Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2094.html @ 137:de4b1e200500 default tip
from https://archive.org/details/AquinasLexicon/mode/2up
| author | Henry S. Thompson <ht@inf.ed.ac.uk> |
|---|---|
| date | Sat, 03 May 2025 22:47:32 +0100 |
| parents | 71f2c033089e |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 99 | 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/C64/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> |
| 53 | 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 28 | 19 94</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">prima pars secundae partis quaestio XCIV</div><div class="centro"> |
| 22 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 23 <tr> |
| 53 | 24 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 25 </tr> |
| 26 </table> | |
| 53 | 27 <br/> |
| 28 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br/> | |
| 28 | 29 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 30 magneticas<br/> |
| 31 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 32 <br/></span><br/> | |
| 33 <hr/> | |
| 34 <br/> | |
| 35 <p><a href="sth2093.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 36 <a href="sth2095.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 37 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 38 // | |
| 39 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 42 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#37578">I&ordf;-IIae q. 94 pr.'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#37579">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 arg. 1'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#37580">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 arg. 2'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#37581">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 arg. 3'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#37582">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 s. c.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#37583">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 co.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#37584">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 ad 1'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#37585">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 ad 2'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#37586">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 ad 3'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#37587">I&ordf;-IIae q. 94 a. 1 ad 4'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#37588">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 arg. 1'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#37589">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 arg. 2'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#37590">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 arg. 3'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#37591">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#37592">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#37593">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#37594">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#37595">I&ordf;-IIae q. 94 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#37596">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 arg. 1'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#37597">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 arg. 2'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#37598">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 arg. 3'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#37599">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 s. c.'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#37600">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 co.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#37601">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 ad 1'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#37602">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 ad 2'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#37603">I&ordf;-IIae q. 94 a. 3 ad 3'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#37604">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 arg. 1'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#37605">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 arg. 2'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#37606">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 arg. 3'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#37607">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 s. c.'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#37608">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 co.'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#37609">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 ad 1'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#37610">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 ad 2'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#37611">I&ordf;-IIae q. 94 a. 4 ad 3'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#37612">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 arg. 1'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#37613">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 arg. 2'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#37614">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 arg. 3'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#37615">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 s. c.'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#37616">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 co.'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#37617">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 ad 1'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#37618">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 ad 2'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#37619">I&ordf;-IIae q. 94 a. 5 ad 3'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#37620">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 arg. 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#37621">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 arg. 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#37622">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 arg. 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#37623">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 s. c.'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#37624">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 co.'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#37625">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 ad 1'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#37626">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 ad 2'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#37627">I&ordf;-IIae q. 94 a. 6 ad 3'); | |
| 99 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 100 document.write('<BR><BR>'); | |
| 101 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 102 document.write('<\/FORM>'); | |
| 103 // --> | |
| 104 // | |
| 105 </script><br/> | |
| 106 <hr/> | |
| 107 <br/></div><div class="q" id="q94"><h2>Quaestio 94</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="I-II q. 94 pr."><a name="37578"><span class="ref">[37578] | |
| 108 Iª-IIae q. 94 pr.</span></a> Deinde considerandum est de lege | |
| 28 | 109 naturali. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, quid sit lex |
| 110 naturalis. Secundo, quae sint praecepta legis naturalis. Tertio, | |
| 111 utrum omnes actus virtutum sint de lege naturali. Quarto, utrum lex | |
| 112 naturalis sit una apud omnes. Quinto, utrum sit mutabilis. Sexto, | |
| 53 | 113 utrum possit a mente hominis deleri.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="I-II q. 94 a. 1 arg. 1"><a name="37579"><span class="ref">[37579] Iª-IIae q. 94 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 114 sic proceditur. Videtur quod lex naturalis sit habitus. Quia ut |
| 115 philosophus dicit, in II Ethic., <i>tria sunt in anima, potentia, | |
| 116 habitus et passio</i>. Sed naturalis lex non est aliqua potentiarum | |
| 117 animae, nec aliqua passionum, ut patet enumerando per singula. Ergo | |
| 53 | 118 lex naturalis est habitus.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 arg. 2"><a name="37580"><span class="ref">[37580] Iª-IIae q. 94 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 119 Basilius dicit quod conscientia, sive synderesis, est lex |
| 120 intellectus nostri, quod non potest intelligi nisi de lege | |
| 121 naturali. Sed synderesis est habitus quidam, ut in primo habitum | |
| 53 | 122 est. Ergo lex naturalis est habitus.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 arg. 3"><a name="37581"><span class="ref">[37581] Iª-IIae q. 94 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 123 lex naturalis semper in homine manet, ut infra patebit. Sed non |
| 124 semper ratio hominis, ad quam lex pertinet, cogitat de lege | |
| 53 | 125 naturali. Ergo lex naturalis non est actus, sed habitus.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 s. c."><a name="37582"><span class="ref">[37582] Iª-IIae q. 94 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 126 est quod Augustinus dicit, in libro de bono coniugali, quod |
| 127 <i>habitus est quo aliquid agitur cum opus est</i>. Sed naturalis | |
| 128 lex non est huiusmodi, est enim in parvulis et damnatis, qui per | |
| 53 | 129 eam agere non possunt. Ergo lex naturalis non est habitus.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 co."><a name="37583"><span class="ref">[37583] Iª-IIae q. 94 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 130 dicendum quod aliquid potest dici esse habitus dupliciter. Uno |
| 131 modo, proprie et essentialiter, et sic lex naturalis non est | |
| 132 habitus. Dictum est enim supra quod lex naturalis est aliquid per | |
| 133 rationem constitutum, sicut etiam propositio est quoddam opus | |
| 134 rationis. Non est autem idem quod quis agit, et quo quis agit, | |
| 135 aliquis enim per habitum grammaticae agit orationem congruam. Cum | |
| 136 igitur habitus sit quo quis agit, non potest esse quod lex aliqua | |
| 137 sit habitus proprie et essentialiter. Alio modo potest dici habitus | |
| 138 id quod habitu tenetur, sicut dicitur fides id quod fide tenetur. | |
| 139 Et hoc modo, quia praecepta legis naturalis quandoque considerantur | |
| 140 in actu a ratione, quandoque autem sunt in ea habitualiter tantum, | |
| 141 secundum hunc modum potest dici quod lex naturalis sit habitus. | |
| 142 Sicut etiam principia indemonstrabilia in speculativis non sunt | |
| 143 ipse habitus principiorum, sed sunt principia quorum est | |
| 53 | 144 habitus.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 ad 1"><a name="37584"><span class="ref">[37584] Iª-IIae q. 94 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 145 ergo dicendum quod philosophus intendit ibi investigare genus |
| 146 virtutis, et cum manifestum sit quod virtus sit quoddam principium | |
| 147 actus, illa tantum ponit quae sunt principia humanorum actuum, | |
| 148 scilicet potentias, habitus et passiones. Praeter haec autem tria | |
| 149 sunt quaedam alia in anima, sicut quidam actus, ut velle est in | |
| 150 volente; et etiam cognita sunt in cognoscente; et proprietates | |
| 53 | 151 naturales animae insunt ei, ut immortalitas et alia huiusmodi.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 ad 2"><a name="37585"><span class="ref">[37585] Iª-IIae q. 94 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 152 dicendum quod synderesis dicitur lex intellectus nostri, inquantum |
| 153 est habitus continens praecepta legis naturalis, quae sunt prima | |
| 53 | 154 principia operum humanorum.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 ad 3"><a name="37586"><span class="ref">[37586] Iª-IIae q. 94 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 155 dicendum quod ratio illa concludit quod lex naturalis habitualiter |
| 53 | 156 tenetur. Et hoc concedimus.</p><p title="I-II q. 94 a. 1 ad 4"><a name="37587"><span class="ref">[37587] Iª-IIae q. 94 a. 1 ad 4</span></a> Ad id vero |
| 28 | 157 quod in contrarium obiicitur, dicendum quod eo quod habitualiter |
| 158 inest, quandoque aliquis uti non potest propter aliquod | |
| 159 impedimentum, sicut homo non potest uti habitu scientiae propter | |
| 160 somnum. Et similiter puer non potest uti habitu intellectus | |
| 161 principiorum, vel etiam lege naturali, quae ei habitualiter inest, | |
| 53 | 162 propter defectum aetatis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="I-II q. 94 a. 2 arg. 1"><a name="37588"><span class="ref">[37588] Iª-IIae q. 94 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 163 sic proceditur. Videtur quod lex naturalis non contineat plura |
| 164 praecepta, sed unum tantum. Lex enim continetur in genere | |
| 165 praecepti, ut supra habitum est. Si igitur essent multa praecepta | |
| 166 legis naturalis, sequeretur quod etiam essent multae leges | |
| 53 | 167 naturales.</p><p title="I-II q. 94 a. 2 arg. 2"><a name="37589"><span class="ref">[37589] Iª-IIae q. 94 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 168 lex naturalis consequitur hominis naturam. Sed humana natura est |
| 169 una secundum totum, licet sit multiplex secundum partes. Aut ergo | |
| 170 est unum praeceptum tantum legis naturae, propter unitatem totius, | |
| 171 aut sunt multa, secundum multitudinem partium humanae naturae. Et | |
| 172 sic oportebit quod etiam ea quae sunt de inclinatione | |
| 53 | 173 concupiscibilis, pertineant ad legem naturalem.</p><p title="I-II q. 94 a. 2 arg. 3"><a name="37590"><span class="ref">[37590] Iª-IIae q. 94 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 174 lex est aliquid ad rationem pertinens, ut supra dictum est. Sed |
| 175 ratio in homine est una tantum. Ergo solum unum praeceptum est | |
| 53 | 176 legis naturalis.</p><p title="I-II q. 94 a. 2 s. c."><a name="37591"><span class="ref">[37591] Iª-IIae q. 94 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 177 est quia sic se habent praecepta legis naturalis in homine quantum |
| 178 ad operabilia, sicut se habent prima principia in demonstrativis. | |
| 179 Sed prima principia indemonstrabilia sunt plura. Ergo etiam | |
| 53 | 180 praecepta legis naturae sunt plura.</p><p title="I-II q. 94 a. 2 co."><a name="37592"><span class="ref">[37592] Iª-IIae q. 94 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 181 dicendum quod, sicut supra dictum est, praecepta legis naturae hoc |
| 182 modo se habent ad rationem practicam, sicut principia prima | |
| 183 demonstrationum se habent ad rationem speculativam, utraque enim | |
| 184 sunt quaedam principia per se nota. Dicitur autem aliquid per se | |
| 185 notum dupliciter, uno modo, secundum se; alio modo, quoad nos. | |
| 186 Secundum se quidem quaelibet propositio dicitur per se nota, cuius | |
| 187 praedicatum est de ratione subiecti, contingit tamen quod ignoranti | |
| 188 definitionem subiecti, talis propositio non erit per se nota. Sicut | |
| 189 ista propositio, homo est rationale, est per se nota secundum sui | |
| 190 naturam, quia qui dicit hominem, dicit rationale, et tamen | |
| 191 ignoranti quid sit homo, haec propositio non est per se nota. Et | |
| 192 inde est quod, sicut dicit Boetius, in libro de Hebdomad., quaedam | |
| 193 sunt dignitates vel propositiones per se notae communiter omnibus, | |
| 194 et huiusmodi sunt illae propositiones quarum termini sunt omnibus | |
| 195 noti, ut, omne totum est maius sua parte, et, quae uni et eidem | |
| 196 sunt aequalia, sibi invicem sunt aequalia. Quaedam vero | |
| 197 propositiones sunt per se notae solis sapientibus, qui terminos | |
| 198 propositionum intelligunt quid significent, sicut intelligenti quod | |
| 199 Angelus non est corpus, per se notum est quod non est | |
| 200 circumscriptive in loco, quod non est manifestum rudibus, qui hoc | |
| 201 non capiunt. In his autem quae in apprehensione omnium cadunt, | |
| 202 quidam ordo invenitur. Nam illud quod primo cadit in apprehensione, | |
| 203 est ens, cuius intellectus includitur in omnibus quaecumque quis | |
| 204 apprehendit. Et ideo primum principium indemonstrabile est quod non | |
| 205 est simul affirmare et negare, quod fundatur supra rationem entis | |
| 206 et non entis, et super hoc principio omnia alia fundantur, ut | |
| 207 dicitur in IV Metaphys. Sicut autem ens est primum quod cadit in | |
| 208 apprehensione simpliciter, ita bonum est primum quod cadit in | |
| 209 apprehensione practicae rationis, quae ordinatur ad opus, omne enim | |
| 210 agens agit propter finem, qui habet rationem boni. Et ideo primum | |
| 211 principium in ratione practica est quod fundatur supra rationem | |
| 212 boni, quae est, bonum est quod omnia appetunt. Hoc est ergo primum | |
| 213 praeceptum legis, quod bonum est faciendum et prosequendum, et | |
| 214 malum vitandum. Et super hoc fundantur omnia alia praecepta legis | |
| 215 naturae, ut scilicet omnia illa facienda vel vitanda pertineant ad | |
| 216 praecepta legis naturae, quae ratio practica naturaliter | |
| 217 apprehendit esse bona humana. Quia vero bonum habet rationem finis, | |
| 218 malum autem rationem contrarii, inde est quod omnia illa ad quae | |
| 219 homo habet naturalem inclinationem, ratio naturaliter apprehendit | |
| 220 ut bona, et per consequens ut opere prosequenda, et contraria eorum | |
| 221 ut mala et vitanda. Secundum igitur ordinem inclinationum | |
| 222 naturalium, est ordo praeceptorum legis naturae. Inest enim primo | |
| 223 inclinatio homini ad bonum secundum naturam in qua communicat cum | |
| 224 omnibus substantiis, prout scilicet quaelibet substantia appetit | |
| 225 conservationem sui esse secundum suam naturam. Et secundum hanc | |
| 226 inclinationem, pertinent ad legem naturalem ea per quae vita | |
| 227 hominis conservatur, et contrarium impeditur. Secundo inest homini | |
| 228 inclinatio ad aliqua magis specialia, secundum naturam in qua | |
| 229 communicat cum ceteris animalibus. Et secundum hoc, dicuntur ea | |
| 230 esse de lege naturali quae natura omnia animalia docuit, ut est | |
| 231 coniunctio maris et feminae, et educatio liberorum, et similia. | |
| 232 Tertio modo inest homini inclinatio ad bonum secundum naturam | |
| 233 rationis, quae est sibi propria, sicut homo habet naturalem | |
| 234 inclinationem ad hoc quod veritatem cognoscat de Deo, et ad hoc | |
| 235 quod in societate vivat. Et secundum hoc, ad legem naturalem | |
| 236 pertinent ea quae ad huiusmodi inclinationem spectant, utpote quod | |
| 237 homo ignorantiam vitet, quod alios non offendat cum quibus debet | |
| 53 | 238 conversari, et cetera huiusmodi quae ad hoc spectant.</p><p title="I-II q. 94 a. 2 ad 1"><a name="37593"><span class="ref">[37593] Iª-IIae q. 94 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 239 ergo dicendum quod omnia ista praecepta legis naturae, inquantum |
| 240 referuntur ad unum primum praeceptum, habent rationem unius legis | |
| 53 | 241 naturalis.</p><p title="I-II q. 94 a. 2 ad 2"><a name="37594"><span class="ref">[37594] Iª-IIae q. 94 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 242 dicendum quod omnes inclinationes quarumcumque partium humanae |
| 243 naturae, puta concupiscibilis et irascibilis, secundum quod | |
| 244 regulantur ratione, pertinent ad legem naturalem, et reducuntur ad | |
| 245 unum primum praeceptum, ut dictum est. Et secundum hoc, sunt multa | |
| 246 praecepta legis naturae in seipsis, quae tamen communicant in una | |
| 53 | 247 radice.</p><p title="I-II q. 94 a. 2 ad 3"><a name="37595"><span class="ref">[37595] Iª-IIae q. 94 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 248 dicendum quod ratio, etsi in se una sit, tamen est ordinativa |
| 249 omnium quae ad homines spectant. Et secundum hoc, sub lege rationis | |
| 53 | 250 continentur omnia ea quae ratione regulari possunt.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="I-II q. 94 a. 3 arg. 1"><a name="37596"><span class="ref">[37596] Iª-IIae q. 94 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 251 sic proceditur. Videtur quod non omnes actus virtutum sint de lege |
| 252 naturae. Quia, ut supra dictum est, de ratione legis est ut | |
| 253 ordinetur ad bonum commune. Sed quidam virtutum actus ordinantur ad | |
| 254 bonum privatum alicuius, ut patet praecipue in actibus | |
| 255 temperantiae. Non ergo omnes actus virtutum legi subduntur | |
| 53 | 256 naturali.</p><p title="I-II q. 94 a. 3 arg. 2"><a name="37597"><span class="ref">[37597] Iª-IIae q. 94 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 257 omnia peccata aliquibus virtuosis actibus opponuntur. Si igitur |
| 258 omnes actus virtutum sint de lege naturae, videtur ex consequenti | |
| 259 quod omnia peccata sint contra naturam. Quod tamen specialiter de | |
| 53 | 260 quibusdam peccatis dicitur.</p><p title="I-II q. 94 a. 3 arg. 3"><a name="37598"><span class="ref">[37598] Iª-IIae q. 94 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 261 in his quae sunt secundum naturam, omnes conveniunt. Sed in actibus |
| 262 virtutum non omnes conveniunt, aliquid enim est virtuosum uni, quod | |
| 263 est alteri vitiosum. Ergo non omnes actus virtutum sunt de lege | |
| 53 | 264 naturae.</p><p title="I-II q. 94 a. 3 s. c."><a name="37599"><span class="ref">[37599] Iª-IIae q. 94 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 265 est quod Damascenus dicit, in III libro, quod virtutes sunt |
| 53 | 266 naturales. Ergo et actus virtuosi subiacent legi naturae.</p><p title="I-II q. 94 a. 3 co."><a name="37600"><span class="ref">[37600] Iª-IIae q. 94 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 267 dicendum quod de actibus virtuosis dupliciter loqui possumus, uno |
| 268 modo, inquantum sunt virtuosi; alio modo, inquantum sunt tales | |
| 269 actus in propriis speciebus considerati. Si igitur loquamur de | |
| 270 actibus virtutum inquantum sunt virtuosi, sic omnes actus virtuosi | |
| 271 pertinent ad legem naturae. Dictum est enim quod ad legem naturae | |
| 272 pertinet omne illud ad quod homo inclinatur secundum suam naturam. | |
| 273 Inclinatur autem unumquodque naturaliter ad operationem sibi | |
| 274 convenientem secundum suam formam, sicut ignis ad calefaciendum. | |
| 275 Unde cum anima rationalis sit propria forma hominis, naturalis | |
| 276 inclinatio inest cuilibet homini ad hoc quod agat secundum | |
| 277 rationem. Et hoc est agere secundum virtutem. Unde secundum hoc, | |
| 278 omnes actus virtutum sunt de lege naturali, dictat enim hoc | |
| 279 naturaliter unicuique propria ratio, ut virtuose agat. Sed si | |
| 280 loquamur de actibus virtuosis secundum seipsos, prout scilicet in | |
| 281 propriis speciebus considerantur, sic non omnes actus virtuosi sunt | |
| 282 de lege naturae. Multa enim secundum virtutem fiunt, ad quae natura | |
| 283 non primo inclinat; sed per rationis inquisitionem ea homines | |
| 53 | 284 adinvenerunt, quasi utilia ad bene vivendum.</p><p title="I-II q. 94 a. 3 ad 1"><a name="37601"><span class="ref">[37601] Iª-IIae q. 94 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 285 ergo dicendum quod temperantia est circa concupiscentias naturales |
| 286 cibi et potus et venereorum, quae quidem ordinantur ad bonum | |
| 287 commune naturae, sicut et alia legalia ordinantur ad bonum commune | |
| 53 | 288 morale.</p><p title="I-II q. 94 a. 3 ad 2"><a name="37602"><span class="ref">[37602] Iª-IIae q. 94 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 289 dicendum quod natura hominis potest dici vel illa quae est propria |
| 290 homini, et secundum hoc, omnia peccata, inquantum sunt contra | |
| 291 rationem, sunt etiam contra naturam, ut patet per Damascenum, in II | |
| 292 libro. Vel illa quae est communis homini et aliis animalibus, et | |
| 293 secundum hoc, quaedam specialia peccata dicuntur esse contra | |
| 294 naturam; sicut contra commixtionem maris et feminae, quae est | |
| 295 naturalis omnibus animalibus, est concubitus masculorum, quod | |
| 53 | 296 specialiter dicitur vitium contra naturam.</p><p title="I-II q. 94 a. 3 ad 3"><a name="37603"><span class="ref">[37603] Iª-IIae q. 94 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 297 dicendum quod ratio illa procedit de actibus secundum seipsos |
| 298 consideratis. Sic enim, propter diversas hominum conditiones, | |
| 299 contingit quod aliqui actus sunt aliquibus virtuosi, tanquam eis | |
| 300 proportionati et convenientes, qui tamen sunt aliis vitiosi, | |
| 53 | 301 tanquam eis non proportionati.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="I-II q. 94 a. 4 arg. 1"><a name="37604"><span class="ref">[37604] Iª-IIae q. 94 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 302 sic proceditur. Videtur quod lex naturae non sit una apud omnes. |
| 303 Dicitur enim in decretis, dist. I, quod <i>ius naturale est quod in | |
| 304 lege et in Evangelio continetur</i>. Sed hoc non est commune | |
| 305 omnibus, quia, ut dicitur Rom. X, <i>non omnes obediunt | |
| 53 | 306 Evangelio</i>. Ergo lex naturalis non est una apud omnes.</p><p title="I-II q. 94 a. 4 arg. 2"><a name="37605"><span class="ref">[37605] Iª-IIae q. 94 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 307 ea quae sunt secundum legem, iusta esse dicuntur, ut dicitur in V |
| 308 Ethic. Sed in eodem libro dicitur quod nihil est ita iustum apud | |
| 309 omnes, quin apud aliquos diversificetur. Ergo lex etiam naturalis | |
| 53 | 310 non est apud omnes eadem.</p><p title="I-II q. 94 a. 4 arg. 3"><a name="37606"><span class="ref">[37606] Iª-IIae q. 94 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 311 ad legem naturae pertinet id ad quod homo secundum naturam suam |
| 312 inclinatur, ut supra dictum est. Sed diversi homines naturaliter ad | |
| 313 diversa inclinantur, alii quidem ad concupiscentiam voluptatum, | |
| 314 alii ad desideria honorum, alii ad alia. Ergo non est una lex | |
| 53 | 315 naturalis apud omnes.</p><p title="I-II q. 94 a. 4 s. c."><a name="37607"><span class="ref">[37607] Iª-IIae q. 94 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 316 est quod Isidorus dicit, in libro Etymol., <i>ius naturale est |
| 53 | 317 commune omnium nationum</i>.</p><p title="I-II q. 94 a. 4 co."><a name="37608"><span class="ref">[37608] Iª-IIae q. 94 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 318 dicendum quod, sicut supra dictum est, ad legem naturae pertinent |
| 319 ea ad quae homo naturaliter inclinatur; inter quae homini proprium | |
| 320 est ut inclinetur ad agendum secundum rationem. Ad rationem autem | |
| 321 pertinet ex communibus ad propria procedere, ut patet ex I Physic. | |
| 322 Aliter tamen circa hoc se habet ratio speculativa, et aliter ratio | |
| 323 practica. Quia enim ratio speculativa praecipue negotiatur circa | |
| 324 necessaria, quae impossibile est aliter se habere, absque aliquo | |
| 325 defectu invenitur veritas in conclusionibus propriis, sicut et in | |
| 326 principiis communibus. Sed ratio practica negotiatur circa | |
| 327 contingentia, in quibus sunt operationes humanae, et ideo, etsi in | |
| 328 communibus sit aliqua necessitas, quanto magis ad propria | |
| 329 descenditur, tanto magis invenitur defectus. Sic igitur in | |
| 330 speculativis est eadem veritas apud omnes tam in principiis quam in | |
| 331 conclusionibus, licet veritas non apud omnes cognoscatur in | |
| 332 conclusionibus, sed solum in principiis, quae dicuntur communes | |
| 333 conceptiones. In operativis autem non est eadem veritas vel | |
| 334 rectitudo practica apud omnes quantum ad propria, sed solum quantum | |
| 335 ad communia, et apud illos apud quos est eadem rectitudo in | |
| 336 propriis, non est aequaliter omnibus nota. Sic igitur patet quod, | |
| 337 quantum ad communia principia rationis sive speculativae sive | |
| 338 practicae, est eadem veritas seu rectitudo apud omnes, et | |
| 339 aequaliter nota. Quantum vero ad proprias conclusiones rationis | |
| 340 speculativae, est eadem veritas apud omnes, non tamen aequaliter | |
| 341 omnibus nota, apud omnes enim verum est quod triangulus habet tres | |
| 342 angulos aequales duobus rectis, quamvis hoc non sit omnibus notum. | |
| 343 Sed quantum ad proprias conclusiones rationis practicae, nec est | |
| 344 eadem veritas seu rectitudo apud omnes; nec etiam apud quos est | |
| 345 eadem, est aequaliter nota. Apud omnes enim hoc rectum est et | |
| 346 verum, ut secundum rationem agatur. Ex hoc autem principio sequitur | |
| 347 quasi conclusio propria, quod deposita sint reddenda. Et hoc quidem | |
| 348 ut in pluribus verum est, sed potest in aliquo casu contingere quod | |
| 349 sit damnosum, et per consequens irrationabile, si deposita | |
| 350 reddantur; puta si aliquis petat ad impugnandam patriam. Et hoc | |
| 351 tanto magis invenitur deficere, quanto magis ad particularia | |
| 352 descenditur, puta si dicatur quod deposita sunt reddenda cum tali | |
| 353 cautione, vel tali modo, quanto enim plures conditiones | |
| 354 particulares apponuntur, tanto pluribus modis poterit deficere, ut | |
| 355 non sit rectum vel in reddendo vel in non reddendo. Sic igitur | |
| 356 dicendum est quod lex naturae, quantum ad prima principia communia, | |
| 357 est eadem apud omnes et secundum rectitudinem, et secundum | |
| 358 notitiam. Sed quantum ad quaedam propria, quae sunt quasi | |
| 359 conclusiones principiorum communium, est eadem apud omnes ut in | |
| 360 pluribus et secundum rectitudinem et secundum notitiam, sed ut in | |
| 361 paucioribus potest deficere et quantum ad rectitudinem, propter | |
| 362 aliqua particularia impedimenta (sicut etiam naturae generabiles et | |
| 363 corruptibiles deficiunt ut in paucioribus, propter impedimenta), et | |
| 364 etiam quantum ad notitiam; et hoc propter hoc quod aliqui habent | |
| 365 depravatam rationem ex passione, seu ex mala consuetudine, seu ex | |
| 366 mala habitudine naturae; sicut apud germanos olim latrocinium non | |
| 367 reputabatur iniquum, cum tamen sit expresse contra legem naturae, | |
| 53 | 368 ut refert Iulius Caesar, in libro de bello Gallico.</p><p title="I-II q. 94 a. 4 ad 1"><a name="37609"><span class="ref">[37609] Iª-IIae q. 94 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 369 ergo dicendum quod verbum illud non est sic intelligendum quasi |
| 370 omnia quae in lege et in Evangelio continentur, sint de lege | |
| 371 naturae, cum multa tradantur ibi supra naturam, sed quia ea quae | |
| 372 sunt de lege naturae, plenarie ibi traduntur. Unde cum dixisset | |
| 373 Gratianus quod <i>ius naturale est quod in lege et in Evangelio | |
| 374 continetur</i>, statim, exemplificando, subiunxit, <i>quo quisque | |
| 53 | 375 iubetur alii facere quod sibi vult fieri</i>.</p><p title="I-II q. 94 a. 4 ad 2"><a name="37610"><span class="ref">[37610] Iª-IIae q. 94 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 376 dicendum quod verbum philosophi est intelligendum de his quae sunt |
| 377 naturaliter iusta non sicut principia communia, sed sicut quaedam | |
| 378 conclusiones ex his derivatae; quae ut in pluribus rectitudinem | |
| 53 | 379 habent, et ut in paucioribus deficiunt.</p><p title="I-II q. 94 a. 4 ad 3"><a name="37611"><span class="ref">[37611] Iª-IIae q. 94 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 380 dicendum quod, sicut ratio in homine dominatur et imperat aliis |
| 381 potentiis, ita oportet quod omnes inclinationes naturales ad alias | |
| 382 potentias pertinentes ordinentur secundum rationem. Unde hoc est | |
| 383 apud omnes communiter rectum, ut secundum rationem dirigantur omnes | |
| 53 | 384 hominum inclinationes.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="I-II q. 94 a. 5 arg. 1"><a name="37612"><span class="ref">[37612] Iª-IIae q. 94 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 385 sic proceditur. Videtur quod lex naturae mutari possit. Quia super |
| 386 illud Eccli. XVII, <i>addidit eis disciplinam et legem vitae</i>, | |
| 387 dicit Glossa, <i>legem litterae, quantum ad correctionem legis | |
| 388 naturalis, scribi voluit</i>. Sed illud quod corrigitur, mutatur. | |
| 53 | 389 Ergo lex naturalis potest mutari.</p><p title="I-II q. 94 a. 5 arg. 2"><a name="37613"><span class="ref">[37613] Iª-IIae q. 94 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 390 contra legem naturalem est occisio innocentis, et etiam adulterium |
| 391 et furtum. Sed ista inveniuntur esse mutata a Deo, puta cum Deus | |
| 392 praecepit Abrahae quod occideret filium innocentem, ut habetur Gen. | |
| 393 XXII; et cum praecepit Iudaeis ut mutuata Aegyptiorum vasa | |
| 394 subriperent, ut habetur Exod. XII; et cum praecepit Osee ut uxorem | |
| 395 fornicariam acciperet, ut habetur Osee I. Ergo lex naturalis potest | |
| 53 | 396 mutari.</p><p title="I-II q. 94 a. 5 arg. 3"><a name="37614"><span class="ref">[37614] Iª-IIae q. 94 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 397 Isidorus dicit, in libro Etymol., quod <i>communis omnium |
| 398 possessio, et una libertas, est de iure naturali</i>. Sed haec | |
| 399 videmus esse commutata per leges humanas. Ergo videtur quod lex | |
| 53 | 400 naturalis sit mutabilis.</p><p title="I-II q. 94 a. 5 s. c."><a name="37615"><span class="ref">[37615] Iª-IIae q. 94 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 401 est quod dicitur in decretis, dist. V, <i>naturale ius ab exordio |
| 402 rationalis creaturae. Nec variatur tempore, sed immutabile | |
| 53 | 403 permanet</i>.</p><p title="I-II q. 94 a. 5 co."><a name="37616"><span class="ref">[37616] Iª-IIae q. 94 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 404 dicendum quod lex naturalis potest intelligi mutari dupliciter. Uno |
| 405 modo, per hoc quod aliquid ei addatur. Et sic nihil prohibet legem | |
| 406 naturalem mutari, multa enim supra legem naturalem superaddita | |
| 407 sunt, ad humanam vitam utilia, tam per legem divinam, quam etiam | |
| 408 per leges humanas. Alio modo intelligitur mutatio legis naturalis | |
| 409 per modum subtractionis, ut scilicet aliquid desinat esse de lege | |
| 410 naturali, quod prius fuit secundum legem naturalem. Et sic quantum | |
| 411 ad prima principia legis naturae, lex naturae est omnino | |
| 412 immutabilis. Quantum autem ad secunda praecepta, quae diximus esse | |
| 413 quasi quasdam proprias conclusiones propinquas primis principiis, | |
| 414 sic lex naturalis non immutatur quin ut in pluribus rectum sit | |
| 415 semper quod lex naturalis habet. Potest tamen immutari in aliquo | |
| 416 particulari, et in paucioribus, propter aliquas speciales causas | |
| 417 impedientes observantiam talium praeceptorum, ut supra dictum | |
| 53 | 418 est.</p><p title="I-II q. 94 a. 5 ad 1"><a name="37617"><span class="ref">[37617] Iª-IIae q. 94 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 419 ergo dicendum quod lex scripta dicitur esse data ad correctionem |
| 420 legis naturae, vel quia per legem scriptam suppletum est quod legi | |
| 421 naturae deerat, vel quia lex naturae in aliquorum cordibus, quantum | |
| 422 ad aliqua, corrupta erat intantum ut existimarent esse bona quae | |
| 423 naturaliter sunt mala; et talis corruptio correctione | |
| 53 | 424 indigebat.</p><p title="I-II q. 94 a. 5 ad 2"><a name="37618"><span class="ref">[37618] Iª-IIae q. 94 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 425 dicendum quod naturali morte moriuntur omnes communiter, tam |
| 426 nocentes quam innocentes. Quae quidem naturalis mors divina | |
| 427 potestate inducitur propter peccatum originale; secundum illud I | |
| 428 Reg. II, <i>dominus mortificat et vivificat</i>. Et ideo absque | |
| 429 aliqua iniustitia, secundum mandatum Dei, potest infligi mors | |
| 430 cuicumque homini, vel nocenti vel innocenti. Similiter etiam | |
| 431 adulterium est concubitus cum uxore aliena, quae quidem est ei | |
| 432 deputata secundum legem divinitus traditam. Unde ad quamcumque | |
| 433 mulierem aliquis accedat ex mandato divino, non est adulterium nec | |
| 434 fornicatio. Et eadem ratio est de furto, quod est acceptio rei | |
| 435 alienae. Quidquid enim accipit aliquis ex mandato Dei, qui est | |
| 436 dominus universorum, non accipit absque voluntate domini, quod est | |
| 437 furari. Nec solum in rebus humanis quidquid a Deo mandatur, hoc | |
| 438 ipso est debitum, sed etiam in rebus naturalibus quidquid a Deo | |
| 53 | 439 fit, est quodammodo naturale, ut in primo dictum est.</p><p title="I-II q. 94 a. 5 ad 3"><a name="37619"><span class="ref">[37619] Iª-IIae q. 94 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 440 dicendum quod aliquid dicitur esse de iure naturali dupliciter. Uno |
| 441 modo, quia ad hoc natura inclinat, sicut non esse iniuriam alteri | |
| 442 faciendam. Alio modo, quia natura non induxit contrarium, sicut | |
| 443 possemus dicere quod hominem esse nudum est de iure naturali, quia | |
| 444 natura non dedit ei vestitum, sed ars adinvenit. Et hoc modo | |
| 445 communis omnium possessio, et omnium una libertas, dicitur esse de | |
| 446 iure naturali, quia scilicet distinctio possessionum et servitus | |
| 447 non sunt inductae a natura, sed per hominum rationem, ad utilitatem | |
| 448 humanae vitae. Et sic in hoc lex naturae non est mutata nisi per | |
| 53 | 449 additionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="I-II q. 94 a. 6 arg. 1"><a name="37620"><span class="ref">[37620] Iª-IIae q. 94 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 450 sic proceditur. Videtur quod lex naturae possit a corde hominis |
| 451 aboleri. Quia Rom. II, super illud, <i>cum gentes, quae legem non | |
| 452 habent,</i> etc., dicit Glossa quod <i>in interiori homine per | |
| 453 gratiam innovato, lex iustitiae inscribitur, quam deleverat | |
| 454 culpa</i>. Sed lex iustitiae est lex naturae. Ergo lex naturae | |
| 53 | 455 potest deleri.</p><p title="I-II q. 94 a. 6 arg. 2"><a name="37621"><span class="ref">[37621] Iª-IIae q. 94 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 456 lex gratiae est efficacior quam lex naturae. Sed lex gratiae |
| 53 | 457 deletur per culpam. Ergo multo magis lex naturae potest deleri.</p><p title="I-II q. 94 a. 6 arg. 3"><a name="37622"><span class="ref">[37622] Iª-IIae q. 94 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 458 illud quod lege statuitur, inducitur quasi iustum. Sed multa sunt |
| 459 ab hominibus statuta contra legem naturae. Ergo lex naturae potest | |
| 53 | 460 a cordibus hominum aboleri.</p><p title="I-II q. 94 a. 6 s. c."><a name="37623"><span class="ref">[37623] Iª-IIae q. 94 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 461 est quod Augustinus dicit, in II Confess., <i>lex tua scripta est |
| 462 in cordibus hominum, quam nec ulla quidem delet iniquitas</i>. Sed | |
| 463 lex scripta in cordibus hominum est lex naturalis. Ergo lex | |
| 53 | 464 naturalis deleri non potest.</p><p title="I-II q. 94 a. 6 co."><a name="37624"><span class="ref">[37624] Iª-IIae q. 94 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 465 dicendum quod, sicut supra dictum est, ad legem naturalem pertinent |
| 466 primo quidem quaedam praecepta communissima, quae sunt omnibus | |
| 467 nota, quaedam autem secundaria praecepta magis propria, quae sunt | |
| 468 quasi conclusiones propinquae principiis. Quantum ergo ad illa | |
| 469 principia communia, lex naturalis nullo modo potest a cordibus | |
| 470 hominum deleri in universali. Deletur tamen in particulari | |
| 471 operabili, secundum quod ratio impeditur applicare commune | |
| 472 principium ad particulare operabile, propter concupiscentiam vel | |
| 473 aliquam aliam passionem, ut supra dictum est. Quantum vero ad alia | |
| 474 praecepta secundaria, potest lex naturalis deleri de cordibus | |
| 475 hominum, vel propter malas persuasiones, eo modo quo etiam in | |
| 476 speculativis errores contingunt circa conclusiones necessarias; vel | |
| 477 etiam propter pravas consuetudines et habitus corruptos; sicut apud | |
| 478 quosdam non reputabantur latrocinia peccata, vel etiam vitia contra | |
| 53 | 479 naturam, ut etiam apostolus dicit, ad Rom. I.</p><p title="I-II q. 94 a. 6 ad 1"><a name="37625"><span class="ref">[37625] Iª-IIae q. 94 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 480 ergo dicendum quod culpa delet legem naturae in particulari, non |
| 481 autem in universali, nisi forte quantum ad secunda praecepta legis | |
| 53 | 482 naturae, eo modo quo dictum est.</p><p title="I-II q. 94 a. 6 ad 2"><a name="37626"><span class="ref">[37626] Iª-IIae q. 94 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 483 dicendum quod gratia etsi sit efficacior quam natura, tamen natura |
| 53 | 484 essentialior est homini, et ideo magis permanens.</p><p title="I-II q. 94 a. 6 ad 3"><a name="37627"><span class="ref">[37627] Iª-IIae q. 94 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 485 dicendum quod ratio illa procedit de secundis praeceptis legis |
| 486 naturae, contra quae aliqui legislatores statuta aliqua fecerunt, | |
| 53 | 487 quae sunt iniqua.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 488 <p><a href="sth2093.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 489 <a href="sth2095.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 490 <br/> | |
| 491 <hr/> | |
| 492 <br/> | |
| 493 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 494 hanc editionem<br/> | |
| 495 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 496 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 497 </div></body> | |
| 498 </html> |
