view summa/latin/sth3101.html @ 137:de4b1e200500 default tip

from https://archive.org/details/AquinasLexicon/mode/2up
author Henry S. Thompson <ht@inf.ed.ac.uk>
date Sat, 03 May 2025 22:47:32 +0100
parents d777cc3962f2
children
line wrap: on
line source

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE html
  PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA">
<head>
<meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/>
<meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/>
<meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/>
<meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/>
<meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/>
<meta content="Latin" name="language"/>
<meta content="public" name="security"/>
<meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/>
<meta content="Enrique Alarcón" name="author"/>
<meta content="" name="abstract"/>
<link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/>
<link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/>
<title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q.
101</title>
</head>
<body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis quaestio CI</div><div class="centro">
<table summary="Imago" align="center">
<tr>
<th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th>
</tr>
</table>
<br/>
<span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br/>
ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
magneticas<br/>
denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/>
<br/></span><br/>
<hr/>
<br/>
<p><a href="sth3092.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
<a href="sth3102.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
<script type="text/javascript" language="JavaScript">
//
&lt;!--
// original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
document.write('&lt;FORM NAME="selecter"&gt;&lt;SELECT NAME="select1"&gt;');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;INDEX');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
document.write('&lt;OPTION VALUE="index.html"&gt;Corpus Thomisticum');
document.write('&lt;OPTION VALUE="iopera.html"&gt;Opera omnia');
document.write('&lt;OPTION VALUE="zbiblia.html"&gt;Bibliographia Thomistica');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43318"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 pr.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43319"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43320"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43321"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43322"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43323"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43324"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43325"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43326"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 1 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43327"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43328"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43329"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43330"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43331"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43332"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43333"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43334"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 2 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43335"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43336"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43337"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43338"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43339"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43340"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43341"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43342"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 3 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43343"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43344"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43345"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43346"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 arg. 4');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43347"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43348"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43349"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43350"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43351"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#43352"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 101 a. 4 ad 4');
document.write('&lt;\/SELECT&gt;');
document.write('&lt;BR&gt;&lt;BR&gt;');
document.write('&lt;INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()"&gt;');
document.write('&lt;\/FORM&gt;');
// --&gt;
//
</script><br/>
<hr/>
<br/></div><div class="q" id="q101"><h2>Quaestio 101</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 101 pr."><a name="43318"><span class="ref">[43318] IIª-IIae q. 101 pr.</span></a> Deinde, post
religionem, considerandum est de pietate. Cuius opposita vitia ex
ipsius consideratione innotescunt. Circa pietatem ergo quaeruntur
quatuor. Primo, ad quos pietas se extendat. Secundo, quid per
pietatem aliquibus exhibeatur. Tertio, utrum pietas sit specialis
virtus. Quarto, utrum religionis obtentu sit pietatis officium
praetermittendum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 101 a. 1 arg. 1"><a name="43319"><span class="ref">[43319] IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
sic proceditur. Videtur quod pietas non se extendat ad determinatas
personas aliquorum hominum dicit enim Augustinus, in X de Civ. Dei,
quod <i>pietas proprie Dei cultus intelligi solet, quam Graeci
eusebiam vocant</i>. Sed Dei cultus non dicitur per comparationem
ad homines, sed solum ad Deum. Ergo pietas non se extendit
determinate ad aliquas hominum personas.</p><p title="II-II q. 101 a. 1 arg. 2"><a name="43320"><span class="ref">[43320] IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 2</span></a>
Praeterea, Gregorius dicit, in I Moral., <i>pietas in die suo
convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus
replet</i>. Sed opera misericordiae sunt omnibus exhibenda, ut
patet per Augustinum, in I de Doct. Christ. Ergo pietas non se
extendit determinate ad aliquas speciales personas.</p><p title="II-II q. 101 a. 1 arg. 3"><a name="43321"><span class="ref">[43321] IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 3</span></a>
Praeterea, multae sunt aliae in humanis rebus communicationes
praeter consanguinitatem et concivium communicationem, ut patet per
philosophum, in VIII Ethic., et super quamlibet earum aliqua
amicitia fundatur, quae videtur esse pietatis virtus, ut dicit
Glossa, II ad Tim. III, super illud. <i>Habentes quidem speciem
pietatis</i>. Ergo non solum ad consanguineos et concives pietas se
extendit.</p><p title="II-II q. 101 a. 1 s. c."><a name="43322"><span class="ref">[43322] IIª-IIae q. 101 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
est quod Tullius dicit, in sua rhetorica, <i>pietas est per quam
sanguine iunctis, patriaeque benevolis, officium et diligens
tribuitur cultus</i>.</p><p title="II-II q. 101 a. 1 co."><a name="43323"><span class="ref">[43323] IIª-IIae q. 101 a. 1 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod homo efficitur diversimode aliis debitor secundum
diversam eorum excellentiam, et diversa beneficia ab eis suscepta.
In utroque autem Deus summum obtinet locum, qui et excellentissimus
est, et est nobis essendi et gubernationis primum principium.
Secundario vero nostri esse et gubernationis principium sunt
parentes et patria, a quibus et in qua et nati et nutriti sumus. Et
ideo post Deum, maxime est homo debitor parentibus et patriae. Unde
sicut ad religionem pertinet cultum Deo exhibere, ita secundo gradu
ad pietatem pertinet exhibere cultum parentibus et patriae. In
cultu autem parentum includitur cultus omnium consanguineorum, quia
etiam consanguinei ex hoc dicuntur quod ex eisdem parentibus
processerunt, ut patet per philosophum, in VIII Ethic. In cultu
autem patriae intelligitur cultus concivium, et omnium patriae
amicorum. Et ideo ad hos principaliter pietas se extendit.</p><p title="II-II q. 101 a. 1 ad 1"><a name="43324"><span class="ref">[43324] IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod in maiori includitur minus. Et ideo cultus qui
Deo debetur includit in se, sicut aliquid particulare, cultum qui
debetur parentibus. Unde dicitur Malach. I, <i>si ego pater, ubi
honor meus?</i> Et ideo nomen pietatis etiam ad divinum cultum
refertur.</p><p title="II-II q. 101 a. 1 ad 2"><a name="43325"><span class="ref">[43325] IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, <i>more
vulgi nomen pietatis etiam in operibus misericordiae frequentatur.
Quod ideo arbitror evenisse quia haec fieri praecipue mandat Deus,
eaque sibi vel pro sacrificiis placere testatur. Ex qua
consuetudine factum est ut et Deus ipse pius dicatur</i>.</p><p title="II-II q. 101 a. 1 ad 3"><a name="43326"><span class="ref">[43326] IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod communicatio consanguineorum et concivium magis
referuntur ad principia nostri esse quam aliae communicationes. Et
ideo ad hoc nomen pietatis magis extenditur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 101 a. 2 arg. 1"><a name="43327"><span class="ref">[43327] IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
secundum sic proceditur. Videtur quod pietas non exhibeat
parentibus sustentationem. Ad pietatem enim videtur pertinere illud
praeceptum Decalogi, <i>honora patrem tuum et matrem tuam</i>. Sed
ibi non praecipitur nisi honoris exhibitio. Ergo ad pietatem non
pertinet sustentationem parentibus exhibere.</p><p title="II-II q. 101 a. 2 arg. 2"><a name="43328"><span class="ref">[43328] IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 2</span></a>
Praeterea, illis debet homo thesaurizare quos tenetur sustentare.
Sed secundum apostolum, II ad Cor. XII, <i>filii non debent
thesaurizare parentibus</i>. Ergo non tenentur eos per pietatem
sustentare.</p><p title="II-II q. 101 a. 2 arg. 3"><a name="43329"><span class="ref">[43329] IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 3</span></a>
Praeterea, pietas non solum se extendit ad parentes, sed etiam ad
alios consanguineos et concives, ut dictum est. Sed non tenetur
aliquis omnes consanguineos et concives sustentare. Ergo nec etiam
tenetur ad sustentationem parentum.</p><p title="II-II q. 101 a. 2 s. c."><a name="43330"><span class="ref">[43330] IIª-IIae q. 101 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
est quod dominus, Matth. XV, redarguit Pharisaeos quod impediebant
filios ne parentibus sustentationem exhiberent.</p><p title="II-II q. 101 a. 2 co."><a name="43331"><span class="ref">[43331] IIª-IIae q. 101 a. 2 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod parentibus aliquid debetur dupliciter, uno modo, per
se; alio modo, per accidens. Per se quidem debetur eis id quod
decet patrem inquantum est pater. Qui cum sit superior, quasi
principium filii existens, debetur ei a filio reverentia et
obsequium. Per accidens autem aliquid debetur patri quod decet eum
accipere secundum aliquid quod ei accidit, puta, si sit infirmus,
quod visitetur, et eius curationi intendatur; et si sit pauper,
quod sustentetur; et sic de aliis huiusmodi, quae omnia sub debito
obsequio continentur. Et ideo Tullius dicit quod pietas exhibet et
officium et cultum. Ut officium referatur ad obsequium, cultus vero
ad reverentiam sive honorem; quia, ut Augustinus dicit, in X de
Civ. Dei, <i>dicimur colere homines quos honorificatione, vel
recordatione, vel praesentia frequentamus</i>.</p><p title="II-II q. 101 a. 2 ad 1"><a name="43332"><span class="ref">[43332] IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod in honoratione parentum intelligitur omnis
subventio quae debet parentibus exhiberi, ut dominus interpretatur,
Matth. XV. Et hoc ideo, quia subventio fit patri ex debito, tanquam
maiori.</p><p title="II-II q. 101 a. 2 ad 2"><a name="43333"><span class="ref">[43333] IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod quia pater habet rationem principii, filius autem
habet rationem a principio existentis, ideo per se patri convenit
ut subveniat filio; et propter hoc, non solum ad horam debet ei
subvenire, sed ad totam suam vitam, quod est thesaurizare. Sed quod
filius aliquid conferat patri, hoc est per accidens, ratione
alicuius necessitatis instantis, in qua tenetur ei subvenire, non
autem thesaurizare, quasi in longinquum, quia naturaliter non
parentes filiorum, sed filii parentum sunt successores.</p><p title="II-II q. 101 a. 2 ad 3"><a name="43334"><span class="ref">[43334] IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod cultus et officium, ut Tullius dicit, debetur omnibus
sanguine iunctis et patriae benevolis, non tamen aequaliter
omnibus, sed praecipue parentibus, aliis autem secundum propriam
facultatem et decentiam personarum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 101 a. 3 arg. 1"><a name="43335"><span class="ref">[43335] IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 1</span></a> Ad
tertium sic proceditur. Videtur quod pietas non sit specialis
virtus ab aliis distincta. Exhibere enim obsequium et cultum
aliquibus ex amore procedit. Sed hoc pertinet ad pietatem. Ergo
pietas non est virtus a caritate distincta.</p><p title="II-II q. 101 a. 3 arg. 2"><a name="43336"><span class="ref">[43336] IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 2</span></a>
Praeterea, cultum Deo exhibere est proprium religionis. Sed etiam
pietas exhibet Deo cultum, ut Augustinus dicit, X de Civ. Dei. Ergo
pietas non distinguitur a religione.</p><p title="II-II q. 101 a. 3 arg. 3"><a name="43337"><span class="ref">[43337] IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 3</span></a>
Praeterea, pietas quae exhibet cultum et officium patriae videtur
idem esse cum iustitia legali, quae respicit bonum commune. Sed
iustitia legalis est virtus generalis, ut patet per philosophum, in
V Ethic. Ergo pietas non est virtus specialis.</p><p title="II-II q. 101 a. 3 s. c."><a name="43338"><span class="ref">[43338] IIª-IIae q. 101 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
est quod ponitur a Tullio pars iustitiae.</p><p title="II-II q. 101 a. 3 co."><a name="43339"><span class="ref">[43339] IIª-IIae q. 101 a. 3 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod virtus aliqua est specialis ex hoc quod respicit
aliquod obiectum secundum aliquam rationem specialem. Cum autem ad
rationem iustitiae pertineat quod debitum alii reddat, ubi
invenitur specialis ratio debiti alicui personae, ibi est specialis
virtus. Debetur autem aliquid specialiter alicui quia est
connaturale principium producens in esse et gubernans. Hoc autem
principium respicit pietas, inquantum parentibus et patriae, et his
qui ad haec ordinantur, officium et cultum impendit. Et ideo pietas
est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 101 a. 3 ad 1"><a name="43340"><span class="ref">[43340] IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod sicut religio est quaedam protestatio fidei,
spei et caritatis, quibus homo primordialiter ordinatur in Deum;
ita etiam pietas est quaedam protestatio caritatis quam quis habet
ad parentes et ad patriam.</p><p title="II-II q. 101 a. 3 ad 2"><a name="43341"><span class="ref">[43341] IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod Deus longe excellentiori modo est principium essendi
et gubernationis quam pater vel patria. Et ideo alia virtus est
religio, quae cultum Deo exhibet, a pietate, quae exhibet cultum
parentibus et patriae. Sed ea quae sunt creaturarum per quandam
superexcellentiam et causalitatem transferuntur in Deum, ut
Dionysius dicit, in libro de Div. Nom. Unde per excellentiam pietas
cultus Dei nominatur, sicut et Deus excellenter dicitur pater
noster.</p><p title="II-II q. 101 a. 3 ad 3"><a name="43342"><span class="ref">[43342] IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod pietas se extendit ad patriam secundum quod est nobis
quoddam essendi principium, sed iustitia legalis respicit bonum
patriae secundum quod est bonum commune. Et ideo iustitia legalis
magis habet quod sit virtus generalis quam pietas.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 1"><a name="43343"><span class="ref">[43343] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 1</span></a> Ad
quartum sic proceditur. Videtur quod occasione religionis sint
praetermittenda pietatis officia in parentes. Dicit enim dominus,
Luc. XIV, <i>si quis venit ad me, et non odit patrem suum et matrem
et uxorem, fratres, filios et sorores, adhuc autem et animam suam,
non potest meus esse discipulus</i>. Unde et in laudem Iacobi et
Ioannis, Matth. IV, dicitur quod, <i>relictis retibus et patre,
secuti sunt Christum</i>. Et in laudem Levitarum dicitur, Deut.
XXXIII, <i>qui dixit patri suo et matri suae, nescio vos; et
fratribus suis, ignoro illos; et nescierunt filios suos, hi
custodierunt eloquium tuum</i>. Sed ignorando parentes et alios
consanguineos, vel etiam eos odiendo, necesse est quod
praetermittantur pietatis officia. Ergo propter religionem officia
pietatis sunt praetermittenda.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 2"><a name="43344"><span class="ref">[43344] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 2</span></a>
Praeterea, Matth. VIII et Luc. IX dicitur quod dominus dicenti
sibi, permitte mihi primum ire et sepelire patrem meum, respondit,
sine ut mortui sepeliant mortuos suos. Tu autem vade et annuntia
regnum Dei, quod pertinet ad religionem. Sepultura autem patris
pertinet ad pietatis officium. Ergo pietatis officium est
praetermittendum propter religionem.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 3"><a name="43345"><span class="ref">[43345] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 3</span></a>
Praeterea, Deus per excellentiam dicitur pater noster. Sed sicut
per pietatis obsequia colimus parentes, ita per religionem colimus
Deum. Ergo praetermittenda sunt pietatis obsequia propter
religionis cultum.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 4"><a name="43346"><span class="ref">[43346] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 4</span></a>
Praeterea, religiosi tenentur ex voto, quod transgredi non licet,
suae religionis observantias implere. Secundum quas suis parentibus
subvenire impediuntur, tum propter paupertatem, quia proprio
carent; tum etiam propter inobedientiam, quia sine licentia suorum
praelatorum eis claustrum exire non licet. Ergo propter religionem
praetermittenda sunt pietatis officia in parentes.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 s. c."><a name="43347"><span class="ref">[43347] IIª-IIae q. 101 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra
est quod dominus, Matth. XV, redarguit Pharisaeos, qui intuitu
religionis honorem parentibus debitum subtrahere docebant.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 co."><a name="43348"><span class="ref">[43348] IIª-IIae q. 101 a. 4 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod religio et pietas sunt duae virtutes. Nulla autem
virtus alii virtuti contrariatur aut repugnat, quia secundum
philosophum, in praedicamentis, bonum non est bono contrarium. Unde
non potest esse quod pietas et religio se mutuo impediant, ut
propter unam alterius actus excludatur. Cuiuslibet enim virtutis
actus, ut ex supra dictis patet, debitis circumstantiis limitatur,
quas si praetereat, iam non erit virtutis actus, sed vitii. Unde ad
pietatem pertinet officium et cultum parentibus exhibere secundum
debitum modum. Non est autem debitus modus ut plus homo intendat ad
colendum patrem quam ad colendum Deum, sed sicut Ambrosius dicit,
super Luc., <i>necessitudini generis divinae religionis pietas
antefertur</i>. Si ergo cultus parentum abstrahat nos a cultu Dei,
iam non esset pietatis parentum insistere cultui contra Deum. Unde
Hieronymus dicit, in epistola ad Heliodorum, <i>per calcatum perge
patrem, per calcatam perge matrem, ad vexillum crucis evola. Summum
genus pietatis est in hac re fuisse crudelem</i>. Et ideo in tali
casu dimittenda sunt officia in parentes propter divinum religionis
cultum. Si vero exhibendo debita obsequia parentibus non
abstrahamur a divino cultu, hoc iam pertinebit ad pietatem. Et sic
non oportebit propter religionem pietatem deserere.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 ad 1"><a name="43349"><span class="ref">[43349] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod Gregorius, exponens illud verbum domini, dicit
quod parentes quos adversarios <i>in via Dei patimur, odiendo et
fugiendo nescire debemus</i>. Si enim parentes nostri nos provocent
ad peccandum, et abstrahant nos a cultu divino, debemus quantum ad
hoc eos deserere et odire. Et hoc modo dicuntur Levitae suos
consanguineos ignorasse, quia idololatris, secundum mandatum
domini, non pepercerunt, ut habetur Exod. XXXII. Iacobus autem et
Ioannes laudantur ex hoc quod secuti sunt dominum dimisso parente,
non quia eorum pater eos provocaret ad malum, sed quia aliter
aestimabant ipsum posse vitam transigere, eis sequentibus
Christum.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 ad 2"><a name="43350"><span class="ref">[43350] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod dominus ideo prohibuit discipulum a sepultura patris,
quia, sicut Chrysostomus dicit, <i>per hoc eum dominus a multis
malis eripuit, puta luctibus et maeroribus, et aliis quae hinc
expectantur. Post sepulturam enim necesse erat et testamenta
scrutari, et haereditatis divisionem, et alia huiusmodi. Et
praecipue quia alii erant qui complere poterant huius funeris
sepulturam</i>. Vel, sicut Cyrillus exponit, super Lucam,
<i>discipulus ille non petiit quod patrem iam defunctum sepeliret,
sed adhuc viventem in senectute sustentaret usquequo sepeliret.
Quod dominus non concessit, quia erant alii qui eius curam habere
poterant, linea parentelae adstricti</i>.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 ad 3"><a name="43351"><span class="ref">[43351] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod hoc ipsum quod parentibus carnalibus ex pietate
exhibemus, in Deum referimus, sicut et alia misericordiae opera
quae quibuscumque proximis impendimus, Deo exhibita videntur
secundum illud Matth. XXV, <i>quod uni ex minimis meis fecistis,
mihi fecistis</i>. Et ideo si carnalibus parentibus nostra obsequia
sunt necessaria, ut sine his sustentari non possint; nec nos ad
aliquid contra Deum inducant, non debemus intuitu religionis eos
deserere. Si autem sine peccato eorum obsequiis vacare non
possumus; vel etiam si absque nostro obsequio possunt sustentari,
licitum est eorum obsequia praetermittere ad hoc quod amplius
religioni vacemus.</p><p title="II-II q. 101 a. 4 ad 4"><a name="43352"><span class="ref">[43352] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum
dicendum quod aliud est dicendum de eo qui est adhuc in saeculo
constitutus, et aliud de eo qui est iam in religione professus.
Ille enim qui est in saeculo constitutus, si habet parentes qui
sine ipso sustentari non possunt, non debet, eis relictis,
religionem intrare, quia transgrederetur praeceptum de honoratione
parentum. Quamvis dicant quidam quod etiam in hoc casu licite
posset eos deserere, eorum curam Deo committens. Sed si quis recte
consideret, hoc esset tentare Deum, cum habens ex humano consilio
quid ageret, periculo parentes exponeret sub spe divini auxilii. Si
vero sine eo parentes vitam transigere possent, licitum esset ei,
desertis parentibus, religionem intrare. Quia filii non tenentur ad
sustentationem parentum nisi causa necessitatis, ut dictum est.
Ille vero qui iam est in religione professus, reputatur iam quasi
mortuus mundo. Unde non debet occasione sustentationis parentum
exire claustrum, in quo Christo consepelitur, et se iterum
saecularibus negotiis implicare. Tenetur tamen, salva sui praelati
obedientia et suae religionis statu, pium studium adhibere qualiter
eius parentibus subveniatur.</p></div></div><div class="centro"><br/>
<p><a href="sth3092.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
<a href="sth3102.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
<br/>
<hr/>
<br/>
<address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad
hanc editionem<br/>
Iura omnia asservantur<br/>
OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address>
</div></body>
</html>