comparison summa/latin/sth2073.html @ 28:544e12f679ad

convert to xml
author ht
date Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000
parents 4006eb4882de
children d777cc3962f2
comparison
equal deleted inserted replaced
27:c16124ac5890 28:544e12f679ad
1 <!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/REC-html40/loose.dtd"> 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
2 <HTML LANG="LA"> 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
3 <HEAD> 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA">
4 <META HTTP-EQUIV="Content-Type" CONTENT="text/html; charset=ISO-8859-1"> 4 <head>
5 <META HTTP-EQUIV="Content-Style-Type" CONTENT="text/css"> 5 <meta name="generator" content=
6 <META HTTP-EQUIV="Content-Script-Type" CONTENT="text/javascript"> 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" />
7 <META NAME="keywords" CONTENT="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum"> 7 <meta http-equiv="Content-Type" content=
8 <META NAME="language" CONTENT="Latin"> 8 "text/html; charset=us-ascii" />
9 <META NAME="security" CONTENT="public"> 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" />
10 <META NAME="owner" CONTENT="ealarcon@unav.es"> 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" />
11 <META NAME="author" CONTENT="Enrique Alarc&oacute;n"> 11 <meta name="keywords" content=
12 <META NAME="abstract" CONTENT=""> 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" />
13 <LINK REL="stylesheet" MEDIA="screen" HREF="vscreen.css" TYPE="text/css"> 13 <meta name="language" content="Latin" />
14 <LINK REL="stylesheet" MEDIA="print" HREF="vprint.css" TYPE="text/css"> 14 <meta name="security" content="public" />
15 <TITLE>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, I&ordf;-IIae q. 73</TITLE> 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" />
16 </HEAD> 16 <meta name="author" content="Enrique Alarc&oacute;n" />
17 <BODY> 17 <meta name="abstract" content="" />
18 <A HREF="http://www.corpusthomisticum.org/"><DIV CLASS="tres">CORPUS THOMISTICUM</DIV></A> 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type=
19 <DIV CLASS="uno">Sancti Thomae de Aquino</DIV> 19 "text/css" />
20 <DIV CLASS="uno">Summa Theologiae</DIV> 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type=
21 <DIV CLASS="dos">prima pars secundae partis quaestio LXXIII</DIV> 21 "text/css" />
22 <BR> 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, I&ordf;-IIae q.
23 <DIV CLASS="centro"> 23 73</title>
24 <TABLE ALIGN="center" SUMMARY="Imago"> 24 </head>
25 <TR> 25 <body>
26 <TH><IMG SRC="icons/fugit190.jpg" WIDTH="275" HEIGHT="190" BORDER="0" ALT="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" ALIGN="middle"></TH> 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a>
27 </TR> 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div>
28 </TABLE> 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div>
29 <BR> 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div>
30 <SPAN CLASS="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<BR>ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias magneticas<BR>denuo recognovit Enrique Alarc&oacute;n atque instruxit<BR><BR></SPAN> 30 <div class="dos">prima pars secundae partis quaestio LXXIII</div>
31 <BR><HR><BR> 31 <br />
32 <P> 32 <div class="centro">
33 <A HREF="sth2072.html"><IMG SRC="icons/ageretro.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age retro"></A> 33 <table align="center" summary="Imago">
34 &nbsp; 34 <tr>
35 <A HREF="sth2074.html"><IMG SRC="icons/ageultra.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age ultra"></A> 35 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border=
36 </P> 36 "0" alt=
37 <SCRIPT LANGUAGE="JavaScript" TYPE="text/javascript"> 37 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)"
38 align="middle" /></th>
39 </tr>
40 </table>
41 <br />
42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br />
43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
44 magneticas<br />
45 denuo recognovit Enrique Alarc&oacute;n atque instruxit<br />
46 <br /></span><br />
47 <hr />
48 <br />
49 <p><a href="sth2072.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19"
50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp;
51 <a href="sth2074.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19"
52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
53 <script language="JavaScript" type="text/javascript">
54 //<![CDATA[
38 <!-- 55 <!--
39 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
40 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} 57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
41 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); 58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">');
42 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); 59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX');
124 document.write('<OPTION VALUE="#36687">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 s. c.'); 141 document.write('<OPTION VALUE="#36687">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 s. c.');
125 document.write('<OPTION VALUE="#36688">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 co.'); 142 document.write('<OPTION VALUE="#36688">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 co.');
126 document.write('<OPTION VALUE="#36689">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 1'); 143 document.write('<OPTION VALUE="#36689">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 1');
127 document.write('<OPTION VALUE="#36690">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 2'); 144 document.write('<OPTION VALUE="#36690">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 2');
128 document.write('<OPTION VALUE="#36691">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 3'); 145 document.write('<OPTION VALUE="#36691">I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 3');
129 document.write('</SELECT>'); 146 document.write('<\/SELECT>');
130 document.write('<BR><BR>'); 147 document.write('<BR><BR>');
131 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); 148 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">');
132 document.write('</FORM>'); 149 document.write('<\/FORM>');
133 // --> 150 // -->
134 </SCRIPT> 151 //]]>
135 <BR><HR><BR> 152 </script><br />
136 </DIV> 153 <hr />
137 <DIV CLASS="D">Quaestio 73</DIV> 154 <br /></div>
138 <DIV CLASS="G">Prooemium</DIV> 155 <div class="D">Quaestio 73</div>
139 <P TITLE="I-II q. 73 pr."><A NAME="36611"><SPAN CLASS="ref">[36611] I&ordf;-IIae q. 73 pr. </SPAN></A>Deinde considerandum est de comparatione peccatorum ad invicem. Et circa hoc quaeruntur decem. Primo, utrum omnia peccata et vitia sint connexa. Secundo, utrum omnia sint paria. Tertio, utrum gravitas peccatorum attendatur secundum obiecta. Quarto, utrum secundum dignitatem virtutum quibus peccata opponuntur. Quinto, utrum peccata carnalia sint graviora quam spiritualia. Sexto, utrum secundum causas peccatorum attendatur gravitas peccatorum. Septimo, utrum secundum circumstantias. Octavo, utrum secundum quantitatem nocumenti. Nono, utrum secundum conditionem personae in quam peccatur. Decimo, utrum propter magnitudinem personae peccantis aggravetur peccatum.</P> 156 <div class="G">Prooemium</div>
140 <BR> 157 <p title="I-II q. 73 pr."><a name="36611"><span class="ref">[36611]
141 <DIV CLASS="E">Articulus 1</DIV> 158 I&ordf;-IIae q. 73 pr.</span></a> Deinde considerandum est de
142 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 arg. 1"><A NAME="36612"><SPAN CLASS="ref">[36612] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 1 </SPAN></A>Ad primum sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint connexa. Dicitur enim Iac. II, <I>quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus</I>. Sed idem est esse reum omnium mandatorum legis, quod habere omnia peccata, quia, sicut Ambrosius dicit, <I>peccatum est transgressio legis divinae, et caelestium inobedientia mandatorum</I>. Ergo quicumque peccat uno peccato, subiicitur omnibus peccatis.</P> 159 comparatione peccatorum ad invicem. Et circa hoc quaeruntur decem.
143 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 arg. 2"><A NAME="36613"><SPAN CLASS="ref">[36613] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, quodlibet peccatum excludit virtutem sibi oppositam. Sed qui caret una virtute, caret omnibus, ut patet ex supradictis. Ergo qui peccat uno peccato, privatur omnibus virtutibus. Sed qui caret virtute, habet vitium sibi oppositum. Ergo qui habet unum peccatum, habet omnia peccata.</P> 160 Primo, utrum omnia peccata et vitia sint connexa. Secundo, utrum
144 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 arg. 3"><A NAME="36614"><SPAN CLASS="ref">[36614] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, virtutes omnes sunt connexae quae conveniunt in uno principio, ut supra habitum est. Sed sicut virtutes conveniunt in uno principio, ita et peccata, quia sicut amor Dei, qui facit civitatem Dei, est principium et radix omnium virtutum, ita amor sui, qui facit civitatem Babylonis, est radix omnium peccatorum; ut patet per Augustinum, XIV de Civ. Dei. Ergo etiam omnia vitia et peccata sunt connexa, ita ut qui unum habet, habeat omnia.</P> 161 omnia sint paria. Tertio, utrum gravitas peccatorum attendatur
145 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 s. c."><A NAME="36615"><SPAN CLASS="ref">[36615] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 s. c. </SPAN></A>Sed contra, quaedam vitia sunt sibi invicem contraria, ut patet per philosophum, in II Ethic. Sed impossibile est contraria simul inesse eidem. Ergo impossibile est omnia peccata et vitia esse sibi invicem connexa.</P> 162 secundum obiecta. Quarto, utrum secundum dignitatem virtutum quibus
146 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 co."><A NAME="36616"><SPAN CLASS="ref">[36616] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod aliter se habet intentio agentis secundum virtutem ad sequendum rationem, et aliter intentio peccantis ad divertendum a ratione. Cuiuslibet enim agentis secundum virtutem intentio est ut rationis regulam sequatur, et ideo omnium virtutum intentio in idem tendit. Et propter hoc omnes virtutes habent connexionem ad invicem in ratione recta agibilium, quae est prudentia, sicut supra dictum est. Sed intentio peccantis non est ad hoc quod recedat ab eo quod est secundum rationem, sed potius ut tendat in aliquod bonum appetibile, a quo speciem sortitur. Huiusmodi autem bona in quae tendit intentio peccantis a ratione recedens, sunt diversa, nullam connexionem habentia ad invicem, immo etiam interdum sunt contraria. Cum igitur vitia et peccata speciem habeant secundum illud ad quod convertuntur, manifestum est quod, secundum illud quod perficit speciem peccatorum, nullam connexionem habent peccata ad invicem. Non enim peccatum committitur in accedendo a multitudine ad unitatem, sicut accidit in virtutibus quae sunt connexae, sed potius in recedendo ab unitate ad multitudinem.</P> 163 peccata opponuntur. Quinto, utrum peccata carnalia sint graviora
147 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 ad 1"><A NAME="36617"><SPAN CLASS="ref">[36617] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod Iacobus loquitur de peccato non ex parte conversionis, secundum quod peccata distinguuntur, sicut dictum est, sed loquitur de eis ex parte aversionis, inquantum scilicet homo peccando recedit a legis mandato. Omnia autem legis mandata sunt ab uno et eodem, ut ipse ibidem dicit, et ideo idem Deus contemnitur in omni peccato. Et ex hac parte dicit quod qui offendit in uno, factus est omnium reus, quia scilicet uno peccato peccando, incurrit poenae reatum ex hoc quod contemnit Deum, ex cuius contemptu provenit omnium peccatorum reatus.</P> 164 quam spiritualia. Sexto, utrum secundum causas peccatorum
148 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 ad 2"><A NAME="36618"><SPAN CLASS="ref">[36618] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod, sicut supra dictum est, non per quemlibet actum peccati tollitur virtus opposita, nam peccatum veniale virtutem non tollit; peccatum autem mortale tollit virtutem infusam, inquantum avertit a Deo; sed unus actus peccati etiam mortalis, non tollit habitum virtutis acquisitae. Sed si multiplicentur actus intantum quod generetur contrarius habitus, excluditur habitus virtutis acquisitae. Qua exclusa, excluditur prudentia, quia cum homo agit contra quamcumque virtutem, agit contra prudentiam. Sine prudentia autem nulla virtus moralis esse potest, ut supra habitum est. Et ideo per consequens excluduntur omnes virtutes morales, quantum ad perfectum et formale esse virtutis, quod habent secundum quod participant prudentiam, remanent tamen inclinationes ad actus virtutum, non habentes rationem virtutis. Sed non sequitur quod propter hoc homo incurrat omnia vitia vel peccata. Primo quidem, quia uni virtuti plura vitia opponuntur, ita quod virtus potest privari per unum eorum, etsi alterum non adsit. Secundo, quia peccatum directe opponitur virtuti quantum ad inclinationem virtutis ad actum, ut supra dictum est, unde, remanentibus aliquibus inclinationibus virtuosis, non potest dici quod homo habeat vitia vel peccata opposita.</P> 165 attendatur gravitas peccatorum. Septimo, utrum secundum
149 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 ad 3"><A NAME="36619"><SPAN CLASS="ref">[36619] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod amor Dei est congregativus, inquantum affectum hominis a multis ducit in unum, et ideo virtutes, quae ex amore Dei causantur, connexionem habent. Sed amor sui disgregat affectum hominis in diversa, prout scilicet homo se amat appetendo sibi bona temporalia, quae sunt varia et diversa, et ideo vitia et peccata, quae causantur ex amore sui, non sunt connexa.</P> 166 circumstantias. Octavo, utrum secundum quantitatem nocumenti. Nono,
150 <BR> 167 utrum secundum conditionem personae in quam peccatur. Decimo, utrum
151 <DIV CLASS="E">Articulus 2</DIV> 168 propter magnitudinem personae peccantis aggravetur peccatum.</p>
152 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 arg. 1"><A NAME="36620"><SPAN CLASS="ref">[36620] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 1 </SPAN></A>Ad secundum sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint paria. Hoc enim est peccare, facere quod non licet. Sed facere quod non licet, uno et eodem modo in omnibus reprehenditur. Ergo peccare uno et eodem modo reprehenditur. Non ergo unum peccatum est alio gravius.</P> 169 <br />
153 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 arg. 2"><A NAME="36621"><SPAN CLASS="ref">[36621] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, omne peccatum consistit in hoc quod homo transgreditur regulam rationis, quae ita se habet ad actus humanos, sicut regula linearis in corporalibus rebus. Ergo peccare simile est ei quod est lineas transilire. Sed lineas transilire est aequaliter et uno modo, etiam si aliquis longius recedat vel propinquius stet, quia privationes non recipiunt magis et minus. Ergo omnia peccata sunt aequalia.</P> 170 <div class="E">Articulus 1</div>
154 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 arg. 3"><A NAME="36622"><SPAN CLASS="ref">[36622] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, peccata virtutibus opponuntur. Sed omnes virtutes aequales sunt, ut Tullius dicit, in paradoxis. Ergo omnia peccata sunt paria.</P> 171 <p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 1"><a name="36612"><span class=
155 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 s. c."><A NAME="36623"><SPAN CLASS="ref">[36623] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod dominus dicit ad Pilatum, Ioan. XIX, <I>qui tradidit me tibi, maius peccatum habet</I>. Et tamen constat quod Pilatus aliquod peccatum habuit. Ergo unum peccatum est maius alio.</P> 172 "ref">[36612] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
156 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 co."><A NAME="36624"><SPAN CLASS="ref">[36624] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod opinio Stoicorum fuit, quam Tullius prosequitur in paradoxis, quod omnia peccata sunt paria. Et ex hoc etiam derivatus est quorundam haereticorum error, qui, ponentes omnia peccata esse paria, dicunt etiam omnes poenas Inferni esse pares. Et quantum ex verbis Tullii perspici potest, Stoici movebantur ex hoc quod considerabant peccatum ex parte privationis tantum, prout scilicet est recessus a ratione, unde simpliciter aestimantes quod nulla privatio susciperet magis et minus, posuerunt omnia peccata esse paria. Sed si quis diligenter consideret, inveniet duplex privationum genus. Est enim quaedam simplex et pura privatio, quae consistit quasi in corruptum esse, sicut mors est privatio vitae, et tenebra est privatio luminis. Et tales privationes non recipiunt magis et minus, quia nihil residuum est de habitu opposito. Unde non minus est mortuus aliquis primo die mortis, et tertio vel quarto, quam post annum, quando iam cadaver fuerit resolutum. Et similiter non est magis tenebrosa domus, si lucerna sit operta pluribus velaminibus, quam si sit operta uno solo velamine totum lumen intercludente. Est autem alia privatio non simplex, sed aliquid retinens de habitu opposito; quae quidem privatio magis consistit in corrumpi, quam in corruptum esse, sicut aegritudo, quae privat debitam commensurationem humorum, ita tamen quod aliquid eius remanet, alioquin non remaneret animal vivum; et simile est de turpitudine, et aliis huiusmodi. Huiusmodi autem privationes recipiunt magis et minus ex parte eius quod remanet de habitu contrario, multum enim refert ad aegritudinem vel turpitudinem, utrum plus vel minus a debita commensuratione humorum vel membrorum recedatur. Et similiter dicendum est de vitiis et peccatis, sic enim in eis privatur debita commensuratio rationis, ut non totaliter ordo rationis tollatur; alioquin malum, si sit integrum, destruit seipsum, ut dicitur in IV Ethic.; non enim posset remanere substantia actus, vel affectio agentis, nisi aliquid remaneret de ordine rationis. Et ideo multum interest ad gravitatem peccati, utrum plus vel minus recedatur a rectitudine rationis. Et secundum hoc dicendum est quod non omnia peccata sunt paria.</P> 173 sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint connexa. Dicitur
157 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 ad 1"><A NAME="36625"><SPAN CLASS="ref">[36625] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod peccata committere non licet, propter aliquam deordinationem quam habent. Unde illa quae maiorem deordinationem continent, sunt magis illicita; et per consequens graviora peccata.</P> 174 enim Iac. II, <i>quicumque totam legem servaverit, offendat autem
158 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 ad 2"><A NAME="36626"><SPAN CLASS="ref">[36626] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod ratio illa procedit de peccato, ac si esset privatio pura.</P> 175 in uno, factus est omnium reus</i>. Sed idem est esse reum omnium
159 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 ad 3"><A NAME="36627"><SPAN CLASS="ref">[36627] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod virtutes sunt aequales proportionaliter in uno et eodem, tamen una virtus praecedit aliam dignitate secundum suam speciem; et unus etiam homo est alio virtuosior in eadem specie virtutis, ut supra habitum est. Et tamen si virtutes essent pares, non sequeretur vitia esse paria, quia virtutes habent connexionem, non autem vitia seu peccata.</P> 176 mandatorum legis, quod habere omnia peccata, quia, sicut Ambrosius
160 <BR> 177 dicit, <i>peccatum est transgressio legis divinae, et caelestium
161 <DIV CLASS="E">Articulus 3</DIV> 178 inobedientia mandatorum</i>. Ergo quicumque peccat uno peccato,
162 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 arg. 1"><A NAME="36628"><SPAN CLASS="ref">[36628] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 1 </SPAN></A>Ad tertium sic proceditur. Videtur quod peccatorum gravitas non varietur secundum obiecta. Gravitas enim peccati pertinet ad modum vel qualitatem ipsius peccati. Sed obiectum est materia ipsius peccati. Ergo secundum diversa obiecta, peccatorum gravitas non variatur.</P> 179 subiicitur omnibus peccatis.</p>
163 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 arg. 2"><A NAME="36629"><SPAN CLASS="ref">[36629] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, gravitas peccati est intensio malitiae ipsius. Peccatum autem non habet rationem malitiae ex parte conversionis ad proprium obiectum, quod est quoddam bonum appetibile; sed magis ex parte aversionis. Ergo gravitas peccatorum non variatur secundum diversa obiecta.</P> 180 <p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 2"><a name="36613"><span class=
164 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 arg. 3"><A NAME="36630"><SPAN CLASS="ref">[36630] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, peccata quae habent diversa obiecta, sunt diversorum generum. Sed ea quae sunt diversorum generum, non sunt comparabilia, ut probatur in VII Physic. Ergo unum peccatum non est gravius altero secundum diversitatem obiectorum.</P> 181 "ref">[36613] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea,
165 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 s. c."><A NAME="36631"><SPAN CLASS="ref">[36631] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 s. c. </SPAN></A>Sed contra, peccata recipiunt speciem ex obiectis, ut ex supradictis patet. Sed aliquorum peccatorum unum est gravius altero secundum suam speciem, sicut homicidium furto. Ergo gravitas peccatorum differt secundum obiecta.</P> 182 quodlibet peccatum excludit virtutem sibi oppositam. Sed qui caret
166 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 co."><A NAME="36632"><SPAN CLASS="ref">[36632] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod, sicut ex supradictis patet, gravitas peccatorum differt eo modo quo una aegritudo est alia gravior, sicut enim bonum sanitatis consistit in quadam commensuratione humorum per convenientiam ad naturam animalis, ita bonum virtutis consistit in quadam commensuratione humani actus secundum convenientiam ad regulam rationis. Manifestum est autem quod tanto est gravior aegritudo, quanto tollitur debita humorum commensuratio per commensurationem prioris principii, sicut aegritudo quae provenit in corpore humano ex corde, quod est principium vitae, vel ex aliquo quod appropinquat cordi, periculosior est. Unde oportet etiam quod peccatum sit tanto gravius, quanto deordinatio contingit circa aliquod principium quod est prius in ordine rationis. Ratio autem ordinat omnia in agibilibus ex fine. Et ideo quanto peccatum contingit in actibus humanis ex altiori fine, tanto peccatum est gravius. Obiecta autem actuum sunt fines eorum, ut ex supradictis patet. Et ideo secundum diversitatem obiectorum attenditur diversitas gravitatis in peccatis. Sicut patet quod res exteriores ordinantur ad hominem sicut ad finem; homo autem ordinatur ulterius in Deum sicut in finem. Unde peccatum quod est circa ipsam substantiam hominis, sicut homicidium est gravius peccato quod est circa res exteriores, sicut furtum; et adhuc est gravius peccatum quod immediate contra Deum committitur, sicut infidelitas, blasphemia et huiusmodi. Et in ordine quorumlibet horum peccatorum unum peccatum est gravius altero, secundum quod est circa aliquid principalius vel minus principale. Et quia peccata habent speciem ex obiectis, differentia gravitatis quae attenditur penes obiecta, est prima et principalis, quasi consequens speciem.</P> 183 una virtute, caret omnibus, ut patet ex supradictis. Ergo qui
167 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 ad 1"><A NAME="36633"><SPAN CLASS="ref">[36633] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod obiectum, etsi sit materia circa quam terminatur actus, habet tamen rationem finis, secundum quod intentio agentis fertur in ipsum, ut supra dictum est. Forma autem actus moralis dependet ex fine, ut ex superioribus patet.</P> 184 peccat uno peccato, privatur omnibus virtutibus. Sed qui caret
168 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 ad 2"><A NAME="36634"><SPAN CLASS="ref">[36634] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod ex ipsa indebita conversione ad aliquod bonum commutabile, sequitur aversio ab incommutabili bono, in qua perficitur ratio mali. Et ideo oportet quod secundum diversitatem eorum quae pertinent ad conversionem, sequatur diversa gravitas malitiae in peccatis.</P> 185 virtute, habet vitium sibi oppositum. Ergo qui habet unum peccatum,
169 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 ad 3"><A NAME="36635"><SPAN CLASS="ref">[36635] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod omnia obiecta humanorum actuum habent ordinem ad invicem, et ideo omnes actus humani quodammodo conveniunt in uno genere, secundum quod ordinantur ad ultimum finem. Et ideo nihil prohibet omnia peccata esse comparabilia.</P> 186 habet omnia peccata.</p>
170 <BR> 187 <p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 3"><a name="36614"><span class=
171 <DIV CLASS="E">Articulus 4</DIV> 188 "ref">[36614] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea,
172 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 arg. 1"><A NAME="36636"><SPAN CLASS="ref">[36636] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 1 </SPAN></A>Ad quartum sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non differat secundum dignitatem virtutum quibus peccata opponuntur, ut scilicet maiori virtuti gravius peccatum opponatur. Quia ut dicitur Prov. XV, <I>in abundanti iustitia virtus maxima est</I>. Sed sicut dicit dominus, Matth. V, abundans iustitia cohibet iram; quae est minus peccatum quam homicidium, quod cohibet minor iustitia. Ergo maximae virtuti opponitur minimum peccatum.</P> 189 virtutes omnes sunt connexae quae conveniunt in uno principio, ut
173 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 arg. 2"><A NAME="36637"><SPAN CLASS="ref">[36637] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, in II Ethic. dicitur quod virtus est circa difficile et bonum, ex quo videtur quod maior virtus sit circa magis difficile. Sed minus est peccatum si homo deficiat in magis difficili, quam si deficiat in minus difficili. Ergo maiori virtuti minus peccatum opponitur.</P> 190 supra habitum est. Sed sicut virtutes conveniunt in uno principio,
174 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 arg. 3"><A NAME="36638"><SPAN CLASS="ref">[36638] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, caritas est maior virtus quam fides et spes, ut dicitur I ad Cor. XIII. Odium autem, quod opponitur caritati, est minus peccatum quam infidelitas vel desperatio, quae opponuntur fidei et spei. Ergo maiori virtuti opponitur minus peccatum.</P> 191 ita et peccata, quia sicut amor Dei, qui facit civitatem Dei, est
175 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 s. c."><A NAME="36639"><SPAN CLASS="ref">[36639] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod philosophus dicit, in VIII Ethic., quod <I>pessimum optimo contrarium est</I>. Optimum autem in moralibus est maxima virtus; pessimum autem, gravissimum peccatum. Ergo maximae virtuti opponitur gravissimum peccatum.</P> 192 principium et radix omnium virtutum, ita amor sui, qui facit
176 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 co."><A NAME="36640"><SPAN CLASS="ref">[36640] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod virtuti opponitur aliquod peccatum, uno quidem modo principaliter et directe, quod scilicet est circa idem obiectum, nam contraria circa idem sunt. Et hoc modo oportet quod maiori virtuti opponatur gravius peccatum. Sicut enim ex parte obiecti attenditur maior gravitas peccati, ita etiam maior dignitas virtutis, utrumque enim ex obiecto speciem sortitur, ut ex supradictis patet. Unde oportet quod maximae virtuti directe contrarietur maximum peccatum, quasi maxime ab eo distans in eodem genere. Alio modo potest considerari oppositio virtutis ad peccatum, secundum quandam extensionem virtutis cohibentis peccatum, quanto enim fuerit virtus maior, tanto magis elongat hominem a peccato sibi contrario, ita quod non solum ipsum peccatum, sed etiam inducentia ad peccatum cohibet. Et sic manifestum est quod quanto aliqua virtus fuerit maior, tanto etiam minora peccata cohibet, sicut etiam sanitas, quanto fuerit maior, tanto etiam minores distemperantias excludit. Et per hunc modum maiori virtuti minus peccatum opponitur ex parte effectus.</P> 193 civitatem Babylonis, est radix omnium peccatorum; ut patet per
177 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 ad 1"><A NAME="36641"><SPAN CLASS="ref">[36641] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de oppositione quae attenditur secundum cohibitionem peccati, sic enim abundans iustitia etiam minora peccata cohibet.</P> 194 Augustinum, XIV de Civ. Dei. Ergo etiam omnia vitia et peccata sunt
178 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 ad 2"><A NAME="36642"><SPAN CLASS="ref">[36642] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod maiori virtuti, quae est circa bonum magis difficile, contrariatur directe peccatum quod est circa malum magis difficile. Utrobique enim invenitur quaedam eminentia, ex hoc quod ostenditur voluntas proclivior in bonum vel in malum, ex hoc quod difficultate non vincitur.</P> 195 connexa, ita ut qui unum habet, habeat omnia.</p>
179 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 ad 3"><A NAME="36643"><SPAN CLASS="ref">[36643] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod caritas non est quicumque amor, sed amor Dei. Unde non opponitur ei quodcumque odium directe, sed odium Dei, quod est gravissimum peccatorum.</P> 196 <p title="I-II q. 73 a. 1 s. c."><a name="36615"><span class=
180 <BR> 197 "ref">[36615] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra,
181 <DIV CLASS="E">Articulus 5</DIV> 198 quaedam vitia sunt sibi invicem contraria, ut patet per
182 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 arg. 1"><A NAME="36644"><SPAN CLASS="ref">[36644] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 1 </SPAN></A>Ad quintum sic proceditur. Videtur quod peccata carnalia non sint minoris culpae quam peccata spiritualia. Adulterium enim gravius peccatum est quam furtum, dicitur enim Prov. VI, <I>non grandis est culpae cum quis furatus fuerit. Qui autem adulter est, propter cordis inopiam perdet animam suam</I>. Sed furtum pertinet ad avaritiam, quae est peccatum spirituale; adulterium autem ad luxuriam, quae est peccatum carnale. Ergo peccata carnalia sunt maioris culpae.</P> 199 philosophum, in II Ethic. Sed impossibile est contraria simul
183 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 arg. 2"><A NAME="36645"><SPAN CLASS="ref">[36645] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, Augustinus dicit, super Levit., quod Diabolus maxime gaudet de peccato luxuriae et idololatriae. Sed de maiori culpa magis gaudet. Ergo, cum luxuria sit peccatum carnale, videtur quod peccata carnalia sint maximae culpae.</P> 200 inesse eidem. Ergo impossibile est omnia peccata et vitia esse sibi
184 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 arg. 3"><A NAME="36646"><SPAN CLASS="ref">[36646] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, philosophus probat, in VII Ethic., quod <I>incontinens concupiscentiae est turpior quam incontinens irae</I>. Sed ira est peccatum spirituale, secundum Gregorium, XXXI Moral.; concupiscentia autem pertinet ad peccata carnalia. Ergo peccatum carnale est gravius quam peccatum spirituale.</P> 201 invicem connexa.</p>
185 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 s. c."><A NAME="36647"><SPAN CLASS="ref">[36647] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod Gregorius dicit, quod peccata carnalia sunt minoris culpae, et maioris infamiae.</P> 202 <p title="I-II q. 73 a. 1 co."><a name="36616"><span class=
186 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 co."><A NAME="36648"><SPAN CLASS="ref">[36648] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod peccata spiritualia sunt maioris culpae quam peccata carnalia. Quod non est sic intelligendum quasi quodlibet peccatum spirituale sit maioris culpae quolibet peccato carnali, sed quia, considerata hac sola differentia spiritualitatis et carnalitatis, graviora sunt quam cetera peccata, ceteris paribus. Cuius ratio triplex potest assignari. Prima quidem ex parte subiecti. Nam peccata spiritualia pertinent ad spiritum, cuius est converti ad Deum et ab eo averti, peccata vero carnalia consummantur in delectatione carnalis appetitus, ad quem principaliter pertinet ad bonum corporale converti. Et ideo peccatum carnale, inquantum huiusmodi, plus habet de conversione, propter quod etiam est maioris adhaesionis, sed peccatum spirituale habet plus de aversione, ex qua procedit ratio culpae. Et ideo peccatum spirituale, inquantum huiusmodi, est maioris culpae. Secunda ratio potest sumi ex parte eius in quem peccatur. Nam peccatum carnale, inquantum huiusmodi, est in corpus proprium; quod est minus diligendum, secundum ordinem caritatis, quam Deus et proximus, in quos peccatur per peccata spiritualia. Et ideo peccata spiritualia, inquantum huiusmodi, sunt maioris culpae. Tertia ratio potest sumi ex parte motivi. Quia quanto est gravius impulsivum ad peccandum, tanto homo minus peccat, ut infra dicetur. Peccata autem carnalia habent vehementius impulsivum, idest ipsam concupiscentiam carnis nobis innatam. Et ideo peccata spiritualia, inquantum huiusmodi, sunt maioris culpae.</P> 203 "ref">[36616] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 co.</span></a> Respondeo
187 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 ad 1"><A NAME="36649"><SPAN CLASS="ref">[36649] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod adulterium non solum pertinet ad peccatum luxuriae, sed etiam pertinet ad peccatum iniustitiae. Et quantum ad hoc, potest ad avaritiam reduci; ut Glossa dicit, ad Ephes., super illud, <I>omnis fornicator, aut immundus, aut avarus</I>. Et tunc gravius est adulterium quam furtum, quanto homini carior est uxor quam res possessa.</P> 204 dicendum quod aliter se habet intentio agentis secundum virtutem ad
188 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 ad 2"><A NAME="36650"><SPAN CLASS="ref">[36650] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod Diabolus dicitur maxime gaudere de peccato luxuriae, quia est maximae adhaerentiae, et difficile ab eo homo potest eripi, insatiabilis est enim delectabilis appetitus ut philosophus dicit, in III Ethic.</P> 205 sequendum rationem, et aliter intentio peccantis ad divertendum a
189 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 ad 3"><A NAME="36651"><SPAN CLASS="ref">[36651] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod philosophus dicit, turpiorem esse incontinentem concupiscentiae quam incontinentem irae, quia minus participat de ratione. Et secundum hoc etiam dicit, in III Ethic., quod peccata intemperantiae sunt maxime exprobrabilia, quia sunt circa illas delectationes quae sunt communes nobis et brutis, unde quodammodo per ista peccata homo brutalis redditur. Et inde est quod, sicut Gregorius dicit, sunt maioris infamiae.</P> 206 ratione. Cuiuslibet enim agentis secundum virtutem intentio est ut
190 <BR> 207 rationis regulam sequatur, et ideo omnium virtutum intentio in idem
191 <DIV CLASS="E">Articulus 6</DIV> 208 tendit. Et propter hoc omnes virtutes habent connexionem ad invicem
192 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 arg. 1"><A NAME="36652"><SPAN CLASS="ref">[36652] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 1 </SPAN></A>Ad sextum sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non attendatur secundum causam peccati. Quanto enim peccati causa fuerit maior, tanto vehementius movet ad peccandum, et ita difficilius potest ei resisti. Sed peccatum diminuitur ex hoc quod ei difficilius resistitur, hoc enim pertinet ad infirmitatem peccantis, ut non facile resistat peccato; peccatum autem quod est ex infirmitate, levius iudicatur. Non ergo peccatum habet gravitatem ex parte suae causae.</P> 209 in ratione recta agibilium, quae est prudentia, sicut supra dictum
193 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 arg. 2"><A NAME="36653"><SPAN CLASS="ref">[36653] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, concupiscentia est generalis quaedam causa peccati, unde dicit Glossa, super illud Rom. VII, <I>nam concupiscentiam nesciebam etc., bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, omne malum prohibet</I>. Sed quanto homo fuerit victus maiori concupiscentia, tanto est minus peccatum. Gravitas ergo peccati diminuitur ex magnitudine causae.</P> 210 est. Sed intentio peccantis non est ad hoc quod recedat ab eo quod
194 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 arg. 3"><A NAME="36654"><SPAN CLASS="ref">[36654] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, sicut rectitudo rationis est causa virtuosi actus, ita defectus rationis videtur esse causa peccati. Sed defectus rationis, quanto fuerit maior, tanto est minus peccatum, intantum quod qui carent usu rationis, omnino excusentur a peccato; et qui ex ignorantia peccat, levius peccat. Ergo gravitas peccati non augetur ex magnitudine causae.</P> 211 est secundum rationem, sed potius ut tendat in aliquod bonum
195 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 s. c."><A NAME="36655"><SPAN CLASS="ref">[36655] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 s. c. </SPAN></A>Sed contra, multiplicata causa, multiplicatur effectus. Ergo, si causa peccati maior fuerit, peccatum erit gravius.</P> 212 appetibile, a quo speciem sortitur. Huiusmodi autem bona in quae
196 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 co."><A NAME="36656"><SPAN CLASS="ref">[36656] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod in genere peccati, sicut et in quolibet alio genere, potest accipi duplex causa. Una quae est propria et per se causa peccati, quae est ipsa voluntas peccandi, comparatur enim ad actum peccati sicut arbor ad fructum, ut dicitur in Glossa, super illud Matth. VII, <I>non potest arbor bona fructus malos facere</I>. Et huiusmodi causa quanto fuerit maior, tanto peccatum erit gravius, quanto enim voluntas fuerit maior ad peccandum, tanto homo gravius peccat. Aliae vero causae peccati accipiuntur quasi extrinsecae et remotae, ex quibus scilicet voluntas inclinatur ad peccandum. Et in his causis est distinguendum. Quaedam enim harum inducunt voluntatem ad peccandum, secundum ipsam naturam voluntatis, sicut finis, quod est proprium obiectum voluntatis. Et ex tali causa augetur peccatum, gravius enim peccat cuius voluntas ex intentione peioris finis inclinatur ad peccandum. Aliae vero causae sunt quae inclinant voluntatem ad peccandum, praeter naturam et ordinem ipsius voluntatis, quae nata est moveri libere ex seipsa secundum iudicium rationis. Unde causae quae diminuunt iudicium rationis, sicut ignorantia; vel quae diminuunt liberum motum voluntatis, sicut infirmitas vel violentia aut metus, aut aliquid huiusmodi, diminuunt peccatum, sicut et diminuunt voluntarium, intantum quod si actus sit omnino involuntarius, non habet rationem peccati.</P> 213 tendit intentio peccantis a ratione recedens, sunt diversa, nullam
197 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 ad 1"><A NAME="36657"><SPAN CLASS="ref">[36657] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod obiectio illa procedit de causa movente extrinseca, quae diminuit voluntarium, cuius quidem causae augmentum diminuit peccatum, ut dictum est.</P> 214 connexionem habentia ad invicem, immo etiam interdum sunt
198 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 ad 2"><A NAME="36658"><SPAN CLASS="ref">[36658] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod si sub concupiscentia includatur etiam ipse motus voluntatis, sic ubi est maior concupiscentia, est maius peccatum. Si vero concupiscentia dicatur passio quaedam, quae est motus vis concupiscibilis, sic maior concupiscentia praecedens iudicium rationis et motum voluntatis, diminuit peccatum, quia qui maiori concupiscentia stimulatus peccat, cadit ex graviori tentatione; unde minus ei imputatur. Si vero concupiscentia sic sumpta sequatur iudicium rationis et motum voluntatis, sic ubi est maior concupiscentia, est maius peccatum, insurgit enim interdum maior concupiscentiae motus ex hoc quod voluntas ineffrenate tendit in suum obiectum.</P> 215 contraria. Cum igitur vitia et peccata speciem habeant secundum
199 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 ad 3"><A NAME="36659"><SPAN CLASS="ref">[36659] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod ratio illa procedit de causa quae causat involuntarium, et haec diminuit peccatum, ut dictum est.</P> 216 illud ad quod convertuntur, manifestum est quod, secundum illud
200 <BR> 217 quod perficit speciem peccatorum, nullam connexionem habent peccata
201 <DIV CLASS="E">Articulus 7</DIV> 218 ad invicem. Non enim peccatum committitur in accedendo a
202 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 arg. 1"><A NAME="36660"><SPAN CLASS="ref">[36660] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 1 </SPAN></A>Ad septimum sic proceditur. Videtur quod circumstantia non aggravet peccatum. Peccatum enim habet gravitatem ex sua specie. Circumstantia autem non dat speciem peccato, cum sit quoddam accidens eius. Ergo gravitas peccati non consideratur ex circumstantia.</P> 219 multitudine ad unitatem, sicut accidit in virtutibus quae sunt
203 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 arg. 2"><A NAME="36661"><SPAN CLASS="ref">[36661] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, aut circumstantia est mala, aut non. Si circumstantia mala est, ipsa per se causat quandam speciem mali, si vero non sit mala, non habet unde augeat malum. Ergo circumstantia nullo modo auget peccatum.</P> 220 connexae, sed potius in recedendo ab unitate ad multitudinem.</p>
204 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 arg. 3"><A NAME="36662"><SPAN CLASS="ref">[36662] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, malitia peccati est ex parte aversionis. Sed circumstantiae consequuntur peccatum ex parte conversionis. Ergo non augent malitiam peccati.</P> 221 <p title="I-II q. 73 a. 1 ad 1"><a name="36617"><span class=
205 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 s. c."><A NAME="36663"><SPAN CLASS="ref">[36663] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod ignorantia circumstantiae diminuit peccatum, qui enim peccat ex ignorantia circumstantiae, meretur veniam, ut dicitur in III Ethic. Hoc autem non esset, nisi circumstantia aggravaret peccatum. Ergo circumstantia peccatum aggravat.</P> 222 "ref">[36617] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
206 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 co."><A NAME="36664"><SPAN CLASS="ref">[36664] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod unumquodque ex eodem natum est augeri, ex quo causatur; sicut philosophus dicit de habitu virtutis, in II Ethic. Manifestum est autem quod peccatum causatur ex defectu alicuius circumstantiae, ex hoc enim receditur ab ordine rationis, quod aliquis in operando non observat debitas circumstantias. Unde manifestum est quod peccatum natum est aggravari per circumstantiam. Sed hoc quidem contingit tripliciter. Uno quidem modo, inquantum circumstantia transfert in aliud genus peccati. Sicut peccatum fornicationis consistit in hoc quod homo accedit ad non suam, si autem addatur haec circumstantia, ut illa ad quam accedit sit alterius uxor, transfertur iam in aliud genus peccati, scilicet in iniustitiam, inquantum homo usurpat rem alterius. Et secundum hoc, adulterium est gravius peccatum quam fornicatio. Aliquando vero circumstantia non aggravat peccatum quasi trahens in aliud genus peccati, sed solum quia multiplicat rationem peccati. Sicut si prodigus det quando non debet, et cui non debet, multiplicius peccat eodem genere peccati, quam si solum det cui non debet. Et ex hoc ipso peccatum fit gravius, sicut etiam aegritudo est gravior quae plures partes corporis inficit. Unde et Tullius dicit, in paradoxis, quod <I>in patris vita violanda, multa peccantur, violatur enim is qui procreavit, qui aluit, qui erudivit, qui in sede ac domo, atque in republica collocavit</I>. Tertio modo circumstantia aggravat peccatum ex eo quod auget deformitatem provenientem ex alia circumstantia. Sicut accipere alienum constituit peccatum furti, si autem addatur haec circumstantia, ut multum accipiat de alieno, est peccatum gravius; quamvis accipere multum vel parum, de se non dicat rationem boni vel mali.</P> 223 ergo dicendum quod Iacobus loquitur de peccato non ex parte
207 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 ad 1"><A NAME="36665"><SPAN CLASS="ref">[36665] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod aliqua circumstantia dat speciem actui morali, ut supra habitum est. Et tamen circumstantia quae non dat speciem, potest aggravare peccatum. Quia sicut bonitas rei non solum pensatur ex sua specie, sed etiam ex aliquo accidente; ita malitia actus non solum pensatur ex specie actus, sed etiam ex circumstantia.</P> 224 conversionis, secundum quod peccata distinguuntur, sicut dictum
208 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 ad 2"><A NAME="36666"><SPAN CLASS="ref">[36666] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod utroque modo circumstantia potest aggravare peccatum. Si enim sit mala, non tamen propter hoc oportet quod semper constituat speciem peccati, potest enim addere rationem malitiae in eadem specie, ut dictum est. Si autem non sit mala, potest aggravare peccatum in ordine ad malitiam alterius circumstantiae.</P> 225 est, sed loquitur de eis ex parte aversionis, inquantum scilicet
209 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 ad 3"><A NAME="36667"><SPAN CLASS="ref">[36667] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod ratio debet ordinare actum non solum quantum ad obiectum, sed etiam quantum ad omnes circumstantias. Et ideo aversio quaedam a regula rationis attenditur secundum corruptionem cuiuslibet circumstantiae, puta si aliquis operetur quando non debet, vel ubi non debet. Et huiusmodi aversio sufficit ad rationem mali. Hanc autem aversionem a regula rationis, sequitur aversio a Deo, cui debet homo per rectam rationem coniungi.</P> 226 homo peccando recedit a legis mandato. Omnia autem legis mandata
210 <BR> 227 sunt ab uno et eodem, ut ipse ibidem dicit, et ideo idem Deus
211 <DIV CLASS="E">Articulus 8</DIV> 228 contemnitur in omni peccato. Et ex hac parte dicit quod qui
212 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 arg. 1"><A NAME="36668"><SPAN CLASS="ref">[36668] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 1 </SPAN></A>Ad octavum sic proceditur. Videtur quod gravitas peccati non augeatur secundum maius nocumentum. Nocumentum enim est quidam eventus consequens actum peccati. Sed eventus sequens non addit ad bonitatem vel malitiam actus, ut supra dictum est. Ergo peccatum non aggravatur propter maius nocumentum.</P> 229 offendit in uno, factus est omnium reus, quia scilicet uno peccato
213 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 arg. 2"><A NAME="36669"><SPAN CLASS="ref">[36669] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, nocumentum maxime invenitur in peccatis quae sunt contra proximum, quia sibi ipsi nemo vult nocere; Deo autem nemo potest nocere, secundum illud Iob XXXV, <I>si multiplicatae fuerint iniquitates tuae, quid facies contra illum? Homini, qui similis tibi est, nocebit impietas tua</I>. Si ergo peccatum aggravaretur propter maius nocumentum, sequeretur quod peccatum quo quis peccat in proximum, esset gravius peccato quo quis peccat in Deum vel in seipsum.</P> 230 peccando, incurrit poenae reatum ex hoc quod contemnit Deum, ex
214 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 arg. 3"><A NAME="36670"><SPAN CLASS="ref">[36670] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, maius nocumentum infertur alicui cum privatur vita gratiae, quam cum privatur vita naturae, quia vita gratiae est melior quam vita naturae, intantum quod homo debet vitam naturae contemnere ne amittat vitam gratiae. Sed ille qui inducit aliquam mulierem ad fornicandum, quantum est de se, privat eam vita gratiae, inducens eam ad peccatum mortale. Si ergo peccatum esset gravius propter maius nocumentum, sequeretur quod simplex fornicator gravius peccaret quam homicida, quod est manifeste falsum. Non ergo peccatum est gravius propter maius nocumentum.</P> 231 cuius contemptu provenit omnium peccatorum reatus.</p>
215 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 s. c."><A NAME="36671"><SPAN CLASS="ref">[36671] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., <I>quia vitium naturae adversatur, tantum additur malitiae vitiorum, quantum integritati naturarum minuitur</I>. Sed diminutio integritatis naturae est nocumentum. Ergo tanto gravius est peccatum, quanto maius est nocumentum.</P> 232 <p title="I-II q. 73 a. 1 ad 2"><a name="36618"><span class=
216 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 co."><A NAME="36672"><SPAN CLASS="ref">[36672] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod nocumentum tripliciter se habere potest ad peccatum. Quandoque enim nocumentum quod provenit ex peccato, est praevisum et intentum, sicut cum aliquis aliquid operatur animo nocendi alteri, ut homicida vel fur. Et tunc directe quantitas nocumenti adauget gravitatem peccati, quia tunc nocumentum est per se obiectum peccati. Quandoque autem nocumentum est praevisum, sed non intentum, sicut cum aliquis transiens per agrum ut compendiosius vadat ad fornicandum, infert nocumentum his quae sunt seminata in agro, scienter, licet non animo nocendi. Et sic etiam quantitas nocumenti aggravat peccatum, sed indirecte, inquantum scilicet ex voluntate multum inclinata ad peccandum, procedit quod aliquis non praetermittat facere damnum sibi vel alii, quod simpliciter non vellet. Quandoque autem nocumentum nec est praevisum nec intentum. Et tunc si per accidens se habeat ad peccatum, non aggravat peccatum directe, sed propter negligentiam considerandi nocumenta quae consequi possent, imputantur homini ad poenam mala quae eveniunt praeter eius intentionem, si dabat operam rei illicitae. Si vero nocumentum per se sequatur ex actu peccati, licet non sit intentum nec praevisum, directe peccatum aggravat, quia quaecumque per se consequuntur ad peccatum, pertinent quodammodo ad ipsam peccati speciem. Puta si aliquis publice fornicetur, sequitur scandalum plurimorum, quod quamvis ipse non intendat, nec forte praevideat, directe per hoc aggravatur peccatum. Aliter tamen videtur se habere circa nocumentum poenale, quod incurrit ipse qui peccat. Huiusmodi enim nocumentum, si per accidens se habeat ad actum peccati, et non sit praevisum nec intentum, non aggravat peccatum, neque sequitur maiorem gravitatem peccati, sicut si aliquis currens ad occidendum, impingat et laedat sibi pedem. Si vero tale nocumentum per se consequatur ad actum peccati, licet forte nec sit praevisum nec intentum, tunc maius nocumentum non facit gravius peccatum; sed e converso gravius peccatum inducit gravius nocumentum. Sicut aliquis infidelis, qui nihil audivit de poenis Inferni, graviorem poenam in Inferno patietur pro peccato homicidii quam pro peccato furti, quia enim hoc nec intendit nec praevidet, non aggravatur ex hoc peccatum (sicut contingit circa fidelem, qui ex hoc ipso videtur peccare gravius, quod maiores poenas contemnit ut impleat voluntatem peccati), sed gravitas huiusmodi nocumenti solum causatur ex gravitate peccati.</P> 233 "ref">[36618] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
217 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 ad 1"><A NAME="36673"><SPAN CLASS="ref">[36673] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod, sicut etiam supra dictum est, cum de bonitate et malitia exteriorum actuum ageretur, eventus sequens, si sit praevisus et intentus, addit ad bonitatem vel malitiam actus.</P> 234 dicendum quod, sicut supra dictum est, non per quemlibet actum
218 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 ad 2"><A NAME="36674"><SPAN CLASS="ref">[36674] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod, quamvis nocumentum aggravet peccatum, non tamen sequitur quod ex solo nocumento peccatum aggravetur, quinimmo peccatum per se est gravius propter inordinationem, ut supra dictum est. Unde et ipsum nocumentum aggravat peccatum, inquantum facit actum esse magis inordinatum. Unde non sequitur quod, si nocumentum maxime habeat locum in peccatis quae sunt contra proximum, quod illa peccata sunt gravissima, quia multo maior inordinatio invenitur in peccatis quae sunt contra Deum, et in quibusdam eorum quae sunt contra seipsum. Et tamen potest dici quod, etsi Deo nullus possit nocere quantum ad eius substantiam, potest tamen nocumentum attentare in his quae Dei sunt, sicut extirpando fidem, violando sacra, quae sunt peccata gravissima. Sibi etiam aliquis quandoque scienter et volenter infert nocumentum, sicut patet in his qui se interimunt, licet finaliter hoc referant ad aliquod bonum apparens, puta ad hoc quod liberentur ab aliqua angustia.</P> 235 peccati tollitur virtus opposita, nam peccatum veniale virtutem non
219 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 ad 3"><A NAME="36675"><SPAN CLASS="ref">[36675] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod illa ratio non sequitur, propter duo. Primo quidem, quia homicida intendit directe nocumentum proximi, fornicator autem qui provocat mulierem, non intendit nocumentum, sed delectationem. Secundo, quia homicida est per se et sufficiens causa corporalis mortis, spiritualis autem mortis nullus potest esse alteri causa per se et sufficiens; quia nullus spiritualiter moritur nisi propria voluntate peccando.</P> 236 tollit; peccatum autem mortale tollit virtutem infusam, inquantum
220 <BR> 237 avertit a Deo; sed unus actus peccati etiam mortalis, non tollit
221 <DIV CLASS="E">Articulus 9</DIV> 238 habitum virtutis acquisitae. Sed si multiplicentur actus intantum
222 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 arg. 1"><A NAME="36676"><SPAN CLASS="ref">[36676] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 1 </SPAN></A>Ad nonum sic proceditur. Videtur quod propter conditionem personae in quam peccatur, peccatum non aggravetur. Si enim hoc esset, maxime aggravaretur ex hoc quod aliquis peccat contra aliquem virum iustum et sanctum. Sed ex hoc non aggravatur peccatum, minus enim laeditur ex iniuria illata virtuosus, qui aequanimiter tolerat, quam alii, qui etiam interius scandalizati laeduntur. Ergo conditio personae in quam peccatur, non aggravat peccatum.</P> 239 quod generetur contrarius habitus, excluditur habitus virtutis
223 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 arg. 2"><A NAME="36677"><SPAN CLASS="ref">[36677] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, si conditio personae aggravaret peccatum, maxime aggravaretur ex propinquitate, quia sicut Tullius dicit in paradoxis, <I>in servo necando semel peccatur, in patris vita violanda multa peccantur</I>. Sed propinquitas personae in quam peccatur, non videtur aggravare peccatum, quia unusquisque sibi ipsi maxime est propinquus; et tamen minus peccat qui aliquod damnum sibi infert, quam si inferret alteri, puta si occideret equum suum, quam si occideret equum alterius, ut patet per philosophum, in V Ethic. Ergo propinquitas personae non aggravat peccatum.</P> 240 acquisitae. Qua exclusa, excluditur prudentia, quia cum homo agit
224 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 arg. 3"><A NAME="36678"><SPAN CLASS="ref">[36678] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, conditio personae peccantis praecipue aggravat peccatum ratione dignitatis vel scientiae, secundum illud Sap. VI, <I>potentes potenter tormenta patientur</I>; et Luc. XII, <I>servus sciens voluntatem domini, et non faciens, plagis vapulabit multis</I>. Ergo, pari ratione, ex parte personae in quam peccatur, magis aggravaret peccatum dignitas aut scientia personae in quam peccatur. Sed non videtur gravius peccare qui facit iniuriam personae ditiori vel potentiori, quam alicui pauperi, quia non est personarum acceptio apud Deum, secundum cuius iudicium gravitas peccati pensatur. Ergo conditio personae in quam peccatur, non aggravat peccatum.</P> 241 contra quamcumque virtutem, agit contra prudentiam. Sine prudentia
225 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 s. c."><A NAME="36679"><SPAN CLASS="ref">[36679] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod in sacra Scriptura specialiter vituperatur peccatum quod contra servos Dei committitur, sicut III Reg. XIX, <I>altaria tua destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio</I>. Vituperatur etiam specialiter peccatum commissum contra personas propinquas, secundum illud Mich. VII, <I>filius contumeliam facit patri, filia consurgit adversus matrem suam</I>. Vituperatur etiam specialiter peccatum quod committitur contra personas in dignitate constitutas, ut patet Iob XXXIV, <I>qui dicit regi, apostata; qui vocat duces impios</I>. Ergo conditio personae in quam peccatur, aggravat peccatum.</P> 242 autem nulla virtus moralis esse potest, ut supra habitum est. Et
226 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 co."><A NAME="36680"><SPAN CLASS="ref">[36680] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod persona in quam peccatur, est quodammodo obiectum peccati. Dictum est autem supra quod prima gravitas peccati attenditur ex parte obiecti. Ex quo quidem tanto attenditur maior gravitas in peccato, quanto obiectum eius est principalior finis. Fines autem principales humanorum actuum sunt Deus, ipse homo, et proximus, quidquid enim facimus, propter aliquod horum facimus; quamvis etiam horum trium unum sub altero ordinetur. Potest igitur ex parte horum trium considerari maior vel minor gravitas in peccato secundum conditionem personae in quam peccatur. Primo quidem, ex parte Dei, cui tanto magis aliquis homo coniungitur, quanto est virtuosior vel Deo sacratior. Et ideo iniuria tali personae illata, magis redundat in Deum, secundum illud Zach. II, <I>qui vos tetigerit, tangit pupillam oculi mei</I>. Unde peccatum fit gravius ex hoc quod peccatur in personam magis Deo coniunctam, vel ratione virtutis vel ratione officii. Ex parte vero sui ipsius, manifestum est quod tanto aliquis gravius peccat, quanto in magis coniunctam personam, seu naturali necessitudine, seu beneficiis, seu quacumque coniunctione, peccaverit, quia videtur in seipsum magis peccare, et pro tanto gravius peccat, secundum illud Eccli. XIV, <I>qui sibi nequam est, cui bonus erit?</I> Ex parte vero proximi, tanto gravius peccatur, quanto peccatum plures tangit. Et ideo peccatum quod fit in personam publicam, puta regem vel principem, qui gerit personam totius multitudinis, est gravius quam peccatum quod committitur contra unam personam privatam, unde specialiter dicitur Exod. XXII, <I>principi populi tui non maledices</I>. Et similiter iniuria quae fit alicui famosae personae, videtur esse gravior, ex hoc quod in scandalum et in turbationem plurimorum redundat.</P> 243 ideo per consequens excluduntur omnes virtutes morales, quantum ad
227 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 ad 1"><A NAME="36681"><SPAN CLASS="ref">[36681] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod ille qui infert iniuriam virtuoso, quantum est in se, turbat eum et interius et exterius. Sed quod iste interius non turbetur, contingit ex eius bonitate, quae non diminuit peccatum iniuriantis.</P> 244 perfectum et formale esse virtutis, quod habent secundum quod
228 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 ad 2"><A NAME="36682"><SPAN CLASS="ref">[36682] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod nocumentum quod quis sibi ipsi infert in his quae subsunt dominio propriae voluntatis, sicut in rebus possessis, habet minus de peccato quam si alteri inferatur, quia propria voluntate hoc agit. Sed in his quae non subduntur dominio voluntatis, sicut sunt naturalia et spiritualia bona, est gravius peccatum nocumentum sibi ipsi inferre, gravius enim peccat qui occidit seipsum, quam qui occidit alterum. Sed quia res propinquorum nostrorum non subduntur voluntatis nostrae dominio, non procedit ratio quantum ad nocumenta rebus illorum illata, quod circa ea minus peccetur; nisi forte velint, vel ratum habeant.</P> 245 participant prudentiam, remanent tamen inclinationes ad actus
229 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 ad 3"><A NAME="36683"><SPAN CLASS="ref">[36683] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod non est acceptio personarum si Deus gravius punit peccantem contra excellentiores personas, hoc enim fit propter hoc quod hoc redundat in plurium nocumentum.</P> 246 virtutum, non habentes rationem virtutis. Sed non sequitur quod
230 <BR> 247 propter hoc homo incurrat omnia vitia vel peccata. Primo quidem,
231 <DIV CLASS="E">Articulus 10</DIV> 248 quia uni virtuti plura vitia opponuntur, ita quod virtus potest
232 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 arg. 1"><A NAME="36684"><SPAN CLASS="ref">[36684] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 1 </SPAN></A>Ad decimum sic proceditur. Videtur quod magnitudo personae peccantis non aggravet peccatum. Homo enim maxime redditur magnus ex hoc quod Deo adhaeret, secundum illud Eccli. XXV, <I>quam magnus est qui invenit sapientiam et scientiam. Sed non est super timentem Deum</I>. Sed quanto aliquis magis Deo adhaeret, tanto minus imputatur ei aliquid ad peccatum, dicitur enim II Paralip. XXX, <I>dominus bonus propitiabitur cunctis qui in toto corde requirunt dominum Deum patrum suorum, et non imputabitur eis quod minus sanctificati sunt</I>. Ergo peccatum non aggravatur ex magnitudine personae peccantis.</P> 249 privari per unum eorum, etsi alterum non adsit. Secundo, quia
233 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 arg. 2"><A NAME="36685"><SPAN CLASS="ref">[36685] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, non est personarum acceptio apud Deum, ut dicitur Rom. II. Ergo non magis punit pro uno et eodem peccato, unum quam alium. Non ergo aggravatur ex magnitudine personae peccantis.</P> 250 peccatum directe opponitur virtuti quantum ad inclinationem
234 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 arg. 3"><A NAME="36686"><SPAN CLASS="ref">[36686] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, nullus debet ex bono incommodum reportare. Reportaret autem, si id quod agit, magis ei imputaretur ad culpam. Ergo propter magnitudinem personae peccantis non aggravatur peccatum.</P> 251 virtutis ad actum, ut supra dictum est, unde, remanentibus
235 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 s. c."><A NAME="36687"><SPAN CLASS="ref">[36687] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod Isidorus dicit, in II de summo bono, <I>tanto maius cognoscitur peccatum esse, quanto maior qui peccat habetur</I>.</P> 252 aliquibus inclinationibus virtuosis, non potest dici quod homo
236 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 co."><A NAME="36688"><SPAN CLASS="ref">[36688] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod duplex est peccatum. Quoddam ex subreptione proveniens, propter infirmitatem humanae naturae. Et tale peccatum minus imputatur ei qui est maior in virtute, eo quod minus negligit huiusmodi peccata reprimere, quae tamen omnino subterfugere infirmitas humana non sinit. Alia vero peccata sunt ex deliberatione procedentia. Et ista peccata tanto magis alicui imputantur, quanto maior est. Et hoc potest esse propter quatuor. Primo quidem, quia facilius possunt resistere peccato maiores, puta qui excedunt in scientia et virtute. Unde dominus dicit, Luc. XII, quod <I>servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens, plagis vapulabit multis</I>. Secundo, propter ingratitudinem, quia omne bonum quo quis magnificatur, est Dei beneficium, cui homo fit ingratus peccando. Et quantum ad hoc, quaelibet maioritas, etiam in temporalibus bonis peccatum aggravat, secundum illud Sap. VI, <I>potentes potenter tormenta patientur</I>. Tertio, propter specialem repugnantiam actus peccati ad magnitudinem personae, sicut si princeps iustitiam violet, qui ponitur iustitiae custos; et si sacerdos fornicetur, qui castitatem vovit. Quarto, propter exemplum, sive scandalum, quia, ut Gregorius dicit in pastorali, <I>in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia gradus peccator honoratur</I>. Ad plurium etiam notitiam perveniunt peccata magnorum; et magis homines ea indigne ferunt.</P> 253 habeat vitia vel peccata opposita.</p>
237 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 ad 1"><A NAME="36689"><SPAN CLASS="ref">[36689] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod auctoritas illa loquitur de his quae per subreptionem infirmitatis humanae negligenter aguntur.</P> 254 <p title="I-II q. 73 a. 1 ad 3"><a name="36619"><span class=
238 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 ad 2"><A NAME="36690"><SPAN CLASS="ref">[36690] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod Deus non accipit personas, si maiores plus punit, quia ipsorum maioritas facit ad gravitatem peccati, ut dictum est.</P> 255 "ref">[36619] I&ordf;-IIae q. 73 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
239 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 ad 3"><A NAME="36691"><SPAN CLASS="ref">[36691] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod homo magnus non reportat incommodum ex bono quod habet, sed ex malo usu illius.</P> 256 dicendum quod amor Dei est congregativus, inquantum affectum
240 <DIV CLASS="centro"> 257 hominis a multis ducit in unum, et ideo virtutes, quae ex amore Dei
241 <BR> 258 causantur, connexionem habent. Sed amor sui disgregat affectum
242 <P> 259 hominis in diversa, prout scilicet homo se amat appetendo sibi bona
243 <A HREF="sth2072.html"><IMG SRC="icons/ageretro.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age retro"></A> 260 temporalia, quae sunt varia et diversa, et ideo vitia et peccata,
244 &nbsp; 261 quae causantur ex amore sui, non sunt connexa.</p>
245 <A HREF="sth2074.html"><IMG SRC="icons/ageultra.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age ultra"></A> 262 <br />
246 </P> 263 <div class="E">Articulus 2</div>
247 <BR><HR><BR> 264 <p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 1"><a name="36620"><span class=
248 <ADDRESS>&copy; 2006 Fundaci&oacute;n Tom&aacute;s de Aquino quoad hanc editionem<BR>Iura omnia asservantur<BR>OCLC nr. <A HREF="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" STYLE="text-decoration=none">49644264</A></ADDRESS> 265 "ref">[36620] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum
249 </DIV> 266 sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint paria. Hoc enim est
250 </BODY> 267 peccare, facere quod non licet. Sed facere quod non licet, uno et
251 </HTML> 268 eodem modo in omnibus reprehenditur. Ergo peccare uno et eodem modo
269 reprehenditur. Non ergo unum peccatum est alio gravius.</p>
270 <p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 2"><a name="36621"><span class=
271 "ref">[36621] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea,
272 omne peccatum consistit in hoc quod homo transgreditur regulam
273 rationis, quae ita se habet ad actus humanos, sicut regula linearis
274 in corporalibus rebus. Ergo peccare simile est ei quod est lineas
275 transilire. Sed lineas transilire est aequaliter et uno modo, etiam
276 si aliquis longius recedat vel propinquius stet, quia privationes
277 non recipiunt magis et minus. Ergo omnia peccata sunt aequalia.</p>
278 <p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 3"><a name="36622"><span class=
279 "ref">[36622] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea,
280 peccata virtutibus opponuntur. Sed omnes virtutes aequales sunt, ut
281 Tullius dicit, in paradoxis. Ergo omnia peccata sunt paria.</p>
282 <p title="I-II q. 73 a. 2 s. c."><a name="36623"><span class=
283 "ref">[36623] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
284 est quod dominus dicit ad Pilatum, Ioan. XIX, <i>qui tradidit me
285 tibi, maius peccatum habet</i>. Et tamen constat quod Pilatus
286 aliquod peccatum habuit. Ergo unum peccatum est maius alio.</p>
287 <p title="I-II q. 73 a. 2 co."><a name="36624"><span class=
288 "ref">[36624] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 co.</span></a> Respondeo
289 dicendum quod opinio Stoicorum fuit, quam Tullius prosequitur in
290 paradoxis, quod omnia peccata sunt paria. Et ex hoc etiam derivatus
291 est quorundam haereticorum error, qui, ponentes omnia peccata esse
292 paria, dicunt etiam omnes poenas Inferni esse pares. Et quantum ex
293 verbis Tullii perspici potest, Stoici movebantur ex hoc quod
294 considerabant peccatum ex parte privationis tantum, prout scilicet
295 est recessus a ratione, unde simpliciter aestimantes quod nulla
296 privatio susciperet magis et minus, posuerunt omnia peccata esse
297 paria. Sed si quis diligenter consideret, inveniet duplex
298 privationum genus. Est enim quaedam simplex et pura privatio, quae
299 consistit quasi in corruptum esse, sicut mors est privatio vitae,
300 et tenebra est privatio luminis. Et tales privationes non recipiunt
301 magis et minus, quia nihil residuum est de habitu opposito. Unde
302 non minus est mortuus aliquis primo die mortis, et tertio vel
303 quarto, quam post annum, quando iam cadaver fuerit resolutum. Et
304 similiter non est magis tenebrosa domus, si lucerna sit operta
305 pluribus velaminibus, quam si sit operta uno solo velamine totum
306 lumen intercludente. Est autem alia privatio non simplex, sed
307 aliquid retinens de habitu opposito; quae quidem privatio magis
308 consistit in corrumpi, quam in corruptum esse, sicut aegritudo,
309 quae privat debitam commensurationem humorum, ita tamen quod
310 aliquid eius remanet, alioquin non remaneret animal vivum; et
311 simile est de turpitudine, et aliis huiusmodi. Huiusmodi autem
312 privationes recipiunt magis et minus ex parte eius quod remanet de
313 habitu contrario, multum enim refert ad aegritudinem vel
314 turpitudinem, utrum plus vel minus a debita commensuratione humorum
315 vel membrorum recedatur. Et similiter dicendum est de vitiis et
316 peccatis, sic enim in eis privatur debita commensuratio rationis,
317 ut non totaliter ordo rationis tollatur; alioquin malum, si sit
318 integrum, destruit seipsum, ut dicitur in IV Ethic.; non enim
319 posset remanere substantia actus, vel affectio agentis, nisi
320 aliquid remaneret de ordine rationis. Et ideo multum interest ad
321 gravitatem peccati, utrum plus vel minus recedatur a rectitudine
322 rationis. Et secundum hoc dicendum est quod non omnia peccata sunt
323 paria.</p>
324 <p title="I-II q. 73 a. 2 ad 1"><a name="36625"><span class=
325 "ref">[36625] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
326 ergo dicendum quod peccata committere non licet, propter aliquam
327 deordinationem quam habent. Unde illa quae maiorem deordinationem
328 continent, sunt magis illicita; et per consequens graviora
329 peccata.</p>
330 <p title="I-II q. 73 a. 2 ad 2"><a name="36626"><span class=
331 "ref">[36626] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
332 dicendum quod ratio illa procedit de peccato, ac si esset privatio
333 pura.</p>
334 <p title="I-II q. 73 a. 2 ad 3"><a name="36627"><span class=
335 "ref">[36627] I&ordf;-IIae q. 73 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
336 dicendum quod virtutes sunt aequales proportionaliter in uno et
337 eodem, tamen una virtus praecedit aliam dignitate secundum suam
338 speciem; et unus etiam homo est alio virtuosior in eadem specie
339 virtutis, ut supra habitum est. Et tamen si virtutes essent pares,
340 non sequeretur vitia esse paria, quia virtutes habent connexionem,
341 non autem vitia seu peccata.</p>
342 <br />
343 <div class="E">Articulus 3</div>
344 <p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 1"><a name="36628"><span class=
345 "ref">[36628] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium
346 sic proceditur. Videtur quod peccatorum gravitas non varietur
347 secundum obiecta. Gravitas enim peccati pertinet ad modum vel
348 qualitatem ipsius peccati. Sed obiectum est materia ipsius peccati.
349 Ergo secundum diversa obiecta, peccatorum gravitas non
350 variatur.</p>
351 <p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 2"><a name="36629"><span class=
352 "ref">[36629] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea,
353 gravitas peccati est intensio malitiae ipsius. Peccatum autem non
354 habet rationem malitiae ex parte conversionis ad proprium obiectum,
355 quod est quoddam bonum appetibile; sed magis ex parte aversionis.
356 Ergo gravitas peccatorum non variatur secundum diversa obiecta.</p>
357 <p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 3"><a name="36630"><span class=
358 "ref">[36630] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea,
359 peccata quae habent diversa obiecta, sunt diversorum generum. Sed
360 ea quae sunt diversorum generum, non sunt comparabilia, ut probatur
361 in VII Physic. Ergo unum peccatum non est gravius altero secundum
362 diversitatem obiectorum.</p>
363 <p title="I-II q. 73 a. 3 s. c."><a name="36631"><span class=
364 "ref">[36631] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra,
365 peccata recipiunt speciem ex obiectis, ut ex supradictis patet. Sed
366 aliquorum peccatorum unum est gravius altero secundum suam speciem,
367 sicut homicidium furto. Ergo gravitas peccatorum differt secundum
368 obiecta.</p>
369 <p title="I-II q. 73 a. 3 co."><a name="36632"><span class=
370 "ref">[36632] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 co.</span></a> Respondeo
371 dicendum quod, sicut ex supradictis patet, gravitas peccatorum
372 differt eo modo quo una aegritudo est alia gravior, sicut enim
373 bonum sanitatis consistit in quadam commensuratione humorum per
374 convenientiam ad naturam animalis, ita bonum virtutis consistit in
375 quadam commensuratione humani actus secundum convenientiam ad
376 regulam rationis. Manifestum est autem quod tanto est gravior
377 aegritudo, quanto tollitur debita humorum commensuratio per
378 commensurationem prioris principii, sicut aegritudo quae provenit
379 in corpore humano ex corde, quod est principium vitae, vel ex
380 aliquo quod appropinquat cordi, periculosior est. Unde oportet
381 etiam quod peccatum sit tanto gravius, quanto deordinatio contingit
382 circa aliquod principium quod est prius in ordine rationis. Ratio
383 autem ordinat omnia in agibilibus ex fine. Et ideo quanto peccatum
384 contingit in actibus humanis ex altiori fine, tanto peccatum est
385 gravius. Obiecta autem actuum sunt fines eorum, ut ex supradictis
386 patet. Et ideo secundum diversitatem obiectorum attenditur
387 diversitas gravitatis in peccatis. Sicut patet quod res exteriores
388 ordinantur ad hominem sicut ad finem; homo autem ordinatur ulterius
389 in Deum sicut in finem. Unde peccatum quod est circa ipsam
390 substantiam hominis, sicut homicidium est gravius peccato quod est
391 circa res exteriores, sicut furtum; et adhuc est gravius peccatum
392 quod immediate contra Deum committitur, sicut infidelitas,
393 blasphemia et huiusmodi. Et in ordine quorumlibet horum peccatorum
394 unum peccatum est gravius altero, secundum quod est circa aliquid
395 principalius vel minus principale. Et quia peccata habent speciem
396 ex obiectis, differentia gravitatis quae attenditur penes obiecta,
397 est prima et principalis, quasi consequens speciem.</p>
398 <p title="I-II q. 73 a. 3 ad 1"><a name="36633"><span class=
399 "ref">[36633] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
400 ergo dicendum quod obiectum, etsi sit materia circa quam terminatur
401 actus, habet tamen rationem finis, secundum quod intentio agentis
402 fertur in ipsum, ut supra dictum est. Forma autem actus moralis
403 dependet ex fine, ut ex superioribus patet.</p>
404 <p title="I-II q. 73 a. 3 ad 2"><a name="36634"><span class=
405 "ref">[36634] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
406 dicendum quod ex ipsa indebita conversione ad aliquod bonum
407 commutabile, sequitur aversio ab incommutabili bono, in qua
408 perficitur ratio mali. Et ideo oportet quod secundum diversitatem
409 eorum quae pertinent ad conversionem, sequatur diversa gravitas
410 malitiae in peccatis.</p>
411 <p title="I-II q. 73 a. 3 ad 3"><a name="36635"><span class=
412 "ref">[36635] I&ordf;-IIae q. 73 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
413 dicendum quod omnia obiecta humanorum actuum habent ordinem ad
414 invicem, et ideo omnes actus humani quodammodo conveniunt in uno
415 genere, secundum quod ordinantur ad ultimum finem. Et ideo nihil
416 prohibet omnia peccata esse comparabilia.</p>
417 <br />
418 <div class="E">Articulus 4</div>
419 <p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 1"><a name="36636"><span class=
420 "ref">[36636] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum
421 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non differat
422 secundum dignitatem virtutum quibus peccata opponuntur, ut scilicet
423 maiori virtuti gravius peccatum opponatur. Quia ut dicitur Prov.
424 XV, <i>in abundanti iustitia virtus maxima est</i>. Sed sicut dicit
425 dominus, Matth. V, abundans iustitia cohibet iram; quae est minus
426 peccatum quam homicidium, quod cohibet minor iustitia. Ergo maximae
427 virtuti opponitur minimum peccatum.</p>
428 <p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 2"><a name="36637"><span class=
429 "ref">[36637] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea,
430 in II Ethic. dicitur quod virtus est circa difficile et bonum, ex
431 quo videtur quod maior virtus sit circa magis difficile. Sed minus
432 est peccatum si homo deficiat in magis difficili, quam si deficiat
433 in minus difficili. Ergo maiori virtuti minus peccatum
434 opponitur.</p>
435 <p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 3"><a name="36638"><span class=
436 "ref">[36638] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea,
437 caritas est maior virtus quam fides et spes, ut dicitur I ad Cor.
438 XIII. Odium autem, quod opponitur caritati, est minus peccatum quam
439 infidelitas vel desperatio, quae opponuntur fidei et spei. Ergo
440 maiori virtuti opponitur minus peccatum.</p>
441 <p title="I-II q. 73 a. 4 s. c."><a name="36639"><span class=
442 "ref">[36639] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra
443 est quod philosophus dicit, in VIII Ethic., quod <i>pessimum optimo
444 contrarium est</i>. Optimum autem in moralibus est maxima virtus;
445 pessimum autem, gravissimum peccatum. Ergo maximae virtuti
446 opponitur gravissimum peccatum.</p>
447 <p title="I-II q. 73 a. 4 co."><a name="36640"><span class=
448 "ref">[36640] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 co.</span></a> Respondeo
449 dicendum quod virtuti opponitur aliquod peccatum, uno quidem modo
450 principaliter et directe, quod scilicet est circa idem obiectum,
451 nam contraria circa idem sunt. Et hoc modo oportet quod maiori
452 virtuti opponatur gravius peccatum. Sicut enim ex parte obiecti
453 attenditur maior gravitas peccati, ita etiam maior dignitas
454 virtutis, utrumque enim ex obiecto speciem sortitur, ut ex
455 supradictis patet. Unde oportet quod maximae virtuti directe
456 contrarietur maximum peccatum, quasi maxime ab eo distans in eodem
457 genere. Alio modo potest considerari oppositio virtutis ad
458 peccatum, secundum quandam extensionem virtutis cohibentis
459 peccatum, quanto enim fuerit virtus maior, tanto magis elongat
460 hominem a peccato sibi contrario, ita quod non solum ipsum
461 peccatum, sed etiam inducentia ad peccatum cohibet. Et sic
462 manifestum est quod quanto aliqua virtus fuerit maior, tanto etiam
463 minora peccata cohibet, sicut etiam sanitas, quanto fuerit maior,
464 tanto etiam minores distemperantias excludit. Et per hunc modum
465 maiori virtuti minus peccatum opponitur ex parte effectus.</p>
466 <p title="I-II q. 73 a. 4 ad 1"><a name="36641"><span class=
467 "ref">[36641] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum
468 ergo dicendum quod ratio illa procedit de oppositione quae
469 attenditur secundum cohibitionem peccati, sic enim abundans
470 iustitia etiam minora peccata cohibet.</p>
471 <p title="I-II q. 73 a. 4 ad 2"><a name="36642"><span class=
472 "ref">[36642] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
473 dicendum quod maiori virtuti, quae est circa bonum magis difficile,
474 contrariatur directe peccatum quod est circa malum magis difficile.
475 Utrobique enim invenitur quaedam eminentia, ex hoc quod ostenditur
476 voluntas proclivior in bonum vel in malum, ex hoc quod difficultate
477 non vincitur.</p>
478 <p title="I-II q. 73 a. 4 ad 3"><a name="36643"><span class=
479 "ref">[36643] I&ordf;-IIae q. 73 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
480 dicendum quod caritas non est quicumque amor, sed amor Dei. Unde
481 non opponitur ei quodcumque odium directe, sed odium Dei, quod est
482 gravissimum peccatorum.</p>
483 <br />
484 <div class="E">Articulus 5</div>
485 <p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 1"><a name="36644"><span class=
486 "ref">[36644] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum
487 sic proceditur. Videtur quod peccata carnalia non sint minoris
488 culpae quam peccata spiritualia. Adulterium enim gravius peccatum
489 est quam furtum, dicitur enim Prov. VI, <i>non grandis est culpae
490 cum quis furatus fuerit. Qui autem adulter est, propter cordis
491 inopiam perdet animam suam</i>. Sed furtum pertinet ad avaritiam,
492 quae est peccatum spirituale; adulterium autem ad luxuriam, quae
493 est peccatum carnale. Ergo peccata carnalia sunt maioris
494 culpae.</p>
495 <p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 2"><a name="36645"><span class=
496 "ref">[36645] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea,
497 Augustinus dicit, super Levit., quod Diabolus maxime gaudet de
498 peccato luxuriae et idololatriae. Sed de maiori culpa magis gaudet.
499 Ergo, cum luxuria sit peccatum carnale, videtur quod peccata
500 carnalia sint maximae culpae.</p>
501 <p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 3"><a name="36646"><span class=
502 "ref">[36646] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea,
503 philosophus probat, in VII Ethic., quod <i>incontinens
504 concupiscentiae est turpior quam incontinens irae</i>. Sed ira est
505 peccatum spirituale, secundum Gregorium, XXXI Moral.;
506 concupiscentia autem pertinet ad peccata carnalia. Ergo peccatum
507 carnale est gravius quam peccatum spirituale.</p>
508 <p title="I-II q. 73 a. 5 s. c."><a name="36647"><span class=
509 "ref">[36647] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra
510 est quod Gregorius dicit, quod peccata carnalia sunt minoris
511 culpae, et maioris infamiae.</p>
512 <p title="I-II q. 73 a. 5 co."><a name="36648"><span class=
513 "ref">[36648] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 co.</span></a> Respondeo
514 dicendum quod peccata spiritualia sunt maioris culpae quam peccata
515 carnalia. Quod non est sic intelligendum quasi quodlibet peccatum
516 spirituale sit maioris culpae quolibet peccato carnali, sed quia,
517 considerata hac sola differentia spiritualitatis et carnalitatis,
518 graviora sunt quam cetera peccata, ceteris paribus. Cuius ratio
519 triplex potest assignari. Prima quidem ex parte subiecti. Nam
520 peccata spiritualia pertinent ad spiritum, cuius est converti ad
521 Deum et ab eo averti, peccata vero carnalia consummantur in
522 delectatione carnalis appetitus, ad quem principaliter pertinet ad
523 bonum corporale converti. Et ideo peccatum carnale, inquantum
524 huiusmodi, plus habet de conversione, propter quod etiam est
525 maioris adhaesionis, sed peccatum spirituale habet plus de
526 aversione, ex qua procedit ratio culpae. Et ideo peccatum
527 spirituale, inquantum huiusmodi, est maioris culpae. Secunda ratio
528 potest sumi ex parte eius in quem peccatur. Nam peccatum carnale,
529 inquantum huiusmodi, est in corpus proprium; quod est minus
530 diligendum, secundum ordinem caritatis, quam Deus et proximus, in
531 quos peccatur per peccata spiritualia. Et ideo peccata spiritualia,
532 inquantum huiusmodi, sunt maioris culpae. Tertia ratio potest sumi
533 ex parte motivi. Quia quanto est gravius impulsivum ad peccandum,
534 tanto homo minus peccat, ut infra dicetur. Peccata autem carnalia
535 habent vehementius impulsivum, idest ipsam concupiscentiam carnis
536 nobis innatam. Et ideo peccata spiritualia, inquantum huiusmodi,
537 sunt maioris culpae.</p>
538 <p title="I-II q. 73 a. 5 ad 1"><a name="36649"><span class=
539 "ref">[36649] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum
540 ergo dicendum quod adulterium non solum pertinet ad peccatum
541 luxuriae, sed etiam pertinet ad peccatum iniustitiae. Et quantum ad
542 hoc, potest ad avaritiam reduci; ut Glossa dicit, ad Ephes., super
543 illud, <i>omnis fornicator, aut immundus, aut avarus</i>. Et tunc
544 gravius est adulterium quam furtum, quanto homini carior est uxor
545 quam res possessa.</p>
546 <p title="I-II q. 73 a. 5 ad 2"><a name="36650"><span class=
547 "ref">[36650] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum
548 dicendum quod Diabolus dicitur maxime gaudere de peccato luxuriae,
549 quia est maximae adhaerentiae, et difficile ab eo homo potest
550 eripi, insatiabilis est enim delectabilis appetitus ut philosophus
551 dicit, in III Ethic.</p>
552 <p title="I-II q. 73 a. 5 ad 3"><a name="36651"><span class=
553 "ref">[36651] I&ordf;-IIae q. 73 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium
554 dicendum quod philosophus dicit, turpiorem esse incontinentem
555 concupiscentiae quam incontinentem irae, quia minus participat de
556 ratione. Et secundum hoc etiam dicit, in III Ethic., quod peccata
557 intemperantiae sunt maxime exprobrabilia, quia sunt circa illas
558 delectationes quae sunt communes nobis et brutis, unde quodammodo
559 per ista peccata homo brutalis redditur. Et inde est quod, sicut
560 Gregorius dicit, sunt maioris infamiae.</p>
561 <br />
562 <div class="E">Articulus 6</div>
563 <p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 1"><a name="36652"><span class=
564 "ref">[36652] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum
565 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non attendatur
566 secundum causam peccati. Quanto enim peccati causa fuerit maior,
567 tanto vehementius movet ad peccandum, et ita difficilius potest ei
568 resisti. Sed peccatum diminuitur ex hoc quod ei difficilius
569 resistitur, hoc enim pertinet ad infirmitatem peccantis, ut non
570 facile resistat peccato; peccatum autem quod est ex infirmitate,
571 levius iudicatur. Non ergo peccatum habet gravitatem ex parte suae
572 causae.</p>
573 <p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 2"><a name="36653"><span class=
574 "ref">[36653] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea,
575 concupiscentia est generalis quaedam causa peccati, unde dicit
576 Glossa, super illud Rom. VII, <i>nam concupiscentiam nesciebam
577 etc., bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, omne malum
578 prohibet</i>. Sed quanto homo fuerit victus maiori concupiscentia,
579 tanto est minus peccatum. Gravitas ergo peccati diminuitur ex
580 magnitudine causae.</p>
581 <p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 3"><a name="36654"><span class=
582 "ref">[36654] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea,
583 sicut rectitudo rationis est causa virtuosi actus, ita defectus
584 rationis videtur esse causa peccati. Sed defectus rationis, quanto
585 fuerit maior, tanto est minus peccatum, intantum quod qui carent
586 usu rationis, omnino excusentur a peccato; et qui ex ignorantia
587 peccat, levius peccat. Ergo gravitas peccati non augetur ex
588 magnitudine causae.</p>
589 <p title="I-II q. 73 a. 6 s. c."><a name="36655"><span class=
590 "ref">[36655] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra,
591 multiplicata causa, multiplicatur effectus. Ergo, si causa peccati
592 maior fuerit, peccatum erit gravius.</p>
593 <p title="I-II q. 73 a. 6 co."><a name="36656"><span class=
594 "ref">[36656] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 co.</span></a> Respondeo
595 dicendum quod in genere peccati, sicut et in quolibet alio genere,
596 potest accipi duplex causa. Una quae est propria et per se causa
597 peccati, quae est ipsa voluntas peccandi, comparatur enim ad actum
598 peccati sicut arbor ad fructum, ut dicitur in Glossa, super illud
599 Matth. VII, <i>non potest arbor bona fructus malos facere</i>. Et
600 huiusmodi causa quanto fuerit maior, tanto peccatum erit gravius,
601 quanto enim voluntas fuerit maior ad peccandum, tanto homo gravius
602 peccat. Aliae vero causae peccati accipiuntur quasi extrinsecae et
603 remotae, ex quibus scilicet voluntas inclinatur ad peccandum. Et in
604 his causis est distinguendum. Quaedam enim harum inducunt
605 voluntatem ad peccandum, secundum ipsam naturam voluntatis, sicut
606 finis, quod est proprium obiectum voluntatis. Et ex tali causa
607 augetur peccatum, gravius enim peccat cuius voluntas ex intentione
608 peioris finis inclinatur ad peccandum. Aliae vero causae sunt quae
609 inclinant voluntatem ad peccandum, praeter naturam et ordinem
610 ipsius voluntatis, quae nata est moveri libere ex seipsa secundum
611 iudicium rationis. Unde causae quae diminuunt iudicium rationis,
612 sicut ignorantia; vel quae diminuunt liberum motum voluntatis,
613 sicut infirmitas vel violentia aut metus, aut aliquid huiusmodi,
614 diminuunt peccatum, sicut et diminuunt voluntarium, intantum quod
615 si actus sit omnino involuntarius, non habet rationem peccati.</p>
616 <p title="I-II q. 73 a. 6 ad 1"><a name="36657"><span class=
617 "ref">[36657] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum
618 ergo dicendum quod obiectio illa procedit de causa movente
619 extrinseca, quae diminuit voluntarium, cuius quidem causae
620 augmentum diminuit peccatum, ut dictum est.</p>
621 <p title="I-II q. 73 a. 6 ad 2"><a name="36658"><span class=
622 "ref">[36658] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum
623 dicendum quod si sub concupiscentia includatur etiam ipse motus
624 voluntatis, sic ubi est maior concupiscentia, est maius peccatum.
625 Si vero concupiscentia dicatur passio quaedam, quae est motus vis
626 concupiscibilis, sic maior concupiscentia praecedens iudicium
627 rationis et motum voluntatis, diminuit peccatum, quia qui maiori
628 concupiscentia stimulatus peccat, cadit ex graviori tentatione;
629 unde minus ei imputatur. Si vero concupiscentia sic sumpta sequatur
630 iudicium rationis et motum voluntatis, sic ubi est maior
631 concupiscentia, est maius peccatum, insurgit enim interdum maior
632 concupiscentiae motus ex hoc quod voluntas ineffrenate tendit in
633 suum obiectum.</p>
634 <p title="I-II q. 73 a. 6 ad 3"><a name="36659"><span class=
635 "ref">[36659] I&ordf;-IIae q. 73 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium
636 dicendum quod ratio illa procedit de causa quae causat
637 involuntarium, et haec diminuit peccatum, ut dictum est.</p>
638 <br />
639 <div class="E">Articulus 7</div>
640 <p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 1"><a name="36660"><span class=
641 "ref">[36660] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum
642 sic proceditur. Videtur quod circumstantia non aggravet peccatum.
643 Peccatum enim habet gravitatem ex sua specie. Circumstantia autem
644 non dat speciem peccato, cum sit quoddam accidens eius. Ergo
645 gravitas peccati non consideratur ex circumstantia.</p>
646 <p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 2"><a name="36661"><span class=
647 "ref">[36661] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea,
648 aut circumstantia est mala, aut non. Si circumstantia mala est,
649 ipsa per se causat quandam speciem mali, si vero non sit mala, non
650 habet unde augeat malum. Ergo circumstantia nullo modo auget
651 peccatum.</p>
652 <p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 3"><a name="36662"><span class=
653 "ref">[36662] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea,
654 malitia peccati est ex parte aversionis. Sed circumstantiae
655 consequuntur peccatum ex parte conversionis. Ergo non augent
656 malitiam peccati.</p>
657 <p title="I-II q. 73 a. 7 s. c."><a name="36663"><span class=
658 "ref">[36663] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra
659 est quod ignorantia circumstantiae diminuit peccatum, qui enim
660 peccat ex ignorantia circumstantiae, meretur veniam, ut dicitur in
661 III Ethic. Hoc autem non esset, nisi circumstantia aggravaret
662 peccatum. Ergo circumstantia peccatum aggravat.</p>
663 <p title="I-II q. 73 a. 7 co."><a name="36664"><span class=
664 "ref">[36664] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 co.</span></a> Respondeo
665 dicendum quod unumquodque ex eodem natum est augeri, ex quo
666 causatur; sicut philosophus dicit de habitu virtutis, in II Ethic.
667 Manifestum est autem quod peccatum causatur ex defectu alicuius
668 circumstantiae, ex hoc enim receditur ab ordine rationis, quod
669 aliquis in operando non observat debitas circumstantias. Unde
670 manifestum est quod peccatum natum est aggravari per
671 circumstantiam. Sed hoc quidem contingit tripliciter. Uno quidem
672 modo, inquantum circumstantia transfert in aliud genus peccati.
673 Sicut peccatum fornicationis consistit in hoc quod homo accedit ad
674 non suam, si autem addatur haec circumstantia, ut illa ad quam
675 accedit sit alterius uxor, transfertur iam in aliud genus peccati,
676 scilicet in iniustitiam, inquantum homo usurpat rem alterius. Et
677 secundum hoc, adulterium est gravius peccatum quam fornicatio.
678 Aliquando vero circumstantia non aggravat peccatum quasi trahens in
679 aliud genus peccati, sed solum quia multiplicat rationem peccati.
680 Sicut si prodigus det quando non debet, et cui non debet,
681 multiplicius peccat eodem genere peccati, quam si solum det cui non
682 debet. Et ex hoc ipso peccatum fit gravius, sicut etiam aegritudo
683 est gravior quae plures partes corporis inficit. Unde et Tullius
684 dicit, in paradoxis, quod <i>in patris vita violanda, multa
685 peccantur, violatur enim is qui procreavit, qui aluit, qui
686 erudivit, qui in sede ac domo, atque in republica collocavit</i>.
687 Tertio modo circumstantia aggravat peccatum ex eo quod auget
688 deformitatem provenientem ex alia circumstantia. Sicut accipere
689 alienum constituit peccatum furti, si autem addatur haec
690 circumstantia, ut multum accipiat de alieno, est peccatum gravius;
691 quamvis accipere multum vel parum, de se non dicat rationem boni
692 vel mali.</p>
693 <p title="I-II q. 73 a. 7 ad 1"><a name="36665"><span class=
694 "ref">[36665] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum
695 ergo dicendum quod aliqua circumstantia dat speciem actui morali,
696 ut supra habitum est. Et tamen circumstantia quae non dat speciem,
697 potest aggravare peccatum. Quia sicut bonitas rei non solum
698 pensatur ex sua specie, sed etiam ex aliquo accidente; ita malitia
699 actus non solum pensatur ex specie actus, sed etiam ex
700 circumstantia.</p>
701 <p title="I-II q. 73 a. 7 ad 2"><a name="36666"><span class=
702 "ref">[36666] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum
703 dicendum quod utroque modo circumstantia potest aggravare peccatum.
704 Si enim sit mala, non tamen propter hoc oportet quod semper
705 constituat speciem peccati, potest enim addere rationem malitiae in
706 eadem specie, ut dictum est. Si autem non sit mala, potest
707 aggravare peccatum in ordine ad malitiam alterius
708 circumstantiae.</p>
709 <p title="I-II q. 73 a. 7 ad 3"><a name="36667"><span class=
710 "ref">[36667] I&ordf;-IIae q. 73 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium
711 dicendum quod ratio debet ordinare actum non solum quantum ad
712 obiectum, sed etiam quantum ad omnes circumstantias. Et ideo
713 aversio quaedam a regula rationis attenditur secundum corruptionem
714 cuiuslibet circumstantiae, puta si aliquis operetur quando non
715 debet, vel ubi non debet. Et huiusmodi aversio sufficit ad rationem
716 mali. Hanc autem aversionem a regula rationis, sequitur aversio a
717 Deo, cui debet homo per rectam rationem coniungi.</p>
718 <br />
719 <div class="E">Articulus 8</div>
720 <p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 1"><a name="36668"><span class=
721 "ref">[36668] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum
722 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccati non augeatur secundum
723 maius nocumentum. Nocumentum enim est quidam eventus consequens
724 actum peccati. Sed eventus sequens non addit ad bonitatem vel
725 malitiam actus, ut supra dictum est. Ergo peccatum non aggravatur
726 propter maius nocumentum.</p>
727 <p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 2"><a name="36669"><span class=
728 "ref">[36669] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea,
729 nocumentum maxime invenitur in peccatis quae sunt contra proximum,
730 quia sibi ipsi nemo vult nocere; Deo autem nemo potest nocere,
731 secundum illud Iob XXXV, <i>si multiplicatae fuerint iniquitates
732 tuae, quid facies contra illum? Homini, qui similis tibi est,
733 nocebit impietas tua</i>. Si ergo peccatum aggravaretur propter
734 maius nocumentum, sequeretur quod peccatum quo quis peccat in
735 proximum, esset gravius peccato quo quis peccat in Deum vel in
736 seipsum.</p>
737 <p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 3"><a name="36670"><span class=
738 "ref">[36670] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea,
739 maius nocumentum infertur alicui cum privatur vita gratiae, quam
740 cum privatur vita naturae, quia vita gratiae est melior quam vita
741 naturae, intantum quod homo debet vitam naturae contemnere ne
742 amittat vitam gratiae. Sed ille qui inducit aliquam mulierem ad
743 fornicandum, quantum est de se, privat eam vita gratiae, inducens
744 eam ad peccatum mortale. Si ergo peccatum esset gravius propter
745 maius nocumentum, sequeretur quod simplex fornicator gravius
746 peccaret quam homicida, quod est manifeste falsum. Non ergo
747 peccatum est gravius propter maius nocumentum.</p>
748 <p title="I-II q. 73 a. 8 s. c."><a name="36671"><span class=
749 "ref">[36671] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra
750 est quod Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., <i>quia vitium
751 naturae adversatur, tantum additur malitiae vitiorum, quantum
752 integritati naturarum minuitur</i>. Sed diminutio integritatis
753 naturae est nocumentum. Ergo tanto gravius est peccatum, quanto
754 maius est nocumentum.</p>
755 <p title="I-II q. 73 a. 8 co."><a name="36672"><span class=
756 "ref">[36672] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 co.</span></a> Respondeo
757 dicendum quod nocumentum tripliciter se habere potest ad peccatum.
758 Quandoque enim nocumentum quod provenit ex peccato, est praevisum
759 et intentum, sicut cum aliquis aliquid operatur animo nocendi
760 alteri, ut homicida vel fur. Et tunc directe quantitas nocumenti
761 adauget gravitatem peccati, quia tunc nocumentum est per se
762 obiectum peccati. Quandoque autem nocumentum est praevisum, sed non
763 intentum, sicut cum aliquis transiens per agrum ut compendiosius
764 vadat ad fornicandum, infert nocumentum his quae sunt seminata in
765 agro, scienter, licet non animo nocendi. Et sic etiam quantitas
766 nocumenti aggravat peccatum, sed indirecte, inquantum scilicet ex
767 voluntate multum inclinata ad peccandum, procedit quod aliquis non
768 praetermittat facere damnum sibi vel alii, quod simpliciter non
769 vellet. Quandoque autem nocumentum nec est praevisum nec intentum.
770 Et tunc si per accidens se habeat ad peccatum, non aggravat
771 peccatum directe, sed propter negligentiam considerandi nocumenta
772 quae consequi possent, imputantur homini ad poenam mala quae
773 eveniunt praeter eius intentionem, si dabat operam rei illicitae.
774 Si vero nocumentum per se sequatur ex actu peccati, licet non sit
775 intentum nec praevisum, directe peccatum aggravat, quia quaecumque
776 per se consequuntur ad peccatum, pertinent quodammodo ad ipsam
777 peccati speciem. Puta si aliquis publice fornicetur, sequitur
778 scandalum plurimorum, quod quamvis ipse non intendat, nec forte
779 praevideat, directe per hoc aggravatur peccatum. Aliter tamen
780 videtur se habere circa nocumentum poenale, quod incurrit ipse qui
781 peccat. Huiusmodi enim nocumentum, si per accidens se habeat ad
782 actum peccati, et non sit praevisum nec intentum, non aggravat
783 peccatum, neque sequitur maiorem gravitatem peccati, sicut si
784 aliquis currens ad occidendum, impingat et laedat sibi pedem. Si
785 vero tale nocumentum per se consequatur ad actum peccati, licet
786 forte nec sit praevisum nec intentum, tunc maius nocumentum non
787 facit gravius peccatum; sed e converso gravius peccatum inducit
788 gravius nocumentum. Sicut aliquis infidelis, qui nihil audivit de
789 poenis Inferni, graviorem poenam in Inferno patietur pro peccato
790 homicidii quam pro peccato furti, quia enim hoc nec intendit nec
791 praevidet, non aggravatur ex hoc peccatum (sicut contingit circa
792 fidelem, qui ex hoc ipso videtur peccare gravius, quod maiores
793 poenas contemnit ut impleat voluntatem peccati), sed gravitas
794 huiusmodi nocumenti solum causatur ex gravitate peccati.</p>
795 <p title="I-II q. 73 a. 8 ad 1"><a name="36673"><span class=
796 "ref">[36673] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum
797 ergo dicendum quod, sicut etiam supra dictum est, cum de bonitate
798 et malitia exteriorum actuum ageretur, eventus sequens, si sit
799 praevisus et intentus, addit ad bonitatem vel malitiam actus.</p>
800 <p title="I-II q. 73 a. 8 ad 2"><a name="36674"><span class=
801 "ref">[36674] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum
802 dicendum quod, quamvis nocumentum aggravet peccatum, non tamen
803 sequitur quod ex solo nocumento peccatum aggravetur, quinimmo
804 peccatum per se est gravius propter inordinationem, ut supra dictum
805 est. Unde et ipsum nocumentum aggravat peccatum, inquantum facit
806 actum esse magis inordinatum. Unde non sequitur quod, si nocumentum
807 maxime habeat locum in peccatis quae sunt contra proximum, quod
808 illa peccata sunt gravissima, quia multo maior inordinatio
809 invenitur in peccatis quae sunt contra Deum, et in quibusdam eorum
810 quae sunt contra seipsum. Et tamen potest dici quod, etsi Deo
811 nullus possit nocere quantum ad eius substantiam, potest tamen
812 nocumentum attentare in his quae Dei sunt, sicut extirpando fidem,
813 violando sacra, quae sunt peccata gravissima. Sibi etiam aliquis
814 quandoque scienter et volenter infert nocumentum, sicut patet in
815 his qui se interimunt, licet finaliter hoc referant ad aliquod
816 bonum apparens, puta ad hoc quod liberentur ab aliqua angustia.</p>
817 <p title="I-II q. 73 a. 8 ad 3"><a name="36675"><span class=
818 "ref">[36675] I&ordf;-IIae q. 73 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium
819 dicendum quod illa ratio non sequitur, propter duo. Primo quidem,
820 quia homicida intendit directe nocumentum proximi, fornicator autem
821 qui provocat mulierem, non intendit nocumentum, sed delectationem.
822 Secundo, quia homicida est per se et sufficiens causa corporalis
823 mortis, spiritualis autem mortis nullus potest esse alteri causa
824 per se et sufficiens; quia nullus spiritualiter moritur nisi
825 propria voluntate peccando.</p>
826 <br />
827 <div class="E">Articulus 9</div>
828 <p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 1"><a name="36676"><span class=
829 "ref">[36676] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum
830 sic proceditur. Videtur quod propter conditionem personae in quam
831 peccatur, peccatum non aggravetur. Si enim hoc esset, maxime
832 aggravaretur ex hoc quod aliquis peccat contra aliquem virum iustum
833 et sanctum. Sed ex hoc non aggravatur peccatum, minus enim laeditur
834 ex iniuria illata virtuosus, qui aequanimiter tolerat, quam alii,
835 qui etiam interius scandalizati laeduntur. Ergo conditio personae
836 in quam peccatur, non aggravat peccatum.</p>
837 <p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 2"><a name="36677"><span class=
838 "ref">[36677] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea,
839 si conditio personae aggravaret peccatum, maxime aggravaretur ex
840 propinquitate, quia sicut Tullius dicit in paradoxis, <i>in servo
841 necando semel peccatur, in patris vita violanda multa
842 peccantur</i>. Sed propinquitas personae in quam peccatur, non
843 videtur aggravare peccatum, quia unusquisque sibi ipsi maxime est
844 propinquus; et tamen minus peccat qui aliquod damnum sibi infert,
845 quam si inferret alteri, puta si occideret equum suum, quam si
846 occideret equum alterius, ut patet per philosophum, in V Ethic.
847 Ergo propinquitas personae non aggravat peccatum.</p>
848 <p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 3"><a name="36678"><span class=
849 "ref">[36678] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea,
850 conditio personae peccantis praecipue aggravat peccatum ratione
851 dignitatis vel scientiae, secundum illud Sap. VI, <i>potentes
852 potenter tormenta patientur</i>; et Luc. XII, <i>servus sciens
853 voluntatem domini, et non faciens, plagis vapulabit multis</i>.
854 Ergo, pari ratione, ex parte personae in quam peccatur, magis
855 aggravaret peccatum dignitas aut scientia personae in quam
856 peccatur. Sed non videtur gravius peccare qui facit iniuriam
857 personae ditiori vel potentiori, quam alicui pauperi, quia non est
858 personarum acceptio apud Deum, secundum cuius iudicium gravitas
859 peccati pensatur. Ergo conditio personae in quam peccatur, non
860 aggravat peccatum.</p>
861 <p title="I-II q. 73 a. 9 s. c."><a name="36679"><span class=
862 "ref">[36679] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra
863 est quod in sacra Scriptura specialiter vituperatur peccatum quod
864 contra servos Dei committitur, sicut III Reg. XIX, <i>altaria tua
865 destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio</i>. Vituperatur
866 etiam specialiter peccatum commissum contra personas propinquas,
867 secundum illud Mich. VII, <i>filius contumeliam facit patri, filia
868 consurgit adversus matrem suam</i>. Vituperatur etiam specialiter
869 peccatum quod committitur contra personas in dignitate constitutas,
870 ut patet Iob XXXIV, <i>qui dicit regi, apostata; qui vocat duces
871 impios</i>. Ergo conditio personae in quam peccatur, aggravat
872 peccatum.</p>
873 <p title="I-II q. 73 a. 9 co."><a name="36680"><span class=
874 "ref">[36680] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 co.</span></a> Respondeo
875 dicendum quod persona in quam peccatur, est quodammodo obiectum
876 peccati. Dictum est autem supra quod prima gravitas peccati
877 attenditur ex parte obiecti. Ex quo quidem tanto attenditur maior
878 gravitas in peccato, quanto obiectum eius est principalior finis.
879 Fines autem principales humanorum actuum sunt Deus, ipse homo, et
880 proximus, quidquid enim facimus, propter aliquod horum facimus;
881 quamvis etiam horum trium unum sub altero ordinetur. Potest igitur
882 ex parte horum trium considerari maior vel minor gravitas in
883 peccato secundum conditionem personae in quam peccatur. Primo
884 quidem, ex parte Dei, cui tanto magis aliquis homo coniungitur,
885 quanto est virtuosior vel Deo sacratior. Et ideo iniuria tali
886 personae illata, magis redundat in Deum, secundum illud Zach. II,
887 <i>qui vos tetigerit, tangit pupillam oculi mei</i>. Unde peccatum
888 fit gravius ex hoc quod peccatur in personam magis Deo coniunctam,
889 vel ratione virtutis vel ratione officii. Ex parte vero sui ipsius,
890 manifestum est quod tanto aliquis gravius peccat, quanto in magis
891 coniunctam personam, seu naturali necessitudine, seu beneficiis,
892 seu quacumque coniunctione, peccaverit, quia videtur in seipsum
893 magis peccare, et pro tanto gravius peccat, secundum illud Eccli.
894 XIV, <i>qui sibi nequam est, cui bonus erit?</i> Ex parte vero
895 proximi, tanto gravius peccatur, quanto peccatum plures tangit. Et
896 ideo peccatum quod fit in personam publicam, puta regem vel
897 principem, qui gerit personam totius multitudinis, est gravius quam
898 peccatum quod committitur contra unam personam privatam, unde
899 specialiter dicitur Exod. XXII, <i>principi populi tui non
900 maledices</i>. Et similiter iniuria quae fit alicui famosae
901 personae, videtur esse gravior, ex hoc quod in scandalum et in
902 turbationem plurimorum redundat.</p>
903 <p title="I-II q. 73 a. 9 ad 1"><a name="36681"><span class=
904 "ref">[36681] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum
905 ergo dicendum quod ille qui infert iniuriam virtuoso, quantum est
906 in se, turbat eum et interius et exterius. Sed quod iste interius
907 non turbetur, contingit ex eius bonitate, quae non diminuit
908 peccatum iniuriantis.</p>
909 <p title="I-II q. 73 a. 9 ad 2"><a name="36682"><span class=
910 "ref">[36682] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum
911 dicendum quod nocumentum quod quis sibi ipsi infert in his quae
912 subsunt dominio propriae voluntatis, sicut in rebus possessis,
913 habet minus de peccato quam si alteri inferatur, quia propria
914 voluntate hoc agit. Sed in his quae non subduntur dominio
915 voluntatis, sicut sunt naturalia et spiritualia bona, est gravius
916 peccatum nocumentum sibi ipsi inferre, gravius enim peccat qui
917 occidit seipsum, quam qui occidit alterum. Sed quia res
918 propinquorum nostrorum non subduntur voluntatis nostrae dominio,
919 non procedit ratio quantum ad nocumenta rebus illorum illata, quod
920 circa ea minus peccetur; nisi forte velint, vel ratum habeant.</p>
921 <p title="I-II q. 73 a. 9 ad 3"><a name="36683"><span class=
922 "ref">[36683] I&ordf;-IIae q. 73 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium
923 dicendum quod non est acceptio personarum si Deus gravius punit
924 peccantem contra excellentiores personas, hoc enim fit propter hoc
925 quod hoc redundat in plurium nocumentum.</p>
926 <br />
927 <div class="E">Articulus 10</div>
928 <p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 1"><a name="36684"><span class=
929 "ref">[36684] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum
930 sic proceditur. Videtur quod magnitudo personae peccantis non
931 aggravet peccatum. Homo enim maxime redditur magnus ex hoc quod Deo
932 adhaeret, secundum illud Eccli. XXV, <i>quam magnus est qui invenit
933 sapientiam et scientiam. Sed non est super timentem Deum</i>. Sed
934 quanto aliquis magis Deo adhaeret, tanto minus imputatur ei aliquid
935 ad peccatum, dicitur enim II Paralip. XXX, <i>dominus bonus
936 propitiabitur cunctis qui in toto corde requirunt dominum Deum
937 patrum suorum, et non imputabitur eis quod minus sanctificati
938 sunt</i>. Ergo peccatum non aggravatur ex magnitudine personae
939 peccantis.</p>
940 <p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 2"><a name="36685"><span class=
941 "ref">[36685] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea,
942 non est personarum acceptio apud Deum, ut dicitur Rom. II. Ergo non
943 magis punit pro uno et eodem peccato, unum quam alium. Non ergo
944 aggravatur ex magnitudine personae peccantis.</p>
945 <p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 3"><a name="36686"><span class=
946 "ref">[36686] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea,
947 nullus debet ex bono incommodum reportare. Reportaret autem, si id
948 quod agit, magis ei imputaretur ad culpam. Ergo propter
949 magnitudinem personae peccantis non aggravatur peccatum.</p>
950 <p title="I-II q. 73 a. 10 s. c."><a name="36687"><span class=
951 "ref">[36687] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra
952 est quod Isidorus dicit, in II de summo bono, <i>tanto maius
953 cognoscitur peccatum esse, quanto maior qui peccat habetur</i>.</p>
954 <p title="I-II q. 73 a. 10 co."><a name="36688"><span class=
955 "ref">[36688] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 co.</span></a> Respondeo
956 dicendum quod duplex est peccatum. Quoddam ex subreptione
957 proveniens, propter infirmitatem humanae naturae. Et tale peccatum
958 minus imputatur ei qui est maior in virtute, eo quod minus negligit
959 huiusmodi peccata reprimere, quae tamen omnino subterfugere
960 infirmitas humana non sinit. Alia vero peccata sunt ex
961 deliberatione procedentia. Et ista peccata tanto magis alicui
962 imputantur, quanto maior est. Et hoc potest esse propter quatuor.
963 Primo quidem, quia facilius possunt resistere peccato maiores, puta
964 qui excedunt in scientia et virtute. Unde dominus dicit, Luc. XII,
965 quod <i>servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens, plagis
966 vapulabit multis</i>. Secundo, propter ingratitudinem, quia omne
967 bonum quo quis magnificatur, est Dei beneficium, cui homo fit
968 ingratus peccando. Et quantum ad hoc, quaelibet maioritas, etiam in
969 temporalibus bonis peccatum aggravat, secundum illud Sap. VI,
970 <i>potentes potenter tormenta patientur</i>. Tertio, propter
971 specialem repugnantiam actus peccati ad magnitudinem personae,
972 sicut si princeps iustitiam violet, qui ponitur iustitiae custos;
973 et si sacerdos fornicetur, qui castitatem vovit. Quarto, propter
974 exemplum, sive scandalum, quia, ut Gregorius dicit in pastorali,
975 <i>in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia
976 gradus peccator honoratur</i>. Ad plurium etiam notitiam perveniunt
977 peccata magnorum; et magis homines ea indigne ferunt.</p>
978 <p title="I-II q. 73 a. 10 ad 1"><a name="36689"><span class=
979 "ref">[36689] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum
980 ergo dicendum quod auctoritas illa loquitur de his quae per
981 subreptionem infirmitatis humanae negligenter aguntur.</p>
982 <p title="I-II q. 73 a. 10 ad 2"><a name="36690"><span class=
983 "ref">[36690] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum
984 dicendum quod Deus non accipit personas, si maiores plus punit,
985 quia ipsorum maioritas facit ad gravitatem peccati, ut dictum
986 est.</p>
987 <p title="I-II q. 73 a. 10 ad 3"><a name="36691"><span class=
988 "ref">[36691] I&ordf;-IIae q. 73 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium
989 dicendum quod homo magnus non reportat incommodum ex bono quod
990 habet, sed ex malo usu illius.</p>
991 <div class="centro"><br />
992 <p><a href="sth2072.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19"
993 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp;
994 <a href="sth2074.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19"
995 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
996 <br />
997 <hr />
998 <br />
999 <address>&copy; 2006 Fundaci&oacute;n Tom&aacute;s de Aquino quoad
1000 hanc editionem<br />
1001 Iura omnia asservantur<br />
1002 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264"
1003 style="text-decoration=none">49644264</a></address>
1004 </div>
1005 </body>
1006 </html>