Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4078.html @ 131:b97d856cd2bb
complete
| author | ht |
|---|---|
| date | Sat, 13 Jul 2024 18:06:43 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. 78</title> | |
| 28 | 19 </head> |
| 53 | 20 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">tertia pars quaestio LXXVIII</div><div class="centro"> |
| 21 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 22 <tr> |
| 53 | 23 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" border="0" height="180" width="204" src="icons/bene180.jpg"/></th> |
| 28 | 24 </tr> |
| 25 </table> | |
| 53 | 26 <br/> |
| 27 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br/> | |
| 28 | 28 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 29 magneticas<br/> |
| 30 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 31 <br/></span><br/> | |
| 32 <hr/> | |
| 33 <br/> | |
| 34 <p><a href="sth4074.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 35 <a href="sth4079.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 36 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 37 // | |
| 38 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
39 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
40 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 41 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 42 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 43 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="#50740">III&ordf; q. 78 pr.'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="#50741">III&ordf; q. 78 a. 1 arg. 1'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#50742">III&ordf; q. 78 a. 1 arg. 2'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#50743">III&ordf; q. 78 a. 1 arg. 3'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#50744">III&ordf; q. 78 a. 1 arg. 4'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#50745">III&ordf; q. 78 a. 1 s. c.'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#50746">III&ordf; q. 78 a. 1 co.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#50747">III&ordf; q. 78 a. 1 ad 1'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#50748">III&ordf; q. 78 a. 1 ad 2'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#50749">III&ordf; q. 78 a. 1 ad 3'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#50750">III&ordf; q. 78 a. 1 ad 4'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#50751">III&ordf; q. 78 a. 2 arg. 1'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#50752">III&ordf; q. 78 a. 2 arg. 2'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#50753">III&ordf; q. 78 a. 2 arg. 3'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#50754">III&ordf; q. 78 a. 2 arg. 4'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#50755">III&ordf; q. 78 a. 2 arg. 5'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#50756">III&ordf; q. 78 a. 2 s. c.'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#50757">III&ordf; q. 78 a. 2 co.'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#50758">III&ordf; q. 78 a. 2 ad 1'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#50759">III&ordf; q. 78 a. 2 ad 2'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#50760">III&ordf; q. 78 a. 2 ad 3'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#50761">III&ordf; q. 78 a. 2 ad 4'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#50762">III&ordf; q. 78 a. 2 ad 5'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#50763">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 1'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#50764">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 2'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#50765">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 3'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#50766">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 4'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#50767">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 5'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#50768">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 6'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#50769">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 7'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#50770">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 8'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#50771">III&ordf; q. 78 a. 3 arg. 9'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#50772">III&ordf; q. 78 a. 3 s. c.'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#50773">III&ordf; q. 78 a. 3 co.'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#50774">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 1'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#50775">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 2'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#50776">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 3'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#50777">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 4'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#50778">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 5'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#50779">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 6'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#50780">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 7'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#50781">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 8'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#50782">III&ordf; q. 78 a. 3 ad 9'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#50783">III&ordf; q. 78 a. 4 arg. 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#50784">III&ordf; q. 78 a. 4 arg. 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#50785">III&ordf; q. 78 a. 4 arg. 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#50786">III&ordf; q. 78 a. 4 s. c.'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#50787">III&ordf; q. 78 a. 4 co.'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#50788">III&ordf; q. 78 a. 4 ad 1'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#50789">III&ordf; q. 78 a. 4 ad 2'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#50790">III&ordf; q. 78 a. 4 ad 3'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#50791">III&ordf; q. 78 a. 5 arg. 1'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#50792">III&ordf; q. 78 a. 5 arg. 2'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#50793">III&ordf; q. 78 a. 5 arg. 3'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#50794">III&ordf; q. 78 a. 5 s. c.'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#50795">III&ordf; q. 78 a. 5 co.'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#50796">III&ordf; q. 78 a. 5 ad 1'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#50797">III&ordf; q. 78 a. 5 ad 2'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#50798">III&ordf; q. 78 a. 5 ad 3'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#50799">III&ordf; q. 78 a. 6 arg. 1'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#50800">III&ordf; q. 78 a. 6 arg. 2'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#50801">III&ordf; q. 78 a. 6 arg. 3'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#50802">III&ordf; q. 78 a. 6 s. c.'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#50803">III&ordf; q. 78 a. 6 co.'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#50804">III&ordf; q. 78 a. 6 ad 1'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#50805">III&ordf; q. 78 a. 6 ad 2'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#50806">III&ordf; q. 78 a. 6 ad 3'); | |
| 115 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 116 document.write('<BR><BR>'); | |
| 117 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 118 document.write('<\/FORM>'); | |
| 119 // --> | |
| 120 // | |
| 121 </script><br/> | |
| 122 <hr/> | |
| 123 <br/></div><div class="q" id="q78"><h2>Quaestio 78</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="III q. 78 pr."><a name="50740"><span class="ref">[50740] | |
| 124 IIIª q. 78 pr.</span></a> Deinde considerandum est de forma | |
| 28 | 125 huius sacramenti. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, quae sit |
| 126 forma huius sacramenti. Secundo, utrum sit conveniens forma | |
| 127 consecrationis panis. Tertio, utrum sit conveniens forma | |
| 128 consecrationis sanguinis. Quarto, de virtute utriusque formae. | |
| 129 Quinto, de veritate locutionis. Sexto, de comparatione unius formae | |
| 53 | 130 ad aliam.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="III q. 78 a. 1 arg. 1"><a name="50741"><span class="ref">[50741] IIIª q. 78 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic |
| 28 | 131 proceditur. Videtur quod haec non sit forma huius sacramenti, |
| 132 <i>hoc est corpus meum, et, hic est calix sanguinis mei</i>. Illa | |
| 133 enim verba videntur pertinere ad formam sacramenti quibus Christus | |
| 134 corpus suum et sanguinem consecravit. Sed Christus ante benedixit | |
| 135 panem acceptum, et postea dixit, <i>accipite et comedite, hoc est | |
| 136 corpus meum</i>, ut habetur Matth. XXVI; et similiter fecit de | |
| 53 | 137 calice. Ergo praedicta verba non sunt forma huius sacramenti.</p><p title="III q. 78 a. 1 arg. 2"><a name="50742"><span class="ref">[50742] IIIª q. 78 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 138 Eusebius Emesenus dicit quod <i>invisibilis sacerdos visibiles |
| 139 creaturas in suum corpus convertit, dicens, accipite et comedite, | |
| 140 hoc est corpus meum</i>. Ergo totum hoc videtur pertinere ad formam | |
| 141 sacramenti. Et eadem ratio est de verbis pertinentibus ad | |
| 53 | 142 sanguinem.</p><p title="III q. 78 a. 1 arg. 3"><a name="50743"><span class="ref">[50743] IIIª q. 78 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 143 forma Baptismi exprimitur persona ministri et actus eius, cum |
| 144 dicitur, ego te baptizo. Sed in praemissis verbis nulla fit mentio | |
| 145 de persona ministri, nec de actu eius. Ergo non est conveniens | |
| 53 | 146 forma sacramenti.</p><p title="III q. 78 a. 1 arg. 4"><a name="50744"><span class="ref">[50744] IIIª q. 78 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 147 forma sacramenti sufficit ad perfectionem sacramenti, unde |
| 148 sacramentum Baptismi quandoque perfici potest solis verbis formae | |
| 149 prolatis, et omnibus aliis praetermissis. Si ergo praedicta verba | |
| 150 sunt forma huius sacramenti, videtur quod aliquando possit hoc | |
| 151 sacramentum perfici his solis verbis prolatis, et omnibus aliis | |
| 152 praetermissis quae in Missa dicuntur. Quod tamen videtur esse | |
| 153 falsum, quia, ubi verba alia praetermitterentur, praedicta verba | |
| 154 acciperentur ex persona sacerdotis proferentis, in cuius corpus et | |
| 155 sanguinem panis et vinum non convertuntur. Non ergo praedicta verba | |
| 53 | 156 sunt forma huius sacramenti.</p><p title="III q. 78 a. 1 s. c."><a name="50745"><span class="ref">[50745] IIIª q. 78 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 157 quod Ambrosius dicit, in libro de sacramentis, <i>consecratio fit |
| 158 verbis et sermonibus domini Iesu. Nam per reliqua omnia quae | |
| 159 dicuntur, laus Deo defertur, oratione petitur pro populo, pro | |
| 160 regibus, pro ceteris. Ubi autem sacramentum conficitur, iam non | |
| 161 suis sermonibus sacerdos utitur, sed utitur sermonibus Christi. | |
| 53 | 162 Ergo sermo Christi hoc conficit sacramentum</i>.</p><p title="III q. 78 a. 1 co."><a name="50746"><span class="ref">[50746] IIIª q. 78 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 163 dicendum quod hoc sacramentum ab aliis sacramentis differt in |
| 164 duobus. Primo quidem quantum ad hoc, quod hoc sacramentum | |
| 165 perficitur in consecratione materiae, alia vero sacramenta | |
| 166 perficiuntur in usu materiae consecratae. Secundo, quia in aliis | |
| 167 sacramentis consecratio materiae consistit solum in quadam | |
| 168 benedictione, ex qua materia consecrata accipit instrumentaliter | |
| 169 quandam spiritualem virtutem, quae per ministrum, qui est | |
| 170 instrumentum animatum, potest ad instrumenta inanimata procedere. | |
| 171 Sed in hoc sacramento consecratio materiae consistit in quadam | |
| 172 miraculosa conversione substantiae, quae a solo Deo perfici potest. | |
| 173 Unde minister in hoc sacramento perficiendo non habet alium actum | |
| 174 nisi prolationem verborum. Et quia forma debet esse conveniens rei, | |
| 175 ideo forma huius sacramenti differt a formis aliorum sacramentorum | |
| 176 in duobus. Primo quidem, quia formae aliorum sacramentorum | |
| 177 important usum materiae, puta baptizationem vel consignationem, sed | |
| 178 forma huius sacramenti importat solam consecrationem materiae, quae | |
| 179 in transubstantiatione consistit; puta cum dicitur, <i>hoc est | |
| 180 corpus meum, vel, hic est calix sanguinis mei</i>. Secundo, quia | |
| 181 formae aliorum sacramentorum proferuntur ex persona ministri, sive | |
| 182 per modum exercentis actum, sicut cum dicitur, <i>ego te baptizo, | |
| 183 vel, ego te confirmo</i>; sive per modum imperantis, sicut in | |
| 184 sacramento ordinis dicitur, accipe potestatem, etc.; sive per modum | |
| 185 deprecantis, sicut cum in sacramento extremae unctionis dicitur, | |
| 186 <i>per istam unctionem et nostram intercessionem</i>, et cetera. | |
| 187 Sed forma huius sacramenti profertur ex persona ipsius Christi | |
| 188 loquentis, ut detur intelligi quod minister in perfectione huius | |
| 53 | 189 sacramenti nihil agit nisi quod profert verba Christi.</p><p title="III q. 78 a. 1 ad 1"><a name="50747"><span class="ref">[50747] IIIª q. 78 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 190 dicendum quod circa hoc est multiplex opinio. Quidam enim dixerunt |
| 191 quod Christus, qui habebat potestatem excellentiae in sacramentis, | |
| 192 absque omni forma verborum hoc sacramentum perfecit; et postea | |
| 193 verba protulit sub quibus alii postea consecrarent. Quod videntur | |
| 194 sonare verba Innocentii III dicentis, <i>sane dici potest quod | |
| 195 Christus virtute divina confecit, et postea formam expressit sub | |
| 196 qua posteri benedicerent</i>. Sed contra hoc expresse sunt verba | |
| 197 Evangelii, in quibus dicitur quod Christus benedixit, quae quidem | |
| 198 benedictio aliquibus verbis facta est. Unde praedicta verba | |
| 199 Innocentii sunt opinative magis dicta quam determinative. Quidam | |
| 200 autem dixerunt quod benedictio illa facta est quibusdam aliis | |
| 201 verbis nobis ignotis. Sed nec hoc stare potest. Quia benedictio | |
| 202 consecrationis nunc perficitur per recitationem eorum quae tunc | |
| 203 acta sunt. Unde, si tunc per haec verba non est facta consecratio, | |
| 204 nec modo fieret. Et ideo alii dixerunt quod illa benedictio eisdem | |
| 205 etiam verbis facta est quibus modo fit, sed Christus ea bis | |
| 206 protulit, primo quidem secreto, ad consecrandum; secundo manifeste, | |
| 207 ad instruendum. Sed nec hoc stare potest. Quia sacerdos consecrat | |
| 208 proferens haec verba, non ut a Christo in occulta benedictione | |
| 209 dicta, sed ut publice prolata. Unde, cum non habeant vim huiusmodi | |
| 210 verba nisi ex Christi prolatione, videtur quod etiam Christus | |
| 211 manifeste ea proferens consecraverit. Et ideo alii dixerunt quod | |
| 212 Evangelistae non semper eundem ordinem in recitando servaverunt quo | |
| 213 res sunt gestae, ut patet per Augustinum, in libro de consensu | |
| 214 Evangelistarum. Unde intelligendum est ordinem rei gestae sic | |
| 215 exprimi posse, <i>accipiens panem, benedixit dicens, hoc est corpus | |
| 216 meum, et deinde fregit et dedit discipulis suis</i>. Sed idem | |
| 217 sensus potest esse in verbis Evangelii non mutatis. Nam hoc | |
| 218 participium dicens concomitantiam quandam importat verborum | |
| 219 prolatorum ad ea quae praecedunt. Non autem oportet quod haec | |
| 220 concomitantia intelligatur solum respectu verbi ultimi prolati, | |
| 221 quasi Christus tunc ista verba protulerit quando dedit discipulis | |
| 222 suis, sed potest intelligi concomitantia respectu totius | |
| 223 praecedentis, ut sit sensus, dum benediceret et frangeret et daret | |
| 53 | 224 discipulis suis, haec verba dixit, accipite et cetera.</p><p title="III q. 78 a. 1 ad 2"><a name="50748"><span class="ref">[50748] IIIª q. 78 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 225 dicendum quod in his verbis, accipite et comedite, intelligitur |
| 226 usus materiae consecratae, qui non est de necessitate huius | |
| 227 sacramenti, ut supra habitum est. Et ideo nec haec verba sunt de | |
| 228 substantia formae. Quia tamen ad quandam perfectionem sacramenti | |
| 229 pertinet materiae consecratae usus, sicut operatio non est prima, | |
| 230 sed secunda perfectio rei; ideo per omnia haec verba exprimitur | |
| 231 tota perfectio huius sacramenti. Et hoc modo Eusebius intellexit | |
| 232 his verbis confici sacramentum, quantum ad primam et secundam | |
| 53 | 233 perfectionem ipsius.</p><p title="III q. 78 a. 1 ad 3"><a name="50749"><span class="ref">[50749] IIIª q. 78 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 234 dicendum quod in sacramento Baptismi minister aliquem actum exercet |
| 235 circa usum materiae, qui est de essentia sacramenti, quod non est | |
| 53 | 236 in hoc sacramento. Et ideo non est similis ratio.</p><p title="III q. 78 a. 1 ad 4"><a name="50750"><span class="ref">[50750] IIIª q. 78 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 237 dicendum quod quidam dixerunt hoc sacramentum perfici non posse |
| 238 praedictis verbis prolatis et aliis praetermissis, praecipue quae | |
| 239 sunt in canone Missae. Sed hoc patet esse falsum. Tum ex verbis | |
| 240 Ambrosii supra inductis. Tum etiam quia canon Missae non est idem | |
| 241 apud omnes, nec secundum omnia tempora, sed diversa sunt a diversis | |
| 242 apposita. Unde dicendum est quod, si sacerdos sola verba praedicta | |
| 243 proferret cum intentione conficiendi hoc sacramentum, perficeretur | |
| 244 hoc sacramentum, quia intentio faceret ut haec verba | |
| 245 intelligerentur quasi ex persona Christi prolata, etiam si verbis | |
| 246 praecedentibus hoc non recitaretur. Graviter tamen peccaret | |
| 247 sacerdos sic conficiens hoc sacramentum, utpote ritum Ecclesiae non | |
| 248 servans. Nec est simile de Baptismo, quod est sacramentum | |
| 249 necessitatis, defectum autem huius sacramenti potest supplere | |
| 53 | 250 spiritualis manducatio, ut Augustinus dicit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="III q. 78 a. 2 arg. 1"><a name="50751"><span class="ref">[50751] IIIª q. 78 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum |
| 28 | 251 sic proceditur. Videtur quod haec non sit conveniens forma |
| 252 consecrationis panis, <i>hoc est corpus meum</i>. Per formam enim | |
| 253 sacramenti debet exprimi sacramenti effectus. Sed effectus qui fit | |
| 254 in consecratione panis, est conversio substantiae panis in corpus | |
| 255 Christi, quae magis exprimitur per hoc verbum fit, quam per hoc | |
| 256 verbum est. Ergo in forma consecrationis deberet dici, hoc fit | |
| 53 | 257 corpus meum.</p><p title="III q. 78 a. 2 arg. 2"><a name="50752"><span class="ref">[50752] IIIª q. 78 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 258 Ambrosius dicit, in libro de sacramentis, <i>sermo Christi hoc |
| 259 conficit sacramentum. Quis sermo Christi? Hic quo facta sunt omnia, | |
| 260 jussit dominus et facta sunt caeli et terra</i>. Ergo et forma | |
| 261 huius sacramenti convenientior esset per verbum imperativum, ut | |
| 53 | 262 diceretur, hoc sit corpus meum.</p><p title="III q. 78 a. 2 arg. 3"><a name="50753"><span class="ref">[50753] IIIª q. 78 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, per |
| 28 | 263 subiectum huius locutionis importatur illud quod convertitur, sicut |
| 264 per praedicatum importatur conversionis terminus. Sed, sicut est | |
| 265 determinatum id in quod fit conversio, non enim fit conversio nisi | |
| 266 in corpus Christi; ita est determinatum id quod convertitur, non | |
| 267 enim convertitur in corpus Christi nisi panis. Ergo, sicut ex parte | |
| 268 praedicati ponitur nomen, ita ex parte subiecti debet poni nomen, | |
| 53 | 269 ut dicatur, hic panis est corpus meum.</p><p title="III q. 78 a. 2 arg. 4"><a name="50754"><span class="ref">[50754] IIIª q. 78 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 270 sicut id in quod terminatur conversio est determinatae naturae, |
| 271 quia est corpus; ita etiam est determinatae personae. Ergo, ad | |
| 53 | 272 determinandam personam, debet dici, hoc est corpus Christi.</p><p title="III q. 78 a. 2 arg. 5"><a name="50755"><span class="ref">[50755] IIIª q. 78 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 273 verbis formae non debet poni aliquid quod non sit de substantia |
| 274 eius. Inconvenienter ergo additur in quibusdam libris haec | |
| 53 | 275 coniunctio enim, quae non est de substantia formae.</p><p title="III q. 78 a. 2 s. c."><a name="50756"><span class="ref">[50756] IIIª q. 78 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 276 quod dominus hac forma in consecrando est usus, ut patet Matth. |
| 53 | 277 XXVI.</p><p title="III q. 78 a. 2 co."><a name="50757"><span class="ref">[50757] IIIª q. 78 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 278 dicendum quod haec est conveniens forma consecrationis panis. |
| 279 Dictum est enim quod haec consecratio consistit in conversione | |
| 280 substantiae panis in corpus Christi. Oportet autem formam | |
| 281 sacramenti significare id quod in sacramento efficitur. Unde et | |
| 282 forma consecrationis panis debet significare ipsam conversionem | |
| 283 panis in corpus Christi. In qua tria considerantur, scilicet ipsa | |
| 284 conversio, et terminus a quo, et terminus ad quem. Conversio autem | |
| 285 potest considerari dupliciter, uno modo, ut in fieri; alio modo, ut | |
| 286 in facto esse. Non autem debuit significari conversio in hac forma | |
| 287 ut in fieri, sed ut in facto esse. Primo quidem, quia haec | |
| 288 conversio non est successiva, ut supra habitum est, sed | |
| 289 instantanea, in huiusmodi autem mutationibus fieri non est nisi | |
| 290 factum esse. Secundo, quia ita se habent formae sacramentales ad | |
| 291 significandum effectum sacramenti, sicut se habent formae | |
| 292 artificiales ad repraesentandum effectum artis. Forma autem | |
| 293 artificialis est similitudo ultimi effectus in quem fertur intentio | |
| 294 artificis, sicut forma artis in mente aedificatoris est forma domus | |
| 295 aedificatae principaliter, aedificationis autem per consequens. | |
| 296 Unde et in hac forma debet exprimi conversio ut in facto esse, ad | |
| 297 quod fertur intentio. Et quia ipsa conversio exprimitur in hac | |
| 298 forma ut in facto esse, necesse est quod extrema conversionis | |
| 299 significentur ut se habent in facto esse conversionis. Tunc autem | |
| 300 terminus in quem habet propriam naturam suae substantiae, sed | |
| 301 terminus a quo non manet secundum suam substantiam, sed solum | |
| 302 secundum accidentia, quibus sensui subiacet, et ad sensum | |
| 303 determinari potest. Unde convenienter terminus conversionis a quo | |
| 304 exprimitur per pronomen demonstrativum relatum ad accidentia | |
| 305 sensibilia, quae manent. Terminus autem ad quem exprimitur per | |
| 306 nomen significans naturam eius in quod fit conversio, quod quidem | |
| 307 est totum corpus Christi, et non sola caro eius, ut dictum est. | |
| 308 Unde haec forma est convenientissima, <i>hoc est corpus | |
| 53 | 309 meum</i>.</p><p title="III q. 78 a. 2 ad 1"><a name="50758"><span class="ref">[50758] IIIª q. 78 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 310 dicendum quod fieri non est ultimus effectus huius consecrationis, |
| 311 sed factum esse ut dictum est. Et ideo hoc potius exprimi debet in | |
| 53 | 312 forma.</p><p title="III q. 78 a. 2 ad 2"><a name="50759"><span class="ref">[50759] IIIª q. 78 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 313 dicendum quod sermo Dei operatus est in creatione rerum, qui etiam |
| 314 operatur in hac consecratione, aliter tamen et aliter. Nam hic | |
| 315 operatur sacramentaliter, idest secundum vim significationis. Et | |
| 316 ideo oportet in hoc sermone significari ultimum effectum | |
| 317 consecrationis per verbum substantivum indicativi modi et | |
| 318 praesentis temporis. Sed in creatione rerum operatus est solum | |
| 319 effective, quae quidem efficientia est per imperium suae | |
| 320 sapientiae. Et ideo in creatione rerum exprimitur sermo dominicus | |
| 321 per verbum imperativi modi, secundum illud Gen. I, <i>fiat lux, et | |
| 53 | 322 facta est lux</i>.</p><p title="III q. 78 a. 2 ad 3"><a name="50760"><span class="ref">[50760] IIIª q. 78 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 323 dicendum quod terminus a quo in ipso facto esse conversionis non |
| 324 retinet naturam suae substantiae, sicut terminus ad quem. Et ideo | |
| 53 | 325 non est simile.</p><p title="III q. 78 a. 2 ad 4"><a name="50761"><span class="ref">[50761] IIIª q. 78 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 326 dicendum quod per hoc pronomen meum, quod includit demonstrationem |
| 327 primae personae, quae est persona loquentis, sufficienter | |
| 328 exprimitur persona Christi, ex cuius persona haec proferuntur, ut | |
| 53 | 329 dictum est.</p><p title="III q. 78 a. 2 ad 5"><a name="50762"><span class="ref">[50762] IIIª q. 78 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 330 dicendum quod haec coniunctio enim apponitur in hac forma secundum |
| 331 consuetudinem Romanae Ecclesiae a beato Petro apostolo derivatam. | |
| 332 Et hoc propter continuationem ad verba praecedentia. Et ideo non | |
| 53 | 333 est de forma, sicut nec praecedentia formam.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="III q. 78 a. 3 arg. 1"><a name="50763"><span class="ref">[50763] IIIª q. 78 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic |
| 28 | 334 proceditur. Videtur quod haec non sit conveniens forma |
| 335 consecrationis vini, <i>hic est calix sanguinis mei, novi et | |
| 336 aeterni testamenti, mysterium fidei, qui pro vobis et pro multis | |
| 337 effundetur in remissionem peccatorum</i>. Sicut enim panis | |
| 338 convertitur in corpus Christi ex vi consecrationis, ita et vinum in | |
| 339 sanguinem Christi, sicut ex praedictis patet. Sed in forma | |
| 340 consecrationis panis ponitur in recto corpus Christi, nec aliquid | |
| 341 aliud additur. Inconvenienter ergo in hac forma ponitur sanguis | |
| 342 Christi in obliquo, et additur calix in recto, cum dicitur, <i>hic | |
| 53 | 343 est calix sanguinis mei</i>.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 2"><a name="50764"><span class="ref">[50764] IIIª q. 78 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, non |
| 28 | 344 sunt maioris efficaciae verba quae proferuntur in consecratione |
| 345 panis quam ea quae proferuntur in consecratione vini, cum utraque | |
| 346 sint verba Christi. Sed statim dicto, hoc est corpus meum, est | |
| 347 perfecta consecratio panis. Ergo statim cum dictum est, hic est | |
| 348 calix sanguinis mei, est perfecta consecratio sanguinis. Et ita ea | |
| 349 quae consequuntur non videntur esse de substantia formae, | |
| 53 | 350 praesertim cum pertineant ad proprietates huius sacramenti.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 3"><a name="50765"><span class="ref">[50765] IIIª q. 78 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 351 testamentum novum pertinere videtur ad internam inspirationem, ut |
| 352 patet ex hoc quod apostolus, ad Heb. VIII, introducit verba quae | |
| 353 habentur in Ierem. XXXI, <i>consummabo super domum Israel | |
| 354 testamentum novum, dando leges meas in mentibus eorum</i>. | |
| 355 Sacramentum autem exterius visibiliter agitur. Inconvenienter ergo | |
| 53 | 356 in forma sacramenti dicitur, novi testamenti.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 4"><a name="50766"><span class="ref">[50766] IIIª q. 78 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 357 novum dicitur aliquid ex eo quod est prope principium sui esse. |
| 358 Aeternum autem non habet principium sui esse. Ergo inconvenienter | |
| 359 dicitur novi et aeterni, quia videtur contradictionem | |
| 53 | 360 implicare.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 5"><a name="50767"><span class="ref">[50767] IIIª q. 78 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, |
| 28 | 361 occasiones erroris sunt hominibus subtrahendae, secundum illud |
| 362 Isaiae LVII, <i>auferte offendicula de via populi mei</i>. Sed | |
| 363 quidam erraverunt aestimantes mystice solum esse corpus et | |
| 364 sanguinem Christi in hoc sacramento. Ergo in hac forma | |
| 53 | 365 inconvenienter ponitur mysterium fidei.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 6"><a name="50768"><span class="ref">[50768] IIIª q. 78 a. 3 arg. 6</span></a> Praeterea, |
| 28 | 366 supra dictum est quod, sicut Baptismus est sacramentum fidei, ita |
| 367 Eucharistia est sacramentum caritatis. Ergo in hac forma magis | |
| 53 | 368 debuit poni caritas quam fides.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 7"><a name="50769"><span class="ref">[50769] IIIª q. 78 a. 3 arg. 7</span></a> Praeterea, |
| 28 | 369 totum hoc sacramentum, et quantum ad corpus et quantum ad |
| 370 sanguinem, est memoriale dominicae passionis, secundum illud I Cor. | |
| 371 XI, <i>quotiescumque manducabitis panem hunc et calicem bibetis, | |
| 372 mortem domini annuntiabitis</i>. Non ergo magis debuit in forma | |
| 373 consecrationis sanguinis fieri mentio de passione Christi et de | |
| 374 eius fructu, quam in forma consecrationis corporis, praesertim cum, | |
| 375 Luc. XXII, dominus dixerit, <i>hoc est corpus meum, quod pro vobis | |
| 53 | 376 tradetur</i>.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 8"><a name="50770"><span class="ref">[50770] IIIª q. 78 a. 3 arg. 8</span></a> Praeterea, |
| 28 | 377 passio Christi, ut supra habitum est, ad sufficientiam profuit |
| 378 omnibus, quantum vero ad efficaciam profuit multis. Debuit ergo | |
| 379 dici quod effundetur pro omnibus, aut pro multis, sine hoc quod | |
| 53 | 380 adderetur pro vobis.</p><p title="III q. 78 a. 3 arg. 9"><a name="50771"><span class="ref">[50771] IIIª q. 78 a. 3 arg. 9</span></a> Praeterea, |
| 28 | 381 verba quibus hoc sacramentum conficitur, efficaciam habent ex |
| 382 institutione Christi. Sed nullus Evangelista recitat Christum haec | |
| 383 omnia verba dixisse. Ergo non est conveniens forma consecrationis | |
| 53 | 384 vini.</p><p title="III q. 78 a. 3 s. c."><a name="50772"><span class="ref">[50772] IIIª q. 78 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 385 quod Ecclesia, ab apostolis instructa, utitur hac forma in |
| 53 | 386 consecratione vini.</p><p title="III q. 78 a. 3 co."><a name="50773"><span class="ref">[50773] IIIª q. 78 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 387 dicendum quod circa hanc formam est duplex opinio. Quidam enim |
| 388 dixerunt quod de substantia formae huius est hoc solum quod | |
| 389 dicitur, hic est calix sanguinis mei, non autem ea quae sequuntur. | |
| 390 Sed hoc videtur inconveniens, quia ea quae sequuntur, sunt quaedam | |
| 391 determinationes praedicati, idest sanguinis Christi; unde pertinent | |
| 392 ad integritatem locutionis. Et propter hoc sunt alii qui melius | |
| 393 dicunt quod omnia sequentia sunt de substantia formae, usque ad hoc | |
| 394 quod postea sequitur, hoc quotiescumque feceritis, quae pertinent | |
| 395 ad usum huius sacramenti, unde non sunt de substantia formae. Et | |
| 396 inde est quod sacerdos eodem ritu et modo, scilicet tenendo calicem | |
| 397 in manibus, omnia haec verba profert. Lucae etiam XXII | |
| 398 interponuntur verba sequentia verbis primis, cum dicitur, <i>hic | |
| 399 calix novum testamentum est in sanguine meo</i>. Dicendum est ergo | |
| 400 quod omnia praedicta verba sunt de substantia formae, sed per prima | |
| 401 verba, hic est calix sanguinis mei, significatur ipsa conversio | |
| 402 vini in sanguinem, eo modo quo dictum est in forma consecrationis | |
| 403 panis; per verba autem sequentia designatur virtus sanguinis effusi | |
| 404 in passione, quae operatur in hoc sacramento. Quae quidem ad tria | |
| 405 ordinatur. Primo quidem, et principaliter, ad adipiscendam aeternam | |
| 406 hereditatem, secundum illud Heb. X, <i>habemus fiduciam in introitu | |
| 407 sanctorum per sanguinem eius</i>. Et ad hoc designandum dicitur, | |
| 408 novi testamenti et aeterni. Secundo, ad iustitiam gratiae, quae est | |
| 409 per fidem, secundum illud Rom. III, <i>quem proposuit Deus | |
| 410 propitiatorem per fidem in sanguine eius, ut sit ipse iustus, et | |
| 411 iustificans eum qui ex fide est Iesu Christi</i>. Et quantum ad hoc | |
| 412 subditur, <i>mysterium fidei</i>. Tertio autem, ad removendum | |
| 413 impedimenta utriusque praedictorum, scilicet peccata, secundum | |
| 414 illud Heb. IX, <i>sanguis Christi emundabit conscientias nostras ab | |
| 415 operibus mortuis</i>, idest a peccatis. Et quantum ad hoc subditur, | |
| 416 <i>qui pro vobis et pro multis aliis effundetur in remissionem | |
| 53 | 417 peccatorum</i>.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 1"><a name="50774"><span class="ref">[50774] IIIª q. 78 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 418 dicendum quod, cum dicitur, <i>hic est calix sanguinis mei</i>, est |
| 419 locutio figurativa, et potest dupliciter intelligi. Uno modo, | |
| 420 secundum metonymiam, quia ponitur continens pro contento, ut sit | |
| 421 sensus, hic est sanguis meus contentus in calice. De quo fit hic | |
| 422 mentio, quia sanguis Christi in hoc sacramento consecratur | |
| 423 inquantum est potus fidelium, quod non importatur in ratione | |
| 424 sanguinis, et ideo oportuit hic designari per vas huic usui | |
| 425 accommodatum. Alio modo potest intelligi secundum metaphoram, prout | |
| 426 per calicem similitudinarie intelligitur passio Christi, quae ad | |
| 427 similitudinem calicis inebriat, secundum illud Thren. III, | |
| 428 <i>replevit me amaritudinibus, inebriavit me absynthio</i>, unde et | |
| 429 ipse dominus passionem suam calicem nominat, Matth. XXVI, dicens, | |
| 430 <i>transeat a me calix iste</i>; ut sit sensus, hic est calix | |
| 431 passionis meae. De qua fit mentio in sanguine seorsum a corpore | |
| 432 consecrato, quia separatio sanguinis a corpore fuit per | |
| 53 | 433 passionem.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 2"><a name="50775"><span class="ref">[50775] IIIª q. 78 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 434 dicendum quod quia, ut dictum est, sanguis seorsum consecratus |
| 435 expresse passionem Christi repraesentat, ideo potius in | |
| 436 consecratione sanguinis fit mentio de effectu passionis quam in | |
| 437 consecratione corporis, quod est passionis subiectum. Quod etiam | |
| 438 designatur in hoc quod dominus dicit, quod pro vobis tradetur, | |
| 53 | 439 quasi dicat, quod pro vobis passioni subiicietur.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 3"><a name="50776"><span class="ref">[50776] IIIª q. 78 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 440 dicendum quod testamentum est dispositio hereditatis. Hereditatem |
| 441 autem caelestem Deus disposuit hominibus dandam per virtutem | |
| 442 sanguinis Iesu Christi, quia, ut dicitur Heb. IX, <i>ubi est | |
| 443 testamentum, mors necesse est intercedat testatoris</i>. Sanguis | |
| 444 autem Christi dupliciter est hominibus exhibitus. Primo quidem, in | |
| 445 figura, quod pertinet ad vetus testamentum. Et ideo apostolus | |
| 446 ibidem concludit, <i>unde nec primum testamentum sine sanguine | |
| 447 dedicatum est</i>, quod patet ex hoc quod, sicut dicitur Exod. | |
| 448 XXIV, <i>lecto omni mandato legis a Moyse, omnem populum aspersit, | |
| 449 dicens, hic est sanguis testamenti quod mandavit ad vos Deus</i>. | |
| 450 Secundo autem est exhibitus in rei veritate, quod pertinet ad novum | |
| 451 testamentum. Et hoc est quod apostolus ibidem praemittit, dicens, | |
| 452 <i>ideo novi testamenti mediator est Christus, ut, morte | |
| 453 intercedente, repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae | |
| 454 hereditatis</i>. Dicitur ergo hic sanguis novi testamenti, quia iam | |
| 455 non in figura, sed in veritate exhibetur. Unde subditur, qui pro | |
| 456 vobis effundetur. Interna autem inspiratio ex sanguinis virtute | |
| 53 | 457 procedit secundum quod passione Christi iustificamur.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 4"><a name="50777"><span class="ref">[50777] IIIª q. 78 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 458 dicendum quod hoc testamentum est novum ratione exhibitionis. |
| 459 Dicitur autem aeternum, tam ratione aeternae Dei praeordinationis; | |
| 460 quam etiam ratione aeternae hereditatis, quae per hoc testamentum | |
| 461 disponitur. Ipsa etiam persona Christi, cuius sanguine testamentum | |
| 53 | 462 disponitur, est aeterna.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 5"><a name="50778"><span class="ref">[50778] IIIª q. 78 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 463 dicendum quod mysterium hic ponitur, non quidem ad excludendum rei |
| 464 veritatem, sed ad ostendendum occultationem. Quia et ipse sanguis | |
| 465 Christi occulto modo est in hoc sacramento; et ipsa passio Christi | |
| 53 | 466 occulte fuit figurata in veteri testamento.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 6"><a name="50779"><span class="ref">[50779] IIIª q. 78 a. 3 ad 6</span></a> Ad sextum |
| 28 | 467 dicendum quod dicitur sacramentum fidei, quasi fidei obiectum, quia |
| 468 quod sanguis Christi secundum rei veritatem sit in hoc sacramento, | |
| 469 sola fide tenetur. Ipsa etiam passio Christi per fidem iustificat. | |
| 470 Baptismus autem dicitur sacramentum fidei quia est quaedam fidei | |
| 471 protestatio. Hoc autem est sacramentum caritatis quasi figurativum | |
| 53 | 472 et effectivum.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 7"><a name="50780"><span class="ref">[50780] IIIª q. 78 a. 3 ad 7</span></a> Ad septimum |
| 28 | 473 dicendum quod, sicut dictum est, sanguis seorsum consecratus a |
| 474 corpore expressius repraesentat passionem Christi. Et ideo in | |
| 475 consecratione sanguinis fit mentio de passione Christi et fructu | |
| 53 | 476 ipsius, potius quam in consecratione corporis.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 8"><a name="50781"><span class="ref">[50781] IIIª q. 78 a. 3 ad 8</span></a> Ad octavum |
| 28 | 477 dicendum quod sanguis passionis Christi non solum habet efficaciam |
| 478 in Iudaeis electis, quibus exhibitus est sanguis veteris | |
| 479 testamenti, sed etiam in gentilibus; nec solum in sacerdotibus, qui | |
| 480 hoc efficiunt sacramentum, vel aliis qui sumunt, sed etiam in illis | |
| 481 pro quibus offertur. Et ideo signanter dicit, pro vobis Iudaeis, et | |
| 482 pro multis, scilicet gentilibus, vel, pro vobis manducantibus, et | |
| 53 | 483 pro multis pro quibus offertur.</p><p title="III q. 78 a. 3 ad 9"><a name="50782"><span class="ref">[50782] IIIª q. 78 a. 3 ad 9</span></a> Ad nonum |
| 28 | 484 dicendum quod Evangelistae non intendebant tradere formas |
| 485 sacramentorum, quas in primitiva Ecclesia oportebat esse occultas, | |
| 486 ut dicit Dionysius, in fine ecclesiasticae hierarchiae. Sed | |
| 487 intenderunt historiam de Christo texere. Et tamen omnia haec verba | |
| 488 fere ex diversis Scripturae locis accipi possunt. Nam quod dicitur, | |
| 489 hic est calix, habetur Luc. XXII et I Cor. XI. Matthaei autem XXVI | |
| 490 dicitur, <i>hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis | |
| 491 effundetur in remissionem peccatorum</i>. Quod autem additur, | |
| 492 aeterni, et iterum, mysterium fidei, ex traditione domini habetur, | |
| 493 quae ad Ecclesiam per apostolos pervenit, secundum illud I Cor. XI, | |
| 53 | 494 <i>ego accepi a domino quod et tradidi vobis</i>.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="III q. 78 a. 4 arg. 1"><a name="50783"><span class="ref">[50783] IIIª q. 78 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic |
| 28 | 495 proceditur. Videtur quod praedictis verbis formarum non insit |
| 496 aliqua vis creata effectiva consecrationis. Dicit enim Damascenus, | |
| 497 in IV libro, <i>sola virtute spiritus sancti fit conversio panis in | |
| 498 corpus Christi</i>. Sed virtus spiritus sancti est virtus increata. | |
| 499 Ergo nulla virtute creata horum verborum conficitur sacramentum | |
| 53 | 500 hoc.</p><p title="III q. 78 a. 4 arg. 2"><a name="50784"><span class="ref">[50784] IIIª q. 78 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 501 opera miraculosa non fiunt aliqua virtute creata, sed sola virtute |
| 502 divina, ut in prima parte habitum est. Sed conversio panis et vini | |
| 503 in corpus et sanguinem Christi est opus non minus miraculosum quam | |
| 504 creatio rerum, vel etiam formatio corporis Christi in utero | |
| 505 virginali, quae quidem nulla virtute creata fieri potuerunt. Ergo | |
| 506 neque hoc sacramentum consecratur virtute creata aliqua dictorum | |
| 53 | 507 verborum.</p><p title="III q. 78 a. 4 arg. 3"><a name="50785"><span class="ref">[50785] IIIª q. 78 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 508 praedicta verba non sunt simplicia, sed ex multis composita; nec |
| 509 simul, sed successive proferuntur. Conversio autem praedicta, ut | |
| 510 supra dictum est, fit in instanti, unde oportet quod fiat per | |
| 53 | 511 simplicem virtutem. Non ergo fit per virtutem horum verborum.</p><p title="III q. 78 a. 4 s. c."><a name="50786"><span class="ref">[50786] IIIª q. 78 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 512 quod Ambrosius dicit, in libro de sacramentis, <i>si tanta est vis |
| 513 in sermone domini Iesu ut inciperet esse quod non erat, quanto | |
| 514 magis operativus est ut sint quae erant, et in aliud commutentur? | |
| 515 Et sic quod erat panis ante consecrationem, iam corpus Christi est | |
| 53 | 516 post consecrationem, quia sermo Christi creaturam mutat</i>.</p><p title="III q. 78 a. 4 co."><a name="50787"><span class="ref">[50787] IIIª q. 78 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 517 dicendum quod quidam dixerunt nullam virtutem creatam esse nec in |
| 518 praedictis verbis ad transubstantiationem faciendam, nec etiam in | |
| 519 aliis sacramentorum formis, vel etiam in ipsis sacramentis ad | |
| 520 inducendos sacramentorum effectus. Quod, sicut supra dictum est, et | |
| 521 dictis sanctorum repugnat, et derogat dignitati sacramentorum novae | |
| 522 legis. Unde, cum hoc sacramentum sit prae ceteris dignius, sicut | |
| 523 supra dictum est, consequens est quod in verbis formalibus huius | |
| 524 sacramenti sit quaedam virtus creata ad conversionem huius | |
| 525 sacramenti faciendam, instrumentalis tamen, sicut et in aliis | |
| 526 sacramentis, sicut supra dictum est. Cum enim haec verba ex persona | |
| 527 Christi proferantur, ex eius mandato consequuntur virtutem | |
| 528 instrumentalem a Christo, sicut et cetera eius facta vel dicta | |
| 529 habent instrumentaliter salutiferam virtutem, ut supra habitum | |
| 53 | 530 est.</p><p title="III q. 78 a. 4 ad 1"><a name="50788"><span class="ref">[50788] IIIª q. 78 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 531 dicendum quod, cum dicitur sola virtute spiritus sancti panem in |
| 532 corpus Christi converti, non excluditur virtus instrumentalis quae | |
| 533 est in forma huius sacramenti, sicut, cum dicitur quod solus faber | |
| 53 | 534 facit cultellum, non excluditur virtus martelli.</p><p title="III q. 78 a. 4 ad 2"><a name="50789"><span class="ref">[50789] IIIª q. 78 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 535 dicendum quod opera miraculosa nulla creatura potest facere quasi |
| 536 agens principale, potest tamen ea facere instrumentaliter, sicut | |
| 537 ipse tactus manus Christi sanavit leprosum. Et per hunc modum verba | |
| 538 eius convertunt panem in corpus Christi. Quod quidem non potuit in | |
| 539 conceptione corporis Christi, qua corpus Christi formabatur, ut | |
| 540 aliquid a corpore Christi procedens haberet instrumentalem virtutem | |
| 541 ad ipsius corporis formationem. In creatione etiam non fuit aliquod | |
| 542 extremum in quod instrumentalis actio creaturae posset terminari. | |
| 53 | 543 Unde non est simile.</p><p title="III q. 78 a. 4 ad 3"><a name="50790"><span class="ref">[50790] IIIª q. 78 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 544 dicendum quod praedicta verba quibus fit consecratio, |
| 545 sacramentaliter operantur. Unde vis conversiva quae est in formis | |
| 546 horum sacramentorum, sequitur significationem, quae in prolatione | |
| 547 ultimae dictionis terminatur. Et ideo in ultimo instanti | |
| 548 prolationis verborum praedicta verba consequuntur hanc virtutem, in | |
| 549 ordine tamen ad praecedentia. Et haec virtus est simplex ratione | |
| 550 significati, licet in ipsis verbis exterius prolatis fit quaedam | |
| 53 | 551 compositio.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="III q. 78 a. 5 arg. 1"><a name="50791"><span class="ref">[50791] IIIª q. 78 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic |
| 28 | 552 proceditur. Videtur quod praedictae locutiones non sunt verae. Cum |
| 553 enim dicitur, hoc est corpus meum, ly hoc est demonstrativum | |
| 554 substantiae. Sed secundum praedicta, quando profertur hoc pronomen | |
| 555 hoc, adhuc est substantia panis, quia transubstantiatio fit in | |
| 556 ultimo prolationis verborum. Sed haec est falsa, panis est corpus | |
| 53 | 557 Christi. Ergo etiam haec est falsa, hoc est corpus meum.</p><p title="III q. 78 a. 5 arg. 2"><a name="50792"><span class="ref">[50792] IIIª q. 78 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, hoc |
| 28 | 558 pronomen hoc facit demonstrationem ad sensum. Sed species |
| 559 sensibiles quae sunt in hoc sacramento neque sunt ipsum corpus | |
| 560 Christi, neque sunt accidentia corporis Christi. Ergo haec locutio | |
| 53 | 561 non potest esse vera, <i>hoc est corpus meum</i>.</p><p title="III q. 78 a. 5 arg. 3"><a name="50793"><span class="ref">[50793] IIIª q. 78 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 562 haec verba, sicut supra dictum est, sua significatione efficiunt |
| 563 conversionem panis in corpus Christi. Sed causa effectiva | |
| 564 praeintelligitur effectui. Ergo significatio horum verborum | |
| 565 praeintelligitur conversioni panis in corpus Christi. Sed ante | |
| 566 conversionem haec est falsa, hoc est corpus meum. Ergo simpliciter | |
| 567 est iudicandum quod sit falsa. Et eadem ratio est de hac locutione, | |
| 53 | 568 hic est calix sanguinis mei et cetera.</p><p title="III q. 78 a. 5 s. c."><a name="50794"><span class="ref">[50794] IIIª q. 78 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 569 quod haec verba proferuntur ex persona Christi, qui de se dicit, |
| 53 | 570 Ioan. XIV, ego sum veritas.</p><p title="III q. 78 a. 5 co."><a name="50795"><span class="ref">[50795] IIIª q. 78 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 571 dicendum quod circa hoc multiplex fuit opinio. Quidam enim dixerunt |
| 572 quod in hac locutione, hoc est corpus meum, haec dictio hoc | |
| 573 importat demonstrationem ut conceptam, non ut exercitam, quia tota | |
| 574 ista locutio sumitur materialiter, cum recitative proferatur; | |
| 575 recitat enim sacerdos Christum dixisse, hoc est corpus meum. Sed | |
| 576 hoc stare non potest. Quia secundum hoc, verba non applicarentur ad | |
| 577 materiam corporalem praesentem, et ita non perficeretur | |
| 578 sacramentum, dicit enim Augustinus, super Ioan., <i>accedit verbum | |
| 579 ad elementum et fit sacramentum</i>. Et ex hoc totaliter non | |
| 580 evitatur difficultas huius quaestionis, quia eaedem rationes manent | |
| 581 circa primam prolationem qua Christus haec verba protulit; quia | |
| 582 manifestum est quod non materialiter, sed significative sumebantur. | |
| 583 Et ideo dicendum est quod etiam quando proferuntur a sacerdote, | |
| 584 significative, et non tantum materialiter accipiuntur. Nec obstat | |
| 585 quod sacerdos etiam recitative profert quasi a Christo dicta. Quia | |
| 586 propter infinitam virtutem Christi, sicut ex contactu carnis suae | |
| 587 vis regenerativa pervenit non solum ad illas aquas quae Christum | |
| 588 tetigerunt, sed ad omnes ubique terrarum per omnia futura saecula; | |
| 589 ita etiam ex prolatione ipsius Christi haec verba virtutem | |
| 590 consecrativam sunt consecuta a quocumque sacerdote dicantur, ac si | |
| 591 Christus ea praesentialiter proferret. Et ideo alii dixerunt quod | |
| 592 haec dictio hoc in hac locutione facit demonstrationem, non ad | |
| 593 sensum, sed ad intellectum, ut sit sensus, hoc est corpus meum, | |
| 594 idest, significatum per hoc est corpus meum. Sed nec hoc stare | |
| 595 potest. Quia, cum in sacramentis hoc efficiatur quod significatur, | |
| 596 non fieret per hanc formam ut corpus Christi sit in hoc sacramento | |
| 597 secundum veritatem, sed solum sicut in signo. Quod est haereticum, | |
| 598 ut supra dictum est. Et ideo alii dixerunt quod haec dictio hoc | |
| 599 facit demonstrationem ad sensum, sed intelligitur haec demonstratio | |
| 600 non pro illo instanti locutionis quo profertur haec dictio, sed pro | |
| 601 ultimo instanti locutionis, sicut, cum aliquis dicit, nunc taceo, | |
| 602 hoc adverbium nunc facit demonstrationem pro instanti immediate | |
| 603 sequenti locutionem; est enim sensus, statim dictis his verbis, | |
| 604 taceo. Sed nec hoc stare potest. Quia secundum hoc, huius | |
| 605 locutionis est sensus, corpus meum est corpus meum. Quod praedicta | |
| 606 locutio non facit, quia hoc fuit etiam ante prolationem verborum. | |
| 607 Unde neque hoc praedicta locutio significat. Et ideo aliter | |
| 608 dicendum est quod, sicut praedictum est, haec locutio habet | |
| 609 virtutem factivam conversionis panis in corpus Christi. Et ideo | |
| 610 comparatur ad alias locutiones, quae habent solum vim | |
| 611 significativam et non factivam, sicut comparatur conceptio | |
| 612 intellectus practici, quae est factiva rei, conceptioni intellectus | |
| 613 nostri speculativi, quae est accepta a rebus, nam <i>voces sunt | |
| 614 signa intellectuum</i>, secundum philosophum. Et ideo, sicut | |
| 615 conceptio intellectus practici non praesupponit rem conceptam, sed | |
| 616 facit eam, ita veritas huius locutionis non praesupponit rem | |
| 617 significatam, sed facit eam, sic enim se habet verbum Dei ad res | |
| 618 factas per verbum. Haec autem conversio non fit successive, sed in | |
| 619 instanti, sicut dictum est. Et ideo oportet quidem intelligere | |
| 620 praedictam locutionem secundum ultimum instans prolationis | |
| 621 verborum, non tamen ita quod praesupponatur ex parte subiecti id | |
| 622 quod est terminus conversionis, scilicet quod corpus Christi sit | |
| 623 corpus Christi; neque etiam illud quod fuit ante conversionem, | |
| 624 scilicet panis; sed id quod communiter se habet quantum ad | |
| 625 utrumque, scilicet contentum in generali sub istis speciebus. Non | |
| 626 enim faciunt haec verba quod corpus Christi sit corpus Christi; | |
| 627 neque quod panis sit corpus Christi; sed quod contentum sub his | |
| 628 speciebus, quod prius erat panis, sit corpus Christi. Et ideo | |
| 629 signanter non dicit dominus, hic panis est corpus meum, quod esset | |
| 630 secundum intellectum secundae opinionis; neque, hoc corpus meum est | |
| 631 corpus meum, quod esset secundum intellectum tertiae; sed in | |
| 632 generali, hoc est corpus meum, nullo nomine apposito ex parte | |
| 633 subiecti, sed solo pronomine, quod significat substantiam in | |
| 53 | 634 communi sine qualitate, idest forma determinata.</p><p title="III q. 78 a. 5 ad 1"><a name="50796"><span class="ref">[50796] IIIª q. 78 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 635 dicendum quod haec dictio hoc demonstrat substantiam, sed absque |
| 53 | 636 determinatione propriae naturae, sicut dictum est.</p><p title="III q. 78 a. 5 ad 2"><a name="50797"><span class="ref">[50797] IIIª q. 78 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 637 dicendum quod hoc pronomen hoc non demonstrat ipsa accidentia, sed |
| 638 substantiam sub accidentibus contentam, quae primo fuit panis, et | |
| 639 postea est corpus Christi, quod, licet non informetur his | |
| 53 | 640 accidentibus, tamen sub eis continetur.</p><p title="III q. 78 a. 5 ad 3"><a name="50798"><span class="ref">[50798] IIIª q. 78 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 641 dicendum quod significatio huius locutionis praeintelligitur rei |
| 642 significatae ordine naturae, sicut causa naturaliter est prior | |
| 643 effectu, non tamen ordine temporis, quia haec causa simul habet | |
| 53 | 644 secum suum effectum. Et hoc sufficit ad veritatem locutionis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="III q. 78 a. 6 arg. 1"><a name="50799"><span class="ref">[50799] IIIª q. 78 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic |
| 28 | 645 proceditur. Videtur quod forma consecrationis panis non consequatur |
| 646 effectum suum quousque perficiatur forma consecrationis vini. Sicut | |
| 647 enim per consecrationem panis incipit esse corpus Christi sub hoc | |
| 648 sacramento, ita per consecrationem vini incipit esse sanguis. Si | |
| 649 ergo verba consecrationis panis haberent effectum suum ante | |
| 650 consecrationem vini, sequeretur quod in hoc sacramento inciperet | |
| 53 | 651 esse corpus Christi exsangue. Quod est inconveniens.</p><p title="III q. 78 a. 6 arg. 2"><a name="50800"><span class="ref">[50800] IIIª q. 78 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 652 unum sacramentum unum habet complementum, unde, licet in Baptismo |
| 653 sint tres immersiones, non tamen prima immersio consequitur suum | |
| 654 effectum quousque tertia fuerit terminata. Sed totum hoc | |
| 655 sacramentum est unum, ut supra dictum est. Ergo verba quibus | |
| 656 consecratur panis, non consequuntur suum effectum sine verbis | |
| 53 | 657 sacramentalibus quibus consecratur vinum.</p><p title="III q. 78 a. 6 arg. 3"><a name="50801"><span class="ref">[50801] IIIª q. 78 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, in |
| 28 | 658 ipsa forma consecrationis panis sunt plura verba, quorum prima non |
| 659 consequuntur effectum nisi prolato ultimo, sicut dictum est. Ergo, | |
| 660 pari ratione, nec verba quibus consecratur corpus Christi habent | |
| 661 effectum, nisi prolatis verbis quibus sanguis Christi | |
| 53 | 662 consecratur.</p><p title="III q. 78 a. 6 s. c."><a name="50802"><span class="ref">[50802] IIIª q. 78 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est |
| 28 | 663 quod, statim dictis verbis consecrationis panis, hostia consecrata |
| 664 proponitur populo adoranda. Quod non fieret si non esset ibi corpus | |
| 665 Christi, quia hoc ad idololatriam pertineret. Ergo verba | |
| 666 consecrationis suum effectum consequuntur antequam proferantur | |
| 53 | 667 verba consecrationis vini.</p><p title="III q. 78 a. 6 co."><a name="50803"><span class="ref">[50803] IIIª q. 78 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 668 dicendum quod quidam antiqui doctores dixerunt quod hae duae |
| 669 formae, scilicet consecrationis panis et vini, se invicem expectant | |
| 670 in agendo, ita scilicet quod prima non perficit suum effectum | |
| 671 antequam secunda proferatur. Sed hoc stare non potest. Quia, sicut | |
| 672 dictum est, ad veritatem huius locutionis, hoc est corpus meum, | |
| 673 requiritur, propter verbum praesentis temporis, quod res | |
| 674 significata simul tempore sit cum ipsa significatione locutionis, | |
| 675 alioquin, si in futurum expectaretur res significata, apponeretur | |
| 676 verbum futuri temporis, non autem verbum praesentis; ita scilicet | |
| 677 quod non diceretur, hoc est corpus meum, sed, hoc erit corpus meum. | |
| 678 Significatio autem huius locutionis completur statim completa | |
| 679 prolatione horum verborum. Et ideo oportet rem significatam statim | |
| 680 adesse, quae quidem est effectus huius sacramenti, alioquin locutio | |
| 681 non esset vera. Est etiam haec positio contra ritum Ecclesiae, quae | |
| 682 statim post prolationem verborum corpus Christi adorat. Unde | |
| 683 dicendum est quod prima forma non expectat secundam in agendo, sed | |
| 53 | 684 statim habet suum effectum.</p><p title="III q. 78 a. 6 ad 1"><a name="50804"><span class="ref">[50804] IIIª q. 78 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo |
| 28 | 685 dicendum quod ex hac ratione videntur fuisse decepti illi qui |
| 686 praedictam positionem posuerunt. Unde intelligendum est quod, facta | |
| 687 consecratione panis, est quidem corpus Christi ibi ex vi | |
| 688 sacramenti, et sanguis ex reali concomitantia; sed postmodum, post | |
| 689 consecrationem vini, fit ibi e converso sanguis Christi ex vi | |
| 690 sacramenti, corpus autem Christi ex reali concomitantia; ita quod | |
| 53 | 691 totus Christus est sub utraque specie, sicut supra dictum est.</p><p title="III q. 78 a. 6 ad 2"><a name="50805"><span class="ref">[50805] IIIª q. 78 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 692 dicendum quod hoc sacramentum est unum perfectione, sicut supra |
| 693 dictum est, inquantum scilicet constituitur ex duobus, scilicet ex | |
| 694 cibo et potu, quorum utrumque per se habet suam perfectionem. Sed | |
| 695 tres immersiones Baptismi ordinantur ad unum simplicem effectum. Et | |
| 53 | 696 ideo non est simile.</p><p title="III q. 78 a. 6 ad 3"><a name="50806"><span class="ref">[50806] IIIª q. 78 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 697 dicendum quod diversa verba quae sunt in forma consecrationis |
| 698 panis, constituunt veritatem unius locutionis, non autem verba | |
| 53 | 699 diversarum formarum. Et ideo non est simile.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 700 <p><a href="sth4074.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 701 <a href="sth4079.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 702 <br/> | |
| 703 <hr/> | |
| 704 <br/> | |
| 705 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 706 hanc editionem<br/> | |
| 707 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 708 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 709 </div></body> | |
| 710 </html> |
