Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3079.html @ 78:e182d4ea85ca
*** empty log message ***
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 10 Jan 2010 15:13:57 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 28 | 19 79</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis quaestio LXXIX</div><div class="centro"> |
| 22 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 23 <tr> |
| 53 | 24 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 25 </tr> |
| 26 </table> | |
| 53 | 27 <br/> |
| 28 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br/> | |
| 28 | 29 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 30 magneticas<br/> |
| 31 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 32 <br/></span><br/> | |
| 33 <hr/> | |
| 34 <br/> | |
| 35 <p><a href="sth3061.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 36 <a href="sth3080.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 37 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 38 // | |
| 39 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 42 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#42310">II&ordf;-IIae q. 79 pr.'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#42311">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 arg. 1'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#42312">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 arg. 2'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#42313">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 arg. 3'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#42314">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 s. c.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#42315">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 co.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#42316">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 ad 1'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#42317">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 ad 2'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#42318">II&ordf;-IIae q. 79 a. 1 ad 3'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#42319">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 arg. 1'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#42320">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 arg. 2'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#42321">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 arg. 3'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#42322">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 s. c.'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#42323">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 co.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#42324">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 ad 1'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#42325">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 ad 2'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#42326">II&ordf;-IIae q. 79 a. 2 ad 3'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#42327">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 arg. 1'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#42328">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 arg. 2'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#42329">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 arg. 3'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#42330">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 arg. 4'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#42331">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 s. c.'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#42332">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 co.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#42333">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 ad 1'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#42334">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 ad 2'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#42335">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 ad 3'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#42336">II&ordf;-IIae q. 79 a. 3 ad 4'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#42337">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 arg. 1'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#42338">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 arg. 2'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#42339">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 arg. 3'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#42340">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 arg. 4'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#42341">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 s. c.'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#42342">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 co.'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#42343">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 ad 1'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#42344">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 ad 2'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#42345">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 ad 3'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#42346">II&ordf;-IIae q. 79 a. 4 ad 4'); | |
| 86 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 87 document.write('<BR><BR>'); | |
| 88 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 89 document.write('<\/FORM>'); | |
| 90 // --> | |
| 91 // | |
| 92 </script><br/> | |
| 93 <hr/> | |
| 94 <br/></div><div class="q" id="q79"><h2>Quaestio 79</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 79 pr."><a name="42310"><span class="ref">[42310] IIª-IIae q. 79 pr.</span></a> Deinde | |
| 28 | 95 considerandum est de partibus quasi integralibus iustitiae quae |
| 96 sunt facere bonum et declinare a malo, et de vitiis oppositis. | |
| 97 Circa quod quaeruntur quatuor. Primo, utrum duo praedicta sint | |
| 98 partes iustitiae. Secundo, utrum transgressio sit speciale | |
| 99 peccatum. Tertio, utrum omissio sit speciale peccatum. Quarto, de | |
| 53 | 100 comparatione omissionis ad transgressionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 79 a. 1 arg. 1"><a name="42311"><span class="ref">[42311] IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 101 sic proceditur. Videtur quod declinare a malo et facere bonum non |
| 102 sint partes iustitiae. Ad quamlibet enim virtutem pertinet facere | |
| 103 bonum opus et vitare malum. Sed partes non excedunt totum. Ergo | |
| 104 declinare a malo et facere bonum non debent poni partes iustitiae, | |
| 53 | 105 quae est quaedam virtus specialis.</p><p title="II-II q. 79 a. 1 arg. 2"><a name="42312"><span class="ref">[42312] IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 106 super illud Psalm., <i>diverte a malo et fac bonum</i>, dicit |
| 107 Glossa, illud vitat culpam, scilicet divertere a malo; hoc meretur | |
| 108 vitam et palmam, scilicet facere bonum. Sed quaelibet pars virtutis | |
| 109 meretur vitam et palmam. Ergo declinare a malo non est pars | |
| 53 | 110 iustitiae.</p><p title="II-II q. 79 a. 1 arg. 3"><a name="42313"><span class="ref">[42313] IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 111 quaecumque ita se habent quod unum includitur in alio, non |
| 112 distinguuntur ab invicem sicut partes alicuius totius. Sed | |
| 113 declinare a malo includitur in hoc quod est facere bonum, nullus | |
| 114 enim simul facit malum et bonum. Ergo declinare a malo et facere | |
| 53 | 115 bonum non sunt partes iustitiae.</p><p title="II-II q. 79 a. 1 s. c."><a name="42314"><span class="ref">[42314] IIª-IIae q. 79 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 116 est quod Augustinus, in libro de Corrept. et Grat., ponit ad |
| 53 | 117 iustitiam legis pertinere declinare a malo et facere bonum.</p><p title="II-II q. 79 a. 1 co."><a name="42315"><span class="ref">[42315] IIª-IIae q. 79 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 118 dicendum quod si loquamur de bono et malo in communi, facere bonum |
| 119 et vitare malum pertinet ad omnem virtutem. Et secundum hoc non | |
| 120 possunt poni partes iustitiae, nisi forte iustitia accipiatur prout | |
| 121 est omnis virtus. Quamvis etiam iustitia hoc modo accepta respiciat | |
| 122 quandam rationem boni specialem, prout scilicet est debitum in | |
| 123 ordine ad legem divinam vel humanam. Sed iustitia secundum quod est | |
| 124 specialis virtus, respicit bonum sub ratione debiti ad proximum. Et | |
| 125 secundum hoc ad iustitiam specialem pertinet facere bonum sub | |
| 126 ratione debiti in comparatione ad proximum, et vitare malum | |
| 127 oppositum, scilicet quod est nocivum proximo. Ad iustitiam vero | |
| 128 generalem pertinet facere bonum debitum in ordine ad communitatem | |
| 129 vel ad Deum, et vitare malum oppositum. Dicuntur autem haec duo | |
| 130 partes iustitiae generalis vel specialis quasi integrales, quia | |
| 131 utrumque eorum requiritur ad perfectum actum iustitiae. Ad | |
| 132 iustitiam enim pertinet aequalitatem constituere in his quae sunt | |
| 133 ad alterum, ut ex supradictis patet. Eiusdem autem est aliquid | |
| 134 constituere, et constitutum conservare. Constituit autem aliquis | |
| 135 aequalitatem iustitiae faciendo bonum, idest reddendo alteri quod | |
| 136 ei debetur. Conservat autem aequalitatem iustitiae iam constitutae | |
| 53 | 137 declinando a malo, idest nullum nocumentum proximo inferendo.</p><p title="II-II q. 79 a. 1 ad 1"><a name="42316"><span class="ref">[42316] IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 138 ergo dicendum quod bonum et malum hic accipiuntur sub quadam |
| 139 speciali ratione, per quam appropriantur iustitiae. Ideo autem haec | |
| 140 duo ponuntur partes iustitiae secundum aliquam propriam rationem | |
| 141 boni et mali, non autem alterius alicuius virtutis moralis, quia | |
| 142 aliae virtutes morales consistunt circa passiones, in quibus bonum | |
| 143 facere est venire ad medium, quod est declinare ab extremis quasi a | |
| 144 malis, et sic in idem redit quantum ad alias virtutes, facere bonum | |
| 145 et declinare a malo. Sed iustitia consistit circa operationes et | |
| 146 res exteriores, in quibus aliud est facere aequalitatem, et aliud | |
| 53 | 147 est factam non corrumpere.</p><p title="II-II q. 79 a. 1 ad 2"><a name="42317"><span class="ref">[42317] IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 148 dicendum quod declinare a malo, secundum quod ponitur pars |
| 149 iustitiae, non importat negationem puram, quod est non facere | |
| 150 malum, hoc enim non meretur palmam, sed solum vitat poenam. | |
| 151 Importat autem motum voluntatis repudiantis malum, ut ipsum nomen | |
| 152 declinationis ostendit. Et hoc est meritorium, praecipue quando | |
| 53 | 153 aliquis impugnatur ut malum faciat, et resistit.</p><p title="II-II q. 79 a. 1 ad 3"><a name="42318"><span class="ref">[42318] IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 154 dicendum quod facere bonum est actus completivus iustitiae, et |
| 155 quasi pars principalis eius. Declinare autem a malo est actus | |
| 156 imperfectior, et secundaria pars eius. Et ideo est quasi pars | |
| 53 | 157 materialis, sine qua non potest esse pars formalis completiva.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 79 a. 2 arg. 1"><a name="42319"><span class="ref">[42319] IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 158 secundum sic proceditur. Videtur quod transgressio non sit speciale |
| 159 peccatum. Nulla enim species ponitur in definitione generis. Sed | |
| 160 transgressio ponitur in communi definitione peccati, dicit enim | |
| 161 Ambrosius quod peccatum est transgressio legis divinae ergo | |
| 53 | 162 transgressio non est species peccati.</p><p title="II-II q. 79 a. 2 arg. 2"><a name="42320"><span class="ref">[42320] IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 163 nulla species excedit suum genus. Sed transgressio excedit |
| 164 peccatum, <i>quia peccatum est dictum vel factum vel concupitum | |
| 165 contra legem Dei</i>, ut patet per Augustinum, XXII contra Faust.; | |
| 166 transgressio est etiam contra naturam vel consuetudinem. Ergo | |
| 53 | 167 transgressio non est species peccati.</p><p title="II-II q. 79 a. 2 arg. 3"><a name="42321"><span class="ref">[42321] IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 168 nulla species continet sub se omnes partes in quas dividitur genus. |
| 169 Sed peccatum transgressionis se extendit ad omnia vitia capitalia, | |
| 170 et etiam ad peccata cordis, oris et operis. Ergo transgressio non | |
| 53 | 171 est speciale peccatum.</p><p title="II-II q. 79 a. 2 s. c."><a name="42322"><span class="ref">[42322] IIª-IIae q. 79 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 172 est quod opponitur speciali virtuti, scilicet iustitiae.</p><p title="II-II q. 79 a. 2 co."><a name="42323"><span class="ref">[42323] IIª-IIae q. 79 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 28 | 173 dicendum quod nomen transgressionis a corporalibus motibus ad |
| 174 morales actus derivatum est. Dicitur autem aliquis secundum | |
| 175 corporalem motum transgredi ex eo quod graditur trans terminum sibi | |
| 176 praefixum. Terminus autem praefigitur homini, ut ultra non | |
| 177 transeat, in moralibus per praeceptum negativum. Et ideo | |
| 178 transgressio proprie dicitur ex eo quod aliquis agit aliquid contra | |
| 179 praeceptum negativum. Quod quidem materialiter potest esse commune | |
| 180 omnibus speciebus peccatorum, quia per quamlibet speciem peccati | |
| 181 mortalis homo transgreditur aliquod praeceptum divinum. Sed si | |
| 182 accipiatur formaliter, scilicet secundum hanc specialem rationem | |
| 183 quod est facere contra praeceptum negativum, sic est speciale | |
| 184 peccatum dupliciter. Uno quidem modo, secundum quod opponitur ad | |
| 185 genera peccatorum opposita aliis virtutibus, sicut enim ad propriam | |
| 186 rationem iustitiae legalis pertinet attendere debitum praecepti, | |
| 187 ita ad propriam rationem transgressionis pertinet attendere | |
| 188 contemptum praecepti. Alio modo, secundum quod distinguitur ab | |
| 53 | 189 omissione, quae contrariatur praecepto affirmativo.</p><p title="II-II q. 79 a. 2 ad 1"><a name="42324"><span class="ref">[42324] IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 190 ergo dicendum quod sicut iustitia legalis est omnis virtus subiecto |
| 191 et quasi materialiter, ita etiam iniustitia legalis est | |
| 192 materialiter omne peccatum. Et hoc modo peccatum definivit | |
| 53 | 193 Ambrosius, secundum scilicet rationem iniustitiae legalis.</p><p title="II-II q. 79 a. 2 ad 2"><a name="42325"><span class="ref">[42325] IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 194 dicendum quod inclinatio naturae pertinet ad praecepta legis |
| 195 naturalis. Consuetudo etiam honesta habet vim praecepti, quia ut | |
| 196 Augustinus dicit, in epistola de ieiunio sabbati <i>mos populi Dei | |
| 197 pro lege habendus est</i>. Et ideo tam peccatum quam transgressio | |
| 198 potest esse contra consuetudinem honestam et contra inclinationem | |
| 53 | 199 naturalem.</p><p title="II-II q. 79 a. 2 ad 3"><a name="42326"><span class="ref">[42326] IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 200 dicendum quod omnes enumeratae species peccatorum possunt habere |
| 201 transgressionem non secundum proprias rationes, sed secundum | |
| 202 quandam specialem rationem, ut dictum est. Peccatum tamen | |
| 53 | 203 omissionis omnino a transgressione distinguitur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 1"><a name="42327"><span class="ref">[42327] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 204 sic proceditur. Videtur quod omissio non sit speciale peccatum. |
| 205 Omne enim peccatum aut est originale aut actuale. Sed omissio non | |
| 206 est originale peccatum, quia non contrahitur per originem. Nec est | |
| 207 actuale, quia potest esse absque omni actu, ut supra habitum est, | |
| 208 cum de peccatis in communi ageretur. Ergo omissio non est speciale | |
| 53 | 209 peccatum.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 2"><a name="42328"><span class="ref">[42328] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 210 omne peccatum est voluntarium. Sed omissio quandoque non est |
| 211 voluntaria, sed necessaria, puta cum mulier corrupta est quae | |
| 212 virginitatem vovit; vel cum aliquis amittit rem quam restituere | |
| 213 tenetur; vel cum sacerdos tenetur celebrare et habet aliquod | |
| 53 | 214 impedimentum. Ergo omissio non semper est peccatum.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 3"><a name="42329"><span class="ref">[42329] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 215 cuilibet speciali peccato est determinare aliquod tempus quando |
| 216 incipit esse. Sed hoc non est determinare in omissione, quia | |
| 217 quandocumque non facit similiter se habet, nec tamen semper peccat. | |
| 53 | 218 Ergo omissio non est speciale peccatum.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 4"><a name="42330"><span class="ref">[42330] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 219 omne peccatum speciale speciali virtuti opponitur. Sed non est dare |
| 220 aliquam specialem virtutem cui omissio opponitur. Tum quia bonum | |
| 221 cuiuslibet virtutis omitti potest. Tum quia iustitia, cui | |
| 222 specialius videtur opponi, semper requirit aliquem actum, etiam in | |
| 223 declinatione a malo, ut dictum est, omissio autem potest esse | |
| 53 | 224 absque omni actu. Ergo omissio non est speciale peccatum.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 s. c."><a name="42331"><span class="ref">[42331] IIª-IIae q. 79 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 225 est quod dicitur Iac. IV, <i>scienti bonum et non facienti, |
| 53 | 226 peccatum est illi</i>.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 co."><a name="42332"><span class="ref">[42332] IIª-IIae q. 79 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 227 dicendum quod omissio importat praetermissionem boni, non autem |
| 228 cuiuscumque, sed boni debiti. Bonum autem sub ratione debiti | |
| 229 pertinet proprie ad iustitiam, ad legalem quidem, si debitum | |
| 230 accipiatur in ordine ad legem divinam vel humanam; ad specialem | |
| 231 autem iustitiam, secundum quod debitum consideratur in ordine ad | |
| 232 proximum. Unde eo modo quo iustitia est specialis virtus, ut supra | |
| 233 habitum est, et omissio est speciale peccatum distinctum a peccatis | |
| 234 quae opponuntur aliis virtutibus. Eo vero modo quo facere bonum, | |
| 235 cui opponitur omissio, est quaedam specialis pars iustitiae | |
| 236 distincta a declinatione mali, cui opponitur transgressio, etiam | |
| 53 | 237 omissio a transgressione distinguitur.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 ad 1"><a name="42333"><span class="ref">[42333] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 238 ergo dicendum quod omissio non est peccatum originale, sed actuale, |
| 239 non quia habeat aliquem actum sibi essentialem; sed secundum quod | |
| 240 negatio actus reducitur ad genus actus. Et secundum hoc non agere | |
| 53 | 241 accipitur ut agere quoddam, sicut supra dictum est.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 ad 2"><a name="42334"><span class="ref">[42334] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 242 dicendum quod omissio, sicut dictum est, non est nisi boni debiti, |
| 243 ad quod aliquis tenetur. Nullus autem tenetur ad impossibile. Unde | |
| 244 nullus, si non facit id quod facere non potest, peccat per | |
| 245 omissionem. Mulier ergo corrupta quae virginitatem vovit, non | |
| 246 omittit virginitatem non habendo, sed non poenitendo de peccato | |
| 247 praeterito, vel non faciendo quod potest ad votum adimplendum per | |
| 248 continentiae observantiam. Sacerdos etiam non tenetur dicere Missam | |
| 249 nisi supposita debita opportunitate, quae si desit, non omittit. Et | |
| 250 similiter aliquis tenetur ad restitutionem, supposita facultate, | |
| 251 quam si non habet nec habere potest, non omittit, dummodo faciat | |
| 53 | 252 quod potest. Et idem dicendum est in aliis.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 ad 3"><a name="42335"><span class="ref">[42335] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 253 dicendum quod sicut peccatum transgressionis opponitur praeceptis |
| 254 negativis, quae pertinent ad declinandum a malo, ita peccatum | |
| 255 omissionis opponitur praeceptis affirmativis, quae pertinent ad | |
| 256 faciendum bonum. Praecepta autem affirmativa non obligant ad | |
| 257 semper, sed ad tempus determinatum. Et pro illo tempore peccatum | |
| 258 omissionis incipit esse. Potest tamen contingere quod aliquis tunc | |
| 259 sit impotens ad faciendum quod debet. Quod quidem si sit praeter | |
| 260 eius culpam, non omittit, ut dictum est. Si vero sit propter eius | |
| 261 culpam praecedentem, puta cum aliquis de sero se inebriavit et non | |
| 262 potest surgere ad matutinas ut debet, dicunt quidam quod tunc | |
| 263 incoepit peccatum omissionis quando aliquis applicat se ad actum | |
| 264 illicitum et incompossibilem cum illo actu ad quem tenetur. Sed hoc | |
| 265 non videtur verum. Quia, dato quod excitaretur per violentiam et | |
| 266 iret ad matutinas, non omitteret. Unde patet quod praecedens | |
| 267 inebriatio non fuit omissio, sed omissionis causa. Unde dicendum | |
| 268 est quod omissio incipit ei imputari ad culpam quando fuit tempus | |
| 269 operandi, tamen propter causam praecedentem, ex qua omissio sequens | |
| 53 | 270 redditur voluntaria.</p><p title="II-II q. 79 a. 3 ad 4"><a name="42336"><span class="ref">[42336] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 271 dicendum quod omissio directe opponitur iustitiae, ut dictum est, |
| 272 non enim est omissio boni alicuius virtutis nisi sub ratione | |
| 273 debiti, quod pertinet ad iustitiam. Plus autem requiritur ad actum | |
| 274 virtutis meritorium quam ad demeritum culpae, quia <i>bonum est ex | |
| 275 integra causa, malum autem ex singularibus defectibus</i>. Et ideo | |
| 53 | 276 ad iustitiae meritum requiritur actus, non autem ad omissionem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 1"><a name="42337"><span class="ref">[42337] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 277 sic proceditur. Videtur quod peccatum omissionis sit gravius quam |
| 278 peccatum transgressionis. Delictum enim videtur idem esse quod | |
| 279 derelictum, et sic per consequens videtur idem esse omissioni. Sed | |
| 280 delictum est gravius quam peccatum transgressionis, quia maiori | |
| 281 expiatione indigebat, ut patet Levit. V. Ergo peccatum omissionis | |
| 53 | 282 est gravius quam peccatum transgressionis.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 2"><a name="42338"><span class="ref">[42338] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 283 maiori bono maius malum opponitur, ut patet per philosophum, in |
| 284 VIII Ethic. Sed facere bonum, cui opponitur omissio, est nobilior | |
| 285 pars iustitiae quam declinare a malo, cui opponitur transgressio, | |
| 286 ut ex supradictis patet. Ergo omissio est gravius peccatum quam | |
| 53 | 287 transgressio.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 3"><a name="42339"><span class="ref">[42339] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 288 peccatum commissionis potest esse et veniale et mortale. Sed |
| 289 peccatum omissionis videtur esse semper mortale, quia opponitur | |
| 290 praecepto affirmativo. Ergo omissio videtur esse gravius peccatum | |
| 53 | 291 quam sit transgressio.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 4"><a name="42340"><span class="ref">[42340] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 292 maior poena est poena damni, scilicet carentia visionis divinae, |
| 293 quae debetur peccato omissionis, quam poena sensus, quae debetur | |
| 294 peccato transgressionis, ut patet per Chrysostomum super Matth. Sed | |
| 295 poena proportionatur culpae. Ergo gravius est peccatum omissionis | |
| 53 | 296 quam transgressionis.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 s. c."><a name="42341"><span class="ref">[42341] IIª-IIae q. 79 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 297 est quod facilius est abstinere a malo faciendo quam implere bonum. |
| 298 Ergo gravius peccat qui non abstinet a malo faciendo, quod est | |
| 53 | 299 transgredi, quam qui non implet bonum, quod est omittere.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 co."><a name="42342"><span class="ref">[42342] IIª-IIae q. 79 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 300 dicendum quod peccatum intantum est grave inquantum a virtute |
| 301 distat. Contrarietas autem est maxima distantia, ut dicitur in X | |
| 302 Metaphys. unde contrarium magis distat a suo contrario quam simplex | |
| 303 eius negatio, sicut nigrum plus distat ab albo quam simpliciter non | |
| 304 album; omne enim nigrum est non album, sed non convertitur. | |
| 305 Manifestum est autem quod transgressio contrariatur actui virtutis, | |
| 306 omissio autem importat negationem ipsius, puta peccatum omissionis | |
| 307 est si quis parentibus debitam reverentiam non exhibeat, peccatum | |
| 308 autem transgressionis si contumeliam vel quamcumque iniuriam eis | |
| 309 inferat. Unde manifestum est quod, simpliciter et absolute | |
| 310 loquendo, transgressio est gravius peccatum quam omissio, licet | |
| 53 | 311 aliqua omissio possit esse gravior aliqua transgressione.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 ad 1"><a name="42343"><span class="ref">[42343] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 312 ergo dicendum quod delictum communiter sumptum significat |
| 313 quamcumque omissionem. Quandoque tamen stricte accipitur pro eo | |
| 314 quod omittitur aliquid de his quae pertinent ad Deum, vel quando | |
| 315 scienter et quasi cum quodam contemptu derelinquit homo id quod | |
| 316 facere debet. Et sic habet quandam gravitatem, ratione cuius maiori | |
| 53 | 317 expiatione indiget.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 ad 2"><a name="42344"><span class="ref">[42344] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 318 dicendum quod ei quod est facere bonum opponitur et non facere |
| 319 bonum, quod est omittere, et facere malum, quod est transgredi, sed | |
| 320 primum contradictorie, secundum contrarie, quod importat maiorem | |
| 53 | 321 distantiam. Et ideo transgressio est gravius peccatum.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 ad 3"><a name="42345"><span class="ref">[42345] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 322 dicendum quod sicut omissio opponitur praeceptis affirmativis, ita |
| 323 transgressio opponitur praeceptis negativis. Et ideo utrumque, si | |
| 324 proprie accipiatur, importat rationem peccati mortalis. Potest | |
| 325 autem large dici transgressio vel omissio ex eo quod aliquid sit | |
| 326 praeter praecepta affirmativa vel negativa, disponens ad oppositum | |
| 327 ipsorum. Et sic utrumque, large accipiendo, potest esse peccatum | |
| 53 | 328 veniale.</p><p title="II-II q. 79 a. 4 ad 4"><a name="42346"><span class="ref">[42346] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 329 dicendum quod peccato transgressionis respondet et poena damni, |
| 330 propter aversionem a Deo; et poena sensus, propter inordinatam | |
| 331 conversionem ad bonum commutabile. Similiter etiam omissioni non | |
| 332 solum debetur poena damni, sed etiam poena sensus, secundum illud | |
| 333 Matth. VII, <i>omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur | |
| 334 et in ignem mittetur</i>. Et hoc propter radicem ex qua procedit, | |
| 335 licet non habeat ex necessitate actualem conversionem ad aliquod | |
| 53 | 336 bonum commutabile.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 337 <p><a href="sth3061.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 338 <a href="sth3080.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 339 <br/> | |
| 340 <hr/> | |
| 341 <br/> | |
| 342 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 343 hanc editionem<br/> | |
| 344 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 345 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 346 </div></body> | |
| 347 </html> |
