Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3045.html @ 100:eea25317dfad
clarify order of messages
| author | ht |
|---|---|
| date | Fri, 13 Feb 2015 14:54:33 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 28 | 19 45-46</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione XLV ad |
| 22 XLVI</div><div class="centro"> | |
| 23 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 24 <tr> |
| 53 | 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 26 </tr> |
| 27 </table> | |
| 53 | 28 <br/> |
| 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1895 editum<br/> | |
| 28 | 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 31 magneticas<br/> |
| 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 33 <br/></span><br/> | |
| 34 <hr/> | |
| 35 <br/> | |
| 36 <p><a href="sth3044.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 37 <a href="sth3047.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 39 // | |
| 40 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 43 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#40844">II&ordf;-IIae q. 45 pr.'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#40845">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 arg. 1'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#40846">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 arg. 2'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#40847">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 arg. 3'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#40848">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 s. c.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#40849">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 co.'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#40850">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 ad 1'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#40851">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 ad 2'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#40852">II&ordf;-IIae q. 45 a. 1 ad 3'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#40853">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 arg. 1'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#40854">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 arg. 2'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#40855">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 arg. 3'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#40856">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#40857">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#40858">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#40859">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#40860">II&ordf;-IIae q. 45 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#40861">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 arg. 1'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#40862">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 arg. 2'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#40863">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 arg. 3'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#40864">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 s. c.'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#40865">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 co.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#40866">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 ad 1'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#40867">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 ad 2'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#40868">II&ordf;-IIae q. 45 a. 3 ad 3'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#40869">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 arg. 1'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#40870">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 arg. 2'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#40871">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 arg. 3'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#40872">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 s. c.'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#40873">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 co.'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#40874">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 ad 1'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#40875">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 ad 2'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#40876">II&ordf;-IIae q. 45 a. 4 ad 3'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#40877">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 arg. 1'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#40878">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 arg. 2'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#40879">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 arg. 3'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#40880">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 s. c.'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#40881">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 co.'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#40882">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 ad 1'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#40883">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 ad 2'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#40884">II&ordf;-IIae q. 45 a. 5 ad 3'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#40885">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 arg. 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#40886">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 arg. 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#40887">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 arg. 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#40888">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 s. c.'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#40889">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 co.'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#40890">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 ad 1'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#40891">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 ad 2'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#40892">II&ordf;-IIae q. 45 a. 6 ad 3'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#40893">II&ordf;-IIae q. 46 pr.'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#40894">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 1'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#40895">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 2'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#40896">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 3'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#40897">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 4'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#40898">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 s. c.'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#40899">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 co.'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#40900">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 1'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#40901">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 2'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#40902">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 3'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#40903">II&ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 4'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#40904">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 arg. 1'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#40905">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 arg. 2'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#40906">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 arg. 3'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#40907">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 s. c.'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#40908">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 co.'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#40909">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 ad 1'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#40910">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 ad 2'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#40911">II&ordf;-IIae q. 46 a. 2 ad 3'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#40912">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 arg. 1'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#40913">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 arg. 2'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#40914">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 arg. 3'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#40915">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 s. c.'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#40916">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 co.'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#40917">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 ad 1'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#40918">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 ad 2'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#40919">II&ordf;-IIae q. 46 a. 3 ad 3'); | |
| 126 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 127 document.write('<BR><BR>'); | |
| 128 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 129 document.write('<\/FORM>'); | |
| 130 // --> | |
| 131 // | |
| 132 </script><br/> | |
| 133 <hr/> | |
| 134 <br/></div><div class="q" id="q45"><h2>Quaestio 45</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 45 pr."><a name="40844"><span class="ref">[40844] IIª-IIae q. 45 pr.</span></a> Deinde | |
| 28 | 135 considerandum est de dono sapientiae, quod respondet caritati. Et |
| 136 primo, de ipsa sapientia; secundo, de vitio opposito. Circa primum | |
| 137 quaeruntur sex. Primo, utrum sapientia debeat numerari inter dona | |
| 138 spiritus sancti. Secundo, in quo sit sicut in subiecto. Tertio, | |
| 139 utrum sapientia sit speculativa tantum, vel etiam practica. Quarto, | |
| 140 utrum sapientia quae est donum possit esse cum peccato mortali. | |
| 141 Quinto, utrum sit in omnibus habentibus gratiam gratum facientem. | |
| 53 | 142 Sexto, quae beatitudo ei respondeat.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 45 a. 1 arg. 1"><a name="40845"><span class="ref">[40845] IIª-IIae q. 45 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 143 sic proceditur. Videtur quod sapientia non debeat inter dona |
| 144 spiritus sancti computari. Dona enim sunt perfectiora virtutibus, | |
| 145 ut supra dictum est. Sed virtus se habet solum ad bonum, unde et | |
| 146 Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., quod nullus virtutibus | |
| 147 male utitur. Ergo multo magis dona spiritus sancti se habent solum | |
| 148 ad bonum. Sed sapientia se habet etiam ad malum, dicitur enim Iac. | |
| 149 III quaedam sapientia esse terrena, animalis, diabolica. Ergo | |
| 53 | 150 sapientia non debet poni inter dona spiritus sancti.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 arg. 2"><a name="40846"><span class="ref">[40846] IIª-IIae q. 45 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 151 sicut Augustinus dicit, XIV de Trin., <i>sapientia est divinarum |
| 152 rerum cognitio</i>. Sed cognitio divinarum rerum quam homo potest | |
| 153 per sua naturalia habere, pertinet ad sapientiam quae est virtus | |
| 154 intellectualis, cognitio autem divinorum supernaturalis pertinet ad | |
| 155 fidem quae est virtus theologica, ut ex supradictis patet. Ergo | |
| 53 | 156 sapientia magis debet dici virtus quam donum.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 arg. 3"><a name="40847"><span class="ref">[40847] IIª-IIae q. 45 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 157 Iob XXVIII dicitur, <i>ecce timor domini ipsa est sapientia</i>, |
| 158 habetur, ecce, pietas ipsa est sapientia. Ubi secundum litteram | |
| 159 Septuaginta, qua utitur Augustinus, habetur, ecce, pietas ipsa est | |
| 160 sapientia. Sed tam timor quam pietas ponuntur dona spiritus sancti. | |
| 161 Ergo sapientia non debet numerari inter dona spiritus sancti quasi | |
| 53 | 162 donum ab aliis distinctum.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 s. c."><a name="40848"><span class="ref">[40848] IIª-IIae q. 45 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 163 est quod Isaiae XI dicitur, <i>requiescet super eum spiritus |
| 53 | 164 domini, sapientiae et intellectus,</i> et cetera.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 co."><a name="40849"><span class="ref">[40849] IIª-IIae q. 45 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 165 dicendum quod secundum philosophum, in principio Metaphys., ad |
| 166 sapientem pertinet considerare causam altissimam, per quam de aliis | |
| 167 certissime iudicatur, et secundum quam omnia ordinari oportet. | |
| 168 Causa autem altissima dupliciter accipi potest, vel simpliciter, | |
| 169 vel in aliquo genere. Ille igitur qui cognoscit causam altissimam | |
| 170 in aliquo genere et per eam potest de omnibus quae sunt illius | |
| 171 generis iudicare et ordinare, dicitur esse sapiens in illo genere, | |
| 172 ut in medicina vel architectura, secundum illud I ad Cor. III, | |
| 173 <i>ut sapiens architectus fundamentum posui</i>. Ille autem qui | |
| 174 cognoscit causam altissimam simpliciter, quae est Deus, dicitur | |
| 175 sapiens simpliciter, inquantum per regulas divinas omnia potest | |
| 176 iudicare et ordinare. Huiusmodi autem iudicium consequitur homo per | |
| 177 spiritum sanctum, secundum illud I ad Cor. II, <i>spiritualis | |
| 178 iudicat omnia</i>; quia, sicut ibidem dicitur, <i>spiritus omnia | |
| 179 scrutatur, etiam profunda Dei</i>. Unde manifestum est quod | |
| 53 | 180 sapientia est donum spiritus sancti.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 ad 1"><a name="40850"><span class="ref">[40850] IIª-IIae q. 45 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 181 ergo dicendum quod bonum dicitur dupliciter. Uno modo, quod vere |
| 182 est bonum et simpliciter perfectum. Alio modo dicitur aliquid esse | |
| 183 bonum, secundum quandam similitudinem, quod est in malitia | |
| 184 perfectum, sicut dicitur bonus latro vel perfectus latro, ut patet | |
| 185 per philosophum, in V Metaphys. Et sicut circa ea quae sunt vere | |
| 186 bona invenitur aliqua altissima causa, quae est summum bonum, quod | |
| 187 est ultimus finis, per cuius cognitionem homo dicitur vere sapiens; | |
| 188 ita etiam in malis est invenire aliquid ad quod alia referuntur | |
| 189 sicut ad ultimum finem, per cuius cognitionem homo dicitur esse | |
| 190 sapiens ad male agendum; secundum illud Ierem. IV, <i>sapientes | |
| 191 sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt</i>. Quicumque | |
| 192 enim avertitur a fine debito, necesse est quod aliquem finem | |
| 193 indebitum sibi praestituat, quia omne agens agit propter finem. | |
| 194 Unde si praestituat sibi finem in bonis exterioribus terrenis, | |
| 195 vocatur sapientia terrena; si autem in bonis corporalibus, vocatur | |
| 196 sapientia animalis; si autem in aliqua excellentia, vocatur | |
| 197 sapientia diabolica, propter imitationem superbiae Diaboli, de quo | |
| 198 dicitur Iob XLI, <i>ipse est rex super universos filios | |
| 53 | 199 superbiae</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 ad 2"><a name="40851"><span class="ref">[40851] IIª-IIae q. 45 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 200 dicendum quod sapientia quae ponitur donum differt ab ea quae |
| 201 ponitur virtus intellectualis acquisita. Nam illa acquiritur studio | |
| 202 humano, haec autem est de sursum descendens, ut dicitur Iac. III. | |
| 203 Similiter et differt a fide. Nam fides assentit veritati divinae | |
| 204 secundum seipsam, sed iudicium quod est secundum veritatem divinam | |
| 205 pertinet ad donum sapientiae. Et ideo donum sapientiae praesupponit | |
| 206 fidem, quia unusquisque bene iudicat quae cognoscit, ut dicitur in | |
| 53 | 207 I Ethic.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 ad 3"><a name="40852"><span class="ref">[40852] IIª-IIae q. 45 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 208 dicendum quod sicut pietas, quae pertinet ad cultum Dei, est |
| 209 manifestativa fidei, inquantum per cultum Dei protestamur fidem; | |
| 210 ita etiam pietas manifestat sapientiam. Et propter hoc dicitur quod | |
| 211 pietas est sapientia. Et eadem ratione timor. Per hoc enim | |
| 212 ostenditur quod homo rectum habet iudicium de divinis, quod Deum | |
| 53 | 213 timet et colit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 45 a. 2 arg. 1"><a name="40853"><span class="ref">[40853] IIª-IIae q. 45 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 214 secundum sic proceditur. Videtur quod sapientia non sit in |
| 215 intellectu sicut in subiecto. Dicit enim Augustinus, in libro de | |
| 216 gratia novi Test., quod sapientia est caritas Dei. Sed caritas est | |
| 217 sicut in subiecto in voluntate, non in intellectu, ut supra habitum | |
| 53 | 218 est. Ergo sapientia non est in intellectu sicut in subiecto.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 arg. 2"><a name="40854"><span class="ref">[40854] IIª-IIae q. 45 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 219 Eccli. VI dicitur, <i>sapientia doctrinae secundum nomen eius |
| 220 est</i>. Dicitur autem sapientia quasi sapida scientia, quod | |
| 221 videtur ad affectum pertinere, ad quem pertinet experiri | |
| 222 spirituales delectationes sive dulcedines. Ergo sapientia non est | |
| 53 | 223 in intellectu, sed magis in affectu.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 arg. 3"><a name="40855"><span class="ref">[40855] IIª-IIae q. 45 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 224 potentia intellectiva sufficienter perficitur per donum |
| 225 intellectus. Sed ad id quod potest fieri per unum superfluum esset | |
| 53 | 226 plura ponere. Ergo non est in intellectu.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 s. c."><a name="40856"><span class="ref">[40856] IIª-IIae q. 45 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 227 est quod Gregorius dicit, in II Moral., quod sapientia contrariatur |
| 53 | 228 stultitiae. Sed stultitia est in intellectu. Ergo et sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 co."><a name="40857"><span class="ref">[40857] IIª-IIae q. 45 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 229 dicendum quod, sicut supra dictum est, sapientia importat quandam |
| 230 rectitudinem iudicii secundum rationes divinas. Rectitudo autem | |
| 231 iudicii potest contingere dupliciter, uno modo, secundum perfectum | |
| 232 usum rationis; alio modo, propter connaturalitatem quandam ad ea de | |
| 233 quibus iam est iudicandum. Sicut de his quae ad castitatem | |
| 234 pertinent per rationis inquisitionem recte iudicat ille qui didicit | |
| 235 scientiam moralem, sed per quandam connaturalitatem ad ipsa recte | |
| 236 iudicat de eis ille qui habet habitum castitatis. Sic igitur circa | |
| 237 res divinas ex rationis inquisitione rectum iudicium habere | |
| 238 pertinet ad sapientiam quae est virtus intellectualis, sed rectum | |
| 239 iudicium habere de eis secundum quandam connaturalitatem ad ipsa | |
| 240 pertinet ad sapientiam secundum quod donum est spiritus sancti, | |
| 241 sicut Dionysius dicit, in II cap. de Div. Nom., quod Hierotheus est | |
| 242 perfectus in divinis <i>non solum discens, sed et patiens | |
| 243 divina</i>. Huiusmodi autem compassio sive connaturalitas ad res | |
| 244 divinas fit per caritatem, quae quidem unit nos Deo, secundum illud | |
| 245 I ad Cor. VI, <i>qui adhaeret Deo unus spiritus est</i>. Sic igitur | |
| 246 sapientia quae est donum causam quidem habet in voluntate, scilicet | |
| 247 caritatem, sed essentiam habet in intellectu, cuius actus est recte | |
| 53 | 248 iudicare, ut supra habitum est.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 ad 1"><a name="40858"><span class="ref">[40858] IIª-IIae q. 45 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 249 ergo dicendum quod Augustinus loquitur de sapientia quantum ad suam |
| 250 causam. Ex qua etiam sumitur nomen sapientiae, secundum quod | |
| 53 | 251 saporem quendam importat.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 ad 2"><a name="40859"><span class="ref">[40859] IIª-IIae q. 45 a. 2 ad 2</span></a> Unde patet |
| 28 | 252 responsio ad secundum. Si tamen iste sit intellectus illius |
| 253 auctoritatis. Quod non videtur, quia talis expositio non convenit | |
| 254 nisi secundum nomen quod habet sapientia in Latina lingua. In | |
| 255 Graeco autem non competit; et forte nec in aliis linguis. Unde | |
| 256 potius videtur nomen sapientiae ibi accipi pro eius fama, qua a | |
| 53 | 257 cunctis commendatur.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 ad 3"><a name="40860"><span class="ref">[40860] IIª-IIae q. 45 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 258 dicendum quod intellectus habet duos actus, scilicet percipere, et |
| 259 iudicare. Ad quorum primum ordinatur donum intellectus, ad secundum | |
| 260 autem, secundum rationes divinas, donum sapientiae; sed secundum | |
| 53 | 261 rationes humanas, donum scientiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 45 a. 3 arg. 1"><a name="40861"><span class="ref">[40861] IIª-IIae q. 45 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 262 sic proceditur. Videtur quod sapientia non sit practica, sed |
| 263 speculativa tantum. Donum enim sapientiae est excellentius quam | |
| 264 sapientia secundum quod est intellectualis virtus. Sed sapientia | |
| 265 secundum quod est intellectualis virtus est speculativa tantum. | |
| 266 Ergo multo magis sapientia quae est donum est speculativa, et non | |
| 53 | 267 practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 arg. 2"><a name="40862"><span class="ref">[40862] IIª-IIae q. 45 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 268 practicus intellectus est circa operabilia, quae sunt contingentia. |
| 269 Sed sapientia est circa divina, quae sunt aeterna et necessaria. | |
| 53 | 270 Ergo sapientia non potest esse practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 arg. 3"><a name="40863"><span class="ref">[40863] IIª-IIae q. 45 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 271 Gregorius dicit, in VI Moral., quod <i>in contemplatione |
| 272 principium, quod Deus est, quaeritur, in operatione autem sub gravi | |
| 273 necessitatis fasce laboratur</i>. Sed ad sapientiam pertinet | |
| 274 divinorum visio, ad quam non pertinet sub aliquo fasce laborare, | |
| 275 quia ut dicitur Sap. VIII, <i>non habet amaritudinem conversatio | |
| 276 eius, nec taedium convictus illius</i>. Ergo sapientia est | |
| 53 | 277 contemplativa tantum, non autem practica sive activa.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 s. c."><a name="40864"><span class="ref">[40864] IIª-IIae q. 45 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 278 est quod dicitur ad Coloss. IV, <i>in sapientia ambulate ad eos qui |
| 279 foris sunt</i>. Hoc autem pertinet ad actionem. Ergo sapientia non | |
| 53 | 280 solum est speculativa, sed etiam practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 co."><a name="40865"><span class="ref">[40865] IIª-IIae q. 45 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 281 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in XII de Trin., superior |
| 282 pars rationis sapientiae deputatur, inferior autem scientiae. | |
| 283 Superior autem ratio, ut ipse in eodem libro dicit, intendit | |
| 284 rationibus supernis, scilicet divinis, et conspiciendis et | |
| 285 consulendis, conspiciendis quidem, secundum quod divina in seipsis | |
| 286 contemplatur; consulendis autem, secundum quod per divina iudicat | |
| 287 de humanis, per divinas regulas dirigens actus humanos. Sic igitur | |
| 288 sapientia, secundum quod est donum, non solum est speculativa, sed | |
| 53 | 289 etiam practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 ad 1"><a name="40866"><span class="ref">[40866] IIª-IIae q. 45 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 290 ergo dicendum quod quanto aliqua virtus est altior, tanto ad plura |
| 291 se extendit; ut habetur in libro de causis. Unde ex hoc ipso quod | |
| 292 sapientia quae est donum est excellentior quam sapientia quae est | |
| 293 virtus intellectualis, utpote magis de propinquo Deum attingens, | |
| 294 per quandam scilicet unionem animae ad ipsum, habet quod non solum | |
| 53 | 295 dirigat in contemplatione, sed etiam in actione.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 ad 2"><a name="40867"><span class="ref">[40867] IIª-IIae q. 45 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 296 dicendum quod divina in se quidem sunt necessaria et aeterna, sunt |
| 53 | 297 tamen regulae contingentium, quae humanis actibus subsunt.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 ad 3"><a name="40868"><span class="ref">[40868] IIª-IIae q. 45 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 298 dicendum quod prius est considerare aliquid in seipso quam secundum |
| 299 quod ad alterum comparatur. Unde ad sapientiam per prius pertinet | |
| 300 contemplatio divinorum, quae est visio principii; et posterius | |
| 301 dirigere actus humanos secundum rationes divinas. Nec tamen in | |
| 302 actibus humanis ex directione sapientiae provenit amaritudo aut | |
| 303 labor, sed potius amaritudo propter sapientiam vertitur in | |
| 53 | 304 dulcedinem, et labor in requiem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 45 a. 4 arg. 1"><a name="40869"><span class="ref">[40869] IIª-IIae q. 45 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 305 sic proceditur. Videtur quod sapientia possit esse sine gratia, cum |
| 306 peccato mortali. De his enim quae cum peccato mortali haberi non | |
| 307 possunt praecipue sancti gloriantur, secundum illud II ad Cor. I, | |
| 308 <i>gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae</i>. | |
| 309 Sed de sapientia non debet aliquis gloriari, secundum illud Ierem. | |
| 310 IX, <i>non glorietur sapiens in sapientia sua</i>. Ergo sapientia | |
| 53 | 311 potest esse sine gratia, cum peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 arg. 2"><a name="40870"><span class="ref">[40870] IIª-IIae q. 45 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 312 sapientia importat cognitionem divinorum, ut dictum est. Sed aliqui |
| 313 cum peccato mortali possunt habere cognitionem veritatis divinae, | |
| 314 secundum illud Rom. I, <i>veritatem Dei in iniustitia detinent</i>. | |
| 53 | 315 Ergo sapientia potest esse cum peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 arg. 3"><a name="40871"><span class="ref">[40871] IIª-IIae q. 45 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 316 Augustinus dicit, in XV de Trin., de caritate loquens, <i>nullum |
| 317 est isto Dei dono excellentius, solum est quod dividit inter filios | |
| 318 regni aeterni et filios perditionis aeternae</i>. Sed sapientia | |
| 319 differt a caritate. Ergo non dividit inter filios regni et filios | |
| 53 | 320 perditionis. Ergo potest esse cum peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 s. c."><a name="40872"><span class="ref">[40872] IIª-IIae q. 45 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 321 est quod dicitur Sap. I, <i>in malevolam animam non introibit |
| 53 | 322 sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 co."><a name="40873"><span class="ref">[40873] IIª-IIae q. 45 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 323 dicendum quod sapientia quae est donum spiritus sancti, sicut |
| 324 dictum est, facit rectitudinem iudicii circa res divinas, vel per | |
| 325 regulas divinas de aliis, ex quadam connaturalitate sive unione ad | |
| 326 divina. Quae quidem est per caritatem, ut dictum est. Et ideo | |
| 327 sapientia de qua loquimur praesupponit caritatem. Caritas autem non | |
| 328 potest esse cum peccato mortali, ut ex supradictis patet. Unde | |
| 329 relinquitur quod sapientia de qua loquimur non potest esse cum | |
| 53 | 330 peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 ad 1"><a name="40874"><span class="ref">[40874] IIª-IIae q. 45 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 331 ergo dicendum quod illud intelligendum est de sapientia in rebus |
| 332 mundanis; sive etiam in rebus divinis per rationes humanas. De qua | |
| 333 sancti non gloriantur, sed eam se fatentur non habere, secundum | |
| 334 illud Prov. XXX, <i>sapientia hominum non est mecum</i>. Gloriantur | |
| 335 autem de sapientia divina, secundum illud I ad Cor. I, <i>factus | |
| 53 | 336 est nobis sapientia a Deo</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 ad 2"><a name="40875"><span class="ref">[40875] IIª-IIae q. 45 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 337 dicendum quod ratio illa procedit de cognitione divinorum quae |
| 338 habetur per studium et inquisitionem rationis. Quae potest haberi | |
| 53 | 339 cum peccato mortali, non autem illa sapientia de qua loquimur.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 ad 3"><a name="40876"><span class="ref">[40876] IIª-IIae q. 45 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 340 dicendum quod sapientia, etsi differat a caritate, tamen |
| 341 praesupponit eam; et ex hoc ipso dividit inter filios perditionis | |
| 53 | 342 et regni.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 45 a. 5 arg. 1"><a name="40877"><span class="ref">[40877] IIª-IIae q. 45 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 343 sic proceditur. Videtur quod sapientia non sit in omnibus |
| 344 habentibus gratiam. Maius enim est sapientiam habere quam | |
| 345 sapientiam audire. Sed solum perfectorum est sapientiam audire, | |
| 346 secundum illud I ad Cor. II, <i>sapientiam loquimur inter | |
| 347 perfectos</i>. Cum ergo non omnes habentes gratiam sint perfecti, | |
| 348 videtur quod multo minus omnes habentes gratiam sapientiam | |
| 53 | 349 habeant.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 arg. 2"><a name="40878"><span class="ref">[40878] IIª-IIae q. 45 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 350 sapientis est ordinare; ut philosophus dicit, in principio |
| 351 Metaphys. Et Iac. III dicitur quod est iudicans sine simulatione. | |
| 352 Sed non omnium habentium gratiam est de aliis iudicare aut alios | |
| 353 ordinare, sed solum praelatorum. Ergo non omnium habentium gratiam | |
| 53 | 354 est habere sapientiam.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 arg. 3"><a name="40879"><span class="ref">[40879] IIª-IIae q. 45 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 355 sapientia datur contra stultitiam; ut Gregorius dicit, in II Moral. |
| 356 Sed multi habentes gratiam sunt naturaliter stulti, ut patet de | |
| 357 amentibus baptizatis, vel qui postmodum sine peccato in amentiam | |
| 53 | 358 incidunt. Ergo non in omnibus habentibus gratiam est sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 s. c."><a name="40880"><span class="ref">[40880] IIª-IIae q. 45 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 359 est quod quicumque qui est sine peccato mortali diligitur a Deo, |
| 360 quia caritatem habet, qua Deum diligit; Deus autem diligentes se | |
| 361 diligit, ut dicitur Prov. VIII. Sed Sap. VII dicitur quod | |
| 362 <i>neminem diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat</i>. | |
| 363 Ergo in omnibus habentibus gratiam, sine peccato mortali | |
| 53 | 364 existentibus, est sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 co."><a name="40881"><span class="ref">[40881] IIª-IIae q. 45 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 365 dicendum quod sapientia de qua loquimur, sicut dictum est, importat |
| 366 quandam rectitudinem iudicii circa divina et conspicienda et | |
| 367 consulenda. Et quantum ad utrumque, ex unione ad divina secundum | |
| 368 diversos gradus aliqui sapientiam sortiuntur. Quidam enim tantum | |
| 369 sortiuntur de recto iudicio, tam in contemplatione divinorum quam | |
| 370 etiam in ordinatione rerum humanarum secundum divinas regulas, | |
| 371 quantum est necessarium ad salutem. Et hoc nulli deest sine peccato | |
| 372 mortali existenti per gratiam gratum facientem, quia si natura non | |
| 373 deficit in necessariis, multo minus gratia. Unde dicitur I Ioan. | |
| 374 II, <i>unctio docet vos de omnibus</i>. Quidam autem altiori gradu | |
| 375 percipiunt sapientiae donum, et quantum ad contemplationem | |
| 376 divinorum, inquantum scilicet altiora quaedam mysteria et | |
| 377 cognoscunt et aliis manifestare possunt; et etiam quantum ad | |
| 378 directionem humanorum secundum regulas divinas, inquantum possunt | |
| 379 secundum eas non solum seipsos, sed etiam alios ordinare. Et iste | |
| 380 gradus sapientiae non est communis omnibus habentibus gratiam | |
| 381 gratum facientem, sed magis pertinet ad gratias gratis datas, quas | |
| 382 spiritus sanctus distribuit prout vult, secundum illud I ad Cor. | |
| 383 XII, <i>alii datur per spiritum sermo sapientiae,</i> et | |
| 53 | 384 cetera.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 ad 1"><a name="40882"><span class="ref">[40882] IIª-IIae q. 45 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 385 ergo dicendum quod apostolus loquitur ibi de sapientia secundum |
| 386 quod se extendit ad occulta mysteria divinorum, sicut et ibidem | |
| 387 dicitur, <i>loquimur Dei sapientiam in mysterio | |
| 53 | 388 absconditam</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 ad 2"><a name="40883"><span class="ref">[40883] IIª-IIae q. 45 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 389 dicendum quod quamvis ordinare alios homines et de eis iudicare |
| 390 pertineat ad solos praelatos, tamen ordinare proprios actus et de | |
| 391 eis iudicare pertinet ad unumquemque; ut patet per Dionysium, in | |
| 53 | 392 epistola ad Demophilum.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 ad 3"><a name="40884"><span class="ref">[40884] IIª-IIae q. 45 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 393 dicendum quod amentes baptizati, sicut et pueri, habent quidem |
| 394 habitum sapientiae, secundum quod est donum spiritus sancti, sed | |
| 395 non habent actum, propter impedimentum corporale quo impeditur in | |
| 53 | 396 eis usus rationis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 45 a. 6 arg. 1"><a name="40885"><span class="ref">[40885] IIª-IIae q. 45 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 397 sic proceditur. Videtur quod septima beatitudo non respondeat dono |
| 398 sapientiae. Septima enim beatitudo est, <i>beati pacifici, quoniam | |
| 399 filii Dei vocabuntur</i>. Utrumque autem horum pertinet immediate | |
| 400 ad caritatem. Nam de pace dicitur in Psalm., <i>pax multa | |
| 401 diligentibus legem tuam</i>. Et ut apostolus dicit, Rom. V, | |
| 402 <i>caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum | |
| 403 sanctum, qui datus est nobis</i>; qui quidem est spiritus | |
| 404 adoptionis filiorum, in quo clamamus, abba, pater, ut dicitur Rom. | |
| 405 VIII. Ergo septima beatitudo magis debet attribui caritati quam | |
| 53 | 406 sapientiae.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 arg. 2"><a name="40886"><span class="ref">[40886] IIª-IIae q. 45 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 407 unumquodque magis manifestatur per proximum effectum quam per |
| 408 remotum. Sed proximus effectus sapientiae videtur esse caritas, | |
| 409 secundum illud Sap. VII, <i>per nationes in animas sanctas se | |
| 410 transfert, amicos Dei et prophetas constituit</i>, pax autem et | |
| 411 adoptio filiorum videntur esse remoti effectus, cum procedant ex | |
| 412 caritate, ut dictum est. Ergo beatitudo sapientiae respondens | |
| 413 deberet magis determinari secundum dilectionem caritatis quam | |
| 53 | 414 secundum pacem.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 arg. 3"><a name="40887"><span class="ref">[40887] IIª-IIae q. 45 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 415 Iac. III dicitur, <i>quae desursum est sapientia primo quidem |
| 416 pudica est, deinde autem pacifica, modesta, suadibilis, bonis | |
| 417 consentiens, plena misericordia et fructibus bonis, iudicans sine | |
| 418 simulatione</i>. Beatitudo ergo correspondens sapientiae non magis | |
| 419 debuit accipi secundum pacem quam secundum alios effectus caelestis | |
| 53 | 420 sapientiae.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 s. c."><a name="40888"><span class="ref">[40888] IIª-IIae q. 45 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 421 est quod Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in monte, quod |
| 422 <i>sapientia convenit pacificis, in quibus nullus motus est | |
| 53 | 423 rebellis, sed obtemperans rationi</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 co."><a name="40889"><span class="ref">[40889] IIª-IIae q. 45 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 424 dicendum quod septima beatitudo congrue adaptatur dono sapientiae |
| 425 et quantum ad meritum et quantum ad praemium. Ad meritum quidem | |
| 426 pertinet quod dicitur, beati pacifici. Pacifici autem dicuntur | |
| 427 quasi pacem facientes vel in seipsis vel etiam in aliis. Quorum | |
| 428 utrumque contingit per hoc quod ea in quibus pax constituitur ad | |
| 429 debitum ordinem rediguntur, nam pax est tranquillitas ordinis, ut | |
| 430 Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei. Ordinare autem pertinet ad | |
| 431 sapientiam; ut patet per philosophum, in principio Metaphys. Et | |
| 432 ideo esse pacificum convenienter attribuitur sapientiae. Ad | |
| 433 praemium autem pertinet quod dicitur, filii Dei vocabuntur. | |
| 434 Dicuntur autem aliqui filii Dei inquantum participant similitudinem | |
| 435 filii unigeniti et naturalis, secundum illud Rom. VIII, <i>quos | |
| 436 praescivit conformes fieri imaginis filii sui</i>, qui quidem est | |
| 437 sapientia genita. Et ideo percipiendo donum sapientiae, ad Dei | |
| 53 | 438 filiationem homo pertingit.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 ad 1"><a name="40890"><span class="ref">[40890] IIª-IIae q. 45 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 439 ergo dicendum quod caritatis est habere pacem, sed facere pacem est |
| 440 sapientiae ordinantis. Similiter etiam spiritus sanctus intantum | |
| 441 dicitur spiritus adoptionis inquantum per eum datur nobis | |
| 53 | 442 similitudo filii naturalis, qui est genita sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 ad 2"><a name="40891"><span class="ref">[40891] IIª-IIae q. 45 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 443 dicendum quod illud est intelligendum de sapientia increata, quae |
| 444 prima se nobis unit per donum caritatis, et ex hoc revelat nobis | |
| 445 mysteria, quorum cognitio est sapientia infusa. Et ideo sapientia | |
| 446 infusa, quae est donum, non est causa caritatis, sed magis | |
| 53 | 447 effectus.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 ad 3"><a name="40892"><span class="ref">[40892] IIª-IIae q. 45 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 448 dicendum quod, sicut iam dictum est, ad sapientiam, secundum quod |
| 449 est donum, pertinet non solum contemplari divina, sed etiam | |
| 450 regulare humanos actus. In qua quidem directione primo occurrit | |
| 451 remotio a malis quae contrariantur sapientiae, unde et timor | |
| 452 dicitur esse initium sapientiae, inquantum facit recedere a malis. | |
| 453 Ultimum autem est, sicut finis, quod omnia ad debitum ordinem | |
| 454 redigantur, quod pertinet ad rationem pacis. Et ideo convenienter | |
| 455 Iacobus dicit quod sapientia quae desursum est, quae est donum | |
| 456 spiritus sancti, primum est pudica, quasi vitans corruptelas | |
| 457 peccati; deinde autem pacifica, quod est finalis effectus | |
| 458 sapientiae, propter quod ponitur beatitudo. Iam vero omnia quae | |
| 459 sequuntur manifestant ea per quae sapientia ad pacem perducit, et | |
| 460 ordine congruo. Nam homini per pudicitiam a corruptelis recedenti | |
| 461 primo occurrit quod quantum ex se potest, modum in omnibus teneat, | |
| 462 et quantum ad hoc dicitur, modesta. Secundo, ut in his in quibus | |
| 463 ipse sibi non sufficit, aliorum monitis acquiescat, et quantum ad | |
| 464 hoc subdit, suadibilis. Et haec duo pertinent ad hoc quod homo | |
| 465 consequatur pacem in seipso. Sed ulterius, ad hoc quod homo sit | |
| 466 pacificus etiam aliis, primo requiritur ut bonis eorum non | |
| 467 repugnet, et hoc est quod dicit, bonis consentiens. Secundo, quod | |
| 468 defectibus proximi et compatiatur in affectu et subveniat in | |
| 469 effectu, et hoc est quod dicitur, plena misericordia et fructibus | |
| 470 bonis. Tertio requiritur ut caritative emendare peccata satagat, et | |
| 471 hoc est quod dicit, iudicans sine simulatione, ne scilicet, | |
| 53 | 472 correctionem praetendens, odium intendat explere.</p></div></div><div class="q" id="q46"><h2>Quaestio 46</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 46 pr."><a name="40893"><span class="ref">[40893] IIª-IIae q. 46 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 473 considerandum est de stultitia, quae opponitur sapientiae. Et circa |
| 474 hoc quaeruntur tria. Primo, utrum stultitia opponatur sapientiae. | |
| 475 Secundo, utrum stultitia sit peccatum. Tertio, ad quod vitium | |
| 53 | 476 capitale reducatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 1"><a name="40894"><span class="ref">[40894] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 477 sic proceditur. Videtur quod stultitia non opponatur sapientiae. |
| 478 Sapientiae enim directe videtur opponi insipientia. Sed stultitia | |
| 479 non videtur esse idem quod insipientia, quia insipientia videtur | |
| 480 esse solum circa divina, sicut et sapientia; stultitia autem se | |
| 481 habet et circa divina et circa humana. Ergo sapientiae non | |
| 53 | 482 opponitur stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 2"><a name="40895"><span class="ref">[40895] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 483 unum oppositorum non est via perveniendi ad aliud. Sed stultitia |
| 484 est via perveniendi ad sapientiam, dicitur enim I ad Cor. III, | |
| 485 <i>si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus | |
| 486 fiat, ut sit sapiens</i>. Ergo sapientiae non opponitur | |
| 53 | 487 stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 3"><a name="40896"><span class="ref">[40896] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 488 unum oppositorum non est causa alterius. Sapientia autem est causa |
| 489 stultitiae, dicitur enim Ierem. X, <i>stultus factus est omnis homo | |
| 490 a scientia sua</i>; sapientia autem quaedam scientia est. Et Isaiae | |
| 491 XLVII dicitur, <i>sapientia tua et scientia tua, haec decepit | |
| 492 te</i>, decipi autem ad stultitiam pertinet. Ergo sapientiae non | |
| 53 | 493 opponitur stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 4"><a name="40897"><span class="ref">[40897] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 494 Isidorus dicit, in libro Etymol., quod <i>stultus est qui per |
| 495 ignominiam non commovetur ad dolorem, et qui non movetur | |
| 496 iniuria</i>. Sed hoc pertinet ad sapientiam spiritualem; ut | |
| 497 Gregorius dicit, in X Moral. Ergo sapientiae non opponitur | |
| 53 | 498 stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 s. c."><a name="40898"><span class="ref">[40898] IIª-IIae q. 46 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 499 est quod Gregorius dicit, in II Moral., quod donum sapientiae datur |
| 53 | 500 contra stultitiam.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 co."><a name="40899"><span class="ref">[40899] IIª-IIae q. 46 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 501 dicendum quod nomen stultitiae a stupore videtur esse sumptum, unde |
| 502 Isidorus dicit, in libro Etymol., <i>stultus est qui propter | |
| 503 stuporem non movetur</i>. Et differt stultitia a fatuitate, sicut | |
| 504 ibidem dicitur, quia stultitia importat hebetudinem cordis et | |
| 505 obtusionem sensuum; fatuitas autem importat totaliter spiritualis | |
| 506 sensus privationem. Et ideo convenienter stultitia sapientiae | |
| 507 opponitur. <i>Sapiens</i> enim, ut ibidem Isidorus dicit, <i>dictus | |
| 508 est a sapore, quia sicut gustus est aptus ad discretionem saporis | |
| 509 ciborum, sic sapiens ad dignoscentiam rerum atque causarum</i>. | |
| 510 Unde patet quod stultitia opponitur sapientiae sicut contrarium; | |
| 511 fatuitas autem sicut pura negatio. Nam fatuus caret sensu | |
| 512 iudicandi; stultus autem habet, sed hebetatum; sapiens autem | |
| 53 | 513 subtilem ac perspicacem.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 1"><a name="40900"><span class="ref">[40900] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 514 ergo dicendum quod, sicut Isidorus ibidem dicit, <i>insipiens |
| 515 contrarius est sapienti, eo quod est sine sapore discretionis et | |
| 516 sensus</i>. Unde idem videtur esse insipientia cum stultitia. | |
| 517 Praecipue autem videtur aliquis esse stultus quando patitur | |
| 518 defectum in sententia iudicii quae attenditur secundum causam | |
| 519 altissimam, nam si deficiat in iudicio circa aliquid modicum, non | |
| 53 | 520 ex hoc vocatur aliquis stultus.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 2"><a name="40901"><span class="ref">[40901] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 521 dicendum quod sicut est quaedam sapientia mala, ut supra dictum |
| 522 est, quae dicitur sapientia saeculi, quia accipit pro causa | |
| 523 altissima et fine ultimo aliquod terrenum bonum; ita etiam est | |
| 524 aliqua stultitia bona, huic sapientiae malae opposita, per quam | |
| 525 aliquis terrena contemnit. Et de hac stultitia loquitur | |
| 53 | 526 apostolus.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 3"><a name="40902"><span class="ref">[40902] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 527 dicendum quod sapientia saeculi est quae decipit et facit esse |
| 53 | 528 stultum apud Deum, ut patet per apostolum, I ad Cor. III.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 4"><a name="40903"><span class="ref">[40903] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 529 dicendum quod non moveri iniuriis quandoque quidem contingit ex hoc |
| 530 quod homini non sapiunt terrena, sed sola caelestia. Unde hoc | |
| 531 pertinet ad stultitiam mundi, sed ad sapientiam Dei, ut Gregorius | |
| 532 ibidem dicit. Quandoque autem contingit ex hoc quod homo est | |
| 533 simpliciter circa omnia stupidus, ut patet in amentibus, qui non | |
| 534 discernunt quid sit iniuria. Et hoc pertinet ad stultitiam | |
| 53 | 535 simpliciter.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 46 a. 2 arg. 1"><a name="40904"><span class="ref">[40904] IIª-IIae q. 46 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 536 secundum sic proceditur. Videtur quod stultitia non sit peccatum. |
| 537 Nullum enim peccatum provenit in nobis a natura. Sed quidam sunt | |
| 53 | 538 stulti naturaliter. Ergo stultitia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 arg. 2"><a name="40905"><span class="ref">[40905] IIª-IIae q. 46 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 539 omne peccatum est voluntarium, ut Augustinus dicit. Sed stultitia |
| 53 | 540 non est voluntaria. Ergo non est peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 arg. 3"><a name="40906"><span class="ref">[40906] IIª-IIae q. 46 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 541 omne peccatum opponitur alicui praecepto divino. Sed stultitia |
| 53 | 542 nulli praecepto opponitur. Ergo stultitia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 s. c."><a name="40907"><span class="ref">[40907] IIª-IIae q. 46 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 543 est quod dicitur Prov. I, <i>prosperitas stultorum perdet eos</i>. |
| 544 Sed nullus perditur nisi pro peccato. Ergo stultitia est | |
| 53 | 545 peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 co."><a name="40908"><span class="ref">[40908] IIª-IIae q. 46 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 546 dicendum quod stultitia, sicut dictum est, importat quendam |
| 547 stuporem sensus in iudicando, et praecipue circa altissimam causam, | |
| 548 quae est finis ultimus et summum bonum. Circa quod aliquis potest | |
| 549 pati stuporem in iudicando dupliciter. Uno modo, ex indispositione | |
| 550 naturali, sicut patet in amentibus. Et talis stultitia non est | |
| 551 peccatum. Alio modo, inquantum immergit homo sensum suum rebus | |
| 552 terrenis, ex quo redditur eius sensus ineptus ad percipiendum | |
| 553 divina, secundum illud I ad Cor. II, <i>animalis homo non percipit | |
| 554 ea quae sunt spiritus Dei</i>, sicut etiam homini habenti gustum | |
| 555 infectum malo humore non sapiunt dulcia. Et talis stultitia est | |
| 53 | 556 peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 ad 1"><a name="40909"><span class="ref">[40909] IIª-IIae q. 46 a. 2 ad 1</span></a> Et per hoc |
| 557 patet responsio ad primum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 ad 2"><a name="40910"><span class="ref">[40910] IIª-IIae q. 46 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 28 | 558 dicendum quod quamvis stultitiam nullus velit, vult tamen ea ad |
| 559 quae consequitur esse stultum, scilicet abstrahere sensum suum a | |
| 560 spiritualibus et immergere terrenis. Et idem etiam contingit in | |
| 561 aliis peccatis. Nam luxuriosus vult delectationem sine qua non est | |
| 562 peccatum, quamvis non simpliciter velit peccatum, vellet enim frui | |
| 53 | 563 delectatione sine peccato.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 ad 3"><a name="40911"><span class="ref">[40911] IIª-IIae q. 46 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 564 dicendum quod stultitia opponitur praeceptis quae dantur de |
| 565 contemplatione veritatis; de quibus supra habitum est cum de | |
| 53 | 566 scientia et intellectu ageretur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 46 a. 3 arg. 1"><a name="40912"><span class="ref">[40912] IIª-IIae q. 46 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 567 sic proceditur. Videtur quod stultitia non sit filia luxuriae. |
| 568 Gregorius enim, XXXI Moral., enumerat luxuriae filias; inter quas | |
| 569 tamen non continetur stultitia. Ergo stultitia non procedit ex | |
| 53 | 570 luxuria.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 arg. 2"><a name="40913"><span class="ref">[40913] IIª-IIae q. 46 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 571 apostolus dicit, I ad Cor. III, <i>sapientia huius mundi stultitia |
| 572 est apud Deum</i>. Sed sicut Gregorius dicit, X Moral., | |
| 573 <i>sapientia mundi est cor machinationibus tegere</i>, quod | |
| 574 pertinet ad duplicitatem. Ergo stultitia est magis filia | |
| 53 | 575 duplicitatis quam luxuriae.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 arg. 3"><a name="40914"><span class="ref">[40914] IIª-IIae q. 46 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 576 ex ira aliqui praecipue vertuntur in furorem et insaniam, quae |
| 577 pertinent ad stultitiam. Ergo stultitia magis oritur ex ira quam ex | |
| 53 | 578 luxuria.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 s. c."><a name="40915"><span class="ref">[40915] IIª-IIae q. 46 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 579 est quod dicitur Prov. VII, statim eam sequitur, scilicet |
| 53 | 580 meretricem, ignorans quod ad vincula stultus trahatur.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 co."><a name="40916"><span class="ref">[40916] IIª-IIae q. 46 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 581 dicendum quod, sicut iam dictum est, stultitia, secundum quod est |
| 582 peccatum, provenit ex hoc quod sensus spiritualis hebetatus est, ut | |
| 583 non sit aptus ad spiritualia diiudicanda. Maxime autem sensus | |
| 584 hominis immergitur ad terrena per luxuriam, quae est circa maximas | |
| 585 delectationes, quibus anima maxime absorbetur. Et ideo stultitia | |
| 53 | 586 quae est peccatum maxime nascitur ex luxuria.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 ad 1"><a name="40917"><span class="ref">[40917] IIª-IIae q. 46 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 587 ergo dicendum quod ad stultitiam pertinet quod homo habeat |
| 588 fastidium de Deo et de donis ipsius. Unde Gregorius duo numerat | |
| 589 inter filias luxuriae quae pertinent ad stultitiam, scilicet odium | |
| 590 Dei et desperationem futuri saeculi, quasi dividens stultitiam in | |
| 53 | 591 duas partes.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 ad 2"><a name="40918"><span class="ref">[40918] IIª-IIae q. 46 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 592 dicendum quod verbum illud apostoli non est intelligendum |
| 593 causaliter, sed essentialiter, quia scilicet ipsa sapientia mundi | |
| 594 est stultitia apud Deum. Unde non oportet quod quaecumque pertinent | |
| 53 | 595 ad sapientiam mundi sint causa huius stultitiae.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 ad 3"><a name="40919"><span class="ref">[40919] IIª-IIae q. 46 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 596 dicendum quod ira, ut supra dictum est, sua acuitate maxime immutat |
| 597 corporis naturam. Unde maxime causat stultitiam quae provenit ex | |
| 598 impedimento corporali. Sed stultitia quae provenit ex impedimento | |
| 599 spirituali, scilicet ex immersione mentis ad terrena, maxime | |
| 53 | 600 provenit ex luxuria, ut dictum est.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 601 <p><a href="sth3044.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 602 <a href="sth3047.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 603 <br/> | |
| 604 <hr/> | |
| 605 <br/> | |
| 606 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 607 hanc editionem<br/> | |
| 608 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 609 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 610 </div></body> | |
| 611 </html> |
