Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4083.html @ 86:dd8a8c8eb56d
completed FP_ix
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 03 Feb 2013 10:50:36 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. 83</title> | |
| 28 | 19 </head> |
| 53 | 20 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">tertia pars quaestio LXXIII</div><div class="centro"> |
| 21 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 22 <tr> |
| 53 | 23 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" border="0" height="180" width="204" src="icons/bene180.jpg"/></th> |
| 28 | 24 </tr> |
| 25 </table> | |
| 53 | 26 <br/> |
| 27 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br/> | |
| 28 | 28 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 29 magneticas<br/> |
| 30 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 31 <br/></span><br/> | |
| 32 <hr/> | |
| 33 <br/> | |
| 34 <p><a href="sth4082.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 35 <a href="sth4084.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 36 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 37 // | |
| 38 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
39 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 41 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 42 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="#51103">III&ordf; q. 83 pr.'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#51104">III&ordf; q. 83 a. 1 arg. 1'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#51105">III&ordf; q. 83 a. 1 arg. 2'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#51106">III&ordf; q. 83 a. 1 arg. 3'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#51107">III&ordf; q. 83 a. 1 s. c.'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#51108">III&ordf; q. 83 a. 1 co.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#51109">III&ordf; q. 83 a. 1 ad 1'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#51110">III&ordf; q. 83 a. 1 ad 2'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#51111">III&ordf; q. 83 a. 1 ad 3'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#51112">III&ordf; q. 83 a. 2 arg. 1'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#51113">III&ordf; q. 83 a. 2 arg. 2'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#51114">III&ordf; q. 83 a. 2 arg. 3'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#51115">III&ordf; q. 83 a. 2 arg. 4'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#51116">III&ordf; q. 83 a. 2 arg. 5'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#51117">III&ordf; q. 83 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#51118">III&ordf; q. 83 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#51119">III&ordf; q. 83 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#51120">III&ordf; q. 83 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#51121">III&ordf; q. 83 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#51122">III&ordf; q. 83 a. 2 ad 4'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#51123">III&ordf; q. 83 a. 2 ad 5'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#51124">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 1'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#51125">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 2'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#51126">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 3'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#51127">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 4'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#51128">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 5'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#51129">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 6'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#51130">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 7'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#51131">III&ordf; q. 83 a. 3 arg. 8'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#51132">III&ordf; q. 83 a. 3 s. c.'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#51133">III&ordf; q. 83 a. 3 co.'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#51134">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 1'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#51135">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 2'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#51136">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 3'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#51137">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 4'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#51138">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 5'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#51139">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 6'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#51140">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 7'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#51141">III&ordf; q. 83 a. 3 ad 8'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#51142">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 1'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#51143">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 2'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#51144">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 3'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#51145">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 4'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#51146">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 5'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#51147">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 6'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#51148">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 7'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#51149">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 8'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#51150">III&ordf; q. 83 a. 4 arg. 9'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#51151">III&ordf; q. 83 a. 4 s. c.'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#51152">III&ordf; q. 83 a. 4 co.'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#51153">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 1'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#51154">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 2'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#51155">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 3'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#51156">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 4'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#51157">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 5'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#51158">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 6'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#51159">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 7'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#51160">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 8'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#51161">III&ordf; q. 83 a. 4 ad 9'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#51162">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 1'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#51163">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 2'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#51164">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 3'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#51165">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 4'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#51166">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 5'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#51167">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 6'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#51168">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 7'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#51169">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 8'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#51170">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 9'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#51171">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 10'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#51172">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 11'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#51173">III&ordf; q. 83 a. 5 arg. 12'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#51174">III&ordf; q. 83 a. 5 s. c.'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#51175">III&ordf; q. 83 a. 5 co.'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#51176">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 1'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#51177">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 2'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#51178">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 3'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#51179">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 4'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#51180">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 5'); | |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#51181">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 6'); | |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#51182">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 7'); | |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#51183">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 8'); | |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#51184">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 9'); | |
| 130 document.write('<OPTION VALUE="#51185">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 10'); | |
| 131 document.write('<OPTION VALUE="#51186">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 11'); | |
| 132 document.write('<OPTION VALUE="#51187">III&ordf; q. 83 a. 5 ad 12'); | |
| 133 document.write('<OPTION VALUE="#51188">III&ordf; q. 83 a. 6 arg. 1'); | |
| 134 document.write('<OPTION VALUE="#51189">III&ordf; q. 83 a. 6 arg. 2'); | |
| 135 document.write('<OPTION VALUE="#51190">III&ordf; q. 83 a. 6 arg. 3'); | |
| 136 document.write('<OPTION VALUE="#51191">III&ordf; q. 83 a. 6 arg. 4'); | |
| 137 document.write('<OPTION VALUE="#51192">III&ordf; q. 83 a. 6 arg. 5'); | |
| 138 document.write('<OPTION VALUE="#51193">III&ordf; q. 83 a. 6 arg. 6'); | |
| 139 document.write('<OPTION VALUE="#51194">III&ordf; q. 83 a. 6 arg. 7'); | |
| 140 document.write('<OPTION VALUE="#51195">III&ordf; q. 83 a. 6 s. c.'); | |
| 141 document.write('<OPTION VALUE="#51196">III&ordf; q. 83 a. 6 co.'); | |
| 142 document.write('<OPTION VALUE="#51197">III&ordf; q. 83 a. 6 ad 1'); | |
| 143 document.write('<OPTION VALUE="#51198">III&ordf; q. 83 a. 6 ad 2'); | |
| 144 document.write('<OPTION VALUE="#51199">III&ordf; q. 83 a. 6 ad 3'); | |
| 145 document.write('<OPTION VALUE="#51200">III&ordf; q. 83 a. 6 ad 4'); | |
| 146 document.write('<OPTION VALUE="#51201">III&ordf; q. 83 a. 6 ad 5'); | |
| 147 document.write('<OPTION VALUE="#51202">III&ordf; q. 83 a. 6 ad 6'); | |
| 148 document.write('<OPTION VALUE="#51203">III&ordf; q. 83 a. 6 ad 7'); | |
| 149 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 150 document.write('<BR><BR>'); | |
| 151 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 152 document.write('<\/FORM>'); | |
| 153 // --> | |
| 154 // | |
| 155 </script><br/> | |
| 156 <hr/> | |
| 157 <br/></div><div class="q" id="q83"><h2>Quaestio 83</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 83 pr."><a name="51103"><span class="ref">[51103] | |
| 158 IIIª q. 83 pr.</span></a> Deinde considerandum est de ritu | |
| 28 | 159 huius sacramenti. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum in |
| 160 celebratione huius mysterii Christus immoletur. Secundo, de tempore | |
| 161 celebrationis. Tertio, de loco, et aliis quae pertinent ad | |
| 162 apparatum huius celebrationis. Quarto, de his quae in celebratione | |
| 163 huius mysterii dicuntur. Quinto, de his quae circa celebrationem | |
| 164 huius mysterii fiunt. Sexto, de defectibus qui circa celebrationem | |
| 53 | 165 huius sacramenti occurrunt.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 83 a. 1 arg. 1"><a name="51104"><span class="ref">[51104] IIIª q. 83 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 166 proceditur. Videtur quod in celebratione huius sacramenti Christus |
| 167 non immoletur. Dicitur enim Hebr. X, quod <i>Christus una oblatione | |
| 168 consummavit in sempiternum sanctificatos</i>. Sed illa oblatio fuit | |
| 169 eius immolatio. Ergo Christus non immolatur in celebratione huius | |
| 53 | 170 sacramenti.</p><p title="III q. 83 a. 1 arg. 2"><a name="51105"><span class="ref">[51105] IIIª q. 83 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 171 immolatio Christi facta est in cruce, in qua <i>tradidit semetipsum |
| 172 oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis</i>, ut dicitur | |
| 173 Ephes. V. Sed in celebratione huius mysterii Christus non | |
| 53 | 174 crucifigitur. Ergo nec immolatur.</p><p title="III q. 83 a. 1 arg. 3"><a name="51106"><span class="ref">[51106] IIIª q. 83 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 175 sicut Augustinus dicit, IV de Trin., in immolatione Christi idem |
| 176 est sacerdos et hostia. Sed in celebratione huius sacramenti non | |
| 177 est idem sacerdos et hostia. Ergo celebratio huius sacramenti non | |
| 53 | 178 est Christi immolatio.</p><p title="III q. 83 a. 1 s. c."><a name="51107"><span class="ref">[51107] IIIª q. 83 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 179 quod Augustinus dicit, in libro sententiarum prosperi, <i>semel |
| 180 immolatus est in semetipso Christus, et tamen quotidie immolatur in | |
| 53 | 181 sacramento</i>.</p><p title="III q. 83 a. 1 co."><a name="51108"><span class="ref">[51108] IIIª q. 83 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 182 dicendum quod duplici ratione celebratio huius sacramenti dicitur |
| 183 Christi immolatio. Primo quidem quia, sicut Augustinus dicit, ad | |
| 184 Simplicianum, <i>solent imagines earum rerum nominibus appellari | |
| 185 quarum imagines sunt, sicut cum, intuentes tabulam aut parietem | |
| 186 pictum, dicimus, ille Cicero est, ille Sallustius</i>. Celebratio | |
| 187 autem huius sacramenti, sicut supra dictum est, imago est quaedam | |
| 188 repraesentativa passionis Christi, quae est vera immolatio. Unde | |
| 189 Ambrosius dicit, super epistolam ad Heb., <i>in Christo semel | |
| 190 oblata est hostia ad salutem sempiternam potens. Quid ergo nos? | |
| 191 Nonne per singulos dies offerimus ad recordationem mortis eius?</i> | |
| 192 Alio modo, quantum ad effectum passionis, quia scilicet per hoc | |
| 193 sacramentum participes efficimur fructus dominicae passionis. Unde | |
| 194 et in quadam dominicali oratione secreta dicitur, <i>quoties huius | |
| 195 hostiae commemoratio celebratur, opus nostrae redemptionis | |
| 196 exercetur</i>. Quantum igitur ad primum modum, poterat Christus | |
| 197 dici immolari etiam in figuris veteris testamenti, unde et in Apoc. | |
| 198 XIII dicitur, <i>quorum nomina non sunt scripta in libro vitae | |
| 199 agni, qui occisus est ab origine mundi</i>. Sed quantum ad modum | |
| 200 secundum, proprium est huic sacramento quod in eius celebratione | |
| 53 | 201 Christus immoletur.</p><p title="III q. 83 a. 1 ad 1"><a name="51109"><span class="ref">[51109] IIIª q. 83 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 202 dicendum quod, sicut Ambrosius ibidem dicit, una est hostia, quam |
| 203 scilicet Christus obtulit et nos offerimus, <i>et non multae, quia | |
| 204 semel oblatus est Christus, hoc autem sacrificium exemplum est | |
| 205 illius. Sicut enim quod ubique offertur unum est corpus et non | |
| 53 | 206 multa corpora, ita et unum sacrificium</i>.</p><p title="III q. 83 a. 1 ad 2"><a name="51110"><span class="ref">[51110] IIIª q. 83 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 207 dicendum quod, sicut celebratio huius sacramenti est imago |
| 208 repraesentativa passionis Christi, ita altare est repraesentativum | |
| 53 | 209 crucis ipsius, in qua Christus in propria specie immolatus est.</p><p title="III q. 83 a. 1 ad 3"><a name="51111"><span class="ref">[51111] IIIª q. 83 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 210 dicendum quod, per eandem rationem, etiam sacerdos gerit imaginem |
| 211 Christi, in cuius persona et virtute verba pronuntiat ad | |
| 212 consecrandum, ut ex supra dictis patet. Et ita quodammodo idem est | |
| 53 | 213 sacerdos et hostia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 83 a. 2 arg. 1"><a name="51112"><span class="ref">[51112] IIIª q. 83 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 214 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter sit determinatum tempus |
| 215 celebrationis huius mysterii. Hoc enim sacramentum est | |
| 216 repraesentativum dominicae passionis, ut dictum est. Sed | |
| 217 commemoratio dominicae passionis fit in Ecclesia semel in anno, | |
| 218 dicit enim Augustinus, super Psalmos, <i>quoties Pascha celebratur, | |
| 219 nunquid toties Christus occiditur? Sed tamen anniversaria | |
| 220 recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit | |
| 221 moveri tanquam videamus dominum in cruce praesentem</i>. Ergo hoc | |
| 53 | 222 sacramentum non debet celebrari nisi semel in anno.</p><p title="III q. 83 a. 2 arg. 2"><a name="51113"><span class="ref">[51113] IIIª q. 83 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 223 passio Christi commemoratur in Ecclesia sexta feria ante Pascha, |
| 224 non autem in festo natalis. Cum ergo hoc sacramentum sit | |
| 225 commemorativum dominicae passionis, videtur inconveniens quod in | |
| 226 die natalis ter celebratur hoc sacramentum, in parasceve autem | |
| 53 | 227 totaliter intermittitur.</p><p title="III q. 83 a. 2 arg. 3"><a name="51114"><span class="ref">[51114] IIIª q. 83 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 228 celebratione huius sacramenti Ecclesia debet imitari institutionem |
| 229 Christi. Sed Christus consecravit hoc sacramentum hora serotina. | |
| 53 | 230 Ergo videtur quod tali hora debeat hoc sacramentum celebrari.</p><p title="III q. 83 a. 2 arg. 4"><a name="51115"><span class="ref">[51115] IIIª q. 83 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 231 sicut habetur de Consecr., dist. I, Leo Papa scribit Dioscoro |
| 232 Alexandrino episcopo, quod in prima parte diei Missas celebrare | |
| 233 licet. Sed dies incipit a media nocte, ut supra dictum est. Ergo | |
| 53 | 234 videtur quod etiam post mediam noctem liceat celebrare.</p><p title="III q. 83 a. 2 arg. 5"><a name="51116"><span class="ref">[51116] IIIª q. 83 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 235 quadam dominicali oratione secreta dicitur, <i>concede nobis, |
| 236 domine, quaesumus, haec frequentare mysteria</i>. Sed maior erit | |
| 237 frequentia si etiam pluribus horis in die sacerdos celebret. Ergo | |
| 238 videtur quod non debeat prohiberi sacerdos pluries celebrare in | |
| 53 | 239 die.</p><p title="III q. 83 a. 2 s. c."><a name="51117"><span class="ref">[51117] IIIª q. 83 a. 2 s. c.</span></a> Sed in |
| 28 | 240 contrarium est consuetudo quam servat Ecclesia secundum canonum |
| 53 | 241 statuta.</p><p title="III q. 83 a. 2 co."><a name="51118"><span class="ref">[51118] IIIª q. 83 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 242 dicendum quod, sicut dictum est, in celebratione huius mysterii |
| 243 attenditur et repraesentatio dominicae passionis, et participatio | |
| 244 fructus eius. Et secundum utrumque oportuit determinare tempus | |
| 245 aptum celebrationi huius sacramenti. Quia enim fructu dominicae | |
| 246 passionis quotidie indigemus propter quotidianos defectus, quotidie | |
| 247 in Ecclesia regulariter hoc sacramentum offertur. Unde et dominus | |
| 248 nos petere docet, Luc. XI, <i>panem nostrum quotidianum da nobis | |
| 249 hodie</i>, quod exponens Augustinus, in libro de verbis domini, | |
| 250 dicit, <i>si quotidianus est panis, cur post annum illum sumas, | |
| 251 quemadmodum Graeci in oriente facere consueverunt? Accipe quotidie | |
| 252 quod quotidie tibi prosit</i>. Quia vero dominica passio celebrata | |
| 253 est a tertia hora usque ad nonam, ideo regulariter in illa parte | |
| 53 | 254 diei solemniter celebratur in Ecclesia hoc sacramentum.</p><p title="III q. 83 a. 2 ad 1"><a name="51119"><span class="ref">[51119] IIIª q. 83 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 255 dicendum quod in hoc sacramento recolitur passio Christi secundum |
| 256 quod eius effectus ad fideles derivatur. Sed tempore passionis | |
| 257 recolitur passio Christi solum secundum quod in ipso capite nostro | |
| 258 fuit perfecta. Quod quidem factum est semel, quotidie autem fructum | |
| 259 dominicae passionis fideles percipiunt. Et ideo sola commemoratio | |
| 260 fit semel in anno, hoc autem quotidie, et propter fructum et | |
| 53 | 261 propter iugem memoriam.</p><p title="III q. 83 a. 2 ad 2"><a name="51120"><span class="ref">[51120] IIIª q. 83 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 262 dicendum quod, veniente veritate, cessat figura. Hoc autem |
| 263 sacramentum est figura quaedam et exemplum passionis dominicae, | |
| 264 sicut dictum est. Et ideo in die quo ipsa passio domini recolitur | |
| 265 prout realiter gesta est, non celebratur consecratio huius | |
| 266 sacramenti. Ne tamen Ecclesia eo etiam die sit sine fructu | |
| 267 passionis per hoc sacramentum nobis exhibito, corpus Christi | |
| 268 consecratum in die praecedenti reservatur sumendum in illa die. Non | |
| 269 autem sanguis, propter periculum, et quia sanguis specialius est | |
| 270 imago dominicae passionis, ut supra dictum est. Nec etiam verum | |
| 271 est, quod quidam dicunt, quod per immissionem particulae corporis | |
| 272 in vinum, convertatur vinum in sanguinem. Hoc enim aliter fieri non | |
| 273 potest quam per consecrationem factam sub debita forma verborum. In | |
| 274 die autem nativitatis plures Missae celebrantur, propter triplicem | |
| 275 Christi nativitatem. Quarum una est aeterna, quae, quantum ad nos, | |
| 276 est occulta. Et ideo una Missa cantatur in nocte, in cuius introitu | |
| 277 dicitur, <i>dominus dixit ad me, filius meus es tu, ego hodie genui | |
| 278 te</i>. Alia autem est temporalis, sed spiritualis, qua scilicet | |
| 279 Christus <i>oritur tanquam Lucifer in cordibus nostris</i>, ut | |
| 280 dicitur II Pet. I. Et propter hoc cantatur Missa in aurora, in | |
| 281 cuius introitu dicitur, <i>lux fulgebit super nos</i>. Tertia est | |
| 282 Christi nativitas temporalis et corporalis, secundum quam visibilis | |
| 283 nobis processit ex utero virginali carne indutus. Et ob hoc | |
| 284 cantatur tertia Missa in plena luce, in cuius introitu dicitur, | |
| 285 <i>puer natus est nobis</i>. Licet e converso posset dici quod | |
| 286 nativitas aeterna, secundum se, est in plena luce, et ob hoc in | |
| 287 Evangelio tertiae Missae fit mentio de nativitate aeterna. Secundum | |
| 288 autem nativitatem corporalem, ad litteram, natus est de nocte, in | |
| 289 signum quod veniebat ad tenebras infirmitatis nostrae, unde et in | |
| 290 Missa nocturna dicitur Evangelium de corporali Christi nativitate. | |
| 291 Sicut etiam et in aliis diebus in quibus occurrunt plura Christi | |
| 292 beneficia vel recolenda vel expetenda, plures Missae celebrantur in | |
| 53 | 293 die, puta una pro festo, et alia pro ieiunio vel pro mortuis.</p><p title="III q. 83 a. 2 ad 3"><a name="51121"><span class="ref">[51121] IIIª q. 83 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 294 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus voluit ultimo hoc |
| 295 sacramentum discipulis tradere, ut fortius eorum cordibus | |
| 296 imprimeretur. Et ideo post cenam et in fine diei hoc sacramentum | |
| 297 consecravit et discipulis tradidit. A nobis autem celebratur hora | |
| 298 dominicae passionis, scilicet vel in diebus festis in tertia, | |
| 299 quando crucifixus est linguis Iudaeorum, ut dicitur Marc. XV, et | |
| 300 quando spiritus sanctus descendit super discipulos; vel diebus | |
| 301 profestis in sexta, quando crucifixus est manibus militum, ut | |
| 302 habetur Ioan. XIX; vel diebus ieiuniorum in nona, quando <i>voce | |
| 303 magna clamans emisit spiritum</i>, ut dicitur Matth. XXVII. Potest | |
| 304 tamen tardari, maxime quando sunt ordines faciendi, et praecipue in | |
| 305 sabbato sancto; tum propter prolixitatem officii; tum etiam quia | |
| 306 ordines pertinent ad diem dominicum, ut habetur in decretis, dist. | |
| 307 LXXV, cap. quod a patribus. Possunt tamen etiam Missae celebrari in | |
| 308 prima parte diei propter aliquam necessitatem, ut habetur de | |
| 53 | 309 Consecr., dist. I, cap. necesse est et cetera.</p><p title="III q. 83 a. 2 ad 4"><a name="51122"><span class="ref">[51122] IIIª q. 83 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 310 dicendum quod regulariter Missa debet celebrari in die, et non in |
| 311 nocte, quia ipse Christus est praesens in hoc sacramento, qui | |
| 312 dicit, Ioan. IX, <i>me oportet operari opera eius qui misit me, | |
| 313 donec dies est. Venit nox, quando nemo potest operari. Quandiu in | |
| 314 mundo sum, lux sum mundi</i>. Ita tamen quod principium diei | |
| 315 sumatur non a media nocte; nec etiam ab ortu solis, idest quando | |
| 316 substantia solis apparet super terram; sed quando incipit apparere | |
| 317 aurora. Tunc enim quodammodo dicitur sol ortus, inquantum claritas | |
| 318 radiorum eius apparet. Unde et Marc. XVI dicitur quod mulieres | |
| 319 venerunt ad monumentum orto iam sole; cum tamen venerint, cum adhuc | |
| 320 tenebrae essent, ad monumentum, ut dicitur Ioan. XX; sic enim hanc | |
| 321 contrarietatem solvit Augustinus, in libro de consensu | |
| 322 Evangelistarum. Specialiter tamen in nocte natalis Missa | |
| 323 celebratur, propter hoc quod dominus nocte natus est, ut habetur de | |
| 324 Consecr., dist. I, cap. nocte et cetera. Et similiter etiam in | |
| 325 sabbato sancto circa noctis principium, propter hoc quod dominus | |
| 326 nocte surrexit, idest, cum adhuc tenebrae essent, ante manifestum | |
| 53 | 327 solis ortum.</p><p title="III q. 83 a. 2 ad 5"><a name="51123"><span class="ref">[51123] IIIª q. 83 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 328 dicendum quod, sicut habetur de Consecr., dist. I, ex decreto |
| 329 Alexandri Papae, <i>sufficit sacerdoti in die unam Missam | |
| 330 celebrare, quia Christus semel passus est et totum mundum redemit; | |
| 331 et valde felix est qui unam digne celebrare potest. Quidam tamen | |
| 332 pro defunctis unam faciunt et alteram diei, si necesse est. Qui | |
| 333 vero pro pecunia aut adulationibus saecularium uno die praesumunt | |
| 334 plures celebrare Missas, non aestimo evadere damnationem</i>. Et | |
| 335 extra, de Celebr., dicit Innocentius III quod, <i>excepto die | |
| 336 nativitatis dominicae, nisi causa necessitatis suaderet, sufficit | |
| 53 | 337 sacerdoti semel in die unam Missam solummodo celebrare</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 83 a. 3 arg. 1"><a name="51124"><span class="ref">[51124] IIIª q. 83 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 338 proceditur. Videtur quod non oporteat hoc sacramentum celebrare in |
| 339 domo et vasis sacris. Hoc enim sacramentum est repraesentativum | |
| 340 dominicae passionis. Sed Christus non est passus in domo, sed extra | |
| 341 portam civitatis, secundum illud Heb. ult., <i>Iesus, ut per suum | |
| 342 sanguinem sanctificaret populum, extra portam passus est</i>. Ergo | |
| 343 videtur quod hoc sacramentum non debeat celebrari in domo, sed | |
| 53 | 344 magis sub divo.</p><p title="III q. 83 a. 3 arg. 2"><a name="51125"><span class="ref">[51125] IIIª q. 83 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 345 celebratione huius sacramenti debet Ecclesia imitari morem Christi |
| 346 et apostolorum. Sed domus in qua Christus primo hoc sacramentum | |
| 347 confecit, non fuit consecrata, sed fuit quoddam commune cenaculum a | |
| 348 quodam patrefamilias praeparatum, ut habetur Luc. XXII. Legitur | |
| 349 etiam Act. II quod <i>apostoli erant perdurantes unanimiter in | |
| 350 templo; et frangentes circa domos panem, sumebant cum | |
| 351 exultatione</i>. Ergo nec modo oportet domos esse consecratas in | |
| 53 | 352 quibus hoc sacramentum celebratur.</p><p title="III q. 83 a. 3 arg. 3"><a name="51126"><span class="ref">[51126] IIIª q. 83 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 353 nihil fieri frustra in Ecclesia debet, quae spiritu sancto |
| 354 gubernatur. Sed frustra videtur adhiberi consecratio Ecclesiae vel | |
| 355 altari, et huiusmodi rebus inanimatis, quae non sunt susceptiva | |
| 356 gratiae vel spiritualis virtutis. Inconvenienter igitur huiusmodi | |
| 53 | 357 consecrationes in Ecclesia fiunt.</p><p title="III q. 83 a. 3 arg. 4"><a name="51127"><span class="ref">[51127] IIIª q. 83 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 358 solum divina opera debent recoli cum quadam solemnitate, secundum |
| 359 illud Psalmi, <i>in operibus manuum tuarum exultabo</i>. Sed | |
| 360 Ecclesia vel altare opere humano consecratur, sicut et calix et | |
| 361 ministri et alia huiusmodi. Sed horum consecrationes non recoluntur | |
| 362 celebriter in Ecclesia. Ergo neque consecratio Ecclesiae vel | |
| 53 | 363 altaris cum solemnitate recoli debet.</p><p title="III q. 83 a. 3 arg. 5"><a name="51128"><span class="ref">[51128] IIIª q. 83 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 364 veritas debet respondere figurae. Sed in veteri testamento, quod |
| 365 gerebat figuram novi, non fiebat altare de lapidibus sectis, | |
| 366 dicitur enim Exod. XX, <i>altare de terra facietis mihi. Quod si | |
| 367 altare lapideum feceritis mihi, non aedificabitis illud de sectis | |
| 368 lapidibus</i>. Exodi etiam XXVII mandatur fieri altare de lignis | |
| 369 settim, vestitis aere; vel etiam auro, ut habetur Exod. XXV. Ergo | |
| 370 videtur inconvenienter observari in Ecclesia quod altare fiat solum | |
| 53 | 371 de lapidibus.</p><p title="III q. 83 a. 3 arg. 6"><a name="51129"><span class="ref">[51129] IIIª q. 83 a. 3 arg. 6</span></a> Praeterea, |
| 28 | 372 calix cum patena repraesentat sepulcrum Christi. Quod fuit excisum |
| 373 in petra, ut in Evangeliis habetur. Ergo calix debet de petra | |
| 53 | 374 fieri, et non solum de argento vel auro, vel etiam de stanno.</p><p title="III q. 83 a. 3 arg. 7"><a name="51130"><span class="ref">[51130] IIIª q. 83 a. 3 arg. 7</span></a> Praeterea, |
| 28 | 375 sicut aurum pretiosius est inter materias vasorum, ita panni serici |
| 376 pretiosiores sunt inter alios pannos. Ergo, sicut calix fit de | |
| 377 auro, ita pallae altaris debent fieri de serico, et non solum de | |
| 53 | 378 panno lineo.</p><p title="III q. 83 a. 3 arg. 8"><a name="51131"><span class="ref">[51131] IIIª q. 83 a. 3 arg. 8</span></a> Praeterea, |
| 28 | 379 dispensatio sacramentorum et ordinatio eorum ad ministros Ecclesiae |
| 380 pertinet, sicut dispensatio rerum temporalium subiacet ordinationi | |
| 381 principum saecularium, unde apostolus dicit, I Cor. IV, <i>sic nos | |
| 382 existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum | |
| 383 Dei</i>. Sed si circa dispensationem rerum temporalium aliquid | |
| 384 fieret contra statuta principum, habetur irritum. Ergo, si haec | |
| 385 quae dicta sunt, convenienter sunt statuta per praelatos Ecclesiae, | |
| 386 videtur quod sine his confici non possit. Et sic videtur sequi quod | |
| 387 verba Christi non sint sufficientia ad hoc sacramentum | |
| 388 conficiendum, quod est inconveniens. Non ergo videtur conveniens | |
| 53 | 389 fuisse quod haec circa celebrationem sacramenti statuerentur.</p><p title="III q. 83 a. 3 s. c."><a name="51132"><span class="ref">[51132] IIIª q. 83 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 390 quod ea quae per Ecclesiam statuuntur, ab ipso Christo ordinantur, |
| 391 qui dicit, Matth. XVIII, <i>ubicumque fuerint duo vel tres | |
| 53 | 392 congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum</i>.</p><p title="III q. 83 a. 3 co."><a name="51133"><span class="ref">[51133] IIIª q. 83 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 393 dicendum quod in his quae circumstant hoc sacramentum, duo |
| 394 considerantur, quorum unum pertinet ad repraesentationem eorum quae | |
| 395 circa dominicam passionem sunt acta; aliud autem pertinet ad | |
| 396 reverentiam huius sacramenti, in quo Christus secundum veritatem | |
| 397 continetur, et non solum sicut in figura. Unde et consecrationes | |
| 398 adhibentur his rebus quae veniunt in usum huius sacramenti, tum | |
| 399 propter reverentiam sacramenti; tum ad repraesentandum effectum | |
| 400 sanctitatis qui ex passione Christi provenit, secundum illud Heb. | |
| 401 ult., <i>Iesus, ut sanctificaret per suum sanguinem populum,</i> et | |
| 53 | 402 cetera.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 1"><a name="51134"><span class="ref">[51134] IIIª q. 83 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 403 dicendum quod regulariter hoc sacramentum celebrari debet in domo, |
| 404 per quam significatur Ecclesia, secundum illud I Tim. III, <i>scias | |
| 405 quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei | |
| 406 vivi</i>. Extra Ecclesiam enim locus non est veri sacrificii, ut | |
| 407 Augustinus dicit. Et quia Ecclesia non erat concludenda sub finibus | |
| 408 gentis Iudaicae, sed erat in universo mundo fundanda, ideo passio | |
| 409 Christi non est celebrata infra civitatem Iudaeorum, sed sub divo, | |
| 410 ut sic totus mundus haberet se ad passionem Christi ut domus. Et | |
| 411 tamen, ut dicitur de Consecr., dist. I, cap. concedimus, <i>in | |
| 412 itinere positis, si Ecclesia defuerit, sub divo vel sub tentorio, | |
| 413 si tabula consecrata ceteraque sacra mysteria ad id officium | |
| 414 pertinentia ibi affuerint, Missarum solennia celebrari | |
| 53 | 415 concedimus</i>.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 2"><a name="51135"><span class="ref">[51135] IIIª q. 83 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 416 dicendum quod, quia domus in qua hoc sacramentum celebratur, |
| 417 Ecclesiam significat, sicut et Ecclesia nominatur, convenienter | |
| 418 consecratur, tum ad repraesentandum sanctificationem quam Ecclesia | |
| 419 consecuta est per passionem Christi; tum etiam ad significandum | |
| 420 sanctitatem quae requiritur in his qui hoc sacramentum suscipere | |
| 421 debent. Per altare autem significatur ipse Christus, de quo dicit | |
| 422 apostolus, Heb. ult., <i>per ipsum offeramus hostiam laudis | |
| 423 Deo</i>. Unde et consecratio altaris significat sanctitatem | |
| 424 Christi, de qua dicitur Luc. I, <i>quod ex te nascetur sanctum, | |
| 425 vocabitur filius Dei</i>. Unde de Consecr., dist. I, dicitur, | |
| 426 <i>altaria placuit non solum unctione chrismatis, sed etiam | |
| 427 sacerdotali benedictione sacrari</i>. Et ideo regulariter non licet | |
| 428 celebrare hoc sacramentum nisi in domibus consecratis. Unde sic | |
| 429 habetur de Consecr., dist. I, <i>nullus presbyter Missam celebrare | |
| 430 praesumat nisi in sacratis ab episcopo locis</i>. Propter quod | |
| 431 etiam, quia Pagani non sunt de Ecclesia nec alii infideles, ideo | |
| 432 eadem distinctione legitur, <i>Ecclesiam in qua cadavera mortuorum | |
| 433 infidelium sepeliuntur, sanctificare non licet, sed, si apta | |
| 434 videtur ad consecrandum, inde evulsis corporibus, et rasis | |
| 435 parietibus vel tignis eius loci, reaedificetur. Sed si haec | |
| 436 consecrata prius fuerit, Missas in ea celebrare licet, tamen si | |
| 437 fideles fuerunt qui in ea sepulti sunt</i>. Propter necessitatem | |
| 438 tamen potest hoc sacramentum peragi in domibus non consecratis, vel | |
| 439 violatis, sed tamen de consensu episcopi. Unde in eadem | |
| 440 distinctione legitur, <i>Missarum solennia non ubicumque, sed in | |
| 441 locis ab episcopo consecratis, vel ubi ipse permiserit, celebranda | |
| 442 censemus</i>. Non tamen sine altari portatili consecrato, unde in | |
| 443 eadem distinctione legitur, <i>concedimus, si Ecclesiae fuerint | |
| 444 incensae vel combustae, in capellis, cum tabula consecrata, Missas | |
| 445 celebrare</i>. Quia enim sanctitas Christi fons est totius | |
| 446 sanctitatis ecclesiasticae, ideo in necessitate sufficit ad | |
| 447 peragendum hoc sacramentum altare sanctificatum. Propter quod etiam | |
| 448 Ecclesia nunquam sine altari consecratur, tamen sine Ecclesia | |
| 449 quandoque consecratur altare, cum reliquiis sanctorum, quorum | |
| 450 <i>vita abscondita est cum Christo in Deo</i>. Unde in eadem | |
| 451 distinctione legitur, <i>placuit ut altaria in quibus nullum corpus | |
| 452 aut reliquiae martyris conditae comprobantur, ab episcopis qui | |
| 53 | 453 eisdem locis praesunt, si fieri potest, evertantur</i>.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 3"><a name="51136"><span class="ref">[51136] IIIª q. 83 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 454 dicendum quod Ecclesia et altare et alia huiusmodi inanimata |
| 455 consecrantur, non quia sint gratiae susceptiva, sed quia ex | |
| 456 consecratione adipiscuntur quandam spiritualem virtutem per quam | |
| 457 apta redduntur divino cultui, ut scilicet homines devotionem | |
| 458 quandam exinde percipiant, ut sint paratiores ad divina, nisi hoc | |
| 459 propter irreverentiam impediatur. Unde et in II Machab. III | |
| 460 dicitur, <i>vere Dei virtus quaedam est in loco, nam ipse qui habet | |
| 461 in caelis habitationem, visitator et adiutor est loci illius</i>. | |
| 462 Et inde est quod huiusmodi ante consecrationem emundantur et | |
| 463 exorcizantur, ut exinde virtus inimici pellatur. Et eadem ratione | |
| 464 Ecclesiae <i>quae sanguinis effusione aut cuiuscumque semine | |
| 465 pollutae fuerint</i>, reconciliantur, quia per peccatum ibi | |
| 466 commissum apparet ibi aliqua operatio inimici. Propter quod etiam | |
| 467 in eadem distinctione legitur, <i>Ecclesias Arianorum ubicumque | |
| 468 inveneritis, Catholicas Ecclesias divinis precibus et operibus | |
| 469 absque ulla mora consecrate</i>. Unde et quidam probabiliter dicunt | |
| 470 quod per ingressum Ecclesiae consecratae homo consequitur | |
| 471 remissionem peccatorum venialium, sicut et per aspersionem aquae | |
| 472 benedictae, inducentes quod in Psalmo dicitur, <i>benedixisti, | |
| 473 domine, terram tuam, remisisti iniquitatem plebis tuae</i>. Et | |
| 474 ideo, propter virtutem quam ex consecratione acquirit, consecratio | |
| 475 Ecclesiae non iteratur. Unde in eadem distinctione, ex Concilio | |
| 476 Nicaeno, legitur, <i>Ecclesiis semel Deo consecratis non debet | |
| 477 iterum consecratio adhiberi, nisi aut ab igne exustae, aut | |
| 478 sanguinis effusione, aut cuiusquam semine pollutae fuerint, quia, | |
| 479 sicut infans a qualicumque sacerdote in nomine patris et filii et | |
| 480 spiritus sancti semel baptizatus, non debet iterum baptizari, ita | |
| 481 nec locus Deo dedicatus est iterum consecrandus, nisi propter | |
| 482 causas quas superius nominavimus; si tamen fidem sanctae Trinitatis | |
| 483 tenuerunt qui consecraverunt</i>. Alioquin, qui sunt extra | |
| 484 Ecclesiam, consecrare non possunt. Sed, sicut in eadem distinctione | |
| 485 legitur, <i>Ecclesiae vel altaria quae ambigua sunt de | |
| 486 consecratione, consecrentur</i>. Propter hoc etiam quod aliquam | |
| 487 spiritualem virtutem adipiscuntur per consecrationem, in eadem | |
| 488 distinctione legitur statutum, <i>ligna Ecclesiae dedicatae non | |
| 489 debent ad aliud opus iungi, nisi ad aliam Ecclesiam, vel igni | |
| 490 comburenda, vel ad profectum in monasterio fratribus, in laicorum | |
| 491 autem opera non debent admitti</i>. Et ibidem legitur, <i>altaris | |
| 492 palla, cathedra, candelabrum et velum, si fuerint vetustate | |
| 493 consumpta, incendio dentur, cineres quoque eorum in baptisterio | |
| 494 inferantur, aut in pariete aut in fossis pavimentorum iactentur, ne | |
| 53 | 495 introeuntium pedibus inquinentur</i>.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 4"><a name="51137"><span class="ref">[51137] IIIª q. 83 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 496 dicendum quod, quia consecratio altaris repraesentat sanctitatem |
| 497 Christi, consecratio vero domus sanctitatem totius Ecclesiae, ideo | |
| 498 convenientius recolitur cum solemnitate consecratio Ecclesiae vel | |
| 499 altaris. Propter quod etiam octo diebus solemnitas dedicationis | |
| 500 agitur, ad significandam beatam resurrectionem Christi et membrorum | |
| 501 Ecclesiae. Nec est opus solius hominis consecratio Ecclesiae et | |
| 502 altaris, cum habeat spiritualem virtutem. Unde de Consecr., | |
| 503 distinctione eadem, dicitur, <i>solemnitates Ecclesiarum | |
| 504 dedicationum per singulos annos solemniter sunt celebrandae. Quod | |
| 505 autem octo diebus encaenia sint celebranda, III libro regum, | |
| 53 | 506 perlecta dedicatione templi, reperies</i>, scilicet VIII.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 5"><a name="51138"><span class="ref">[51138] IIIª q. 83 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 507 dicendum quod, sicut legitur de Consecr., dist. I, <i>altaria, si |
| 508 non sint lapidea, chrismatis unctione non consecrentur</i>. Quod | |
| 509 quidem competit et significationi huius sacramenti, tum quia altare | |
| 510 significat Christum, dicitur autem I Cor. X, <i>petra autem erat | |
| 511 Christus</i>; tum etiam quia corpus Christi in sepulcro lapideo | |
| 512 fuit reconditum. Competit etiam quoad usum sacramenti, lapis enim | |
| 513 et solidus est, et de facili potest inveniri ubique. Quod non erat | |
| 514 necessarium in veteri lege, ubi fiebat in uno loco altare. Quod | |
| 515 autem mandatur altare fieri de terra vel de lapidibus insectis, | |
| 53 | 516 fuit ad idololatriam removendam.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 6"><a name="51139"><span class="ref">[51139] IIIª q. 83 a. 3 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 28 | 517 dicendum quod, sicut in distinctione eadem dicitur, cap. vasa, |
| 518 <i>quondam sacerdotes non aureis, sed ligneis calicibus utebantur; | |
| 519 Zephyrinus autem Papa patenis vitreis Missas celebrari instituit; | |
| 520 deinde Urbanus omnia fecit argentea</i>. Postmodum autem statutum | |
| 521 est <i>ut calix domini, cum patena, sive ex auro sive ex argento | |
| 522 fiat, vel saltem stanneus calix habeatur. De aere autem aut ex | |
| 523 aurichalco non fiat, quia hoc vini virtute aeruginem, pariter et | |
| 524 vomitum provocat. Nullus autem in ligneo seu vitreo calice cantare | |
| 525 praesumat Missam</i>, quia scilicet lignum porosum est, et sanguis | |
| 526 consecratus in eo remaneret; vitrum autem fragile est, et posset | |
| 527 fractionis periculum imminere. Et eadem ratio est de lapide. Et | |
| 528 ideo, propter reverentiam sacramenti, statutum est ut ex praedictis | |
| 53 | 529 materiis calix fiat.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 7"><a name="51140"><span class="ref">[51140] IIIª q. 83 a. 3 ad 7</span></a> Ad septimum |
| 28 | 530 dicendum quod, ubi potuit sine periculo fieri, Ecclesia statuit |
| 531 circa hoc sacramentum id quod expressius repraesentat passionem | |
| 532 Christi. Non autem erat tantum periculum circa corpus, quod ponitur | |
| 533 in corporali, sicut circa sanguinem, qui continetur in calice. Et | |
| 534 ideo, licet calix non fiat de petra, corporale tamen fit de panno | |
| 535 lineo, quo corpus Christi fuit involutum. Unde in epistola | |
| 536 Silvestri Papae, in eadem distinctione, legitur, <i>consulto omnium | |
| 537 constituimus ut sacrificium altaris non in serico panno, aut | |
| 538 intincto quisquam celebrare praesumat Missam, sed in puro lineo ab | |
| 539 episcopo consecrato, sicut corpus Christi in sindone linea munda | |
| 540 sepultum fuit</i>. Competit etiam pannus lineus, propter sui | |
| 541 munditiam, ad significandum conscientiae puritatem; et, propter | |
| 542 multiplicem laborem quo talis pannus praeparatur, ad significandam | |
| 53 | 543 passionem Christi.</p><p title="III q. 83 a. 3 ad 8"><a name="51141"><span class="ref">[51141] IIIª q. 83 a. 3 ad 8</span></a> Ad octavum |
| 28 | 544 dicendum quod dispensatio sacramentorum pertinet ad ministros |
| 545 Ecclesiae, sed consecratio eorum est ab ipso Deo. Et ideo ministri | |
| 546 Ecclesiae non habent aliquid statuere circa formam consecrationis, | |
| 547 sed circa usum sacramenti et modum celebrandi. Et ideo, si sacerdos | |
| 548 verba consecrationis proferat super materia debita cum intentione | |
| 549 consecrandi, absque omnibus praedictis, scilicet domo et altari, | |
| 550 calice et corporali consecratis, et ceteris huiusmodi per Ecclesiam | |
| 551 institutis, consecrat quidem in rei veritate corpus Christi, peccat | |
| 53 | 552 tamen graviter, ritum Ecclesiae non servans.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 83 a. 4 arg. 1"><a name="51142"><span class="ref">[51142] IIIª q. 83 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 553 proceditur. Videtur quod inconvenienter ordinentur ea quae circa |
| 554 hoc sacramentum dicuntur. Hoc enim sacramentum verbis Christi | |
| 555 consecratur, ut Ambrosius dicit, in libro de sacramentis. Non ergo | |
| 53 | 556 debent aliqua alia in hoc sacramento dici quam verba Christi.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 2"><a name="51143"><span class="ref">[51143] IIIª q. 83 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 557 verba et facta Christi nobis per Evangelium innotescunt. Sed |
| 558 quaedam dicuntur circa consecrationem huius sacramenti quae in | |
| 559 Evangeliis non ponuntur. Non enim legitur in Evangelio quod | |
| 560 Christus in institutione huius sacramenti oculos ad caelum | |
| 561 levaverit; similiter etiam in Evangeliis dicitur, accipite et | |
| 562 comedite, nec ponitur omnes, cum in celebratione huius sacramenti | |
| 563 dicatur, elevatis oculis in caelum, et iterum, accipite et | |
| 564 manducate ex hoc omnes. Inconvenienter ergo huiusmodi verba | |
| 53 | 565 dicuntur in celebratione huius sacramenti.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 3"><a name="51144"><span class="ref">[51144] IIIª q. 83 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 566 omnia alia sacramenta ordinantur ad salutem omnium fidelium. Sed in |
| 567 celebratione aliorum sacramentorum non fit communis oratio pro | |
| 568 salute omnium fidelium et defunctorum. Ergo inconvenienter fit in | |
| 53 | 569 hoc sacramento.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 4"><a name="51145"><span class="ref">[51145] IIIª q. 83 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 570 Baptismus dicitur specialiter fidei sacramentum. Ea ergo quae |
| 571 pertinent ad instructionem fidei, magis debent circa Baptismum | |
| 572 tradi quam circa hoc sacramentum, sicut doctrina apostolica et | |
| 53 | 573 evangelica.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 5"><a name="51146"><span class="ref">[51146] IIIª q. 83 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 574 omni sacramento exigitur devotio fidelium. Non ergo magis in hoc |
| 575 sacramento quam in aliis deberet devotio fidelium excitari per | |
| 576 laudes divinas et per admonitiones, puta cum dicitur, sursum | |
| 53 | 577 corda.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 6"><a name="51147"><span class="ref">[51147] IIIª q. 83 a. 4 arg. 6</span></a> Praeterea, |
| 28 | 578 minister huius sacramenti est sacerdos, ut dictum est. Omnia ergo |
| 579 quae in hoc sacramento dicuntur, a sacerdote dici deberent, et non | |
| 53 | 580 quaedam a ministris, quaedam a choro.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 7"><a name="51148"><span class="ref">[51148] IIIª q. 83 a. 4 arg. 7</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 581 sacramentum per certitudinem operatur virtus divina. Superflue |
| 582 igitur sacerdos petit huius sacramenti perfectionem, cum dicit, | |
| 53 | 583 <i>quam oblationem tu, Deus, in omnibus,</i> et cetera.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 8"><a name="51149"><span class="ref">[51149] IIIª q. 83 a. 4 arg. 8</span></a> Praeterea, |
| 28 | 584 sacrificium novae legis multo est excellentius quam sacrificium |
| 585 antiquorum patrum. Inconvenienter ergo sacerdos petit quod hoc | |
| 586 sacrificium habeatur sicut sacrificium Abel, Abrahae et | |
| 53 | 587 Melchisedech.</p><p title="III q. 83 a. 4 arg. 9"><a name="51150"><span class="ref">[51150] IIIª q. 83 a. 4 arg. 9</span></a> Praeterea, |
| 28 | 588 corpus Christi, sicut non incoepit esse in hoc sacramento per loci |
| 589 mutationem, ut supra dictum est, ita etiam nec esse desinit. | |
| 590 Inconvenienter ergo sacerdos petit, <i>iube haec perferri per manus | |
| 53 | 591 sancti Angeli tui in sublime altare tuum</i>.</p><p title="III q. 83 a. 4 s. c."><a name="51151"><span class="ref">[51151] IIIª q. 83 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 592 quod dicitur de Consecr., dist. I, <i>Iacobus frater domini |
| 593 secundum carnem, et Basilius Caesariensis episcopus, ediderunt | |
| 594 Missae celebrationem</i>. Ex quorum auctoritate patet convenienter | |
| 53 | 595 singula circa hoc dici.</p><p title="III q. 83 a. 4 co."><a name="51152"><span class="ref">[51152] IIIª q. 83 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 596 dicendum quod, quia in hoc sacramento totum mysterium nostrae |
| 597 salutis comprehenditur, ideo prae ceteris sacramentis cum maiori | |
| 598 solemnitate agitur. Et quia scriptum est Eccle. IV, <i>custodi | |
| 599 pedem tuum ingrediens domum domini</i>, et Eccli. XVIII, <i>ante | |
| 600 orationem praepara animam tuam</i>, ideo ante celebrationem huius | |
| 601 mysterii, primo quidem praemittitur praeparatio quaedam ad digne | |
| 602 agenda ea quae sequuntur. Cuius praeparationis prima pars est laus | |
| 603 divina, quae fit in introitu, secundum illud Psalmi, <i>sacrificium | |
| 604 laudis honorificabit me, et illic iter quo ostendam illi salutare | |
| 605 Dei</i>. Et sumitur hoc, ut pluries, de Psalmis, vel saltem cum | |
| 606 Psalmo cantatur, quia, ut Dionysius dicit, in III cap. Eccles. | |
| 607 Hier., Psalmi comprehendunt per modum laudis quidquid in sacra | |
| 608 Scriptura continetur. Secunda pars continet commemorationem | |
| 609 praesentis miseriae, dum misericordia petitur, dicendo kyrie | |
| 610 eleison ter pro persona patris; ter pro persona filii, cum dicitur | |
| 611 Christe eleison; et ter pro persona spiritus sancti, cum subditur | |
| 612 kyrie eleison; contra triplicem miseriam ignorantiae, culpae et | |
| 613 poenae; vel ad significandum quod omnes personae sunt in se | |
| 614 invicem. Tertia autem pars commemorat caelestem gloriam, ad quam | |
| 615 tendimus post praesentem miseriam, dicendo, gloria in excelsis Deo. | |
| 616 Quae cantatur in festis, in quibus commemoratur caelestis gloria, | |
| 617 intermittitur autem in officiis luctuosis, quae ad commemorationem | |
| 618 miseriae pertinent. Quarta autem pars continet orationem, quam | |
| 619 sacerdos pro populo facit, ut digni habeantur tantis mysteriis. | |
| 620 Secundo autem praemittitur instructio fidelis populi, quia hoc | |
| 621 sacramentum est mysterium fidei, ut supra habitum est. Quae quidem | |
| 622 instructio dispositive quidem fit per doctrinam prophetarum et | |
| 623 apostolorum, quae in Ecclesia legitur per lectores et subdiacones. | |
| 624 Post quam lectionem, cantatur a choro graduale, quod significat | |
| 625 profectum vitae; et alleluia, quod significat spiritualem | |
| 626 exultationem; vel tractus, in officiis luctuosis, qui significat | |
| 627 spiritualem gemitum. Haec enim consequi debent in populo ex | |
| 628 praedicta doctrina. Perfecte autem populus instruitur per doctrinam | |
| 629 Christi in Evangelio contentam, quae a summis ministris legitur, | |
| 630 scilicet a diaconibus. Et quia Christo credimus tanquam divinae | |
| 631 veritati, secundum illud Ioan. VIII, <i>si veritatem dico vobis, | |
| 632 quare vos non creditis mihi?</i>, Lecto Evangelio, symbolum fidei | |
| 633 cantatur, in quo populus ostendit se per fidem doctrinae Christi | |
| 634 assentire. Cantatur autem hoc symbolum in festis de quibus fit | |
| 635 aliqua mentio in hoc symbolo, sicut in festis Christi et beatae | |
| 636 virginis, et apostolorum, qui hanc fidem fundaverunt, et in aliis | |
| 637 huiusmodi. Sic igitur populo praeparato et instructo, acceditur ad | |
| 638 celebrationem mysterii. Quod quidem et offertur ut sacrificium, et | |
| 639 consecratur et sumitur ut sacramentum, primo enim peragitur | |
| 640 oblatio; secundo, consecratio materiae oblatae; tertio, perceptio | |
| 641 eiusdem. Circa oblationem vero duo aguntur, scilicet laus populi, | |
| 642 in cantu offertorii, per quod significatur laetitia offerentium; et | |
| 643 oratio sacerdotis, qui petit ut oblatio populi sit Deo accepta. | |
| 644 Unde, I Paralip., dixit David, <i>ego in simplicitate cordis mei | |
| 645 obtuli universa haec, et populum tuum qui hic repertus est, vidi | |
| 646 cum ingenti gaudio tibi offerre donaria</i>, et postea orat, | |
| 647 dicens, domine Deus, custodi hanc voluntatem. Deinde, circa | |
| 648 consecrationem, quae supernaturali virtute agitur, primo excitatur | |
| 649 populus ad devotionem in praefatione, unde et monetur sursum corda | |
| 650 habere ad dominum. Et ideo, finita praefatione, populus cum | |
| 651 devotione laudat divinitatem Christi cum Angelis, dicens, sanctus, | |
| 652 sanctus, sanctus; et humanitatem cum pueris, dicens, benedictus qui | |
| 653 venit. Deinde sacerdos secreto commemorat, primo quidem, illos pro | |
| 654 quibus hoc sacrificium offertur, scilicet pro universali Ecclesia, | |
| 655 et pro his qui in sublimitate sunt constituti, I Tim. II; et | |
| 656 specialiter quosdam qui offerunt vel pro quibus offertur. Secundo, | |
| 657 commemorat sanctos, quorum patrocinia implorat pro praedictis, cum | |
| 658 dicit, communicantes et memoriam venerantes, et cetera. Tertio, | |
| 659 petitionem concludit, cum dicit, hanc igitur oblationem etc. ut | |
| 660 fiat oblatio pro quibus offertur salutaris. Deinde accedit ad ipsam | |
| 661 consecrationem. In qua primo petit consecrationis effectum, cum | |
| 662 dicit, quam oblationem tu Deus. Secundo, consecrationem peragit per | |
| 663 verba salvatoris, cum dicit, qui pridie, et cetera. Tertio, excusat | |
| 664 praesumptionem per obedientiam ad mandatum Christi, cum dicit, unde | |
| 665 et memores. Quarto, petit hoc sacrificium peractum esse Deo | |
| 666 acceptum, cum dicit, supra quae propitio, et cetera. Quinto, petit | |
| 667 huius sacrificii et sacramenti effectum, primo quidem, quantum ad | |
| 668 ipsos sumentes, cum dicit, supplices te rogamus; secundo, quantum | |
| 669 ad mortuos, qui iam sumere non possunt, cum dicit, memento etiam, | |
| 670 domine, etc.; tertio, specialiter quantum ad ipsos sacerdotes | |
| 671 offerentes, cum dicit, nobis quoque peccatoribus et cetera. Deinde | |
| 672 agitur de perceptione sacramenti. Et primo quidem, praeparatur | |
| 673 populus ad percipiendum. Primo quidem, per orationem communem | |
| 674 totius populi, quae est oratio dominica, in qua petimus panem | |
| 675 nostrum quotidianum nobis dari; et etiam privatam, quam specialiter | |
| 676 sacerdos pro populo offert, cum dicit, libera nos, quaesumus, | |
| 677 domine. Secundo, praeparatur populus per pacem, quae datur dicendo, | |
| 678 agnus Dei, est enim hoc sacramentum unitatis et pacis, ut supra | |
| 679 dictum est. In Missis autem defunctorum, in quibus hoc sacrificium | |
| 680 offertur non pro pace praesenti, sed pro requie mortuorum, pax | |
| 681 intermittitur. Deinde sequitur perceptio sacramenti, primo | |
| 682 percipiente sacerdote, et postmodum aliis dante; quia, ut dicit | |
| 683 Dionysius, III cap. Eccles. Hier., qui aliis divina tradit, primo | |
| 684 debet ipse particeps esse. Ultimo autem tota Missae celebratio in | |
| 685 gratiarum actione terminatur, populo exultante pro sumptione | |
| 686 mysterii, quod significat cantus post communionem; et sacerdote per | |
| 687 orationem gratias offerente, sicut et Christus, celebrata cena cum | |
| 53 | 688 discipulis, hymnum dixit, ut dicitur Matth. XXVI.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 1"><a name="51153"><span class="ref">[51153] IIIª q. 83 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 689 dicendum quod consecratio solis verbis Christi conficitur. Alia |
| 690 vero necesse fuit addere ad praeparationem populi sumentis, ut | |
| 53 | 691 dictum est.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 2"><a name="51154"><span class="ref">[51154] IIIª q. 83 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 692 dicendum quod, sicut dicitur Ioan. ult., multa sunt a domino facta |
| 693 vel dicta quae Evangelistae non scripserunt. Inter quae fuit hoc | |
| 694 quod dominus oculos levavit in caelum in cena, quod tamen Ecclesia | |
| 695 ex traditione apostolorum habuit. Rationabile enim videtur ut qui | |
| 696 in suscitatione Lazari, ut habetur Ioan. XI, et in oratione quam | |
| 697 pro discipulis fecit, Ioan. XVII, oculos levavit ad patrem, in | |
| 698 huius sacramenti institutione multo magis hoc fecerit, tanquam in | |
| 699 re potiori. Quod autem dicitur manducate, et non comedite, non | |
| 700 differt quantum ad sensum. Nec multum refert quid dicatur, | |
| 701 praesertim cum verba illa non sint de forma, ut supra dictum est. | |
| 702 Quod autem additur omnes, intelligitur in verbis Evangelii, licet | |
| 703 non exprimatur, quia ipse dixerat, Ioan. VI, <i>nisi manducaveritis | |
| 53 | 704 carnem filii hominis, non habebitis vitam in vobis</i>.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 3"><a name="51155"><span class="ref">[51155] IIIª q. 83 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 705 dicendum quod Eucharistia est sacramentum totius ecclesiasticae |
| 706 unitatis. Et ideo specialiter in hoc sacramento, magis quam in | |
| 707 aliis, debet fieri mentio de omnibus quae pertinent ad salutem | |
| 53 | 708 totius Ecclesiae.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 4"><a name="51156"><span class="ref">[51156] IIIª q. 83 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 709 dicendum quod duplex est instructio. Una, quae fit noviter |
| 710 imbuendis, scilicet catechumenis. Et talis instructio fit circa | |
| 711 Baptismum. Alia autem est instructio in qua instruitur fidelis | |
| 712 populus, qui communicat huic mysterio. Et talis instructio fit in | |
| 713 hoc sacramento. Et tamen ab hac instructione non repelluntur etiam | |
| 714 catechumeni et infideles. Unde dicitur de Consecr., dist. I, | |
| 715 <i>episcopus nullum prohibeat Ecclesiam ingredi et audire verbum | |
| 716 Dei, sive gentilem sive haereticum sive Iudaeum, usque ad Missam | |
| 717 catechumenorum</i>, in qua scilicet continetur instructio | |
| 53 | 718 fidei.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 5"><a name="51157"><span class="ref">[51157] IIIª q. 83 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 719 dicendum quod in hoc sacramento maior devotio requiritur quam in |
| 720 aliis sacramentis, propter hoc quod in hoc sacramento totus | |
| 721 Christus continetur. Et etiam communior, quia in hoc sacramento | |
| 722 requiritur devotio totius populi, pro quo sacrificium offertur, et | |
| 723 non solum percipientium sacramentum, sicut in aliis sacramentis. Et | |
| 724 ideo, sicut Cyprianus dicit, <i>sacerdos, praefatione praemissa, | |
| 725 parat fratrum mentes, dicendo, sursum corda, ut, dum respondet | |
| 726 plebs, habemus ad dominum, admoneatur nihil aliud se cogitare quam | |
| 53 | 727 Deum</i>.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 6"><a name="51158"><span class="ref">[51158] IIIª q. 83 a. 4 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 28 | 728 dicendum quod in hoc sacramento, sicut dictum est, tanguntur ea |
| 729 quae pertinent ad totam Ecclesiam. Et ideo quaedam dicuntur a | |
| 730 choro, quae pertinent ad populum. Quorum quaedam chorus totaliter | |
| 731 prosequitur, quae scilicet toti populo inspirantur. Quaedam vero | |
| 732 populus prosequitur, sacerdote inchoante, qui personam Dei gerit, | |
| 733 in signum quod talia pervenerunt ad populum ex revelatione divina, | |
| 734 sicut fides et gloria caelestis. Et ideo sacerdos inchoat symbolum | |
| 735 fidei et gloria in excelsis Deo. Quaedam vero dicuntur per | |
| 736 ministros, sicut doctrina novi et veteris testamenti, in signum | |
| 737 quod per ministros a Deo missos est haec doctrina populis nuntiata. | |
| 738 Quaedam vero sacerdos solus prosequitur, quae scilicet ad proprium | |
| 739 officium sacerdotis pertinent, ut scilicet dona et preces offerat | |
| 740 pro populo, sicut dicitur Heb. V. In his tamen quaedam dicit | |
| 741 publice, quae scilicet pertinent et ad sacerdotem et ad populum, | |
| 742 sicut sunt orationes communes. Quaedam vero pertinent ad solum | |
| 743 sacerdotem, sicut oblatio et consecratio. Et ideo quae circa haec | |
| 744 sunt dicenda occulte a sacerdote dicuntur. In utrisque tamen | |
| 745 excitat attentionem populi, dicendo, dominus vobiscum; et expectat | |
| 746 assensum dicentium, amen. Et ideo in his quae secreto dicuntur, | |
| 747 publice praemittit, dominus vobiscum, et subiungit, per omnia | |
| 748 saecula saeculorum. Vel secrete aliqua sacerdos dicit in signum | |
| 749 quod, circa Christi passionem, discipuli non nisi occulte Christum | |
| 53 | 750 confitebantur.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 7"><a name="51159"><span class="ref">[51159] IIIª q. 83 a. 4 ad 7</span></a> Ad septimum |
| 28 | 751 dicendum quod efficacia verborum sacramentalium impediri potest per |
| 752 intentionem sacerdotis. Nec tamen est inconveniens quod a Deo | |
| 753 petamus id quod certissime scimus ipsum facturum, sicut Christus, | |
| 754 Ioan. XVII, petiit suam clarificationem. Non tamen ibi videtur | |
| 755 sacerdos orare ut consecratio impleatur, sed ut nobis fiat | |
| 756 fructuosa, unde signanter dicit, ut nobis corpus et sanguis fiat. | |
| 757 Et hoc significant verba quae praemittit dicens, hanc oblationem | |
| 758 facere digneris benedictam, secundum Augustinum, idest, per quam | |
| 759 benedicimur, scilicet per gratiam; adscriptam, idest, per quam in | |
| 760 caelo adscribimur; ratam, idest, per quam visceribus Christi | |
| 761 censeamur; rationabilem, idest, per quam a bestiali sensu exuamur; | |
| 762 acceptabilem, idest, ut, qui nobis ipsis displicemus, per hanc | |
| 53 | 763 acceptabiles eius unico filio simus.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 8"><a name="51160"><span class="ref">[51160] IIIª q. 83 a. 4 ad 8</span></a> Ad octavum |
| 28 | 764 dicendum quod, licet hoc sacrificium ex seipso praeferatur omnibus |
| 765 antiquis sacrificiis, tamen sacrificia antiquorum fuerunt Deo | |
| 766 acceptissima ex eorum devotione. Petit ergo sacerdos ut hoc | |
| 767 sacrificium acceptetur Deo ex devotione offerentium, sicut illa | |
| 53 | 768 accepta fuerunt Deo.</p><p title="III q. 83 a. 4 ad 9"><a name="51161"><span class="ref">[51161] IIIª q. 83 a. 4 ad 9</span></a> Ad nonum |
| 28 | 769 dicendum quod sacerdos non petit quod species sacramentales |
| 770 deferantur in caelum; neque corpus Christi verum, quod ibi esse non | |
| 771 desinit. Sed petit hoc pro corpore mystico, quod scilicet in hoc | |
| 772 sacramento significatur, ut scilicet orationes et populi et | |
| 773 sacerdotis Angelus assistens divinis mysteriis Deo repraesentet; | |
| 774 secundum illud Apoc. VIII, <i>ascendit fumus incensorum de | |
| 775 oblationibus sanctorum de manu Angeli</i>. Sublime autem altare Dei | |
| 776 dicitur vel ipsa Ecclesia triumphans, in quam transferri petimus, | |
| 777 vel ipse Deus, cuius participationem petimus; de hoc enim altari | |
| 778 dicitur Exod. XX, <i>non ascendes ad altare meum per gradus, idest, | |
| 779 in Trinitate gradus non facies</i>. Vel per Angelum intelligitur | |
| 780 ipse Christus, qui est magni consilii Angelus, qui corpus suum | |
| 781 mysticum Deo patri coniungit et Ecclesiae triumphanti. Et propter | |
| 782 hoc etiam Missa nominatur. Quia per Angelum sacerdos preces ad Deum | |
| 783 mittit, sicut populus per sacerdotem. Vel quia Christus est hostia | |
| 784 nobis missa. Unde et in fine Missae diaconus in festis diebus | |
| 785 populum licentiat, dicens, <i>ite, Missa est</i>, scilicet hostia | |
| 53 | 786 ad Deum per Angelum, ut scilicet sit Deo accepta.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 83 a. 5 arg. 1"><a name="51162"><span class="ref">[51162] IIIª q. 83 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 787 proceditur. Videtur quod ea quae in celebratione huius sacramenti |
| 788 aguntur, non sunt convenientia. Hoc enim sacramentum ad novum | |
| 789 testamentum pertinet, ut ex forma ipsius apparet. In novo autem | |
| 790 testamento non sunt observandae caeremoniae veteris testamenti. Ad | |
| 791 quas pertinebat quod sacerdos et ministri aqua lavabantur quando | |
| 792 accedebant ad offerendum, legitur enim Exod. XXX, <i>lavabunt Aaron | |
| 793 et filii eius manus suas ac pedes quando ingressuri sunt ad | |
| 794 altare</i>. Non est ergo conveniens quod sacerdos lavet manus suas | |
| 53 | 795 inter Missarum solemnia.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 2"><a name="51163"><span class="ref">[51163] IIIª q. 83 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 796 ibidem dominus mandavit quod sacerdos adoleret incensum suave |
| 797 fragrans super altare quod erat ante propitiatorium. Quod etiam | |
| 798 pertinebat ad caeremoniam veteris testamenti. Inconvenienter ergo | |
| 53 | 799 sacerdos in Missa thurificatione utitur.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 3"><a name="51164"><span class="ref">[51164] IIIª q. 83 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, ea |
| 28 | 800 quae in sacramentis Ecclesiae aguntur, non sunt iteranda. |
| 801 Inconvenienter ergo sacerdos iterat crucesignationes super hoc | |
| 53 | 802 sacramentum.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 4"><a name="51165"><span class="ref">[51165] IIIª q. 83 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 803 apostolus dicit, Heb. VII, <i>sine ulla contradictione, quod minus |
| 804 est a maiori benedicitur</i>. Sed Christus, qui est in hoc | |
| 805 sacramento post consecrationem, est multo maior sacerdote. | |
| 806 Inconvenienter igitur sacerdos post consecrationem benedicit hoc | |
| 53 | 807 sacramentum cruce signando.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 5"><a name="51166"><span class="ref">[51166] IIIª q. 83 a. 5 arg. 5</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 808 sacramento Ecclesiae nihil debet fieri quod ridiculosum videatur. |
| 809 Videtur autem ridiculosum gesticulationes facere, ad quas pertinere | |
| 810 videtur quod sacerdos quandoque brachia extendit, manus iungit, | |
| 811 digitos complicat, et seipsum incurvat. Ergo hoc non debet fieri in | |
| 53 | 812 hoc sacramento.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 6"><a name="51167"><span class="ref">[51167] IIIª q. 83 a. 5 arg. 6</span></a> Praeterea, |
| 28 | 813 ridiculosum etiam videtur quod sacerdos multoties se ad populum |
| 814 vertit, multoties etiam populum salutat. Non ergo debent haec fieri | |
| 53 | 815 in celebratione huius sacramenti.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 7"><a name="51168"><span class="ref">[51168] IIIª q. 83 a. 5 arg. 7</span></a> Praeterea, |
| 28 | 816 apostolus, I Cor. I, pro inconvenienti habet quod Christus sit |
| 817 divisus. Sed post consecrationem Christus est in hoc sacramento. | |
| 53 | 818 Inconvenienter igitur hostia frangitur a sacerdote.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 8"><a name="51169"><span class="ref">[51169] IIIª q. 83 a. 5 arg. 8</span></a> Praeterea, ea |
| 28 | 819 quae in hoc sacramento aguntur, passionem Christi repraesentant. |
| 820 Sed in passione Christi corpus fuit divisum in locis quinque | |
| 821 vulnerum. Ergo corpus Christi in quinque partes frangi debet, magis | |
| 53 | 822 quam in tres.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 9"><a name="51170"><span class="ref">[51170] IIIª q. 83 a. 5 arg. 9</span></a> Praeterea, |
| 28 | 823 totum corpus Christi in hoc sacramento seorsum consecratur a |
| 824 sanguine. Inconvenienter igitur una pars eius sanguini | |
| 53 | 825 miscetur.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 10"><a name="51171"><span class="ref">[51171] IIIª q. 83 a. 5 arg. 10</span></a> Praeterea, |
| 28 | 826 sicut corpus Christi proponitur in hoc sacramento ut cibus, ita et |
| 827 sanguis Christi ut potus. Sed sumptioni corporis Christi non | |
| 828 adiungitur in celebratione Missae alius corporalis cibus. | |
| 829 Inconvenienter igitur sacerdos, post sumptionem sanguinis Christi, | |
| 53 | 830 vinum non consecratum sumit.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 11"><a name="51172"><span class="ref">[51172] IIIª q. 83 a. 5 arg. 11</span></a> Praeterea, |
| 28 | 831 veritas debet respondere figurae. Sed de agno paschali, qui fuit |
| 832 figura huius sacramenti, mandatur quod <i>non remaneret ex eo | |
| 833 quidquam usque mane</i>. Inconvenienter ergo hostiae consecratae | |
| 53 | 834 reservantur, et non statim sumuntur.</p><p title="III q. 83 a. 5 arg. 12"><a name="51173"><span class="ref">[51173] IIIª q. 83 a. 5 arg. 12</span></a> Praeterea, |
| 28 | 835 sacerdos pluraliter loquitur audientibus, puta cum dicit, dominus |
| 836 vobiscum, et, gratias agamus. Sed inconveniens videtur pluraliter | |
| 837 loqui uni soli, et maxime minori. Ergo inconveniens videtur quod | |
| 838 sacerdos, uno tantum ministro praesente, celebret Missam. Sic | |
| 839 igitur videtur quod inconvenienter aliqua agantur in celebratione | |
| 53 | 840 huius sacramenti.</p><p title="III q. 83 a. 5 s. c."><a name="51174"><span class="ref">[51174] IIIª q. 83 a. 5 s. c.</span></a> Sed in |
| 28 | 841 contrarium est Ecclesiae consuetudo, quae errare non potest, utpote |
| 53 | 842 spiritu sancto instructa.</p><p title="III q. 83 a. 5 co."><a name="51175"><span class="ref">[51175] IIIª q. 83 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 843 dicendum quod, sicut supra dictum est, in sacramentis aliquid |
| 844 dupliciter significatur, scilicet verbis et factis, ad hoc quod sit | |
| 845 perfectior significatio. Significantur autem verbis in celebratione | |
| 846 huius sacramenti quaedam pertinentia ad passionem Christi, quae | |
| 847 repraesentatur in hoc sacramento; vel etiam ad corpus mysticum, | |
| 848 quod significatur in hoc sacramento; et quaedam pertinentia ad usum | |
| 849 sacramenti, qui debet esse cum devotione et reverentia. Et ideo in | |
| 850 celebratione huius mysterii quaedam aguntur ad repraesentandum | |
| 851 passionem Christi; vel etiam dispositionem corporis mystici; et | |
| 852 quaedam aguntur pertinentia ad devotionem et reverentiam usus huius | |
| 53 | 853 sacramenti.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 1"><a name="51176"><span class="ref">[51176] IIIª q. 83 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 854 dicendum quod ablutio manuum fit in celebratione Missae propter |
| 855 reverentiam huius sacramenti. Et hoc dupliciter. Primo quidem, quia | |
| 856 aliqua pretiosa tractare non consuevimus nisi manibus ablutis. Unde | |
| 857 indecens videtur quod ad tantum sacramentum aliquis accedat | |
| 858 manibus, etiam corporaliter, inquinatis. Secundo, propter | |
| 859 significationem. Quia, ut Dionysius dicit, III cap. Eccles. Hier., | |
| 860 extremitatum ablutio significat emundationem etiam a minimis | |
| 861 peccatis, secundum illud Ioan. XIII, <i>qui lotus est, non indiget | |
| 862 nisi ut pedes lavet</i>. Et talis emundatio requiritur ab eo qui | |
| 863 accedit ad hoc sacramentum. Quod etiam significatur per | |
| 864 confessionem quae fit ante introitum Missae. Et hoc idem | |
| 865 significabat ablutio sacerdotum in veteri lege, ut ibidem Dionysius | |
| 866 dicit. Nec tamen Ecclesia hoc servat tanquam caeremoniale veteris | |
| 867 legis praeceptum, sed quasi ab Ecclesia institutum, sicut quiddam | |
| 868 secundum se conveniens. Et ideo non eodem modo observatur sicut | |
| 869 tunc. Praetermittitur enim pedum ablutio, et servatur ablutio | |
| 870 manuum, quae potest fieri magis in promptu, et quae sufficit ad | |
| 871 significandam perfectam munditiam. Cum enim manus sit organum | |
| 872 organorum, ut dicitur in III de anima, omnia opera attribuuntur | |
| 873 manibus. Unde et in Psalmo dicitur, <i>lavabo inter innocentes | |
| 53 | 874 manus meas</i>.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 2"><a name="51177"><span class="ref">[51177] IIIª q. 83 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 875 dicendum quod thurificatione non utimur quasi caeremoniali |
| 876 praecepto legis, sed sicut Ecclesiae statuto. Unde non eodem modo | |
| 877 utimur sicut in veteri lege erat statutum. Pertinet autem ad duo. | |
| 878 Primo quidem, ad reverentiam huius sacramenti, ut scilicet per | |
| 879 bonum odorem depellatur si quid corporaliter pravi odoris in loco | |
| 880 fuerit, quod posset provocare horrorem. Secundo, pertinet ad | |
| 881 repraesentandum effectum gratiae, qua, sicut bono odore, Christus | |
| 882 plenus fuit, secundum illud Gen. XXVII, <i>ecce, odor filii mei | |
| 883 sicut odor agri pleni</i>; et a Christo derivatur ad fideles | |
| 884 officio ministrorum, secundum illud II Cor. II, <i>odorem notitiae | |
| 885 suae spargit per nos in omni loco</i>. Et ideo, undique thurificato | |
| 886 altari, per quod Christus designatur, thurificantur omnes per | |
| 53 | 887 ordinem.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 3"><a name="51178"><span class="ref">[51178] IIIª q. 83 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 888 dicendum quod sacerdos in celebratione Missae utitur |
| 889 crucesignatione ad exprimendam passionem Christi, quae ad crucem | |
| 890 est terminata. Est autem passio Christi quibusdam quasi gradibus | |
| 891 peracta. Nam primo fuit Christi traditio, quae facta est a Deo, a | |
| 892 Iuda, et a Iudaeis. Quod significat trina crucesignatio super illa | |
| 893 verba, <i>haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia | |
| 894 illibata</i>. Secundo fuit Christi venditio. Est autem venditus | |
| 895 sacerdotibus, Scribis et Pharisaeis. Ad quod significandum fit | |
| 896 iterum trina crucesignatio super illa verba, <i>benedictam, | |
| 897 adscriptam, ratam</i>. Vel ad ostendendum pretium venditionis, | |
| 898 scilicet triginta denarios. Additur autem et duplex super illa | |
| 899 verba, <i>ut nobis corpus et sanguis,</i> etc., ad designandam | |
| 900 personam Iudae venditoris et Christi venditi. Tertio autem fuit | |
| 901 praesignatio passionis Christi facta in cena. Ad quod designandum, | |
| 902 fiunt tertio duae cruces, una in consecratione corporis, alia in | |
| 903 consecratione sanguinis, ubi utrobique dicitur benedixit. Quarto | |
| 904 autem fuit ipsa passio Christi. Unde, ad repraesentandum quinque | |
| 905 plagas, fit quarto quintuplex crucesignatio super illa verba, | |
| 906 <i>hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam, panem | |
| 907 sanctum vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae</i>. Quinto, | |
| 908 repraesentatur extensio corporis, et effusio sanguinis, et fructus | |
| 909 passionis, per trinam crucesignationem quae fit super illis verbis, | |
| 910 <i>corpus et sanguinem sumpserimus, omni benedictione</i> et | |
| 911 cetera. Sexto, repraesentatur triplex oratio quam fecit in cruce, | |
| 912 unam pro persecutoribus, cum dixit, <i>pater, ignosce illis</i>; | |
| 913 secundam pro liberatione a morte, cum dixit, <i>Deus, Deus meus, ut | |
| 914 quid dereliquisti me?</i> Tertia pertinet ad adeptionem gloriae, | |
| 915 cum dixit, <i>pater, in manus tuas commendo spiritum meum</i>. Et | |
| 916 ad hoc significandum, fit trina crucesignatio super illa verba, | |
| 917 <i>sanctificas, vivificas, benedicis</i>, et cetera. Septimo, | |
| 918 repraesentantur tres horae quibus pependit in cruce, scilicet a | |
| 919 sexta hora usque ad nonam. Et ad hoc significandum, fit iterum | |
| 920 trina crucesignatio ad illa verba, <i>per ipsum, et cum ipso, et in | |
| 921 ipso</i>. Octavo autem, repraesentatur separatio animae a corpore, | |
| 922 per duas cruces subsequentes extra calicem factas. Nono autem, | |
| 923 repraesentatur resurrectio tertia die facta, per tres cruces quae | |
| 924 fiunt ad illa verba, <i>pax domini sit semper vobiscum</i>. Potest | |
| 925 autem brevius dici quod consecratio huius sacramenti, et acceptio | |
| 926 sacrificii, et fructus eius, procedit ex virtute crucis Christi. Et | |
| 927 ideo, ubicumque fit mentio de aliquo horum, sacerdos | |
| 53 | 928 crucesignatione utitur.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 4"><a name="51179"><span class="ref">[51179] IIIª q. 83 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 929 dicendum quod sacerdos post consecrationem non utitur |
| 930 crucesignatione ad benedicendum et consecrandum, sed solum ad | |
| 931 commemorandum virtutem crucis et modum passionis Christi, ut ex | |
| 53 | 932 dictis patet.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 5"><a name="51180"><span class="ref">[51180] IIIª q. 83 a. 5 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 933 dicendum quod ea quae sacerdos in Missa facit, non sunt ridiculosae |
| 934 gesticulationes, fiunt enim ad aliquid repraesentandum. Quod enim | |
| 935 sacerdos brachia extendit post consecrationem, significat | |
| 936 extensionem brachiorum Christi in cruce. Levat etiam manus orando, | |
| 937 ad designandum quod oratio eius pro populo dirigitur ad Deum, | |
| 938 secundum illud Thren. III, <i>levemus corda nostra cum manibus ad | |
| 939 Deum in caelum</i>. Et Exod. XVII dicitur quod, <i>cum levaret | |
| 940 Moyses manus, vincebat Israel</i>. Quod autem manus interdum | |
| 941 iungit, et inclinat se, suppliciter et humiliter orans, designat | |
| 942 humilitatem et obedientiam Christi, ex qua passus est. Digitos | |
| 943 autem iungit post consecrationem, scilicet pollicem cum indice, | |
| 944 quibus corpus Christi consecratum tetigerat, ut, si qua particula | |
| 945 digitis adhaeserat, non dispergatur. Quod pertinet ad reverentiam | |
| 53 | 946 sacramenti.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 6"><a name="51181"><span class="ref">[51181] IIIª q. 83 a. 5 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 28 | 947 dicendum quod quinquies se sacerdos vertit ad populum, ad |
| 948 designandum quod dominus die resurrectionis quinquies se | |
| 949 manifestavit, ut supra dictum est in tractatu de resurrectione | |
| 950 Christi. Salutat autem septies populum, scilicet quinque vicibus | |
| 951 quando se convertit ad populum, et bis quando se non convertit, | |
| 952 scilicet ante praefationem cum dicit, <i>dominus vobiscum</i>, et | |
| 953 cum dicit, <i>pax domini sit semper vobiscum</i>, ad designandum | |
| 954 septiformem gratiam spiritus sancti. Episcopus autem celebrans in | |
| 955 festis in prima salutatione dicit, <i>pax vobis</i>, quod post | |
| 956 resurrectionem dixit dominus, cuius personam repraesentat episcopus | |
| 53 | 957 praecipue.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 7"><a name="51182"><span class="ref">[51182] IIIª q. 83 a. 5 ad 7</span></a> Ad septimum |
| 28 | 958 dicendum quod fractio hostiae tria significat, primo quidem, ipsam |
| 959 divisionem corporis Christi, quae facta est in passione; secundo, | |
| 960 distinctionem corporis mystici secundum diversos status; tertio, | |
| 961 distributionem gratiarum procedentium ex passione Christi, ut | |
| 962 Dionysius dicit, III cap. Eccles. Hier. Unde talis fractio non | |
| 53 | 963 inducit divisionem Christi.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 8"><a name="51183"><span class="ref">[51183] IIIª q. 83 a. 5 ad 8</span></a> Ad octavum |
| 28 | 964 dicendum quod, sicut Sergius Papa dicit, et habetur in decretis, de |
| 965 Consecr., dist. II, <i>triforme est corpus domini. Pars oblata in | |
| 966 calicem Missa corpus Christi quod iam resurrexit, demonstrat</i>, | |
| 967 scilicet ipsum Christum, et beatam virginem, vel si qui alii sancti | |
| 968 cum corporibus sunt in gloria. <i>Pars comesta ambulans adhuc super | |
| 969 terram</i>, quia scilicet viventes in terra sacramento uniuntur; et | |
| 970 passionibus conteruntur, sicut panis comestus atteritur dentibus. | |
| 971 <i>Pars in altari usque ad finem Missae remanens est corpus Christi | |
| 972 in sepulcro remanens, quia usque in finem saeculi corpora sanctorum | |
| 973 in sepulcris erunt</i>, quorum tamen animae sunt vel in Purgatorio | |
| 974 vel in caelo. Hic tamen ritus non servatur modo, ut scilicet una | |
| 975 pars servetur usque in finem Missae. Manet tamen eadem significatio | |
| 976 partium. Quam quidam metrice expresserunt, dicentes, <i>hostia | |
| 977 dividitur in partes, tincta beatos plene, sicca notat vivos, | |
| 978 servata sepultos</i>. Quidam tamen dicunt quod pars in calicem | |
| 979 Missa significat eos qui vivunt in hoc mundo; pars autem extra | |
| 980 calicem servata significat plene beatos quantum ad animam et | |
| 53 | 981 corpus; pars autem comesta significat ceteros.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 9"><a name="51184"><span class="ref">[51184] IIIª q. 83 a. 5 ad 9</span></a> Ad nonum |
| 28 | 982 dicendum quod per calicem duo possunt significari. Uno modo, ipsa |
| 983 passio, quae repraesentatur in hoc sacramento. Et secundum hoc, per | |
| 984 partem in calicem missam significantur illi qui adhuc sunt | |
| 985 participes passionum Christi. Alio modo, potest significari fruitio | |
| 986 beata, quae etiam in hoc sacramento praefiguratur. Et ideo illi | |
| 987 quorum corpora iam sunt in plena beatitudine, significantur per | |
| 988 partem in calicem missam. Et est notandum quod pars in calicem | |
| 989 missa non debet populo dari in supplementum communionis, quia panem | |
| 53 | 990 intinctum non porrexit Christus nisi Iudae proditori.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 10"><a name="51185"><span class="ref">[51185] IIIª q. 83 a. 5 ad 10</span></a> Ad decimum |
| 28 | 991 dicendum quod vinum, ratione suae humiditatis, est ablutivum. Et |
| 992 ideo sumitur post perceptionem huius sacramenti, ad abluendum os, | |
| 993 ne aliquae reliquiae remaneant, quod pertinet ad reverentiam | |
| 994 sacramenti. Unde extra, de Celebrat. Miss., cap. ex parte, | |
| 995 <i>sacerdos vino os perfundere debet postquam totum percepit | |
| 996 sacramentum, nisi cum eodem die Missam aliam debuerit celebrare, | |
| 997 ne, si forte vinum perfusionis acciperet, celebrationem aliam | |
| 998 impediret</i>. Et eadem ratione perfundit vino digitos quibus | |
| 53 | 999 corpus Christi tetigerat.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 11"><a name="51186"><span class="ref">[51186] IIIª q. 83 a. 5 ad 11</span></a> Ad undecimum |
| 28 | 1000 dicendum quod veritas quantum ad aliquid debet respondere figurae, |
| 1001 quia scilicet non debet pars hostiae consecratae de qua sacerdos et | |
| 1002 ministri, vel etiam populus communicat, in crastinum reservari. | |
| 1003 Unde, ut habetur de Consecr., dist. II, Clemens Papa statuit, | |
| 1004 <i>tanta holocausta in altario offerantur, quanta populo sufficere | |
| 1005 debeant. Quod si remanserint, in crastinum non reserventur, sed cum | |
| 1006 timore et tremore clericorum diligentia consumantur</i>. Quia tamen | |
| 1007 hoc sacramentum quotidie sumendum est, non autem agnus paschalis | |
| 1008 quotidie sumebatur; ideo oportet alias hostias consecratas pro | |
| 1009 infirmis conservare. Unde in eadem distinctione legitur, | |
| 1010 <i>presbyter Eucharistiam semper habeat paratam, ut, quando quis | |
| 1011 infirmatus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione | |
| 53 | 1012 moriatur</i>.</p><p title="III q. 83 a. 5 ad 12"><a name="51187"><span class="ref">[51187] IIIª q. 83 a. 5 ad 12</span></a> Ad duodecimum |
| 28 | 1013 dicendum quod in solemni celebratione Missae plures debent adesse. |
| 1014 Unde Soter Papa dicit, ut habetur de Consecr., dist. I, <i>hoc | |
| 1015 quoque statutum est, ut nullus presbyterorum Missarum solemnia | |
| 1016 celebrare praesumat, nisi, duobus praesentibus sibique | |
| 1017 respondentibus, ipse tertius habeatur, quia, cum pluraliter ab eo | |
| 1018 dicitur, dominus vobiscum, et illud in secretis, orate pro me, | |
| 1019 apertissime convenit ut ipsi respondeatur salutationi</i>. Unde et, | |
| 1020 ad maiorem solemnitatem, ibidem statutum legitur quod episcopus cum | |
| 1021 pluribus Missarum solemnia peragat. In Missis tamen privatis | |
| 1022 sufficit unum habere ministrum, qui gerit personam totius populi | |
| 53 | 1023 Catholici, ex cuius persona sacerdoti pluraliter respondet.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 83 a. 6 arg. 1"><a name="51188"><span class="ref">[51188] IIIª q. 83 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 1024 proceditur. Videtur quod non possit sufficienter occurri defectibus |
| 1025 qui circa celebrationem huius sacramenti occurrunt, statuta | |
| 1026 Ecclesiae observando. Contingit enim quandoque quod sacerdos, ante | |
| 1027 consecrationem vel post, moritur vel alienatur, vel aliqua alia | |
| 1028 infirmitate praepeditur ne sacramentum sumere possit et Missam | |
| 1029 perficere. Ergo videtur quod non possit impleri statutum Ecclesiae | |
| 1030 quo praecipitur quod sacerdos consecrans suo sacrificio | |
| 53 | 1031 communicet.</p><p title="III q. 83 a. 6 arg. 2"><a name="51189"><span class="ref">[51189] IIIª q. 83 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1032 contingit quandoque quod sacerdos, ante consecrationem vel post, |
| 1033 recolit se aliquid comedisse vel bibisse, vel alicui mortali | |
| 1034 peccato subiacere, vel etiam excommunicationi, cuius prius memoriam | |
| 1035 non habebat. Necesse est ergo quod ille qui est in tali articulo | |
| 1036 constitutus, peccet mortaliter contra statutum Ecclesiae faciens, | |
| 53 | 1037 sive sumat sive non sumat.</p><p title="III q. 83 a. 6 arg. 3"><a name="51190"><span class="ref">[51190] IIIª q. 83 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1038 contingit quandoque quod in calicem musca aut aranea vel aliquod |
| 1039 animal venenosum cadit post consecrationem; vel etiam cognoscit | |
| 1040 sacerdos calici venenum esse immissum ab aliquo malevolo causa | |
| 1041 occidendi ipsum. In quo casu, si sumat, videtur peccare mortaliter, | |
| 1042 se occidendo vel Deum tentando. Similiter, si non sumat, peccat, | |
| 1043 contra statutum Ecclesiae faciens. Ergo videtur esse perplexus et | |
| 53 | 1044 subiectus necessitati peccandi. Quod est inconveniens.</p><p title="III q. 83 a. 6 arg. 4"><a name="51191"><span class="ref">[51191] IIIª q. 83 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1045 contingit quod per negligentiam ministri aut aqua non ponitur in |
| 1046 calice, aut etiam nec vinum, et hoc sacerdos advertit. Ergo in hoc | |
| 1047 etiam casu videtur esse perplexus, sive sumat corpus sine sanguine, | |
| 1048 quasi imperfectum faciens sacrificium; sive non sumens nec corpus | |
| 53 | 1049 nec sanguinem.</p><p title="III q. 83 a. 6 arg. 5"><a name="51192"><span class="ref">[51192] IIIª q. 83 a. 6 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1050 contingit quod sacerdos non recolit se dixisse verba |
| 1051 consecrationis, vel etiam alia quae in consecratione huius | |
| 1052 sacramenti dicuntur. Videtur ergo peccare in hoc casu, sive | |
| 1053 reiteret verba super eandem materiam, quae forte iam dixerat; sive | |
| 53 | 1054 utatur pane et vino non consecratis quasi consecratis.</p><p title="III q. 83 a. 6 arg. 6"><a name="51193"><span class="ref">[51193] IIIª q. 83 a. 6 arg. 6</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1055 contingit quandoque, propter frigus, quod sacerdoti dilabitur |
| 1056 hostia in calicem, sive ante fractionem sive post. In hoc ergo casu | |
| 1057 non poterit sacerdos implere ritum Ecclesiae vel de ipsa fractione, | |
| 53 | 1058 vel etiam de hoc quod sola tertia pars mittatur in calicem.</p><p title="III q. 83 a. 6 arg. 7"><a name="51194"><span class="ref">[51194] IIIª q. 83 a. 6 arg. 7</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1059 contingit quandoque quod per negligentiam sacerdotis sanguis |
| 1060 Christi effunditur; vel etiam quod sacerdos sacramentum sumptum | |
| 1061 vomit; aut quod etiam hostiae consecratae tandiu conserventur quod | |
| 1062 putrefiant; vel etiam quod a muribus corrodantur; vel etiam | |
| 1063 qualitercumque perdantur. In quibus casibus non videtur posse huic | |
| 1064 sacramento debita reverentia exhiberi secundum Ecclesiae statuta. | |
| 1065 Non videtur ergo quod his defectibus seu periculis occurri possit, | |
| 53 | 1066 salvis Ecclesiae statutis.</p><p title="III q. 83 a. 6 s. c."><a name="51195"><span class="ref">[51195] IIIª q. 83 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 1067 quod, sicut Deus, sic Ecclesia non praecipit aliquid |
| 53 | 1068 impossibile.</p><p title="III q. 83 a. 6 co."><a name="51196"><span class="ref">[51196] IIIª q. 83 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1069 dicendum quod periculis seu defectibus circa hoc sacramentum |
| 1070 evenientibus dupliciter potest occurri. Uno modo, praeveniendo, ne | |
| 1071 scilicet periculum accidat. Alio modo, subsequendo, ut scilicet id | |
| 1072 quod accidit emendetur, vel adhibendo remedium, vel saltem per | |
| 53 | 1073 poenitentiam eius qui negligenter egit circa hoc sacramentum.</p><p title="III q. 83 a. 6 ad 1"><a name="51197"><span class="ref">[51197] IIIª q. 83 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 1074 dicendum quod, si sacerdos morte aut infirmitate gravi occupetur |
| 1075 ante consecrationem corporis et sanguinis domini, non oportet ut | |
| 1076 per alium suppleatur. Si vero post incoeptam consecrationem hoc | |
| 1077 acciderit, puta consecrato corpore ante consecrationem sanguinis, | |
| 1078 vel etiam consecrato utroque, debet Missae celebritas per alium | |
| 1079 expleri. Unde, ut habetur in decretis, VII, qu. I, cap. | |
| 1080 <i>nihil</i>, in Toletano Concilio legitur, <i>censuimus convenire | |
| 1081 ut, cum a sacerdotibus Missarum tempore sacra mysteria | |
| 1082 consecrantur, si aegritudinis accidit cuiuslibet eventus quo | |
| 1083 coeptum nequeat expleri mysterium, sit liberum episcopo vel | |
| 1084 presbytero alteri consecrationem exequi incoepti officii. Non enim | |
| 1085 aliud competit ad supplementum initiatis mysteriis quam aut | |
| 1086 incipientis aut subsequentis benedictione sint completa sacerdotis, | |
| 1087 quia nec perfecta videri possunt nisi perfecto ordine compleantur. | |
| 1088 Cum enim omnes simus unum in Christo, nihil contrarium diversitas | |
| 1089 personarum format, ubi efficaciam prosperitatis unitas fidei | |
| 1090 repraesentat. Nec tamen quod naturae languoris causa consulitur, in | |
| 1091 praesumptionis perniciem convertatur. Nullus, absque patenti | |
| 1092 proventu molestiae, minister vel sacerdos, cum coeperit, imperfecta | |
| 1093 officia praesumat omnino relinquere. Si quis hoc temerarie | |
| 53 | 1094 praesumpserit, excommunicationis sententiam sustinebit</i>.</p><p title="III q. 83 a. 6 ad 2"><a name="51198"><span class="ref">[51198] IIIª q. 83 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1095 dicendum quod, ubi difficultas occurrit, semper est accipiendum |
| 1096 illud quod habet minus de periculo. Maxime autem periculosum circa | |
| 1097 hoc sacramentum est quod est contra perfectionem ipsius sacramenti, | |
| 1098 quia hoc est immane sacrilegium. Minus autem est illud quod | |
| 1099 pertinet ad qualitatem sumentis. Et ideo, si sacerdos, post | |
| 1100 consecrationem incoeptam, recordetur aliquid comedisse vel bibisse, | |
| 1101 nihilominus debet perficere sacrificium et sumere sacramentum. | |
| 1102 Similiter, si recordetur se peccatum aliquod commisisse, debet | |
| 1103 poenitere cum proposito confitendi et satisfaciendi, et sic non | |
| 1104 indigne, sed fructuose sumere sacramentum. Et eadem ratio est si se | |
| 1105 meminerit excommunicationi cuicumque subiacere. Debet enim assumere | |
| 1106 propositum absolutionem petendi, et sic per invisibilem pontificem, | |
| 1107 Iesum Christum, absolutionem consequitur quantum ad hunc actum, | |
| 1108 quod peragat divina mysteria. Si vero ante consecrationem alicuius | |
| 1109 praedictorum sit memor, tutius reputarem, maxime in casu | |
| 1110 manducationis et excommunicationis, quod Missam incoeptam | |
| 53 | 1111 desereret, nisi grave scandalum timeretur.</p><p title="III q. 83 a. 6 ad 3"><a name="51199"><span class="ref">[51199] IIIª q. 83 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1112 dicendum quod, si musca vel aranea in calicem ante consecrationem |
| 1113 ceciderit, aut etiam venenum deprehenderit esse immissum, debet | |
| 1114 effundi, et, abluto calice, denuo aliud vinum poni consecrandum. Si | |
| 1115 vero aliquid horum post consecrationem acciderit, debet animal | |
| 1116 caute capi, et diligenter lavari, et comburi, et ablutio, simul cum | |
| 1117 cineribus, in sacrarium mitti. Si vero venenum ibi adesse | |
| 1118 deprehenderit immissum, nullo modo debet sumere nec alii dare ne | |
| 1119 calix vitae vertatur in mortem, sed debet diligenter in aliquo | |
| 1120 vasculo ad hoc apto cum reliquiis conservari. Et, ne sacramentum | |
| 1121 remaneat imperfectum, debet vinum apponere in calice, et denuo | |
| 53 | 1122 resumere a consecratione sanguinis, et sacrificium perficere.</p><p title="III q. 83 a. 6 ad 4"><a name="51200"><span class="ref">[51200] IIIª q. 83 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1123 dicendum quod, si sacerdos, ante consecrationem sanguinis et post |
| 1124 consecrationem corporis, percipiat aut vinum aut aquam non esse in | |
| 1125 calice, debet statim apponere et consecrare. Si vero hoc post | |
| 1126 consecrationis verba perceperit, quod aqua desit, debet nihilominus | |
| 1127 procedere, quia appositio aquae, ut supra dictum est, non est de | |
| 1128 necessitate sacramenti. Debet tamen puniri ille ex cuius | |
| 1129 negligentia hoc contingit. Nullo autem modo debet aqua vino iam | |
| 1130 consecrato misceri, quia sequeretur corruptio sacramenti pro aliqua | |
| 1131 parte, ut supra dictum est. Si vero percipiat post verba | |
| 1132 consecrationis quod vinum non fuerit positum in calice, si quidem | |
| 1133 hoc percipiat ante sumptionem corporis, debet, deposita aqua si ibi | |
| 1134 fuerit, imponere vinum cum aqua, et resumere a verbis | |
| 1135 consecrationis sanguinis. Si vero hoc perceperit post sumptionem | |
| 1136 corporis, debet apponere aliam hostiam iterum simul consecrandam | |
| 1137 cum sanguine. Quod ideo dico quia, si diceret sola verba | |
| 1138 consecrationis sanguinis, non servaretur debitus ordo consecrandi, | |
| 1139 et, sicut dicitur in praedicto capitulo Toletani Concilii, | |
| 1140 <i>perfecta videri non possunt sacrificia nisi perfecto ordine | |
| 1141 compleantur</i>. Si vero inciperet a consecratione sanguinis et | |
| 1142 repeteret omnia verba consequentia, non competerent nisi adesset | |
| 1143 hostia consecrata, cum in verbis illis occurrant quaedam dicenda et | |
| 1144 fienda non solum circa sanguinem, sed etiam circa corpus. Et debet | |
| 1145 in fine sumere hostiam iterum consecratam et sanguinem, non | |
| 1146 obstante etiam si prius sumpserit aquam quae erat in calice, quia | |
| 1147 praeceptum de perfectione sacramenti maioris est ponderis quam | |
| 1148 praeceptum quod hoc sacramentum a ieiunis sumatur, ut supra dictum | |
| 53 | 1149 est.</p><p title="III q. 83 a. 6 ad 5"><a name="51201"><span class="ref">[51201] IIIª q. 83 a. 6 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 1150 dicendum quod, licet sacerdos non recolat se dixisse aliqua eorum |
| 1151 quae dicere debuit, non tamen debet ex hoc mente perturbari. Non | |
| 1152 enim qui multa dicit, recolit omnium quae dixit, nisi forte in | |
| 1153 dicendo aliquid apprehenderit sub ratione iam dicti sic enim | |
| 1154 aliquid efficitur memorabile. Unde, si aliquis attente cogitet | |
| 1155 illud quod dicit, non tamen cogitet se dicere illud, non multum | |
| 1156 recolit postea se dixisse. Sic enim fit aliquid obiectum memoria, | |
| 1157 inquantum accipitur sub ratione praeteriti, sicut dicitur in libro | |
| 1158 de memoria. Si tamen sacerdoti probabiliter constet se aliqua | |
| 1159 omisisse, si quidem non sunt de necessitate sacramenti, non aestimo | |
| 1160 quod propter hoc debeat resumere immutando ordinem sacrificii, sed | |
| 1161 debet ulterius procedere. Si vero certificetur se omisisse aliquid | |
| 1162 eorum quae sunt de necessitate sacramenti, scilicet formam | |
| 1163 consecrationis, cum forma sit de necessitate sacramenti sicut et | |
| 1164 materia, idem videtur faciendum quod dictum est in defectu | |
| 1165 materiae, ut scilicet resumatur a forma consecrationis, et cetera | |
| 53 | 1166 per ordinem reiterentur, ne mutetur ordo sacrificii.</p><p title="III q. 83 a. 6 ad 6"><a name="51202"><span class="ref">[51202] IIIª q. 83 a. 6 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 28 | 1167 dicendum quod fractio hostiae consecratae, et quod pars una sola |
| 1168 mittatur in calicem, respicit corpus mysticum, sicut et admixtio | |
| 1169 aquae significat populum. Et ideo horum praetermissio non facit | |
| 1170 imperfectionem sacrificii, ut propter hoc sit necesse aliquid | |
| 53 | 1171 reiterare circa celebrationem huius sacramenti.</p><p title="III q. 83 a. 6 ad 7"><a name="51203"><span class="ref">[51203] IIIª q. 83 a. 6 ad 7</span></a> Ad septimum |
| 28 | 1172 dicendum quod, sicut legitur de Consecr., dist. II, ex decreto pii |
| 1173 Papae, <i>si per negligentiam aliquid stillaverit de sanguine in | |
| 1174 tabula quae terrae adhaeret, lingua lambetur et tabula radetur. Si | |
| 1175 vero non fuerit tabula, terra radetur, et igni comburetur, et cinis | |
| 1176 intra altare condetur. Et sacerdos quadraginta dies poeniteat. Si | |
| 1177 autem super altare stillaverit calix, sorbeat minister stillam. Et | |
| 1178 tribus diebus poeniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud | |
| 1179 stilla pervenerit, quatuor diebus poeniteat. Si usque ad tertium, | |
| 1180 novem diebus poeniteat. Si usque ad quartum, viginti diebus | |
| 1181 poeniteat. Et linteamina quae stilla tetigit, tribus vicibus lavet | |
| 1182 minister, calice subtus posito, et aqua ablutionis sumatur et iuxta | |
| 1183 altare recondatur</i>. Posset etiam sumi in potu a ministro, nisi | |
| 1184 propter abominationem dimitteretur. Quidam autem ulterius partem | |
| 1185 illam linteaminum incidunt et comburunt, et cinerem in altario vel | |
| 1186 sacrario reponunt. Subditur autem ibidem, ex poenitentiali Bedae | |
| 1187 presbyteri, <i>si quis per ebrietatem vel voracitatem Eucharistiam | |
| 1188 evomuerit, quadraginta diebus poeniteat; clerici vel monachi, seu | |
| 1189 diaconi vel presbyteri, sexaginta diebus; episcopus nonaginta. Si | |
| 1190 autem infirmitatis causa evomuerit, septem diebus poeniteat</i>. Et | |
| 1191 in eadem distinctione legitur, ex Concilio Aurelianensi, <i>qui non | |
| 1192 bene custodierit sacrificium, et mus vel aliquod aliud animal in | |
| 1193 Ecclesia comederit, quadraginta diebus poeniteat. Qui autem | |
| 1194 perdiderit illud in Ecclesia, aut pars eius ceciderit et non | |
| 1195 inventa fuerit, triginta diebus poeniteat</i>. Et eadem poenitentia | |
| 1196 videtur dignus sacerdos per cuius negligentiam hostiae consecratae | |
| 1197 putrefiunt. Praedictis autem diebus debet poenitens ieiunare et a | |
| 1198 communione cessare. Pensatis tamen conditionibus negotii et | |
| 1199 personae, potest minui vel addi ad poenitentiam praedictam. Hoc | |
| 1200 tamen observandum est, quod, ubicumque species integrae | |
| 1201 inveniuntur, sunt reverenter observandae, vel etiam sumendae, quia, | |
| 1202 manentibus speciebus, manet ibi corpus Christi, ut supra dictum | |
| 1203 est. Ea vero in quibus inveniuntur, comburenda sunt si commode | |
| 1204 fieri potest, cinere in sacrario recondito, sicut de rasura tabulae | |
| 53 | 1205 dictum est.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 1206 <p><a href="sth4082.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 1207 <a href="sth4084.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 1208 <br/> | |
| 1209 <hr/> | |
| 1210 <br/> | |
| 1211 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 1212 hanc editionem<br/> | |
| 1213 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 1214 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 1215 </div></body> | |
| 1216 </html> |
