Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3081.html @ 53:d777cc3962f2
div-wrapped
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 28 Dec 2009 13:00:58 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 28 | 19 81</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis quaestio LXXXI</div><div class="centro"> |
| 22 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 23 <tr> |
| 53 | 24 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 25 </tr> |
| 26 </table> | |
| 53 | 27 <br/> |
| 28 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br/> | |
| 28 | 29 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 30 magneticas<br/> |
| 31 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 32 <br/></span><br/> | |
| 33 <hr/> | |
| 34 <br/> | |
| 35 <p><a href="sth3080.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 36 <a href="sth3082.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 37 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 38 // | |
| 39 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 42 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#42359">II&ordf;-IIae q. 81 pr.'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#42360">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 arg. 1'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#42361">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 arg. 2'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#42362">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 arg. 3'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#42363">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 arg. 4'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#42364">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 arg. 5'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#42365">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 s. c.'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#42366">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 co.'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#42367">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 ad 1'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#42368">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 ad 2'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#42369">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 ad 3'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#42370">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 ad 4'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#42371">II&ordf;-IIae q. 81 a. 1 ad 5'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#42372">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 arg. 1'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#42373">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 arg. 2'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#42374">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 arg. 3'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#42375">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 s. c.'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#42376">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 co.'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#42377">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 ad 1'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#42378">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 ad 2'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#42379">II&ordf;-IIae q. 81 a. 2 ad 3'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#42380">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 arg. 1'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#42381">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 arg. 2'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#42382">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 arg. 3'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#42383">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 s. c.'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#42384">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 co.'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#42385">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 ad 1'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#42386">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 ad 2'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#42387">II&ordf;-IIae q. 81 a. 3 ad 3'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#42388">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 arg. 1'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#42389">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 arg. 2'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#42390">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 arg. 3'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#42391">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 s. c.'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#42392">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 co.'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#42393">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 ad 1'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#42394">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 ad 2'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#42395">II&ordf;-IIae q. 81 a. 4 ad 3'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#42396">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 arg. 1'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#42397">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 arg. 2'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#42398">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 arg. 3'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#42399">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 s. c.'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#42400">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 co.'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#42401">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 ad 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#42402">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 ad 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#42403">II&ordf;-IIae q. 81 a. 5 ad 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#42404">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 arg. 1'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#42405">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 arg. 2'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#42406">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 arg. 3'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#42407">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 s. c.'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#42408">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 co.'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#42409">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 ad 1'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#42410">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 ad 2'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#42411">II&ordf;-IIae q. 81 a. 6 ad 3'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#42412">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 arg. 1'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#42413">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 arg. 2'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#42414">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 arg. 3'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#42415">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 s. c.'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#42416">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 co.'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#42417">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 ad 1'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#42418">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 ad 2'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#42419">II&ordf;-IIae q. 81 a. 7 ad 3'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#42420">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 arg. 1'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#42421">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 arg. 2'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#42422">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 arg. 3'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#42423">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 s. c.'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#42424">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 co.'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#42425">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 ad 1'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#42426">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 ad 2'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#42427">II&ordf;-IIae q. 81 a. 8 ad 3'); | |
| 118 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 119 document.write('<BR><BR>'); | |
| 120 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 121 document.write('<\/FORM>'); | |
| 122 // --> | |
| 123 // | |
| 124 </script><br/> | |
| 125 <hr/> | |
| 126 <br/></div><div class="q" id="q81"><h2>Quaestio 81</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 81 pr."><a name="42359"><span class="ref">[42359] IIª-IIae q. 81 pr.</span></a> Deinde | |
| 28 | 127 considerandum est de singulis praedictarum virtutum, quantum ad |
| 128 praesentem intentionem pertinet. Et primo considerandum est de | |
| 129 religione; secundo, de pietate; tertio, de observantia; quarto, de | |
| 130 gratia; quinto, de vindicta; sexto, de veritate; septimo, de | |
| 131 amicitia; octavo, de liberalitate; nono, de epieikeia. De aliis | |
| 132 autem hic enumeratis supra dictum est, partim in tractatu de | |
| 133 caritate, scilicet de concordia et aliis huiusmodi; partim in hoc | |
| 134 tractatu de iustitia, sicut de bona commutatione et innocentia; de | |
| 135 legispositiva autem in tractatu de prudentia. Circa religionem vero | |
| 136 tria consideranda occurrunt, primo quidem, de ipsa religione | |
| 137 secundum se; secundo, de actibus eius; tertio, de vitiis oppositis. | |
| 138 Circa primum quaeruntur octo. Primo, utrum religio consistat tantum | |
| 139 in ordine ad Deum. Secundo, utrum religio sit virtus. Tertio, utrum | |
| 140 religio sit una virtus. Quarto, utrum religio sit specialis virtus. | |
| 141 Quinto, utrum religio sit virtus theologica. Sexto, utrum religio | |
| 142 sit praeferenda aliis virtutibus moralibus. Septimo, utrum religio | |
| 143 habeat exteriores actus. Octavo, utrum religio sit eadem | |
| 53 | 144 sanctitati.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 81 a. 1 arg. 1"><a name="42360"><span class="ref">[42360] IIª-IIae q. 81 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 145 sic proceditur. Videtur quod religio non ordinet hominem solum ad |
| 146 Deum. Dicitur enim Iac. I, <i>religio munda et immaculata apud Deum | |
| 147 et patrem haec est, visitare pupillos et viduas in tribulatione | |
| 148 eorum, et immaculatum se custodire ab hoc saeculo</i>. Sed visitare | |
| 149 pupillos et viduas dicitur secundum ordinem ad proximum, quod autem | |
| 150 dicit immaculatum se custodire ab hoc saeculo, pertinet ad ordinem | |
| 151 quo ordinatur homo in seipso. Ergo religio non solum dicitur in | |
| 53 | 152 ordine ad Deum.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 arg. 2"><a name="42361"><span class="ref">[42361] IIª-IIae q. 81 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 153 Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, <i>quia Latina loquendi |
| 154 consuetudine, non imperitorum, verum etiam doctissimorum, | |
| 155 cognationibus humanis atque affinitatibus et quibuscumque | |
| 156 necessitudinibus dicitur exhibenda religio; non eo vocabulo vitatur | |
| 157 ambiguum cum de cultu deitatis vertitur quaestio, ut fidenter | |
| 158 dicere valeamus religionem non esse nisi cultum Dei</i>. Ergo | |
| 159 religio dicitur non solum in ordine ad Deum, sed etiam in ordine ad | |
| 53 | 160 propinquos.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 arg. 3"><a name="42362"><span class="ref">[42362] IIª-IIae q. 81 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 161 ad religionem videtur latria pertinere. Latria autem interpretatur |
| 162 servitus, ut Augustinus dicit, in X de Civ. Dei. Servire autem | |
| 163 debemus non solum Deo, sed etiam proximis, secundum illud Gal. V, | |
| 164 <i>per caritatem spiritus servite invicem</i>. Ergo religio | |
| 53 | 165 importat etiam ordinem ad proximum.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 arg. 4"><a name="42363"><span class="ref">[42363] IIª-IIae q. 81 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 166 ad religionem pertinet cultus. Sed homo dicitur non solum colere |
| 167 Deum, sed etiam proximum, secundum illud Catonis, <i>cole | |
| 168 parentes</i>. Ergo etiam religio nos ordinat ad proximum, et non | |
| 53 | 169 solum ad Deum.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 arg. 5"><a name="42364"><span class="ref">[42364] IIª-IIae q. 81 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 170 omnes in statu salutis existentes Deo sunt subiecti. Non autem |
| 171 dicuntur religiosi omnes qui sunt in statu salutis, sed solum illi | |
| 172 qui quibusdam votis et observantiis et ad obediendum aliquibus | |
| 173 hominibus se adstringunt. Ergo religio non videtur importare | |
| 53 | 174 ordinem subiectionis hominis ad Deum.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 s. c."><a name="42365"><span class="ref">[42365] IIª-IIae q. 81 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 175 est quod Tullius dicit, II Rhet., quod <i>religio est quae |
| 176 superioris naturae, quam divinam vocant, curam caeremoniamque | |
| 53 | 177 affert</i>.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 co."><a name="42366"><span class="ref">[42366] IIª-IIae q. 81 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 178 dicendum quod, sicut Isidorus dicit, in libro Etymol., |
| 179 <i>religiosus, ut ait Cicero, a religione appellatus, qui retractat | |
| 180 et tanquam relegit ea quae ad cultum divinum pertinent</i>. Et sic | |
| 181 religio videtur dicta a religendo ea quae sunt divini cultus, quia | |
| 182 huiusmodi sunt frequenter in corde revolvenda, secundum illud Prov. | |
| 183 III, <i>in omnibus viis tuis cogita illum</i>. Quamvis etiam possit | |
| 184 intelligi religio ex hoc dicta quod <i>Deum reeligere debemus, quem | |
| 185 amiseramus negligentes</i>, sicut Augustinus dicit, X de Civ. Dei. | |
| 186 Vel potest intelligi religio a religando dicta, unde Augustinus | |
| 187 dicit, in libro de vera Relig., <i>religet nos religio uni | |
| 188 omnipotenti Deo</i>. Sive autem religio dicatur a frequenti | |
| 189 lectione, sive ex iterata electione eius quod negligenter amissum | |
| 190 est, sive a religatione, religio proprie importat ordinem ad Deum. | |
| 191 Ipse enim est cui principaliter alligari debemus, tanquam | |
| 192 indeficienti principio; ad quem etiam nostra electio assidue dirigi | |
| 193 debet, sicut in ultimum finem; quem etiam negligenter peccando | |
| 53 | 194 amittimus, et credendo et fidem protestando recuperare debemus.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 ad 1"><a name="42367"><span class="ref">[42367] IIª-IIae q. 81 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 195 ergo dicendum quod religio habet duplices actus. Quosdam quidem |
| 196 proprios et immediatos, quos elicit, per quos homo ordinatur ad | |
| 197 solum Deum, sicut sacrificare, adorare et alia huiusmodi. Alios | |
| 198 autem actus habet quos producit mediantibus virtutibus quibus | |
| 199 imperat, ordinans eos in divinam reverentiam, quia scilicet virtus | |
| 200 ad quam pertinet finis, imperat virtutibus ad quas pertinent ea | |
| 201 quae sunt ad finem. Et secundum hoc actus religionis per modum | |
| 202 imperii ponitur esse visitare pupillos et viduas in tribulatione | |
| 203 eorum, quod est actus elicitus a misericordia, immaculatum autem | |
| 204 custodire se ab hoc saeculo imperative quidem est religionis, | |
| 53 | 205 elicitive autem temperantiae vel alicuius huiusmodi virtutis.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 ad 2"><a name="42368"><span class="ref">[42368] IIª-IIae q. 81 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 206 dicendum quod religio refertur ad ea quae exhibentur cognationibus |
| 207 humanis, extenso nomine religionis, non autem secundum quod religio | |
| 208 proprie dicitur. Unde Augustinus, parum ante verba inducta, | |
| 209 praemittit, <i>religio distinctius non quemlibet, sed Dei cultum | |
| 53 | 210 significare videtur</i>.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 ad 3"><a name="42369"><span class="ref">[42369] IIª-IIae q. 81 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 211 dicendum quod cum servus dicatur ad dominum, necesse est quod ubi |
| 212 est propria et specialis ratio dominii, ibi sit specialis et | |
| 213 propria ratio servitutis. Manifestum est autem quod dominium | |
| 214 convenit Deo secundum propriam et singularem quandam rationem, quia | |
| 215 scilicet ipse omnia fecit, et quia summum in omnibus rebus obtinet | |
| 216 principatum. Et ideo specialis ratio servitutis ei debetur. Et | |
| 217 talis servitus nomine latriae designatur apud Graecos. Et ideo ad | |
| 53 | 218 religionem proprie pertinet.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 ad 4"><a name="42370"><span class="ref">[42370] IIª-IIae q. 81 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 219 dicendum quod colere dicimus homines quos honorificatione, vel |
| 220 recordatione, vel praesentia frequentamus. Et etiam aliqua quae | |
| 221 nobis subiecta sunt coli a nobis dicuntur, sicut agricolae dicuntur | |
| 222 ex eo quod colunt agros, et incolae dicuntur ex eo quod colunt loca | |
| 223 quae inhabitant. Quia tamen specialis honor debetur Deo, tanquam | |
| 224 primo omnium principio, etiam specialis ratio cultus ei debetur, | |
| 225 quae Graeco nomine vocatur eusebia vel theosebia, ut patet per | |
| 53 | 226 Augustinum, X de Civ. Dei.</p><p title="II-II q. 81 a. 1 ad 5"><a name="42371"><span class="ref">[42371] IIª-IIae q. 81 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 227 dicendum quod quamvis religiosi dici possint communiter omnes qui |
| 228 Deum colunt, specialiter tamen religiosi dicuntur qui totam vitam | |
| 229 suam divino cultui dedicant, a mundanis negotiis se abstrahentes. | |
| 230 Sicut etiam contemplativi dicuntur non qui contemplantur, sed qui | |
| 231 contemplationi totam vitam suam deputant. Huiusmodi autem non se | |
| 232 subiiciunt homini propter hominem sed propter Deum, secundum illud | |
| 233 apostoli, Gal. IV, <i>sicut Angelum Dei excepistis me, sicut | |
| 53 | 234 Christum Iesum</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 81 a. 2 arg. 1"><a name="42372"><span class="ref">[42372] IIª-IIae q. 81 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 235 secundum sic proceditur. Videtur quod religio non sit virtus. Ad |
| 236 religionem enim pertinere videtur Deo reverentiam exhibere. Sed | |
| 237 revereri est actus timoris, qui est donum, ut ex supradictis patet. | |
| 53 | 238 Ergo religio non est virtus, sed donum.</p><p title="II-II q. 81 a. 2 arg. 2"><a name="42373"><span class="ref">[42373] IIª-IIae q. 81 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 239 omnis virtus in libera voluntate consistit, unde dicitur habitus |
| 240 electivus, vel voluntarius. Sed sicut dictum est, ad religionem | |
| 241 pertinet latria, quae servitutem quandam importat. Ergo religio non | |
| 53 | 242 est virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 2 arg. 3"><a name="42374"><span class="ref">[42374] IIª-IIae q. 81 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 243 sicut dicitur in II Ethic., aptitudo virtutum inest nobis a natura, |
| 244 unde ea quae pertinent ad virtutes sunt de dictamine rationis | |
| 245 naturalis. Sed ad religionem pertinet caeremoniam divinae naturae | |
| 246 afferre. Caeremonialia autem, ut supra dictum est, non sunt de | |
| 53 | 247 dictamine rationis naturalis. Ergo religio non est virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 2 s. c."><a name="42375"><span class="ref">[42375] IIª-IIae q. 81 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 248 est quia connumeratur aliis virtutibus, ut ex praemissis patet.</p><p title="II-II q. 81 a. 2 co."><a name="42376"><span class="ref">[42376] IIª-IIae q. 81 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 28 | 249 dicendum quod, sicut supra dictum est, <i>virtus est quae bonum |
| 250 facit habentem et opus eius bonum reddit</i>. Et ideo necesse est | |
| 251 dicere omnem actum bonum ad virtutem pertinere. Manifestum est | |
| 252 autem quod reddere debitum alicui habet rationem boni, quia per hoc | |
| 253 quod aliquis alteri debitum reddit, etiam constituitur in | |
| 254 proportione convenienti respectu ipsius, quasi convenienter | |
| 255 ordinatus ad ipsum; ordo autem ad rationem boni pertinet, sicut et | |
| 256 modus et species, ut per Augustinum patet, in libro de natura boni. | |
| 257 Cum igitur ad religionem pertineat reddere honorem debitum alicui, | |
| 53 | 258 scilicet Deo, manifestum est quod religio virtus est.</p><p title="II-II q. 81 a. 2 ad 1"><a name="42377"><span class="ref">[42377] IIª-IIae q. 81 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 259 ergo dicendum quod revereri Deum est actus doni timoris. Ad |
| 260 religionem autem pertinet facere aliqua propter divinam | |
| 261 reverentiam. Unde non sequitur quod religio sit idem quod donum | |
| 262 timoris, sed quod ordinetur ad ipsum sicut ad aliquid principalius. | |
| 263 Sunt enim dona principaliora virtutibus moralibus, ut supra habitum | |
| 53 | 264 est.</p><p title="II-II q. 81 a. 2 ad 2"><a name="42378"><span class="ref">[42378] IIª-IIae q. 81 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 265 dicendum quod etiam servus potest voluntarie domino suo exhibere |
| 266 quod debet, et sic facit de necessitate virtutem, debitum | |
| 267 voluntarie reddens. Et similiter etiam exhibere Deo debitam | |
| 268 servitutem potest esse actus virtutis, secundum quod homo | |
| 53 | 269 voluntarie hoc facit.</p><p title="II-II q. 81 a. 2 ad 3"><a name="42379"><span class="ref">[42379] IIª-IIae q. 81 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 270 dicendum quod de dictamine rationis naturalis est quod homo aliqua |
| 271 faciat ad reverentiam divinam, sed quod haec determinate faciat vel | |
| 272 illa, istud non est de dictamine rationis naturalis, sed de | |
| 53 | 273 institutione iuris divini vel humani.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 81 a. 3 arg. 1"><a name="42380"><span class="ref">[42380] IIª-IIae q. 81 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 274 sic proceditur. Videtur quod religio non sit una virtus. Per |
| 275 religionem enim ordinamur ad Deum, ut dictum est. In Deo autem est | |
| 276 accipere tres personas, et iterum multa attributa, quae saltem | |
| 277 ratione differunt. Diversa autem ratio obiecti sufficit ad | |
| 278 diversificandum virtutes, ut ex supradictis patet. Ergo religio non | |
| 53 | 279 est una virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 3 arg. 2"><a name="42381"><span class="ref">[42381] IIª-IIae q. 81 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 280 unius virtutis unus videtur esse actus, habitus enim distinguuntur |
| 281 secundum actus. Religionis autem multi sunt actus, sicut colere et | |
| 282 servire, vovere, orare, sacrificare, et multa huiusmodi. Ergo | |
| 53 | 283 religio non est una virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 3 arg. 3"><a name="42382"><span class="ref">[42382] IIª-IIae q. 81 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 284 adoratio ad religionem pertinet. Sed adoratio alia ratione |
| 285 adhibetur imaginibus, et alia ipsi Deo. Cum ergo diversa ratio | |
| 53 | 286 distinguat virtutes, videtur quod religio non sit una virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 3 s. c."><a name="42383"><span class="ref">[42383] IIª-IIae q. 81 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 287 est quod dicitur Ephes. IV, <i>unus Deus, una fides</i>. Sed vera |
| 288 religio protestatur fidem unius Dei. Ergo religio est una | |
| 53 | 289 virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 3 co."><a name="42384"><span class="ref">[42384] IIª-IIae q. 81 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 290 dicendum quod, sicut supra habitum est, habitus distinguuntur |
| 291 secundum diversam rationem obiecti. Ad religionem autem pertinet | |
| 292 exhibere reverentiam uni Deo secundum unam rationem, inquantum | |
| 293 scilicet est primum principium creationis et gubernationis rerum, | |
| 294 unde ipse dicit, Malach. I, <i>si ego pater, ubi honor meus?</i> | |
| 295 Patris enim est et producere et gubernare. Et ideo manifestum est | |
| 53 | 296 quod religio est una virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 3 ad 1"><a name="42385"><span class="ref">[42385] IIª-IIae q. 81 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 297 ergo dicendum quod tres personae divinae sunt unum principium |
| 298 creationis et gubernationis rerum, et ideo eis una religione | |
| 299 servitur. Diversae autem rationes attributorum concurrunt ad | |
| 300 rationem primi principii, quia Deus producit omnia et gubernat | |
| 301 sapientia, voluntate et potentia bonitatis suae. Et ideo religio | |
| 53 | 302 est una virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 3 ad 2"><a name="42386"><span class="ref">[42386] IIª-IIae q. 81 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 303 dicendum quod eodem actu homo servit Deo et colit ipsum, nam cultus |
| 304 respicit Dei excellentiam, cui reverentia debetur; servitus autem | |
| 305 respicit subiectionem hominis, qui ex sua conditione obligatur ad | |
| 306 exhibendum reverentiam Deo. Et ad haec duo pertinent omnes actus | |
| 307 qui religioni attribuuntur, quia per omnes homo protestatur divinam | |
| 308 excellentiam et subiectionem sui ad Deum, vel exhibendo aliquid ei, | |
| 53 | 309 vel iterum assumendo aliquid divinum.</p><p title="II-II q. 81 a. 3 ad 3"><a name="42387"><span class="ref">[42387] IIª-IIae q. 81 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 310 dicendum quod imaginibus non exhibetur religionis cultus secundum |
| 311 quod in seipsis considerantur, quasi res quaedam, sed secundum quod | |
| 312 sunt imagines ducentes in Deum incarnatum. Motus autem qui est in | |
| 313 imaginem prout est imago, non sistit in ipsa, sed tendit in id | |
| 314 cuius est imago. Et ideo ex hoc quod imaginibus Christi exhibetur | |
| 315 religionis cultus, non diversificatur ratio latriae, nec virtus | |
| 53 | 316 religionis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 81 a. 4 arg. 1"><a name="42388"><span class="ref">[42388] IIª-IIae q. 81 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 317 sic proceditur. Videtur quod religio non sit specialis virtus ab |
| 318 aliis distincta. Dicit enim Augustinus, X de Civ. Dei, <i>verum | |
| 319 sacrificium est omne opus quod geritur ut sancta societate Deo | |
| 320 iungamur</i>. Sed sacrificium pertinet ad religionem. Ergo omne | |
| 321 opus virtutis ad religionem pertinet. Et sic non est specialis | |
| 53 | 322 virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 4 arg. 2"><a name="42389"><span class="ref">[42389] IIª-IIae q. 81 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 323 apostolus dicit, I ad Cor. X, <i>omnia in gloriam Dei facite</i>. |
| 324 Sed ad religionem pertinet aliqua facere ad Dei reverentiam, ut | |
| 53 | 325 supra dictum est. Ergo religio non est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 4 arg. 3"><a name="42390"><span class="ref">[42390] IIª-IIae q. 81 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 326 caritas qua diligitur Deus non est virtus distincta a caritate qua |
| 327 diligitur proximus. Sed sicut dicitur in VIII Ethic., <i>honorari | |
| 328 propinquum est ei quod est amari</i>. Ergo religio, qua honoratur | |
| 329 Deus, non est virtus specialiter distincta ab observantia vel dulia | |
| 330 vel pietate, quibus honoratur proximus. Ergo non est virtus | |
| 53 | 331 specialis.</p><p title="II-II q. 81 a. 4 s. c."><a name="42391"><span class="ref">[42391] IIª-IIae q. 81 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 332 est quod ponitur pars iustitiae ab aliis eius partibus |
| 53 | 333 distincta.</p><p title="II-II q. 81 a. 4 co."><a name="42392"><span class="ref">[42392] IIª-IIae q. 81 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 334 dicendum quod cum virtus ordinetur ad bonum, ubi est specialis |
| 335 ratio boni, ibi oportet esse specialem virtutem. Bonum autem ad | |
| 336 quod ordinatur religio est exhibere Deo debitum honorem. Honor | |
| 337 autem debetur alicui ratione excellentiae. Deo autem competit | |
| 338 singularis excellentia, inquantum omnia in infinitum transcendit | |
| 339 secundum omnimodum excessum. Unde ei debetur specialis honor, sicut | |
| 340 in rebus humanis videmus quod diversis excellentiis personarum | |
| 341 diversus honor debetur, alius quidem patri, alius regi, et sic de | |
| 53 | 342 aliis. Unde manifestum est quod religio est specialis virtus.</p><p title="II-II q. 81 a. 4 ad 1"><a name="42393"><span class="ref">[42393] IIª-IIae q. 81 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 343 ergo dicendum quod omne opus virtutis dicitur esse sacrificium |
| 344 inquantum ordinatur ad Dei reverentiam. Unde ex hoc non habetur | |
| 345 quod religio sit generalis virtus, sed quod imperet omnibus aliis | |
| 53 | 346 virtutibus, sicut supra dictum est.</p><p title="II-II q. 81 a. 4 ad 2"><a name="42394"><span class="ref">[42394] IIª-IIae q. 81 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 347 dicendum quod omnia, secundum quod in gloriam Dei fiunt, pertinent |
| 348 ad religionem non quasi ad elicientem, sed quasi ad imperantem. | |
| 349 Illa autem pertinent ad religionem elicientem quae secundum | |
| 53 | 350 rationem suae speciei pertinent ad reverentiam Dei.</p><p title="II-II q. 81 a. 4 ad 3"><a name="42395"><span class="ref">[42395] IIª-IIae q. 81 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 351 dicendum quod obiectum amoris est bonum, obiectum autem honoris vel |
| 352 reverentiae est aliquid excellens. Bonitas autem Dei communicatur | |
| 353 creaturae, non autem excellentia bonitatis eius. Et ideo caritas | |
| 354 qua diligitur Deus non est virtus distincta a caritate qua | |
| 355 diligitur proximus, religio autem, qua honoratur Deus, distinguitur | |
| 53 | 356 a virtutibus quibus honoratur proximus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 81 a. 5 arg. 1"><a name="42396"><span class="ref">[42396] IIª-IIae q. 81 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 357 sic proceditur. Videtur quod religio sit virtus theologica. Dicit |
| 358 enim Augustinus, in Enchirid., quod <i>Deus colitur fide, spe et | |
| 359 caritate</i>, quae sunt virtutes theologicae. Sed cultum Deo | |
| 360 afferre pertinet ad religionem. Ergo religio est virtus | |
| 53 | 361 theologica.</p><p title="II-II q. 81 a. 5 arg. 2"><a name="42397"><span class="ref">[42397] IIª-IIae q. 81 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 362 virtus theologica dicitur quae habet Deum pro obiecto. Religio |
| 363 autem habet Deum pro obiecto, quia ad solum Deum ordinat, ut dictum | |
| 53 | 364 est. Ergo religio est virtus theologica.</p><p title="II-II q. 81 a. 5 arg. 3"><a name="42398"><span class="ref">[42398] IIª-IIae q. 81 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 365 omnis virtus vel est theologica, vel intellectualis, vel moralis, |
| 366 ut ex supradictis patet. Manifestum est autem quod religio non est | |
| 367 virtus intellectualis, quia eius perfectio non attenditur secundum | |
| 368 considerationem veri. Similiter etiam non est virtus moralis, cuius | |
| 369 proprium est tenere medium inter superfluum et diminutum, non enim | |
| 370 aliquis potest superflue Deum colere, secundum illud Eccli. XLIII, | |
| 371 <i>benedicentes dominum, exaltate illum quantum potestis, maior | |
| 372 enim est omni laude</i>. Ergo relinquitur quod sit virtus | |
| 53 | 373 theologica.</p><p title="II-II q. 81 a. 5 s. c."><a name="42399"><span class="ref">[42399] IIª-IIae q. 81 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 374 est quod ponitur pars iustitiae, quae est virtus moralis.</p><p title="II-II q. 81 a. 5 co."><a name="42400"><span class="ref">[42400] IIª-IIae q. 81 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 28 | 375 dicendum quod, sicut dictum est, religio est quae Deo debitum |
| 376 cultum affert. Duo igitur in religione considerantur. Unum quidem | |
| 377 quod religio Deo affert, cultus scilicet, et hoc se habet per modum | |
| 378 materiae et obiecti ad religionem. Aliud autem est id cui affertur, | |
| 379 scilicet Deus. Cui cultus exhibetur non quasi actus quibus Deus | |
| 380 colitur ipsum Deum attingunt, sicut cum credimus Deo, credendo Deum | |
| 381 attingimus (propter quod supra dictum est quod Deus est fidei | |
| 382 obiectum non solum inquantum credimus Deum, sed inquantum credimus | |
| 383 Deo), affertur autem Deo debitus cultus inquantum actus quidam, | |
| 384 quibus Deus colitur, in Dei reverentiam fiunt, puta sacrificiorum | |
| 385 oblationes et alia huiusmodi. Unde manifestum est quod Deus non | |
| 386 comparatur ad virtutem religionis sicut materia vel obiectum, sed | |
| 387 sicut finis. Et ideo religio non est virtus theologica, cuius | |
| 388 obiectum est ultimus finis, sed est virtus moralis, cuius est esse | |
| 53 | 389 circa ea quae sunt ad finem.</p><p title="II-II q. 81 a. 5 ad 1"><a name="42401"><span class="ref">[42401] IIª-IIae q. 81 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 390 ergo dicendum quod semper potentia vel virtus quae operatur circa |
| 391 finem, per imperium movet potentiam vel virtutem operantem ea quae | |
| 392 ordinantur in finem illum. Virtutes autem theologicae, scilicet | |
| 393 fides, spes et caritas, habent actum circa Deum sicut circa | |
| 394 proprium obiectum. Et ideo suo imperio causant actum religionis, | |
| 395 quae operatur quaedam in ordine ad Deum. Et ideo Augustinus dicit | |
| 53 | 396 quod <i>Deus colitur fide, spe et caritate</i>.</p><p title="II-II q. 81 a. 5 ad 2"><a name="42402"><span class="ref">[42402] IIª-IIae q. 81 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 397 dicendum quod religio ordinat hominem in Deum non sicut in |
| 53 | 398 obiectum, sed sicut in finem.</p><p title="II-II q. 81 a. 5 ad 3"><a name="42403"><span class="ref">[42403] IIª-IIae q. 81 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 399 dicendum quod religio non est virtus theologica neque |
| 400 intellectualis, sed moralis, cum sit pars iustitiae. Et medium in | |
| 401 ipsa accipitur non quidem inter passiones, sed secundum quandam | |
| 402 aequalitatem inter operationes quae sunt ad Deum. Dico autem | |
| 403 aequalitatem non absolute, quia Deo non potest tantum exhiberi | |
| 404 quantum ei debetur, sed secundum considerationem humanae facultatis | |
| 405 et divinae acceptationis. Superfluum autem in his quae ad divinum | |
| 406 cultum pertinent esse potest, non secundum circumstantiam quanti, | |
| 407 sed secundum alias circumstantias, puta quia cultus divinus | |
| 408 exhibetur cui non debet exhiberi, vel quando non debet, vel | |
| 53 | 409 secundum alias circumstantias prout non debet.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 81 a. 6 arg. 1"><a name="42404"><span class="ref">[42404] IIª-IIae q. 81 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 410 sic proceditur. Videtur quod religio non sit praeferenda aliis |
| 411 virtutibus moralibus. Perfectio enim virtutis moralis consistit in | |
| 412 hoc quod attingit medium, ut patet in II Ethic. Sed religio deficit | |
| 413 in attingendo medium iustitiae, quia non reddit Deo omnino aequale. | |
| 53 | 414 Ergo religio non est potior aliis virtutibus moralibus.</p><p title="II-II q. 81 a. 6 arg. 2"><a name="42405"><span class="ref">[42405] IIª-IIae q. 81 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 415 in his quae hominibus exhibentur, tanto videtur aliquid esse |
| 416 laudabilius quanto magis indigenti exhibetur, unde dicitur Isaiae | |
| 417 LVIII, <i>frange esurienti panem tuum</i>. Sed Deus non indiget | |
| 418 aliquo quod ei a nobis exhibeatur, secundum illud Psalm., <i>dixi, | |
| 419 Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges</i>. Ergo religio | |
| 420 videtur minus laudabilis aliis virtutibus, per quas hominibus | |
| 53 | 421 subvenitur.</p><p title="II-II q. 81 a. 6 arg. 3"><a name="42406"><span class="ref">[42406] IIª-IIae q. 81 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 422 quanto aliquid fit ex maiori necessitate, tanto minus est |
| 423 laudabile, secundum illud I ad Cor. IX, <i>si evangelizavero, non | |
| 424 est mihi gloria, necessitas mihi incumbit</i>. Ubi autem est maius | |
| 425 debitum, ibi est maior necessitas. Cum igitur Deo maxime sit | |
| 426 debitum quod ei ab homine exhibetur, videtur quod religio sit minus | |
| 53 | 427 laudabilis inter virtutes humanas.</p><p title="II-II q. 81 a. 6 s. c."><a name="42407"><span class="ref">[42407] IIª-IIae q. 81 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 428 est quod Exod. XX ponuntur primo praecepta ad religionem |
| 429 pertinentia, tanquam praecipua. Ordo autem praeceptorum | |
| 430 proportionatur ordini virtutum, quia praecepta legis dantur de | |
| 431 actibus virtutum. Ergo religio est praecipua inter virtutes | |
| 53 | 432 morales.</p><p title="II-II q. 81 a. 6 co."><a name="42408"><span class="ref">[42408] IIª-IIae q. 81 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 433 dicendum quod ea quae sunt ad finem sortiuntur bonitatem ex ordine |
| 434 in finem, et ideo quanto sunt fini propinquiora, tanto sunt | |
| 435 meliora. Virtutes autem morales, ut supra habitum est, sunt circa | |
| 436 ea quae ordinantur in Deum sicut in finem. Religio autem magis de | |
| 437 propinquo accedit ad Deum quam aliae virtutes morales, inquantum | |
| 438 operatur ea quae directe et immediate ordinantur in honorem | |
| 439 divinum. Et ideo religio praeeminet inter alias virtutes | |
| 53 | 440 morales.</p><p title="II-II q. 81 a. 6 ad 1"><a name="42409"><span class="ref">[42409] IIª-IIae q. 81 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 441 ergo dicendum quod laus virtutis in voluntate consistit, non autem |
| 442 in potestate. Et ideo deficere ab aequalitate, quae est medium | |
| 443 iustitiae, propter defectum potestatis, non diminuit laudem | |
| 53 | 444 virtutis, si non fuerit defectus ex parte voluntatis.</p><p title="II-II q. 81 a. 6 ad 2"><a name="42410"><span class="ref">[42410] IIª-IIae q. 81 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 445 dicendum quod in his quae exhibentur alteri propter eorum |
| 446 utilitatem, est exhibitio laudabilior quae fit magis indigenti, | |
| 447 quia est utilior. Deo autem non exhibetur aliquid propter eius | |
| 53 | 448 utilitatem, sed propter eius gloriam, nostram autem utilitatem.</p><p title="II-II q. 81 a. 6 ad 3"><a name="42411"><span class="ref">[42411] IIª-IIae q. 81 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 449 dicendum quod ubi est necessitas, tollitur gloria supererogationis, |
| 450 non autem excluditur meritum virtutis, si adsit voluntas. Et | |
| 53 | 451 propter hoc ratio non sequitur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="II-II q. 81 a. 7 arg. 1"><a name="42412"><span class="ref">[42412] IIª-IIae q. 81 a. 7 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 452 septimum sic proceditur. Videtur quod latria non habeat aliquem |
| 453 exteriorem actum. Dicitur enim Ioan. IV, <i>Deus spiritus est, et | |
| 454 eos qui adorant eum, in spiritu et veritate adorare oportet</i>. | |
| 455 Sed exteriores actus non pertinent ad spiritum, sed magis ad | |
| 456 corpus. Ergo religio, ad quam pertinet adoratio, non habet | |
| 53 | 457 exteriores actus, sed interiores.</p><p title="II-II q. 81 a. 7 arg. 2"><a name="42413"><span class="ref">[42413] IIª-IIae q. 81 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 458 religionis finis est Deo reverentiam et honorem exhibere. Sed |
| 459 videtur ad irreverentiam alicuius excellentis pertinere si ea sibi | |
| 460 exhibeantur quae proprie ad inferiores pertinent. Cum igitur ea | |
| 461 quae exhibet homo corporalibus actibus proprie videantur ad | |
| 462 indigentias hominum ordinari, vel ad reverentiam inferiorum | |
| 463 creaturarum; non videtur quod congrue possunt assumi in divinam | |
| 53 | 464 reverentiam.</p><p title="II-II q. 81 a. 7 arg. 3"><a name="42414"><span class="ref">[42414] IIª-IIae q. 81 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 465 Augustinus, in VI de Civ. Dei, commendat Senecam de hoc quod |
| 466 vituperat quosdam qui idolis ea exhibebant quae solent hominibus | |
| 467 exhiberi, quia scilicet immortalibus non conveniunt ea quae sunt | |
| 468 mortalium. Sed haec multo minus conveniunt Deo vero, qui est | |
| 469 excelsus super omnes deos. Ergo videtur reprehensibile esse quod | |
| 470 aliquis corporalibus actibus Deum colat. Non ergo habet religio | |
| 53 | 471 corporales actus.</p><p title="II-II q. 81 a. 7 s. c."><a name="42415"><span class="ref">[42415] IIª-IIae q. 81 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 472 est quod in Psalm. dicitur, <i>cor meum et caro mea exultaverunt in |
| 473 Deum vivum</i>. Sed sicut interiores actus pertinent ad cor, ita | |
| 474 exteriores actus pertinent ad membra carnis. Ergo videtur quod Deus | |
| 475 sit colendus non solum interioribus actibus, sed etiam | |
| 53 | 476 exterioribus.</p><p title="II-II q. 81 a. 7 co."><a name="42416"><span class="ref">[42416] IIª-IIae q. 81 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 477 dicendum quod Deo reverentiam et honorem exhibemus non propter |
| 478 ipsum, qui in seipso est gloria plenus, cui nihil a creatura adiici | |
| 479 potest, sed propter nos, quia videlicet per hoc quod Deum reveremur | |
| 480 et honoramus, mens nostra ei subiicitur, et in hoc eius perfectio | |
| 481 consistit; quaelibet enim res perficitur per hoc quod subditur suo | |
| 482 superiori, sicut corpus per hoc quod vivificatur ab anima, et aer | |
| 483 per hoc quod illuminatur a sole. Mens autem humana indiget ad hoc | |
| 484 quod coniungatur Deo, sensibilium manuductione, quia invisibilia | |
| 485 per ea quae facta sunt, intellecta, conspiciuntur, ut apostolus | |
| 486 dicit, ad Rom. Et ideo in divino cultu necesse est aliquibus | |
| 487 corporalibus uti, ut eis, quasi signis quibusdam, mens hominis | |
| 488 excitetur ad spirituales actus, quibus Deo coniungitur. Et ideo | |
| 489 religio habet quidem interiores actus quasi principales et per se | |
| 490 ad religionem pertinentes, exteriores vero actus quasi secundarios, | |
| 53 | 491 et ad interiores actus ordinatos.</p><p title="II-II q. 81 a. 7 ad 1"><a name="42417"><span class="ref">[42417] IIª-IIae q. 81 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 492 ergo dicendum quod dominus loquitur quantum ad id quod est |
| 53 | 493 principale et per se intentum in cultu divino.</p><p title="II-II q. 81 a. 7 ad 2"><a name="42418"><span class="ref">[42418] IIª-IIae q. 81 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 494 dicendum quod huiusmodi exteriora non exhibentur Deo quasi his |
| 495 indigeat, secundum illud Psalm., <i>numquid manducabo carnes | |
| 496 taurorum, aut sanguinem hircorum potabo?</i> Sed exhibentur Deo | |
| 497 tanquam signa quaedam interiorum et spiritualium operum, quae per | |
| 498 se Deus acceptat. Unde Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, | |
| 499 <i>sacrificium visibile invisibilis sacrificii sacramentum, idest | |
| 53 | 500 sacrum signum, est</i>.</p><p title="II-II q. 81 a. 7 ad 3"><a name="42419"><span class="ref">[42419] IIª-IIae q. 81 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 501 dicendum quod idololatrae deridentur ex hoc quod ea quae ad homines |
| 502 pertinent idolis exhibebant non tanquam signa excitantia eos ad | |
| 503 aliqua spiritualia, sed tanquam per se eis accepta. Et praecipue | |
| 53 | 504 quia erant vana et turpia.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="II-II q. 81 a. 8 arg. 1"><a name="42420"><span class="ref">[42420] IIª-IIae q. 81 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum |
| 28 | 505 sic proceditur. Videtur quod religio non sit idem sanctitati. |
| 506 Religio enim est quaedam specialis virtus, ut habitum est. | |
| 507 Sanctitas autem dicitur esse generalis virtus, est enim <i>faciens | |
| 508 fideles et servantes ea quae ad Deum sunt iusta</i>, ut Andronicus | |
| 53 | 509 dicit. Ergo sanctitas non est idem religioni.</p><p title="II-II q. 81 a. 8 arg. 2"><a name="42421"><span class="ref">[42421] IIª-IIae q. 81 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 510 sanctitas munditiam importare videtur, dicit enim Dionysius, XII |
| 511 cap. de Div. Nom., quod <i>sanctitas est ab omni immunditia libera | |
| 512 et perfecta et omnino immaculata munditia</i>. Munditia autem | |
| 513 maxime videtur pertinere ad temperantiam, quae turpitudines | |
| 514 corporales excludit. Cum igitur religio ad iustitiam pertineat, | |
| 53 | 515 videtur quod sanctitas non sit idem religioni.</p><p title="II-II q. 81 a. 8 arg. 3"><a name="42422"><span class="ref">[42422] IIª-IIae q. 81 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 516 ea quae dividuntur ex opposito non sunt idem. Sed in quadam |
| 517 enumeratione partium iustitiae sanctitas condividitur religioni, ut | |
| 53 | 518 supra habitum est. Ergo sanctitas non est idem quod religio.</p><p title="II-II q. 81 a. 8 s. c."><a name="42423"><span class="ref">[42423] IIª-IIae q. 81 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 519 est quod dicitur Luc. I, <i>serviamus illi in sanctitate et |
| 520 iustitia</i>. Sed servire Deo pertinet ad religionem, ut supra | |
| 53 | 521 habitum est. Ergo religio est idem sanctitati.</p><p title="II-II q. 81 a. 8 co."><a name="42424"><span class="ref">[42424] IIª-IIae q. 81 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 522 dicendum quod nomen sanctitatis duo videtur importare. Uno quidem |
| 523 modo, munditiam, et huic significationi competit nomen Graecum, | |
| 524 dicitur enim agios quasi sine terra. Alio modo importat firmitatem, | |
| 525 unde apud antiquos sancta dicebantur quae legibus erant munita ut | |
| 526 violari non deberent; unde et dicitur esse aliquid sancitum quia | |
| 527 est lege firmatum. Potest etiam secundum Latinos hoc nomen sanctus | |
| 528 ad munditiam pertinere, ut intelligatur sanctus quasi sanguine | |
| 529 tinctus, <i>eo quod antiquitus illi qui purificari volebant | |
| 530 sanguine hostiae tingebantur</i>, ut Isidorus dicit, in libro | |
| 531 Etymol. Et utraque significatio competit, ut sanctitas attribuatur | |
| 532 his quae divino cultui applicantur, ita quod non solum homines, sed | |
| 533 etiam templum et vasa et alia huiusmodi sanctificari dicantur ex | |
| 534 hoc quod cultui divino applicantur. Munditia enim necessaria est ad | |
| 535 hoc quod mens Deo applicetur. Quia mens humana inquinatur ex hoc | |
| 536 quod inferioribus rebus immergitur, sicut quaelibet res ex | |
| 537 immixtione peioris sordescit, ut argentum ex immixtione plumbi. | |
| 538 Oportet autem quod mens ab inferioribus rebus abstrahatur, ad hoc | |
| 539 quod supremae rei possit coniungi. Et ideo mens sine munditia Deo | |
| 540 applicari non potest. Unde ad Heb. ult. dicitur, <i>pacem sequimini | |
| 541 cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum</i>. | |
| 542 Firmitas etiam exigitur ad hoc quod mens Deo applicetur. Applicatur | |
| 543 enim ei sicut ultimo fini et primo principio, huiusmodi autem | |
| 544 oportet maxime immobilia esse. Unde dicebat apostolus, Rom. VIII, | |
| 545 <i>certus sum quod neque mors neque vita separabit me a caritate | |
| 546 Dei</i>. Sic igitur sanctitas dicitur per quam mens hominis seipsam | |
| 547 et suos actus applicat Deo. Unde non differt a religione secundum | |
| 548 essentiam, sed solum ratione. Nam religio dicitur secundum quod | |
| 549 exhibet Deo debitum famulatum in his quae pertinent specialiter ad | |
| 550 cultum divinum, sicut in sacrificiis, oblationibus et aliis | |
| 551 huiusmodi, sanctitas autem dicitur secundum quod homo non solum | |
| 552 haec, sed aliarum virtutum opera refert in Deum, vel secundum quod | |
| 53 | 553 homo se disponit per bona opera ad cultum divinum.</p><p title="II-II q. 81 a. 8 ad 1"><a name="42425"><span class="ref">[42425] IIª-IIae q. 81 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 554 ergo dicendum quod sanctitas est quaedam specialis virtus secundum |
| 555 essentiam, et secundum hoc est quodammodo eadem religioni. Habet | |
| 556 autem quandam generalitatem, secundum quod omnes virtutum actus per | |
| 557 imperium ordinat in bonum divinum, sicut et iustitia legalis | |
| 558 dicitur generalis virtus, inquantum ordinat omnium virtutum actus | |
| 53 | 559 in bonum commune.</p><p title="II-II q. 81 a. 8 ad 2"><a name="42426"><span class="ref">[42426] IIª-IIae q. 81 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 560 dicendum quod temperantia munditiam quidem operatur, non tamen ita |
| 561 quod habeat rationem sanctitatis nisi referatur in Deum. Unde de | |
| 562 ipsa virginitate dicit Augustinus, in libro de virginitate, quod | |
| 563 <i>non quia virginitas est, sed quia Deo dicata est, | |
| 53 | 564 honoratur</i>.</p><p title="II-II q. 81 a. 8 ad 3"><a name="42427"><span class="ref">[42427] IIª-IIae q. 81 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 565 dicendum quod sanctitas distincta est a religione propter |
| 566 differentiam praedictam, non quia differat re, sed ratione tantum, | |
| 53 | 567 ut dictum est.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 568 <p><a href="sth3080.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 569 <a href="sth3082.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 570 <br/> | |
| 571 <hr/> | |
| 572 <br/> | |
| 573 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 574 hanc editionem<br/> | |
| 575 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 576 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 577 </div></body> | |
| 578 </html> |