name="45918"><span class="ref">[45918] IIª-IIae, q. 173 a. 4 ad arg.</span></a> Et per |
| 28 | 1555 hoc patet responsio ad obiecta. Nam primae rationes loquuntur de |
| 53 | 1556 veris prophetis, quorum mens divinitus illustratur perfecte.</p></div></div><div class="q" id="q174"><h2>Quaestio 174</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 174 pr."><a name="45919"><span class="ref">[45919] IIª-IIae, q. 174 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 1557 considerandum est de divisione prophetiae. Et circa hoc quaeruntur |
| 1558 sex. Primo, de divisione prophetiae in suas species. Secundo, utrum | |
| 1559 sit altior prophetia quae est sine imaginaria visione. Tertio, de | |
| 1560 diversitate graduum prophetiae. Quarto, utrum Moyses fuit eximius | |
| 1561 prophetarum. Quinto, utrum aliquis comprehensor possit esse | |
| 1562 propheta. Sexto, utrum prophetia creverit per temporis | |
| 53 | 1563 processum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 174 a. 1 arg. 1"><a name="45920"><span class="ref">[45920] IIª-IIae, q. 174 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1564 primum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter dividatur |
| 1565 prophetia in Glossa super Matth. I, ecce virgo in utero habebit, | |
| 1566 ubi dicitur quod <i>prophetia alia est ex praedestinatione Dei, | |
| 1567 quam necesse est omnibus modis evenire, ut sine nostro impleatur | |
| 1568 arbitrio, ut haec de qua hic agitur; alia est ex praescientia Dei, | |
| 1569 cui nostrum admiscetur arbitrium; alia est quae comminatio dicitur | |
| 1570 quae fit ob signum divinae animadversionis</i>. Illud enim quod | |
| 1571 consequitur omnem prophetiam, non debet poni ut membrum dividens | |
| 1572 prophetiam. Sed omnis prophetia est secundum praescientiam divinam, | |
| 1573 quia prophetae legunt in libro praescientiae, ut dicit Glossa, | |
| 1574 Isaiae XXXVIII. Ergo videtur quod non debeat poni una species | |
| 53 | 1575 prophetiae quae est secundum praescientiam.</p><p title="II-II q. 174 a. 1 arg. 2"><a name="45921"><span class="ref">[45921] IIª-IIae, q. 174 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1576 Praeterea, sicuti aliquid prophetatur secundum comminationem, ita |
| 1577 etiam secundum promissionem, et utraque variatur. Dicitur enim | |
| 1578 Ierem. XVIII, <i>repente loquar adversum gentem et adversum regnum, | |
| 1579 ut eradicem et destruam et disperdam illud, si poenitentiam egerit | |
| 1580 gens illa a malo suo, agam et ego poenitentiam</i>, et hoc pertinet | |
| 1581 ad prophetiam comminationis. Et postea subdit de prophetia | |
| 1582 promissionis, <i>subito loquar de gente et de regno, ut aedificem | |
| 1583 et plantem illud, si fecerit malum in oculis meis, poenitentiam | |
| 1584 agam super bono quod locutus sum ut facerem ei</i>. Ergo, sicut | |
| 1585 ponitur prophetia comminationis, ita debet poni prophetia | |
| 53 | 1586 promissionis.</p><p title="II-II q. 174 a. 1 arg. 3"><a name="45922"><span class="ref">[45922] IIª-IIae, q. 174 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1587 Praeterea, Isidorus dicit, in libro Etymol., <i>prophetiae genera |
| 1588 sunt septem. Primum genus, extasis, quod est mentis excessus, sicut | |
| 1589 vidit Petrus vas submissum de caelo cum variis animalibus. Secundum | |
| 1590 genus, visio, sicut apud Isaiam dicentem, vidi dominum sedentem, et | |
| 1591 cetera. Tertium genus est somnium, sicut Iacob scalam dormiens | |
| 1592 vidit. Quartum genus est per nubem, sicut ad Moysen loquitur Deus. | |
| 1593 Quintum genus, vox de caelo, sicut ad Abraham sonuit dicens, ne | |
| 1594 mittas manum in puerum. Sextum genus, accepta parabola, sicut apud | |
| 1595 Balaam. Septimum genus, repletio spiritus sancti, sicut pene apud | |
| 1596 omnes prophetas</i>. Ponit etiam tria genera visionum, <i>unum, | |
| 1597 secundum oculos corporis; alterum, secundum spiritum imaginarium; | |
| 1598 tertium, per intuitum mentis</i>. Sed haec non exprimuntur in prius | |
| 53 | 1599 dicta divisione. Ergo est insufficiens.</p><p title="II-II q. 174 a. 1 s. c."><a name="45923"><span class="ref">[45923] IIª-IIae, q. 174 a. 1 s. c.</span></a> Sed |
| 1600 contra est auctoritas Hieronymi, cuius dicitur esse Glossa.</p><p title="II-II q. 174 a. 1 co."><a name="45924"><span class="ref">[45924] IIª-IIae, q. 174 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 28 | 1601 dicendum quod species habituum et actuum in moralibus distinguuntur |
| 1602 secundum obiecta. Obiectum autem prophetiae est id quod est in | |
| 1603 cognitione divina supra humanam facultatem existens. Et ideo | |
| 1604 secundum horum differentiam distinguitur prophetia in diversas | |
| 1605 species, secundum prius dictam divisionem. Dictum est autem supra | |
| 1606 quod futurum est in divina cognitione dupliciter. Uno modo, prout | |
| 1607 est in sua causa. Et sic accipitur prophetia comminationis, quae | |
| 1608 non semper impletur, sed per eam praenuntiatur ordo causae ad | |
| 1609 effectus, qui quandoque, aliis supervenientibus, impeditur. Alio | |
| 1610 modo, praecognoscit Deus aliqua in seipsis. Vel ut fienda ab ipso. | |
| 1611 Et horum est prophetia praedestinationis, quia, secundum | |
| 1612 Damascenum, <i>Deus praedestinat ea quae non sunt in nobis</i>. Vel | |
| 1613 ut fienda per liberum arbitrium hominis. Et sic est prophetia | |
| 1614 praescientiae. Quae potest esse bonorum et malorum, quod non | |
| 1615 contingit de prophetia praedestinationis, quae est bonorum tantum. | |
| 1616 Et quia praedestinatio sub praescientia comprehenditur, ideo in | |
| 1617 Glossa, in principio Psalterii, ponitur tantum duplex prophetiae | |
| 1618 species, scilicet secundum praescientiam, et secundum | |
| 53 | 1619 comminationem.</p><p title="II-II q. 174 a. 1 ad 1"><a name="45925"><span class="ref">[45925] IIª-IIae, q. 174 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1620 ergo dicendum quod praescientia proprie dicitur praecognitio |
| 1621 futurorum eventuum prout in seipsis sunt, et secundum hoc ponitur | |
| 1622 species prophetiae. Prout autem dicitur respectu futurorum eventuum | |
| 1623 sive secundum quod in seipsis sunt sive secundum quod sunt in | |
| 53 | 1624 causis suis, communiter se habet ad omnem speciem prophetiae.</p><p title="II-II q. 174 a. 1 ad 2"><a name="45926"><span class="ref">[45926] IIª-IIae, q. 174 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1625 secundum dicendum quod prophetia promissionis comprehenditur sub |
| 1626 prophetia comminationis, quia eadem ratio est veritatis in utraque. | |
| 1627 Denominatur tamen magis a comminatione, quia Deus pronior est ad | |
| 53 | 1628 relaxandum poenam quam ad subtrahendum promissa beneficia.</p><p title="II-II q. 174 a. 1 ad 3"><a name="45927"><span class="ref">[45927] IIª-IIae, q. 174 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1629 dicendum quod Isidorus distinguit prophetiam secundum modum |
| 1630 prophetandi. Qui quidem potest distingui vel secundum potentias | |
| 1631 cognoscitivas in homine, quae sunt sensus, imaginatio et | |
| 1632 intellectus. Et sic sumitur triplex visio, quam ponit tam ipse quam | |
| 1633 Augustinus, XII super Gen. ad Litt. Vel potest sumi secundum | |
| 1634 differentiam prophetici influxus. Qui quidem, quantum ad | |
| 1635 illustrationem intellectus, significatur per repletionem spiritus | |
| 1636 sancti, quam septimo loco ponit. Quantum vero ad impressionem | |
| 1637 formarum imaginabilium, ponit tria, scilicet somnium, quod ponit | |
| 1638 tertio loco; et visionem, quae fit in vigilando respectu | |
| 1639 quorumcumque communium, quam ponit in secundo loco; et extasim, | |
| 1640 quae fit per elevationem mentis in aliqua altiora, quam ponit primo | |
| 1641 loco. Quantum vero ad sensibilia signa, ponit tria. Quia sensibile | |
| 1642 signum aut est aliqua res corporea exterius apparens visui, sicut | |
| 1643 nubes, quam ponit quarto loco. Aut est vox exterius formata ad | |
| 1644 auditum hominis delata, quam ponit quinto loco. Aut est vox per | |
| 1645 hominem formata cum similitudine alicuius rei, quod pertinet ad | |
| 53 | 1646 parabolam, quam ponit sexto loco.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 174 a. 2 arg. 1"><a name="45928"><span class="ref">[45928] IIª-IIae, q. 174 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1647 secundum sic proceditur. Videtur quod excellentior sit prophetia |
| 1648 quae habet visionem intellectualem et imaginariam, quam ea quae | |
| 1649 habet visionem intellectualem tantum. Dicit enim Augustinus, XII | |
| 1650 super Gen. ad Litt., et habetur in Glossa, I ad Cor. XIV, super | |
| 1651 illud, <i>spiritus autem loquitur mysteria, minus est propheta qui | |
| 1652 rerum significatarum solo spiritu videt imagines; et magis est | |
| 1653 propheta qui solo earum intellectu est praeditus; sed maxime | |
| 1654 propheta est qui in utroque praecellit</i>. Hoc autem pertinet ad | |
| 1655 prophetam qui simul habet intellectualem et imaginariam visionem. | |
| 53 | 1656 Ergo huiusmodi prophetia est altior.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 arg. 2"><a name="45929"><span class="ref">[45929] IIª-IIae, q. 174 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1657 Praeterea, quanto virtus alicuius rei est maior, tanto ad magis |
| 1658 distantia se extendit. Sed lumen propheticum principaliter ad | |
| 1659 mentem pertinet, ut ex dictis patet. Ergo perfectior videtur esse | |
| 1660 prophetia quae derivatur usque ad imaginationem, quam illa quae | |
| 53 | 1661 existit in solo intellectu.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 arg. 3"><a name="45930"><span class="ref">[45930] IIª-IIae, q. 174 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1662 Praeterea, Hieronymus, in prologo libri regum, distinguit prophetas |
| 1663 contra Hagiographos. Omnes autem illi quos prophetas nominat, puta | |
| 1664 Isaias, Ieremias et alii huiusmodi, simul cum intellectuali visione | |
| 1665 imaginariam habuerunt, non autem illi qui dicuntur Hagiographi, | |
| 1666 sicut ex inspiratione spiritus sancti scribentes, sicut Iob, David, | |
| 1667 Salomon et huiusmodi. Ergo videtur quod magis proprie dicuntur | |
| 1668 prophetae illi qui habent simul visionem imaginariam cum | |
| 53 | 1669 intellectuali, quam illi qui habent intellectualem tantum.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 arg. 4"><a name="45931"><span class="ref">[45931] IIª-IIae, q. 174 a. 2 arg. 4</span></a> |
| 28 | 1670 Praeterea, Dionysius dicit, I cap. Cael. Hier., quod <i>impossibile |
| 1671 est nobis superlucere divinum radium, nisi varietate sacrorum | |
| 1672 velaminum circumvelatum</i>. Sed prophetica revelatio fit per | |
| 1673 immissionem divini radii. Ergo videtur quod non possit esse absque | |
| 53 | 1674 phantasmatum velaminibus.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 s. c."><a name="45932"><span class="ref">[45932] IIª-IIae, q. 174 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1675 contra est quod Glossa dicit, in principio Psalterii, quod <i>ille |
| 1676 modus prophetiae ceteris est dignior, quando scilicet ex sola | |
| 1677 spiritus sancti inspiratione, remoto omni exteriori adminiculo | |
| 53 | 1678 facti vel dicti vel visionis vel somnii, prophetatur</i>.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 co."><a name="45933"><span class="ref">[45933] IIª-IIae, q. 174 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1679 dicendum quod dignitas eorum quae sunt ad finem, praecipue |
| 1680 consideratur ex fine. Finis autem prophetiae est manifestatio | |
| 1681 alicuius veritatis supra hominem existentis. Unde quanto huiusmodi | |
| 1682 manifestatio est potior, tanto prophetia est dignior. Manifestum | |
| 1683 est autem quod manifestatio veritatis divinae quae fit secundum | |
| 1684 nudam contemplationem ipsius veritatis, potior est quam illa quae | |
| 1685 fit sub similitudine corporalium rerum, magis enim appropinquat ad | |
| 1686 visionem patriae, secundum quam in essentia Dei veritas | |
| 1687 conspicitur. Et inde est quod prophetia per quam aliqua | |
| 1688 supernaturalis veritas conspicitur nude secundum intellectualem | |
| 1689 veritatem, est dignior quam illa in qua veritas supernaturalis | |
| 1690 manifestatur per similitudinem corporalium rerum secundum | |
| 1691 imaginariam visionem. Et ex hoc etiam ostenditur mens prophetae | |
| 1692 sublimior, sicut in doctrina humana auditor ostenditur esse | |
| 1693 melioris intellectus qui veritatem intelligibilem a magistro nude | |
| 1694 prolatam capere potest, quam ille qui indiget sensibilibus exemplis | |
| 1695 ad hoc manuduci. Unde in commendationem prophetiae David dicitur, | |
| 1696 II Reg. XXIII, mihi locutus est fortis Israel; et postea subdit, | |
| 1697 <i>sicut lux aurorae, oriente sole, mane absque nubibus | |
| 53 | 1698 rutilat</i>.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 ad 1"><a name="45934"><span class="ref">[45934] IIª-IIae, q. 174 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1699 ergo dicendum quod quando aliqua supernaturalis veritas revelanda |
| 1700 est per similitudines corporales, tunc magis est propheta qui | |
| 1701 utrumque habet, scilicet lumen intellectuale et imaginariam | |
| 1702 visionem, quam ille qui habet alterum tantum, quia perfectior est | |
| 1703 prophetia. Et quantum ad hoc loquitur Augustinus. Sed illa | |
| 1704 prophetia in qua revelatur nude intelligibilis veritas, est omnibus | |
| 53 | 1705 potior.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 ad 2"><a name="45935"><span class="ref">[45935] IIª-IIae, q. 174 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1706 secundum dicendum quod aliud est iudicium de his quae propter se |
| 1707 quaeruntur, et de his quae quaeruntur propter aliud. In his enim | |
| 1708 quae propter se quaeruntur, quanto virtus agentis ad plura et | |
| 1709 remotiora se extendit, tanto potior est, sicut medicus reputatur | |
| 1710 melior qui potest plures, et magis a sanitate distantes sanare. In | |
| 1711 his autem quae non quaeruntur nisi propter aliud, quanto agens | |
| 1712 potest ex paucioribus et propinquioribus ad suum intentum | |
| 1713 pervenire, tanto videtur esse maioris virtutis, sicut magis | |
| 1714 laudatur medicus qui per pauciora et leviora potest sanare | |
| 1715 infirmum. Visio autem imaginaria in cognitione prophetica non | |
| 1716 requiritur propter se, sed propter manifestationem intelligibilis | |
| 1717 veritatis. Et ideo tanto potior est prophetia, quanto minus ea | |
| 53 | 1718 indiget.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 ad 3"><a name="45936"><span class="ref">[45936] IIª-IIae, q. 174 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1719 dicendum quod nihil prohibet aliquid esse simpliciter melius, quod |
| 1720 tamen minus proprie recipit alicuius praedicationem, sicut cognitio | |
| 1721 patriae est nobilior quam cognitio viae, quae tamen magis proprie | |
| 1722 dicitur fides, eo quod nomen fidei importat imperfectionem | |
| 1723 cognitionis. Similiter autem prophetia importat quandam | |
| 1724 obscuritatem et remotionem ab intelligibili veritate. Et ideo magis | |
| 1725 proprie dicuntur prophetae qui vident per imaginariam visionem, | |
| 1726 quamvis illa prophetia sit nobilior quae est per intellectualem | |
| 1727 visionem, dum tamen sit eadem veritas utrobique revelata. Si vero | |
| 1728 lumen intellectuale alicui divinitus infundatur non ad cognoscendum | |
| 1729 aliqua supernaturalia, sed ad iudicandum secundum certitudinem | |
| 1730 veritatis divinae ea quae humana ratione cognosci possunt; sic | |
| 1731 talis prophetia intellectualis est infra illam quae est cum | |
| 1732 imaginaria visione ducente in supernaturalem veritatem; cuiusmodi | |
| 1733 prophetiam habuerunt omnes illi qui numerantur in ordine | |
| 1734 prophetarum. Qui etiam ex hoc specialiter dicuntur prophetae, quia | |
| 1735 prophetico officio fungebantur, unde et ex persona domini | |
| 1736 loquebantur, dicentes ad populum, haec dicit dominus; quod non | |
| 1737 faciebant illi qui Hagiographa conscripserunt, quorum plures | |
| 1738 loquebantur frequentius de his quae humana ratione cognosci | |
| 1739 possunt, non quasi ex persona Dei, sed ex persona propria, cum | |
| 53 | 1740 adiutorio tamen divini luminis.</p><p title="II-II q. 174 a. 2 ad 4"><a name="45937"><span class="ref">[45937] IIª-IIae, q. 174 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1741 dicendum quod illustratio divini radii in vita praesenti non fit |
| 1742 sine velaminibus phantasmatum qualiumcumque, quia connaturale est | |
| 1743 homini, secundum statum praesentis vitae, ut non intelligat sine | |
| 1744 phantasmate. Quandoque tamen sufficiunt phantasmata quae communi | |
| 1745 modo a sensibus abstrahuntur, nec exigitur aliqua visio imaginaria | |
| 1746 divinitus procurata. Et sic dicitur revelatio prophetica fieri sine | |
| 53 | 1747 imaginaria visione.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 174 a. 3 arg. 1"><a name="45938"><span class="ref">[45938] IIª-IIae, q. 174 a. 3 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1748 tertium sic proceditur. Videtur quod gradus prophetiae non possint |
| 1749 distingui secundum visionem imaginariam. Gradus enim alicuius rei | |
| 1750 non attenditur secundum id quod est propter aliud, sed secundum id | |
| 1751 quod est propter se. In prophetia autem propter quaeritur visio | |
| 1752 intellectualis, propter aliud autem visio imaginaria, ut supra | |
| 1753 dictum est. Ergo videtur quod gradus prophetiae non distinguantur | |
| 1754 secundum imaginariam visionem, sed solum secundum | |
| 53 | 1755 intellectualem.</p><p title="II-II q. 174 a. 3 arg. 2"><a name="45939"><span class="ref">[45939] IIª-IIae, q. 174 a. 3 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1756 Praeterea, unius prophetae videtur esse unus gradus prophetiae. Sed |
| 1757 uni prophetae fit revelatio secundum diversas imaginarias visiones. | |
| 1758 Ergo diversitas imaginariae visionis non diversificat gradus | |
| 53 | 1759 prophetiae.</p><p title="II-II q. 174 a. 3 arg. 3"><a name="45940"><span class="ref">[45940] IIª-IIae, q. 174 a. 3 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1760 Praeterea, secundum Glossam, in principio Psalterii, prophetia |
| 1761 consistit in dictis et factis, somnio et visione. Non ergo debet | |
| 1762 prophetiae gradus magis distingui secundum imaginariam visionem, ad | |
| 53 | 1763 quam pertinet visio et somnium, quam secundum dicta et facta.</p><p title="II-II q. 174 a. 3 s. c."><a name="45941"><span class="ref">[45941] IIª-IIae, q. 174 a. 3 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1764 contra est quod medium diversificat gradus cognitionis, sicut |
| 1765 scientia propter quid est altior, eo quod est per nobilius medium, | |
| 1766 quam scientia quia, vel etiam quam opinio. Sed visio imaginaria in | |
| 1767 cognitione prophetica est sicut quoddam medium. Ergo gradus | |
| 53 | 1768 prophetiae distingui debent secundum imaginariam visionem.</p><p title="II-II q. 174 a. 3 co."><a name="45942"><span class="ref">[45942] IIª-IIae, q. 174 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1769 dicendum quod, sicut dictum est, prophetia in qua per lumen |
| 1770 intelligibile revelatur aliqua supernaturalis veritas per | |
| 1771 imaginariam visionem, medium gradum tenet inter illam prophetiam in | |
| 1772 qua revelatur supernaturalis veritas absque imaginaria visione, et | |
| 1773 illam in qua per lumen intelligibile absque imaginaria visione | |
| 1774 dirigitur homo ad ea cognoscenda vel agenda quae pertinent ad | |
| 1775 humanam conversationem. Magis autem est proprium prophetiae | |
| 1776 cognitio quam operatio. Et ideo infimus gradus prophetiae est cum | |
| 1777 aliquis ex interiori instinctu movetur ad aliqua exterius facienda, | |
| 1778 sicut de Samsone dicitur, Iudic. XV, quod <i>irruit spiritus domini | |
| 1779 in eum, et sicut solent ad ardorem ignis ligna consumi, ita et | |
| 1780 vincula quibus ligatus erat, dissipata sunt et soluta</i>. Secundus | |
| 1781 autem gradus prophetiae est cum aliquis ex interiori lumine | |
| 1782 illustratur ad cognoscendum aliqua quae tamen non excedunt limites | |
| 1783 naturalis cognitionis, sicut dicitur de Salomone, III Reg. IV, quod | |
| 1784 <i>locutus est parabolas, et disputavit super lignis, a cedro quae | |
| 1785 est in Libano usque ad hyssopum quae egreditur de pariete, et | |
| 1786 disseruit de iumentis et volucribus et reptilibus et piscibus</i>. | |
| 1787 Et hoc totum fuit ex divina inspiratione, nam praemittitur, | |
| 1788 <i>dedit Deus sapientiam Salomoni, et prudentiam multam nimis</i>. | |
| 1789 Hi tamen duo gradus sunt infra prophetiam proprie dictam, quia non | |
| 1790 attingunt ad supernaturalem veritatem. Illa autem prophetia in qua | |
| 1791 manifestatur supernaturalis veritas per imaginariam visionem, | |
| 1792 diversificatur primo, secundum differentiam somnii, quod fit in | |
| 1793 dormiendo; et visionis, quae fit in vigilando. Quae pertinet ad | |
| 1794 altiorem gradum prophetiae, quia maior vis prophetici luminis esse | |
| 1795 videtur quae animam occupatam circa sensibilia in vigilando | |
| 1796 abstrahit ad supernaturalia, quam illa quae animam hominis | |
| 1797 abstractam a sensibilibus invenit in dormiendo. Secundo autem | |
| 1798 diversificantur gradus prophetiae quantum ad expressionem signorum | |
| 1799 imaginabilium quibus veritas intelligibilis exprimitur. Et quia | |
| 1800 signa maxime expressa intelligibilis veritatis sunt verba ideo | |
| 1801 altior gradus prophetiae videtur quando propheta audit verba | |
| 1802 exprimentia intelligibilem veritatem, sive in vigilando sive in | |
| 1803 dormiendo, quam quando videt aliquas res significativas veritatis, | |
| 1804 sicut septem spicae plenae significant septem annos ubertatis. In | |
| 1805 quibus etiam signis tanto videtur prophetia esse altior, quanto | |
| 1806 signa sunt magis expressa, sicut quod Ieremias vidit incendium | |
| 1807 civitatis sub similitudine ollae succensae, sicut dicitur Ierem. I. | |
| 1808 Tertio autem ostenditur esse altior gradus prophetiae quando | |
| 1809 propheta non solum videt signa verborum vel factorum, sed etiam | |
| 1810 videt, in vigilando vel in dormiendo, aliquem sibi colloquentem aut | |
| 1811 aliquid demonstrantem, quia per hoc ostenditur quod mens prophetae | |
| 1812 magis appropinquat ad causam revelantem. Quarto autem potest | |
| 1813 attendi altitudo gradus prophetalis ex conditione eius qui videtur. | |
| 1814 Nam altior gradus prophetiae est si ille qui loquitur vel | |
| 1815 demonstrat, videatur, in vigilando vel dormiendo, in specie Angeli, | |
| 1816 quam si videatur in specie hominis. Et adhuc altior si videatur, in | |
| 1817 dormiendo vel vigilando, in specie Dei, secundum illud Isaiae VI, | |
| 1818 vidi dominum sedentem. Super omnes autem hos gradus est tertium | |
| 1819 genus prophetiae, in quo intelligibilis veritas et supernaturalis | |
| 1820 absque imaginaria visione ostenditur. Quae tamen excedit rationem | |
| 1821 prophetiae proprie dictae, ut dictum est. Et ideo consequens est | |
| 1822 quod gradus prophetiae proprie dictae distinguantur secundum | |
| 53 | 1823 imaginariam visionem.</p><p title="II-II q. 174 a. 3 ad 1"><a name="45943"><span class="ref">[45943] IIª-IIae, q. 174 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1824 ergo dicendum quod discretio luminis intelligibilis non potest a |
| 1825 nobis cognosci nisi secundum quod iudicatur per aliqua signa | |
| 1826 imaginaria vel sensibilia. Et ideo ex diversitate imaginatorum | |
| 53 | 1827 perpenditur diversitas intellectualis luminis.</p><p title="II-II q. 174 a. 3 ad 2"><a name="45944"><span class="ref">[45944] IIª-IIae, q. 174 a. 3 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1828 secundum dicendum quod, sicut supra dictum est, prophetia non est |
| 1829 per modum habitus immanentis, sed magis per modum passionis | |
| 1830 transeuntis. Unde non est inconveniens quod uni et eidem prophetae | |
| 1831 fiat revelatio prophetica diversis vicibus secundum diversos | |
| 53 | 1832 gradus.</p><p title="II-II q. 174 a. 3 ad 3"><a name="45945"><span class="ref">[45945] IIª-IIae, q. 174 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1833 dicendum quod dicta et facta de quibus ibi fit mentio, non |
| 1834 pertinent ad revelationem prophetiae, sed ad denuntiationem, quae | |
| 1835 fit secundum dispositionem eorum quibus denuntiatur id quod | |
| 1836 prophetae revelatum est; et hoc fit quandoque per dicta, quandoque | |
| 1837 per facta. Denuntiatio autem et operatio miraculorum consequenter | |
| 53 | 1838 se habent ad prophetiam, ut supra dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 174 a. 4 arg. 1"><a name="45946"><span class="ref">[45946] IIª-IIae, q. 174 a. 4 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1839 quartum sic proceditur. Videtur quod Moyses non fuerit excellentior |
| 1840 omnibus prophetis. Dicit enim Glossa, in principio Psalterii, quod | |
| 1841 <i>David dicitur propheta per excellentiam</i>. Non ergo Moyses | |
| 53 | 1842 fuit excellentissimus omnium.</p><p title="II-II q. 174 a. 4 arg. 2"><a name="45947"><span class="ref">[45947] IIª-IIae, q. 174 a. 4 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1843 Praeterea, maiora miracula facta sunt per Iosue, qui fecit stare |
| 1844 solem et lunam, ut habetur Iosue X, et per Isaiam, qui fecit | |
| 1845 retrocedere solem, ut habetur Isaiae XXXVIII, quam per Moysen, qui | |
| 1846 divisit mare rubrum. Similiter etiam per Eliam, de quo dicitur, | |
| 1847 Eccli. XLVIII, <i>quis poterit tibi similiter gloriari, qui | |
| 1848 sustulisti mortuum ab Inferis?</i> Non ergo Moyses fuit | |
| 53 | 1849 excellentissimus prophetarum.</p><p title="II-II q. 174 a. 4 arg. 3"><a name="45948"><span class="ref">[45948] IIª-IIae, q. 174 a. 4 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1850 Praeterea, Matth. XI dicitur quod <i>inter natos mulierum non |
| 1851 surrexit maior Ioanne Baptista</i>. Non ergo Moyses fuit | |
| 53 | 1852 excellentior omnibus prophetis.</p><p title="II-II q. 174 a. 4 s. c."><a name="45949"><span class="ref">[45949] IIª-IIae, q. 174 a. 4 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1853 contra est quod dicitur Deut. ult., <i>non surrexit propheta ultra |
| 53 | 1854 in Israel sicut Moyses</i>.</p><p title="II-II q. 174 a. 4 co."><a name="45950"><span class="ref">[45950] IIª-IIae, q. 174 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1855 dicendum quod, licet quantum ad aliquid aliquis alius prophetarum |
| 1856 fuerit maior Moyse, simpliciter tamen Moyses fuit omnibus maior. In | |
| 1857 prophetia enim, sicut ex praedictis patet, consideratur et | |
| 1858 cognitio, tam secundum visionem intellectualem quam secundum | |
| 1859 visionem imaginariam; et denuntiatio; et confirmatio per miracula. | |
| 1860 Moyses ergo fuit aliis excellentior, primo quidem, quantum ad | |
| 1861 visionem intellectualem, eo quod vidit ipsam Dei essentiam, sicut | |
| 1862 Paulus in raptu; sicut Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt. | |
| 1863 Unde dicitur, Num. XII, quod palam, non per aenigmata Deum videt. | |
| 1864 Secundo, quantum ad imaginariam visionem, quam quasi ad nutum | |
| 1865 habebat, non solum audiens verba, sed etiam videns loquentem, etiam | |
| 1866 in specie Dei, non solum in dormiendo, sed etiam in vigilando. Unde | |
| 1867 dicitur Exod. XXXIII, quod <i>loquebatur ei dominus facie ad | |
| 1868 faciem, sicut homo solet loqui cum amico suo</i>. Tertio, quantum | |
| 1869 ad denuntiationem, quia loquebatur toti populo fidelium ex persona | |
| 1870 Dei quasi de novo legem proponens; alii vero prophetae loquebantur | |
| 1871 ad populum in persona Dei quasi inducentes ad observantiam legis | |
| 1872 Moysi, secundum illud Malach. IV, <i>mementote legis Moysi, servi | |
| 1873 mei</i>. Quarto, quantum ad operationem miraculorum, quae fecit | |
| 1874 toti uni populo infidelium. Unde dicitur Deut. ult., <i>non | |
| 1875 surrexit ultra propheta in Israel sicut Moyses, quem nosset dominus | |
| 1876 facie ad faciem, in omnibus signis atque portentis quae per eum | |
| 1877 misit ut faceret in terra Aegypti, Pharaoni et omnibus servis eius, | |
| 53 | 1878 universaeque terrae illius</i>.</p><p title="II-II q. 174 a. 4 ad 1"><a name="45951"><span class="ref">[45951] IIª-IIae, q. 174 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1879 ergo dicendum quod prophetia David ex propinquo attingit visionem |
| 1880 Moysi quantum ad visionem intellectualem, quia uterque accepit | |
| 1881 revelationem intelligibilis et supernaturalis veritatis absque | |
| 1882 imaginaria visione. Visio tamen Moysi fuit excellentior quantum ad | |
| 1883 cognitionem divinitatis, sed David plenius cognovit et expressit | |
| 53 | 1884 mysteria incarnationis Christi.</p><p title="II-II q. 174 a. 4 ad 2"><a name="45952"><span class="ref">[45952] IIª-IIae, q. 174 a. 4 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1885 secundum dicendum quod illa signa illorum prophetarum fuerunt |
| 1886 maiora secundum substantiam facti, sed tamen miracula Moysi fuerunt | |
| 53 | 1887 maiora secundum modum faciendi, quia sunt facta toti populo.</p><p title="II-II q. 174 a. 4 ad 3"><a name="45953"><span class="ref">[45953] IIª-IIae, q. 174 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1888 dicendum quod Ioannes pertinet ad novum testamentum, cuius ministri |
| 1889 praeferuntur etiam ipsi Moysi, quasi magis revelate speculantes, ut | |
| 53 | 1890 habetur II ad Cor. III.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 174 a. 5 arg. 1"><a name="45954"><span class="ref">[45954] IIª-IIae, q. 174 a. 5 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1891 quintum sic proceditur. Videtur quod etiam aliquis gradus |
| 1892 prophetiae est in beatis. Moyses enim, ut dictum est, vidit divinam | |
| 1893 essentiam. Qui tamen propheta dicitur. Ergo, pari ratione, beati | |
| 53 | 1894 possunt dici prophetae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 arg. 2"><a name="45955"><span class="ref">[45955] IIª-IIae, q. 174 a. 5 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1895 Praeterea, prophetia est divina revelatio. Sed divinae revelationes |
| 1896 fiunt etiam Angelis beatis. Ergo etiam Angeli beati possunt dici | |
| 53 | 1897 prophetae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 arg. 3"><a name="45956"><span class="ref">[45956] IIª-IIae, q. 174 a. 5 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1898 Praeterea, Christus ab instanti conceptionis fuit comprehensor. Et |
| 1899 tamen ipse prophetam se nominat, Matth. XIII, ubi dicit, <i>non est | |
| 1900 propheta sine honore nisi in patria sua</i>. Ergo etiam | |
| 53 | 1901 comprehensores et beati possunt dici prophetae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 arg. 4"><a name="45957"><span class="ref">[45957] IIª-IIae, q. 174 a. 5 arg. 4</span></a> |
| 28 | 1902 Praeterea, de Samuele dicitur, Eccli. XLVI, <i>exaltavit vocem eius |
| 1903 de terra in prophetia, delere impietatem gentis</i>. Ergo, eadem | |
| 53 | 1904 ratione, alii sancti post mortem possunt dici prophetae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 s. c."><a name="45958"><span class="ref">[45958] IIª-IIae, q. 174 a. 5 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1905 contra est quod II Pet. I, sermo propheticus comparatur lucernae |
| 1906 lucenti in caliginoso loco. Sed in beatis nulla est caligo. Ergo | |
| 53 | 1907 non possunt dici prophetae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 co."><a name="45959"><span class="ref">[45959] IIª-IIae, q. 174 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1908 dicendum quod prophetia importat visionem quandam alicuius |
| 1909 supernaturalis veritatis ut procul existentis. Quod quidem | |
| 1910 contingit esse dupliciter. Uno modo, ex parte ipsius cognitionis, | |
| 1911 quia videlicet veritas supernaturalis non cognoscitur in seipsa, | |
| 1912 sed in aliquibus suis effectibus. Et adhuc erit magis procul si hoc | |
| 1913 fit per figuras corporalium rerum, quam per intelligibiles | |
| 1914 effectus. Et talis maxime est visio prophetica quae fit per | |
| 1915 similitudines corporalium rerum. Alio modo visio est procul ex | |
| 1916 parte ipsius videntis, qui scilicet non est totaliter in ultimam | |
| 1917 perfectionem adductus, secundum illud II ad Cor. V, <i>quandiu in | |
| 1918 corpore sumus, peregrinamur a domino</i>. Neutro autem modo beati | |
| 53 | 1919 sunt procul. Unde non possunt dici prophetae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 ad 1"><a name="45960"><span class="ref">[45960] IIª-IIae, q. 174 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1920 ergo dicendum quod visio illa Moysi fuit raptim, per modum |
| 1921 passionis, non autem permanens, per modum beatitudinis. Unde adhuc | |
| 1922 videns erat procul. Propter hoc, non totaliter talis visio amittit | |
| 53 | 1923 rationem prophetiae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 ad 2"><a name="45961"><span class="ref">[45961] IIª-IIae, q. 174 a. 5 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 1924 secundum dicendum quod Angelis fit revelatio divina non sicut |
| 1925 procul existentibus, sed sicut iam totaliter Deo coniunctis. Unde | |
| 53 | 1926 talis revelatio non habet rationem prophetiae.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 ad 3"><a name="45962"><span class="ref">[45962] IIª-IIae, q. 174 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1927 dicendum quod Christus simul erat comprehensor et viator. Inquantum |
| 1928 ergo erat comprehensor, non competit sibi ratio prophetiae, sed | |
| 53 | 1929 solum inquantum erat viator.</p><p title="II-II q. 174 a. 5 ad 4"><a name="45963"><span class="ref">[45963] IIª-IIae, q. 174 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1930 dicendum quod etiam Samuel nondum pervenerat ad statum |
| 1931 beatitudinis. Unde et, si voluntate Dei ipsa anima Samuelis Sauli | |
| 1932 eventum belli praenuntiavit, Deo sibi hoc revelante, pertinet ad | |
| 1933 rationem prophetiae. Non est autem eadem ratio de sanctis qui sunt | |
| 1934 modo in patria. Nec obstat quod arte Daemonum hoc dicitur factum. | |
| 1935 Quia etsi Daemones animam alicuius sancti evocare non possunt, | |
| 1936 neque cogere ad aliquid agendum; potest tamen hoc fieri divina | |
| 1937 virtute ut, dum Daemon consulitur, ipse Deus per suum nuntium | |
| 1938 veritatem enuntiat, sicut per Eliam veritatem respondit nuntiis | |
| 1939 regis qui mittebantur ad consulendum Deum Accaron, ut habetur IV | |
| 1940 Reg. I. Quamvis etiam dici possit quod non fuerit anima Samuelis, | |
| 1941 sed Daemon ex persona eius loquens, quem sapiens Samuelem nominat, | |
| 1942 et eius praenuntiationem prophetiam, secundum opinionem Saulis et | |
| 53 | 1943 adstantium, qui ita opinabantur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 174 a. 6 arg. 1"><a name="45964"><span class="ref">[45964] IIª-IIae, q. 174 a. 6 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1944 sextum sic proceditur. Videtur quod gradus prophetiae varientur |
| 1945 secundum temporis processum. Prophetia enim ordinatur ad | |
| 1946 cognitionem divinorum, ut ex dictis patet. Sed sicut Gregorius | |
| 1947 dicit, <i>per successiones temporum crevit divinae cognitionis | |
| 1948 augmentum</i>. Ergo et gradus prophetiae secundum processum | |
| 53 | 1949 temporum debent distingui.</p><p title="II-II q. 174 a. 6 arg. 2"><a name="45965"><span class="ref">[45965] IIª-IIae, q. 174 a. 6 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1950 Praeterea, revelatio prophetica fit per modum divinae allocutionis |
| 1951 ad hominem, a prophetis autem ea quae sunt eis revelata | |
| 1952 denuntiantur et verbo et scripto. Dicitur autem I Reg. III, quod | |
| 1953 ante Samuelem, sermo domini erat pretiosus, idest rarus, qui tamen | |
| 1954 postea ad multos factus est. Similiter etiam non inveniuntur libri | |
| 1955 prophetarum esse conscripti ante tempus Isaiae, cui dictum est, | |
| 1956 <i>sume tibi librum grandem, et scribe in eo stylo hominis</i>, ut | |
| 1957 patet Isaiae VIII, post quod tempus plures prophetae suas | |
| 1958 prophetias conscripserunt. Ergo videtur quod secundum processum | |
| 53 | 1959 temporum profecerit prophetiae gradus.</p><p title="II-II q. 174 a. 6 arg. 3"><a name="45966"><span class="ref">[45966] IIª-IIae, q. 174 a. 6 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1960 Praeterea, dominus dicit, Matth. XI, <i>lex et prophetae usque ad |
| 1961 Ioannem prophetaverunt</i>. Postmodum autem fuit donum prophetiae | |
| 1962 in discipulis Christi multo excellentius quam fuerit in antiquis | |
| 1963 prophetis, secundum illud Ephes. III, <i>aliis generationibus non | |
| 1964 est agnitum filiis hominum</i>, scilicet mysterium Christi, | |
| 1965 <i>sicut nunc revelatum est sanctis apostolis eius et prophetis in | |
| 1966 spiritu</i>. Ergo videtur quod secundum processum temporis creverit | |
| 53 | 1967 prophetiae gradus.</p><p title="II-II q. 174 a. 6 s. c."><a name="45967"><span class="ref">[45967] IIª-IIae, q. 174 a. 6 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 1968 contra est quia Moyses fuit excellentissimus prophetarum, ut dictum |
| 1969 est, qui tamen alios prophetas praecessit. Ergo gradus prophetiae | |
| 53 | 1970 non profecit secundum temporis processum.</p><p title="II-II q. 174 a. 6 co."><a name="45968"><span class="ref">[45968] IIª-IIae, q. 174 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1971 dicendum quod, sicut dictum est, prophetia ordinatur ad cognitionem |
| 1972 divinae veritatis, per cuius contemplationem non solum in fide | |
| 1973 instruimur, sed etiam in nostris operibus gubernamur, secundum | |
| 1974 illud Psalmi, <i>emitte lucem tuam et veritatem tuam, ipsa me | |
| 1975 deduxerunt</i>. Fides autem nostra in duobus principaliter | |
| 1976 consistit, primo quidem in vera Dei cognitione, secundum illud Heb. | |
| 1977 XI, <i>accedentem ad Deum oportet credere quia est</i>; secundo, in | |
| 1978 mysterio incarnationis Christi, secundum illud Ioan. XIV, creditis | |
| 1979 in Deum, et in me credite. Si ergo de prophetia loquamur inquantum | |
| 1980 ordinatur ad fidem deitatis, sic quidem crevit secundum tres | |
| 1981 temporum distinctiones, scilicet ante legem, sub lege, et sub | |
| 1982 gratia. Nam ante legem, Abraham et alii patres prophetice sunt | |
| 1983 instructi de his quae pertinent ad fidem deitatis. Unde et | |
| 1984 prophetae nominantur, secundum illud Psalmi, in prophetis meis | |
| 1985 nolite malignari, quod specialiter dicitur propter Abraham et | |
| 1986 Isaac. Sub lege autem, facta est revelatio prophetica de his quae | |
| 1987 pertinent ad fidem deitatis excellentius quam ante, quia iam | |
| 1988 oportebat circa hoc instrui non solum speciales personas aut | |
| 1989 quasdam familias, sed totum populum. Unde dominus dicit Moysi, | |
| 1990 Exod. VI, <i>ego dominus, qui apparui Abraham, Isaac et Iacob in | |
| 1991 Deo omnipotente, et nomen meum Adonai non indicavi eis</i>, quia | |
| 1992 scilicet praecedentes patres fuerunt instructi in communi de | |
| 1993 omnipotentia unius Dei, sed Moyses postea plenius fuit instructus | |
| 1994 de simplicitate divinae essentiae, cum dictum est ei, Exod. III, | |
| 1995 ego sum qui sum; quod quidem nomen significatur a Iudaeis per hoc | |
| 1996 nomen Adonai, propter venerationem illius ineffabilis nominis. | |
| 1997 Postmodum vero, tempore gratiae, ab ipso filio Dei revelatum est | |
| 1998 mysterium Trinitatis, secundum illud Matth. ult., <i>euntes, docete | |
| 1999 omnes gentes, baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus | |
| 2000 sancti</i>. In singulis tamen statibus prima revelatio excellentior | |
| 2001 fuit. Prima autem revelatio ante legem facta est Abrahae, cuius | |
| 2002 tempore coeperunt homines a fide unius Dei deviare, ad idololatriam | |
| 2003 declinando, ante autem non erat necessaria talis revelatio, omnibus | |
| 2004 in cultu unius Dei persistentibus. Isaac vero facta est inferior | |
| 2005 revelatio, quasi fundata super revelatione facta Abrahae, unde | |
| 2006 dictum est ei, Gen. XXVI, <i>ego sum Deus patris tui Abraham</i>. | |
| 2007 Et similiter ad Iacob dictum, Gen. XXVIII, <i>ego sum Deus Abraham, | |
| 2008 patris tui, et Deus Isaac</i>. Similiter etiam in statu legis, | |
| 2009 prima revelatio facta Moysi fuit excellentior, supra quam fundatur | |
| 2010 omnis alia prophetarum revelatio. Ita etiam in tempore gratiae, | |
| 2011 super revelatione facta apostolis de fide unitatis et Trinitatis | |
| 2012 fundatur tota fides Ecclesiae, secundum illud Matth. XVI, super | |
| 2013 hanc petram, scilicet confessionis tuae, aedificabo Ecclesiam meam. | |
| 2014 Quantum vero ad fidem incarnationis Christi, manifestum est quod | |
| 2015 quanto fuerunt Christo propinquiores, sive ante sive post, ut | |
| 2016 plurimum, plenius de hoc instructi fuerunt. Post tamen plenius quam | |
| 2017 ante, ut apostolus dicit, ad Ephes. III. Quantum vero ad | |
| 2018 directionem humanorum actuum, prophetica revelatio diversificata | |
| 2019 est, non secundum temporis processum, sed secundum conditionem | |
| 2020 negotiorum, quia, ut dicitur Prov. XXIX, cum defecerit prophetia, | |
| 2021 dissipabitur populus. Et ideo quolibet tempore instructi sunt | |
| 2022 homines divinitus de agendis, secundum quod erat expediens ad | |
| 53 | 2023 salutem electorum.</p><p title="II-II q. 174 a. 6 ad 1"><a name="45969"><span class="ref">[45969] IIª-IIae, q. 174 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2024 ergo dicendum quod dictum Gregorii est intelligendum de tempore |
| 2025 ante Christi incarnationem, quantum ad cognitionem huius | |
| 53 | 2026 mysterii.</p><p title="II-II q. 174 a. 6 ad 2"><a name="45970"><span class="ref">[45970] IIª-IIae, q. 174 a. 6 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2027 secundum dicendum quod sicut Augustinus dicit, XVIII de Civ. Dei, |
| 2028 <i>quemadmodum regni Assyriorum primo tempore extitit Abraham, cui | |
| 2029 promissiones apertissimae fierent; ita in Occidentalis | |
| 2030 Babylonis</i>, idest Romanae urbis, <i>exordio qua imperante fuerat | |
| 2031 Christus venturus, in quo implerentur illa promissa, oracula | |
| 2032 prophetarum, non solum loquentium verum etiam scribentium, in | |
| 2033 tantae rei futurae testimonium, solverentur</i>, scilicet | |
| 2034 promissiones Abrahae factae. <i>Cum enim prophetae nunquam fere | |
| 2035 defuissent populo Israel ex quo ibi reges esse coeperunt, in usum | |
| 2036 tantummodo eorum fuere, non gentium. Quando autem Scriptura | |
| 2037 manifestius prophetica condebatur, quae gentibus quandoque | |
| 2038 prodesset, tunc condebatur haec civitas, scilicet Romana, quae | |
| 2039 gentibus imperaret</i>. Ideo autem maxime tempore regum oportuit | |
| 2040 prophetas in illo populo abundare, quia tunc populus non | |
| 2041 opprimebatur ab alienigenis, sed proprium regem habebat, et ideo | |
| 2042 oportebat per prophetas eum instrui de agendis, quasi libertatem | |
| 53 | 2043 habentem.</p><p title="II-II q. 174 a. 6 ad 3"><a name="45971"><span class="ref">[45971] IIª-IIae, q. 174 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2044 dicendum quod prophetae praenuntiantes Christi adventum non |
| 2045 potuerunt durare nisi usque ad Ioannem, qui praesentialiter | |
| 2046 Christum digito demonstravit. Et tamen, ut Hieronymus ibidem dicit, | |
| 2047 <i>non hoc dicitur ut post Ioannem excludat prophetas, legimus enim | |
| 2048 in actibus apostolorum et Agabum prophetasse, et quatuor virgines | |
| 2049 filias Philippi</i>. Ioannes etiam librum propheticum conscripsit | |
| 2050 de fine Ecclesiae. Et singulis temporibus non defuerunt aliqui | |
| 2051 prophetiae spiritum habentes, non quidem ad novam doctrinam fidei | |
| 2052 depromendam, sed ad humanorum actuum directionem, sicut Augustinus | |
| 2053 refert, V de Civ. Dei, quod Theodosius Augustus <i>ad Ioannem in | |
| 2054 Aegypti eremo constitutum, quem prophetandi spiritu praeditum fama | |
| 2055 crebrescente didicerat, misit, et ab eo nuntium victoriae | |
| 53 | 2056 certissimum accepit</i>.</p></div></div><div class="q" id="q175"><h2>Quaestio 175</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 175 pr."><a name="45972"><span class="ref">[45972] IIª-IIae, q. 175 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 2057 considerandum est de raptu. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, |
| 2058 utrum anima hominis rapiatur ad divina. Secundo, utrum raptus | |
| 2059 pertineat ad vim cognoscitivam vel appetitivam. Tertio, utrum | |
| 2060 Paulus in raptu viderit Dei essentiam. Quarto, utrum fuerit | |
| 2061 alienatus a sensibus. Quinto, utrum totaliter fuerit anima a | |
| 2062 corpore separata in statu illo. Sexto, quid circa hoc scivit, et | |
| 53 | 2063 quid ignoravit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 175 a. 1 arg. 1"><a name="45973"><span class="ref">[45973] IIª-IIae, q. 175 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2064 primum sic proceditur. Videtur quod anima hominis non rapiatur ad |
| 2065 divina. Definitur enim a quibusdam raptus, <i>ab eo quod est | |
| 2066 secundum naturam, in id quod est supra naturam, vi superioris | |
| 2067 naturae elevatio</i>. Est autem secundum naturam hominis ut ad | |
| 2068 divina elevetur, dicit enim Augustinus, in I Confess., <i>fecisti | |
| 2069 nos, domine, ad te, et inquietum est cor nostrum donec requiescat | |
| 53 | 2070 in te</i>. Non ergo hominis anima rapitur ad divina.</p><p title="II-II q. 175 a. 1 arg. 2"><a name="45974"><span class="ref">[45974] IIª-IIae, q. 175 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2071 Praeterea, Dionysius dicit, VIII cap. de Div. Nom., quod |
| 2072 <i>iustitia Dei in hoc attenditur, quod omnibus rebus distribuit | |
| 2073 secundum suum modum et dignitatem</i>. Sed quod aliquis elevetur | |
| 2074 supra id quod est secundum naturam, non pertinet ad modum hominis | |
| 2075 vel dignitatem. Ergo videtur quod non rapiatur mens hominis a Deo | |
| 53 | 2076 in divina.</p><p title="II-II q. 175 a. 1 arg. 3"><a name="45975"><span class="ref">[45975] IIª-IIae, q. 175 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2077 Praeterea, raptus quandam violentiam importat. Sed Deus non regit |
| 2078 nos per violentiam et coacte, ut Damascenus dicit. Non ergo mens | |
| 53 | 2079 hominis rapitur ad divina.</p><p title="II-II q. 175 a. 1 s. c."><a name="45976"><span class="ref">[45976] IIª-IIae, q. 175 a. 1 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2080 contra est quod, II ad Cor. XII, dicit apostolus, <i>scio hominem |
| 2081 in Christo raptum usque ad tertium caelum</i>, ubi dicit Glossa, | |
| 53 | 2082 raptum, idest, contra naturam elevatum.</p><p title="II-II q. 175 a. 1 co."><a name="45977"><span class="ref">[45977] IIª-IIae, q. 175 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2083 dicendum quod raptus violentiam quandam importat, ut dictum est. |
| 2084 Violentum autem dicitur, <i>cuius principium est extra, nil | |
| 2085 conferente eo qui vim patitur</i>, ut dicitur in III Ethic. Confert | |
| 2086 autem unumquodque ad id in quod tendit secundum propriam | |
| 2087 inclinationem, vel voluntariam vel naturalem. Et ideo oportet quod | |
| 2088 ille qui rapitur ab aliquo exteriori, rapiatur in aliquid quod est | |
| 2089 diversum ab eo in quod eius inclinatio tendit. Quae quidem | |
| 2090 diversitas potest attendi dupliciter. Uno quidem modo, quantum ad | |
| 2091 finem inclinationis, puta si lapis, qui naturaliter inclinatur ad | |
| 2092 hoc quod feratur deorsum, proiiciatur sursum. Alio modo, quantum ad | |
| 2093 modum tendendi, puta si lapis velocius proiiciatur deorsum quam sit | |
| 2094 motus eius naturalis. Sic igitur et anima hominis dicitur rapi in | |
| 2095 id quod est praeter naturam, uno modo, quantum ad terminum raptus, | |
| 2096 puta quando rapitur ad poenas, secundum illud Psalmi, ne quando | |
| 2097 rapiat, et non sit qui eripiat. Alio modo, quantum ad modum homini | |
| 2098 connaturalem, qui est ut per sensibilia intelligat veritatem. Et | |
| 2099 ideo, quando abstrahitur a sensibilium apprehensione, dicitur rapi, | |
| 2100 etiam si elevetur ad ea ad quae naturaliter ordinatur, dum tamen | |
| 2101 hoc non fiat ex propria intentione; sicut accidit in somno, qui est | |
| 2102 secundum naturam, unde non potest proprie raptus dici. Huiusmodi | |
| 2103 autem abstractio, ad quaecumque fiat, potest ex triplici causa | |
| 2104 contingere. Uno modo, ex causa corporali, sicut patet in his qui | |
| 2105 propter aliquam infirmitatem alienationem patiuntur. Secundo modo, | |
| 2106 ex virtute Daemonum, sicut patet in arreptitiis. Tertio, ex virtute | |
| 2107 divina. Et sic loquimur nunc de raptu, prout scilicet aliquis | |
| 2108 spiritu divino elevatur ad aliqua supernaturalia, cum abstractione | |
| 2109 a sensibus, secundum illud Ezech. VIII, <i>spiritus elevavit me | |
| 2110 inter terram et caelum, et adduxit me in Ierusalem, in visionibus | |
| 2111 Dei</i>. Sciendum tamen quod rapi quandoque dicitur aliquis non | |
| 2112 solum propter alienationem a sensibus, sed etiam propter | |
| 2113 alienationem ab his quibus intendebat, sicut cum aliquis patitur | |
| 2114 evagationem mentis praeter propositum. Sed hoc non ita proprie | |
| 53 | 2115 dicitur.</p><p title="II-II q. 175 a. 1 ad 1"><a name="45978"><span class="ref">[45978] IIª-IIae, q. 175 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2116 ergo dicendum quod naturale est homini ut in divina tendat per |
| 2117 sensibilium apprehensionem, secundum illud Rom. I, <i>invisibilia | |
| 2118 Dei per ea quae facta sunt conspiciuntur</i>. Sed iste modus quod | |
| 2119 aliquis elevetur ad divina cum abstractione a sensibus, non est | |
| 53 | 2120 homini naturalis.</p><p title="II-II q. 175 a. 1 ad 2"><a name="45979"><span class="ref">[45979] IIª-IIae, q. 175 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2121 secundum dicendum quod ad modum et dignitatem hominis pertinet quod |
| 2122 ad divina elevetur, ex hoc ipso quod homo factus est ad imaginem | |
| 2123 Dei. Et quia bonum divinum in infinitum excedit humanam facultatem, | |
| 2124 indiget homo ut supernaturaliter ad illud bonum capessendum | |
| 2125 adiuvetur, quod fit per quodcumque beneficium gratiae. Unde quod | |
| 2126 sic elevetur mens a Deo per raptum, non est contra naturam, sed | |
| 53 | 2127 supra facultatem naturae.</p><p title="II-II q. 175 a. 1 ad 3"><a name="45980"><span class="ref">[45980] IIª-IIae, q. 175 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2128 dicendum quod verbum Damasceni est intelligendum quantum ad ea quae |
| 2129 sunt per hominem facienda. Quantum vero ad ea quae excedunt liberi | |
| 2130 arbitrii facultatem, necesse est quod homo quadam fortiori | |
| 2131 operatione elevetur. Quae quidem quantum ad aliquid potest dici | |
| 2132 coactio, si scilicet attendatur modus operationis, non autem si | |
| 2133 attendatur terminus operationis, in quem natura hominis et eius | |
| 53 | 2134 intentio ordinatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 175 a. 2 arg. 1"><a name="45981"><span class="ref">[45981] IIª-IIae, q. 175 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2135 secundum sic proceditur. Videtur quod raptus magis pertineat ad vim |
| 2136 appetitivam quam ad cognoscitivam. Dicit enim Dionysius, IV cap. de | |
| 2137 Div. Nom., <i>est autem extasim faciens divinus amor</i>. Sed amor | |
| 53 | 2138 pertinet ad vim appetitivam. Ergo et extasis sive raptus.</p><p title="II-II q. 175 a. 2 arg. 2"><a name="45982"><span class="ref">[45982] IIª-IIae, q. 175 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2139 Praeterea, Gregorius dicit, in II Dialog., quod <i>ille qui porcos |
| 2140 pavit, vagatione mentis et immunditiae sub semetipso cecidit, | |
| 2141 Petrus vero, quem Angelus solvit eiusque mentem in extasi rapuit, | |
| 2142 extra se quidem, sed supra semetipsum fuit</i>. Sed ille filius | |
| 2143 prodigus per affectum in inferiora dilapsus est. Ergo etiam et illi | |
| 53 | 2144 qui rapiuntur in superiora, per affectum hoc patiuntur.</p><p title="II-II q. 175 a. 2 arg. 3"><a name="45983"><span class="ref">[45983] IIª-IIae, q. 175 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2145 Praeterea, super illud Psalmi, in te, domine, speravi, non |
| 2146 confundar in aeternum, dicit Glossa, in expositione tituli, | |
| 2147 <i>extasis Graece, Latine dicitur excessus mentis, qui fit duobus | |
| 2148 modis, vel pavore terrenorum, vel mente rapta ad superna et | |
| 2149 inferiorum oblita</i>. Sed pavor terrenorum ad affectum pertinet. | |
| 2150 Ergo etiam raptus mentis ad superna, qui ex opposito ponitur, | |
| 53 | 2151 pertinet ad affectum.</p><p title="II-II q. 175 a. 2 s. c."><a name="45984"><span class="ref">[45984] IIª-IIae, q. 175 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2152 contra est quod super illud Psalmi, ego dixi in excessu meo, omnis |
| 2153 homo mendax, dicit Glossa, <i>dicitur hic extasis, cum mens non | |
| 2154 pavore alienatur, sed aliqua inspiratione revelationis sursum | |
| 2155 assumitur</i>. Sed revelatio pertinet ad vim intellectivam. Ergo | |
| 53 | 2156 extasis sive raptus.</p><p title="II-II q. 175 a. 2 co."><a name="45985"><span class="ref">[45985] IIª-IIae, q. 175 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2157 dicendum quod de raptu dupliciter loqui possumus. Uno modo, quantum |
| 2158 ad id in quod aliquis rapitur. Et sic, proprie loquendo, raptus non | |
| 2159 potest pertinere ad vim appetitivam, sed solum ad cognoscitivam. | |
| 2160 Dictum est enim quod raptus est praeter propriam inclinationem eius | |
| 2161 quod rapitur. Ipse autem motus appetitivae virtutis est quaedam | |
| 2162 inclinatio in bonum appetibile. Unde, proprie loquendo, ex hoc quod | |
| 2163 homo appetit aliquid, non rapitur, sed per se movetur. Alio modo | |
| 2164 potest considerari raptus quantum ad suam causam. Et sic potest | |
| 2165 habere causam ex parte appetitivae virtutis. Ex hoc enim ipso quod | |
| 2166 appetitus ad aliquid vehementer afficitur, potest contingere quod | |
| 2167 ex violentia affectus homo ab omnibus aliis alienetur. Habet etiam | |
| 2168 effectum in appetitiva virtute, cum scilicet aliquis delectatur in | |
| 2169 his ad quae rapitur. Unde et apostolus dixit se raptum, non solum | |
| 2170 ad tertium caelum, quod pertinet ad contemplationem intellectus, | |
| 53 | 2171 sed etiam in Paradisum, quod pertinet ad affectum.</p><p title="II-II q. 175 a. 2 ad 1"><a name="45986"><span class="ref">[45986] IIª-IIae, q. 175 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2172 ergo dicendum quod raptus addit aliquid supra extasim. Nam extasis |
| 2173 importat simpliciter excessum a seipso, secundum quem scilicet | |
| 2174 aliquis extra suam ordinationem ponitur, sed raptus supra hoc addit | |
| 2175 violentiam quandam. Potest igitur extasis ad vim appetitivam | |
| 2176 pertinere, puta cum alicuius appetitus tendit in ea quae extra | |
| 2177 ipsum sunt. Et secundum hoc Dionysius dicit quod divinus amor facit | |
| 2178 extasim, inquantum scilicet facit appetitum hominis tendere in res | |
| 2179 amatas. Unde postea subdit quod <i>etiam ipse Deus, qui est omnium | |
| 2180 causa, per abundantiam amativae bonitatis extra seipsum fit per | |
| 2181 providentiam ad omnia existentia</i>. Quamvis etiam si expresse hoc | |
| 2182 diceretur de raptu, non designaretur nisi quod amor esset causa | |
| 53 | 2183 raptus.</p><p title="II-II q. 175 a. 2 ad 2"><a name="45987"><span class="ref">[45987] IIª-IIae, q. 175 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2184 secundum dicendum quod in homine est duplex appetitus, scilicet |
| 2185 intellectivus, qui dicitur voluntas, et sensitivus, qui dicitur | |
| 2186 sensualitas. Est autem proprium homini ut appetitus inferior | |
| 2187 subdatur appetitui superiori, et superior moveat inferiorem. | |
| 2188 Dupliciter ergo homo secundum appetitum potest fieri extra seipsum. | |
| 2189 Uno modo, quando appetitus intellectivus totaliter in divina | |
| 2190 tendit, praetermissis his in quae inclinat appetitus sensitivus. Et | |
| 2191 sic dicit Dionysius, IV cap. de Div. Nom., quod <i>Paulus ex | |
| 2192 virtute divini amoris extasim faciente, dixit, vivo ego, iam non | |
| 2193 ego, vivit vero in me Christus</i>. Alio modo, quando, praetermisso | |
| 2194 appetitu superiori, homo totaliter fertur in ea quae pertinent ad | |
| 2195 appetitum inferiorem. Et sic ille qui porcos pavit, sub semetipso | |
| 2196 cecidit, et iste excessus vel extasis plus appropinquat ad rationem | |
| 2197 raptus quam primus, quia scilicet appetitus superior est magis | |
| 2198 homini proprius; unde, quando homo ex violentia appetitus | |
| 2199 inferioris abstrahitur a motu appetitus superioris, magis | |
| 2200 abstrahitur ab eo quod est sibi proprium. Quia tamen non est ibi | |
| 2201 violentia, quia voluntas potest resistere passioni, deficit a vera | |
| 2202 ratione raptus, nisi forte tam vehemens sit passio quod usum | |
| 2203 rationis totaliter tollat, sicut contingit in his qui propter | |
| 2204 vehementiam irae vel amoris insaniunt. Considerandum tamen quod | |
| 2205 uterque excessus secundum appetitum existens, potest causare | |
| 2206 excessum cognoscitivae virtutis vel quia mens ad quaedam | |
| 2207 intelligibilia rapiatur alienata a sensibus; vel quia rapiatur ad | |
| 53 | 2208 aliquam imaginariam visionem seu phantasticam apparitionem.</p><p title="II-II q. 175 a. 2 ad 3"><a name="45988"><span class="ref">[45988] IIª-IIae, q. 175 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2209 dicendum quod, sicut amor est motus appetitus respectu boni, ita |
| 2210 timor motus appetitus respectu mali. Unde eadem ratione ex utroque | |
| 2211 potest causari excessus mentis, praesertim cum timor ex amore | |
| 53 | 2212 causetur, sicut Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 175 a. 3 arg. 1"><a name="45989"><span class="ref">[45989] IIª-IIae, q. 175 a. 3 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2213 tertium sic proceditur. Videtur quod Paulus in raptu non viderit |
| 2214 Dei essentiam. Sicut enim de Paulo legitur quod est raptus usque ad | |
| 2215 tertium caelum, ita et de Petro legitur, Act. X, quod cecidit super | |
| 2216 eum mentis excessus. Sed Petrus in suo excessu non vidit Dei | |
| 2217 essentiam, sed quandam imaginariam visionem. Ergo videtur quod nec | |
| 53 | 2218 Paulus Dei essentiam viderit.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 arg. 2"><a name="45990"><span class="ref">[45990] IIª-IIae, q. 175 a. 3 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2219 Praeterea, visio Dei facit hominem beatum. Sed Paulus in illo raptu |
| 2220 non fuit beatus, alioquin nunquam ad vitae huius miseriam | |
| 2221 rediisset, sed corpus eius fuisset per redundantiam ab anima | |
| 2222 glorificatum, sicut erit in sanctis post resurrectionem; quod patet | |
| 53 | 2223 esse falsum. Ergo Paulus in raptu non vidit Dei essentiam.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 arg. 3"><a name="45991"><span class="ref">[45991] IIª-IIae, q. 175 a. 3 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2224 Praeterea, fides et spes esse non possunt simul cum visione divinae |
| 2225 essentiae, ut habetur I ad Cor. XIII, sed Paulus in statu illo | |
| 53 | 2226 habuit fidem et spem. Ergo non vidit Dei essentiam.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 arg. 4"><a name="45992"><span class="ref">[45992] IIª-IIae, q. 175 a. 3 arg. 4</span></a> |
| 28 | 2227 Praeterea, sicut Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., |
| 2228 secundum visionem imaginariam quaedam similitudines corporum | |
| 2229 videntur. Sed Paulus videtur in raptu quasdam similitudines | |
| 2230 vidisse, puta tertii caeli et Paradisi, ut habetur II ad Cor. XII. | |
| 2231 Ergo videtur esse raptus ad imaginariam visionem, magis quam ad | |
| 53 | 2232 visionem divinae essentiae.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 s. c."><a name="45993"><span class="ref">[45993] IIª-IIae, q. 175 a. 3 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2233 contra est quod Augustinus determinat, in libro de videndo Deum ad |
| 2234 Paulinam, quod <i>ipsa Dei substantia a quibusdam videri potuit in | |
| 2235 hac vita positis, sicut a Moyse, et Paulo, qui raptus audivit | |
| 53 | 2236 ineffabilia verba, quae non licet homini loqui</i>.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 co."><a name="45994"><span class="ref">[45994] IIª-IIae, q. 175 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2237 dicendum quod quidam dixerunt Paulum in raptu non vidisse ipsam Dei |
| 2238 essentiam, sed quandam refulgentiam claritatis ipsius. Sed | |
| 2239 contrarium manifeste Augustinus determinat, non solum in libro de | |
| 2240 videndo Deum, sed etiam XII super Gen. ad Litt., et habetur in | |
| 2241 Glossa, II ad Cor. XII. Et hoc etiam ipsa verba apostoli designant. | |
| 2242 Dicit enim <i>se audisse ineffabilia verba, quae non licet homini | |
| 2243 loqui</i>, huiusmodi autem videntur ea quae pertinent ad visionem | |
| 2244 beatorum, quae excedit statum viae, secundum illud Isaiae LXIV, | |
| 2245 <i>oculus non vidit, Deus, absque te, quae praeparasti diligentibus | |
| 2246 te</i>. Et ideo convenientius dicitur quod Deum per essentiam | |
| 53 | 2247 vidit.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 ad 1"><a name="45995"><span class="ref">[45995] IIª-IIae, q. 175 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2248 ergo dicendum quod mens humana divinitus rapitur ad contemplandam |
| 2249 veritatem divinam, tripliciter. Uno modo, ut contempletur eam per | |
| 2250 similitudines quasdam imaginarias. Et talis fuit excessus mentis | |
| 2251 qui cecidit supra Petrum. Alio modo, ut contempletur veritatem | |
| 2252 divinam per intelligibiles effectus, sicut fuit excessus David | |
| 2253 dicentis, <i>ego dixi in excessu meo, omnis homo mendax</i>. | |
| 2254 Tertio, ut contempletur eam in sua essentia. Et talis fuit raptus | |
| 2255 Pauli, et etiam Moysi. Et satis congruenter, nam sicut Moyses fuit | |
| 53 | 2256 primus doctor Iudaeorum, ita Paulus fuit primus doctor gentium.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 ad 2"><a name="45996"><span class="ref">[45996] IIª-IIae, q. 175 a. 3 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2257 secundum dicendum quod divina essentia videri ab intellectu creato |
| 2258 non potest nisi per lumen gloriae, de quo dicitur in Psalmo, in | |
| 2259 lumine tuo videbimus lumen. Quod tamen dupliciter participari | |
| 2260 potest. Uno modo, per modum formae immanentis, et sic beatos facit | |
| 2261 sanctos in patria. Alio modo, per modum cuiusdam passionis | |
| 2262 transeuntis, sicut dictum est de lumine prophetiae. Et hoc modo | |
| 2263 lumen illud fuit in Paulo, quando raptus fuit. Et ideo ex tali | |
| 2264 visione non fuit simpliciter beatus, ut fieret redundantia ad | |
| 2265 corpus, sed solum secundum quid. Et ideo talis raptus aliquo modo | |
| 53 | 2266 ad prophetiam pertinet.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 ad 3"><a name="45997"><span class="ref">[45997] IIª-IIae, q. 175 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2267 dicendum quod quia Paulus in raptu non fuit beatus habitualiter, |
| 2268 sed solum habuit actum beatorum; consequens est ut simul tunc in eo | |
| 53 | 2269 non fuerit actus fidei, fuit tamen in eo simul fidei habitus.</p><p title="II-II q. 175 a. 3 ad 4"><a name="45998"><span class="ref">[45998] IIª-IIae, q. 175 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2270 dicendum quod nomine tertii caeli potest uno modo intelligi aliquid |
| 2271 corporeum. Et sic tertium caelum est caelum Empyreum, quod dicitur | |
| 2272 tertium respectu caeli aerei et caeli siderei; vel potius respectu | |
| 2273 caeli siderei et respectu caeli aquei sive crystallini. Et dicitur | |
| 2274 raptus ad tertium caelum, non quia raptus sit ad videndum | |
| 2275 similitudinem alicuius rei corporeae, sed propter hoc quod locus | |
| 2276 ille est contemplationis beatorum. Unde Glossa dicit, II ad Cor. | |
| 2277 XII, quod <i>tertium est spirituale caelum, ubi Angeli et sanctae | |
| 2278 animae fruuntur Dei contemplatione. Ad quod cum dicit se raptum, | |
| 2279 significat quod Deus ostendit ei vitam in qua videndus est in | |
| 2280 aeternum</i>. Alio modo per tertium caelum potest intelligi aliqua | |
| 2281 visio supermundana. Quae potest dici tertium caelum triplici | |
| 2282 ratione. Uno modo, secundum ordinem potentiarum cognoscitivarum, ut | |
| 2283 primum caelum dicatur visio supermundana corporalis, quae fit per | |
| 2284 sensum, sicut visa est manus scribentis in pariete, Dan. V; | |
| 2285 secundum autem caelum sit visio imaginaria, puta quam vidit Isaias, | |
| 2286 et Ioannes in Apocalypsi; tertium vero caelum dicatur visio | |
| 2287 intellectualis, ut Augustinus exponit, XII super Gen. ad Litt. | |
| 2288 Secundo modo potest dici tertium caelum secundum ordinem | |
| 2289 cognoscibilium, <i>ut primum caelum dicatur cognitio caelestium | |
| 2290 corporum; secundum cognitio caelestium spirituum; tertium, cognitio | |
| 2291 ipsius Dei</i>. Tertio potest dici tertium caelum contemplatio Dei | |
| 2292 secundum gradus cognitionis qua Deus videtur, quorum primus | |
| 2293 pertinet ad Angelos infimae hierarchiae, secundus ad Angelos | |
| 2294 mediae, tertius ad Angelos supremae, ut dicit Glossa, II ad Cor. | |
| 2295 XII. Et quia visio Dei non potest esse sine delectatione, propterea | |
| 2296 non solum se dicit raptum ad tertium caelum, ratione | |
| 2297 contemplationis, sed etiam in Paradisum, ratione delectationis | |
| 53 | 2298 consequentis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 175 a. 4 arg. 1"><a name="45999"><span class="ref">[45999] IIª-IIae, q. 175 a. 4 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2299 quartum sic proceditur. Videtur quod Paulus in raptu non fuerit |
| 2300 alienatus a sensibus. Dicit enim Augustinus, XII super Gen. ad | |
| 2301 Litt., <i>cur non credamus quod tanto apostolo, doctori gentium, | |
| 2302 rapto usque ad ipsam excellentissimam visionem, voluerit Deus | |
| 2303 demonstrare vitam in qua, post hanc vitam, vivendum est in | |
| 2304 aeternum?</i> Sed in illa vita futura sancti, post resurrectionem, | |
| 2305 videbunt Dei essentiam absque hoc quod fiat abstractio a sensibus | |
| 53 | 2306 corporis. Ergo nec in Paulo fuit huiusmodi abstractio facta.</p><p title="II-II q. 175 a. 4 arg. 2"><a name="46000"><span class="ref">[46000] IIª-IIae, q. 175 a. 4 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2307 Praeterea, Christus vere viator fuit, et continue visione divinae |
| 2308 essentiae fruebatur, nec tamen fiebat abstractio a sensibus. Ergo | |
| 2309 nec fuit necessarium quod in Paulo fieret abstractio a sensibus, ad | |
| 53 | 2310 hoc quod Dei essentiam videret.</p><p title="II-II q. 175 a. 4 arg. 3"><a name="46001"><span class="ref">[46001] IIª-IIae, q. 175 a. 4 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2311 Praeterea, Paulus, postquam Deum per essentiam viderat, memor fuit |
| 2312 illorum quae in illa visione conspexerat, unde dicebat, II ad Cor. | |
| 2313 XII, <i>audivit arcana verba, quae non licet homini loqui</i>. Sed | |
| 2314 memoria ad partem sensitivam pertinet, ut patet per philosophum, in | |
| 2315 libro de Mem. et Remin. Ergo videtur quod et Paulus, videndo Dei | |
| 53 | 2316 essentiam, non fuit alienatus a sensibus.</p><p title="II-II q. 175 a. 4 s. c."><a name="46002"><span class="ref">[46002] IIª-IIae, q. 175 a. 4 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2317 contra est quod Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., <i>nisi |
| 2318 ab hac vita quisque quodammodo moriatur, sive omnino exiens de | |
| 2319 corpore, sive aversus et alienatus a corporeis sensibus, in illam | |
| 53 | 2320 non subvehitur visionem</i>.</p><p title="II-II q. 175 a. 4 co."><a name="46003"><span class="ref">[46003] IIª-IIae, q. 175 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2321 dicendum quod divina essentia non potest ab homine videri per aliam |
| 2322 vim cognoscitivam quam per intellectum. Intellectus autem humanus | |
| 2323 non convertitur ad sensibilia nisi mediantibus phantasmatibus, per | |
| 2324 quae species intelligibiles a sensibilibus accipit, et in quibus | |
| 2325 considerans de sensibilibus iudicat et ea disponit. Et ideo in omni | |
| 2326 operatione qua intellectus noster abstrahitur a phantasmatibus, | |
| 2327 necesse est quod abstrahatur a sensibus. Intellectus autem hominis, | |
| 2328 in statu viae, necesse est quod a phantasmatibus abstrahatur, si | |
| 2329 videat Dei essentiam. Non enim per aliquod phantasma potest Dei | |
| 2330 essentia videri; quinimmo nec per aliquam speciem intelligibilem | |
| 2331 creatam, quia essentia Dei in infinitum excedit non solum omnia | |
| 2332 corpora, quorum sunt phantasmata, sed etiam omnem intelligibilem | |
| 2333 creaturam. Oportet autem, cum intellectus hominis elevatur ad | |
| 2334 altissimam Dei essentiae visionem, ut tota mentis intentio illuc | |
| 2335 advocetur, ita scilicet quod nihil intelligat aliud ex | |
| 2336 phantasmatibus, sed totaliter feratur in Deum. Unde impossibile est | |
| 2337 quod homo in statu viae videat Deum per essentiam sine abstractione | |
| 53 | 2338 a sensibus.</p><p title="II-II q. 175 a. 4 ad 1"><a name="46004"><span class="ref">[46004] IIª-IIae, q. 175 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2339 ergo dicendum quod, sicut dictum est, post resurrectionem in beatis |
| 2340 Dei essentiam videntibus fiet redundantia ab intellectu ad | |
| 2341 inferiores vires, et usque ad corpus. Unde, secundum ipsam regulam | |
| 2342 divinae visionis, anima intendet et phantasmatibus et sensibilibus. | |
| 2343 Talis autem redundantia non fit in his qui rapiuntur, sicut dictum | |
| 53 | 2344 est. Et ideo non est similis ratio.</p><p title="II-II q. 175 a. 4 ad 2"><a name="46005"><span class="ref">[46005] IIª-IIae, q. 175 a. 4 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2345 secundum dicendum quod intellectus animae Christi erat glorificatus |
| 2346 per habituale lumen gloriae, quo divinam essentiam videbat multo | |
| 2347 amplius quam aliquis Angelus vel homo. Erat autem viator propter | |
| 2348 corporis passibilitatem, secundum quam paulo minus ab Angelis | |
| 2349 minorabatur, ut dicitur ad Heb. II, dispensative, et non propter | |
| 2350 aliquem defectum ex parte intellectus. Unde non est similis ratio | |
| 53 | 2351 de eo et de aliis viatoribus.</p><p title="II-II q. 175 a. 4 ad 3"><a name="46006"><span class="ref">[46006] IIª-IIae, q. 175 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2352 dicendum quod Paulus, postquam cessavit videre Deum per essentiam, |
| 2353 memor fuit illorum quae in illa visione cognoverat, per aliquas | |
| 2354 species intelligibiles habitualiter ex hoc in eius intellectu | |
| 2355 relictas, sicut etiam, abeunte sensibili, remanent aliquae | |
| 2356 impressiones in anima, quas postea convertens ad phantasmata, | |
| 2357 memorabatur. Unde nec totam illam cognitionem aut cogitare poterat, | |
| 53 | 2358 aut verbis exprimere.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 175 a. 5 arg. 1"><a name="46007"><span class="ref">[46007] IIª-IIae, q. 175 a. 5 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2359 quintum sic proceditur. Videtur quod anima Pauli in statu illo |
| 2360 fuerit totaliter a corpore separata. Dicit enim apostolus, II ad | |
| 2361 Cor. V, <i>quandiu sumus in corpore, peregrinamur a domino, per | |
| 2362 fidem enim ambulamus, et non per speciem</i>. Sed Paulus in statu | |
| 2363 illo non peregrinabatur a domino, quia videbat Deum per speciem, ut | |
| 53 | 2364 dictum est. Ergo non erat in corpore.</p><p title="II-II q. 175 a. 5 arg. 2"><a name="46008"><span class="ref">[46008] IIª-IIae, q. 175 a. 5 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2365 Praeterea, potentia animae non potest elevari supra eius essentiam, |
| 2366 in qua radicatur. Sed intellectus, qui est potentia animae, in | |
| 2367 raptu fuit a corporalibus abstractus per elevationem ad divinam | |
| 2368 contemplationem. Ergo multo magis essentia animae fuit separata a | |
| 53 | 2369 corpore.</p><p title="II-II q. 175 a. 5 arg. 3"><a name="46009"><span class="ref">[46009] IIª-IIae, q. 175 a. 5 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2370 Praeterea, vires animae vegetabilis sunt magis materiales quam |
| 2371 vires animae sensitivae. Sed oportebat intellectum abstrahi a | |
| 2372 viribus animae sensitivae, ut dictum est, ad hoc quod rapiatur ad | |
| 2373 videndum divinam essentiam. Ergo multo magis oportebat quod | |
| 2374 abstraheretur a viribus animae vegetabilis. Quarum operatione | |
| 2375 cessante, iam nullo modo anima remanet corpori coniuncta. Ergo | |
| 2376 videtur quod oportuit in raptu Pauli animam totaliter a corpore | |
| 53 | 2377 esse separatam.</p><p title="II-II q. 175 a. 5 s. c."><a name="46010"><span class="ref">[46010] IIª-IIae, q. 175 a. 5 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2378 contra est quod Augustinus dicit, in epistola ad Paulinam de |
| 2379 videndo Deum, <i>non est incredibile, sic quibusdam sanctis nondum | |
| 2380 ita defunctis ut sepelienda eorum cadavera remanerent, istam | |
| 2381 excellentiam revelationis fuisse concessam</i>, ut scilicet | |
| 2382 viderent Deum per essentiam. Non igitur fuit necessarium ut in | |
| 53 | 2383 raptu Pauli anima eius totaliter separaretur a corpore.</p><p title="II-II q. 175 a. 5 co."><a name="46011"><span class="ref">[46011] IIª-IIae, q. 175 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2384 dicendum quod, sicut supra dictum est, in raptu de quo nunc |
| 2385 loquimur, virtute divina elevatur homo <i>ab eo quod est secundum | |
| 2386 naturam in id quod est supra naturam</i>. Et ideo duo considerare | |
| 2387 oportet, primo quidem, quid sit homini secundum naturam; secundo, | |
| 2388 quid divina virtute sit in homine fiendum supra naturam. Ex hoc | |
| 2389 autem quod anima corpori unitur tanquam naturalis forma ipsius, | |
| 2390 convenit animae naturalis habitudo ad hoc quod per conversionem ad | |
| 2391 phantasmata intelligat. Quod ab ea non aufertur divina virtute in | |
| 2392 raptu, quia non mutatur status eius, ut dictum est. Manente autem | |
| 2393 hoc statu, aufertur ab anima actualis conversio ad phantasmata et | |
| 2394 sensibilia, ne impediatur eius elevatio in id quod excedit omnia | |
| 2395 phantasmata, ut dictum est. Et ideo in raptu non fuit necessarium | |
| 2396 quod anima sic separaretur a corpore ut ei non uniretur quasi | |
| 2397 forma, fuit autem necessarium intellectum eius abstrahi a | |
| 53 | 2398 phantasmatibus et sensibilium perceptione.</p><p title="II-II q. 175 a. 5 ad 1"><a name="46012"><span class="ref">[46012] IIª-IIae, q. 175 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2399 ergo dicendum quod Paulus in raptu illo peregrinabatur a domino |
| 2400 quantum ad statum, quia adhuc erat in statu viatoris, non autem | |
| 2401 quoad actum, quo videbat Deum per speciem, ut ex supra dictis | |
| 53 | 2402 patet.</p><p title="II-II q. 175 a. 5 ad 2"><a name="46013"><span class="ref">[46013] IIª-IIae, q. 175 a. 5 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2403 secundum dicendum quod potentia animae virtute naturali non |
| 2404 elevatur supra modum convenientem essentiae eius. Virtute tamen | |
| 2405 divina potest in aliquid altius elevari, sicut corpus per | |
| 2406 violentiam fortioris virtutis elevatur supra locum convenientem | |
| 53 | 2407 sibi secundum speciem suae naturae.</p><p title="II-II q. 175 a. 5 ad 3"><a name="46014"><span class="ref">[46014] IIª-IIae, q. 175 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2408 dicendum quod vires animae vegetabilis non operantur ex intentione |
| 2409 animae, sicut vires sensitivae, sed per modum naturae. Et ideo non | |
| 2410 requiritur ad raptum abstractio ab eis, sicut a potentiis | |
| 2411 sensitivis, per quarum operationes minueretur intentio animae circa | |
| 53 | 2412 intellectivam cognitionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 175 a. 6 arg. 1"><a name="46015"><span class="ref">[46015] IIª-IIae, q. 175 a. 6 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2413 sextum sic proceditur. Videtur quod Paulus non ignoraverit an eius |
| 2414 anima fuerit a corpore separata. Dicit enim ipse, II ad Cor. XII, | |
| 2415 <i>scio hominem in Christo raptum usque ad tertium caelum</i>. Sed | |
| 2416 homo nominat compositum ex anima et corpore, raptus etiam differt a | |
| 2417 morte. Videtur ergo quod ipse sciverit animam non fuisse per mortem | |
| 2418 a corpore separatam, praesertim quia hoc communiter a doctoribus | |
| 53 | 2419 ponitur.</p><p title="II-II q. 175 a. 6 arg. 2"><a name="46016"><span class="ref">[46016] IIª-IIae, q. 175 a. 6 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2420 Praeterea, ex eisdem apostoli verbis patet quod ipse scivit quo |
| 2421 raptus fuerit, quia in tertium caelum. Sed ex hoc sequitur quod | |
| 2422 scivit utrum fuerit in corpore vel non. Quia si scivit tertium | |
| 2423 caelum esse aliquid corporeum, consequens est quod sciverit animam | |
| 2424 suam non esse a corpore separatam, quia visio rei corporeae non | |
| 2425 potest fieri nisi per corpus. Ergo videtur quod non ignoraverit an | |
| 53 | 2426 anima fuerit a corpore separata.</p><p title="II-II q. 175 a. 6 arg. 3"><a name="46017"><span class="ref">[46017] IIª-IIae, q. 175 a. 6 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2427 Praeterea, sicut Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., ipse in |
| 2428 raptu vidit illa visione Deum qua vident sancti in patria. Sed | |
| 2429 sancti, ex hoc ipso quod vident Deum, sciunt an animae eorum sint a | |
| 53 | 2430 corporibus separatae. Ergo et Paulus hoc scivit.</p><p title="II-II q. 175 a. 6 s. c."><a name="46018"><span class="ref">[46018] IIª-IIae, q. 175 a. 6 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2431 contra est quod dicitur II ad Cor. XII, <i>sive in corpore sive |
| 53 | 2432 extra corpus, nescio, Deus scit</i>.</p><p title="II-II q. 175 a. 6 co."><a name="46019"><span class="ref">[46019] IIª-IIae, q. 175 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2433 dicendum quod huius quaestionis veritatem accipere oportet ex ipsis |
| 2434 apostoli verbis, quibus dicit se aliquid scire, scilicet se raptum | |
| 2435 esse usque ad tertium caelum; et aliquid nescire, scilicet utrum in | |
| 2436 corpore aut extra corpus. Quod quidem potest dupliciter intelligi. | |
| 2437 Uno modo, ut hoc quod dicitur, sive in corpore sive extra corpus, | |
| 2438 non referatur ad ipsum esse hominis rapti, quasi ignoraverit an | |
| 2439 anima eius esset in corpore vel non, sed ad modum raptus, ut | |
| 2440 scilicet ignoraverit an corpus eius fuerit simul raptum cum anima | |
| 2441 in tertium caelum, vel non, sed solum anima, sicut Ezech. VIII | |
| 2442 dicitur quod <i>adductus est in visionibus Dei in Ierusalem</i>. Et | |
| 2443 hunc intellectum fuisse cuiusdam Iudaei, exprimit Hieronymus, in | |
| 2444 prologo super Danielem, ubi dicit, <i>denique et apostolum | |
| 2445 nostrum</i>, scilicet dicebat Iudaeus, <i>non fuisse ausum | |
| 2446 affirmare se in corpore raptum, sed dixisse, sive in corpore sive | |
| 2447 extra corpus, nescio</i>. Sed hunc sensum improbat Augustinus, XII | |
| 2448 super Gen. ad Litt., per hoc quod apostolus dicit se scivisse se | |
| 2449 esse raptum usque in tertium caelum. Sciebat ergo verum esse | |
| 2450 tertium caelum illud in quod raptus fuit, et non similitudinem | |
| 2451 imaginariam tertii caeli alioquin, si tertium caelum nominavit | |
| 2452 phantasma tertii caeli, pari ratione dicere potuit se in corpore | |
| 2453 raptum, nominans corpus proprii corporis phantasma, quale apparet | |
| 2454 in somniis. Si autem sciebat esse vere tertium caelum, sciebat ergo | |
| 2455 utrum esset aliquid spirituale et incorporeum, et sic non poterat | |
| 2456 corpus eius illuc rapi, aut esset aliquid corporeum, et sic anima | |
| 2457 non posset illuc sine corpore rapi, nisi separaretur a corpore. Et | |
| 2458 ideo oportet secundum alium sensum intelligere, ut scilicet | |
| 2459 apostolus sciverit quod fuit raptus secundum animam et non secundum | |
| 2460 corpus; nesciverit tamen qualiter se haberet anima ad corpus, utrum | |
| 2461 scilicet fuerit sine corpore vel non. Sed circa hoc diversimode | |
| 2462 aliqui loquuntur. Quidam enim dicunt quod apostolus scivit quod | |
| 2463 anima sua erat corpori unita ut forma, sed nescivit utrum esset | |
| 2464 passus, alienationem a sensibus; vel etiam utrum esset facta | |
| 2465 abstractio ab operibus animae vegetabilis. Sed quod fuerit facta | |
| 2466 abstractio a sensibus, hoc non potuit ignorare, ex quo scivit se | |
| 2467 raptum. Quod autem fuerit facta abstractio ab operibus animae | |
| 2468 vegetabilis, non erat tantum aliquid ut de hoc oporteret tam | |
| 2469 sollicitam fieri mentionem. Unde relinquitur quod nescivit | |
| 2470 apostolus utrum anima eius fuerit coniuncta corpori ut forma, vel a | |
| 2471 corpore separata per mortem. Quidam autem, hoc concedentes, dicunt | |
| 2472 quod apostolus tunc non perpendit quando rapiebatur, quia tota eius | |
| 2473 intentio conversa erat in Deum, sed postmodum percepit, considerans | |
| 2474 ea quae viderat. Sed hoc etiam contrariatur verbis apostoli, qui | |
| 2475 distinguit in verbis suis praeteritum a futuro. Dicit enim in | |
| 2476 praesenti se scire quod fuit raptus ante annos quatuordecim, et se | |
| 2477 in praesenti nescire utrum in corpore fuerit vel extra corpus. Et | |
| 2478 ideo dicendum est quod et prius et postea nescivit utrum eius anima | |
| 2479 fuerit a corpore separata. Unde Augustinus dicit, XII super Gen. ad | |
| 2480 Litt., post longam inquisitionem concludens, <i>restat ergo | |
| 2481 fortasse ut hoc ipsum eum ignorasse intelligamus, utrum, quando in | |
| 2482 tertium caelum raptus est, in corpore fuerit anima, quomodo est | |
| 2483 anima in corpore cum corpus vivere dicitur, sive vigilantis sive | |
| 2484 dormientis sive in extasi a sensibus corporis alienati; an omnino | |
| 53 | 2485 de corpore exierit, ut mortuum corpus iaceret</i>.</p><p title="II-II q. 175 a. 6 ad 1"><a name="46020"><span class="ref">[46020] IIª-IIae, q. 175 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2486 ergo dicendum quod per synecdochen quandoque pars hominis homo |
| 2487 nominatur, et praecipue anima, quae est pars hominis eminentior. | |
| 2488 Quamvis etiam possit intelligi eum quem raptum dicit, non tunc | |
| 2489 fuisse hominem quando raptus fuit, sed post annos quatuordecim, | |
| 2490 unde dicit scio hominem; non dicit, scio raptum hominem. Nihil | |
| 2491 etiam prohiberet mortem divinitus procuratam raptum dici. Et sicut | |
| 2492 Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., <i>dubitante inde | |
| 2493 apostolo, quis nostrum inde certus esse potuit?</i> Unde qui super | |
| 2494 hoc loquuntur, magis coniecturaliter quam per certitudinem | |
| 53 | 2495 loquuntur.</p><p title="II-II q. 175 a. 6 ad 2"><a name="46021"><span class="ref">[46021] IIª-IIae, q. 175 a. 6 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2496 secundum dicendum quod apostolus scivit vel illud caelum esse quid |
| 2497 incorporeum, vel aliquid incorporeum a se visum in illo caelo tamen | |
| 2498 hoc poterat fieri per intellectum eius, etiam si anima eius non | |
| 53 | 2499 esset a corpore separata.</p><p title="II-II q. 175 a. 6 ad 3"><a name="46022"><span class="ref">[46022] IIª-IIae, q. 175 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2500 dicendum quod visio Pauli in raptu quantum ad aliquid fuit similis |
| 2501 visioni beatorum, scilicet quantum ad id quod videbatur, et quantum | |
| 2502 ad aliquid dissimilis, scilicet quantum ad modum videndi, quia non | |
| 2503 ita perfecte vidit sicut sancti qui sunt in patria. Unde Augustinus | |
| 2504 dicit, XII super Gen. ad Litt., <i>apostolo arrepto a carnis | |
| 2505 sensibus in tertium caelum, hoc defuit ad plenam perfectamque | |
| 2506 cognitionem rerum quae Angelis inest, quod sive in corpore sive | |
| 2507 extra corpus esset, nesciebat. Hoc itaque non deerit cum, receptis | |
| 2508 corporibus in resurrectione mortuorum, cum corruptibile hoc | |
| 53 | 2509 induerit incorruptionem</i>.</p></div></div><div class="q" id="q176"><h2>Quaestio 176</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 176 pr."><a name="46023"><span class="ref">[46023] IIª-IIae, q. 176 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 2510 considerandum est de gratiis gratis datis quae pertinent ad |
| 2511 locutionem. Et primo, de gratia linguarum; secundo, de gratia | |
| 2512 sermonis sapientiae seu scientiae. Circa primum quaeruntur duo. | |
| 2513 Primo, utrum per gratiam linguarum homo adipisceretur scientiam | |
| 2514 omnium linguarum. Secundo, de comparatione huius doni ad gratiam | |
| 53 | 2515 prophetiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 176 a. 1 arg. 1"><a name="46024"><span class="ref">[46024] IIª-IIae, q. 176 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2516 primum sic proceditur. Videtur quod illi qui consequebantur donum |
| 2517 linguarum, non loquebantur omnibus linguis. Illud enim quod divina | |
| 2518 virtute aliquibus conceditur, optimum est in suo genere, sicut | |
| 2519 dominus aquam convertit in vinum bonum, sicut dicitur Ioan. II. Sed | |
| 2520 illi qui habuerunt donum linguarum, melius loquebantur in propria | |
| 2521 lingua, dicit enim Glossa, ad Heb. I, <i>non esse mirandum quod | |
| 2522 epistola ad Hebraeos maiore relucet facundia quam aliae, cum | |
| 2523 naturale sit unicuique plus in sua quam in aliena lingua valere. | |
| 2524 Ceteras enim epistolas apostolus peregrino, idest Graeco sermone | |
| 2525 composuit, hanc autem scripsit Hebraica lingua</i>. Non ergo per | |
| 2526 gratiam gratis datam apostoli acceperunt scientiam omnium | |
| 53 | 2527 linguarum.</p><p title="II-II q. 176 a. 1 arg. 2"><a name="46025"><span class="ref">[46025] IIª-IIae, q. 176 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2528 Praeterea, natura non facit per multa quod potest fieri per unum, |
| 2529 et multo minus Deus, qui ordinatius quam natura operatur. Sed | |
| 2530 poterat Deus facere quod, unam linguam loquentes, eius discipuli ab | |
| 2531 omnibus intelligerentur, unde super illud Act. II, audiebat | |
| 2532 unusquisque linguam suam illos loquentes, dicit Glossa, <i>quia | |
| 2533 linguis omnibus loquebantur, vel sua, idest Hebraica lingua | |
| 2534 loquentes, ab omnibus intelligebantur, ac si propriis singulorum | |
| 2535 loquerentur</i>. Ergo videtur quod non habuerunt scientiam loquendi | |
| 53 | 2536 omnibus linguis.</p><p title="II-II q. 176 a. 1 arg. 3"><a name="46026"><span class="ref">[46026] IIª-IIae, q. 176 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2537 Praeterea, omnes gratiae derivantur a Christo in corpus eius, quod |
| 2538 est Ecclesia, secundum illud Ioan. I, <i>de plenitudine eius omnes | |
| 2539 accepimus</i>. Sed Christus non legitur fuisse locutus nisi una | |
| 2540 lingua. Nec etiam nunc fideles singuli nisi una lingua loquuntur. | |
| 2541 Ergo videtur quod discipuli Christi non acceperunt ad hoc gratiam, | |
| 53 | 2542 ut omnibus linguis loquerentur.</p><p title="II-II q. 176 a. 1 s. c."><a name="46027"><span class="ref">[46027] IIª-IIae, q. 176 a. 1 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2543 contra est quod dicitur Act. II, quod <i>repleti sunt omnes spiritu |
| 2544 sancto, et coeperunt loqui variis linguis, prout spiritus sanctus | |
| 2545 dabat eloqui illis</i>, ubi dicit Glossa Gregorii quod <i>spiritus | |
| 2546 sanctus super discipulos in igneis linguis apparuit, et eis omnium | |
| 53 | 2547 linguarum scientiam dedit</i>.</p><p title="II-II q. 176 a. 1 co."><a name="46028"><span class="ref">[46028] IIª-IIae, q. 176 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2548 dicendum quod primi discipuli Christi ad hoc fuerunt ab ipso electi |
| 2549 ut, per universum orbem discurrentes, fidem eius ubique | |
| 2550 praedicarent, secundum illud Matth. ult., <i>euntes, docete omnes | |
| 2551 gentes</i>. Non autem erat conveniens ut qui mittebantur ad alios | |
| 2552 instruendos, indigerent ab aliis instrui qualiter aliis | |
| 2553 loquerentur, vel qualiter quae alii loquebantur intelligerent. | |
| 2554 Praesertim quia isti qui mittebantur erant unius gentis, scilicet | |
| 2555 Iudaeae, secundum illud Isaiae XXVII, <i>qui egredientur impetu a | |
| 2556 Iacob, implebunt faciem orbis semine</i>. Illi etiam qui | |
| 2557 mittebantur pauperes et impotentes erant, nec de facili a principio | |
| 2558 reperissent qui eorum verba aliis fideliter interpretarentur, vel | |
| 2559 verba aliorum eis exponerent, maxime quia ad infideles mittebantur. | |
| 2560 Et ideo necessarium fuit ut super hoc eis divinitus provideretur | |
| 2561 per donum linguarum, ut sicut, gentibus ad idololatriam | |
| 2562 declinantibus, introducta est diversitas linguarum sicut dicitur | |
| 2563 Gen. XI; ita etiam, quando erant gentes ad cultum unius Dei | |
| 2564 revocandae, contra huiusmodi diversitatem remedium adhiberetur per | |
| 53 | 2565 donum linguarum.</p><p title="II-II q. 176 a. 1 ad 1"><a name="46029"><span class="ref">[46029] IIª-IIae, q. 176 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2566 ergo dicendum quod, sicut dicitur I ad Cor. XII, <i>manifestatio |
| 2567 spiritus datur ad utilitatem</i>. Et ideo sufficienter et Paulus et | |
| 2568 alii apostoli fuerunt instructi divinitus in linguis omnium | |
| 2569 gentium, quantum requirebatur ad fidei doctrinam. Sed quantum ad | |
| 2570 quaedam quae superadduntur humana arte ad ornatum et elegantiam | |
| 2571 locutionis, apostolus instructus erat in propria lingua, non autem | |
| 2572 in aliena. Sicut etiam et in sapientia et scientia fuerunt | |
| 2573 sufficienter instructi quantum requirebat doctrina fidei, non autem | |
| 2574 quantum ad omnia quae per scientiam acquisitam cognoscuntur, puta | |
| 53 | 2575 de conclusionibus arithmeticae vel geometriae.</p><p title="II-II q. 176 a. 1 ad 2"><a name="46030"><span class="ref">[46030] IIª-IIae, q. 176 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2576 secundum dicendum quod, quamvis utrumque fieri potuisset, scilicet |
| 2577 quod per unam linguam loquentes ab omnibus intelligerentur, aut | |
| 2578 quod omnibus loquerentur; tamen convenientius fuit quod ipsi | |
| 2579 omnibus linguis loquerentur, quia hoc pertinebat ad perfectionem | |
| 2580 scientiae ipsorum, per quam non solum loqui, sed intelligere | |
| 2581 poterant quae ab aliis dicebantur. Si autem omnes unam eorum | |
| 2582 linguam intellexissent, hoc vel fuisset per scientiam illorum qui | |
| 2583 eos loquentes intelligerent, vel fuisset quasi quaedam illusio, dum | |
| 2584 aliorum verba aliter ad aliorum aures perferrentur quam ipsi ea | |
| 2585 proferrent. Et ideo Glossa dicit, Act. II, quod <i>maiori miraculo | |
| 2586 factum est quod ipsi omnium linguarum generibus loquerentur</i>. Et | |
| 2587 Paulus dicit, I ad Cor. XIV, <i>gratias Deo, quod omnium vestrum | |
| 53 | 2588 lingua loquor</i>.</p><p title="II-II q. 176 a. 1 ad 3"><a name="46031"><span class="ref">[46031] IIª-IIae, q. 176 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2589 dicendum quod Christus in propria persona uni soli genti |
| 2590 praedicaturus erat, scilicet Iudaeis. Et ideo, quamvis ipse absque | |
| 2591 dubio perfectissime haberet scientiam omnium linguarum, non tamen | |
| 2592 oportuit quod omnibus linguis loqueretur. Ideo autem, ut Augustinus | |
| 2593 dicit, super Ioan., <i>cum et modo spiritus sanctus accipiatur, | |
| 2594 nemo loquitur linguis omnium gentium, quia iam ipsa Ecclesia | |
| 2595 linguis omnium gentium loquitur, in qua qui non est, non accipit | |
| 53 | 2596 spiritum sanctum</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 176 a. 2 arg. 1"><a name="46032"><span class="ref">[46032] IIª-IIae, q. 176 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2597 secundum sic proceditur. Videtur quod donum linguarum sit |
| 2598 excellentius quam gratia prophetiae. <i>Quae enim sunt melioribus | |
| 2599 propria, videntur esse meliora</i>, secundum philosophum, in III | |
| 2600 Topic. Sed donum linguarum est proprium novi testamenti, unde | |
| 2601 cantatur in sequentia Pentecostes, <i>ipse hodie apostolos Christi | |
| 2602 donans munere insolito et cunctis inaudito saeculis</i>. Prophetia | |
| 2603 autem magis competit veteri testamento, secundum illud Heb. I, | |
| 2604 <i>multifariam multisque modis olim Deus loquens patribus in | |
| 2605 prophetis</i>. Ergo videtur quod donum linguarum sit excellentius | |
| 53 | 2606 quam donum prophetiae.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 arg. 2"><a name="46033"><span class="ref">[46033] IIª-IIae, q. 176 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2607 Praeterea, illud per quod ordinamur ad Deum, videtur excellentius |
| 2608 esse eo per quod ordinamur ad homines. Sed per donum linguarum homo | |
| 2609 ordinatur ad Deum, per prophetiam autem ad homines, dicitur enim I | |
| 2610 ad Cor. XIV, <i>qui loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed | |
| 2611 Deo, qui autem prophetat, hominibus loquitur ad aedificationem</i>. | |
| 2612 Ergo videtur quod donum linguarum sit excellentius quam donum | |
| 53 | 2613 prophetiae.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 arg. 3"><a name="46034"><span class="ref">[46034] IIª-IIae, q. 176 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2614 Praeterea, donum linguarum habitualiter permanet in habente ipsum, |
| 2615 et habet homo in potestate uti eo cum voluerit, unde dicitur I ad | |
| 2616 Cor. XIV, <i>gratias ago Deo meo quod omnium vestrum lingua | |
| 2617 loquor</i>. Non autem sic est de dono prophetiae, ut supra dictum | |
| 2618 est. Ergo donum linguarum videtur esse excellentius quam donum | |
| 53 | 2619 prophetiae.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 arg. 4"><a name="46035"><span class="ref">[46035] IIª-IIae, q. 176 a. 2 arg. 4</span></a> |
| 28 | 2620 Praeterea, interpretatio sermonum videtur contineri sub prophetia, |
| 2621 quia Scripturae eodem spiritu exponuntur quo sunt editae. Sed | |
| 2622 interpretatio sermonum, I ad Cor. XII, ponitur post genera | |
| 2623 linguarum. Ergo videtur quod donum linguarum sit excellentius quam | |
| 53 | 2624 donum prophetiae, maxime quantum ad aliquam eius partem.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 s. c."><a name="46036"><span class="ref">[46036] IIª-IIae, q. 176 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2625 contra est quod apostolus dicit, I ad Cor. XIV, <i>maior est qui |
| 53 | 2626 prophetat quam qui loquitur linguis</i>.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 co."><a name="46037"><span class="ref">[46037] IIª-IIae, q. 176 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2627 dicendum quod donum prophetiae excedit donum linguarum tripliciter. |
| 2628 Primo quidem, quia donum linguarum refertur ad diversas voces | |
| 2629 proferendas, quae sunt signa alicuius intelligibilis veritatis, | |
| 2630 cuius etiam signa sunt quaedam ipsa phantasmata quae secundum | |
| 2631 imaginariam visionem apparent; unde et Augustinus, XII super Gen. | |
| 2632 ad Litt., comparat donum linguarum visioni imaginariae. Dictum est | |
| 2633 autem supra quod donum prophetiae consistit in ipsa illuminatione | |
| 2634 mentis ad cognoscendum intelligibilem veritatem. Unde sicut | |
| 2635 prophetica illuminatio excellentior est quam imaginaria visio, ut | |
| 2636 supra habitum est; ita etiam excellentior est prophetia quam donum | |
| 2637 linguarum secundum se consideratum. Secundo, quia donum prophetiae | |
| 2638 pertinet ad rerum notitiam, quae est nobilior quam notitia vocum, | |
| 2639 ad quam pertinet donum linguarum. Tertio, quia donum prophetiae est | |
| 2640 utilius. Et hoc quidem probat apostolus, I ad Cor. XIV, | |
| 2641 tripliciter. Primo quidem, quia prophetia est utilior ad | |
| 2642 aedificationem Ecclesiae, ad quam qui loquitur linguis nihil | |
| 2643 prodest, nisi expositio subsequatur. Secundo, quantum ad ipsum | |
| 2644 loquentem, qui si acciperet ut loqueretur diversis linguis sine hoc | |
| 2645 quod intelligeret (quod pertinet ad propheticum donum), mens eius | |
| 2646 non aedificaretur. Tertio, quantum ad infideles, propter quos | |
| 2647 praecipue videtur esse datum donum linguarum, qui quidem forte eos | |
| 2648 qui loquerentur linguis reputarent insanos; sicut et Iudaei | |
| 2649 reputaverunt ebrios apostolos linguis loquentes, ut dicitur Act. | |
| 2650 II. Per prophetias autem infidelis convinceretur, manifestatis | |
| 53 | 2651 absconditis cordis eius.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 ad 1"><a name="46038"><span class="ref">[46038] IIª-IIae, q. 176 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2652 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, ad excellentiam |
| 2653 prophetiae pertinet quod aliquis non solum illuminetur | |
| 2654 intelligibili lumine, sed etiam percipiat imaginariam visionem. Ita | |
| 2655 etiam ad perfectionem operationis spiritus sancti pertinet quod non | |
| 2656 solum impleat mentem lumine prophetico et phantasiam imaginaria | |
| 2657 visione, sicut erat in veteri testamento, sed etiam exterius | |
| 2658 linguam erudiat ad varia signa locutionum proferenda. Quod totum | |
| 2659 fit in novo testamento, secundum illud I ad Cor. XIV, | |
| 2660 <i>unusquisque vestrum Psalmum habet, doctrinam habet, linguam | |
| 2661 habet</i>, Apocalypsim, idest propheticam revelationem, | |
| 53 | 2662 <i>habet</i>.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 ad 2"><a name="46039"><span class="ref">[46039] IIª-IIae, q. 176 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2663 secundum dicendum quod per donum prophetiae homo ordinatur ad Deum |
| 2664 secundum mentem, quod est nobilius quam ordinari ad eum secundum | |
| 2665 linguam. Dicitur autem quod ille qui loquitur lingua non loquitur | |
| 2666 hominibus, idest, ad intellectum hominum vel utilitatem eorum, sed | |
| 2667 ad intellectum solius Dei et ad laudem eius. Sed per prophetiam | |
| 2668 ordinatur aliquis et ad Deum et ad proximum. Unde est perfectius | |
| 53 | 2669 donum.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 ad 3"><a name="46040"><span class="ref">[46040] IIª-IIae, q. 176 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2670 dicendum quod revelatio prophetica se extendit ad omnia |
| 2671 supernaturalia cognoscenda. Unde ex eius perfectione contingit quod | |
| 2672 in statu imperfectionis huius vitae non potest haberi perfecte per | |
| 2673 modum habitus, sed imperfecte per modum passionis cuiusdam. Sed | |
| 2674 donum linguarum se extendit ad cognitionem quandam particularem, | |
| 2675 scilicet vocum humanarum. Et ideo non repugnat imperfectioni huius | |
| 53 | 2676 vitae quod perfecte et habitualiter habeatur.</p><p title="II-II q. 176 a. 2 ad 4"><a name="46041"><span class="ref">[46041] IIª-IIae, q. 176 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2677 dicendum quod interpretatio sermonum potest reduci ad donum |
| 2678 prophetiae, inquantum scilicet mens illuminatur ad intelligendum et | |
| 2679 exponendum quaecumque sunt in sermonibus obscura, sive propter | |
| 2680 difficultatem rerum significatarum, sive etiam propter ipsas voces | |
| 2681 ignotas quae proferuntur, sive etiam propter similitudines rerum | |
| 2682 adhibitas; secundum illud Dan. V, <i>audivi de te quod possis | |
| 2683 obscura interpretari et ligata dissolvere</i>. Unde interpretatio | |
| 2684 sermonum est potior quam donum linguarum, ut patet per id quod | |
| 2685 apostolus dicit, I ad Cor. XIV, <i>maior est qui prophetat quam qui | |
| 2686 loquitur linguis, nisi forte interpretetur</i>. Postponitur autem | |
| 2687 interpretatio sermonum dono linguarum, quia etiam ad interpretandum | |
| 53 | 2688 diversa linguarum genera interpretatio sermonum se extendit.</p></div></div><div class="q" id="q177"><h2>Quaestio 177</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 177 pr."><a name="46042"><span class="ref">[46042] IIª-IIae, q. 177 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 2689 considerandum est de gratia gratis data quae consistit in sermone, |
| 2690 de qua dicitur I ad Cor. XII, <i>alii datur per spiritum sermo | |
| 2691 sapientiae, alii sermo scientiae</i>. Et circa hoc quaeruntur duo. | |
| 2692 Primo, utrum in sermone consistat aliqua gratia gratis data. | |
| 53 | 2693 Secundo, quibus haec gratia competit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 177 a. 1 arg. 1"><a name="46043"><span class="ref">[46043] IIª-IIae, q. 177 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2694 primum sic proceditur. Videtur quod in sermone non consistat aliqua |
| 2695 gratia gratis data. Gratia enim datur ad id quod excedit facultatem | |
| 2696 naturae. Sed ex naturali ratione adinventa est ars rhetorica, per | |
| 2697 quam aliquis potest sic dicere ut doceat, ut delectet, ut flectat, | |
| 2698 sicut Augustinus dicit, in IV de Doct. Christ. Hoc autem pertinet | |
| 2699 ad gratiam sermonis. Ergo videtur quod gratia sermonis non sit | |
| 53 | 2700 gratia gratis data.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 arg. 2"><a name="46044"><span class="ref">[46044] IIª-IIae, q. 177 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2701 Praeterea, omnis gratia ad regnum Dei pertinet. Sed apostolus |
| 2702 dicit, I ad Cor. IV, <i>non in sermone est regnum Dei, sed in | |
| 2703 virtute</i>. Ergo in sermone non consistit aliqua gratia gratis | |
| 53 | 2704 data.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 arg. 3"><a name="46045"><span class="ref">[46045] IIª-IIae, q. 177 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2705 Praeterea, nulla gratia datur ex meritis, quia si ex operibus, iam |
| 2706 non est gratia, ut dicitur Rom. XI. Sed sermo datur alicui ex | |
| 2707 meritis, dicit enim Gregorius, exponens illud Psalmi, <i>ne auferas | |
| 2708 de ore meo verbum veritatis, quod verbum veritatis omnipotens Deus | |
| 2709 facientibus tribuit, et non facientibus tollit</i>. Ergo videtur | |
| 53 | 2710 quod donum sermonis non sit gratia gratis data.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 arg. 4"><a name="46046"><span class="ref">[46046] IIª-IIae, q. 177 a. 1 arg. 4</span></a> |
| 28 | 2711 Praeterea, sicut necesse est quod homo per sermonem pronuntiet ea |
| 2712 quae pertinent ad donum sapientiae vel scientiae, ita etiam ea quae | |
| 2713 pertinent ad virtutem fidei. Ergo, si ponitur sermo sapientiae et | |
| 2714 sermo scientiae gratia gratis data, pari ratione deberet poni sermo | |
| 53 | 2715 fidei inter gratias gratis datas.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 s. c."><a name="46047"><span class="ref">[46047] IIª-IIae, q. 177 a. 1 s. c.</span></a> Sed in |
| 28 | 2716 contrarium est quod dicitur Eccli. VI, lingua eucharis, idest |
| 2717 gratiosa, in bono homine abundabit. Sed bonitas hominis est ex | |
| 53 | 2718 gratia. Ergo etiam et gratiositas sermonis.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 co."><a name="46048"><span class="ref">[46048] IIª-IIae, q. 177 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2719 dicendum quod gratiae gratis datae dantur ad utilitatem aliorum, ut |
| 2720 supra dictum est. Cognitio autem quam aliquis a Deo accipit, in | |
| 2721 utilitatem alterius converti non posset nisi mediante locutione. Et | |
| 2722 quia spiritus sanctus non deficit in aliquo quod pertineat ad | |
| 2723 Ecclesiae utilitatem, etiam providet membris Ecclesiae in | |
| 2724 locutione, non solum ut aliquis sic loquatur ut a diversis possit | |
| 2725 intelligi, quod pertinet ad donum linguarum; sed etiam quod | |
| 2726 efficaciter loquatur, quod pertinet ad gratiam sermonis. Et hoc | |
| 2727 tripliciter. Primo quidem, ad instruendum intellectum, quod fit dum | |
| 2728 aliquis sic loquitur quod doceat. Secundo, ad movendum affectum, ut | |
| 2729 scilicet libenter audiat verbum Dei, quod fit dum aliquis sic | |
| 2730 loquitur quod auditores delectet. Quod non debet aliquis quaerere | |
| 2731 propter favorem suum, sed ut homines alliciantur ad audiendum | |
| 2732 verbum Dei. Tertio, ad hoc quod aliquis amet ea quae verbis | |
| 2733 significantur, et velit ea implere, quod fit dum aliquis sic | |
| 2734 loquitur quod auditorem flectat. Ad quod quidem efficiendum | |
| 2735 spiritus sanctus utitur lingua hominis quasi quodam instrumento, | |
| 2736 ipse autem est qui perficit operationem interius. Unde Gregorius | |
| 2737 dicit, in homilia Pentecostes, <i>nisi corda auditorum spiritus | |
| 2738 sanctus repleat, ad aures corporis vox docentium incassum | |
| 53 | 2739 sonat</i>.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 ad 1"><a name="46049"><span class="ref">[46049] IIª-IIae, q. 177 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2740 ergo dicendum quod, sicut miraculose Deus quandoque operatur quodam |
| 2741 excellentiori modo etiam ea quae natura potest operari, ita etiam | |
| 2742 spiritus sanctus excellentius operatur per gratiam sermonis id quod | |
| 53 | 2743 potest ars operari inferiori modo.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 ad 2"><a name="46050"><span class="ref">[46050] IIª-IIae, q. 177 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2744 secundum dicendum quod apostolus ibi loquitur de sermone qui |
| 2745 innititur humanae eloquentiae, absque virtute spiritus sancti. Unde | |
| 2746 praemisit, <i>cognoscam, non sermonem eorum qui inflati sunt, sed | |
| 2747 virtutem</i>. Et de seipso praemiserat supra, II, <i>sermo meus et | |
| 2748 praedicatio mea non fuit in persuasibilibus humanae sapientiae | |
| 53 | 2749 verbis, sed in ostensione spiritus et virtutis</i>.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 ad 3"><a name="46051"><span class="ref">[46051] IIª-IIae, q. 177 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2750 dicendum quod, sicut dictum est, gratia sermonis datur alicui ad |
| 2751 utilitatem aliorum. Unde quandoque subtrahitur propter auditoris | |
| 2752 culpam, quandoque autem propter culpam ipsius loquentis. Bona autem | |
| 2753 opera utriusque non merentur directe hanc gratiam, sed solum | |
| 2754 impediunt huius gratiae impedimenta. Nam etiam gratia gratum | |
| 2755 faciens subtrahitur propter culpam, non tamen eam meretur aliquis | |
| 53 | 2756 per bona opera, per quae tamen tollitur gratiae impedimentum.</p><p title="II-II q. 177 a. 1 ad 4"><a name="46052"><span class="ref">[46052] IIª-IIae, q. 177 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2757 dicendum quod, sicut dictum est, gratia sermonis ordinatur ad |
| 2758 utilitatem aliorum. Quod autem aliquis fidem suam aliis communicet, | |
| 2759 fit per sermonem scientiae seu sapientiae, unde Augustinus dicit, | |
| 2760 XIV de Trin., quod <i>scire quemadmodum fides et piis opituletur et | |
| 2761 contra impios defendatur, videtur apostolus scientiam | |
| 2762 appellare</i>. Et ideo non oportuit quod poneret sermonem fidei, | |
| 53 | 2763 sed suffecit ponere sermonem scientiae et sapientiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 177 a. 2 arg. 1"><a name="46053"><span class="ref">[46053] IIª-IIae, q. 177 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2764 secundum sic proceditur. Videtur quod gratia sermonis sapientiae et |
| 2765 scientiae pertineat etiam ad mulieres. Ad huiusmodi enim gratiam | |
| 2766 pertinet doctrina, sicut dictum est. Sed docere competit mulieri, | |
| 2767 dicitur enim Prov. IV, <i>unigenitus fui coram matre mea, et | |
| 53 | 2768 docebat me</i>. Ergo haec gratia competit mulieribus.</p><p title="II-II q. 177 a. 2 arg. 2"><a name="46054"><span class="ref">[46054] IIª-IIae, q. 177 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2769 Praeterea, maior est gratia prophetiae quam gratia sermonis, sicut |
| 2770 maior est contemplatio veritatis quam eius enuntiatio. Sed | |
| 2771 prophetia conceditur mulieribus, sicut legitur Iudic. IV de | |
| 2772 Debbora; et IV Reg. XXII, de Holda, prophetissa, uxore Sellum; et | |
| 2773 Act. XXI, de quatuor filiabus Philippi. Apostolus etiam dicit, I ad | |
| 2774 Cor. XI, <i>omnis mulier orans aut prophetans,</i> et cetera. Ergo | |
| 53 | 2775 videtur quod multo magis gratia sermonis competit mulieri.</p><p title="II-II q. 177 a. 2 arg. 3"><a name="46055"><span class="ref">[46055] IIª-IIae, q. 177 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2776 Praeterea, I Petri IV dicitur, <i>unusquisque, sicut accepit |
| 2777 gratiam, in alterutrum illam administrantes</i>. Sed quaedam | |
| 2778 mulieres accipiunt gratiam sapientiae et scientiae, quam non | |
| 2779 possunt aliis administrare nisi per gratiam sermonis. Ergo gratia | |
| 53 | 2780 sermonis competit mulieribus.</p><p title="II-II q. 177 a. 2 s. c."><a name="46056"><span class="ref">[46056] IIª-IIae, q. 177 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2781 contra est quod apostolus dicit, I ad Cor. XIV, <i>mulieres in |
| 2782 Ecclesiis taceant</i>; et I ad Tim. II, <i>docere mulieri non | |
| 2783 permitto</i>. Hoc autem praecipue pertinet ad gratiam sermonis. | |
| 53 | 2784 Ergo gratia sermonis non competit mulieribus.</p><p title="II-II q. 177 a. 2 co."><a name="46057"><span class="ref">[46057] IIª-IIae, q. 177 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2785 dicendum quod sermone potest aliquis uti dupliciter. Uno modo, |
| 2786 private ad unum vel paucos, familiariter colloquendo. Et quantum ad | |
| 2787 hoc, gratia sermonis potest competere mulieribus. Alio modo, | |
| 2788 publice alloquendo totam Ecclesiam. Et hoc mulieri non conceditur. | |
| 2789 Primo quidem, et principaliter, propter conditionem feminei sexus, | |
| 2790 qui debet esse subditus viro, ut patet Gen. III. Docere autem et | |
| 2791 persuadere publice in Ecclesia non pertinet ad subditos, sed ad | |
| 2792 praelatos. Magis tamen viri subditi ex commissione possunt exequi, | |
| 2793 quia non habent huiusmodi subiectionem ex naturali sexu, sicut | |
| 2794 mulieres, sed ex aliquo accidentaliter supervenienti. Secundo, ne | |
| 2795 animi hominum alliciantur ad libidinem. Dicitur enim Eccli. IX, | |
| 2796 <i>colloquium illius quasi ignis exardescit</i>. Tertio, quia, ut | |
| 2797 communiter, mulieres non sunt in sapientia perfectae, ut eis possit | |
| 53 | 2798 convenienter publica doctrina committi.</p><p title="II-II q. 177 a. 2 ad 1"><a name="46058"><span class="ref">[46058] IIª-IIae, q. 177 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2799 ergo dicendum quod illa auctoritas loquitur de doctrina privata, |
| 53 | 2800 qua mater filium erudit.</p><p title="II-II q. 177 a. 2 ad 2"><a name="46059"><span class="ref">[46059] IIª-IIae, q. 177 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2801 secundum dicendum quod gratia prophetiae attenditur secundum mentem |
| 2802 illuminatam a Deo, ex qua parte non est in hominibus sexuum | |
| 2803 differentia, secundum illud Coloss. III, <i>induentes novum | |
| 2804 hominem, qui renovatur secundum imaginem eius qui creavit eum, ibi | |
| 2805 non est masculus et femina</i>. Sed gratia sermonis pertinet ad | |
| 2806 instructionem hominum, inter quos differentia sexuum invenitur. | |
| 53 | 2807 Unde non est similis ratio de utroque.</p><p title="II-II q. 177 a. 2 ad 3"><a name="46060"><span class="ref">[46060] IIª-IIae, q. 177 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2808 dicendum quod gratiam divinitus acceptam diversimode aliqui |
| 2809 administrant, secundum diversitatem conditionis ipsorum. Unde | |
| 2810 mulieres, si gratiam sapientiae aut scientiae habeant, possunt eam | |
| 2811 administrare secundum privatam doctrinam, non autem secundum | |
| 53 | 2812 publicam.</p></div></div><div class="q" id="q178"><h2>Quaestio 178</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 178 pr."><a name="46061"><span class="ref">[46061] IIª-IIae, q. 178 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 2813 considerandum est de gratia miraculorum. Et circa hoc quaeruntur |
| 2814 duo. Primo, utrum sit aliqua gratia gratis data faciendi miracula. | |
| 53 | 2815 Secundo, quibus conveniat.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 178 a. 1 arg. 1"><a name="46062"><span class="ref">[46062] IIª-IIae, q. 178 a. 1 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2816 primum sic proceditur. Videtur quod nulla gratia gratis data |
| 2817 ordinetur ad miracula facienda. Omnis enim gratia ponit aliquid in | |
| 2818 eo cui datur. Sed operatio miraculorum non ponit aliquid in anima | |
| 2819 hominis cui datur, quia etiam ad tactum corporis mortui miracula | |
| 2820 fiunt; sicut legitur IV Reg. XIII, quod <i>quidam proiecerunt | |
| 2821 cadaver in sepulcro Elisei, quod cum tetigisset ossa Elisei, | |
| 2822 revixit homo et stetit super pedes suos</i>. Ergo operatio | |
| 53 | 2823 miraculorum non pertinet ad gratiam gratis datam.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 arg. 2"><a name="46063"><span class="ref">[46063] IIª-IIae, q. 178 a. 1 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2824 Praeterea, gratiae gratis datae sunt a spiritu sancto, secundum |
| 2825 illud I ad Cor. XII, <i>divisiones gratiarum sunt, idem autem | |
| 2826 spiritus</i>. Sed operatio miraculorum fit etiam a spiritu immundo, | |
| 2827 secundum illud Matth. XXIV, <i>surgent pseudochristi et | |
| 2828 pseudoprophetae, et dabunt signa et prodigia magna</i>. Ergo | |
| 2829 videtur quod operatio miraculorum non pertineat ad gratiam gratis | |
| 53 | 2830 datam.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 arg. 3"><a name="46064"><span class="ref">[46064] IIª-IIae, q. 178 a. 1 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2831 Praeterea, miracula distinguuntur per signa et prodigia sive |
| 2832 portenta, et per virtutes. Inconvenienter ergo ponitur operatio | |
| 2833 virtutum potius gratia gratis data quam operatio prodigiorum sive | |
| 53 | 2834 signorum.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 arg. 4"><a name="46065"><span class="ref">[46065] IIª-IIae, q. 178 a. 1 arg. 4</span></a> |
| 28 | 2835 Praeterea, miraculosa reparatio sanitatis per divinam virtutem fit. |
| 2836 Ergo non debet distingui gratia sanitatum ab operatione | |
| 53 | 2837 virtutum.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 arg. 5"><a name="46066"><span class="ref">[46066] IIª-IIae, q. 178 a. 1 arg. 5</span></a> |
| 28 | 2838 Praeterea, operatio miraculorum consequitur fidem, vel facientis, |
| 2839 secundum illud I ad Cor. XIII, <i>si habuero omnem fidem, ita ut | |
| 2840 montes transferam</i>; sive etiam aliorum, propter quos miracula | |
| 2841 fiunt, unde dicitur Matth. XIII, <i>et non fecit ibi virtutes | |
| 2842 multas, propter incredulitatem illorum</i>. Si ergo fides ponitur | |
| 2843 gratia gratis data, superfluum est praeter hoc ponere aliam gratiam | |
| 53 | 2844 gratis datam operationem signorum.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 s. c."><a name="46067"><span class="ref">[46067] IIª-IIae, q. 178 a. 1 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2845 contra est quod apostolus, I ad Cor. XII, inter alias gratias |
| 2846 gratis datas, dicit, <i>alii datur gratia sanitatum, alii operatio | |
| 53 | 2847 virtutum</i>.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 co."><a name="46068"><span class="ref">[46068] IIª-IIae, q. 178 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2848 dicendum quod, sicut supra dictum est, spiritus sanctus |
| 2849 sufficienter providet Ecclesiae in his quae sunt utilia ad salutem, | |
| 2850 ad quod ordinantur gratiae gratis datae. Sicut autem oportet quod | |
| 2851 notitia quam quis divinitus accipit, in notitiam aliorum deducatur | |
| 2852 per donum linguarum et per gratiam sermonis; ita necesse est quod | |
| 2853 sermo prolatus confirmetur, ad hoc quod credibilis fiat. Hoc autem | |
| 2854 fit per operationem miraculorum, secundum illud Marci ult., <i>et | |
| 2855 sermonem confirmante sequentibus signis</i>. Et hoc rationabiliter. | |
| 2856 Naturale enim est homini ut veritatem intelligibilem per sensibiles | |
| 2857 effectus deprehendat. Unde sicut ductu naturalis rationis homo | |
| 2858 pervenire potest in aliquam Dei notitiam per effectus naturales, | |
| 2859 ita per aliquos supernaturales effectus, qui miracula dicuntur, in | |
| 2860 aliquam supernaturalem cognitionem credendorum homo adducitur. Et | |
| 53 | 2861 ideo operatio miraculorum pertinet ad gratiam gratis datam.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 ad 1"><a name="46069"><span class="ref">[46069] IIª-IIae, q. 178 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2862 ergo dicendum quod, sicut prophetia se extendit ad omnia quae |
| 2863 supernaturaliter cognosci possunt, ita operatio virtutum se | |
| 2864 extendit ad omnia quae supernaturaliter fieri possunt. Quorum | |
| 2865 quidem causa est divina omnipotentia, quae nulli creaturae | |
| 2866 communicari potest. Et ideo impossibile est quod principium | |
| 2867 operandi miracula sit aliqua qualitas habitualiter manens in anima. | |
| 2868 Sed tamen hoc potest contingere, quod sicut mens prophetae movetur | |
| 2869 ex inspiratione divina ad aliquid supernaturaliter cognoscendum, | |
| 2870 ita etiam mens miracula facientis moveatur ad faciendum aliquid ad | |
| 2871 quod sequitur effectus miraculi, quod Deus sua virtute facit. Quod | |
| 2872 quandoque quidem fit praecedente oratione, sicut cum Petrus | |
| 2873 Tabitham mortuam suscitavit, ut habetur Act. IX, quandoque etiam | |
| 2874 non praecedente manifesta oratione, sed Deo ad nutum hominis | |
| 2875 operante, sicut Petrus Ananiam et Saphiram mentientes morti | |
| 2876 increpando tradidit, ut dicitur Act. V. Unde Gregorius dicit, in II | |
| 2877 Dialog., quod <i>sancti aliquando ex potestate, aliquando exhibent | |
| 2878 miracula ex postulatione</i>. Utrolibet tamen modo Deus | |
| 2879 principaliter operatur, qui utitur instrumentaliter vel interiori | |
| 2880 motu hominis, vel eius locutione, vel etiam aliquo exteriori, actu, | |
| 2881 seu etiam aliquo contactu corporali corporis, etiam mortui. Unde | |
| 2882 Iosue X, cum Iosue dixisset, quasi ex potestate, sol, contra Gabaon | |
| 2883 non movearis, subditur postea, <i>non fuit antea et post tam longa | |
| 53 | 2884 dies, obediente Deo voci hominis</i>.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 ad 2"><a name="46070"><span class="ref">[46070] IIª-IIae, q. 178 a. 1 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2885 secundum dicendum quod ibi loquitur dominus de miraculis quae |
| 2886 fienda sunt tempore Antichristi, de quibus apostolus dicit, II ad | |
| 2887 Thessal. II, quod <i>adventus Antichristi erit secundum operationem | |
| 2888 Satanae, in omni virtute et signis et prodigiis mendacibus</i>. Et | |
| 2889 sicut Augustinus dicit, XX de Civ. Dei, <i>ambigi solet utrum | |
| 2890 propterea dicta sint signa et prodigia mendacii quoniam mortales | |
| 2891 sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit, facere | |
| 2892 videatur, an quia illa, etiam si erunt vera prodigia, ad mendacium | |
| 2893 pertrahent</i>. Vera autem dicuntur, quia ipsae res verae erunt, | |
| 2894 sicut magi Pharaonis fecerunt veras ranas et veros serpentes. Non | |
| 2895 autem habebunt veram rationem miraculi, quia fient virtute | |
| 2896 naturalium causarum, sicut in prima parte dictum est. Sed operatio | |
| 2897 miraculorum quae attribuitur gratiae gratis datae, fit virtute | |
| 53 | 2898 divina, ad hominum utilitatem.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 ad 3"><a name="46071"><span class="ref">[46071] IIª-IIae, q. 178 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2899 dicendum quod in miraculis duo possunt attendi. Unum quidem est id |
| 2900 quod fit, quod quidem est aliquid excedens facultatem naturae. Et | |
| 2901 secundum hoc, miracula dicuntur virtutes. Aliud est id propter quod | |
| 2902 miracula fiunt, scilicet ad manifestandum aliquid supernaturale. Et | |
| 2903 secundum hoc, communiter dicuntur signa, propter excellentiam | |
| 2904 autem, dicuntur portenta vel prodigia, quasi procul aliquid | |
| 53 | 2905 ostendentia.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 ad 4"><a name="46072"><span class="ref">[46072] IIª-IIae, q. 178 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2906 dicendum quod gratia sanitatum commemoratur seorsum, quia per eam |
| 2907 confertur homini aliquod beneficium, scilicet corporalis sanitatis, | |
| 2908 praeter beneficium commune quod exhibetur in omnibus miraculis, ut | |
| 53 | 2909 scilicet homines adducantur in Dei notitiam.</p><p title="II-II q. 178 a. 1 ad 5"><a name="46073"><span class="ref">[46073] IIª-IIae, q. 178 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 2910 dicendum quod operatio miraculorum attribuitur fidei propter duo. |
| 2911 Primo quidem, quia ordinatur ad fidei confirmationem. Secundo, quia | |
| 2912 procedit ex Dei omnipotentia, cui fides innititur. Et tamen, sicut | |
| 2913 praeter gratiam fidei necessaria est gratia sermonis ad fidei | |
| 2914 instructionem, ita etiam necessaria est operatio miraculorum ad | |
| 53 | 2915 fidei confirmationem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 178 a. 2 arg. 1"><a name="46074"><span class="ref">[46074] IIª-IIae, q. 178 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 2916 secundum sic proceditur. Videtur quod mali non possint facere |
| 2917 miracula. Miracula enim perpetrantur per orationem, sicut dictum | |
| 2918 est. Sed oratio peccatoris non est exaudibilis, secundum illud | |
| 2919 Ioan. IX, scimus quia peccatores Deus non audit. Et Prov. XXVIII | |
| 2920 dicitur, <i>qui declinat aurem suam ne audiat legem, oratio sua | |
| 2921 erit execrabilis</i>. Ergo videtur quod mali miracula facere non | |
| 53 | 2922 possint.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 arg. 2"><a name="46075"><span class="ref">[46075] IIª-IIae, q. 178 a. 2 arg. 2</span></a> |
| 28 | 2923 Praeterea, miracula attribuuntur fidei, secundum illud Matth. XVII, |
| 2924 <i>si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, | |
| 2925 transi hinc, et transibit</i>. Fides autem sine operibus mortua | |
| 2926 est, ut dicitur Iac. II, et sic non videtur quod habeat propriam | |
| 2927 operationem. Ergo videtur quod mali, qui non sunt bonorum operum, | |
| 53 | 2928 miracula facere non possunt.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 arg. 3"><a name="46076"><span class="ref">[46076] IIª-IIae, q. 178 a. 2 arg. 3</span></a> |
| 28 | 2929 Praeterea, miracula sunt quaedam divina testimonia, secundum illud |
| 2930 Heb. II, <i>contestante Deo signis et portentis et variis | |
| 2931 virtutibus</i>. Unde et in Ecclesia aliqui canonizantur per | |
| 2932 testimonia miraculorum. Sed Deus non potest esse testis falsitatis. | |
| 53 | 2933 Ergo videtur quod mali homines non possint miracula facere.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 arg. 4"><a name="46077"><span class="ref">[46077] IIª-IIae, q. 178 a. 2 arg. 4</span></a> |
| 28 | 2934 Praeterea, boni sunt Deo coniunctiores quam mali. Sed non omnes |
| 53 | 2935 boni faciunt miracula. Ergo multo minus mali faciunt.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 s. c."><a name="46078"><span class="ref">[46078] IIª-IIae, q. 178 a. 2 s. c.</span></a> Sed |
| 28 | 2936 contra est quod apostolus dicit, I ad Cor. XIII, <i>si habuero |
| 2937 omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habuero, | |
| 2938 nihil sum</i>. Sed quicumque non habet caritatem, est malus, quia | |
| 2939 <i>hoc solum donum spiritus sancti est quod dividit inter filios | |
| 2940 regni et filios perditionis</i>, ut Augustinus dicit, XV de Trin. | |
| 53 | 2941 Ergo videtur quod etiam mali possunt miracula facere.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 co."><a name="46079"><span class="ref">[46079] IIª-IIae, q. 178 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 2942 dicendum quod miraculorum aliqua quidem non sunt vera, sed |
| 2943 phantastica facta, quibus scilicet ludificatur homo, ut videatur ei | |
| 2944 aliquid quod non est. Quaedam vero sunt vera facta, sed non vere | |
| 2945 habent rationem miraculi, quae fiunt virtute aliquarum naturalium | |
| 2946 causarum. Et haec duo possunt fieri per Daemones, ut supra dictum | |
| 2947 est. Sed vera miracula non possunt fieri nisi virtute divina, | |
| 2948 operatur enim ea Deus ad hominum utilitatem. Et hoc dupliciter, uno | |
| 2949 quidem modo, ad veritatis praedicatae confirmationem; alio modo, ad | |
| 2950 demonstrationem sanctitatis alicuius quem Deus vult hominibus | |
| 2951 proponere in exemplum virtutis. Primo autem modo, miracula possunt | |
| 2952 fieri per quemcumque qui veram fidem praedicat et nomen Christi | |
| 2953 invocat, quod etiam interdum per malos fit. Et secundum hunc modum, | |
| 2954 etiam mali possunt miracula facere. Unde super illud Matth. VII, | |
| 2955 nonne in nomine tuo prophetavimus etc. dicit Hieronymus, | |
| 2956 <i>prophetare, vel virtutes facere et Daemonia eiicere, interdum | |
| 2957 non est eius meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc | |
| 2958 agit, ut homines Deum honorent, ad cuius invocationem fiunt tanta | |
| 2959 miracula</i>. Secundo autem modo, non fiunt miracula nisi a | |
| 2960 sanctis, ad quorum sanctitatem demonstrandam miracula fiunt vel in | |
| 2961 vita eorum vel etiam post mortem, sive per eos sive per alios. | |
| 2962 Legitur enim Act. XIX, quod <i>Deus faciebat virtutes per manus | |
| 2963 Pauli, et etiam desuper languidos deferebantur a corpore eius | |
| 2964 sudaria, et recedebant ab eis languores</i>. Et sic etiam nihil | |
| 2965 prohibet per aliquem peccatorem miracula fieri ad invocationem | |
| 2966 alicuius sancti. Quae tamen miracula non dicitur ille facere, sed | |
| 53 | 2967 ille ad cuius sanctitatem demonstrandam haec fierent.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 ad 1"><a name="46080"><span class="ref">[46080] IIª-IIae, q. 178 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 2968 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, cum de oratione |
| 2969 ageretur, oratio in impetrando non innititur merito, sed divinae | |
| 2970 misericordiae, quae etiam ad malos se extendit. Et ideo etiam | |
| 2971 quandoque peccatorum oratio a Deo exauditur. Unde Augustinus dicit, | |
| 2972 super Ioan., quod <i>illud verbum caecus locutus est quasi adhuc | |
| 2973 inunctus</i>, idest nondum perfecte illuminatus, nam peccatores | |
| 2974 exaudit Deus. Quod autem dicitur quod oratio non audientis legem | |
| 2975 est execrabilis, intelligendum est quantum est ex merito | |
| 2976 peccatoris. Sed interdum impetrat ex misericordia Dei, vel propter | |
| 2977 salutem eius qui orat, sicut auditus est publicanus, ut dicitur | |
| 53 | 2978 Luc. XVIII; vel etiam propter salutem aliorum et gloriam Dei.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 ad 2"><a name="46081"><span class="ref">[46081] IIª-IIae, q. 178 a. 2 ad 2</span></a> Ad |
| 28 | 2979 secundum dicendum quod fides sine operibus dicitur esse mortua |
| 2980 quantum ad ipsum credentem, qui per eam non vivit vita gratiae. | |
| 2981 Nihil autem prohibet quod res viva operetur per instrumentum | |
| 2982 mortuum, sicut homo operatur per baculum. Et hoc modo Deus operatur | |
| 53 | 2983 per fidem hominis peccatoris instrumentaliter.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 ad 3"><a name="46082"><span class="ref">[46082] IIª-IIae, q. 178 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 2984 dicendum quod miracula semper sunt vera testimonia eius ad quod |
| 2985 inducuntur. Unde a malis qui falsam doctrinam enuntiant, nunquam | |
| 2986 fiunt vera miracula ad confirmationem suae doctrinae, quamvis | |
| 2987 quandoque fieri possint ad commendationem nominis Christi, quod | |
| 2988 invocant, et virtute sacramentorum quae exhibent. Ab his autem qui | |
| 2989 veram doctrinam enuntiant, fiunt quandoque vera miracula ad | |
| 2990 confirmationem doctrinae, non autem ad testificationem sanctitatis. | |
| 2991 Unde Augustinus dicit, in libro octoginta trium quaest., <i>aliter | |
| 2992 magi faciunt miracula, aliter boni Christiani, aliter mali, magi | |
| 2993 per privatos contractus cum Daemonibus, boni Christiani per | |
| 2994 publicam iustitiam, mali Christiani per signa publicae | |
| 53 | 2995 iustitiae</i>.</p><p title="II-II q. 178 a. 2 ad 4"><a name="46083"><span class="ref">[46083] IIª-IIae, q. 178 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 2996 dicendum quod, sicut Augustinus ibidem dicit, <i>ideo non omnibus |
| 2997 sanctis ista attribuuntur, ne perniciosissimo errore decipiantur | |
| 2998 infirmi, aestimantes in talibus factis esse maiora dona quam in | |
| 53 | 2999 operibus iustitiae, quibus vita aeterna comparatur</i>.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 3000 <p><a href="sth3170.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 3001 <a href="sth3179.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 3002 <br/> | |
| 3003 <hr/> | |
| 3004 <br/> | |
| 3005 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 3006 hanc editionem<br/> | |
| 3007 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 3008 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 3009 </div></body> | |
| 3010 </html> |
