Mercurial > hg > Aquinas
comparison summa/latin/sth2073.html @ 28:544e12f679ad
convert to xml
| author | ht |
|---|---|
| date | Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000 |
| parents | 4006eb4882de |
| children | d777cc3962f2 |
comparison
equal
deleted
inserted
replaced
| 27:c16124ac5890 | 28:544e12f679ad |
|---|---|
| 1 <!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/REC-html40/loose.dtd"> | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 <HTML LANG="LA"> | 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> |
| 3 <HEAD> | 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> |
| 4 <META HTTP-EQUIV="Content-Type" CONTENT="text/html; charset=ISO-8859-1"> | 4 <head> |
| 5 <META HTTP-EQUIV="Content-Style-Type" CONTENT="text/css"> | 5 <meta name="generator" content= |
| 6 <META HTTP-EQUIV="Content-Script-Type" CONTENT="text/javascript"> | 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> |
| 7 <META NAME="keywords" CONTENT="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum"> | 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= |
| 8 <META NAME="language" CONTENT="Latin"> | 8 "text/html; charset=us-ascii" /> |
| 9 <META NAME="security" CONTENT="public"> | 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> |
| 10 <META NAME="owner" CONTENT="ealarcon@unav.es"> | 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> |
| 11 <META NAME="author" CONTENT="Enrique Alarcón"> | 11 <meta name="keywords" content= |
| 12 <META NAME="abstract" CONTENT=""> | 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> |
| 13 <LINK REL="stylesheet" MEDIA="screen" HREF="vscreen.css" TYPE="text/css"> | 13 <meta name="language" content="Latin" /> |
| 14 <LINK REL="stylesheet" MEDIA="print" HREF="vprint.css" TYPE="text/css"> | 14 <meta name="security" content="public" /> |
| 15 <TITLE>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. 73</TITLE> | 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> |
| 16 </HEAD> | 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> |
| 17 <BODY> | 17 <meta name="abstract" content="" /> |
| 18 <A HREF="http://www.corpusthomisticum.org/"><DIV CLASS="tres">CORPUS THOMISTICUM</DIV></A> | 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= |
| 19 <DIV CLASS="uno">Sancti Thomae de Aquino</DIV> | 19 "text/css" /> |
| 20 <DIV CLASS="uno">Summa Theologiae</DIV> | 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= |
| 21 <DIV CLASS="dos">prima pars secundae partis quaestio LXXIII</DIV> | 21 "text/css" /> |
| 22 <BR> | 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. |
| 23 <DIV CLASS="centro"> | 23 73</title> |
| 24 <TABLE ALIGN="center" SUMMARY="Imago"> | 24 </head> |
| 25 <TR> | 25 <body> |
| 26 <TH><IMG SRC="icons/fugit190.jpg" WIDTH="275" HEIGHT="190" BORDER="0" ALT="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" ALIGN="middle"></TH> | 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> |
| 27 </TR> | 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> |
| 28 </TABLE> | 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> |
| 29 <BR> | 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> |
| 30 <SPAN CLASS="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<BR>ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias magneticas<BR>denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<BR><BR></SPAN> | 30 <div class="dos">prima pars secundae partis quaestio LXXIII</div> |
| 31 <BR><HR><BR> | 31 <br /> |
| 32 <P> | 32 <div class="centro"> |
| 33 <A HREF="sth2072.html"><IMG SRC="icons/ageretro.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age retro"></A> | 33 <table align="center" summary="Imago"> |
| 34 | 34 <tr> |
| 35 <A HREF="sth2074.html"><IMG SRC="icons/ageultra.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age ultra"></A> | 35 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= |
| 36 </P> | 36 "0" alt= |
| 37 <SCRIPT LANGUAGE="JavaScript" TYPE="text/javascript"> | 37 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" |
| 38 align="middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth2072.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth2074.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
| 38 <!-- | 55 <!-- |
| 39 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 | 56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
| 40 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} | 57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 41 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); | 58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 42 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | 59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#36687">Iª-IIae q. 73 a. 10 s. c.'); | 141 document.write('<OPTION VALUE="#36687">Iª-IIae q. 73 a. 10 s. c.'); |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#36688">Iª-IIae q. 73 a. 10 co.'); | 142 document.write('<OPTION VALUE="#36688">Iª-IIae q. 73 a. 10 co.'); |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#36689">Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 1'); | 143 document.write('<OPTION VALUE="#36689">Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 1'); |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#36690">Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 2'); | 144 document.write('<OPTION VALUE="#36690">Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 2'); |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#36691">Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 3'); | 145 document.write('<OPTION VALUE="#36691">Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 3'); |
| 129 document.write('</SELECT>'); | 146 document.write('<\/SELECT>'); |
| 130 document.write('<BR><BR>'); | 147 document.write('<BR><BR>'); |
| 131 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | 148 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 132 document.write('</FORM>'); | 149 document.write('<\/FORM>'); |
| 133 // --> | 150 // --> |
| 134 </SCRIPT> | 151 //]]> |
| 135 <BR><HR><BR> | 152 </script><br /> |
| 136 </DIV> | 153 <hr /> |
| 137 <DIV CLASS="D">Quaestio 73</DIV> | 154 <br /></div> |
| 138 <DIV CLASS="G">Prooemium</DIV> | 155 <div class="D">Quaestio 73</div> |
| 139 <P TITLE="I-II q. 73 pr."><A NAME="36611"><SPAN CLASS="ref">[36611] Iª-IIae q. 73 pr. </SPAN></A>Deinde considerandum est de comparatione peccatorum ad invicem. Et circa hoc quaeruntur decem. Primo, utrum omnia peccata et vitia sint connexa. Secundo, utrum omnia sint paria. Tertio, utrum gravitas peccatorum attendatur secundum obiecta. Quarto, utrum secundum dignitatem virtutum quibus peccata opponuntur. Quinto, utrum peccata carnalia sint graviora quam spiritualia. Sexto, utrum secundum causas peccatorum attendatur gravitas peccatorum. Septimo, utrum secundum circumstantias. Octavo, utrum secundum quantitatem nocumenti. Nono, utrum secundum conditionem personae in quam peccatur. Decimo, utrum propter magnitudinem personae peccantis aggravetur peccatum.</P> | 156 <div class="G">Prooemium</div> |
| 140 <BR> | 157 <p title="I-II q. 73 pr."><a name="36611"><span class="ref">[36611] |
| 141 <DIV CLASS="E">Articulus 1</DIV> | 158 Iª-IIae q. 73 pr.</span></a> Deinde considerandum est de |
| 142 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 arg. 1"><A NAME="36612"><SPAN CLASS="ref">[36612] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 1 </SPAN></A>Ad primum sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint connexa. Dicitur enim Iac. II, <I>quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus</I>. Sed idem est esse reum omnium mandatorum legis, quod habere omnia peccata, quia, sicut Ambrosius dicit, <I>peccatum est transgressio legis divinae, et caelestium inobedientia mandatorum</I>. Ergo quicumque peccat uno peccato, subiicitur omnibus peccatis.</P> | 159 comparatione peccatorum ad invicem. Et circa hoc quaeruntur decem. |
| 143 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 arg. 2"><A NAME="36613"><SPAN CLASS="ref">[36613] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, quodlibet peccatum excludit virtutem sibi oppositam. Sed qui caret una virtute, caret omnibus, ut patet ex supradictis. Ergo qui peccat uno peccato, privatur omnibus virtutibus. Sed qui caret virtute, habet vitium sibi oppositum. Ergo qui habet unum peccatum, habet omnia peccata.</P> | 160 Primo, utrum omnia peccata et vitia sint connexa. Secundo, utrum |
| 144 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 arg. 3"><A NAME="36614"><SPAN CLASS="ref">[36614] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, virtutes omnes sunt connexae quae conveniunt in uno principio, ut supra habitum est. Sed sicut virtutes conveniunt in uno principio, ita et peccata, quia sicut amor Dei, qui facit civitatem Dei, est principium et radix omnium virtutum, ita amor sui, qui facit civitatem Babylonis, est radix omnium peccatorum; ut patet per Augustinum, XIV de Civ. Dei. Ergo etiam omnia vitia et peccata sunt connexa, ita ut qui unum habet, habeat omnia.</P> | 161 omnia sint paria. Tertio, utrum gravitas peccatorum attendatur |
| 145 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 s. c."><A NAME="36615"><SPAN CLASS="ref">[36615] Iª-IIae q. 73 a. 1 s. c. </SPAN></A>Sed contra, quaedam vitia sunt sibi invicem contraria, ut patet per philosophum, in II Ethic. Sed impossibile est contraria simul inesse eidem. Ergo impossibile est omnia peccata et vitia esse sibi invicem connexa.</P> | 162 secundum obiecta. Quarto, utrum secundum dignitatem virtutum quibus |
| 146 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 co."><A NAME="36616"><SPAN CLASS="ref">[36616] Iª-IIae q. 73 a. 1 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod aliter se habet intentio agentis secundum virtutem ad sequendum rationem, et aliter intentio peccantis ad divertendum a ratione. Cuiuslibet enim agentis secundum virtutem intentio est ut rationis regulam sequatur, et ideo omnium virtutum intentio in idem tendit. Et propter hoc omnes virtutes habent connexionem ad invicem in ratione recta agibilium, quae est prudentia, sicut supra dictum est. Sed intentio peccantis non est ad hoc quod recedat ab eo quod est secundum rationem, sed potius ut tendat in aliquod bonum appetibile, a quo speciem sortitur. Huiusmodi autem bona in quae tendit intentio peccantis a ratione recedens, sunt diversa, nullam connexionem habentia ad invicem, immo etiam interdum sunt contraria. Cum igitur vitia et peccata speciem habeant secundum illud ad quod convertuntur, manifestum est quod, secundum illud quod perficit speciem peccatorum, nullam connexionem habent peccata ad invicem. Non enim peccatum committitur in accedendo a multitudine ad unitatem, sicut accidit in virtutibus quae sunt connexae, sed potius in recedendo ab unitate ad multitudinem.</P> | 163 peccata opponuntur. Quinto, utrum peccata carnalia sint graviora |
| 147 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 ad 1"><A NAME="36617"><SPAN CLASS="ref">[36617] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod Iacobus loquitur de peccato non ex parte conversionis, secundum quod peccata distinguuntur, sicut dictum est, sed loquitur de eis ex parte aversionis, inquantum scilicet homo peccando recedit a legis mandato. Omnia autem legis mandata sunt ab uno et eodem, ut ipse ibidem dicit, et ideo idem Deus contemnitur in omni peccato. Et ex hac parte dicit quod qui offendit in uno, factus est omnium reus, quia scilicet uno peccato peccando, incurrit poenae reatum ex hoc quod contemnit Deum, ex cuius contemptu provenit omnium peccatorum reatus.</P> | 164 quam spiritualia. Sexto, utrum secundum causas peccatorum |
| 148 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 ad 2"><A NAME="36618"><SPAN CLASS="ref">[36618] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod, sicut supra dictum est, non per quemlibet actum peccati tollitur virtus opposita, nam peccatum veniale virtutem non tollit; peccatum autem mortale tollit virtutem infusam, inquantum avertit a Deo; sed unus actus peccati etiam mortalis, non tollit habitum virtutis acquisitae. Sed si multiplicentur actus intantum quod generetur contrarius habitus, excluditur habitus virtutis acquisitae. Qua exclusa, excluditur prudentia, quia cum homo agit contra quamcumque virtutem, agit contra prudentiam. Sine prudentia autem nulla virtus moralis esse potest, ut supra habitum est. Et ideo per consequens excluduntur omnes virtutes morales, quantum ad perfectum et formale esse virtutis, quod habent secundum quod participant prudentiam, remanent tamen inclinationes ad actus virtutum, non habentes rationem virtutis. Sed non sequitur quod propter hoc homo incurrat omnia vitia vel peccata. Primo quidem, quia uni virtuti plura vitia opponuntur, ita quod virtus potest privari per unum eorum, etsi alterum non adsit. Secundo, quia peccatum directe opponitur virtuti quantum ad inclinationem virtutis ad actum, ut supra dictum est, unde, remanentibus aliquibus inclinationibus virtuosis, non potest dici quod homo habeat vitia vel peccata opposita.</P> | 165 attendatur gravitas peccatorum. Septimo, utrum secundum |
| 149 <P TITLE="I-II q. 73 a. 1 ad 3"><A NAME="36619"><SPAN CLASS="ref">[36619] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod amor Dei est congregativus, inquantum affectum hominis a multis ducit in unum, et ideo virtutes, quae ex amore Dei causantur, connexionem habent. Sed amor sui disgregat affectum hominis in diversa, prout scilicet homo se amat appetendo sibi bona temporalia, quae sunt varia et diversa, et ideo vitia et peccata, quae causantur ex amore sui, non sunt connexa.</P> | 166 circumstantias. Octavo, utrum secundum quantitatem nocumenti. Nono, |
| 150 <BR> | 167 utrum secundum conditionem personae in quam peccatur. Decimo, utrum |
| 151 <DIV CLASS="E">Articulus 2</DIV> | 168 propter magnitudinem personae peccantis aggravetur peccatum.</p> |
| 152 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 arg. 1"><A NAME="36620"><SPAN CLASS="ref">[36620] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 1 </SPAN></A>Ad secundum sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint paria. Hoc enim est peccare, facere quod non licet. Sed facere quod non licet, uno et eodem modo in omnibus reprehenditur. Ergo peccare uno et eodem modo reprehenditur. Non ergo unum peccatum est alio gravius.</P> | 169 <br /> |
| 153 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 arg. 2"><A NAME="36621"><SPAN CLASS="ref">[36621] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, omne peccatum consistit in hoc quod homo transgreditur regulam rationis, quae ita se habet ad actus humanos, sicut regula linearis in corporalibus rebus. Ergo peccare simile est ei quod est lineas transilire. Sed lineas transilire est aequaliter et uno modo, etiam si aliquis longius recedat vel propinquius stet, quia privationes non recipiunt magis et minus. Ergo omnia peccata sunt aequalia.</P> | 170 <div class="E">Articulus 1</div> |
| 154 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 arg. 3"><A NAME="36622"><SPAN CLASS="ref">[36622] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, peccata virtutibus opponuntur. Sed omnes virtutes aequales sunt, ut Tullius dicit, in paradoxis. Ergo omnia peccata sunt paria.</P> | 171 <p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 1"><a name="36612"><span class= |
| 155 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 s. c."><A NAME="36623"><SPAN CLASS="ref">[36623] Iª-IIae q. 73 a. 2 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod dominus dicit ad Pilatum, Ioan. XIX, <I>qui tradidit me tibi, maius peccatum habet</I>. Et tamen constat quod Pilatus aliquod peccatum habuit. Ergo unum peccatum est maius alio.</P> | 172 "ref">[36612] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 156 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 co."><A NAME="36624"><SPAN CLASS="ref">[36624] Iª-IIae q. 73 a. 2 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod opinio Stoicorum fuit, quam Tullius prosequitur in paradoxis, quod omnia peccata sunt paria. Et ex hoc etiam derivatus est quorundam haereticorum error, qui, ponentes omnia peccata esse paria, dicunt etiam omnes poenas Inferni esse pares. Et quantum ex verbis Tullii perspici potest, Stoici movebantur ex hoc quod considerabant peccatum ex parte privationis tantum, prout scilicet est recessus a ratione, unde simpliciter aestimantes quod nulla privatio susciperet magis et minus, posuerunt omnia peccata esse paria. Sed si quis diligenter consideret, inveniet duplex privationum genus. Est enim quaedam simplex et pura privatio, quae consistit quasi in corruptum esse, sicut mors est privatio vitae, et tenebra est privatio luminis. Et tales privationes non recipiunt magis et minus, quia nihil residuum est de habitu opposito. Unde non minus est mortuus aliquis primo die mortis, et tertio vel quarto, quam post annum, quando iam cadaver fuerit resolutum. Et similiter non est magis tenebrosa domus, si lucerna sit operta pluribus velaminibus, quam si sit operta uno solo velamine totum lumen intercludente. Est autem alia privatio non simplex, sed aliquid retinens de habitu opposito; quae quidem privatio magis consistit in corrumpi, quam in corruptum esse, sicut aegritudo, quae privat debitam commensurationem humorum, ita tamen quod aliquid eius remanet, alioquin non remaneret animal vivum; et simile est de turpitudine, et aliis huiusmodi. Huiusmodi autem privationes recipiunt magis et minus ex parte eius quod remanet de habitu contrario, multum enim refert ad aegritudinem vel turpitudinem, utrum plus vel minus a debita commensuratione humorum vel membrorum recedatur. Et similiter dicendum est de vitiis et peccatis, sic enim in eis privatur debita commensuratio rationis, ut non totaliter ordo rationis tollatur; alioquin malum, si sit integrum, destruit seipsum, ut dicitur in IV Ethic.; non enim posset remanere substantia actus, vel affectio agentis, nisi aliquid remaneret de ordine rationis. Et ideo multum interest ad gravitatem peccati, utrum plus vel minus recedatur a rectitudine rationis. Et secundum hoc dicendum est quod non omnia peccata sunt paria.</P> | 173 sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint connexa. Dicitur |
| 157 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 ad 1"><A NAME="36625"><SPAN CLASS="ref">[36625] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod peccata committere non licet, propter aliquam deordinationem quam habent. Unde illa quae maiorem deordinationem continent, sunt magis illicita; et per consequens graviora peccata.</P> | 174 enim Iac. II, <i>quicumque totam legem servaverit, offendat autem |
| 158 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 ad 2"><A NAME="36626"><SPAN CLASS="ref">[36626] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod ratio illa procedit de peccato, ac si esset privatio pura.</P> | 175 in uno, factus est omnium reus</i>. Sed idem est esse reum omnium |
| 159 <P TITLE="I-II q. 73 a. 2 ad 3"><A NAME="36627"><SPAN CLASS="ref">[36627] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod virtutes sunt aequales proportionaliter in uno et eodem, tamen una virtus praecedit aliam dignitate secundum suam speciem; et unus etiam homo est alio virtuosior in eadem specie virtutis, ut supra habitum est. Et tamen si virtutes essent pares, non sequeretur vitia esse paria, quia virtutes habent connexionem, non autem vitia seu peccata.</P> | 176 mandatorum legis, quod habere omnia peccata, quia, sicut Ambrosius |
| 160 <BR> | 177 dicit, <i>peccatum est transgressio legis divinae, et caelestium |
| 161 <DIV CLASS="E">Articulus 3</DIV> | 178 inobedientia mandatorum</i>. Ergo quicumque peccat uno peccato, |
| 162 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 arg. 1"><A NAME="36628"><SPAN CLASS="ref">[36628] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 1 </SPAN></A>Ad tertium sic proceditur. Videtur quod peccatorum gravitas non varietur secundum obiecta. Gravitas enim peccati pertinet ad modum vel qualitatem ipsius peccati. Sed obiectum est materia ipsius peccati. Ergo secundum diversa obiecta, peccatorum gravitas non variatur.</P> | 179 subiicitur omnibus peccatis.</p> |
| 163 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 arg. 2"><A NAME="36629"><SPAN CLASS="ref">[36629] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, gravitas peccati est intensio malitiae ipsius. Peccatum autem non habet rationem malitiae ex parte conversionis ad proprium obiectum, quod est quoddam bonum appetibile; sed magis ex parte aversionis. Ergo gravitas peccatorum non variatur secundum diversa obiecta.</P> | 180 <p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 2"><a name="36613"><span class= |
| 164 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 arg. 3"><A NAME="36630"><SPAN CLASS="ref">[36630] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, peccata quae habent diversa obiecta, sunt diversorum generum. Sed ea quae sunt diversorum generum, non sunt comparabilia, ut probatur in VII Physic. Ergo unum peccatum non est gravius altero secundum diversitatem obiectorum.</P> | 181 "ref">[36613] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 165 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 s. c."><A NAME="36631"><SPAN CLASS="ref">[36631] Iª-IIae q. 73 a. 3 s. c. </SPAN></A>Sed contra, peccata recipiunt speciem ex obiectis, ut ex supradictis patet. Sed aliquorum peccatorum unum est gravius altero secundum suam speciem, sicut homicidium furto. Ergo gravitas peccatorum differt secundum obiecta.</P> | 182 quodlibet peccatum excludit virtutem sibi oppositam. Sed qui caret |
| 166 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 co."><A NAME="36632"><SPAN CLASS="ref">[36632] Iª-IIae q. 73 a. 3 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod, sicut ex supradictis patet, gravitas peccatorum differt eo modo quo una aegritudo est alia gravior, sicut enim bonum sanitatis consistit in quadam commensuratione humorum per convenientiam ad naturam animalis, ita bonum virtutis consistit in quadam commensuratione humani actus secundum convenientiam ad regulam rationis. Manifestum est autem quod tanto est gravior aegritudo, quanto tollitur debita humorum commensuratio per commensurationem prioris principii, sicut aegritudo quae provenit in corpore humano ex corde, quod est principium vitae, vel ex aliquo quod appropinquat cordi, periculosior est. Unde oportet etiam quod peccatum sit tanto gravius, quanto deordinatio contingit circa aliquod principium quod est prius in ordine rationis. Ratio autem ordinat omnia in agibilibus ex fine. Et ideo quanto peccatum contingit in actibus humanis ex altiori fine, tanto peccatum est gravius. Obiecta autem actuum sunt fines eorum, ut ex supradictis patet. Et ideo secundum diversitatem obiectorum attenditur diversitas gravitatis in peccatis. Sicut patet quod res exteriores ordinantur ad hominem sicut ad finem; homo autem ordinatur ulterius in Deum sicut in finem. Unde peccatum quod est circa ipsam substantiam hominis, sicut homicidium est gravius peccato quod est circa res exteriores, sicut furtum; et adhuc est gravius peccatum quod immediate contra Deum committitur, sicut infidelitas, blasphemia et huiusmodi. Et in ordine quorumlibet horum peccatorum unum peccatum est gravius altero, secundum quod est circa aliquid principalius vel minus principale. Et quia peccata habent speciem ex obiectis, differentia gravitatis quae attenditur penes obiecta, est prima et principalis, quasi consequens speciem.</P> | 183 una virtute, caret omnibus, ut patet ex supradictis. Ergo qui |
| 167 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 ad 1"><A NAME="36633"><SPAN CLASS="ref">[36633] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod obiectum, etsi sit materia circa quam terminatur actus, habet tamen rationem finis, secundum quod intentio agentis fertur in ipsum, ut supra dictum est. Forma autem actus moralis dependet ex fine, ut ex superioribus patet.</P> | 184 peccat uno peccato, privatur omnibus virtutibus. Sed qui caret |
| 168 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 ad 2"><A NAME="36634"><SPAN CLASS="ref">[36634] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod ex ipsa indebita conversione ad aliquod bonum commutabile, sequitur aversio ab incommutabili bono, in qua perficitur ratio mali. Et ideo oportet quod secundum diversitatem eorum quae pertinent ad conversionem, sequatur diversa gravitas malitiae in peccatis.</P> | 185 virtute, habet vitium sibi oppositum. Ergo qui habet unum peccatum, |
| 169 <P TITLE="I-II q. 73 a. 3 ad 3"><A NAME="36635"><SPAN CLASS="ref">[36635] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod omnia obiecta humanorum actuum habent ordinem ad invicem, et ideo omnes actus humani quodammodo conveniunt in uno genere, secundum quod ordinantur ad ultimum finem. Et ideo nihil prohibet omnia peccata esse comparabilia.</P> | 186 habet omnia peccata.</p> |
| 170 <BR> | 187 <p title="I-II q. 73 a. 1 arg. 3"><a name="36614"><span class= |
| 171 <DIV CLASS="E">Articulus 4</DIV> | 188 "ref">[36614] Iª-IIae q. 73 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 172 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 arg. 1"><A NAME="36636"><SPAN CLASS="ref">[36636] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 1 </SPAN></A>Ad quartum sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non differat secundum dignitatem virtutum quibus peccata opponuntur, ut scilicet maiori virtuti gravius peccatum opponatur. Quia ut dicitur Prov. XV, <I>in abundanti iustitia virtus maxima est</I>. Sed sicut dicit dominus, Matth. V, abundans iustitia cohibet iram; quae est minus peccatum quam homicidium, quod cohibet minor iustitia. Ergo maximae virtuti opponitur minimum peccatum.</P> | 189 virtutes omnes sunt connexae quae conveniunt in uno principio, ut |
| 173 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 arg. 2"><A NAME="36637"><SPAN CLASS="ref">[36637] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, in II Ethic. dicitur quod virtus est circa difficile et bonum, ex quo videtur quod maior virtus sit circa magis difficile. Sed minus est peccatum si homo deficiat in magis difficili, quam si deficiat in minus difficili. Ergo maiori virtuti minus peccatum opponitur.</P> | 190 supra habitum est. Sed sicut virtutes conveniunt in uno principio, |
| 174 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 arg. 3"><A NAME="36638"><SPAN CLASS="ref">[36638] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, caritas est maior virtus quam fides et spes, ut dicitur I ad Cor. XIII. Odium autem, quod opponitur caritati, est minus peccatum quam infidelitas vel desperatio, quae opponuntur fidei et spei. Ergo maiori virtuti opponitur minus peccatum.</P> | 191 ita et peccata, quia sicut amor Dei, qui facit civitatem Dei, est |
| 175 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 s. c."><A NAME="36639"><SPAN CLASS="ref">[36639] Iª-IIae q. 73 a. 4 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod philosophus dicit, in VIII Ethic., quod <I>pessimum optimo contrarium est</I>. Optimum autem in moralibus est maxima virtus; pessimum autem, gravissimum peccatum. Ergo maximae virtuti opponitur gravissimum peccatum.</P> | 192 principium et radix omnium virtutum, ita amor sui, qui facit |
| 176 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 co."><A NAME="36640"><SPAN CLASS="ref">[36640] Iª-IIae q. 73 a. 4 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod virtuti opponitur aliquod peccatum, uno quidem modo principaliter et directe, quod scilicet est circa idem obiectum, nam contraria circa idem sunt. Et hoc modo oportet quod maiori virtuti opponatur gravius peccatum. Sicut enim ex parte obiecti attenditur maior gravitas peccati, ita etiam maior dignitas virtutis, utrumque enim ex obiecto speciem sortitur, ut ex supradictis patet. Unde oportet quod maximae virtuti directe contrarietur maximum peccatum, quasi maxime ab eo distans in eodem genere. Alio modo potest considerari oppositio virtutis ad peccatum, secundum quandam extensionem virtutis cohibentis peccatum, quanto enim fuerit virtus maior, tanto magis elongat hominem a peccato sibi contrario, ita quod non solum ipsum peccatum, sed etiam inducentia ad peccatum cohibet. Et sic manifestum est quod quanto aliqua virtus fuerit maior, tanto etiam minora peccata cohibet, sicut etiam sanitas, quanto fuerit maior, tanto etiam minores distemperantias excludit. Et per hunc modum maiori virtuti minus peccatum opponitur ex parte effectus.</P> | 193 civitatem Babylonis, est radix omnium peccatorum; ut patet per |
| 177 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 ad 1"><A NAME="36641"><SPAN CLASS="ref">[36641] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod ratio illa procedit de oppositione quae attenditur secundum cohibitionem peccati, sic enim abundans iustitia etiam minora peccata cohibet.</P> | 194 Augustinum, XIV de Civ. Dei. Ergo etiam omnia vitia et peccata sunt |
| 178 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 ad 2"><A NAME="36642"><SPAN CLASS="ref">[36642] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod maiori virtuti, quae est circa bonum magis difficile, contrariatur directe peccatum quod est circa malum magis difficile. Utrobique enim invenitur quaedam eminentia, ex hoc quod ostenditur voluntas proclivior in bonum vel in malum, ex hoc quod difficultate non vincitur.</P> | 195 connexa, ita ut qui unum habet, habeat omnia.</p> |
| 179 <P TITLE="I-II q. 73 a. 4 ad 3"><A NAME="36643"><SPAN CLASS="ref">[36643] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod caritas non est quicumque amor, sed amor Dei. Unde non opponitur ei quodcumque odium directe, sed odium Dei, quod est gravissimum peccatorum.</P> | 196 <p title="I-II q. 73 a. 1 s. c."><a name="36615"><span class= |
| 180 <BR> | 197 "ref">[36615] Iª-IIae q. 73 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 181 <DIV CLASS="E">Articulus 5</DIV> | 198 quaedam vitia sunt sibi invicem contraria, ut patet per |
| 182 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 arg. 1"><A NAME="36644"><SPAN CLASS="ref">[36644] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 1 </SPAN></A>Ad quintum sic proceditur. Videtur quod peccata carnalia non sint minoris culpae quam peccata spiritualia. Adulterium enim gravius peccatum est quam furtum, dicitur enim Prov. VI, <I>non grandis est culpae cum quis furatus fuerit. Qui autem adulter est, propter cordis inopiam perdet animam suam</I>. Sed furtum pertinet ad avaritiam, quae est peccatum spirituale; adulterium autem ad luxuriam, quae est peccatum carnale. Ergo peccata carnalia sunt maioris culpae.</P> | 199 philosophum, in II Ethic. Sed impossibile est contraria simul |
| 183 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 arg. 2"><A NAME="36645"><SPAN CLASS="ref">[36645] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, Augustinus dicit, super Levit., quod Diabolus maxime gaudet de peccato luxuriae et idololatriae. Sed de maiori culpa magis gaudet. Ergo, cum luxuria sit peccatum carnale, videtur quod peccata carnalia sint maximae culpae.</P> | 200 inesse eidem. Ergo impossibile est omnia peccata et vitia esse sibi |
| 184 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 arg. 3"><A NAME="36646"><SPAN CLASS="ref">[36646] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, philosophus probat, in VII Ethic., quod <I>incontinens concupiscentiae est turpior quam incontinens irae</I>. Sed ira est peccatum spirituale, secundum Gregorium, XXXI Moral.; concupiscentia autem pertinet ad peccata carnalia. Ergo peccatum carnale est gravius quam peccatum spirituale.</P> | 201 invicem connexa.</p> |
| 185 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 s. c."><A NAME="36647"><SPAN CLASS="ref">[36647] Iª-IIae q. 73 a. 5 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod Gregorius dicit, quod peccata carnalia sunt minoris culpae, et maioris infamiae.</P> | 202 <p title="I-II q. 73 a. 1 co."><a name="36616"><span class= |
| 186 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 co."><A NAME="36648"><SPAN CLASS="ref">[36648] Iª-IIae q. 73 a. 5 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod peccata spiritualia sunt maioris culpae quam peccata carnalia. Quod non est sic intelligendum quasi quodlibet peccatum spirituale sit maioris culpae quolibet peccato carnali, sed quia, considerata hac sola differentia spiritualitatis et carnalitatis, graviora sunt quam cetera peccata, ceteris paribus. Cuius ratio triplex potest assignari. Prima quidem ex parte subiecti. Nam peccata spiritualia pertinent ad spiritum, cuius est converti ad Deum et ab eo averti, peccata vero carnalia consummantur in delectatione carnalis appetitus, ad quem principaliter pertinet ad bonum corporale converti. Et ideo peccatum carnale, inquantum huiusmodi, plus habet de conversione, propter quod etiam est maioris adhaesionis, sed peccatum spirituale habet plus de aversione, ex qua procedit ratio culpae. Et ideo peccatum spirituale, inquantum huiusmodi, est maioris culpae. Secunda ratio potest sumi ex parte eius in quem peccatur. Nam peccatum carnale, inquantum huiusmodi, est in corpus proprium; quod est minus diligendum, secundum ordinem caritatis, quam Deus et proximus, in quos peccatur per peccata spiritualia. Et ideo peccata spiritualia, inquantum huiusmodi, sunt maioris culpae. Tertia ratio potest sumi ex parte motivi. Quia quanto est gravius impulsivum ad peccandum, tanto homo minus peccat, ut infra dicetur. Peccata autem carnalia habent vehementius impulsivum, idest ipsam concupiscentiam carnis nobis innatam. Et ideo peccata spiritualia, inquantum huiusmodi, sunt maioris culpae.</P> | 203 "ref">[36616] Iª-IIae q. 73 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 187 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 ad 1"><A NAME="36649"><SPAN CLASS="ref">[36649] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod adulterium non solum pertinet ad peccatum luxuriae, sed etiam pertinet ad peccatum iniustitiae. Et quantum ad hoc, potest ad avaritiam reduci; ut Glossa dicit, ad Ephes., super illud, <I>omnis fornicator, aut immundus, aut avarus</I>. Et tunc gravius est adulterium quam furtum, quanto homini carior est uxor quam res possessa.</P> | 204 dicendum quod aliter se habet intentio agentis secundum virtutem ad |
| 188 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 ad 2"><A NAME="36650"><SPAN CLASS="ref">[36650] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod Diabolus dicitur maxime gaudere de peccato luxuriae, quia est maximae adhaerentiae, et difficile ab eo homo potest eripi, insatiabilis est enim delectabilis appetitus ut philosophus dicit, in III Ethic.</P> | 205 sequendum rationem, et aliter intentio peccantis ad divertendum a |
| 189 <P TITLE="I-II q. 73 a. 5 ad 3"><A NAME="36651"><SPAN CLASS="ref">[36651] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod philosophus dicit, turpiorem esse incontinentem concupiscentiae quam incontinentem irae, quia minus participat de ratione. Et secundum hoc etiam dicit, in III Ethic., quod peccata intemperantiae sunt maxime exprobrabilia, quia sunt circa illas delectationes quae sunt communes nobis et brutis, unde quodammodo per ista peccata homo brutalis redditur. Et inde est quod, sicut Gregorius dicit, sunt maioris infamiae.</P> | 206 ratione. Cuiuslibet enim agentis secundum virtutem intentio est ut |
| 190 <BR> | 207 rationis regulam sequatur, et ideo omnium virtutum intentio in idem |
| 191 <DIV CLASS="E">Articulus 6</DIV> | 208 tendit. Et propter hoc omnes virtutes habent connexionem ad invicem |
| 192 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 arg. 1"><A NAME="36652"><SPAN CLASS="ref">[36652] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 1 </SPAN></A>Ad sextum sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non attendatur secundum causam peccati. Quanto enim peccati causa fuerit maior, tanto vehementius movet ad peccandum, et ita difficilius potest ei resisti. Sed peccatum diminuitur ex hoc quod ei difficilius resistitur, hoc enim pertinet ad infirmitatem peccantis, ut non facile resistat peccato; peccatum autem quod est ex infirmitate, levius iudicatur. Non ergo peccatum habet gravitatem ex parte suae causae.</P> | 209 in ratione recta agibilium, quae est prudentia, sicut supra dictum |
| 193 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 arg. 2"><A NAME="36653"><SPAN CLASS="ref">[36653] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, concupiscentia est generalis quaedam causa peccati, unde dicit Glossa, super illud Rom. VII, <I>nam concupiscentiam nesciebam etc., bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, omne malum prohibet</I>. Sed quanto homo fuerit victus maiori concupiscentia, tanto est minus peccatum. Gravitas ergo peccati diminuitur ex magnitudine causae.</P> | 210 est. Sed intentio peccantis non est ad hoc quod recedat ab eo quod |
| 194 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 arg. 3"><A NAME="36654"><SPAN CLASS="ref">[36654] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, sicut rectitudo rationis est causa virtuosi actus, ita defectus rationis videtur esse causa peccati. Sed defectus rationis, quanto fuerit maior, tanto est minus peccatum, intantum quod qui carent usu rationis, omnino excusentur a peccato; et qui ex ignorantia peccat, levius peccat. Ergo gravitas peccati non augetur ex magnitudine causae.</P> | 211 est secundum rationem, sed potius ut tendat in aliquod bonum |
| 195 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 s. c."><A NAME="36655"><SPAN CLASS="ref">[36655] Iª-IIae q. 73 a. 6 s. c. </SPAN></A>Sed contra, multiplicata causa, multiplicatur effectus. Ergo, si causa peccati maior fuerit, peccatum erit gravius.</P> | 212 appetibile, a quo speciem sortitur. Huiusmodi autem bona in quae |
| 196 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 co."><A NAME="36656"><SPAN CLASS="ref">[36656] Iª-IIae q. 73 a. 6 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod in genere peccati, sicut et in quolibet alio genere, potest accipi duplex causa. Una quae est propria et per se causa peccati, quae est ipsa voluntas peccandi, comparatur enim ad actum peccati sicut arbor ad fructum, ut dicitur in Glossa, super illud Matth. VII, <I>non potest arbor bona fructus malos facere</I>. Et huiusmodi causa quanto fuerit maior, tanto peccatum erit gravius, quanto enim voluntas fuerit maior ad peccandum, tanto homo gravius peccat. Aliae vero causae peccati accipiuntur quasi extrinsecae et remotae, ex quibus scilicet voluntas inclinatur ad peccandum. Et in his causis est distinguendum. Quaedam enim harum inducunt voluntatem ad peccandum, secundum ipsam naturam voluntatis, sicut finis, quod est proprium obiectum voluntatis. Et ex tali causa augetur peccatum, gravius enim peccat cuius voluntas ex intentione peioris finis inclinatur ad peccandum. Aliae vero causae sunt quae inclinant voluntatem ad peccandum, praeter naturam et ordinem ipsius voluntatis, quae nata est moveri libere ex seipsa secundum iudicium rationis. Unde causae quae diminuunt iudicium rationis, sicut ignorantia; vel quae diminuunt liberum motum voluntatis, sicut infirmitas vel violentia aut metus, aut aliquid huiusmodi, diminuunt peccatum, sicut et diminuunt voluntarium, intantum quod si actus sit omnino involuntarius, non habet rationem peccati.</P> | 213 tendit intentio peccantis a ratione recedens, sunt diversa, nullam |
| 197 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 ad 1"><A NAME="36657"><SPAN CLASS="ref">[36657] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod obiectio illa procedit de causa movente extrinseca, quae diminuit voluntarium, cuius quidem causae augmentum diminuit peccatum, ut dictum est.</P> | 214 connexionem habentia ad invicem, immo etiam interdum sunt |
| 198 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 ad 2"><A NAME="36658"><SPAN CLASS="ref">[36658] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod si sub concupiscentia includatur etiam ipse motus voluntatis, sic ubi est maior concupiscentia, est maius peccatum. Si vero concupiscentia dicatur passio quaedam, quae est motus vis concupiscibilis, sic maior concupiscentia praecedens iudicium rationis et motum voluntatis, diminuit peccatum, quia qui maiori concupiscentia stimulatus peccat, cadit ex graviori tentatione; unde minus ei imputatur. Si vero concupiscentia sic sumpta sequatur iudicium rationis et motum voluntatis, sic ubi est maior concupiscentia, est maius peccatum, insurgit enim interdum maior concupiscentiae motus ex hoc quod voluntas ineffrenate tendit in suum obiectum.</P> | 215 contraria. Cum igitur vitia et peccata speciem habeant secundum |
| 199 <P TITLE="I-II q. 73 a. 6 ad 3"><A NAME="36659"><SPAN CLASS="ref">[36659] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod ratio illa procedit de causa quae causat involuntarium, et haec diminuit peccatum, ut dictum est.</P> | 216 illud ad quod convertuntur, manifestum est quod, secundum illud |
| 200 <BR> | 217 quod perficit speciem peccatorum, nullam connexionem habent peccata |
| 201 <DIV CLASS="E">Articulus 7</DIV> | 218 ad invicem. Non enim peccatum committitur in accedendo a |
| 202 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 arg. 1"><A NAME="36660"><SPAN CLASS="ref">[36660] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 1 </SPAN></A>Ad septimum sic proceditur. Videtur quod circumstantia non aggravet peccatum. Peccatum enim habet gravitatem ex sua specie. Circumstantia autem non dat speciem peccato, cum sit quoddam accidens eius. Ergo gravitas peccati non consideratur ex circumstantia.</P> | 219 multitudine ad unitatem, sicut accidit in virtutibus quae sunt |
| 203 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 arg. 2"><A NAME="36661"><SPAN CLASS="ref">[36661] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, aut circumstantia est mala, aut non. Si circumstantia mala est, ipsa per se causat quandam speciem mali, si vero non sit mala, non habet unde augeat malum. Ergo circumstantia nullo modo auget peccatum.</P> | 220 connexae, sed potius in recedendo ab unitate ad multitudinem.</p> |
| 204 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 arg. 3"><A NAME="36662"><SPAN CLASS="ref">[36662] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, malitia peccati est ex parte aversionis. Sed circumstantiae consequuntur peccatum ex parte conversionis. Ergo non augent malitiam peccati.</P> | 221 <p title="I-II q. 73 a. 1 ad 1"><a name="36617"><span class= |
| 205 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 s. c."><A NAME="36663"><SPAN CLASS="ref">[36663] Iª-IIae q. 73 a. 7 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod ignorantia circumstantiae diminuit peccatum, qui enim peccat ex ignorantia circumstantiae, meretur veniam, ut dicitur in III Ethic. Hoc autem non esset, nisi circumstantia aggravaret peccatum. Ergo circumstantia peccatum aggravat.</P> | 222 "ref">[36617] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 206 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 co."><A NAME="36664"><SPAN CLASS="ref">[36664] Iª-IIae q. 73 a. 7 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod unumquodque ex eodem natum est augeri, ex quo causatur; sicut philosophus dicit de habitu virtutis, in II Ethic. Manifestum est autem quod peccatum causatur ex defectu alicuius circumstantiae, ex hoc enim receditur ab ordine rationis, quod aliquis in operando non observat debitas circumstantias. Unde manifestum est quod peccatum natum est aggravari per circumstantiam. Sed hoc quidem contingit tripliciter. Uno quidem modo, inquantum circumstantia transfert in aliud genus peccati. Sicut peccatum fornicationis consistit in hoc quod homo accedit ad non suam, si autem addatur haec circumstantia, ut illa ad quam accedit sit alterius uxor, transfertur iam in aliud genus peccati, scilicet in iniustitiam, inquantum homo usurpat rem alterius. Et secundum hoc, adulterium est gravius peccatum quam fornicatio. Aliquando vero circumstantia non aggravat peccatum quasi trahens in aliud genus peccati, sed solum quia multiplicat rationem peccati. Sicut si prodigus det quando non debet, et cui non debet, multiplicius peccat eodem genere peccati, quam si solum det cui non debet. Et ex hoc ipso peccatum fit gravius, sicut etiam aegritudo est gravior quae plures partes corporis inficit. Unde et Tullius dicit, in paradoxis, quod <I>in patris vita violanda, multa peccantur, violatur enim is qui procreavit, qui aluit, qui erudivit, qui in sede ac domo, atque in republica collocavit</I>. Tertio modo circumstantia aggravat peccatum ex eo quod auget deformitatem provenientem ex alia circumstantia. Sicut accipere alienum constituit peccatum furti, si autem addatur haec circumstantia, ut multum accipiat de alieno, est peccatum gravius; quamvis accipere multum vel parum, de se non dicat rationem boni vel mali.</P> | 223 ergo dicendum quod Iacobus loquitur de peccato non ex parte |
| 207 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 ad 1"><A NAME="36665"><SPAN CLASS="ref">[36665] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod aliqua circumstantia dat speciem actui morali, ut supra habitum est. Et tamen circumstantia quae non dat speciem, potest aggravare peccatum. Quia sicut bonitas rei non solum pensatur ex sua specie, sed etiam ex aliquo accidente; ita malitia actus non solum pensatur ex specie actus, sed etiam ex circumstantia.</P> | 224 conversionis, secundum quod peccata distinguuntur, sicut dictum |
| 208 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 ad 2"><A NAME="36666"><SPAN CLASS="ref">[36666] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod utroque modo circumstantia potest aggravare peccatum. Si enim sit mala, non tamen propter hoc oportet quod semper constituat speciem peccati, potest enim addere rationem malitiae in eadem specie, ut dictum est. Si autem non sit mala, potest aggravare peccatum in ordine ad malitiam alterius circumstantiae.</P> | 225 est, sed loquitur de eis ex parte aversionis, inquantum scilicet |
| 209 <P TITLE="I-II q. 73 a. 7 ad 3"><A NAME="36667"><SPAN CLASS="ref">[36667] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod ratio debet ordinare actum non solum quantum ad obiectum, sed etiam quantum ad omnes circumstantias. Et ideo aversio quaedam a regula rationis attenditur secundum corruptionem cuiuslibet circumstantiae, puta si aliquis operetur quando non debet, vel ubi non debet. Et huiusmodi aversio sufficit ad rationem mali. Hanc autem aversionem a regula rationis, sequitur aversio a Deo, cui debet homo per rectam rationem coniungi.</P> | 226 homo peccando recedit a legis mandato. Omnia autem legis mandata |
| 210 <BR> | 227 sunt ab uno et eodem, ut ipse ibidem dicit, et ideo idem Deus |
| 211 <DIV CLASS="E">Articulus 8</DIV> | 228 contemnitur in omni peccato. Et ex hac parte dicit quod qui |
| 212 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 arg. 1"><A NAME="36668"><SPAN CLASS="ref">[36668] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 1 </SPAN></A>Ad octavum sic proceditur. Videtur quod gravitas peccati non augeatur secundum maius nocumentum. Nocumentum enim est quidam eventus consequens actum peccati. Sed eventus sequens non addit ad bonitatem vel malitiam actus, ut supra dictum est. Ergo peccatum non aggravatur propter maius nocumentum.</P> | 229 offendit in uno, factus est omnium reus, quia scilicet uno peccato |
| 213 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 arg. 2"><A NAME="36669"><SPAN CLASS="ref">[36669] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, nocumentum maxime invenitur in peccatis quae sunt contra proximum, quia sibi ipsi nemo vult nocere; Deo autem nemo potest nocere, secundum illud Iob XXXV, <I>si multiplicatae fuerint iniquitates tuae, quid facies contra illum? Homini, qui similis tibi est, nocebit impietas tua</I>. Si ergo peccatum aggravaretur propter maius nocumentum, sequeretur quod peccatum quo quis peccat in proximum, esset gravius peccato quo quis peccat in Deum vel in seipsum.</P> | 230 peccando, incurrit poenae reatum ex hoc quod contemnit Deum, ex |
| 214 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 arg. 3"><A NAME="36670"><SPAN CLASS="ref">[36670] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, maius nocumentum infertur alicui cum privatur vita gratiae, quam cum privatur vita naturae, quia vita gratiae est melior quam vita naturae, intantum quod homo debet vitam naturae contemnere ne amittat vitam gratiae. Sed ille qui inducit aliquam mulierem ad fornicandum, quantum est de se, privat eam vita gratiae, inducens eam ad peccatum mortale. Si ergo peccatum esset gravius propter maius nocumentum, sequeretur quod simplex fornicator gravius peccaret quam homicida, quod est manifeste falsum. Non ergo peccatum est gravius propter maius nocumentum.</P> | 231 cuius contemptu provenit omnium peccatorum reatus.</p> |
| 215 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 s. c."><A NAME="36671"><SPAN CLASS="ref">[36671] Iª-IIae q. 73 a. 8 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., <I>quia vitium naturae adversatur, tantum additur malitiae vitiorum, quantum integritati naturarum minuitur</I>. Sed diminutio integritatis naturae est nocumentum. Ergo tanto gravius est peccatum, quanto maius est nocumentum.</P> | 232 <p title="I-II q. 73 a. 1 ad 2"><a name="36618"><span class= |
| 216 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 co."><A NAME="36672"><SPAN CLASS="ref">[36672] Iª-IIae q. 73 a. 8 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod nocumentum tripliciter se habere potest ad peccatum. Quandoque enim nocumentum quod provenit ex peccato, est praevisum et intentum, sicut cum aliquis aliquid operatur animo nocendi alteri, ut homicida vel fur. Et tunc directe quantitas nocumenti adauget gravitatem peccati, quia tunc nocumentum est per se obiectum peccati. Quandoque autem nocumentum est praevisum, sed non intentum, sicut cum aliquis transiens per agrum ut compendiosius vadat ad fornicandum, infert nocumentum his quae sunt seminata in agro, scienter, licet non animo nocendi. Et sic etiam quantitas nocumenti aggravat peccatum, sed indirecte, inquantum scilicet ex voluntate multum inclinata ad peccandum, procedit quod aliquis non praetermittat facere damnum sibi vel alii, quod simpliciter non vellet. Quandoque autem nocumentum nec est praevisum nec intentum. Et tunc si per accidens se habeat ad peccatum, non aggravat peccatum directe, sed propter negligentiam considerandi nocumenta quae consequi possent, imputantur homini ad poenam mala quae eveniunt praeter eius intentionem, si dabat operam rei illicitae. Si vero nocumentum per se sequatur ex actu peccati, licet non sit intentum nec praevisum, directe peccatum aggravat, quia quaecumque per se consequuntur ad peccatum, pertinent quodammodo ad ipsam peccati speciem. Puta si aliquis publice fornicetur, sequitur scandalum plurimorum, quod quamvis ipse non intendat, nec forte praevideat, directe per hoc aggravatur peccatum. Aliter tamen videtur se habere circa nocumentum poenale, quod incurrit ipse qui peccat. Huiusmodi enim nocumentum, si per accidens se habeat ad actum peccati, et non sit praevisum nec intentum, non aggravat peccatum, neque sequitur maiorem gravitatem peccati, sicut si aliquis currens ad occidendum, impingat et laedat sibi pedem. Si vero tale nocumentum per se consequatur ad actum peccati, licet forte nec sit praevisum nec intentum, tunc maius nocumentum non facit gravius peccatum; sed e converso gravius peccatum inducit gravius nocumentum. Sicut aliquis infidelis, qui nihil audivit de poenis Inferni, graviorem poenam in Inferno patietur pro peccato homicidii quam pro peccato furti, quia enim hoc nec intendit nec praevidet, non aggravatur ex hoc peccatum (sicut contingit circa fidelem, qui ex hoc ipso videtur peccare gravius, quod maiores poenas contemnit ut impleat voluntatem peccati), sed gravitas huiusmodi nocumenti solum causatur ex gravitate peccati.</P> | 233 "ref">[36618] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 217 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 ad 1"><A NAME="36673"><SPAN CLASS="ref">[36673] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod, sicut etiam supra dictum est, cum de bonitate et malitia exteriorum actuum ageretur, eventus sequens, si sit praevisus et intentus, addit ad bonitatem vel malitiam actus.</P> | 234 dicendum quod, sicut supra dictum est, non per quemlibet actum |
| 218 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 ad 2"><A NAME="36674"><SPAN CLASS="ref">[36674] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod, quamvis nocumentum aggravet peccatum, non tamen sequitur quod ex solo nocumento peccatum aggravetur, quinimmo peccatum per se est gravius propter inordinationem, ut supra dictum est. Unde et ipsum nocumentum aggravat peccatum, inquantum facit actum esse magis inordinatum. Unde non sequitur quod, si nocumentum maxime habeat locum in peccatis quae sunt contra proximum, quod illa peccata sunt gravissima, quia multo maior inordinatio invenitur in peccatis quae sunt contra Deum, et in quibusdam eorum quae sunt contra seipsum. Et tamen potest dici quod, etsi Deo nullus possit nocere quantum ad eius substantiam, potest tamen nocumentum attentare in his quae Dei sunt, sicut extirpando fidem, violando sacra, quae sunt peccata gravissima. Sibi etiam aliquis quandoque scienter et volenter infert nocumentum, sicut patet in his qui se interimunt, licet finaliter hoc referant ad aliquod bonum apparens, puta ad hoc quod liberentur ab aliqua angustia.</P> | 235 peccati tollitur virtus opposita, nam peccatum veniale virtutem non |
| 219 <P TITLE="I-II q. 73 a. 8 ad 3"><A NAME="36675"><SPAN CLASS="ref">[36675] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod illa ratio non sequitur, propter duo. Primo quidem, quia homicida intendit directe nocumentum proximi, fornicator autem qui provocat mulierem, non intendit nocumentum, sed delectationem. Secundo, quia homicida est per se et sufficiens causa corporalis mortis, spiritualis autem mortis nullus potest esse alteri causa per se et sufficiens; quia nullus spiritualiter moritur nisi propria voluntate peccando.</P> | 236 tollit; peccatum autem mortale tollit virtutem infusam, inquantum |
| 220 <BR> | 237 avertit a Deo; sed unus actus peccati etiam mortalis, non tollit |
| 221 <DIV CLASS="E">Articulus 9</DIV> | 238 habitum virtutis acquisitae. Sed si multiplicentur actus intantum |
| 222 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 arg. 1"><A NAME="36676"><SPAN CLASS="ref">[36676] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 1 </SPAN></A>Ad nonum sic proceditur. Videtur quod propter conditionem personae in quam peccatur, peccatum non aggravetur. Si enim hoc esset, maxime aggravaretur ex hoc quod aliquis peccat contra aliquem virum iustum et sanctum. Sed ex hoc non aggravatur peccatum, minus enim laeditur ex iniuria illata virtuosus, qui aequanimiter tolerat, quam alii, qui etiam interius scandalizati laeduntur. Ergo conditio personae in quam peccatur, non aggravat peccatum.</P> | 239 quod generetur contrarius habitus, excluditur habitus virtutis |
| 223 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 arg. 2"><A NAME="36677"><SPAN CLASS="ref">[36677] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, si conditio personae aggravaret peccatum, maxime aggravaretur ex propinquitate, quia sicut Tullius dicit in paradoxis, <I>in servo necando semel peccatur, in patris vita violanda multa peccantur</I>. Sed propinquitas personae in quam peccatur, non videtur aggravare peccatum, quia unusquisque sibi ipsi maxime est propinquus; et tamen minus peccat qui aliquod damnum sibi infert, quam si inferret alteri, puta si occideret equum suum, quam si occideret equum alterius, ut patet per philosophum, in V Ethic. Ergo propinquitas personae non aggravat peccatum.</P> | 240 acquisitae. Qua exclusa, excluditur prudentia, quia cum homo agit |
| 224 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 arg. 3"><A NAME="36678"><SPAN CLASS="ref">[36678] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, conditio personae peccantis praecipue aggravat peccatum ratione dignitatis vel scientiae, secundum illud Sap. VI, <I>potentes potenter tormenta patientur</I>; et Luc. XII, <I>servus sciens voluntatem domini, et non faciens, plagis vapulabit multis</I>. Ergo, pari ratione, ex parte personae in quam peccatur, magis aggravaret peccatum dignitas aut scientia personae in quam peccatur. Sed non videtur gravius peccare qui facit iniuriam personae ditiori vel potentiori, quam alicui pauperi, quia non est personarum acceptio apud Deum, secundum cuius iudicium gravitas peccati pensatur. Ergo conditio personae in quam peccatur, non aggravat peccatum.</P> | 241 contra quamcumque virtutem, agit contra prudentiam. Sine prudentia |
| 225 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 s. c."><A NAME="36679"><SPAN CLASS="ref">[36679] Iª-IIae q. 73 a. 9 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod in sacra Scriptura specialiter vituperatur peccatum quod contra servos Dei committitur, sicut III Reg. XIX, <I>altaria tua destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio</I>. Vituperatur etiam specialiter peccatum commissum contra personas propinquas, secundum illud Mich. VII, <I>filius contumeliam facit patri, filia consurgit adversus matrem suam</I>. Vituperatur etiam specialiter peccatum quod committitur contra personas in dignitate constitutas, ut patet Iob XXXIV, <I>qui dicit regi, apostata; qui vocat duces impios</I>. Ergo conditio personae in quam peccatur, aggravat peccatum.</P> | 242 autem nulla virtus moralis esse potest, ut supra habitum est. Et |
| 226 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 co."><A NAME="36680"><SPAN CLASS="ref">[36680] Iª-IIae q. 73 a. 9 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod persona in quam peccatur, est quodammodo obiectum peccati. Dictum est autem supra quod prima gravitas peccati attenditur ex parte obiecti. Ex quo quidem tanto attenditur maior gravitas in peccato, quanto obiectum eius est principalior finis. Fines autem principales humanorum actuum sunt Deus, ipse homo, et proximus, quidquid enim facimus, propter aliquod horum facimus; quamvis etiam horum trium unum sub altero ordinetur. Potest igitur ex parte horum trium considerari maior vel minor gravitas in peccato secundum conditionem personae in quam peccatur. Primo quidem, ex parte Dei, cui tanto magis aliquis homo coniungitur, quanto est virtuosior vel Deo sacratior. Et ideo iniuria tali personae illata, magis redundat in Deum, secundum illud Zach. II, <I>qui vos tetigerit, tangit pupillam oculi mei</I>. Unde peccatum fit gravius ex hoc quod peccatur in personam magis Deo coniunctam, vel ratione virtutis vel ratione officii. Ex parte vero sui ipsius, manifestum est quod tanto aliquis gravius peccat, quanto in magis coniunctam personam, seu naturali necessitudine, seu beneficiis, seu quacumque coniunctione, peccaverit, quia videtur in seipsum magis peccare, et pro tanto gravius peccat, secundum illud Eccli. XIV, <I>qui sibi nequam est, cui bonus erit?</I> Ex parte vero proximi, tanto gravius peccatur, quanto peccatum plures tangit. Et ideo peccatum quod fit in personam publicam, puta regem vel principem, qui gerit personam totius multitudinis, est gravius quam peccatum quod committitur contra unam personam privatam, unde specialiter dicitur Exod. XXII, <I>principi populi tui non maledices</I>. Et similiter iniuria quae fit alicui famosae personae, videtur esse gravior, ex hoc quod in scandalum et in turbationem plurimorum redundat.</P> | 243 ideo per consequens excluduntur omnes virtutes morales, quantum ad |
| 227 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 ad 1"><A NAME="36681"><SPAN CLASS="ref">[36681] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod ille qui infert iniuriam virtuoso, quantum est in se, turbat eum et interius et exterius. Sed quod iste interius non turbetur, contingit ex eius bonitate, quae non diminuit peccatum iniuriantis.</P> | 244 perfectum et formale esse virtutis, quod habent secundum quod |
| 228 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 ad 2"><A NAME="36682"><SPAN CLASS="ref">[36682] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod nocumentum quod quis sibi ipsi infert in his quae subsunt dominio propriae voluntatis, sicut in rebus possessis, habet minus de peccato quam si alteri inferatur, quia propria voluntate hoc agit. Sed in his quae non subduntur dominio voluntatis, sicut sunt naturalia et spiritualia bona, est gravius peccatum nocumentum sibi ipsi inferre, gravius enim peccat qui occidit seipsum, quam qui occidit alterum. Sed quia res propinquorum nostrorum non subduntur voluntatis nostrae dominio, non procedit ratio quantum ad nocumenta rebus illorum illata, quod circa ea minus peccetur; nisi forte velint, vel ratum habeant.</P> | 245 participant prudentiam, remanent tamen inclinationes ad actus |
| 229 <P TITLE="I-II q. 73 a. 9 ad 3"><A NAME="36683"><SPAN CLASS="ref">[36683] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod non est acceptio personarum si Deus gravius punit peccantem contra excellentiores personas, hoc enim fit propter hoc quod hoc redundat in plurium nocumentum.</P> | 246 virtutum, non habentes rationem virtutis. Sed non sequitur quod |
| 230 <BR> | 247 propter hoc homo incurrat omnia vitia vel peccata. Primo quidem, |
| 231 <DIV CLASS="E">Articulus 10</DIV> | 248 quia uni virtuti plura vitia opponuntur, ita quod virtus potest |
| 232 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 arg. 1"><A NAME="36684"><SPAN CLASS="ref">[36684] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 1 </SPAN></A>Ad decimum sic proceditur. Videtur quod magnitudo personae peccantis non aggravet peccatum. Homo enim maxime redditur magnus ex hoc quod Deo adhaeret, secundum illud Eccli. XXV, <I>quam magnus est qui invenit sapientiam et scientiam. Sed non est super timentem Deum</I>. Sed quanto aliquis magis Deo adhaeret, tanto minus imputatur ei aliquid ad peccatum, dicitur enim II Paralip. XXX, <I>dominus bonus propitiabitur cunctis qui in toto corde requirunt dominum Deum patrum suorum, et non imputabitur eis quod minus sanctificati sunt</I>. Ergo peccatum non aggravatur ex magnitudine personae peccantis.</P> | 249 privari per unum eorum, etsi alterum non adsit. Secundo, quia |
| 233 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 arg. 2"><A NAME="36685"><SPAN CLASS="ref">[36685] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 2 </SPAN></A>Praeterea, non est personarum acceptio apud Deum, ut dicitur Rom. II. Ergo non magis punit pro uno et eodem peccato, unum quam alium. Non ergo aggravatur ex magnitudine personae peccantis.</P> | 250 peccatum directe opponitur virtuti quantum ad inclinationem |
| 234 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 arg. 3"><A NAME="36686"><SPAN CLASS="ref">[36686] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 3 </SPAN></A>Praeterea, nullus debet ex bono incommodum reportare. Reportaret autem, si id quod agit, magis ei imputaretur ad culpam. Ergo propter magnitudinem personae peccantis non aggravatur peccatum.</P> | 251 virtutis ad actum, ut supra dictum est, unde, remanentibus |
| 235 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 s. c."><A NAME="36687"><SPAN CLASS="ref">[36687] Iª-IIae q. 73 a. 10 s. c. </SPAN></A>Sed contra est quod Isidorus dicit, in II de summo bono, <I>tanto maius cognoscitur peccatum esse, quanto maior qui peccat habetur</I>.</P> | 252 aliquibus inclinationibus virtuosis, non potest dici quod homo |
| 236 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 co."><A NAME="36688"><SPAN CLASS="ref">[36688] Iª-IIae q. 73 a. 10 co. </SPAN></A>Respondeo dicendum quod duplex est peccatum. Quoddam ex subreptione proveniens, propter infirmitatem humanae naturae. Et tale peccatum minus imputatur ei qui est maior in virtute, eo quod minus negligit huiusmodi peccata reprimere, quae tamen omnino subterfugere infirmitas humana non sinit. Alia vero peccata sunt ex deliberatione procedentia. Et ista peccata tanto magis alicui imputantur, quanto maior est. Et hoc potest esse propter quatuor. Primo quidem, quia facilius possunt resistere peccato maiores, puta qui excedunt in scientia et virtute. Unde dominus dicit, Luc. XII, quod <I>servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens, plagis vapulabit multis</I>. Secundo, propter ingratitudinem, quia omne bonum quo quis magnificatur, est Dei beneficium, cui homo fit ingratus peccando. Et quantum ad hoc, quaelibet maioritas, etiam in temporalibus bonis peccatum aggravat, secundum illud Sap. VI, <I>potentes potenter tormenta patientur</I>. Tertio, propter specialem repugnantiam actus peccati ad magnitudinem personae, sicut si princeps iustitiam violet, qui ponitur iustitiae custos; et si sacerdos fornicetur, qui castitatem vovit. Quarto, propter exemplum, sive scandalum, quia, ut Gregorius dicit in pastorali, <I>in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia gradus peccator honoratur</I>. Ad plurium etiam notitiam perveniunt peccata magnorum; et magis homines ea indigne ferunt.</P> | 253 habeat vitia vel peccata opposita.</p> |
| 237 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 ad 1"><A NAME="36689"><SPAN CLASS="ref">[36689] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 1 </SPAN></A>Ad primum ergo dicendum quod auctoritas illa loquitur de his quae per subreptionem infirmitatis humanae negligenter aguntur.</P> | 254 <p title="I-II q. 73 a. 1 ad 3"><a name="36619"><span class= |
| 238 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 ad 2"><A NAME="36690"><SPAN CLASS="ref">[36690] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 2 </SPAN></A>Ad secundum dicendum quod Deus non accipit personas, si maiores plus punit, quia ipsorum maioritas facit ad gravitatem peccati, ut dictum est.</P> | 255 "ref">[36619] Iª-IIae q. 73 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 239 <P TITLE="I-II q. 73 a. 10 ad 3"><A NAME="36691"><SPAN CLASS="ref">[36691] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 3 </SPAN></A>Ad tertium dicendum quod homo magnus non reportat incommodum ex bono quod habet, sed ex malo usu illius.</P> | 256 dicendum quod amor Dei est congregativus, inquantum affectum |
| 240 <DIV CLASS="centro"> | 257 hominis a multis ducit in unum, et ideo virtutes, quae ex amore Dei |
| 241 <BR> | 258 causantur, connexionem habent. Sed amor sui disgregat affectum |
| 242 <P> | 259 hominis in diversa, prout scilicet homo se amat appetendo sibi bona |
| 243 <A HREF="sth2072.html"><IMG SRC="icons/ageretro.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age retro"></A> | 260 temporalia, quae sunt varia et diversa, et ideo vitia et peccata, |
| 244 | 261 quae causantur ex amore sui, non sunt connexa.</p> |
| 245 <A HREF="sth2074.html"><IMG SRC="icons/ageultra.gif" WIDTH="19" HEIGHT="19" ALIGN="middle" BORDER="0" ALT="age ultra"></A> | 262 <br /> |
| 246 </P> | 263 <div class="E">Articulus 2</div> |
| 247 <BR><HR><BR> | 264 <p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 1"><a name="36620"><span class= |
| 248 <ADDRESS>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad hanc editionem<BR>Iura omnia asservantur<BR>OCLC nr. <A HREF="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" STYLE="text-decoration=none">49644264</A></ADDRESS> | 265 "ref">[36620] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 249 </DIV> | 266 sic proceditur. Videtur quod omnia peccata sint paria. Hoc enim est |
| 250 </BODY> | 267 peccare, facere quod non licet. Sed facere quod non licet, uno et |
| 251 </HTML> | 268 eodem modo in omnibus reprehenditur. Ergo peccare uno et eodem modo |
| 269 reprehenditur. Non ergo unum peccatum est alio gravius.</p> | |
| 270 <p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 2"><a name="36621"><span class= | |
| 271 "ref">[36621] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 272 omne peccatum consistit in hoc quod homo transgreditur regulam | |
| 273 rationis, quae ita se habet ad actus humanos, sicut regula linearis | |
| 274 in corporalibus rebus. Ergo peccare simile est ei quod est lineas | |
| 275 transilire. Sed lineas transilire est aequaliter et uno modo, etiam | |
| 276 si aliquis longius recedat vel propinquius stet, quia privationes | |
| 277 non recipiunt magis et minus. Ergo omnia peccata sunt aequalia.</p> | |
| 278 <p title="I-II q. 73 a. 2 arg. 3"><a name="36622"><span class= | |
| 279 "ref">[36622] Iª-IIae q. 73 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 280 peccata virtutibus opponuntur. Sed omnes virtutes aequales sunt, ut | |
| 281 Tullius dicit, in paradoxis. Ergo omnia peccata sunt paria.</p> | |
| 282 <p title="I-II q. 73 a. 2 s. c."><a name="36623"><span class= | |
| 283 "ref">[36623] Iª-IIae q. 73 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 284 est quod dominus dicit ad Pilatum, Ioan. XIX, <i>qui tradidit me | |
| 285 tibi, maius peccatum habet</i>. Et tamen constat quod Pilatus | |
| 286 aliquod peccatum habuit. Ergo unum peccatum est maius alio.</p> | |
| 287 <p title="I-II q. 73 a. 2 co."><a name="36624"><span class= | |
| 288 "ref">[36624] Iª-IIae q. 73 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 289 dicendum quod opinio Stoicorum fuit, quam Tullius prosequitur in | |
| 290 paradoxis, quod omnia peccata sunt paria. Et ex hoc etiam derivatus | |
| 291 est quorundam haereticorum error, qui, ponentes omnia peccata esse | |
| 292 paria, dicunt etiam omnes poenas Inferni esse pares. Et quantum ex | |
| 293 verbis Tullii perspici potest, Stoici movebantur ex hoc quod | |
| 294 considerabant peccatum ex parte privationis tantum, prout scilicet | |
| 295 est recessus a ratione, unde simpliciter aestimantes quod nulla | |
| 296 privatio susciperet magis et minus, posuerunt omnia peccata esse | |
| 297 paria. Sed si quis diligenter consideret, inveniet duplex | |
| 298 privationum genus. Est enim quaedam simplex et pura privatio, quae | |
| 299 consistit quasi in corruptum esse, sicut mors est privatio vitae, | |
| 300 et tenebra est privatio luminis. Et tales privationes non recipiunt | |
| 301 magis et minus, quia nihil residuum est de habitu opposito. Unde | |
| 302 non minus est mortuus aliquis primo die mortis, et tertio vel | |
| 303 quarto, quam post annum, quando iam cadaver fuerit resolutum. Et | |
| 304 similiter non est magis tenebrosa domus, si lucerna sit operta | |
| 305 pluribus velaminibus, quam si sit operta uno solo velamine totum | |
| 306 lumen intercludente. Est autem alia privatio non simplex, sed | |
| 307 aliquid retinens de habitu opposito; quae quidem privatio magis | |
| 308 consistit in corrumpi, quam in corruptum esse, sicut aegritudo, | |
| 309 quae privat debitam commensurationem humorum, ita tamen quod | |
| 310 aliquid eius remanet, alioquin non remaneret animal vivum; et | |
| 311 simile est de turpitudine, et aliis huiusmodi. Huiusmodi autem | |
| 312 privationes recipiunt magis et minus ex parte eius quod remanet de | |
| 313 habitu contrario, multum enim refert ad aegritudinem vel | |
| 314 turpitudinem, utrum plus vel minus a debita commensuratione humorum | |
| 315 vel membrorum recedatur. Et similiter dicendum est de vitiis et | |
| 316 peccatis, sic enim in eis privatur debita commensuratio rationis, | |
| 317 ut non totaliter ordo rationis tollatur; alioquin malum, si sit | |
| 318 integrum, destruit seipsum, ut dicitur in IV Ethic.; non enim | |
| 319 posset remanere substantia actus, vel affectio agentis, nisi | |
| 320 aliquid remaneret de ordine rationis. Et ideo multum interest ad | |
| 321 gravitatem peccati, utrum plus vel minus recedatur a rectitudine | |
| 322 rationis. Et secundum hoc dicendum est quod non omnia peccata sunt | |
| 323 paria.</p> | |
| 324 <p title="I-II q. 73 a. 2 ad 1"><a name="36625"><span class= | |
| 325 "ref">[36625] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 326 ergo dicendum quod peccata committere non licet, propter aliquam | |
| 327 deordinationem quam habent. Unde illa quae maiorem deordinationem | |
| 328 continent, sunt magis illicita; et per consequens graviora | |
| 329 peccata.</p> | |
| 330 <p title="I-II q. 73 a. 2 ad 2"><a name="36626"><span class= | |
| 331 "ref">[36626] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 332 dicendum quod ratio illa procedit de peccato, ac si esset privatio | |
| 333 pura.</p> | |
| 334 <p title="I-II q. 73 a. 2 ad 3"><a name="36627"><span class= | |
| 335 "ref">[36627] Iª-IIae q. 73 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 336 dicendum quod virtutes sunt aequales proportionaliter in uno et | |
| 337 eodem, tamen una virtus praecedit aliam dignitate secundum suam | |
| 338 speciem; et unus etiam homo est alio virtuosior in eadem specie | |
| 339 virtutis, ut supra habitum est. Et tamen si virtutes essent pares, | |
| 340 non sequeretur vitia esse paria, quia virtutes habent connexionem, | |
| 341 non autem vitia seu peccata.</p> | |
| 342 <br /> | |
| 343 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 344 <p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 1"><a name="36628"><span class= | |
| 345 "ref">[36628] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 346 sic proceditur. Videtur quod peccatorum gravitas non varietur | |
| 347 secundum obiecta. Gravitas enim peccati pertinet ad modum vel | |
| 348 qualitatem ipsius peccati. Sed obiectum est materia ipsius peccati. | |
| 349 Ergo secundum diversa obiecta, peccatorum gravitas non | |
| 350 variatur.</p> | |
| 351 <p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 2"><a name="36629"><span class= | |
| 352 "ref">[36629] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 353 gravitas peccati est intensio malitiae ipsius. Peccatum autem non | |
| 354 habet rationem malitiae ex parte conversionis ad proprium obiectum, | |
| 355 quod est quoddam bonum appetibile; sed magis ex parte aversionis. | |
| 356 Ergo gravitas peccatorum non variatur secundum diversa obiecta.</p> | |
| 357 <p title="I-II q. 73 a. 3 arg. 3"><a name="36630"><span class= | |
| 358 "ref">[36630] Iª-IIae q. 73 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 359 peccata quae habent diversa obiecta, sunt diversorum generum. Sed | |
| 360 ea quae sunt diversorum generum, non sunt comparabilia, ut probatur | |
| 361 in VII Physic. Ergo unum peccatum non est gravius altero secundum | |
| 362 diversitatem obiectorum.</p> | |
| 363 <p title="I-II q. 73 a. 3 s. c."><a name="36631"><span class= | |
| 364 "ref">[36631] Iª-IIae q. 73 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 365 peccata recipiunt speciem ex obiectis, ut ex supradictis patet. Sed | |
| 366 aliquorum peccatorum unum est gravius altero secundum suam speciem, | |
| 367 sicut homicidium furto. Ergo gravitas peccatorum differt secundum | |
| 368 obiecta.</p> | |
| 369 <p title="I-II q. 73 a. 3 co."><a name="36632"><span class= | |
| 370 "ref">[36632] Iª-IIae q. 73 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 371 dicendum quod, sicut ex supradictis patet, gravitas peccatorum | |
| 372 differt eo modo quo una aegritudo est alia gravior, sicut enim | |
| 373 bonum sanitatis consistit in quadam commensuratione humorum per | |
| 374 convenientiam ad naturam animalis, ita bonum virtutis consistit in | |
| 375 quadam commensuratione humani actus secundum convenientiam ad | |
| 376 regulam rationis. Manifestum est autem quod tanto est gravior | |
| 377 aegritudo, quanto tollitur debita humorum commensuratio per | |
| 378 commensurationem prioris principii, sicut aegritudo quae provenit | |
| 379 in corpore humano ex corde, quod est principium vitae, vel ex | |
| 380 aliquo quod appropinquat cordi, periculosior est. Unde oportet | |
| 381 etiam quod peccatum sit tanto gravius, quanto deordinatio contingit | |
| 382 circa aliquod principium quod est prius in ordine rationis. Ratio | |
| 383 autem ordinat omnia in agibilibus ex fine. Et ideo quanto peccatum | |
| 384 contingit in actibus humanis ex altiori fine, tanto peccatum est | |
| 385 gravius. Obiecta autem actuum sunt fines eorum, ut ex supradictis | |
| 386 patet. Et ideo secundum diversitatem obiectorum attenditur | |
| 387 diversitas gravitatis in peccatis. Sicut patet quod res exteriores | |
| 388 ordinantur ad hominem sicut ad finem; homo autem ordinatur ulterius | |
| 389 in Deum sicut in finem. Unde peccatum quod est circa ipsam | |
| 390 substantiam hominis, sicut homicidium est gravius peccato quod est | |
| 391 circa res exteriores, sicut furtum; et adhuc est gravius peccatum | |
| 392 quod immediate contra Deum committitur, sicut infidelitas, | |
| 393 blasphemia et huiusmodi. Et in ordine quorumlibet horum peccatorum | |
| 394 unum peccatum est gravius altero, secundum quod est circa aliquid | |
| 395 principalius vel minus principale. Et quia peccata habent speciem | |
| 396 ex obiectis, differentia gravitatis quae attenditur penes obiecta, | |
| 397 est prima et principalis, quasi consequens speciem.</p> | |
| 398 <p title="I-II q. 73 a. 3 ad 1"><a name="36633"><span class= | |
| 399 "ref">[36633] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 400 ergo dicendum quod obiectum, etsi sit materia circa quam terminatur | |
| 401 actus, habet tamen rationem finis, secundum quod intentio agentis | |
| 402 fertur in ipsum, ut supra dictum est. Forma autem actus moralis | |
| 403 dependet ex fine, ut ex superioribus patet.</p> | |
| 404 <p title="I-II q. 73 a. 3 ad 2"><a name="36634"><span class= | |
| 405 "ref">[36634] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 406 dicendum quod ex ipsa indebita conversione ad aliquod bonum | |
| 407 commutabile, sequitur aversio ab incommutabili bono, in qua | |
| 408 perficitur ratio mali. Et ideo oportet quod secundum diversitatem | |
| 409 eorum quae pertinent ad conversionem, sequatur diversa gravitas | |
| 410 malitiae in peccatis.</p> | |
| 411 <p title="I-II q. 73 a. 3 ad 3"><a name="36635"><span class= | |
| 412 "ref">[36635] Iª-IIae q. 73 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 413 dicendum quod omnia obiecta humanorum actuum habent ordinem ad | |
| 414 invicem, et ideo omnes actus humani quodammodo conveniunt in uno | |
| 415 genere, secundum quod ordinantur ad ultimum finem. Et ideo nihil | |
| 416 prohibet omnia peccata esse comparabilia.</p> | |
| 417 <br /> | |
| 418 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 419 <p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 1"><a name="36636"><span class= | |
| 420 "ref">[36636] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 421 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non differat | |
| 422 secundum dignitatem virtutum quibus peccata opponuntur, ut scilicet | |
| 423 maiori virtuti gravius peccatum opponatur. Quia ut dicitur Prov. | |
| 424 XV, <i>in abundanti iustitia virtus maxima est</i>. Sed sicut dicit | |
| 425 dominus, Matth. V, abundans iustitia cohibet iram; quae est minus | |
| 426 peccatum quam homicidium, quod cohibet minor iustitia. Ergo maximae | |
| 427 virtuti opponitur minimum peccatum.</p> | |
| 428 <p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 2"><a name="36637"><span class= | |
| 429 "ref">[36637] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 430 in II Ethic. dicitur quod virtus est circa difficile et bonum, ex | |
| 431 quo videtur quod maior virtus sit circa magis difficile. Sed minus | |
| 432 est peccatum si homo deficiat in magis difficili, quam si deficiat | |
| 433 in minus difficili. Ergo maiori virtuti minus peccatum | |
| 434 opponitur.</p> | |
| 435 <p title="I-II q. 73 a. 4 arg. 3"><a name="36638"><span class= | |
| 436 "ref">[36638] Iª-IIae q. 73 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 437 caritas est maior virtus quam fides et spes, ut dicitur I ad Cor. | |
| 438 XIII. Odium autem, quod opponitur caritati, est minus peccatum quam | |
| 439 infidelitas vel desperatio, quae opponuntur fidei et spei. Ergo | |
| 440 maiori virtuti opponitur minus peccatum.</p> | |
| 441 <p title="I-II q. 73 a. 4 s. c."><a name="36639"><span class= | |
| 442 "ref">[36639] Iª-IIae q. 73 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 443 est quod philosophus dicit, in VIII Ethic., quod <i>pessimum optimo | |
| 444 contrarium est</i>. Optimum autem in moralibus est maxima virtus; | |
| 445 pessimum autem, gravissimum peccatum. Ergo maximae virtuti | |
| 446 opponitur gravissimum peccatum.</p> | |
| 447 <p title="I-II q. 73 a. 4 co."><a name="36640"><span class= | |
| 448 "ref">[36640] Iª-IIae q. 73 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 449 dicendum quod virtuti opponitur aliquod peccatum, uno quidem modo | |
| 450 principaliter et directe, quod scilicet est circa idem obiectum, | |
| 451 nam contraria circa idem sunt. Et hoc modo oportet quod maiori | |
| 452 virtuti opponatur gravius peccatum. Sicut enim ex parte obiecti | |
| 453 attenditur maior gravitas peccati, ita etiam maior dignitas | |
| 454 virtutis, utrumque enim ex obiecto speciem sortitur, ut ex | |
| 455 supradictis patet. Unde oportet quod maximae virtuti directe | |
| 456 contrarietur maximum peccatum, quasi maxime ab eo distans in eodem | |
| 457 genere. Alio modo potest considerari oppositio virtutis ad | |
| 458 peccatum, secundum quandam extensionem virtutis cohibentis | |
| 459 peccatum, quanto enim fuerit virtus maior, tanto magis elongat | |
| 460 hominem a peccato sibi contrario, ita quod non solum ipsum | |
| 461 peccatum, sed etiam inducentia ad peccatum cohibet. Et sic | |
| 462 manifestum est quod quanto aliqua virtus fuerit maior, tanto etiam | |
| 463 minora peccata cohibet, sicut etiam sanitas, quanto fuerit maior, | |
| 464 tanto etiam minores distemperantias excludit. Et per hunc modum | |
| 465 maiori virtuti minus peccatum opponitur ex parte effectus.</p> | |
| 466 <p title="I-II q. 73 a. 4 ad 1"><a name="36641"><span class= | |
| 467 "ref">[36641] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 468 ergo dicendum quod ratio illa procedit de oppositione quae | |
| 469 attenditur secundum cohibitionem peccati, sic enim abundans | |
| 470 iustitia etiam minora peccata cohibet.</p> | |
| 471 <p title="I-II q. 73 a. 4 ad 2"><a name="36642"><span class= | |
| 472 "ref">[36642] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 473 dicendum quod maiori virtuti, quae est circa bonum magis difficile, | |
| 474 contrariatur directe peccatum quod est circa malum magis difficile. | |
| 475 Utrobique enim invenitur quaedam eminentia, ex hoc quod ostenditur | |
| 476 voluntas proclivior in bonum vel in malum, ex hoc quod difficultate | |
| 477 non vincitur.</p> | |
| 478 <p title="I-II q. 73 a. 4 ad 3"><a name="36643"><span class= | |
| 479 "ref">[36643] Iª-IIae q. 73 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 480 dicendum quod caritas non est quicumque amor, sed amor Dei. Unde | |
| 481 non opponitur ei quodcumque odium directe, sed odium Dei, quod est | |
| 482 gravissimum peccatorum.</p> | |
| 483 <br /> | |
| 484 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 485 <p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 1"><a name="36644"><span class= | |
| 486 "ref">[36644] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 487 sic proceditur. Videtur quod peccata carnalia non sint minoris | |
| 488 culpae quam peccata spiritualia. Adulterium enim gravius peccatum | |
| 489 est quam furtum, dicitur enim Prov. VI, <i>non grandis est culpae | |
| 490 cum quis furatus fuerit. Qui autem adulter est, propter cordis | |
| 491 inopiam perdet animam suam</i>. Sed furtum pertinet ad avaritiam, | |
| 492 quae est peccatum spirituale; adulterium autem ad luxuriam, quae | |
| 493 est peccatum carnale. Ergo peccata carnalia sunt maioris | |
| 494 culpae.</p> | |
| 495 <p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 2"><a name="36645"><span class= | |
| 496 "ref">[36645] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 497 Augustinus dicit, super Levit., quod Diabolus maxime gaudet de | |
| 498 peccato luxuriae et idololatriae. Sed de maiori culpa magis gaudet. | |
| 499 Ergo, cum luxuria sit peccatum carnale, videtur quod peccata | |
| 500 carnalia sint maximae culpae.</p> | |
| 501 <p title="I-II q. 73 a. 5 arg. 3"><a name="36646"><span class= | |
| 502 "ref">[36646] Iª-IIae q. 73 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 503 philosophus probat, in VII Ethic., quod <i>incontinens | |
| 504 concupiscentiae est turpior quam incontinens irae</i>. Sed ira est | |
| 505 peccatum spirituale, secundum Gregorium, XXXI Moral.; | |
| 506 concupiscentia autem pertinet ad peccata carnalia. Ergo peccatum | |
| 507 carnale est gravius quam peccatum spirituale.</p> | |
| 508 <p title="I-II q. 73 a. 5 s. c."><a name="36647"><span class= | |
| 509 "ref">[36647] Iª-IIae q. 73 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 510 est quod Gregorius dicit, quod peccata carnalia sunt minoris | |
| 511 culpae, et maioris infamiae.</p> | |
| 512 <p title="I-II q. 73 a. 5 co."><a name="36648"><span class= | |
| 513 "ref">[36648] Iª-IIae q. 73 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 514 dicendum quod peccata spiritualia sunt maioris culpae quam peccata | |
| 515 carnalia. Quod non est sic intelligendum quasi quodlibet peccatum | |
| 516 spirituale sit maioris culpae quolibet peccato carnali, sed quia, | |
| 517 considerata hac sola differentia spiritualitatis et carnalitatis, | |
| 518 graviora sunt quam cetera peccata, ceteris paribus. Cuius ratio | |
| 519 triplex potest assignari. Prima quidem ex parte subiecti. Nam | |
| 520 peccata spiritualia pertinent ad spiritum, cuius est converti ad | |
| 521 Deum et ab eo averti, peccata vero carnalia consummantur in | |
| 522 delectatione carnalis appetitus, ad quem principaliter pertinet ad | |
| 523 bonum corporale converti. Et ideo peccatum carnale, inquantum | |
| 524 huiusmodi, plus habet de conversione, propter quod etiam est | |
| 525 maioris adhaesionis, sed peccatum spirituale habet plus de | |
| 526 aversione, ex qua procedit ratio culpae. Et ideo peccatum | |
| 527 spirituale, inquantum huiusmodi, est maioris culpae. Secunda ratio | |
| 528 potest sumi ex parte eius in quem peccatur. Nam peccatum carnale, | |
| 529 inquantum huiusmodi, est in corpus proprium; quod est minus | |
| 530 diligendum, secundum ordinem caritatis, quam Deus et proximus, in | |
| 531 quos peccatur per peccata spiritualia. Et ideo peccata spiritualia, | |
| 532 inquantum huiusmodi, sunt maioris culpae. Tertia ratio potest sumi | |
| 533 ex parte motivi. Quia quanto est gravius impulsivum ad peccandum, | |
| 534 tanto homo minus peccat, ut infra dicetur. Peccata autem carnalia | |
| 535 habent vehementius impulsivum, idest ipsam concupiscentiam carnis | |
| 536 nobis innatam. Et ideo peccata spiritualia, inquantum huiusmodi, | |
| 537 sunt maioris culpae.</p> | |
| 538 <p title="I-II q. 73 a. 5 ad 1"><a name="36649"><span class= | |
| 539 "ref">[36649] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 540 ergo dicendum quod adulterium non solum pertinet ad peccatum | |
| 541 luxuriae, sed etiam pertinet ad peccatum iniustitiae. Et quantum ad | |
| 542 hoc, potest ad avaritiam reduci; ut Glossa dicit, ad Ephes., super | |
| 543 illud, <i>omnis fornicator, aut immundus, aut avarus</i>. Et tunc | |
| 544 gravius est adulterium quam furtum, quanto homini carior est uxor | |
| 545 quam res possessa.</p> | |
| 546 <p title="I-II q. 73 a. 5 ad 2"><a name="36650"><span class= | |
| 547 "ref">[36650] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 548 dicendum quod Diabolus dicitur maxime gaudere de peccato luxuriae, | |
| 549 quia est maximae adhaerentiae, et difficile ab eo homo potest | |
| 550 eripi, insatiabilis est enim delectabilis appetitus ut philosophus | |
| 551 dicit, in III Ethic.</p> | |
| 552 <p title="I-II q. 73 a. 5 ad 3"><a name="36651"><span class= | |
| 553 "ref">[36651] Iª-IIae q. 73 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 554 dicendum quod philosophus dicit, turpiorem esse incontinentem | |
| 555 concupiscentiae quam incontinentem irae, quia minus participat de | |
| 556 ratione. Et secundum hoc etiam dicit, in III Ethic., quod peccata | |
| 557 intemperantiae sunt maxime exprobrabilia, quia sunt circa illas | |
| 558 delectationes quae sunt communes nobis et brutis, unde quodammodo | |
| 559 per ista peccata homo brutalis redditur. Et inde est quod, sicut | |
| 560 Gregorius dicit, sunt maioris infamiae.</p> | |
| 561 <br /> | |
| 562 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 563 <p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 1"><a name="36652"><span class= | |
| 564 "ref">[36652] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 565 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccatorum non attendatur | |
| 566 secundum causam peccati. Quanto enim peccati causa fuerit maior, | |
| 567 tanto vehementius movet ad peccandum, et ita difficilius potest ei | |
| 568 resisti. Sed peccatum diminuitur ex hoc quod ei difficilius | |
| 569 resistitur, hoc enim pertinet ad infirmitatem peccantis, ut non | |
| 570 facile resistat peccato; peccatum autem quod est ex infirmitate, | |
| 571 levius iudicatur. Non ergo peccatum habet gravitatem ex parte suae | |
| 572 causae.</p> | |
| 573 <p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 2"><a name="36653"><span class= | |
| 574 "ref">[36653] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 575 concupiscentia est generalis quaedam causa peccati, unde dicit | |
| 576 Glossa, super illud Rom. VII, <i>nam concupiscentiam nesciebam | |
| 577 etc., bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, omne malum | |
| 578 prohibet</i>. Sed quanto homo fuerit victus maiori concupiscentia, | |
| 579 tanto est minus peccatum. Gravitas ergo peccati diminuitur ex | |
| 580 magnitudine causae.</p> | |
| 581 <p title="I-II q. 73 a. 6 arg. 3"><a name="36654"><span class= | |
| 582 "ref">[36654] Iª-IIae q. 73 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 583 sicut rectitudo rationis est causa virtuosi actus, ita defectus | |
| 584 rationis videtur esse causa peccati. Sed defectus rationis, quanto | |
| 585 fuerit maior, tanto est minus peccatum, intantum quod qui carent | |
| 586 usu rationis, omnino excusentur a peccato; et qui ex ignorantia | |
| 587 peccat, levius peccat. Ergo gravitas peccati non augetur ex | |
| 588 magnitudine causae.</p> | |
| 589 <p title="I-II q. 73 a. 6 s. c."><a name="36655"><span class= | |
| 590 "ref">[36655] Iª-IIae q. 73 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 591 multiplicata causa, multiplicatur effectus. Ergo, si causa peccati | |
| 592 maior fuerit, peccatum erit gravius.</p> | |
| 593 <p title="I-II q. 73 a. 6 co."><a name="36656"><span class= | |
| 594 "ref">[36656] Iª-IIae q. 73 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 595 dicendum quod in genere peccati, sicut et in quolibet alio genere, | |
| 596 potest accipi duplex causa. Una quae est propria et per se causa | |
| 597 peccati, quae est ipsa voluntas peccandi, comparatur enim ad actum | |
| 598 peccati sicut arbor ad fructum, ut dicitur in Glossa, super illud | |
| 599 Matth. VII, <i>non potest arbor bona fructus malos facere</i>. Et | |
| 600 huiusmodi causa quanto fuerit maior, tanto peccatum erit gravius, | |
| 601 quanto enim voluntas fuerit maior ad peccandum, tanto homo gravius | |
| 602 peccat. Aliae vero causae peccati accipiuntur quasi extrinsecae et | |
| 603 remotae, ex quibus scilicet voluntas inclinatur ad peccandum. Et in | |
| 604 his causis est distinguendum. Quaedam enim harum inducunt | |
| 605 voluntatem ad peccandum, secundum ipsam naturam voluntatis, sicut | |
| 606 finis, quod est proprium obiectum voluntatis. Et ex tali causa | |
| 607 augetur peccatum, gravius enim peccat cuius voluntas ex intentione | |
| 608 peioris finis inclinatur ad peccandum. Aliae vero causae sunt quae | |
| 609 inclinant voluntatem ad peccandum, praeter naturam et ordinem | |
| 610 ipsius voluntatis, quae nata est moveri libere ex seipsa secundum | |
| 611 iudicium rationis. Unde causae quae diminuunt iudicium rationis, | |
| 612 sicut ignorantia; vel quae diminuunt liberum motum voluntatis, | |
| 613 sicut infirmitas vel violentia aut metus, aut aliquid huiusmodi, | |
| 614 diminuunt peccatum, sicut et diminuunt voluntarium, intantum quod | |
| 615 si actus sit omnino involuntarius, non habet rationem peccati.</p> | |
| 616 <p title="I-II q. 73 a. 6 ad 1"><a name="36657"><span class= | |
| 617 "ref">[36657] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 618 ergo dicendum quod obiectio illa procedit de causa movente | |
| 619 extrinseca, quae diminuit voluntarium, cuius quidem causae | |
| 620 augmentum diminuit peccatum, ut dictum est.</p> | |
| 621 <p title="I-II q. 73 a. 6 ad 2"><a name="36658"><span class= | |
| 622 "ref">[36658] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 623 dicendum quod si sub concupiscentia includatur etiam ipse motus | |
| 624 voluntatis, sic ubi est maior concupiscentia, est maius peccatum. | |
| 625 Si vero concupiscentia dicatur passio quaedam, quae est motus vis | |
| 626 concupiscibilis, sic maior concupiscentia praecedens iudicium | |
| 627 rationis et motum voluntatis, diminuit peccatum, quia qui maiori | |
| 628 concupiscentia stimulatus peccat, cadit ex graviori tentatione; | |
| 629 unde minus ei imputatur. Si vero concupiscentia sic sumpta sequatur | |
| 630 iudicium rationis et motum voluntatis, sic ubi est maior | |
| 631 concupiscentia, est maius peccatum, insurgit enim interdum maior | |
| 632 concupiscentiae motus ex hoc quod voluntas ineffrenate tendit in | |
| 633 suum obiectum.</p> | |
| 634 <p title="I-II q. 73 a. 6 ad 3"><a name="36659"><span class= | |
| 635 "ref">[36659] Iª-IIae q. 73 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 636 dicendum quod ratio illa procedit de causa quae causat | |
| 637 involuntarium, et haec diminuit peccatum, ut dictum est.</p> | |
| 638 <br /> | |
| 639 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 640 <p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 1"><a name="36660"><span class= | |
| 641 "ref">[36660] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 642 sic proceditur. Videtur quod circumstantia non aggravet peccatum. | |
| 643 Peccatum enim habet gravitatem ex sua specie. Circumstantia autem | |
| 644 non dat speciem peccato, cum sit quoddam accidens eius. Ergo | |
| 645 gravitas peccati non consideratur ex circumstantia.</p> | |
| 646 <p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 2"><a name="36661"><span class= | |
| 647 "ref">[36661] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 648 aut circumstantia est mala, aut non. Si circumstantia mala est, | |
| 649 ipsa per se causat quandam speciem mali, si vero non sit mala, non | |
| 650 habet unde augeat malum. Ergo circumstantia nullo modo auget | |
| 651 peccatum.</p> | |
| 652 <p title="I-II q. 73 a. 7 arg. 3"><a name="36662"><span class= | |
| 653 "ref">[36662] Iª-IIae q. 73 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 654 malitia peccati est ex parte aversionis. Sed circumstantiae | |
| 655 consequuntur peccatum ex parte conversionis. Ergo non augent | |
| 656 malitiam peccati.</p> | |
| 657 <p title="I-II q. 73 a. 7 s. c."><a name="36663"><span class= | |
| 658 "ref">[36663] Iª-IIae q. 73 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 659 est quod ignorantia circumstantiae diminuit peccatum, qui enim | |
| 660 peccat ex ignorantia circumstantiae, meretur veniam, ut dicitur in | |
| 661 III Ethic. Hoc autem non esset, nisi circumstantia aggravaret | |
| 662 peccatum. Ergo circumstantia peccatum aggravat.</p> | |
| 663 <p title="I-II q. 73 a. 7 co."><a name="36664"><span class= | |
| 664 "ref">[36664] Iª-IIae q. 73 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 665 dicendum quod unumquodque ex eodem natum est augeri, ex quo | |
| 666 causatur; sicut philosophus dicit de habitu virtutis, in II Ethic. | |
| 667 Manifestum est autem quod peccatum causatur ex defectu alicuius | |
| 668 circumstantiae, ex hoc enim receditur ab ordine rationis, quod | |
| 669 aliquis in operando non observat debitas circumstantias. Unde | |
| 670 manifestum est quod peccatum natum est aggravari per | |
| 671 circumstantiam. Sed hoc quidem contingit tripliciter. Uno quidem | |
| 672 modo, inquantum circumstantia transfert in aliud genus peccati. | |
| 673 Sicut peccatum fornicationis consistit in hoc quod homo accedit ad | |
| 674 non suam, si autem addatur haec circumstantia, ut illa ad quam | |
| 675 accedit sit alterius uxor, transfertur iam in aliud genus peccati, | |
| 676 scilicet in iniustitiam, inquantum homo usurpat rem alterius. Et | |
| 677 secundum hoc, adulterium est gravius peccatum quam fornicatio. | |
| 678 Aliquando vero circumstantia non aggravat peccatum quasi trahens in | |
| 679 aliud genus peccati, sed solum quia multiplicat rationem peccati. | |
| 680 Sicut si prodigus det quando non debet, et cui non debet, | |
| 681 multiplicius peccat eodem genere peccati, quam si solum det cui non | |
| 682 debet. Et ex hoc ipso peccatum fit gravius, sicut etiam aegritudo | |
| 683 est gravior quae plures partes corporis inficit. Unde et Tullius | |
| 684 dicit, in paradoxis, quod <i>in patris vita violanda, multa | |
| 685 peccantur, violatur enim is qui procreavit, qui aluit, qui | |
| 686 erudivit, qui in sede ac domo, atque in republica collocavit</i>. | |
| 687 Tertio modo circumstantia aggravat peccatum ex eo quod auget | |
| 688 deformitatem provenientem ex alia circumstantia. Sicut accipere | |
| 689 alienum constituit peccatum furti, si autem addatur haec | |
| 690 circumstantia, ut multum accipiat de alieno, est peccatum gravius; | |
| 691 quamvis accipere multum vel parum, de se non dicat rationem boni | |
| 692 vel mali.</p> | |
| 693 <p title="I-II q. 73 a. 7 ad 1"><a name="36665"><span class= | |
| 694 "ref">[36665] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 695 ergo dicendum quod aliqua circumstantia dat speciem actui morali, | |
| 696 ut supra habitum est. Et tamen circumstantia quae non dat speciem, | |
| 697 potest aggravare peccatum. Quia sicut bonitas rei non solum | |
| 698 pensatur ex sua specie, sed etiam ex aliquo accidente; ita malitia | |
| 699 actus non solum pensatur ex specie actus, sed etiam ex | |
| 700 circumstantia.</p> | |
| 701 <p title="I-II q. 73 a. 7 ad 2"><a name="36666"><span class= | |
| 702 "ref">[36666] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 703 dicendum quod utroque modo circumstantia potest aggravare peccatum. | |
| 704 Si enim sit mala, non tamen propter hoc oportet quod semper | |
| 705 constituat speciem peccati, potest enim addere rationem malitiae in | |
| 706 eadem specie, ut dictum est. Si autem non sit mala, potest | |
| 707 aggravare peccatum in ordine ad malitiam alterius | |
| 708 circumstantiae.</p> | |
| 709 <p title="I-II q. 73 a. 7 ad 3"><a name="36667"><span class= | |
| 710 "ref">[36667] Iª-IIae q. 73 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 711 dicendum quod ratio debet ordinare actum non solum quantum ad | |
| 712 obiectum, sed etiam quantum ad omnes circumstantias. Et ideo | |
| 713 aversio quaedam a regula rationis attenditur secundum corruptionem | |
| 714 cuiuslibet circumstantiae, puta si aliquis operetur quando non | |
| 715 debet, vel ubi non debet. Et huiusmodi aversio sufficit ad rationem | |
| 716 mali. Hanc autem aversionem a regula rationis, sequitur aversio a | |
| 717 Deo, cui debet homo per rectam rationem coniungi.</p> | |
| 718 <br /> | |
| 719 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 720 <p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 1"><a name="36668"><span class= | |
| 721 "ref">[36668] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 722 sic proceditur. Videtur quod gravitas peccati non augeatur secundum | |
| 723 maius nocumentum. Nocumentum enim est quidam eventus consequens | |
| 724 actum peccati. Sed eventus sequens non addit ad bonitatem vel | |
| 725 malitiam actus, ut supra dictum est. Ergo peccatum non aggravatur | |
| 726 propter maius nocumentum.</p> | |
| 727 <p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 2"><a name="36669"><span class= | |
| 728 "ref">[36669] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 729 nocumentum maxime invenitur in peccatis quae sunt contra proximum, | |
| 730 quia sibi ipsi nemo vult nocere; Deo autem nemo potest nocere, | |
| 731 secundum illud Iob XXXV, <i>si multiplicatae fuerint iniquitates | |
| 732 tuae, quid facies contra illum? Homini, qui similis tibi est, | |
| 733 nocebit impietas tua</i>. Si ergo peccatum aggravaretur propter | |
| 734 maius nocumentum, sequeretur quod peccatum quo quis peccat in | |
| 735 proximum, esset gravius peccato quo quis peccat in Deum vel in | |
| 736 seipsum.</p> | |
| 737 <p title="I-II q. 73 a. 8 arg. 3"><a name="36670"><span class= | |
| 738 "ref">[36670] Iª-IIae q. 73 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 739 maius nocumentum infertur alicui cum privatur vita gratiae, quam | |
| 740 cum privatur vita naturae, quia vita gratiae est melior quam vita | |
| 741 naturae, intantum quod homo debet vitam naturae contemnere ne | |
| 742 amittat vitam gratiae. Sed ille qui inducit aliquam mulierem ad | |
| 743 fornicandum, quantum est de se, privat eam vita gratiae, inducens | |
| 744 eam ad peccatum mortale. Si ergo peccatum esset gravius propter | |
| 745 maius nocumentum, sequeretur quod simplex fornicator gravius | |
| 746 peccaret quam homicida, quod est manifeste falsum. Non ergo | |
| 747 peccatum est gravius propter maius nocumentum.</p> | |
| 748 <p title="I-II q. 73 a. 8 s. c."><a name="36671"><span class= | |
| 749 "ref">[36671] Iª-IIae q. 73 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 750 est quod Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., <i>quia vitium | |
| 751 naturae adversatur, tantum additur malitiae vitiorum, quantum | |
| 752 integritati naturarum minuitur</i>. Sed diminutio integritatis | |
| 753 naturae est nocumentum. Ergo tanto gravius est peccatum, quanto | |
| 754 maius est nocumentum.</p> | |
| 755 <p title="I-II q. 73 a. 8 co."><a name="36672"><span class= | |
| 756 "ref">[36672] Iª-IIae q. 73 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 757 dicendum quod nocumentum tripliciter se habere potest ad peccatum. | |
| 758 Quandoque enim nocumentum quod provenit ex peccato, est praevisum | |
| 759 et intentum, sicut cum aliquis aliquid operatur animo nocendi | |
| 760 alteri, ut homicida vel fur. Et tunc directe quantitas nocumenti | |
| 761 adauget gravitatem peccati, quia tunc nocumentum est per se | |
| 762 obiectum peccati. Quandoque autem nocumentum est praevisum, sed non | |
| 763 intentum, sicut cum aliquis transiens per agrum ut compendiosius | |
| 764 vadat ad fornicandum, infert nocumentum his quae sunt seminata in | |
| 765 agro, scienter, licet non animo nocendi. Et sic etiam quantitas | |
| 766 nocumenti aggravat peccatum, sed indirecte, inquantum scilicet ex | |
| 767 voluntate multum inclinata ad peccandum, procedit quod aliquis non | |
| 768 praetermittat facere damnum sibi vel alii, quod simpliciter non | |
| 769 vellet. Quandoque autem nocumentum nec est praevisum nec intentum. | |
| 770 Et tunc si per accidens se habeat ad peccatum, non aggravat | |
| 771 peccatum directe, sed propter negligentiam considerandi nocumenta | |
| 772 quae consequi possent, imputantur homini ad poenam mala quae | |
| 773 eveniunt praeter eius intentionem, si dabat operam rei illicitae. | |
| 774 Si vero nocumentum per se sequatur ex actu peccati, licet non sit | |
| 775 intentum nec praevisum, directe peccatum aggravat, quia quaecumque | |
| 776 per se consequuntur ad peccatum, pertinent quodammodo ad ipsam | |
| 777 peccati speciem. Puta si aliquis publice fornicetur, sequitur | |
| 778 scandalum plurimorum, quod quamvis ipse non intendat, nec forte | |
| 779 praevideat, directe per hoc aggravatur peccatum. Aliter tamen | |
| 780 videtur se habere circa nocumentum poenale, quod incurrit ipse qui | |
| 781 peccat. Huiusmodi enim nocumentum, si per accidens se habeat ad | |
| 782 actum peccati, et non sit praevisum nec intentum, non aggravat | |
| 783 peccatum, neque sequitur maiorem gravitatem peccati, sicut si | |
| 784 aliquis currens ad occidendum, impingat et laedat sibi pedem. Si | |
| 785 vero tale nocumentum per se consequatur ad actum peccati, licet | |
| 786 forte nec sit praevisum nec intentum, tunc maius nocumentum non | |
| 787 facit gravius peccatum; sed e converso gravius peccatum inducit | |
| 788 gravius nocumentum. Sicut aliquis infidelis, qui nihil audivit de | |
| 789 poenis Inferni, graviorem poenam in Inferno patietur pro peccato | |
| 790 homicidii quam pro peccato furti, quia enim hoc nec intendit nec | |
| 791 praevidet, non aggravatur ex hoc peccatum (sicut contingit circa | |
| 792 fidelem, qui ex hoc ipso videtur peccare gravius, quod maiores | |
| 793 poenas contemnit ut impleat voluntatem peccati), sed gravitas | |
| 794 huiusmodi nocumenti solum causatur ex gravitate peccati.</p> | |
| 795 <p title="I-II q. 73 a. 8 ad 1"><a name="36673"><span class= | |
| 796 "ref">[36673] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 797 ergo dicendum quod, sicut etiam supra dictum est, cum de bonitate | |
| 798 et malitia exteriorum actuum ageretur, eventus sequens, si sit | |
| 799 praevisus et intentus, addit ad bonitatem vel malitiam actus.</p> | |
| 800 <p title="I-II q. 73 a. 8 ad 2"><a name="36674"><span class= | |
| 801 "ref">[36674] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 802 dicendum quod, quamvis nocumentum aggravet peccatum, non tamen | |
| 803 sequitur quod ex solo nocumento peccatum aggravetur, quinimmo | |
| 804 peccatum per se est gravius propter inordinationem, ut supra dictum | |
| 805 est. Unde et ipsum nocumentum aggravat peccatum, inquantum facit | |
| 806 actum esse magis inordinatum. Unde non sequitur quod, si nocumentum | |
| 807 maxime habeat locum in peccatis quae sunt contra proximum, quod | |
| 808 illa peccata sunt gravissima, quia multo maior inordinatio | |
| 809 invenitur in peccatis quae sunt contra Deum, et in quibusdam eorum | |
| 810 quae sunt contra seipsum. Et tamen potest dici quod, etsi Deo | |
| 811 nullus possit nocere quantum ad eius substantiam, potest tamen | |
| 812 nocumentum attentare in his quae Dei sunt, sicut extirpando fidem, | |
| 813 violando sacra, quae sunt peccata gravissima. Sibi etiam aliquis | |
| 814 quandoque scienter et volenter infert nocumentum, sicut patet in | |
| 815 his qui se interimunt, licet finaliter hoc referant ad aliquod | |
| 816 bonum apparens, puta ad hoc quod liberentur ab aliqua angustia.</p> | |
| 817 <p title="I-II q. 73 a. 8 ad 3"><a name="36675"><span class= | |
| 818 "ref">[36675] Iª-IIae q. 73 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 819 dicendum quod illa ratio non sequitur, propter duo. Primo quidem, | |
| 820 quia homicida intendit directe nocumentum proximi, fornicator autem | |
| 821 qui provocat mulierem, non intendit nocumentum, sed delectationem. | |
| 822 Secundo, quia homicida est per se et sufficiens causa corporalis | |
| 823 mortis, spiritualis autem mortis nullus potest esse alteri causa | |
| 824 per se et sufficiens; quia nullus spiritualiter moritur nisi | |
| 825 propria voluntate peccando.</p> | |
| 826 <br /> | |
| 827 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 828 <p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 1"><a name="36676"><span class= | |
| 829 "ref">[36676] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum | |
| 830 sic proceditur. Videtur quod propter conditionem personae in quam | |
| 831 peccatur, peccatum non aggravetur. Si enim hoc esset, maxime | |
| 832 aggravaretur ex hoc quod aliquis peccat contra aliquem virum iustum | |
| 833 et sanctum. Sed ex hoc non aggravatur peccatum, minus enim laeditur | |
| 834 ex iniuria illata virtuosus, qui aequanimiter tolerat, quam alii, | |
| 835 qui etiam interius scandalizati laeduntur. Ergo conditio personae | |
| 836 in quam peccatur, non aggravat peccatum.</p> | |
| 837 <p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 2"><a name="36677"><span class= | |
| 838 "ref">[36677] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 839 si conditio personae aggravaret peccatum, maxime aggravaretur ex | |
| 840 propinquitate, quia sicut Tullius dicit in paradoxis, <i>in servo | |
| 841 necando semel peccatur, in patris vita violanda multa | |
| 842 peccantur</i>. Sed propinquitas personae in quam peccatur, non | |
| 843 videtur aggravare peccatum, quia unusquisque sibi ipsi maxime est | |
| 844 propinquus; et tamen minus peccat qui aliquod damnum sibi infert, | |
| 845 quam si inferret alteri, puta si occideret equum suum, quam si | |
| 846 occideret equum alterius, ut patet per philosophum, in V Ethic. | |
| 847 Ergo propinquitas personae non aggravat peccatum.</p> | |
| 848 <p title="I-II q. 73 a. 9 arg. 3"><a name="36678"><span class= | |
| 849 "ref">[36678] Iª-IIae q. 73 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 850 conditio personae peccantis praecipue aggravat peccatum ratione | |
| 851 dignitatis vel scientiae, secundum illud Sap. VI, <i>potentes | |
| 852 potenter tormenta patientur</i>; et Luc. XII, <i>servus sciens | |
| 853 voluntatem domini, et non faciens, plagis vapulabit multis</i>. | |
| 854 Ergo, pari ratione, ex parte personae in quam peccatur, magis | |
| 855 aggravaret peccatum dignitas aut scientia personae in quam | |
| 856 peccatur. Sed non videtur gravius peccare qui facit iniuriam | |
| 857 personae ditiori vel potentiori, quam alicui pauperi, quia non est | |
| 858 personarum acceptio apud Deum, secundum cuius iudicium gravitas | |
| 859 peccati pensatur. Ergo conditio personae in quam peccatur, non | |
| 860 aggravat peccatum.</p> | |
| 861 <p title="I-II q. 73 a. 9 s. c."><a name="36679"><span class= | |
| 862 "ref">[36679] Iª-IIae q. 73 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 863 est quod in sacra Scriptura specialiter vituperatur peccatum quod | |
| 864 contra servos Dei committitur, sicut III Reg. XIX, <i>altaria tua | |
| 865 destruxerunt, et prophetas tuos occiderunt gladio</i>. Vituperatur | |
| 866 etiam specialiter peccatum commissum contra personas propinquas, | |
| 867 secundum illud Mich. VII, <i>filius contumeliam facit patri, filia | |
| 868 consurgit adversus matrem suam</i>. Vituperatur etiam specialiter | |
| 869 peccatum quod committitur contra personas in dignitate constitutas, | |
| 870 ut patet Iob XXXIV, <i>qui dicit regi, apostata; qui vocat duces | |
| 871 impios</i>. Ergo conditio personae in quam peccatur, aggravat | |
| 872 peccatum.</p> | |
| 873 <p title="I-II q. 73 a. 9 co."><a name="36680"><span class= | |
| 874 "ref">[36680] Iª-IIae q. 73 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 875 dicendum quod persona in quam peccatur, est quodammodo obiectum | |
| 876 peccati. Dictum est autem supra quod prima gravitas peccati | |
| 877 attenditur ex parte obiecti. Ex quo quidem tanto attenditur maior | |
| 878 gravitas in peccato, quanto obiectum eius est principalior finis. | |
| 879 Fines autem principales humanorum actuum sunt Deus, ipse homo, et | |
| 880 proximus, quidquid enim facimus, propter aliquod horum facimus; | |
| 881 quamvis etiam horum trium unum sub altero ordinetur. Potest igitur | |
| 882 ex parte horum trium considerari maior vel minor gravitas in | |
| 883 peccato secundum conditionem personae in quam peccatur. Primo | |
| 884 quidem, ex parte Dei, cui tanto magis aliquis homo coniungitur, | |
| 885 quanto est virtuosior vel Deo sacratior. Et ideo iniuria tali | |
| 886 personae illata, magis redundat in Deum, secundum illud Zach. II, | |
| 887 <i>qui vos tetigerit, tangit pupillam oculi mei</i>. Unde peccatum | |
| 888 fit gravius ex hoc quod peccatur in personam magis Deo coniunctam, | |
| 889 vel ratione virtutis vel ratione officii. Ex parte vero sui ipsius, | |
| 890 manifestum est quod tanto aliquis gravius peccat, quanto in magis | |
| 891 coniunctam personam, seu naturali necessitudine, seu beneficiis, | |
| 892 seu quacumque coniunctione, peccaverit, quia videtur in seipsum | |
| 893 magis peccare, et pro tanto gravius peccat, secundum illud Eccli. | |
| 894 XIV, <i>qui sibi nequam est, cui bonus erit?</i> Ex parte vero | |
| 895 proximi, tanto gravius peccatur, quanto peccatum plures tangit. Et | |
| 896 ideo peccatum quod fit in personam publicam, puta regem vel | |
| 897 principem, qui gerit personam totius multitudinis, est gravius quam | |
| 898 peccatum quod committitur contra unam personam privatam, unde | |
| 899 specialiter dicitur Exod. XXII, <i>principi populi tui non | |
| 900 maledices</i>. Et similiter iniuria quae fit alicui famosae | |
| 901 personae, videtur esse gravior, ex hoc quod in scandalum et in | |
| 902 turbationem plurimorum redundat.</p> | |
| 903 <p title="I-II q. 73 a. 9 ad 1"><a name="36681"><span class= | |
| 904 "ref">[36681] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 905 ergo dicendum quod ille qui infert iniuriam virtuoso, quantum est | |
| 906 in se, turbat eum et interius et exterius. Sed quod iste interius | |
| 907 non turbetur, contingit ex eius bonitate, quae non diminuit | |
| 908 peccatum iniuriantis.</p> | |
| 909 <p title="I-II q. 73 a. 9 ad 2"><a name="36682"><span class= | |
| 910 "ref">[36682] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 911 dicendum quod nocumentum quod quis sibi ipsi infert in his quae | |
| 912 subsunt dominio propriae voluntatis, sicut in rebus possessis, | |
| 913 habet minus de peccato quam si alteri inferatur, quia propria | |
| 914 voluntate hoc agit. Sed in his quae non subduntur dominio | |
| 915 voluntatis, sicut sunt naturalia et spiritualia bona, est gravius | |
| 916 peccatum nocumentum sibi ipsi inferre, gravius enim peccat qui | |
| 917 occidit seipsum, quam qui occidit alterum. Sed quia res | |
| 918 propinquorum nostrorum non subduntur voluntatis nostrae dominio, | |
| 919 non procedit ratio quantum ad nocumenta rebus illorum illata, quod | |
| 920 circa ea minus peccetur; nisi forte velint, vel ratum habeant.</p> | |
| 921 <p title="I-II q. 73 a. 9 ad 3"><a name="36683"><span class= | |
| 922 "ref">[36683] Iª-IIae q. 73 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 923 dicendum quod non est acceptio personarum si Deus gravius punit | |
| 924 peccantem contra excellentiores personas, hoc enim fit propter hoc | |
| 925 quod hoc redundat in plurium nocumentum.</p> | |
| 926 <br /> | |
| 927 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 928 <p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 1"><a name="36684"><span class= | |
| 929 "ref">[36684] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum | |
| 930 sic proceditur. Videtur quod magnitudo personae peccantis non | |
| 931 aggravet peccatum. Homo enim maxime redditur magnus ex hoc quod Deo | |
| 932 adhaeret, secundum illud Eccli. XXV, <i>quam magnus est qui invenit | |
| 933 sapientiam et scientiam. Sed non est super timentem Deum</i>. Sed | |
| 934 quanto aliquis magis Deo adhaeret, tanto minus imputatur ei aliquid | |
| 935 ad peccatum, dicitur enim II Paralip. XXX, <i>dominus bonus | |
| 936 propitiabitur cunctis qui in toto corde requirunt dominum Deum | |
| 937 patrum suorum, et non imputabitur eis quod minus sanctificati | |
| 938 sunt</i>. Ergo peccatum non aggravatur ex magnitudine personae | |
| 939 peccantis.</p> | |
| 940 <p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 2"><a name="36685"><span class= | |
| 941 "ref">[36685] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 942 non est personarum acceptio apud Deum, ut dicitur Rom. II. Ergo non | |
| 943 magis punit pro uno et eodem peccato, unum quam alium. Non ergo | |
| 944 aggravatur ex magnitudine personae peccantis.</p> | |
| 945 <p title="I-II q. 73 a. 10 arg. 3"><a name="36686"><span class= | |
| 946 "ref">[36686] Iª-IIae q. 73 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 947 nullus debet ex bono incommodum reportare. Reportaret autem, si id | |
| 948 quod agit, magis ei imputaretur ad culpam. Ergo propter | |
| 949 magnitudinem personae peccantis non aggravatur peccatum.</p> | |
| 950 <p title="I-II q. 73 a. 10 s. c."><a name="36687"><span class= | |
| 951 "ref">[36687] Iª-IIae q. 73 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 952 est quod Isidorus dicit, in II de summo bono, <i>tanto maius | |
| 953 cognoscitur peccatum esse, quanto maior qui peccat habetur</i>.</p> | |
| 954 <p title="I-II q. 73 a. 10 co."><a name="36688"><span class= | |
| 955 "ref">[36688] Iª-IIae q. 73 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 956 dicendum quod duplex est peccatum. Quoddam ex subreptione | |
| 957 proveniens, propter infirmitatem humanae naturae. Et tale peccatum | |
| 958 minus imputatur ei qui est maior in virtute, eo quod minus negligit | |
| 959 huiusmodi peccata reprimere, quae tamen omnino subterfugere | |
| 960 infirmitas humana non sinit. Alia vero peccata sunt ex | |
| 961 deliberatione procedentia. Et ista peccata tanto magis alicui | |
| 962 imputantur, quanto maior est. Et hoc potest esse propter quatuor. | |
| 963 Primo quidem, quia facilius possunt resistere peccato maiores, puta | |
| 964 qui excedunt in scientia et virtute. Unde dominus dicit, Luc. XII, | |
| 965 quod <i>servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens, plagis | |
| 966 vapulabit multis</i>. Secundo, propter ingratitudinem, quia omne | |
| 967 bonum quo quis magnificatur, est Dei beneficium, cui homo fit | |
| 968 ingratus peccando. Et quantum ad hoc, quaelibet maioritas, etiam in | |
| 969 temporalibus bonis peccatum aggravat, secundum illud Sap. VI, | |
| 970 <i>potentes potenter tormenta patientur</i>. Tertio, propter | |
| 971 specialem repugnantiam actus peccati ad magnitudinem personae, | |
| 972 sicut si princeps iustitiam violet, qui ponitur iustitiae custos; | |
| 973 et si sacerdos fornicetur, qui castitatem vovit. Quarto, propter | |
| 974 exemplum, sive scandalum, quia, ut Gregorius dicit in pastorali, | |
| 975 <i>in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia | |
| 976 gradus peccator honoratur</i>. Ad plurium etiam notitiam perveniunt | |
| 977 peccata magnorum; et magis homines ea indigne ferunt.</p> | |
| 978 <p title="I-II q. 73 a. 10 ad 1"><a name="36689"><span class= | |
| 979 "ref">[36689] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 980 ergo dicendum quod auctoritas illa loquitur de his quae per | |
| 981 subreptionem infirmitatis humanae negligenter aguntur.</p> | |
| 982 <p title="I-II q. 73 a. 10 ad 2"><a name="36690"><span class= | |
| 983 "ref">[36690] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 984 dicendum quod Deus non accipit personas, si maiores plus punit, | |
| 985 quia ipsorum maioritas facit ad gravitatem peccati, ut dictum | |
| 986 est.</p> | |
| 987 <p title="I-II q. 73 a. 10 ad 3"><a name="36691"><span class= | |
| 988 "ref">[36691] Iª-IIae q. 73 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 989 dicendum quod homo magnus non reportat incommodum ex bono quod | |
| 990 habet, sed ex malo usu illius.</p> | |
| 991 <div class="centro"><br /> | |
| 992 <p><a href="sth2072.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 993 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 994 <a href="sth2074.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 995 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 996 <br /> | |
| 997 <hr /> | |
| 998 <br /> | |
| 999 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 1000 hanc editionem<br /> | |
| 1001 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 1002 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 1003 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 1004 </div> | |
| 1005 </body> | |
| 1006 </html> |
