Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3025.html @ 131:b97d856cd2bb
complete
| author | ht |
|---|---|
| date | Sat, 13 Jul 2024 18:06:43 +0000 |
| parents | d777cc3962f2 |
| children |
| rev | line source |
|---|---|
| 53 | 1 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> |
| 2 <!DOCTYPE html | |
| 3 PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 4 <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA"> | |
| 28 | 5 <head> |
| 53 | 6 <meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/> |
| 7 <meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/> | |
| 8 <meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/> | |
| 9 <meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/> | |
| 10 <meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/> | |
| 11 <meta content="Latin" name="language"/> | |
| 12 <meta content="public" name="security"/> | |
| 13 <meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/> | |
| 14 <meta content="Enrique Alarcón" name="author"/> | |
| 15 <meta content="" name="abstract"/> | |
| 16 <link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/> | |
| 17 <link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/> | |
| 18 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 28 | 19 25-26</title> |
| 20 </head> | |
| 53 | 21 <body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione XXV ad |
| 22 XXVI</div><div class="centro"> | |
| 23 <table summary="Imago" align="center"> | |
| 28 | 24 <tr> |
| 53 | 25 <th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th> |
| 28 | 26 </tr> |
| 27 </table> | |
| 53 | 28 <br/> |
| 29 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1895 editum<br/> | |
| 28 | 30 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias |
| 53 | 31 magneticas<br/> |
| 32 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/> | |
| 33 <br/></span><br/> | |
| 34 <hr/> | |
| 35 <br/> | |
| 36 <p><a href="sth3023.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 37 <a href="sth3027.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 38 <script type="text/javascript" language="JavaScript"> | |
| 39 // | |
| 40 <!-- | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
41 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
42 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
| 53 | 43 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
| 44 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); | |
| 45 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 46 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); | |
| 47 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); | |
| 48 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); | |
| 49 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); | |
| 50 document.write('<OPTION VALUE="#39889">II&ordf;-IIae q. 25 pr.'); | |
| 51 document.write('<OPTION VALUE="#39890">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 arg. 1'); | |
| 52 document.write('<OPTION VALUE="#39891">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 arg. 2'); | |
| 53 document.write('<OPTION VALUE="#39892">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 arg. 3'); | |
| 54 document.write('<OPTION VALUE="#39893">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 s. c.'); | |
| 55 document.write('<OPTION VALUE="#39894">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 co.'); | |
| 56 document.write('<OPTION VALUE="#39895">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 ad 1'); | |
| 57 document.write('<OPTION VALUE="#39896">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 ad 2'); | |
| 58 document.write('<OPTION VALUE="#39897">II&ordf;-IIae q. 25 a. 1 ad 3'); | |
| 59 document.write('<OPTION VALUE="#39898">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 arg. 1'); | |
| 60 document.write('<OPTION VALUE="#39899">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 arg. 2'); | |
| 61 document.write('<OPTION VALUE="#39900">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 arg. 3'); | |
| 62 document.write('<OPTION VALUE="#39901">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 s. c.'); | |
| 63 document.write('<OPTION VALUE="#39902">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 co.'); | |
| 64 document.write('<OPTION VALUE="#39903">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 ad 1'); | |
| 65 document.write('<OPTION VALUE="#39904">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 ad 2'); | |
| 66 document.write('<OPTION VALUE="#39905">II&ordf;-IIae q. 25 a. 2 ad 3'); | |
| 67 document.write('<OPTION VALUE="#39906">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 arg. 1'); | |
| 68 document.write('<OPTION VALUE="#39907">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 arg. 2'); | |
| 69 document.write('<OPTION VALUE="#39908">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 arg. 3'); | |
| 70 document.write('<OPTION VALUE="#39909">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 s. c.'); | |
| 71 document.write('<OPTION VALUE="#39910">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 co.'); | |
| 72 document.write('<OPTION VALUE="#39911">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 ad 1'); | |
| 73 document.write('<OPTION VALUE="#39912">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 ad 2'); | |
| 74 document.write('<OPTION VALUE="#39913">II&ordf;-IIae q. 25 a. 3 ad 3'); | |
| 75 document.write('<OPTION VALUE="#39914">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 arg. 1'); | |
| 76 document.write('<OPTION VALUE="#39915">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 arg. 2'); | |
| 77 document.write('<OPTION VALUE="#39916">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 arg. 3'); | |
| 78 document.write('<OPTION VALUE="#39917">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 s. c.'); | |
| 79 document.write('<OPTION VALUE="#39918">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 co.'); | |
| 80 document.write('<OPTION VALUE="#39919">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 ad 1'); | |
| 81 document.write('<OPTION VALUE="#39920">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 ad 2'); | |
| 82 document.write('<OPTION VALUE="#39921">II&ordf;-IIae q. 25 a. 4 ad 3'); | |
| 83 document.write('<OPTION VALUE="#39922">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 arg. 1'); | |
| 84 document.write('<OPTION VALUE="#39923">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 arg. 2'); | |
| 85 document.write('<OPTION VALUE="#39924">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 arg. 3'); | |
| 86 document.write('<OPTION VALUE="#39925">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 s. c.'); | |
| 87 document.write('<OPTION VALUE="#39926">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 co.'); | |
| 88 document.write('<OPTION VALUE="#39927">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 ad 1'); | |
| 89 document.write('<OPTION VALUE="#39928">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 ad 2'); | |
| 90 document.write('<OPTION VALUE="#39929">II&ordf;-IIae q. 25 a. 5 ad 3'); | |
| 91 document.write('<OPTION VALUE="#39930">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 arg. 1'); | |
| 92 document.write('<OPTION VALUE="#39931">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 arg. 2'); | |
| 93 document.write('<OPTION VALUE="#39932">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 arg. 3'); | |
| 94 document.write('<OPTION VALUE="#39933">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 arg. 4'); | |
| 95 document.write('<OPTION VALUE="#39934">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 arg. 5'); | |
| 96 document.write('<OPTION VALUE="#39935">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 s. c.'); | |
| 97 document.write('<OPTION VALUE="#39936">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 co.'); | |
| 98 document.write('<OPTION VALUE="#39937">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 ad 1'); | |
| 99 document.write('<OPTION VALUE="#39938">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 ad 2'); | |
| 100 document.write('<OPTION VALUE="#39939">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 ad 3'); | |
| 101 document.write('<OPTION VALUE="#39940">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 ad 4'); | |
| 102 document.write('<OPTION VALUE="#39941">II&ordf;-IIae q. 25 a. 6 ad 5'); | |
| 103 document.write('<OPTION VALUE="#39942">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 arg. 1'); | |
| 104 document.write('<OPTION VALUE="#39943">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 arg. 2'); | |
| 105 document.write('<OPTION VALUE="#39944">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 arg. 3'); | |
| 106 document.write('<OPTION VALUE="#39945">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 s. c.'); | |
| 107 document.write('<OPTION VALUE="#39946">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 co.'); | |
| 108 document.write('<OPTION VALUE="#39947">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 ad 1'); | |
| 109 document.write('<OPTION VALUE="#39948">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 ad 2'); | |
| 110 document.write('<OPTION VALUE="#39949">II&ordf;-IIae q. 25 a. 7 ad 3'); | |
| 111 document.write('<OPTION VALUE="#39950">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 arg. 1'); | |
| 112 document.write('<OPTION VALUE="#39951">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 arg. 2'); | |
| 113 document.write('<OPTION VALUE="#39952">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 arg. 3'); | |
| 114 document.write('<OPTION VALUE="#39953">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 s. c.'); | |
| 115 document.write('<OPTION VALUE="#39954">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 co.'); | |
| 116 document.write('<OPTION VALUE="#39955">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 ad 1'); | |
| 117 document.write('<OPTION VALUE="#39956">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 ad 2'); | |
| 118 document.write('<OPTION VALUE="#39957">II&ordf;-IIae q. 25 a. 8 ad 3'); | |
| 119 document.write('<OPTION VALUE="#39958">II&ordf;-IIae q. 25 a. 9 arg. 1'); | |
| 120 document.write('<OPTION VALUE="#39959">II&ordf;-IIae q. 25 a. 9 arg. 2'); | |
| 121 document.write('<OPTION VALUE="#39960">II&ordf;-IIae q. 25 a. 9 arg. 3'); | |
| 122 document.write('<OPTION VALUE="#39961">II&ordf;-IIae q. 25 a. 9 s. c.'); | |
| 123 document.write('<OPTION VALUE="#39962">II&ordf;-IIae q. 25 a. 9 co.'); | |
| 124 document.write('<OPTION VALUE="#39963">II&ordf;-IIae q. 25 a. 9 ad'); | |
| 125 document.write('<OPTION VALUE="#39964">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 arg. 1'); | |
| 126 document.write('<OPTION VALUE="#39965">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 arg. 2'); | |
| 127 document.write('<OPTION VALUE="#39966">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 arg. 3'); | |
| 128 document.write('<OPTION VALUE="#39967">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 s. c.'); | |
| 129 document.write('<OPTION VALUE="#39968">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 co.'); | |
| 130 document.write('<OPTION VALUE="#39969">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 ad 1'); | |
| 131 document.write('<OPTION VALUE="#39970">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 ad 2'); | |
| 132 document.write('<OPTION VALUE="#39971">II&ordf;-IIae q. 25 a. 10 ad 3'); | |
| 133 document.write('<OPTION VALUE="#39972">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 arg. 1'); | |
| 134 document.write('<OPTION VALUE="#39973">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 arg. 2'); | |
| 135 document.write('<OPTION VALUE="#39974">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 arg. 3'); | |
| 136 document.write('<OPTION VALUE="#39975">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 s. c.'); | |
| 137 document.write('<OPTION VALUE="#39976">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 co.'); | |
| 138 document.write('<OPTION VALUE="#39977">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 ad 1'); | |
| 139 document.write('<OPTION VALUE="#39978">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 ad 2'); | |
| 140 document.write('<OPTION VALUE="#39979">II&ordf;-IIae q. 25 a. 11 ad 3'); | |
| 141 document.write('<OPTION VALUE="#39980">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 arg. 1'); | |
| 142 document.write('<OPTION VALUE="#39981">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 arg. 2'); | |
| 143 document.write('<OPTION VALUE="#39982">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 arg. 3'); | |
| 144 document.write('<OPTION VALUE="#39983">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 s. c.'); | |
| 145 document.write('<OPTION VALUE="#39984">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 co.'); | |
| 146 document.write('<OPTION VALUE="#39985">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 ad 1'); | |
| 147 document.write('<OPTION VALUE="#39986">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 ad 2'); | |
| 148 document.write('<OPTION VALUE="#39987">II&ordf;-IIae q. 25 a. 12 ad 3'); | |
| 149 document.write('<OPTION VALUE="#39988">II&ordf;-IIae q. 26 pr.'); | |
| 150 document.write('<OPTION VALUE="#39989">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 arg. 1'); | |
| 151 document.write('<OPTION VALUE="#39990">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 arg. 2'); | |
| 152 document.write('<OPTION VALUE="#39991">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 arg. 3'); | |
| 153 document.write('<OPTION VALUE="#39992">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 s. c.'); | |
| 154 document.write('<OPTION VALUE="#39993">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 co.'); | |
| 155 document.write('<OPTION VALUE="#39994">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 ad 1'); | |
| 156 document.write('<OPTION VALUE="#39995">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 ad 2'); | |
| 157 document.write('<OPTION VALUE="#39996">II&ordf;-IIae q. 26 a. 1 ad 3'); | |
| 158 document.write('<OPTION VALUE="#39997">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 arg. 1'); | |
| 159 document.write('<OPTION VALUE="#39998">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 arg. 2'); | |
| 160 document.write('<OPTION VALUE="#39999">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 arg. 3'); | |
| 161 document.write('<OPTION VALUE="#40000">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 s. c.'); | |
| 162 document.write('<OPTION VALUE="#40001">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 co.'); | |
| 163 document.write('<OPTION VALUE="#40002">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 ad 1'); | |
| 164 document.write('<OPTION VALUE="#40003">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 ad 2'); | |
| 165 document.write('<OPTION VALUE="#40004">II&ordf;-IIae q. 26 a. 2 ad 3'); | |
| 166 document.write('<OPTION VALUE="#40005">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 arg. 1'); | |
| 167 document.write('<OPTION VALUE="#40006">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 arg. 2'); | |
| 168 document.write('<OPTION VALUE="#40007">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 arg. 3'); | |
| 169 document.write('<OPTION VALUE="#40008">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 s. c.'); | |
| 170 document.write('<OPTION VALUE="#40009">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 co.'); | |
| 171 document.write('<OPTION VALUE="#40010">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 ad 1'); | |
| 172 document.write('<OPTION VALUE="#40011">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 ad 2'); | |
| 173 document.write('<OPTION VALUE="#40012">II&ordf;-IIae q. 26 a. 3 ad 3'); | |
| 174 document.write('<OPTION VALUE="#40013">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 arg. 1'); | |
| 175 document.write('<OPTION VALUE="#40014">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 arg. 2'); | |
| 176 document.write('<OPTION VALUE="#40015">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 arg. 3'); | |
| 177 document.write('<OPTION VALUE="#40016">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 s. c.'); | |
| 178 document.write('<OPTION VALUE="#40017">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 co.'); | |
| 179 document.write('<OPTION VALUE="#40018">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 ad 1'); | |
| 180 document.write('<OPTION VALUE="#40019">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 ad 2'); | |
| 181 document.write('<OPTION VALUE="#40020">II&ordf;-IIae q. 26 a. 4 ad 3'); | |
| 182 document.write('<OPTION VALUE="#40021">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 arg. 1'); | |
| 183 document.write('<OPTION VALUE="#40022">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 arg. 2'); | |
| 184 document.write('<OPTION VALUE="#40023">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 arg. 3'); | |
| 185 document.write('<OPTION VALUE="#40024">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 s. c.'); | |
| 186 document.write('<OPTION VALUE="#40025">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 co.'); | |
| 187 document.write('<OPTION VALUE="#40026">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 ad 1'); | |
| 188 document.write('<OPTION VALUE="#40027">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 ad 2'); | |
| 189 document.write('<OPTION VALUE="#40028">II&ordf;-IIae q. 26 a. 5 ad 3'); | |
| 190 document.write('<OPTION VALUE="#40029">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 arg. 1'); | |
| 191 document.write('<OPTION VALUE="#40030">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 arg. 2'); | |
| 192 document.write('<OPTION VALUE="#40031">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 arg. 3'); | |
| 193 document.write('<OPTION VALUE="#40032">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 s. c.'); | |
| 194 document.write('<OPTION VALUE="#40033">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 co.'); | |
| 195 document.write('<OPTION VALUE="#40034">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 ad 1'); | |
| 196 document.write('<OPTION VALUE="#40035">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 ad 2'); | |
| 197 document.write('<OPTION VALUE="#40036">II&ordf;-IIae q. 26 a. 6 ad 3'); | |
| 198 document.write('<OPTION VALUE="#40037">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 arg. 1'); | |
| 199 document.write('<OPTION VALUE="#40038">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 arg. 2'); | |
| 200 document.write('<OPTION VALUE="#40039">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 arg. 3'); | |
| 201 document.write('<OPTION VALUE="#40040">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 s. c.'); | |
| 202 document.write('<OPTION VALUE="#40041">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 co.'); | |
| 203 document.write('<OPTION VALUE="#40042">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 ad 1'); | |
| 204 document.write('<OPTION VALUE="#40043">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 ad 2'); | |
| 205 document.write('<OPTION VALUE="#40044">II&ordf;-IIae q. 26 a. 7 ad 3'); | |
| 206 document.write('<OPTION VALUE="#40045">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 arg. 1'); | |
| 207 document.write('<OPTION VALUE="#40046">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 arg. 2'); | |
| 208 document.write('<OPTION VALUE="#40047">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 arg. 3'); | |
| 209 document.write('<OPTION VALUE="#40048">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 s. c.'); | |
| 210 document.write('<OPTION VALUE="#40049">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 co.'); | |
| 211 document.write('<OPTION VALUE="#40050">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 ad 1'); | |
| 212 document.write('<OPTION VALUE="#40051">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 ad 2'); | |
| 213 document.write('<OPTION VALUE="#40052">II&ordf;-IIae q. 26 a. 8 ad 3'); | |
| 214 document.write('<OPTION VALUE="#40053">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 arg. 1'); | |
| 215 document.write('<OPTION VALUE="#40054">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 arg. 2'); | |
| 216 document.write('<OPTION VALUE="#40055">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 arg. 3'); | |
| 217 document.write('<OPTION VALUE="#40056">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 s. c.'); | |
| 218 document.write('<OPTION VALUE="#40057">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 co.'); | |
| 219 document.write('<OPTION VALUE="#40058">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 ad 1'); | |
| 220 document.write('<OPTION VALUE="#40059">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 ad 2'); | |
| 221 document.write('<OPTION VALUE="#40060">II&ordf;-IIae q. 26 a. 9 ad 3'); | |
| 222 document.write('<OPTION VALUE="#40061">II&ordf;-IIae q. 26 a. 10 arg. 1'); | |
| 223 document.write('<OPTION VALUE="#40062">II&ordf;-IIae q. 26 a. 10 arg. 2'); | |
| 224 document.write('<OPTION VALUE="#40063">II&ordf;-IIae q. 26 a. 10 arg. 3'); | |
| 225 document.write('<OPTION VALUE="#40064">II&ordf;-IIae q. 26 a. 10 s. c.'); | |
| 226 document.write('<OPTION VALUE="#40065">II&ordf;-IIae q. 26 a. 10 co.'); | |
| 227 document.write('<OPTION VALUE="#40066">II&ordf;-IIae q. 26 a. 10 ad 1'); | |
| 228 document.write('<OPTION VALUE="#40067">II&ordf;-IIae q. 26 a. 10 ad 2'); | |
| 229 document.write('<OPTION VALUE="#40068">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 arg. 1'); | |
| 230 document.write('<OPTION VALUE="#40069">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 arg. 2'); | |
| 231 document.write('<OPTION VALUE="#40070">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 arg. 3'); | |
| 232 document.write('<OPTION VALUE="#40071">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 s. c.'); | |
| 233 document.write('<OPTION VALUE="#40072">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 co.'); | |
| 234 document.write('<OPTION VALUE="#40073">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 ad 1'); | |
| 235 document.write('<OPTION VALUE="#40074">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 ad 2'); | |
| 236 document.write('<OPTION VALUE="#40075">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 ad 3'); | |
| 237 document.write('<OPTION VALUE="#40076">II&ordf;-IIae q. 26 a. 11 ad 4'); | |
| 238 document.write('<OPTION VALUE="#40077">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 arg. 1'); | |
| 239 document.write('<OPTION VALUE="#40078">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 arg. 2'); | |
| 240 document.write('<OPTION VALUE="#40079">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 arg. 3'); | |
| 241 document.write('<OPTION VALUE="#40080">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 s. c.'); | |
| 242 document.write('<OPTION VALUE="#40081">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 co.'); | |
| 243 document.write('<OPTION VALUE="#40082">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 ad 1'); | |
| 244 document.write('<OPTION VALUE="#40083">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 ad 2'); | |
| 245 document.write('<OPTION VALUE="#40084">II&ordf;-IIae q. 26 a. 12 ad 3'); | |
| 246 document.write('<OPTION VALUE="#40085">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 arg. 1'); | |
| 247 document.write('<OPTION VALUE="#40086">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 arg. 2'); | |
| 248 document.write('<OPTION VALUE="#40087">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 arg. 3'); | |
| 249 document.write('<OPTION VALUE="#40088">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 s. c.'); | |
| 250 document.write('<OPTION VALUE="#40089">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 co.'); | |
| 251 document.write('<OPTION VALUE="#40090">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 ad 1'); | |
| 252 document.write('<OPTION VALUE="#40091">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 ad 2'); | |
| 253 document.write('<OPTION VALUE="#40092">II&ordf;-IIae q. 26 a. 13 ad 3'); | |
| 254 document.write('<\/SELECT>'); | |
| 255 document.write('<BR><BR>'); | |
| 256 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); | |
| 257 document.write('<\/FORM>'); | |
| 258 // --> | |
| 259 // | |
| 260 </script><br/> | |
| 261 <hr/> | |
| 262 <br/></div><div class="q" id="q25"><h2>Quaestio 25</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 25 pr."><a name="39889"><span class="ref">[39889] IIª-IIae q. 25 pr.</span></a> Deinde | |
| 28 | 263 considerandum est de obiecto caritatis. Circa quod duo consideranda |
| 264 occurrunt, primo quidem de his quae sunt ex caritate diligenda; | |
| 265 secundo, de ordine diligendorum. Circa primum quaeruntur duodecim. | |
| 266 Primo, utrum solus Deus sit ex caritate diligendus, vel etiam | |
| 267 proximus. Secundo, utrum caritas sit ex caritate diligenda. Tertio, | |
| 268 utrum creaturae irrationales sint ex caritate diligendae. Quarto, | |
| 269 utrum aliquis possit ex caritate seipsum diligere. Quinto, utrum | |
| 270 corpus proprium. Sexto, utrum peccatores sint ex caritate | |
| 271 diligendi. Septimo, utrum peccatores seipsos diligant. Octavo, | |
| 272 utrum inimici sint ex caritate diligendi. Nono, utrum sint eis | |
| 273 signa amicitiae exhibenda. Decimo, utrum Angeli sint ex caritate | |
| 274 diligendi. Undecimo, utrum Daemones. Duodecimo, de enumeratione | |
| 53 | 275 diligendorum ex caritate.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 25 a. 1 arg. 1"><a name="39890"><span class="ref">[39890] IIª-IIae q. 25 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 276 sic proceditur. Videtur quod dilectio caritatis sistat in Deo, et |
| 277 non se extendat ad proximum. Sicut enim Deo debemus amorem, ita et | |
| 278 timorem, secundum illud Deut. X, <i>et nunc, Israel, quid dominus | |
| 279 Deus petit nisi ut timeas et diligas eum?</i> Sed alius est timor | |
| 280 quo timetur homo, qui dicitur timor humanus; et alius timor quo | |
| 281 timetur Deus, qui est vel servilis vel filialis; ut ex supradictis | |
| 282 patet. Ergo etiam alius est amor caritatis, quo diligitur Deus; et | |
| 53 | 283 alius est amor quo diligitur proximus.</p><p title="II-II q. 25 a. 1 arg. 2"><a name="39891"><span class="ref">[39891] IIª-IIae q. 25 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 284 philosophus dicit, in VIII Ethic., quod <i>amari est honorari</i>. |
| 285 Sed alius est honor qui debetur Deo, qui est honor latriae; et | |
| 286 alius est honor qui debetur creaturae, qui est honor duliae. Ergo | |
| 287 etiam alius est amor quo diligitur Deus, et quo diligitur | |
| 53 | 288 proximus.</p><p title="II-II q. 25 a. 1 arg. 3"><a name="39892"><span class="ref">[39892] IIª-IIae q. 25 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 289 spes generat caritatem; ut habetur in Glossa, Matth. I. Sed spes |
| 290 ita habetur de Deo quod reprehenduntur sperantes in homine, | |
| 291 secundum illud Ierem. XVII, <i>maledictus homo qui confidit in | |
| 292 homine</i>. Ergo caritas ita debetur Deo quod ad proximum non se | |
| 53 | 293 extendat.</p><p title="II-II q. 25 a. 1 s. c."><a name="39893"><span class="ref">[39893] IIª-IIae q. 25 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 294 est quod dicitur I Ioan. IV, <i>hoc mandatum habemus a Deo, ut qui |
| 53 | 295 diligit Deum, diligat et fratrem suum</i>.</p><p title="II-II q. 25 a. 1 co."><a name="39894"><span class="ref">[39894] IIª-IIae q. 25 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 296 dicendum quod, sicut supra dictum est, habitus non diversificantur |
| 297 nisi ex hoc quod variat speciem actus, omnes enim actus unius | |
| 298 speciei ad eundem habitum pertinent. Cum autem species actus ex | |
| 299 obiecto sumatur secundum formalem rationem ipsius, necesse est quod | |
| 300 idem specie sit actus qui fertur in rationem obiecti, et qui fertur | |
| 301 in obiectum sub tali ratione, sicut est eadem specie visio qua | |
| 302 videtur lumen, et qua videtur color secundum luminis rationem. | |
| 303 Ratio autem diligendi proximum Deus est, hoc enim debemus in | |
| 304 proximo diligere, ut in Deo sit. Unde manifestum est quod idem | |
| 305 specie actus est quo diligitur Deus, et quo diligitur proximus. Et | |
| 306 propter hoc habitus caritatis non solum se extendit ad dilectionem | |
| 53 | 307 Dei, sed etiam ad dilectionem proximi.</p><p title="II-II q. 25 a. 1 ad 1"><a name="39895"><span class="ref">[39895] IIª-IIae q. 25 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 308 ergo dicendum quod proximus potest timeri dupliciter, sicut et |
| 309 amari. Uno modo, propter id quod est sibi proprium, puta cum | |
| 310 aliquis timet tyrannum propter eius crudelitatem, vel cum amat | |
| 311 ipsum propter cupiditatem acquirendi aliquid ab eo. Et talis timor | |
| 312 humanus distinguitur a timore Dei, et similiter amor. Alio modo | |
| 313 timetur homo et amatur propter id quod est Dei in ipso, sicut cum | |
| 314 saecularis potestas timetur propter ministerium divinum quod habet | |
| 315 ad vindictam malefactorum, et amatur propter iustitiam. Et talis | |
| 53 | 316 timor hominis non distinguitur a timore Dei, sicut nec amor.</p><p title="II-II q. 25 a. 1 ad 2"><a name="39896"><span class="ref">[39896] IIª-IIae q. 25 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 317 dicendum quod amor respicit bonum in communi, sed honor respicit |
| 318 proprium bonum honorati, defertur enim alicui in testimonium | |
| 319 propriae virtutis. Et ideo amor non diversificatur specie propter | |
| 320 diversam quantitatem bonitatis diversorum, dummodo referuntur ad | |
| 321 aliquod unum bonum commune, sed honor diversificatur secundum | |
| 322 propria bona singulorum. Unde eodem amore caritatis diligimus omnes | |
| 323 proximos, inquantum referuntur ad unum bonum commune, quod est | |
| 324 Deus, sed diversos honores diversis deferimus, secundum propriam | |
| 325 virtutem singulorum. Et similiter Deo singularem honorem latriae | |
| 53 | 326 exhibemus, propter eius singularem virtutem.</p><p title="II-II q. 25 a. 1 ad 3"><a name="39897"><span class="ref">[39897] IIª-IIae q. 25 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 327 dicendum quod vituperantur qui sperant in homine sicut in |
| 328 principali auctore salutis, non autem qui sperant in homine sicut | |
| 329 in adiuvante ministerialiter sub Deo. Et similiter reprehensibile | |
| 330 esset si quis proximum diligeret tanquam principalem finem, non | |
| 331 autem si quis proximum diligat propter Deum, quod pertinet ad | |
| 53 | 332 caritatem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 25 a. 2 arg. 1"><a name="39898"><span class="ref">[39898] IIª-IIae q. 25 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 333 secundum sic proceditur. Videtur quod caritas non sit ex caritate |
| 334 diligenda. Ea enim quae sunt ex caritate diligenda, duobus | |
| 335 praeceptis caritatis concluduntur, ut patet Matth. XXII. Sed sub | |
| 336 neutro eorum caritas continetur, quia nec caritas est Deus nec est | |
| 53 | 337 proximus. Ergo caritas non est ex caritate diligenda.</p><p title="II-II q. 25 a. 2 arg. 2"><a name="39899"><span class="ref">[39899] IIª-IIae q. 25 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 338 caritas fundatur super communicatione beatitudinis, ut supra dictum |
| 339 est. Sed caritas non potest esse particeps beatitudinis. Ergo | |
| 53 | 340 caritas non est ex caritate diligenda.</p><p title="II-II q. 25 a. 2 arg. 3"><a name="39900"><span class="ref">[39900] IIª-IIae q. 25 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 341 caritas est amicitia quaedam, ut supra dictum est. Sed nullus |
| 342 potest habere amicitiam ad caritatem, vel ad aliquod accidens, quia | |
| 343 huiusmodi reamare non possunt, quod est de ratione amicitiae, ut | |
| 344 dicitur in VIII Ethic. Ergo caritas non est ex caritate | |
| 53 | 345 diligenda.</p><p title="II-II q. 25 a. 2 s. c."><a name="39901"><span class="ref">[39901] IIª-IIae q. 25 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 346 est quod Augustinus dicit, VIII de Trin., <i>qui diligit proximum, |
| 347 consequens est ut etiam ipsam dilectionem diligat</i>. Sed proximus | |
| 348 diligitur ex caritate. Ergo consequens est ut etiam caritas ex | |
| 53 | 349 caritate diligatur.</p><p title="II-II q. 25 a. 2 co."><a name="39902"><span class="ref">[39902] IIª-IIae q. 25 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 350 dicendum quod caritas amor quidam est. Amor autem ex natura |
| 351 potentiae cuius est actus habet quod possit supra seipsum reflecti. | |
| 352 Quia enim voluntatis obiectum est bonum universale, quidquid sub | |
| 353 ratione boni continetur potest cadere sub actu voluntatis; et quia | |
| 354 ipsum velle est quoddam bonum, potest velle se velle, sicut etiam | |
| 355 intellectus, cuius obiectum est verum, intelligit se intelligere, | |
| 356 quia hoc etiam est quoddam verum. Sed amor etiam ex ratione | |
| 357 propriae speciei habet quod supra se reflectatur, quia est | |
| 358 spontaneus motus amantis in amatum; unde ex hoc ipso quod amat | |
| 359 aliquis, amat se amare. Sed caritas non est simplex amor, sed habet | |
| 360 rationem amicitiae, ut supra dictum est. Per amicitiam autem amatur | |
| 361 aliquid dupliciter. Uno modo, sicut ipse amicus ad quem amicitiam | |
| 362 habemus et cui bona volumus. Alio modo, sicut bonum quod amico | |
| 363 volumus. Et hoc modo caritas per caritatem amatur, et non primo, | |
| 364 quia caritas est illud bonum quod optamus omnibus quos ex caritate | |
| 365 diligimus. Et eadem ratio est de beatitudine et de aliis | |
| 53 | 366 virtutibus.</p><p title="II-II q. 25 a. 2 ad 1"><a name="39903"><span class="ref">[39903] IIª-IIae q. 25 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 367 ergo dicendum quod Deus et proximus sunt illi ad quos amicitiam |
| 368 habemus. Sed in illorum dilectione includitur dilectio caritatis, | |
| 369 diligimus enim proximum et Deum inquantum hoc amamus, ut nos et | |
| 53 | 370 proximus Deum diligamus, quod est caritatem habere.</p><p title="II-II q. 25 a. 2 ad 2"><a name="39904"><span class="ref">[39904] IIª-IIae q. 25 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 371 dicendum quod caritas est ipsa communicatio spiritualis vitae, per |
| 372 quam ad beatitudinem pervenitur. Et ideo amatur sicut bonum | |
| 53 | 373 desideratum omnibus quos ex caritate diligimus.</p><p title="II-II q. 25 a. 2 ad 3"><a name="39905"><span class="ref">[39905] IIª-IIae q. 25 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 374 dicendum quod ratio illa procedit secundum quod per amicitiam |
| 53 | 375 amantur illi ad quos amicitiam habemus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 25 a. 3 arg. 1"><a name="39906"><span class="ref">[39906] IIª-IIae q. 25 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 376 sic proceditur. Videtur quod etiam creaturae irrationales sint ex |
| 377 caritate diligendae. Per caritatem enim maxime conformamur Deo. Sed | |
| 378 Deus diligit creaturas irrationales ex caritate, diligit enim omnia | |
| 379 quae sunt, ut habetur Sap. XI; et omne quod diligit, seipso | |
| 380 diligit, qui est caritas. Ergo et nos debemus creaturas | |
| 53 | 381 irrationales ex caritate diligere.</p><p title="II-II q. 25 a. 3 arg. 2"><a name="39907"><span class="ref">[39907] IIª-IIae q. 25 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 382 caritas principaliter fertur in Deum, ad alia autem se extendit |
| 383 secundum quod ad Deum pertinent. Sed sicut creatura rationalis | |
| 384 pertinet ad Deum inquantum habet similitudinem imaginis, ita etiam | |
| 385 creatura irrationalis inquantum habet similitudinem vestigii. Ergo | |
| 53 | 386 caritas etiam se extendit ad creaturas irrationales.</p><p title="II-II q. 25 a. 3 arg. 3"><a name="39908"><span class="ref">[39908] IIª-IIae q. 25 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 387 sicut caritatis obiectum est Deus, ita et fidei. Sed fides se |
| 388 extendit ad creaturas irrationales, inquantum credimus caelum et | |
| 389 terram esse creata a Deo, et pisces et aves esse productos ex | |
| 390 aquis, et gressibilia animalia et plantas ex terra. Ergo caritas | |
| 53 | 391 etiam se extendit ad creaturas irrationales.</p><p title="II-II q. 25 a. 3 s. c."><a name="39909"><span class="ref">[39909] IIª-IIae q. 25 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 392 est quod dilectio caritatis solum se extendit ad Deum et proximum. |
| 393 Sed nomine proximi non potest intelligi creatura irrationalis, quia | |
| 394 non communicat cum homine in vita rationali. Ergo caritas non se | |
| 53 | 395 extendit ad creaturas irrationales.</p><p title="II-II q. 25 a. 3 co."><a name="39910"><span class="ref">[39910] IIª-IIae q. 25 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 396 dicendum quod caritas, secundum praedicta, est amicitia quaedam. |
| 397 Per amicitiam autem amatur uno quidem modo, amicus ad quem amicitia | |
| 398 habetur; et alio modo, bona quae amico optantur. Primo ergo modo | |
| 399 nulla creatura irrationalis potest ex caritate amari. Et hoc | |
| 400 triplici ratione. Quarum duae pertinent communiter ad amicitiam, | |
| 401 quae ad creaturas irrationales haberi non potest. Primo quidem, | |
| 402 quia amicitia ad eum habetur cui volumus bonum. Non autem proprie | |
| 403 possum bonum velle creaturae irrationali, quia non est eius proprie | |
| 404 habere bonum, sed solum creaturae rationalis, quae est domina | |
| 405 utendi bono quod habet per liberum arbitrium. Et ideo philosophus | |
| 406 dicit, in II Physic., quod huiusmodi rebus non dicimus aliquid bene | |
| 407 vel male contingere nisi secundum similitudinem. Secundo, quia | |
| 408 omnis amicitia fundatur super aliqua communicatione vitae, <i>nihil | |
| 409 enim est ita proprium amicitiae sicut convivere</i>, ut patet per | |
| 410 philosophum, VIII Ethic. Creaturae autem irrationales non possunt | |
| 411 communicationem habere in vita humana, quae est secundum rationem. | |
| 412 Unde nulla amicitia potest haberi ad creaturas irrationales, nisi | |
| 413 forte secundum metaphoram. Tertia ratio est propria caritati, quia | |
| 414 caritas fundatur super communicatione beatitudinis aeternae, cuius | |
| 415 creatura irrationalis capax non est. Unde amicitia caritatis non | |
| 416 potest haberi ad creaturam irrationalem. Possunt tamen ex caritate | |
| 417 diligi creaturae irrationales sicut bona quae aliis volumus, | |
| 418 inquantum scilicet ex caritate volumus eas conservari ad honorem | |
| 419 Dei et utilitatem hominum. Et sic etiam ex caritate Deus eas | |
| 53 | 420 diligit.</p><p title="II-II q. 25 a. 3 ad 1"><a name="39911"><span class="ref">[39911] IIª-IIae q. 25 a. 3 ad 1</span></a> Unde patet |
| 421 responsio ad primum.</p><p title="II-II q. 25 a. 3 ad 2"><a name="39912"><span class="ref">[39912] IIª-IIae q. 25 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 28 | 422 dicendum quod similitudo vestigii non causat capacitatem vitae |
| 423 aeternae, sicut similitudo imaginis. Unde non est similis | |
| 53 | 424 ratio.</p><p title="II-II q. 25 a. 3 ad 3"><a name="39913"><span class="ref">[39913] IIª-IIae q. 25 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 425 dicendum quod fides se potest extendere ad omnia quae sunt |
| 426 quocumque modo vera. Sed amicitia caritatis se extendit ad illa | |
| 427 sola quae nata sunt habere bonum vitae aeternae. Unde non est | |
| 53 | 428 simile.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 25 a. 4 arg. 1"><a name="39914"><span class="ref">[39914] IIª-IIae q. 25 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 429 sic proceditur. Videtur quod homo non diligat seipsum ex caritate. |
| 430 Dicit enim Gregorius, in quadam homilia, quod <i>caritas minus quam | |
| 431 inter duos haberi non potest</i>. Ergo ad seipsum nullus habet | |
| 53 | 432 caritatem.</p><p title="II-II q. 25 a. 4 arg. 2"><a name="39915"><span class="ref">[39915] IIª-IIae q. 25 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 433 amicitia de sui ratione importat reamationem et aequalitatem, ut |
| 434 patet in VIII Ethic., quae quidem non possunt esse homini ad | |
| 435 seipsum. Sed caritas amicitia quaedam est, ut dictum est. Ergo ad | |
| 53 | 436 seipsum aliquis caritatem habere non potest.</p><p title="II-II q. 25 a. 4 arg. 3"><a name="39916"><span class="ref">[39916] IIª-IIae q. 25 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 437 illud quod ad caritatem pertinet non potest esse vituperabile, quia |
| 438 <i>caritas non agit perperam</i>, ut dicitur I ad Cor. XIII. Sed | |
| 439 amare seipsum est vituperabile, dicitur enim II ad Tim. III, <i>in | |
| 440 novissimis diebus instabunt tempora periculosa, et erunt homines | |
| 441 amantes seipsos</i>. Ergo homo non potest seipsum ex caritate | |
| 53 | 442 diligere.</p><p title="II-II q. 25 a. 4 s. c."><a name="39917"><span class="ref">[39917] IIª-IIae q. 25 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 443 est quod dicitur Levit. XIX, <i>diliges amicum tuum sicut |
| 444 teipsum</i>. Sed amicum ex caritate diligimus. Ergo et nosipsos ex | |
| 53 | 445 caritate debemus diligere.</p><p title="II-II q. 25 a. 4 co."><a name="39918"><span class="ref">[39918] IIª-IIae q. 25 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 446 dicendum quod, cum caritas sit amicitia quaedam, sicut dictum est, |
| 447 dupliciter possumus de caritate loqui. Uno modo, sub communi | |
| 448 ratione amicitiae. Et secundum hoc dicendum est quod amicitia | |
| 449 proprie non habetur ad seipsum, sed aliquid maius amicitia, quia | |
| 450 amicitia unionem quandam importat, dicit enim Dionysius quod amor | |
| 451 est virtus unitiva; unicuique autem ad seipsum est unitas, quae est | |
| 452 potior unione. Unde sicut unitas est principium unionis, ita amor | |
| 453 quo quis diligit seipsum, est forma et radix amicitiae, in hoc enim | |
| 454 amicitiam habemus ad alios, quod ad eos nos habemus sicut ad | |
| 455 nosipsos; dicitur enim in IX Ethic. quod <i>amicabilia quae sunt ad | |
| 456 alterum veniunt ex his quae sunt ad seipsum</i>. Sicut etiam de | |
| 457 principiis non habetur scientia, sed aliquid maius, scilicet | |
| 458 intellectus. Alio modo possumus loqui de caritate secundum propriam | |
| 459 rationem ipsius, prout scilicet est amicitia hominis ad Deum | |
| 460 principaliter, et ex consequenti ad ea quae sunt Dei. Inter quae | |
| 461 etiam est ipse homo qui caritatem habet. Et sic inter cetera quae | |
| 462 ex caritate diligit quasi ad Deum pertinentia, etiam seipsum ex | |
| 53 | 463 caritate diligit.</p><p title="II-II q. 25 a. 4 ad 1"><a name="39919"><span class="ref">[39919] IIª-IIae q. 25 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 464 ergo dicendum quod Gregorius loquitur de caritate secundum communem |
| 53 | 465 amicitiae rationem.</p><p title="II-II q. 25 a. 4 ad 2"><a name="39920"><span class="ref">[39920] IIª-IIae q. 25 a. 4 ad 2</span></a> Et secundum |
| 466 hoc etiam procedit secunda ratio.</p><p title="II-II q. 25 a. 4 ad 3"><a name="39921"><span class="ref">[39921] IIª-IIae q. 25 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 28 | 467 dicendum quod amantes seipsos vituperantur inquantum amant se |
| 468 secundum naturam sensibilem, cui obtemperant. Quod non est vere | |
| 469 amare seipsum secundum naturam rationalem, ut sibi velit ea bona | |
| 470 quae pertinent ad perfectionem rationis. Et hoc modo praecipue ad | |
| 53 | 471 caritatem pertinet diligere seipsum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 25 a. 5 arg. 1"><a name="39922"><span class="ref">[39922] IIª-IIae q. 25 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 472 sic proceditur. Videtur quod homo non debeat corpus suum ex |
| 473 caritate diligere. Non enim diligimus illum cui convivere non | |
| 474 volumus. Sed homines caritatem habentes refugiunt corporis | |
| 475 convictum, secundum illud Rom. VII, <i>quis me liberabit de corpore | |
| 476 mortis huius?</i> Et Philipp. I, <i>desiderium habens dissolvi et | |
| 477 cum Christo esse</i>. Ergo corpus nostrum non est ex caritate | |
| 53 | 478 diligendum.</p><p title="II-II q. 25 a. 5 arg. 2"><a name="39923"><span class="ref">[39923] IIª-IIae q. 25 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 479 amicitia caritatis fundatur super communicatione divinae |
| 480 fruitionis. Sed huius fruitionis corpus particeps esse non potest. | |
| 53 | 481 Ergo corpus non est ex caritate diligendum.</p><p title="II-II q. 25 a. 5 arg. 3"><a name="39924"><span class="ref">[39924] IIª-IIae q. 25 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 482 caritas, cum sit amicitia quaedam, ad eos habetur qui reamare |
| 483 possunt. Sed corpus nostrum non potest nos ex caritate diligere. | |
| 53 | 484 Ergo non est ex caritate diligendum.</p><p title="II-II q. 25 a. 5 s. c."><a name="39925"><span class="ref">[39925] IIª-IIae q. 25 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 485 est quod Augustinus, in I de Doct. Christ., ponit quatuor ex |
| 53 | 486 caritate diligenda, inter quae unum est corpus proprium.</p><p title="II-II q. 25 a. 5 co."><a name="39926"><span class="ref">[39926] IIª-IIae q. 25 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 487 dicendum quod corpus nostrum secundum duo potest considerari, uno |
| 488 modo, secundum eius naturam; alio modo, secundum corruptionem | |
| 489 culpae et poenae. Natura autem corporis nostri non est a malo | |
| 490 principio creata, ut Manichaei fabulantur, sed est a Deo. Unde | |
| 491 possumus eo uti ad servitium Dei, secundum illud Rom. VI, | |
| 492 <i>exhibete membra vestra arma iustitiae Deo</i>. Et ideo ex | |
| 493 dilectione caritatis qua diligimus Deum, debemus etiam corpus | |
| 494 nostrum diligere. Sed infectionem culpae et corruptionem poenae in | |
| 495 corpore nostro diligere non debemus, sed potius ad eius remotionem | |
| 53 | 496 anhelare desiderio caritatis.</p><p title="II-II q. 25 a. 5 ad 1"><a name="39927"><span class="ref">[39927] IIª-IIae q. 25 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 497 ergo dicendum quod apostolus non refugiebat corporis communionem |
| 498 quantum ad corporis naturam, immo secundum hoc nolebat ab eo | |
| 499 spoliari, secundum illud II ad Cor. V, <i>nolumus expoliari, sed | |
| 500 supervestiri</i>. Sed volebat carere infectione concupiscentiae, | |
| 501 quae remanet in corpore; et corruptione ipsius, quae aggravat | |
| 502 animam, ne possit Deum videre. Unde signanter dixit, de corpore | |
| 53 | 503 mortis huius.</p><p title="II-II q. 25 a. 5 ad 2"><a name="39928"><span class="ref">[39928] IIª-IIae q. 25 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 504 dicendum quod corpus nostrum quamvis Deo frui non possit |
| 505 cognoscendo et amando ipsum, tamen per opera quae per corpus agimus | |
| 506 ad perfectam Dei fruitionem possumus venire. Unde et ex fruitione | |
| 507 animae redundat quaedam beatitudo ad corpus, scilicet sanitatis et | |
| 508 incorruptionis vigor; ut Augustinus dicit, in epistola ad Diosc. Et | |
| 509 ideo, quia corpus aliquo modo est particeps beatitudinis, potest | |
| 53 | 510 dilectione caritatis amari.</p><p title="II-II q. 25 a. 5 ad 3"><a name="39929"><span class="ref">[39929] IIª-IIae q. 25 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 511 dicendum quod reamatio habet locum in amicitia quae est ad alterum, |
| 512 non autem in amicitia quae est ad seipsum, vel secundum animam vel | |
| 53 | 513 secundum corpus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 25 a. 6 arg. 1"><a name="39930"><span class="ref">[39930] IIª-IIae q. 25 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 514 sic proceditur. Videtur quod peccatores non sint ex caritate |
| 515 diligendi. Dicitur enim in Psalm., <i>iniquos odio habui</i>. Sed | |
| 516 David caritatem habebat. Ergo ex caritate magis sunt odiendi | |
| 53 | 517 peccatores quam diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 arg. 2"><a name="39931"><span class="ref">[39931] IIª-IIae q. 25 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 518 probatio dilectionis exhibitio est operis; ut Gregorius dicit, in |
| 519 homilia Pentecostes. Sed peccatoribus iusti non exhibent opera | |
| 520 dilectionis, sed magis opera quae videntur esse odii, secundum | |
| 521 illud Psalm., <i>in matutino interficiebam omnes peccatores | |
| 522 terrae</i>. Et dominus praecepit, Exod. XXII, <i>maleficos non | |
| 523 patieris vivere</i>. Ergo peccatores non sunt ex caritate | |
| 53 | 524 diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 arg. 3"><a name="39932"><span class="ref">[39932] IIª-IIae q. 25 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 525 ad amicitiam pertinet ut amicis velimus et optemus bona. Sed sancti |
| 526 ex caritate optant peccatoribus mala, secundum illud Psalm., | |
| 527 <i>convertantur peccatores in Infernum</i>. Ergo peccatores non | |
| 53 | 528 sunt ex caritate diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 arg. 4"><a name="39933"><span class="ref">[39933] IIª-IIae q. 25 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, |
| 28 | 529 proprium amicorum est de eisdem gaudere et idem velle. Sed caritas |
| 530 non facit velle quod peccatores volunt, neque facit gaudere de hoc | |
| 531 de quo peccatores gaudent; sed magis facit contrarium. Ergo | |
| 53 | 532 peccatores non sunt ex caritate diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 arg. 5"><a name="39934"><span class="ref">[39934] IIª-IIae q. 25 a. 6 arg. 5</span></a> |
| 28 | 533 <i>Praeterea, proprium est amicorum simul convivere</i>, ut dicitur |
| 534 in VIII Ethic. Sed cum peccatoribus non est convivendum, secundum | |
| 535 illud II ad Cor. VI, <i>recedite de medio eorum</i>. Ergo | |
| 53 | 536 peccatores non sunt ex caritate diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 s. c."><a name="39935"><span class="ref">[39935] IIª-IIae q. 25 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 537 est quod Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., quod cum dicitur, |
| 538 diliges proximum tuum, <i>manifestum est omnem hominem proximum | |
| 539 esse deputandum</i>. Sed peccatores non desinunt esse homines, quia | |
| 540 peccatum non tollit naturam. Ergo peccatores sunt ex caritate | |
| 53 | 541 diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 co."><a name="39936"><span class="ref">[39936] IIª-IIae q. 25 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 542 dicendum quod in peccatoribus duo possunt considerari, scilicet |
| 543 natura, et culpa. Secundum naturam quidem, quam a Deo habent, | |
| 544 capaces sunt beatitudinis, super cuius communicatione caritas | |
| 545 fundatur, ut supra dictum est. Et ideo secundum naturam suam sunt | |
| 546 ex caritate diligendi. Sed culpa eorum Deo contrariatur, et est | |
| 547 beatitudinis impedimentum. Unde secundum culpam, qua Deo | |
| 548 adversantur, sunt odiendi quicumque peccatores, etiam pater et | |
| 549 mater et propinqui, ut habetur Luc. XIV. Debemus enim in | |
| 550 peccatoribus odire quod peccatores sunt, et diligere quod homines | |
| 551 sunt beatitudinis capaces. Et hoc est eos vere ex caritate diligere | |
| 53 | 552 propter Deum.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 ad 1"><a name="39937"><span class="ref">[39937] IIª-IIae q. 25 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 553 ergo dicendum quod iniquos propheta odio habuit inquantum iniqui |
| 554 sunt, habens odio iniquitatem ipsorum, quod est ipsorum malum. Et | |
| 555 hoc est perfectum odium, de quo ipse dicit, perfecto odio oderam | |
| 556 illos. Eiusdem autem rationis est odire malum alicuius et diligere | |
| 557 bonum eius. Unde etiam istud odium perfectum ad caritatem | |
| 53 | 558 pertinet.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 ad 2"><a name="39938"><span class="ref">[39938] IIª-IIae q. 25 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 559 dicendum quod amicis peccantibus, sicut philosophus dicit, in IX |
| 560 Ethic., non sunt subtrahenda amicitiae beneficia, quousque habeatur | |
| 561 spes sanationis eorum, sed magis est eis auxiliandum ad | |
| 562 recuperationem virtutis quam ad recuperationem pecuniae, si eam | |
| 563 amisissent, quanto virtus est magis amicitiae affinis quam pecunia. | |
| 564 Sed quando in maximam malitiam incidunt et insanabiles fiunt, tunc | |
| 565 non est eis amicitiae familiaritas exhibenda. Et ideo huiusmodi | |
| 566 peccantes, de quibus magis praesumitur nocumentum aliorum quam | |
| 567 eorum emendatio, secundum legem divinam et humanam praecipiuntur | |
| 568 occidi. Et tamen hoc facit iudex non ex odio eorum, sed ex | |
| 569 caritatis amore quo bonum publicum praefertur vitae singularis | |
| 570 personae. Et tamen mors per iudicem inflicta peccatori prodest, | |
| 571 sive convertatur, ad culpae expiationem; sive non convertatur, ad | |
| 572 culpae terminationem, quia per hoc tollitur ei potestas amplius | |
| 53 | 573 peccandi.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 ad 3"><a name="39939"><span class="ref">[39939] IIª-IIae q. 25 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 574 dicendum quod huiusmodi imprecationes quae in sacra Scriptura |
| 575 inveniuntur, tripliciter possunt intelligi. Uno modo, per modum | |
| 576 praenuntiationis, non per modum optationis, ut sit sensus, | |
| 577 convertantur peccatores in Infernum, idest convertentur. Alio modo, | |
| 578 per modum optationis, ut tamen desiderium optantis non referatur ad | |
| 579 poenam hominum, sed ad iustitiam punientis, secundum illud, | |
| 580 <i>laetabitur iustus cum viderit vindictam</i>. Quia nec ipse Deus | |
| 581 puniens laetatur in perditione impiorum, ut dicitur Sap. I, sed in | |
| 582 sua iustitia, quia iustus dominus, et iustitias dilexit. Tertio, ut | |
| 583 desiderium referatur ad remotionem culpae, non ad ipsam poenam, ut | |
| 53 | 584 scilicet peccata destruantur et homines remaneant.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 ad 4"><a name="39940"><span class="ref">[39940] IIª-IIae q. 25 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 585 dicendum quod ex caritate diligimus peccatores non quidem ut |
| 586 velimus quae ipsi volunt, vel gaudeamus de his de quibus ipsi | |
| 587 gaudent, sed ut faciamus eos velle quod volumus, et gaudere de his | |
| 588 de quibus gaudemus. Unde dicitur Ierem. XV, <i>ipsi convertentur ad | |
| 53 | 589 te, et tu non converteris ad eos</i>.</p><p title="II-II q. 25 a. 6 ad 5"><a name="39941"><span class="ref">[39941] IIª-IIae q. 25 a. 6 ad 5</span></a> Ad quintum |
| 28 | 590 dicendum quod convivere peccatoribus infirmis quidem est vitandum, |
| 591 propter periculum quod eis imminet ne ab eis subvertantur. | |
| 592 Perfectis autem, de quorum corruptione non timetur, laudabile est | |
| 593 quod cum peccatoribus conversentur, ut eos convertant. Sic enim | |
| 594 dominus cum peccatoribus manducabat et bibebat, ut habetur Matth. | |
| 595 IX. Convictus tamen peccatorum quantum ad consortium peccati | |
| 596 vitandus est omnibus. Et sic dicitur II ad Cor. VI, <i>recedite de | |
| 597 medio eorum, et immundum ne tetigeritis</i>, scilicet secundum | |
| 53 | 598 peccati consensum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="II-II q. 25 a. 7 arg. 1"><a name="39942"><span class="ref">[39942] IIª-IIae q. 25 a. 7 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 599 septimum sic proceditur. Videtur quod peccatores seipsos diligant. |
| 600 Illud enim quod est principium peccati maxime in peccatoribus | |
| 601 invenitur. Sed amor sui est principium peccati, dicit enim | |
| 602 Augustinus, XIV de Civ. Dei, quod facit civitatem Babylonis. Ergo | |
| 53 | 603 peccatores maxime amant seipsos.</p><p title="II-II q. 25 a. 7 arg. 2"><a name="39943"><span class="ref">[39943] IIª-IIae q. 25 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 604 peccatum non tollit naturam. Sed hoc unicuique convenit ex sua |
| 605 natura quod diligat seipsum, unde etiam creaturae irrationales | |
| 606 naturaliter appetunt proprium bonum, puta conservationem sui esse | |
| 53 | 607 et alia huiusmodi. Ergo peccatores diligunt seipsos.</p><p title="II-II q. 25 a. 7 arg. 3"><a name="39944"><span class="ref">[39944] IIª-IIae q. 25 a. 7 arg. 3</span></a> |
| 28 | 608 <i>Praeterea, omnibus est diligibile bonum</i>; ut Dionysius dicit, |
| 609 in IV cap. de Div. Nom. Sed multi peccatores reputant se bonos. | |
| 53 | 610 Ergo multi peccatores seipsos diligunt.</p><p title="II-II q. 25 a. 7 s. c."><a name="39945"><span class="ref">[39945] IIª-IIae q. 25 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 611 est quod dicitur in Psalm., <i>qui diligit iniquitatem, odit animam |
| 53 | 612 suam</i>.</p><p title="II-II q. 25 a. 7 co."><a name="39946"><span class="ref">[39946] IIª-IIae q. 25 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 613 dicendum quod amare seipsum uno modo commune est omnibus; alio modo |
| 614 proprium est bonorum; tertio modo proprium est malorum. Quod enim | |
| 615 aliquis amet id quod seipsum esse aestimat, hoc commune est | |
| 616 omnibus. Homo autem dicitur esse aliquid dupliciter. Uno modo, | |
| 617 secundum suam substantiam et naturam. Et secundum hoc omnes | |
| 618 aestimant bonum commune se esse id quod sunt, scilicet ex anima et | |
| 619 corpore compositos. Et sic etiam omnes homines, boni et mali, | |
| 620 diligunt seipsos, inquantum diligunt sui ipsorum conservationem. | |
| 621 Alio modo dicitur esse homo aliquid secundum principalitatem, sicut | |
| 622 princeps civitatis dicitur esse civitas; unde quod principes | |
| 623 faciunt, dicitur civitas facere. Sic autem non omnes aestimant se | |
| 624 esse id quod sunt. Principale enim in homine est mens rationalis, | |
| 625 secundarium autem est natura sensitiva et corporalis, quorum primum | |
| 626 apostolus nominat interiorem hominem, secundum exteriorem, ut patet | |
| 627 II ad Cor. IV. Boni autem aestimant principale in seipsis | |
| 628 rationalem naturam, sive interiorem hominem, unde secundum hoc | |
| 629 aestimant se esse quod sunt. Mali autem aestimant principale in | |
| 630 seipsis naturam sensitivam et corporalem, scilicet exteriorem | |
| 631 hominem. Unde non recte cognoscentes seipsos, non vere diligunt | |
| 632 seipsos, sed diligunt id quod seipsos esse reputant. Boni autem, | |
| 633 vere cognoscentes seipsos, vere seipsos diligunt. Et hoc probat | |
| 634 philosophus, in IX Ethic., per quinque quae sunt amicitiae propria. | |
| 635 Unusquisque enim amicus primo quidem vult suum amicum esse et | |
| 636 vivere; secundo, vult ei bona; tertio, operatur bona ad ipsum; | |
| 637 quarto, convivit ei delectabiliter; quinto, concordat cum ipso, | |
| 638 quasi in iisdem delectatus et contristatus. Et secundum hoc boni | |
| 639 diligunt seipsos quantum ad interiorem hominem, quia etiam volunt | |
| 640 ipsum servari in sua integritate; et optant ei bona eius, quae sunt | |
| 641 bona spiritualia; et etiam ad assequenda operam impendunt; et | |
| 642 delectabiliter ad cor proprium redeunt, quia ibi inveniunt et bonas | |
| 643 cogitationes in praesenti, et memoriam bonorum praeteritorum, et | |
| 644 spem futurorum bonorum, ex quibus delectatio causatur; similiter | |
| 645 etiam non patiuntur in seipsis voluntatis dissensionem, quia tota | |
| 646 anima eorum tendit in unum. E contrario autem mali non volunt | |
| 647 conservari integritatem interioris hominis; neque appetunt | |
| 648 spiritualia eius bona; neque ad hoc operantur; neque delectabile | |
| 649 est eis secum convivere redeundo ad cor, quia inveniunt ibi mala et | |
| 650 praesentia et praeterita et futura, quae abhorrent; neque etiam | |
| 651 sibi ipsis concordant, propter conscientiam remordentem, secundum | |
| 652 illud Psalm., <i>arguam te, et statuam contra faciem tuam</i>. Et | |
| 653 per eadem probari potest quod mali amant seipsos secundum | |
| 654 corruptionem exterioris hominis. Sic autem boni non amant | |
| 53 | 655 seipsos.</p><p title="II-II q. 25 a. 7 ad 1"><a name="39947"><span class="ref">[39947] IIª-IIae q. 25 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 656 ergo dicendum quod amor sui qui est principium peccati, est ille |
| 657 qui est proprius malorum, perveniens usque ad contemptum Dei, ut | |
| 658 ibi dicitur, quia mali sic etiam cupiunt exteriora bona quod | |
| 53 | 659 spiritualia contemnunt.</p><p title="II-II q. 25 a. 7 ad 2"><a name="39948"><span class="ref">[39948] IIª-IIae q. 25 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 660 dicendum quod naturalis amor, etsi non totaliter tollatur a malis, |
| 53 | 661 tamen in eis pervertitur per modum iam dictum.</p><p title="II-II q. 25 a. 7 ad 3"><a name="39949"><span class="ref">[39949] IIª-IIae q. 25 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 662 dicendum quod mali, inquantum aestimant se bonos, sic aliquid |
| 663 participant de amore sui. Nec tamen ista est vera sui dilectio, sed | |
| 664 apparens. Quae etiam non est possibilis in his qui valde sunt | |
| 53 | 665 mali.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="II-II q. 25 a. 8 arg. 1"><a name="39950"><span class="ref">[39950] IIª-IIae q. 25 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum |
| 28 | 666 sic proceditur. Videtur quod non sit de necessitate caritatis ut |
| 667 inimici diligantur. Dicit enim Augustinus, in Enchirid., quod hoc | |
| 668 tam magnum bonum, scilicet diligere inimicos, <i>non est tantae | |
| 669 multitudinis quantam credimus exaudiri cum in oratione dicitur, | |
| 670 dimitte nobis debita nostra</i>. Sed nulli dimittitur peccatum sine | |
| 671 caritate, quia, ut dicitur Proverb. X, <i>universa delicta operit | |
| 672 caritas</i>. Ergo non est de necessitate caritatis diligere | |
| 53 | 673 inimicos.</p><p title="II-II q. 25 a. 8 arg. 2"><a name="39951"><span class="ref">[39951] IIª-IIae q. 25 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 674 caritas non tollit naturam. Sed unaquaeque res, etiam irrationalis, |
| 675 naturaliter odit suum contrarium, sicut ovis lupum, et aqua ignem. | |
| 53 | 676 Ergo caritas non facit quod inimici diligantur.</p><p title="II-II q. 25 a. 8 arg. 3"><a name="39952"><span class="ref">[39952] IIª-IIae q. 25 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 677 caritas non agit perperam. Sed hoc videtur esse perversum quod |
| 678 aliquis diligat inimicos, sicut et quod aliquis odio habeat amicos, | |
| 679 unde II Reg. XIX exprobrando dicit Ioab ad David, <i>diligis | |
| 680 odientes te, et odio habes diligentes te</i>. Ergo caritas non | |
| 53 | 681 facit ut inimici diligantur.</p><p title="II-II q. 25 a. 8 s. c."><a name="39953"><span class="ref">[39953] IIª-IIae q. 25 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 682 est quod dominus dicit, Matth. V, <i>diligite inimicos |
| 53 | 683 vestros</i>.</p><p title="II-II q. 25 a. 8 co."><a name="39954"><span class="ref">[39954] IIª-IIae q. 25 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 684 dicendum quod dilectio inimicorum tripliciter potest considerari. |
| 685 Uno quidem modo, ut inimici diligantur inquantum sunt inimici. Et | |
| 686 hoc est perversum et caritati repugnans, quia hoc est diligere | |
| 687 malum alterius. Alio modo potest accipi dilectio inimicorum quantum | |
| 688 ad naturam, sed in universali. Et sic dilectio inimicorum est de | |
| 689 necessitate caritatis, ut scilicet aliquis diligens Deum et | |
| 690 proximum ab illa generalitate dilectionis proximi inimicos suos non | |
| 691 excludat. Tertio modo potest considerari dilectio inimicorum in | |
| 692 speciali, ut scilicet aliquis in speciali moveatur motu dilectionis | |
| 693 ad inimicum. Et istud non est de necessitate caritatis absolute, | |
| 694 quia nec etiam moveri motu dilectionis in speciali ad quoslibet | |
| 695 homines singulariter est de necessitate caritatis, quia hoc esset | |
| 696 impossibile. Est tamen de necessitate caritatis secundum | |
| 697 praeparationem animi, ut scilicet homo habeat animum paratum ad hoc | |
| 698 quod in singulari inimicum diligeret si necessitas occurreret. Sed | |
| 699 quod absque articulo necessitatis homo etiam hoc actu impleat ut | |
| 700 diligat inimicum propter Deum, hoc pertinet ad perfectionem | |
| 701 caritatis. Cum enim ex caritate diligatur proximus propter Deum, | |
| 702 quanto aliquis magis diligit Deum, tanto etiam magis ad proximum | |
| 703 dilectionem ostendit, nulla inimicitia impediente. Sicut si aliquis | |
| 704 multum diligeret aliquem hominem, amore ipsius filios eius amaret | |
| 705 etiam sibi inimicos. Et secundum hunc modum loquitur | |
| 53 | 706 Augustinus.</p><p title="II-II q. 25 a. 8 ad 1"><a name="39955"><span class="ref">[39955] IIª-IIae q. 25 a. 8 ad 1</span></a> Unde patet |
| 707 responsio ad primum.</p><p title="II-II q. 25 a. 8 ad 2"><a name="39956"><span class="ref">[39956] IIª-IIae q. 25 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 28 | 708 dicendum quod unaquaeque res naturaliter odio habet id quod est |
| 709 sibi contrarium inquantum est sibi contrarium. Inimici autem sunt | |
| 710 nobis contrarii inquantum sunt inimici. Unde hoc debemus in eis | |
| 711 odio habere, debet enim nobis displicere quod nobis inimici sunt. | |
| 712 Non autem sunt nobis contrarii inquantum homines sunt et | |
| 53 | 713 beatitudinis capaces. Et secundum hoc debemus eos diligere.</p><p title="II-II q. 25 a. 8 ad 3"><a name="39957"><span class="ref">[39957] IIª-IIae q. 25 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 714 dicendum quod diligere inimicos inquantum sunt inimici, hoc est |
| 53 | 715 vituperabile. Et hoc non facit caritas, ut dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="II-II q. 25 a. 9 arg. 1"><a name="39958"><span class="ref">[39958] IIª-IIae q. 25 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum |
| 28 | 716 sic proceditur. Videtur quod de necessitate caritatis sit quod |
| 717 aliquis homo signa vel effectus dilectionis inimico exhibeat. | |
| 718 Dicitur enim I Ioan. III, <i>non diligamus verbo neque lingua, sed | |
| 719 opere et veritate</i>. Sed opere diligit aliquis exhibendo ad eum | |
| 720 quem diligit signa et effectus dilectionis. Ergo de necessitate | |
| 721 caritatis est ut aliquis huiusmodi signa et effectus inimicis | |
| 53 | 722 exhibeat.</p><p title="II-II q. 25 a. 9 arg. 2"><a name="39959"><span class="ref">[39959] IIª-IIae q. 25 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 723 Matth. V dominus simul dicit, <i>diligite inimicos vestros, et, |
| 724 benefacite his qui oderunt vos</i>. Sed diligere inimicos est de | |
| 53 | 725 necessitate caritatis. Ergo et benefacere inimicis.</p><p title="II-II q. 25 a. 9 arg. 3"><a name="39960"><span class="ref">[39960] IIª-IIae q. 25 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 726 caritate amatur non solum Deus, sed etiam proximus. Sed Gregorius |
| 727 dicit, in homilia Pentecostes, quod <i>amor Dei non potest esse | |
| 728 otiosus, magna enim operatur, si est; si desinit operari, amor non | |
| 729 est</i>. Ergo caritas quae habetur ad proximum non potest esse sine | |
| 730 operationis effectu. Sed de necessitate caritatis est ut omnis | |
| 731 proximus diligatur, etiam inimicus. Ergo de necessitate caritatis | |
| 732 est ut etiam ad inimicos signa et effectus dilectionis | |
| 53 | 733 extendamus.</p><p title="II-II q. 25 a. 9 s. c."><a name="39961"><span class="ref">[39961] IIª-IIae q. 25 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 734 est quod Matth. V, super illud, <i>benefacite his qui oderunt |
| 735 vos</i>, dicit Glossa quod benefacere inimicis est cumulus | |
| 736 perfectionis. Sed id quod pertinet ad perfectionem caritatis non | |
| 737 est de necessitate ipsius. Ergo non est de necessitate caritatis | |
| 53 | 738 quod aliquis signa et effectus dilectionis inimicis exhibeat.</p><p title="II-II q. 25 a. 9 co."><a name="39962"><span class="ref">[39962] IIª-IIae q. 25 a. 9 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 739 dicendum quod effectus et signa caritatis ex interiori dilectione |
| 740 procedunt et ei proportionantur. Dilectio autem interior ad | |
| 741 inimicum in communi quidem est de necessitate praecepti absolute; | |
| 742 in speciali autem non absolute, sed secundum praeparationem animi, | |
| 743 ut supra dictum est. Sic igitur dicendum est de effectu vel signo | |
| 744 dilectionis exterius exhibendo. Sunt enim quaedam beneficia vel | |
| 745 signa dilectionis quae exhibentur proximis in communi, puta cum | |
| 746 aliquis orat pro omnibus fidelibus vel pro toto populo, aut cum | |
| 747 aliquod beneficium impendit aliquis toti communitati. Et talia | |
| 748 beneficia vel dilectionis signa inimicis exhibere est de | |
| 749 necessitate praecepti, si enim non exhiberentur inimicis, hoc | |
| 750 pertineret ad livorem vindictae, contra id quod dicitur Levit. XIX, | |
| 751 <i>non quaeres ultionem; et non eris memor iniuriae civium | |
| 752 tuorum</i>. Alia vero sunt beneficia vel dilectionis signa quae | |
| 753 quis exhibet particulariter aliquibus personis. Et talia beneficia | |
| 754 vel dilectionis signa inimicis exhibere non est de necessitate | |
| 755 salutis nisi secundum praeparationem animi, ut scilicet subveniatur | |
| 756 eis in articulo necessitatis, secundum illud Proverb. XXV, <i>si | |
| 757 esurierit inimicus tuus, ciba illum, si sitit, da illi potum</i>. | |
| 758 Sed quod praeter articulum necessitatis huiusmodi beneficia aliquis | |
| 759 inimicis exhibeat, pertinet ad perfectionem caritatis, per quam | |
| 760 aliquis non solum cavet vinci a malo, quod necessitatis est, sed | |
| 761 etiam vult in bono vincere malum, quod est etiam perfectionis, dum | |
| 762 scilicet non solum cavet propter iniuriam sibi illatam detrahi ad | |
| 763 odium; sed etiam propter sua beneficia inimicum intendit pertrahere | |
| 53 | 764 ad suum amorem.</p><p title="II-II q. 25 a. 9 ad arg."><a name="39963"><span class="ref">[39963] IIª-IIae q. 25 a. 9 ad arg.</span></a> Et per |
| 765 hoc patet responsio ad obiecta.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="II-II q. 25 a. 10 arg. 1"><a name="39964"><span class="ref">[39964] IIª-IIae q. 25 a. 10 arg. 1</span></a> Ad | |
| 28 | 766 decimum sic proceditur. Videtur quod Angelos non debeamus ex |
| 767 caritate diligere. Ut enim Augustinus dicit, in libro de Doct. | |
| 768 Christ., <i>gemina est dilectio caritatis, scilicet Dei et | |
| 769 proximi</i>. Sed dilectio Angelorum non continetur sub dilectione | |
| 770 Dei, cum sint substantiae creatae, nec etiam videtur contineri sub | |
| 771 dilectione proximi, cum non communicent nobiscum in specie. Ergo | |
| 53 | 772 Angeli non sunt ex caritate diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 10 arg. 2"><a name="39965"><span class="ref">[39965] IIª-IIae q. 25 a. 10 arg. 2</span></a> |
| 28 | 773 Praeterea, magis conveniunt nobiscum bruta animalia quam Angeli, |
| 774 nam nos et bruta animalia sumus in eodem genere propinquo. Sed ad | |
| 775 bruta animalia non habemus caritatem, ut supra dictum est. Ergo | |
| 53 | 776 etiam neque ad Angelos.</p><p title="II-II q. 25 a. 10 arg. 3"><a name="39966"><span class="ref">[39966] IIª-IIae q. 25 a. 10 arg. 3</span></a> |
| 28 | 777 <i>Praeterea, nihil est ita proprium amicorum sicut convivere</i>, |
| 778 ut dicitur in VIII Ethic. Sed Angeli non convivunt nobiscum, nec | |
| 779 etiam eos videre possumus. Ergo ad eos caritatis amicitiam habere | |
| 53 | 780 non valemus.</p><p title="II-II q. 25 a. 10 s. c."><a name="39967"><span class="ref">[39967] IIª-IIae q. 25 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 781 est quod Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., <i>iam vero si |
| 782 vel cui praebendum, vel a quo nobis praebendum est officium | |
| 783 misericordiae, recte proximus dicitur; manifestum est praecepto quo | |
| 784 iubemur diligere proximum, etiam sanctos Angelos contineri, a | |
| 53 | 785 quibus multa nobis misericordiae impenduntur officia</i>.</p><p title="II-II q. 25 a. 10 co."><a name="39968"><span class="ref">[39968] IIª-IIae q. 25 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 786 dicendum quod amicitia caritatis, sicut supra dictum est, fundatur |
| 787 super communicatione beatitudinis aeternae, in cuius participatione | |
| 788 communicant cum Angelis homines, dicitur enim Matth. XXII quod | |
| 789 <i>in resurrectione erunt homines sicut Angeli in caelo</i>. Et | |
| 790 ideo manifestum est quod amicitia caritatis etiam ad Angelos se | |
| 53 | 791 extendit.</p><p title="II-II q. 25 a. 10 ad 1"><a name="39969"><span class="ref">[39969] IIª-IIae q. 25 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 792 ergo dicendum quod proximus non solum dicitur communicatione |
| 793 speciei, sed etiam communicatione beneficiorum pertinentium ad | |
| 794 vitam aeternam; super qua communicatione amicitia caritatis | |
| 53 | 795 fundatur.</p><p title="II-II q. 25 a. 10 ad 2"><a name="39970"><span class="ref">[39970] IIª-IIae q. 25 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 796 dicendum quod bruta animalia conveniunt nobiscum in genere |
| 797 propinquo ratione naturae sensitivae, secundum quam non sumus | |
| 798 participes aeternae beatitudinis, sed secundum mentem rationalem; | |
| 53 | 799 in qua communicamus cum Angelis.</p><p title="II-II q. 25 a. 10 ad 3"><a name="39971"><span class="ref">[39971] IIª-IIae q. 25 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 800 dicendum quod Angeli non convivunt nobis exteriori conversatione, |
| 801 quae nobis est secundum sensitivam naturam. Convivimus tamen | |
| 802 Angelis secundum mentem, imperfecte quidem in hac vita, perfecte | |
| 53 | 803 autem in patria, sicut et supra dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 11</h3><p title="II-II q. 25 a. 11 arg. 1"><a name="39972"><span class="ref">[39972] IIª-IIae q. 25 a. 11 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 804 undecimum sic proceditur. Videtur quod Daemones ex caritate |
| 805 debeamus diligere. Angeli enim sunt nobis proximi inquantum | |
| 806 communicamus cum eis in rationali mente. Sed etiam Daemones sic | |
| 807 nobiscum communicant, quia data naturalia in eis manent integra, | |
| 808 scilicet esse, vivere et intelligere, ut dicitur in IV cap. de Div. | |
| 53 | 809 Nom. Ergo debemus Daemones ex caritate diligere.</p><p title="II-II q. 25 a. 11 arg. 2"><a name="39973"><span class="ref">[39973] IIª-IIae q. 25 a. 11 arg. 2</span></a> |
| 28 | 810 Praeterea, Daemones differunt a beatis Angelis differentia peccati, |
| 811 sicut et peccatores homines a iustis. Sed iusti homines ex caritate | |
| 812 diligunt peccatores. Ergo etiam ex caritate debent diligere | |
| 53 | 813 Daemones.</p><p title="II-II q. 25 a. 11 arg. 3"><a name="39974"><span class="ref">[39974] IIª-IIae q. 25 a. 11 arg. 3</span></a> |
| 28 | 814 Praeterea, illi a quibus beneficia nobis impenduntur debent a nobis |
| 815 ex caritate diligi tanquam proximi, sicut patet ex auctoritate | |
| 816 Augustini supra inducta. Sed Daemones nobis in multis sunt utiles, | |
| 817 dum nos tentando nobis coronas fabricant, sicut Augustinus dicit, | |
| 53 | 818 XI de Civ. Dei. Ergo Daemones sunt ex caritate diligendi.</p><p title="II-II q. 25 a. 11 s. c."><a name="39975"><span class="ref">[39975] IIª-IIae q. 25 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 819 est quod dicitur Isaiae XXVIII, <i>delebitur foedus vestrum cum |
| 820 morte, et pactum vestrum cum Inferno non stabit</i>. Sed perfectio | |
| 821 pacis et foederis est per caritatem. Ergo ad Daemones, qui sunt | |
| 822 Inferni incolae et mortis procuratores, caritatem habere non | |
| 53 | 823 debemus.</p><p title="II-II q. 25 a. 11 co."><a name="39976"><span class="ref">[39976] IIª-IIae q. 25 a. 11 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 824 dicendum quod, sicut supra dictum est, in peccatoribus ex caritate |
| 825 debemus diligere naturam, peccatum odire. In nomine autem Daemonis | |
| 826 significatur natura peccato deformata. Et ideo Daemones ex caritate | |
| 827 non sunt diligendi. Et si non fiat vis in nomine, et quaestio | |
| 828 referatur ad illos spiritus qui Daemones dicuntur, utrum sint ex | |
| 829 caritate diligendi, respondendum est, secundum praemissa, quod | |
| 830 aliquid ex caritate diligitur dupliciter. Uno modo, sicut ad quem | |
| 831 amicitia habetur. Et sic ad illos spiritus caritatis amicitiam | |
| 832 habere non possumus. Pertinet enim ad rationem amicitiae ut amicis | |
| 833 nostris bonum velimus. Illud autem bonum vitae aeternae quod | |
| 834 respicit caritas, spiritibus illis a Deo aeternaliter damnatis ex | |
| 835 caritate velle non possumus, hoc enim repugnaret caritati Dei, per | |
| 836 quam eius iustitiam approbamus. Alio modo diligitur aliquid sicut | |
| 837 quod volumus permanere ut bonum alterius, per quem modum ex | |
| 838 caritate diligimus irrationales creaturas, inquantum volumus eas | |
| 839 permanere ad gloriam Dei et utilitatem hominum, ut supra dictum | |
| 840 est. Et per hunc modum et naturam Daemonum etiam ex caritate | |
| 841 diligere possumus, inquantum scilicet volumus illos spiritus in | |
| 53 | 842 suis naturalibus conservari ad gloriam Dei.</p><p title="II-II q. 25 a. 11 ad 1"><a name="39977"><span class="ref">[39977] IIª-IIae q. 25 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 843 ergo dicendum quod mens Angelorum non habet impossibilitatem ad |
| 844 aeternam beatitudinem habendam, sicut habet mens Daemonum. Et ideo | |
| 845 amicitia caritatis, quae fundatur super communicatione vitae | |
| 846 aeternae magis quam super communicatione naturae, habetur ad | |
| 53 | 847 Angelos, non autem ad Daemones.</p><p title="II-II q. 25 a. 11 ad 2"><a name="39978"><span class="ref">[39978] IIª-IIae q. 25 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 848 dicendum quod homines peccatores in hac vita habent possibilitatem |
| 849 perveniendi ad beatitudinem aeternam. Quod non habent illi qui sunt | |
| 850 in Inferno damnati; de quibus, quantum ad hoc, est eadem ratio | |
| 53 | 851 sicut et de Daemonibus.</p><p title="II-II q. 25 a. 11 ad 3"><a name="39979"><span class="ref">[39979] IIª-IIae q. 25 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 852 dicendum quod utilitas quae nobis ex Daemonibus provenit non est ex |
| 853 eorum intentione, sed ex ordinatione divinae providentiae. Et ideo | |
| 854 ex hoc non inducimur ad habendum amicitiam eorum, sed ad hoc quod | |
| 855 simus Deo amici, qui eorum perversam intentionem convertit in | |
| 53 | 856 nostram utilitatem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 12</h3><p title="II-II q. 25 a. 12 arg. 1"><a name="39980"><span class="ref">[39980] IIª-IIae q. 25 a. 12 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 857 duodecimum sic proceditur. Videtur quod inconvenienter enumerentur |
| 858 quatuor ex caritate diligenda, scilicet Deus, proximus, corpus | |
| 859 nostrum et nos ipsi. Ut enim Augustinus dicit, super Ioan., <i>qui | |
| 860 non diligit Deum, nec seipsum diligit</i>. In Dei ergo dilectione | |
| 861 includitur dilectio sui ipsius. Non ergo est alia dilectio sui | |
| 53 | 862 ipsius, et alia dilectio Dei.</p><p title="II-II q. 25 a. 12 arg. 2"><a name="39981"><span class="ref">[39981] IIª-IIae q. 25 a. 12 arg. 2</span></a> |
| 28 | 863 Praeterea, pars non debet dividi contra totum. Sed corpus nostrum |
| 864 est quaedam pars nostri. Non ergo debet dividi, quasi aliud | |
| 53 | 865 diligibile, corpus nostrum a nobis ipsis.</p><p title="II-II q. 25 a. 12 arg. 3"><a name="39982"><span class="ref">[39982] IIª-IIae q. 25 a. 12 arg. 3</span></a> |
| 28 | 866 Praeterea, sicut nos habemus corpus, ita etiam et proximus. Sicut |
| 867 ergo dilectio qua quis diligit proximum, distinguitur a dilectione | |
| 868 qua quis diligit seipsum; ita dilectio qua quis diligit corpus | |
| 869 proximi, debet distingui a dilectione qua quis diligit corpus suum. | |
| 870 Non ergo convenienter distinguuntur quatuor ex caritate | |
| 53 | 871 diligenda.</p><p title="II-II q. 25 a. 12 s. c."><a name="39983"><span class="ref">[39983] IIª-IIae q. 25 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 872 est quod Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., quatuor sunt |
| 873 diligenda, unum quod supra nos est, scilicet Deus; alterum quod nos | |
| 874 sumus; tertium quod iuxta nos est, scilicet proximus; quartum quod | |
| 53 | 875 infra nos est, scilicet proprium corpus.</p><p title="II-II q. 25 a. 12 co."><a name="39984"><span class="ref">[39984] IIª-IIae q. 25 a. 12 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 876 dicendum quod, sicut dictum est, amicitia caritatis super |
| 877 communicatione beatitudinis fundatur. In qua quidem communicatione | |
| 878 unum quidem est quod consideratur ut principium influens | |
| 879 beatitudinem, scilicet Deus; aliud est beatitudinem directe | |
| 880 participans, scilicet homo et Angelus; tertium autem est id ad quod | |
| 881 per quandam redundantiam beatitudo derivatur, scilicet corpus | |
| 882 humanum. Id quidem quod est beatitudinem influens est ea ratione | |
| 883 diligibile quia est beatitudinis causa. Id autem quod est | |
| 884 beatitudinem participans potest esse duplici ratione diligibile, | |
| 885 vel quia est unum nobiscum; vel quia est nobis consociatum in | |
| 886 beatitudinis participatione. Et secundum hoc sumuntur duo ex | |
| 887 caritate diligibilia, prout scilicet homo diligit et seipsum et | |
| 53 | 888 proximum.</p><p title="II-II q. 25 a. 12 ad 1"><a name="39985"><span class="ref">[39985] IIª-IIae q. 25 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 889 ergo dicendum quod diversa habitudo diligentis ad diversa |
| 890 diligibilia facit diversam rationem diligibilitatis. Et secundum | |
| 891 hoc, quia alia est habitudo hominis diligentis ad Deum et ad | |
| 892 seipsum, propter hoc ponuntur duo diligibilia, cum dilectio unius | |
| 893 sit causa dilectionis alterius. Unde, ea remota, alia | |
| 53 | 894 removetur.</p><p title="II-II q. 25 a. 12 ad 2"><a name="39986"><span class="ref">[39986] IIª-IIae q. 25 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 895 dicendum quod subiectum caritatis est mens rationalis quae potest |
| 896 beatitudinis esse capax, ad quam corpus directe non attingit, sed | |
| 897 solum per quandam redundantiam. Et ideo homo secundum rationalem | |
| 898 mentem, quae est principalis in homine, alio modo se diligit | |
| 53 | 899 secundum caritatem, et alio modo corpus proprium.</p><p title="II-II q. 25 a. 12 ad 3"><a name="39987"><span class="ref">[39987] IIª-IIae q. 25 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 900 dicendum quod homo diligit proximum et secundum animam et secundum |
| 901 corpus ratione cuiusdam consociationis in beatitudine. Et ideo ex | |
| 902 parte proximi est una tantum ratio dilectionis. Unde corpus proximi | |
| 53 | 903 non ponitur speciale diligibile.</p></div></div><div class="q" id="q26"><h2>Quaestio 26</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 26 pr."><a name="39988"><span class="ref">[39988] IIª-IIae q. 26 pr.</span></a> Deinde |
| 28 | 904 considerandum est de ordine caritatis. Et circa hoc quaeruntur |
| 905 tredecim. Primo, utrum sit aliquis ordo in caritate. Secundo, utrum | |
| 906 homo debeat Deum diligere plus quam proximum. Tertio, utrum plus | |
| 907 quam seipsum. Quarto, utrum se plus quam proximum. Quinto, utrum | |
| 908 homo debeat plus diligere proximum quam corpus proprium. Sexto, | |
| 909 utrum unum proximum plus quam alterum. Septimo, utrum plus proximum | |
| 910 meliorem, vel sibi magis coniunctum. Octavo, utrum coniunctum sibi | |
| 911 secundum carnis affinitatem, vel secundum alias necessitudines. | |
| 912 Nono, utrum ex caritate plus debeat diligere filium quam patrem. | |
| 913 Decimo, utrum magis debeat diligere matrem quam patrem. Undecimo, | |
| 914 utrum uxorem plus quam patrem vel matrem. Duodecimo, utrum magis | |
| 915 benefactorem quam beneficiatum. Decimotertio, utrum ordo caritatis | |
| 53 | 916 maneat in patria.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 26 a. 1 arg. 1"><a name="39989"><span class="ref">[39989] IIª-IIae q. 26 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 917 sic proceditur. Videtur quod in caritate non sit aliquis ordo. |
| 918 Caritas enim quaedam virtus est. Sed in aliis virtutibus non | |
| 919 assignatur aliquis ordo. Ergo neque in caritate aliquis ordo | |
| 53 | 920 assignari debet.</p><p title="II-II q. 26 a. 1 arg. 2"><a name="39990"><span class="ref">[39990] IIª-IIae q. 26 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 921 sicuti fidei obiectum est prima veritas, ita caritatis obiectum est |
| 922 summa bonitas. Sed in fide non ponitur aliquis ordo, sed omnia | |
| 923 aequaliter creduntur. Ergo nec in caritate debet poni aliquis | |
| 53 | 924 ordo.</p><p title="II-II q. 26 a. 1 arg. 3"><a name="39991"><span class="ref">[39991] IIª-IIae q. 26 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 925 caritas in voluntate est. Ordinare autem non est voluntatis, sed |
| 53 | 926 rationis. Ergo ordo non debet attribui caritati.</p><p title="II-II q. 26 a. 1 s. c."><a name="39992"><span class="ref">[39992] IIª-IIae q. 26 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 927 est quod dicitur Cant. II, <i>introduxit me rex in cellam vinariam; |
| 53 | 928 ordinavit in me caritatem</i>.</p><p title="II-II q. 26 a. 1 co."><a name="39993"><span class="ref">[39993] IIª-IIae q. 26 a. 1 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 929 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in V Metaphys., prius et |
| 930 posterius dicitur secundum relationem ad aliquod principium. Ordo | |
| 931 autem includit in se aliquem modum prioris et posterioris. Unde | |
| 932 oportet quod ubicumque est aliquod principium, sit etiam aliquis | |
| 933 ordo. Dictum autem est supra quod dilectio caritatis tendit in Deum | |
| 934 sicut in principium beatitudinis, in cuius communicatione amicitia | |
| 935 caritatis fundatur. Et ideo oportet quod in his quae ex caritate | |
| 936 diliguntur attendatur aliquis ordo, secundum relationem ad primum | |
| 53 | 937 principium huius dilectionis, quod est Deus.</p><p title="II-II q. 26 a. 1 ad 1"><a name="39994"><span class="ref">[39994] IIª-IIae q. 26 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 938 ergo dicendum quod caritas tendit in ultimum finem sub ratione |
| 939 finis ultimi, quod non convenit alicui alii virtuti, ut supra | |
| 940 dictum est. Finis autem habet rationem principii in appetibilibus | |
| 941 et in agendis, ut ex supradictis patet. Et ideo caritas maxime | |
| 942 importat comparationem ad primum principium. Et ideo in ea maxime | |
| 53 | 943 consideratur ordo secundum relationem ad primum principium.</p><p title="II-II q. 26 a. 1 ad 2"><a name="39995"><span class="ref">[39995] IIª-IIae q. 26 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 944 dicendum quod fides pertinet ad vim cognitivam, cuius operatio est |
| 945 secundum quod res cognitae sunt in cognoscente. Caritas autem est | |
| 946 in vi affectiva, cuius operatio consistit in hoc quod anima tendit | |
| 947 in ipsas res. Ordo autem principalius invenitur in ipsis rebus; et | |
| 948 ex eis derivatur ad cognitionem nostram. Et ideo ordo magis | |
| 949 appropriatur caritati quam fidei. Licet etiam in fide sit aliquis | |
| 950 ordo, secundum quod principaliter est de Deo, secundario autem de | |
| 53 | 951 aliis quae referuntur ad Deum.</p><p title="II-II q. 26 a. 1 ad 3"><a name="39996"><span class="ref">[39996] IIª-IIae q. 26 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 952 dicendum quod ordo pertinet ad rationem sicut ad ordinantem, sed ad |
| 953 vim appetitivam pertinet sicut ad ordinatam. Et hoc modo ordo in | |
| 53 | 954 caritate ponitur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 26 a. 2 arg. 1"><a name="39997"><span class="ref">[39997] IIª-IIae q. 26 a. 2 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 955 secundum sic proceditur. Videtur quod Deus non sit magis diligendus |
| 956 quam proximus. Dicitur enim I Ioan. IV, <i>qui non diligit fratrem | |
| 957 suum, quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest | |
| 958 diligere?</i> Ex quo videtur quod illud sit magis diligibile quod | |
| 959 est magis visibile, nam et visio est principium amoris, ut dicitur | |
| 960 IX Ethic. Sed Deus est minus visibilis quam proximus. Ergo etiam | |
| 53 | 961 est minus ex caritate diligibilis.</p><p title="II-II q. 26 a. 2 arg. 2"><a name="39998"><span class="ref">[39998] IIª-IIae q. 26 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 962 similitudo est causa dilectionis, secundum illud Eccli. XIII, |
| 963 <i>omne animal diligit simile sibi</i>. Sed maior est similitudo | |
| 964 hominis ad proximum suum quam ad Deum. Ergo homo ex caritate magis | |
| 53 | 965 diligit proximum quam Deum.</p><p title="II-II q. 26 a. 2 arg. 3"><a name="39999"><span class="ref">[39999] IIª-IIae q. 26 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 966 illud quod in proximo caritas diligit, Deus est; ut patet per |
| 967 Augustinum, in I de Doct. Christ. Sed Deus non est maior in seipso | |
| 968 quam in proximo. Ergo non est magis diligendus in seipso quam in | |
| 53 | 969 proximo. Ergo non debet magis diligi Deus quam proximus.</p><p title="II-II q. 26 a. 2 s. c."><a name="40000"><span class="ref">[40000] IIª-IIae q. 26 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, |
| 28 | 970 illud magis est diligendum propter quod aliqua odio sunt habenda. |
| 971 Sed proximi sunt odio habendi propter Deum, si scilicet a Deo | |
| 972 abducunt, secundum illud Luc. XIV, <i>si quis venit ad me et non | |
| 973 odit patrem et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores, | |
| 974 non potest meus esse discipulus</i>. Ergo Deus est magis ex | |
| 53 | 975 caritate diligendus quam proximus.</p><p title="II-II q. 26 a. 2 co."><a name="40001"><span class="ref">[40001] IIª-IIae q. 26 a. 2 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 976 dicendum quod unaquaeque amicitia respicit principaliter illud in |
| 977 quo principaliter invenitur illud bonum super cuius communicatione | |
| 978 fundatur, sicut amicitia politica principalius respicit principem | |
| 979 civitatis, a quo totum bonum commune civitatis dependet; unde et ei | |
| 980 maxime debetur fides et obedientia a civibus. Amicitia autem | |
| 981 caritatis fundatur super communicatione beatitudinis, quae | |
| 982 consistit essentialiter in Deo sicut in primo principio, a quo | |
| 983 derivatur in omnes qui sunt beatitudinis capaces. Et ideo | |
| 984 principaliter et maxime Deus est ex caritate diligendus, ipse enim | |
| 985 diligitur sicut beatitudinis causa; proximus autem sicut | |
| 53 | 986 beatitudinem simul nobiscum ab eo participans.</p><p title="II-II q. 26 a. 2 ad 1"><a name="40002"><span class="ref">[40002] IIª-IIae q. 26 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 987 ergo dicendum quod dupliciter est aliquid causa dilectionis. Uno |
| 988 modo, sicut id quod est ratio diligendi. Et hoc modo bonum est | |
| 989 causa diligendi, quia unumquodque diligitur inquantum habet | |
| 990 rationem boni. Alio modo, quia est via quaedam ad acquirendum | |
| 991 dilectionem. Et hoc modo visio est causa dilectionis, non quidem | |
| 992 ita quod ea ratione sit aliquid diligibile quia est visibile; sed | |
| 993 quia per visionem perducimur ad dilectionem non ergo oportet quod | |
| 994 illud quod est magis visibile sit magis diligibile, sed quod prius | |
| 995 occurrat nobis ad diligendum. Et hoc modo argumentatur apostolus. | |
| 996 Proximus enim, quia est nobis magis visibilis, primo occurrit nobis | |
| 997 diligendus, <i>ex his enim quae novit animus discit incognita | |
| 998 amare</i>, ut Gregorius dicit, in quadam homilia. Unde si aliquis | |
| 999 proximum non diligit, argui potest quod nec Deum diligit, non | |
| 1000 propter hoc quod proximus sit magis diligibilis; sed quia prius | |
| 1001 diligendus occurrit. Deus autem est magis diligibilis propter | |
| 53 | 1002 maiorem bonitatem.</p><p title="II-II q. 26 a. 2 ad 2"><a name="40003"><span class="ref">[40003] IIª-IIae q. 26 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1003 dicendum quod similitudo quam habemus ad Deum est prior et causa |
| 1004 similitudinis quam habemus ad proximum, ex hoc enim quod | |
| 1005 participamus a Deo id quod ab ipso etiam proximus habet similes | |
| 1006 proximo efficimur. Et ideo ratione similitudinis magis debemus Deum | |
| 53 | 1007 quam proximum diligere.</p><p title="II-II q. 26 a. 2 ad 3"><a name="40004"><span class="ref">[40004] IIª-IIae q. 26 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1008 dicendum quod Deus, secundum substantiam suam consideratus, in |
| 1009 quocumque sit, aequalis est, quia non minuitur per hoc quod est in | |
| 1010 aliquo. Sed tamen non aequaliter habet proximus bonitatem Dei sicut | |
| 1011 habet ipsam Deus, nam Deus habet ipsam essentialiter, proximus | |
| 53 | 1012 autem participative.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 26 a. 3 arg. 1"><a name="40005"><span class="ref">[40005] IIª-IIae q. 26 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1013 sic proceditur. Videtur quod homo non debeat ex caritate plus Deum |
| 1014 diligere quam seipsum. Dicit enim philosophus, in IX Ethic., quod | |
| 1015 <i>amicabilia quae sunt ad alterum veniunt ex amicabilibus quae | |
| 1016 sunt ad seipsum</i>. Sed causa est potior effectu. Ergo maior est | |
| 1017 amicitia hominis ad seipsum quam ad quemcumque alium. Ergo magis se | |
| 53 | 1018 debet diligere quam Deum.</p><p title="II-II q. 26 a. 3 arg. 2"><a name="40006"><span class="ref">[40006] IIª-IIae q. 26 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1019 unumquodque diligitur inquantum est proprium bonum. Sed id quod est |
| 1020 ratio diligendi magis diligitur quam id quod propter hanc rationem | |
| 1021 diligitur, sicut principia, quae sunt ratio cognoscendi, magis | |
| 1022 cognoscuntur. Ergo homo magis diligit seipsum quam quodcumque aliud | |
| 53 | 1023 bonum dilectum. Non ergo magis diligit Deum quam seipsum.</p><p title="II-II q. 26 a. 3 arg. 3"><a name="40007"><span class="ref">[40007] IIª-IIae q. 26 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1024 quantum aliquis diligit Deum, tantum diligit frui eo. Sed quantum |
| 1025 aliquis diligit frui Deo, tantum diligit seipsum, quia hoc est | |
| 1026 summum bonum quod aliquis sibi velle potest. Ergo homo non plus | |
| 53 | 1027 debet ex caritate Deum diligere quam seipsum.</p><p title="II-II q. 26 a. 3 s. c."><a name="40008"><span class="ref">[40008] IIª-IIae q. 26 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1028 est quod Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., <i>si teipsum non |
| 1029 propter te debes diligere, sed propter ipsum ubi dilectionis tuae | |
| 1030 rectissimus finis est, non succenseat aliquis alius homo si et | |
| 1031 ipsum propter Deum diligas</i>. Sed propter quod unumquodque, illud | |
| 53 | 1032 magis. Ergo magis debet homo diligere Deum quam seipsum.</p><p title="II-II q. 26 a. 3 co."><a name="40009"><span class="ref">[40009] IIª-IIae q. 26 a. 3 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1033 dicendum quod a Deo duplex bonum accipere possumus, scilicet bonum |
| 1034 naturae, et bonum gratiae. Super communicatione autem bonorum | |
| 1035 naturalium nobis a Deo facta fundatur amor naturalis, quo non solum | |
| 1036 homo in suae integritate naturae super omnia diligit Deum et plus | |
| 1037 quam seipsum, sed etiam quaelibet creatura suo modo, idest vel | |
| 1038 intellectuali vel rationali vel animali, vel saltem naturali amore, | |
| 1039 sicut lapides et alia quae cognitione carent, quia unaquaeque pars | |
| 1040 naturaliter plus amat commune bonum totius quam particulare bonum | |
| 1041 proprium. Quod manifestatur ex opere, quaelibet enim pars habet | |
| 1042 inclinationem principalem ad actionem communem utilitati totius. | |
| 1043 Apparet etiam hoc in politicis virtutibus, secundum quas cives pro | |
| 1044 bono communi et dispendia propriarum rerum et personarum interdum | |
| 1045 sustinent. Unde multo magis hoc verificatur in amicitia caritatis, | |
| 1046 quae fundatur super communicatione donorum gratiae. Et ideo ex | |
| 1047 caritate magis debet homo diligere Deum, qui est bonum commune | |
| 1048 omnium, quam seipsum, quia beatitudo est in Deo sicut in communi et | |
| 53 | 1049 fontali omnium principio qui beatitudinem participare possunt.</p><p title="II-II q. 26 a. 3 ad 1"><a name="40010"><span class="ref">[40010] IIª-IIae q. 26 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1050 ergo dicendum quod philosophus loquitur de amicabilibus quae sunt |
| 1051 ad alterum in quo bonum quod est obiectum amicitiae invenitur | |
| 1052 secundum aliquem particularem modum, non autem de amicabilibus quae | |
| 1053 sunt ad alterum in quo bonum praedictum invenitur secundum rationem | |
| 53 | 1054 totius.</p><p title="II-II q. 26 a. 3 ad 2"><a name="40011"><span class="ref">[40011] IIª-IIae q. 26 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1055 dicendum quod bonum totius diligit quidem pars secundum quod est |
| 1056 sibi conveniens, non autem ita quod bonum totius ad se referat, sed | |
| 53 | 1057 potius ita quod seipsam refert in bonum totius.</p><p title="II-II q. 26 a. 3 ad 3"><a name="40012"><span class="ref">[40012] IIª-IIae q. 26 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1058 dicendum quod hoc quod aliquis velit frui Deo, pertinet ad amorem |
| 1059 quo Deus amatur amore concupiscentiae. Magis autem amamus Deum | |
| 1060 amore amicitiae quam amore concupiscentiae, quia maius est in se | |
| 1061 bonum Dei quam participare possumus fruendo ipso. Et ideo | |
| 53 | 1062 simpliciter homo magis diligit Deum ex caritate quam seipsum.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 26 a. 4 arg. 1"><a name="40013"><span class="ref">[40013] IIª-IIae q. 26 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1063 sic proceditur. Videtur quod homo ex caritate non magis debeat |
| 1064 diligere seipsum quam proximum. Principale enim obiectum caritatis | |
| 1065 est Deus, ut supra dictum est. Sed quandoque homo habet proximum | |
| 1066 magis Deo coniunctum quam sit ipse. Ergo debet aliquis magis talem | |
| 53 | 1067 diligere quam seipsum.</p><p title="II-II q. 26 a. 4 arg. 2"><a name="40014"><span class="ref">[40014] IIª-IIae q. 26 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1068 detrimentum illius quem magis diligimus, magis vitamus. Sed homo ex |
| 1069 caritate sustinet detrimentum pro proximo, secundum illud Proverb. | |
| 1070 XII, <i>qui negligit damnum propter amicum, iustus est</i>. Ergo | |
| 53 | 1071 homo debet ex caritate magis alium diligere quam seipsum.</p><p title="II-II q. 26 a. 4 arg. 3"><a name="40015"><span class="ref">[40015] IIª-IIae q. 26 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1072 I ad Cor. XIII dicitur quod <i>caritas non quaerit quae sua |
| 1073 sunt</i>. Sed illud maxime amamus cuius bonum maxime quaerimus. | |
| 1074 Ergo per caritatem aliquis non amat seipsum magis quam | |
| 53 | 1075 proximum.</p><p title="II-II q. 26 a. 4 s. c."><a name="40016"><span class="ref">[40016] IIª-IIae q. 26 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1076 est quod dicitur Levit. XIX, et Matth. XXII, <i>diliges proximum |
| 1077 tuum sicut teipsum</i>, ex quo videtur quod dilectio hominis ad | |
| 1078 seipsum est sicut exemplar dilectionis quae habetur ad alterum. Sed | |
| 1079 exemplar potius est quam exemplatum. Ergo homo ex caritate magis | |
| 53 | 1080 debet diligere seipsum quam proximum.</p><p title="II-II q. 26 a. 4 co."><a name="40017"><span class="ref">[40017] IIª-IIae q. 26 a. 4 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1081 dicendum quod in homine duo sunt, scilicet natura spiritualis, et |
| 1082 natura corporalis. Per hoc autem homo dicitur diligere seipsum quod | |
| 1083 diligit se secundum naturam spiritualem, ut supra dictum est. Et | |
| 1084 secundum hoc debet homo magis se diligere, post Deum, quam | |
| 1085 quemcumque alium. Et hoc patet ex ipsa ratione diligendi. Nam sicut | |
| 1086 supra dictum est, Deus diligitur ut principium boni super quo | |
| 1087 fundatur dilectio caritatis; homo autem seipsum diligit ex caritate | |
| 1088 secundum rationem qua est particeps praedicti boni; proximus autem | |
| 1089 diligitur secundum rationem societatis in isto bono. Consociatio | |
| 1090 autem est ratio dilectionis secundum quandam unionem in ordine ad | |
| 1091 Deum. Unde sicut unitas potior est quam unio, ita quod homo ipse | |
| 1092 participet bonum divinum est potior ratio diligendi quam quod alius | |
| 1093 associetur sibi in hac participatione. Et ideo homo ex caritate | |
| 1094 debet magis seipsum diligere quam proximum. Et huius signum est | |
| 1095 quod homo non debet subire aliquod malum peccati, quod contrariatur | |
| 53 | 1096 participationi beatitudinis, ut proximum liberet a peccato.</p><p title="II-II q. 26 a. 4 ad 1"><a name="40018"><span class="ref">[40018] IIª-IIae q. 26 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1097 ergo dicendum quod dilectio caritatis non solum habet quantitatem a |
| 1098 parte obiecti, quod est Deus; sed ex parte diligentis qui est ipse | |
| 1099 homo caritatem habens, sicut et quantitas cuiuslibet actionis | |
| 1100 dependet quodammodo ex ipso subiecto. Et ideo, licet proximus | |
| 1101 melior sit Deo propinquior, quia tamen non est ita propinquus | |
| 1102 caritatem habenti sicut ipse sibi, non sequitur quod magis debeat | |
| 53 | 1103 aliquis proximum quam seipsum diligere.</p><p title="II-II q. 26 a. 4 ad 2"><a name="40019"><span class="ref">[40019] IIª-IIae q. 26 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1104 dicendum quod detrimenta corporalia debet homo sustinere propter |
| 1105 amicum, et in hoc ipso seipsum magis diligit secundum spiritualem | |
| 1106 mentem, quia hoc pertinet ad perfectionem virtutis, quae est bonum | |
| 1107 mentis. Sed in spiritualibus non debet homo pati detrimentum | |
| 53 | 1108 peccando ut proximum liberet a peccato, sicut dictum est.</p><p title="II-II q. 26 a. 4 ad 3"><a name="40020"><span class="ref">[40020] IIª-IIae q. 26 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1109 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in regula, <i>quod dicitur, |
| 1110 caritas non quaerit quae sua sunt, sic intelligitur quia communia | |
| 1111 propriis anteponit</i>. Semper autem commune bonum est magis | |
| 1112 amabile unicuique quam proprium bonum, sicut etiam ipsi parti est | |
| 1113 magis amabile bonum totius quam bonum partiale sui ipsius, ut | |
| 53 | 1114 dictum est.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 26 a. 5 arg. 1"><a name="40021"><span class="ref">[40021] IIª-IIae q. 26 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum |
| 28 | 1115 sic proceditur. Videtur quod homo non magis debeat diligere |
| 1116 proximum quam corpus proprium. In proximo enim intelligitur corpus | |
| 1117 nostri proximi. Si ergo debet homo diligere proximum plus quam | |
| 1118 corpus proprium, sequitur quod plus debeat diligere corpus proximi | |
| 53 | 1119 quam corpus proprium.</p><p title="II-II q. 26 a. 5 arg. 2"><a name="40022"><span class="ref">[40022] IIª-IIae q. 26 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1120 homo plus debet diligere animam propriam quam proximum, ut dictum |
| 1121 est. Sed corpus proprium propinquius est animae nostrae quam | |
| 1122 proximus. Ergo plus debemus diligere corpus proprium quam | |
| 53 | 1123 proximum.</p><p title="II-II q. 26 a. 5 arg. 3"><a name="40023"><span class="ref">[40023] IIª-IIae q. 26 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1124 unusquisque exponit id quod minus amat pro eo quod magis amat. Sed |
| 1125 non omnis homo tenetur exponere corpus proprium pro salute proximi, | |
| 1126 sed hoc est perfectorum, secundum illud Ioan. XV, <i>maiorem | |
| 1127 caritatem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis | |
| 1128 suis</i>. Ergo homo non tenetur ex caritate plus diligere proximum | |
| 53 | 1129 quam corpus proprium.</p><p title="II-II q. 26 a. 5 s. c."><a name="40024"><span class="ref">[40024] IIª-IIae q. 26 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1130 est quod Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., quod <i>plus |
| 53 | 1131 debemus diligere proximum quam corpus proprium</i>.</p><p title="II-II q. 26 a. 5 co."><a name="40025"><span class="ref">[40025] IIª-IIae q. 26 a. 5 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1132 dicendum quod illud magis est ex caritate diligendum quod habet |
| 1133 pleniorem rationem diligibilis ex caritate, ut dictum est. | |
| 1134 Consociatio autem in plena participatione beatitudinis, quae est | |
| 1135 ratio diligendi proximum, est maior ratio diligendi quam | |
| 1136 participatio beatitudinis per redundantiam, quae est ratio | |
| 1137 diligendi proprium corpus. Et ideo proximum, quantum ad salutem | |
| 53 | 1138 animae, magis debemus diligere quam proprium corpus.</p><p title="II-II q. 26 a. 5 ad 1"><a name="40026"><span class="ref">[40026] IIª-IIae q. 26 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1139 ergo dicendum quod quia, secundum philosophum, in IX Ethic., |
| 1140 unumquodque videtur esse id quod est praecipuum in ipso; cum | |
| 1141 dicitur proximus esse magis diligendus quam proprium corpus, | |
| 53 | 1142 intelligitur hoc quantum ad animam, quae est potior pars eius.</p><p title="II-II q. 26 a. 5 ad 2"><a name="40027"><span class="ref">[40027] IIª-IIae q. 26 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1143 dicendum quod corpus nostrum est propinquius animae nostrae quam |
| 1144 proximus quantum ad constitutionem propriae naturae. Sed quantum ad | |
| 1145 participationem beatitudinis maior est consociatio animae proximi | |
| 53 | 1146 ad animam nostram quam etiam corporis proprii.</p><p title="II-II q. 26 a. 5 ad 3"><a name="40028"><span class="ref">[40028] IIª-IIae q. 26 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1147 dicendum quod cuilibet homini imminet cura proprii corporis, non |
| 1148 autem imminet cuilibet homini cura de salute proximi, nisi forte in | |
| 1149 casu. Et ideo non est de necessitate caritatis quod homo proprium | |
| 1150 corpus exponat pro salute proximi, nisi in casu quod tenetur eius | |
| 1151 saluti providere. Sed quod aliquis sponte ad hoc se offerat, | |
| 53 | 1152 pertinet ad perfectionem caritatis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 26 a. 6 arg. 1"><a name="40029"><span class="ref">[40029] IIª-IIae q. 26 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum |
| 28 | 1153 sic proceditur. Videtur quod unus proximus non sit magis diligendus |
| 1154 quam alius. Dicit enim Augustinus, in I de Doct. Christ., <i>omnes | |
| 1155 homines aeque diligendi sunt. Sed cum omnibus prodesse non possis, | |
| 1156 his potissimum consulendum est qui pro locorum et temporum vel | |
| 1157 quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi quasi quadam | |
| 1158 sorte iunguntur</i>. Ergo proximorum unus non est magis diligendus | |
| 53 | 1159 quam alius.</p><p title="II-II q. 26 a. 6 arg. 2"><a name="40030"><span class="ref">[40030] IIª-IIae q. 26 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1160 ubi una et eadem est ratio diligendi diversos, non debet esse |
| 1161 inaequalis dilectio. Sed una est ratio diligendi omnes proximos, | |
| 1162 scilicet Deus; ut patet per Augustinum, in I de Doct. Christ. Ergo | |
| 53 | 1163 omnes proximos aequaliter diligere debemus.</p><p title="II-II q. 26 a. 6 arg. 3"><a name="40031"><span class="ref">[40031] IIª-IIae q. 26 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1164 amare est velle bonum alicui; ut patet per philosophum, in II Rhet. |
| 1165 Sed omnibus proximis aequale bonum volumus, scilicet vitam | |
| 53 | 1166 aeternam. Ergo omnes proximos aequaliter debemus diligere.</p><p title="II-II q. 26 a. 6 s. c."><a name="40032"><span class="ref">[40032] IIª-IIae q. 26 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1167 est quod tanto unusquisque magis debet diligi, quanto gravius |
| 1168 peccat qui contra eius dilectionem operatur. Sed gravius peccat qui | |
| 1169 agit contra dilectionem aliquorum proximorum quam qui agit contra | |
| 1170 dilectionem aliorum, unde Levit. XX praecipitur quod <i>qui | |
| 1171 maledixerit patri aut matri, morte moriatur</i>, quod non | |
| 1172 praecipitur de his qui alios homines maledicunt. Ergo quosdam | |
| 53 | 1173 proximorum magis debemus diligere quam alios.</p><p title="II-II q. 26 a. 6 co."><a name="40033"><span class="ref">[40033] IIª-IIae q. 26 a. 6 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1174 dicendum quod circa hoc fuit duplex opinio. Quidam enim dixerunt |
| 1175 quod omnes proximi sunt aequaliter ex caritate diligendi quantum ad | |
| 1176 affectum, sed non quantum ad exteriorem effectum; ponentes ordinem | |
| 1177 dilectionis esse intelligendum secundum exteriora beneficia, quae | |
| 1178 magis debemus impendere proximis quam alienis; non autem secundum | |
| 1179 interiorem affectum, quem aequaliter debemus impendere omnibus, | |
| 1180 etiam inimicis. Sed hoc irrationabiliter dicitur. Non enim minus | |
| 1181 est ordinatus affectus caritatis, qui est inclinatio gratiae, quam | |
| 1182 appetitus naturalis, qui est inclinatio naturae, utraque enim | |
| 1183 inclinatio ex divina sapientia procedit. Videmus autem in | |
| 1184 naturalibus quod inclinatio naturalis proportionatur actui vel | |
| 1185 motui qui convenit naturae uniuscuiusque, sicut terra habet maiorem | |
| 1186 inclinationem gravitatis quam aqua, quia competit ei esse sub aqua. | |
| 1187 Oportet igitur quod etiam inclinatio gratiae, quae est affectus | |
| 1188 caritatis, proportionetur his quae sunt exterius agenda, ita | |
| 1189 scilicet ut ad eos intensiorem caritatis affectum habeamus quibus | |
| 1190 convenit nos magis beneficos esse. Et ideo dicendum est quod etiam | |
| 1191 secundum affectum oportet magis unum proximorum quam alium | |
| 1192 diligere. Et ratio est quia, cum principium dilectionis sit Deus et | |
| 1193 ipse diligens, necesse est quod secundum propinquitatem maiorem ad | |
| 1194 alterum istorum principiorum maior sit dilectionis affectus, sicut | |
| 1195 enim supra dictum est, in omnibus in quibus invenitur aliquod | |
| 1196 principium, ordo attenditur secundum comparationem ad illud | |
| 53 | 1197 principium.</p><p title="II-II q. 26 a. 6 ad 1"><a name="40034"><span class="ref">[40034] IIª-IIae q. 26 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1198 ergo dicendum quod dilectio potest esse inaequalis dupliciter. Uno |
| 1199 modo, ex parte eius boni quod amico optamus. Et quantum ad hoc, | |
| 1200 omnes homines aeque diligimus ex caritate, quia omnibus optamus | |
| 1201 bonum idem in genere, scilicet beatitudinem aeternam. Alio modo | |
| 1202 dicitur maior dilectio propter intensiorem actum dilectionis. Et | |
| 1203 sic non oportet omnes aeque diligere. Vel aliter dicendum quod | |
| 1204 dilectio inaequaliter potest ad aliquos haberi dupliciter. Uno | |
| 1205 modo, ex eo quod quidam diliguntur et alii non diliguntur. Et hanc | |
| 1206 inaequalitatem oportet servare in beneficentia, quia non possumus | |
| 1207 omnibus prodesse, sed in benevolentia dilectionis talis | |
| 1208 inaequalitas haberi non debet. Alia vero est inaequalitas | |
| 1209 dilectionis ex hoc quod quidam plus aliis diliguntur. Augustinus | |
| 1210 ergo non intendit hanc excludere inaequalitatem, sed primam, ut | |
| 53 | 1211 patet ex his quae de beneficentia dicit.</p><p title="II-II q. 26 a. 6 ad 2"><a name="40035"><span class="ref">[40035] IIª-IIae q. 26 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1212 dicendum quod non omnes proximi aequaliter se habent ad Deum, sed |
| 1213 quidam sunt ei propinquiores, propter maiorem bonitatem. Qui sunt | |
| 1214 magis diligendi ex caritate quam alii, qui sunt ei minus | |
| 53 | 1215 propinqui.</p><p title="II-II q. 26 a. 6 ad 3"><a name="40036"><span class="ref">[40036] IIª-IIae q. 26 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1216 dicendum quod ratio illa procedit de quantitate dilectionis ex |
| 53 | 1217 parte boni quod amicis optamus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 7</h3><p title="II-II q. 26 a. 7 arg. 1"><a name="40037"><span class="ref">[40037] IIª-IIae q. 26 a. 7 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1218 septimum sic proceditur. Videtur quod magis debeamus diligere |
| 1219 meliores quam nobis coniunctiores. Illud enim videtur esse magis | |
| 1220 diligendum quod nulla ratione debet odio haberi, quam illud quod | |
| 1221 aliqua ratione est odiendum, sicut et albius est quod est nigro | |
| 1222 impermixtius. Sed personae nobis coniunctae sunt secundum aliquam | |
| 1223 rationem odiendae, secundum illud Luc. XIV, <i>si quis venit ad me | |
| 1224 et non odit patrem et matrem</i>, etc., homines autem boni nulla | |
| 1225 ratione sunt odiendi. Ergo videtur quod meliores sint magis amandi | |
| 53 | 1226 quam coniunctiores.</p><p title="II-II q. 26 a. 7 arg. 2"><a name="40038"><span class="ref">[40038] IIª-IIae q. 26 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1227 secundum caritatem homo maxime conformatur Deo. Sed Deus diligit |
| 1228 magis meliorem. Ergo et homo per caritatem magis debet meliorem | |
| 53 | 1229 diligere quam sibi coniunctiorem.</p><p title="II-II q. 26 a. 7 arg. 3"><a name="40039"><span class="ref">[40039] IIª-IIae q. 26 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1230 secundum unamquamque amicitiam illud est magis amandum quod magis |
| 1231 pertinet ad id supra quod amicitia fundatur, amicitia enim naturali | |
| 1232 magis diligimus eos qui sunt magis nobis secundum naturam | |
| 1233 coniuncti, puta parentes vel filios. Sed amicitia caritatis | |
| 1234 fundatur super communicatione beatitudinis, ad quam magis pertinent | |
| 1235 meliores quam nobis coniunctiores. Ergo ex caritate magis debemus | |
| 53 | 1236 diligere meliores quam nobis coniunctiores.</p><p title="II-II q. 26 a. 7 s. c."><a name="40040"><span class="ref">[40040] IIª-IIae q. 26 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1237 est quod dicitur I ad Tim. V, <i>si quis suorum, et maxime |
| 1238 domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli | |
| 1239 deterior</i>. Sed interior caritatis affectio debet respondere | |
| 1240 exteriori effectui. Ergo caritas magis debet haberi ad | |
| 53 | 1241 propinquiores quam ad meliores.</p><p title="II-II q. 26 a. 7 co."><a name="40041"><span class="ref">[40041] IIª-IIae q. 26 a. 7 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1242 dicendum quod omnis actus oportet quod proportionetur et obiecto et |
| 1243 agenti, sed ex obiecto habet speciem, ex virtute autem agentis | |
| 1244 habet modum suae intensionis; sicut motus habet speciem ex termino | |
| 1245 ad quem est, sed intensionem velocitatis habet ex dispositione | |
| 1246 mobilis et virtute moventis. Sic igitur dilectio speciem habet ex | |
| 1247 obiecto, sed intensionem habet ex parte ipsius diligentis. Obiectum | |
| 1248 autem caritativae dilectionis Deus est; homo autem diligens est. | |
| 1249 Diversitas igitur dilectionis quae est secundum caritatem, quantum | |
| 1250 ad speciem est attendenda in proximis diligendis secundum | |
| 1251 comparationem ad Deum, ut scilicet ei qui est Deo propinquior maius | |
| 1252 bonum ex caritate velimus. Quia licet bonum quod omnibus vult | |
| 1253 caritas, scilicet beatitudo aeterna, sit unum secundum se, habet | |
| 1254 tamen diversos gradus secundum diversas beatitudinis | |
| 1255 participationes, et hoc ad caritatem pertinet, ut velit iustitiam | |
| 1256 Dei servari, secundum quam meliores perfectius beatitudinem | |
| 1257 participant. Et hoc pertinet ad speciem dilectionis, sunt enim | |
| 1258 diversae dilectionis species secundum diversa bona quae optamus his | |
| 1259 quos diligimus. Sed intensio dilectionis est attendenda per | |
| 1260 comparationem ad ipsum hominem qui diligit. Et secundum hoc illos | |
| 1261 qui sunt sibi propinquiores intensiori affectu diligit homo ad | |
| 1262 illud bonum ad quod eos diligit, quam meliores ad maius bonum. Est | |
| 1263 etiam ibi et alia differentia attendenda. Nam aliqui proximi sunt | |
| 1264 propinqui nobis secundum naturalem originem, a qua discedere non | |
| 1265 possunt, quia secundum eam sunt id quod sunt. Sed bonitas virtutis, | |
| 1266 secundum quam aliqui appropinquant Deo, potest accedere et | |
| 1267 recedere, augeri et minui, ut ex supradictis patet. Et ideo possum | |
| 1268 ex caritate velle quod iste qui est mihi coniunctus sit melior | |
| 1269 alio, et sic ad maiorem beatitudinis gradum pervenire possit. Est | |
| 1270 autem et alius modus quo plus diligimus ex caritate magis nobis | |
| 1271 coniunctos, quia pluribus modis eos diligimus. Ad eos enim qui non | |
| 1272 sunt nobis coniuncti non habemus nisi amicitiam caritatis. Ad eos | |
| 1273 vero qui sunt nobis coniuncti habemus aliquas alias amicitias, | |
| 1274 secundum modum coniunctionis eorum ad nos. Cum autem bonum super | |
| 1275 quod fundatur quaelibet alia amicitia honesta ordinetur sicut ad | |
| 1276 finem ad bonum super quod fundatur caritas, consequens est ut | |
| 1277 caritas imperet actui cuiuslibet alterius amicitiae, sicut ars quae | |
| 1278 est circa finem imperat arti quae est circa ea quae sunt ad finem. | |
| 1279 Et sic hoc ipsum quod est diligere aliquem quia consanguineus vel | |
| 1280 quia coniunctus est vel concivis, vel propter quodcumque huiusmodi | |
| 1281 aliud licitum ordinabile in finem caritatis, potest a caritate | |
| 1282 imperari. Et ita ex caritate eliciente cum imperante pluribus modis | |
| 53 | 1283 diligimus magis nobis coniunctos.</p><p title="II-II q. 26 a. 7 ad 1"><a name="40042"><span class="ref">[40042] IIª-IIae q. 26 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1284 ergo dicendum quod in propinquis nostris non praecipimur odire quod |
| 1285 propinqui nostri sunt; sed hoc solum quod impediunt nos a Deo. Et | |
| 1286 in hoc non sunt propinqui, sed inimici, secundum illud Mich. VII, | |
| 53 | 1287 <i>inimici hominis domestici eius</i>.</p><p title="II-II q. 26 a. 7 ad 2"><a name="40043"><span class="ref">[40043] IIª-IIae q. 26 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1288 dicendum quod caritas facit hominem conformari Deo secundum |
| 1289 proportionem, ut scilicet ita se habeat homo ad id quod suum est, | |
| 1290 sicut Deus ad id quod suum est. Quaedam enim possumus ex caritate | |
| 1291 velle, quia sunt nobis convenientia, quae tamen Deus non vult, quia | |
| 1292 non convenit ei ut ea velit, sicut supra habitum est, cum de | |
| 53 | 1293 bonitate voluntatis ageretur.</p><p title="II-II q. 26 a. 7 ad 3"><a name="40044"><span class="ref">[40044] IIª-IIae q. 26 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1294 dicendum quod caritas non solum elicit actum dilectionis secundum |
| 1295 rationem obiecti, sed etiam secundum rationem diligentis, ut dictum | |
| 53 | 1296 est. Ex quo contingit quod magis coniunctus magis amatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 8</h3><p title="II-II q. 26 a. 8 arg. 1"><a name="40045"><span class="ref">[40045] IIª-IIae q. 26 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum |
| 28 | 1297 sic proceditur. Videtur quod non sit maxime diligendus ille qui est |
| 1298 nobis coniunctus secundum carnalem originem. Dicitur enim Proverb. | |
| 1299 XVIII, <i>vir amicabilis ad societatem magis erit amicus quam | |
| 1300 frater</i>. Et maximus Valerius dicit quod <i>amicitiae vinculum | |
| 1301 praevalidum est, neque ulla ex parte sanguinis viribus inferius. | |
| 1302 Hoc etiam certius et exploratius, quod illud nascendi sors | |
| 1303 fortuitum opus dedit; hoc uniuscuiusque solido iudicio incoacta | |
| 1304 voluntas contrahit</i>. Ergo illi qui sunt coniuncti sanguine non | |
| 53 | 1305 sunt magis amandi quam alii.</p><p title="II-II q. 26 a. 8 arg. 2"><a name="40046"><span class="ref">[40046] IIª-IIae q. 26 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1306 Ambrosius dicit, in I de Offic., <i>non minus vos diligo, quos in |
| 1307 Evangelio genui, quam si in coniugio suscepissem. Non enim | |
| 1308 vehementior est natura ad diligendum quam gratia. Plus certe | |
| 1309 diligere debemus quos perpetuo nobiscum putamus futuros, quam quos | |
| 1310 in hoc tantum saeculo</i>. Non ergo consanguinei sunt magis | |
| 53 | 1311 diligendi his qui sunt aliter nobis coniuncti.</p><p title="II-II q. 26 a. 8 arg. 3"><a name="40047"><span class="ref">[40047] IIª-IIae q. 26 a. 8 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1312 <i>Praeterea, probatio dilectionis est exhibitio operis</i>; ut |
| 1313 Gregorius dicit, in homilia. Sed quibusdam magis debemus impendere | |
| 1314 dilectionis opera quam etiam consanguineis, sicut magis est | |
| 1315 obediendum in exercitu duci quam patri. Ergo illi qui sunt sanguine | |
| 53 | 1316 iuncti non sunt maxime diligendi.</p><p title="II-II q. 26 a. 8 s. c."><a name="40048"><span class="ref">[40048] IIª-IIae q. 26 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1317 est quod in praeceptis Decalogi specialiter mandatur de honoratione |
| 1318 parentum; ut patet Exod. XX. Ergo illi qui sunt nobis coniuncti | |
| 53 | 1319 secundum carnis originem sunt a nobis specialius diligendi.</p><p title="II-II q. 26 a. 8 co."><a name="40049"><span class="ref">[40049] IIª-IIae q. 26 a. 8 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1320 dicendum quod, sicut dictum est, illi qui sunt nobis magis |
| 1321 coniuncti, sunt ex caritate magis diligendi, tum quia intensius | |
| 1322 diliguntur; tum etiam quia pluribus rationibus diliguntur. Intensio | |
| 1323 autem dilectionis est ex coniunctione dilecti ad diligentem. Et | |
| 1324 ideo diversorum dilectio est mensuranda secundum diversam rationem | |
| 1325 coniunctionis, ut scilicet unusquisque diligatur magis in eo quod | |
| 1326 pertinet ad illam coniunctionem secundum quam diligitur. Et | |
| 1327 ulterius comparanda est dilectio dilectioni secundum comparationem | |
| 1328 coniunctionis ad coniunctionem. Sic igitur dicendum est quod | |
| 1329 amicitia consanguineorum fundatur in coniunctione naturalis | |
| 1330 originis; amicitia autem concivium in communicatione civili; et | |
| 1331 amicitia commilitantium in communicatione bellica. Et ideo in his | |
| 1332 quae pertinent ad naturam plus debemus diligere consanguineos; in | |
| 1333 his autem quae pertinent ad civilem conversationem plus debemus | |
| 1334 diligere concives; et in bellicis plus commilitones. Unde et | |
| 1335 philosophus dicit, in IX Ethic., quod <i>singulis propria et | |
| 1336 congruentia est attribuendum. Sic autem et facere videntur. Ad | |
| 1337 nuptias quidem vocant cognatos, videbitur utique et nutrimento | |
| 1338 parentibus oportere maxime sufficere, et honorem paternum</i>. Et | |
| 1339 simile etiam in aliis. Si autem comparemus coniunctionem ad | |
| 1340 coniunctionem, constat quod coniunctio naturalis originis est prior | |
| 1341 et immobilior, quia est secundum id quod pertinet ad substantiam; | |
| 1342 aliae autem coniunctiones sunt supervenientes, et removeri possunt. | |
| 1343 Et ideo amicitia consanguineorum est stabilior. Sed aliae amicitiae | |
| 1344 possunt esse potiores secundum illud quod est proprium unicuique | |
| 53 | 1345 amicitiae.</p><p title="II-II q. 26 a. 8 ad 1"><a name="40050"><span class="ref">[40050] IIª-IIae q. 26 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1346 ergo dicendum quod quia amicitia sociorum propria electione |
| 1347 contrahitur in his quae sub nostra electione cadunt, puta in | |
| 1348 agendis, praeponderat haec dilectio dilectioni consanguineorum, ut | |
| 1349 scilicet magis cum illis consentiamus in agendis. Amicitia tamen | |
| 1350 consanguineorum est stabilior, utpote naturalior existens, et | |
| 1351 praevalet in his quae ad naturam spectant. Unde magis eis tenemur | |
| 53 | 1352 in provisione necessariorum.</p><p title="II-II q. 26 a. 8 ad 2"><a name="40051"><span class="ref">[40051] IIª-IIae q. 26 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1353 dicendum quod Ambrosius loquitur de dilectione quantum ad beneficia |
| 1354 quae pertinent ad communicationem gratiae, scilicet de instructione | |
| 1355 morum. In hac enim magis debet homo subvenire filiis spiritualibus, | |
| 1356 quos spiritualiter genuit, quam filiis corporalibus, quibus tenetur | |
| 53 | 1357 magis providere in corporalibus subsidiis.</p><p title="II-II q. 26 a. 8 ad 3"><a name="40052"><span class="ref">[40052] IIª-IIae q. 26 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1358 dicendum quod ex hoc quod duci exercitus magis obeditur in bello |
| 1359 quam patri, non probatur quod simpliciter pater minus diligatur, | |
| 1360 sed quod minus diligatur secundum quid, idest secundum dilectionem | |
| 53 | 1361 bellicae communicationis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 9</h3><p title="II-II q. 26 a. 9 arg. 1"><a name="40053"><span class="ref">[40053] IIª-IIae q. 26 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum |
| 28 | 1362 sic proceditur. Videtur quod homo ex caritate magis debeat diligere |
| 1363 filium quam patrem. Illum enim magis debemus diligere cui magis | |
| 1364 debemus benefacere. Sed magis debemus benefacere filiis quam | |
| 1365 parentibus, dicit enim apostolus, II ad Cor. XII, <i>non debent | |
| 1366 filii thesaurizare parentibus, sed parentes filiis</i>. Ergo magis | |
| 53 | 1367 sunt diligendi filii quam parentes.</p><p title="II-II q. 26 a. 9 arg. 2"><a name="40054"><span class="ref">[40054] IIª-IIae q. 26 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1368 gratia perficit naturam. Sed naturaliter parentes plus diligunt |
| 1369 filios quam ab eis diligantur; ut philosophus dicit, in VIII Ethic. | |
| 53 | 1370 Ergo magis debemus diligere filios quam parentes.</p><p title="II-II q. 26 a. 9 arg. 3"><a name="40055"><span class="ref">[40055] IIª-IIae q. 26 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, |
| 28 | 1371 per caritatem affectus hominis Deo conformatur. Sed Deus magis |
| 1372 diligit filios quam diligatur ab eis. Ergo etiam et nos magis | |
| 53 | 1373 debemus diligere filios quam parentes.</p><p title="II-II q. 26 a. 9 s. c."><a name="40056"><span class="ref">[40056] IIª-IIae q. 26 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1374 est quod Ambrosius dicit, <i>primo Deus diligendus est, secundo |
| 53 | 1375 parentes, inde filii, post domestici</i>.</p><p title="II-II q. 26 a. 9 co."><a name="40057"><span class="ref">[40057] IIª-IIae q. 26 a. 9 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1376 dicendum quod, sicut supra dictum est, gradus dilectionis ex duobus |
| 1377 pensari potest. Uno modo, ex parte obiecti. Et secundum hoc id quod | |
| 1378 habet maiorem rationem boni est magis diligendum, et quod est Deo | |
| 1379 similius. Et sic pater est magis diligendus quam filius, quia | |
| 1380 scilicet patrem diligimus sub ratione principii, quod habet | |
| 1381 rationem eminentioris boni et Deo similioris. Alio modo computantur | |
| 1382 gradus dilectionis ex parte ipsius diligentis. Et sic magis | |
| 1383 diligitur quod est coniunctius. Et secundum hoc filius est magis | |
| 1384 diligendus quam pater; ut philosophus dicit, in VIII Ethic. Primo | |
| 1385 quidem, quia parentes diligunt filios ut aliquid sui existentes; | |
| 1386 pater autem non est aliquid filii; et ideo dilectio secundum quam | |
| 1387 pater diligit filium similior est dilectioni qua quis diligit | |
| 1388 seipsum. Secundo, quia parentes magis sciunt aliquos esse suos | |
| 1389 filios quam e converso. Tertio, quia filius est magis propinquus | |
| 1390 parenti, utpote pars existens, quam pater filio, ad quem habet | |
| 1391 habitudinem principii. Quarto, quia parentes diutius amaverunt, nam | |
| 1392 statim pater incipit diligere filium; filius autem tempore | |
| 1393 procedente incipit diligere patrem. Dilectio autem quanto est | |
| 1394 diuturnior, tanto est fortior, secundum illud Eccli. IX, <i>non | |
| 1395 derelinquas amicum antiquum, novus enim non erit similis | |
| 53 | 1396 illi</i>.</p><p title="II-II q. 26 a. 9 ad 1"><a name="40058"><span class="ref">[40058] IIª-IIae q. 26 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1397 ergo dicendum quod principio debetur subiectio reverentiae et |
| 1398 honor, effectui autem proportionaliter competit recipere | |
| 1399 influentiam principii et provisionem ipsius. Et propter hoc | |
| 1400 parentibus a filiis magis debetur honor, filiis autem magis debetur | |
| 53 | 1401 cura provisionis.</p><p title="II-II q. 26 a. 9 ad 2"><a name="40059"><span class="ref">[40059] IIª-IIae q. 26 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1402 dicendum quod pater naturaliter plus diligit filium secundum |
| 1403 rationem coniunctionis ad seipsum. Sed secundum rationem | |
| 53 | 1404 eminentioris boni filius naturaliter plus diligit patrem.</p><p title="II-II q. 26 a. 9 ad 3"><a name="40060"><span class="ref">[40060] IIª-IIae q. 26 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1405 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in I de Doct. Christ., |
| 1406 <i>Deus diligit nos ad nostram utilitatem et suum honorem</i>. Et | |
| 1407 ideo, quia pater comparatur ad nos in habitudine principii, sicut | |
| 1408 et Deus, ad patrem proprie pertinet ut ei a filiis honor | |
| 1409 impendatur, ad filium autem ut eius utilitati a parentibus | |
| 1410 provideatur. Quamvis in articulo necessitatis filius obligatus sit | |
| 53 | 1411 ex beneficiis susceptis, ut parentibus maxime provideat.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 10</h3><p title="II-II q. 26 a. 10 arg. 1"><a name="40061"><span class="ref">[40061] IIª-IIae q. 26 a. 10 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1412 decimum sic proceditur. Videtur quod homo magis debeat diligere |
| 1413 matrem quam patrem. Ut enim philosophus dicit, in I de Gen. | |
| 1414 Animal., <i>femina in generatione dat corpus</i>. Sed homo non | |
| 1415 habet animam a patre, sed per creationem a Deo, ut in primo dictum | |
| 1416 est. Ergo homo plus habet a matre quam a patre. Plus ergo debet | |
| 53 | 1417 diligere matrem quam patrem.</p><p title="II-II q. 26 a. 10 arg. 2"><a name="40062"><span class="ref">[40062] IIª-IIae q. 26 a. 10 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1418 Praeterea, magis amantem debet homo magis diligere. Sed mater plus |
| 1419 diligit filium quam pater, dicit enim philosophus, in IX Ethic., | |
| 1420 quod <i>matres magis sunt amatrices filiorum. Laboriosior enim est | |
| 1421 generatio matrum; et magis sciunt quoniam ipsarum sunt filii quam | |
| 53 | 1422 patres</i>. Ergo mater est magis diligenda quam pater.</p><p title="II-II q. 26 a. 10 arg. 3"><a name="40063"><span class="ref">[40063] IIª-IIae q. 26 a. 10 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1423 Praeterea, ei debetur maior dilectionis affectus qui pro nobis |
| 1424 amplius laboravit, secundum illud Rom. ult., <i>salutate Mariam, | |
| 1425 quae multum laboravit in vobis</i>. Sed mater plus laborat in | |
| 1426 generatione et educatione quam pater, unde dicitur Eccli. VII, | |
| 1427 <i>gemitum matris tuae ne obliviscaris</i>. Ergo plus debet homo | |
| 53 | 1428 diligere matrem quam patrem.</p><p title="II-II q. 26 a. 10 s. c."><a name="40064"><span class="ref">[40064] IIª-IIae q. 26 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1429 est quod Hieronymus dicit, super Ezech., quod <i>post Deum, omnium |
| 53 | 1430 patrem, diligendus est pater</i>, et postea addit de matre.</p><p title="II-II q. 26 a. 10 co."><a name="40065"><span class="ref">[40065] IIª-IIae q. 26 a. 10 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1431 dicendum quod in istis comparationibus id quod dicitur est |
| 1432 intelligendum per se, ut videlicet intelligatur esse quaesitum de | |
| 1433 patre inquantum est pater, an sit plus diligendus matre inquantum | |
| 1434 est mater. Potest enim in omnibus huiusmodi tanta esse distantia | |
| 1435 virtutis et malitiae ut amicitia solvatur vel minuatur; ut | |
| 1436 philosophus dicit, in VIII Ethic. Et ideo, ut Ambrosius dicit, | |
| 1437 <i>boni domestici sunt malis filiis praeponendi</i>. Sed per se | |
| 1438 loquendo, pater magis est amandus quam mater. Amantur enim pater et | |
| 1439 mater ut principia quaedam naturalis originis. Pater autem habet | |
| 1440 excellentiorem rationem principii quam mater, quia pater est | |
| 1441 principium per modum agentis, mater autem magis per modum patientis | |
| 1442 et materiae. Et ideo, per se loquendo, pater est magis | |
| 53 | 1443 diligendus.</p><p title="II-II q. 26 a. 10 ad 1"><a name="40066"><span class="ref">[40066] IIª-IIae q. 26 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1444 ergo dicendum quod in generatione hominis mater ministrat materiam |
| 1445 corporis informem, formatur autem per virtutem formativam quae est | |
| 1446 in semine patris. Et quamvis huiusmodi virtus non possit creare | |
| 1447 animam rationalem, disponit tamen materiam corporalem ad huiusmodi | |
| 53 | 1448 formae susceptionem.</p><p title="II-II q. 26 a. 10 ad 2"><a name="40067"><span class="ref">[40067] IIª-IIae q. 26 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1449 dicendum quod hoc pertinet ad aliam rationem dilectionis, alia enim |
| 1450 est species amicitiae qua diligimus amantem, et qua diligimus | |
| 1451 generantem. Nunc autem loquimur de amicitia quae debetur patri et | |
| 53 | 1452 matri secundum generationis rationem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 11</h3><p title="II-II q. 26 a. 11 arg. 1"><a name="40068"><span class="ref">[40068] IIª-IIae q. 26 a. 11 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1453 undecimum sic proceditur. Videtur quod homo plus debeat diligere |
| 1454 uxorem quam patrem et matrem. Nullus enim dimittit rem aliquam nisi | |
| 1455 pro re magis dilecta. Sed Gen. II dicitur quod propter uxorem | |
| 1456 relinquet homo patrem et matrem. Ergo magis debet diligere uxorem | |
| 53 | 1457 quam patrem vel matrem.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 arg. 2"><a name="40069"><span class="ref">[40069] IIª-IIae q. 26 a. 11 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1458 Praeterea, apostolus dicit, ad Ephes. V, quod <i>viri debent |
| 1459 diligere uxores sicut seipsos</i>. Sed homo magis debet diligere | |
| 1460 seipsum quam parentes. Ergo etiam magis debet diligere uxorem quam | |
| 53 | 1461 parentes.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 arg. 3"><a name="40070"><span class="ref">[40070] IIª-IIae q. 26 a. 11 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1462 Praeterea, ubi sunt plures rationes dilectionis, ibi debet esse |
| 1463 maior dilectio. Sed in amicitia quae est ad uxorem sunt plures | |
| 1464 rationes dilectionis, dicit enim philosophus, in VIII Ethic., quod | |
| 1465 <i>in hac amicitia videtur esse utile et delectabile et propter | |
| 1466 virtutem, si virtuosi sint coniuges</i>. Ergo maior debet esse | |
| 53 | 1467 dilectio ad uxorem quam ad parentes.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 s. c."><a name="40071"><span class="ref">[40071] IIª-IIae q. 26 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1468 est quod vir debet diligere uxorem suam sicut carnem suam, ut |
| 1469 dicitur ad Ephes. V. Sed corpus suum minus debet homo diligere quam | |
| 1470 proximum, ut supra dictum est. Inter proximos autem magis debemus | |
| 1471 diligere parentes. Ergo magis debemus diligere parentes quam | |
| 53 | 1472 uxorem.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 co."><a name="40072"><span class="ref">[40072] IIª-IIae q. 26 a. 11 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1473 dicendum quod, sicut dictum est, gradus dilectionis attendi potest |
| 1474 et secundum rationem boni, et secundum coniunctionem ad diligentem. | |
| 1475 Secundum igitur rationem boni, quod est obiectum dilectionis, magis | |
| 1476 sunt diligendi parentes quam uxores, quia diliguntur sub ratione | |
| 1477 principii et eminentioris cuiusdam boni. Secundum autem rationem | |
| 1478 coniunctionis magis diligenda est uxor, quia uxor coniungitur viro | |
| 1479 ut una caro existens, secundum illud Matth. XIX, <i>itaque iam non | |
| 1480 sunt duo, sed una caro</i>. Et ideo intensius diligitur uxor, sed | |
| 53 | 1481 maior reverentia est parentibus exhibenda.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 ad 1"><a name="40073"><span class="ref">[40073] IIª-IIae q. 26 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1482 ergo dicendum quod non quantum ad omnia deseritur pater et mater |
| 1483 propter uxorem, in quibusdam enim magis debet homo assistere | |
| 1484 parentibus quam uxori. Sed quantum ad unionem carnalis copulae et | |
| 1485 cohabitationis, relictis omnibus parentibus, homo adhaeret | |
| 53 | 1486 uxori.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 ad 2"><a name="40074"><span class="ref">[40074] IIª-IIae q. 26 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1487 dicendum quod in verbis apostoli non est intelligendum quod homo |
| 1488 debeat diligere uxorem suam aequaliter sibi ipsi, sed quia dilectio | |
| 1489 quam aliquis habet ad seipsum est ratio dilectionis quam quis habet | |
| 53 | 1490 ad uxorem sibi coniunctam.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 ad 3"><a name="40075"><span class="ref">[40075] IIª-IIae q. 26 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1491 dicendum quod etiam in amicitia paterna inveniuntur multae rationes |
| 1492 dilectionis. Et quantum ad aliquid praeponderant rationi | |
| 1493 dilectionis quae habetur ad uxorem, secundum scilicet rationem | |
| 1494 boni, quamvis illae praeponderent secundum coniunctionis | |
| 53 | 1495 rationem.</p><p title="II-II q. 26 a. 11 ad 4"><a name="40076"><span class="ref">[40076] IIª-IIae q. 26 a. 11 ad 4</span></a> Ad quartum |
| 28 | 1496 dicendum quod illud etiam non est sic intelligendum quod ly sicut |
| 1497 importet aequalitatem, sed rationem dilectionis. Diligit enim homo | |
| 53 | 1498 uxorem suam principaliter ratione carnalis coniunctionis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 12</h3><p title="II-II q. 26 a. 12 arg. 1"><a name="40077"><span class="ref">[40077] IIª-IIae q. 26 a. 12 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1499 duodecimum sic proceditur. Videtur quod homo magis debeat diligere |
| 1500 benefactorem quam beneficiatum. Quia ut dicit Augustinus, in libro | |
| 1501 de Catechiz. Rud., <i>nulla est maior provocatio ad amandum quam | |
| 1502 praevenire amando, nimis enim durus est animus qui dilectionem, | |
| 1503 etsi non vult impendere, nolit rependere</i>. Sed benefactores | |
| 1504 praeveniunt nos in beneficio caritatis. Ergo benefactores maxime | |
| 53 | 1505 debemus diligere.</p><p title="II-II q. 26 a. 12 arg. 2"><a name="40078"><span class="ref">[40078] IIª-IIae q. 26 a. 12 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1506 Praeterea, tanto aliquis est magis diligendus quanto gravius homo |
| 1507 peccat si ab eius dilectione desistat, vel contra eam agat. Sed | |
| 1508 gravius peccat qui benefactorem non diligit, vel contra eum agit, | |
| 1509 quam si diligere desinat eum cui hactenus benefecit. Ergo magis | |
| 53 | 1510 sunt amandi benefactores quam hi quibus benefacimus.</p><p title="II-II q. 26 a. 12 arg. 3"><a name="40079"><span class="ref">[40079] IIª-IIae q. 26 a. 12 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1511 Praeterea, inter omnia diligenda maxime diligendus est Deus et post |
| 1512 eum pater, ut Hieronymus dicit. Sed isti sunt maximi benefactores. | |
| 53 | 1513 Ergo benefactor est maxime diligendus.</p><p title="II-II q. 26 a. 12 s. c."><a name="40080"><span class="ref">[40080] IIª-IIae q. 26 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1514 est quod philosophus dicit, in IX Ethic., quod <i>benefactores |
| 53 | 1515 magis videntur amare beneficiatos quam e converso</i>.</p><p title="II-II q. 26 a. 12 co."><a name="40081"><span class="ref">[40081] IIª-IIae q. 26 a. 12 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1516 dicendum quod, sicut supra dictum est, aliquid magis diligitur |
| 1517 dupliciter, uno quidem modo, quia habet rationem excellentioris | |
| 1518 boni; alio modo, ratione maioris coniunctionis. Primo quidem igitur | |
| 1519 modo benefactor est magis diligendus, quia, cum sit principium boni | |
| 1520 in beneficiato, habet excellentioris boni rationem; sicut et de | |
| 1521 patre dictum est. Secundo autem modo magis diligimus beneficiatos, | |
| 1522 ut philosophus probat, in IX Ethic., per quatuor rationes. Primo | |
| 1523 quidem, quia beneficiatus est quasi quoddam opus benefactoris, unde | |
| 1524 consuevit dici de aliquo, iste est factura illius. Naturale autem | |
| 1525 est cuilibet quod diligat opus suum, sicut videmus quod poetae | |
| 1526 diligunt poemata sua. Et hoc ideo quia unumquodque diligit suum | |
| 1527 esse et suum vivere, quod maxime manifestatur in suo agere. | |
| 1528 Secundo, quia unusquisque naturaliter diligit illud in quo inspicit | |
| 1529 suum bonum. Habet quidem igitur et benefactor in beneficiato | |
| 1530 aliquod bonum, et e converso, sed benefactor inspicit in | |
| 1531 beneficiato suum bonum honestum, beneficiatus in benefactore suum | |
| 1532 bonum utile. Bonum autem honestum delectabilius consideratur quam | |
| 1533 bonum utile, tum quia est diuturnius, utilitas enim cito transit, | |
| 1534 et delectatio memoriae non est sicut delectatio rei praesentis; tum | |
| 1535 etiam quia bona honesta magis cum delectatione recolimus quam | |
| 1536 utilitates quae nobis ab aliis provenerunt. Tertio, quia ad amantem | |
| 1537 pertinet agere, vult enim et operatur bonum amato, ad amatum autem | |
| 1538 pertinet pati. Et ideo excellentioris est amare. Et propter hoc ad | |
| 1539 benefactorem pertinet ut plus amet. Quarto, quia difficilius est | |
| 1540 beneficia impendere quam recipere. Ea vero in quibus laboramus | |
| 1541 magis diligimus; quae vero nobis de facili proveniunt quodammodo | |
| 53 | 1542 contemnimus.</p><p title="II-II q. 26 a. 12 ad 1"><a name="40082"><span class="ref">[40082] IIª-IIae q. 26 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1543 ergo dicendum quod in benefactore est ut beneficiatus provocetur ad |
| 1544 ipsum amandum. Benefactor autem diligit beneficiatum non quasi | |
| 1545 provocatus ab illo, sed ex seipso motus. Quod autem est ex se | |
| 53 | 1546 potius est eo quod est per aliud.</p><p title="II-II q. 26 a. 12 ad 2"><a name="40083"><span class="ref">[40083] IIª-IIae q. 26 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1547 dicendum quod amor beneficiati ad benefactorem est magis debitus, |
| 1548 et ideo contrarium habet rationem maioris peccati. Sed amor | |
| 1549 benefactoris ad beneficiatum est magis spontaneus, et ideo habet | |
| 53 | 1550 maiorem promptitudinem.</p><p title="II-II q. 26 a. 12 ad 3"><a name="40084"><span class="ref">[40084] IIª-IIae q. 26 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1551 dicendum quod Deus etiam plus nos diligit quam nos eum diligimus, |
| 1552 et parentes plus diligunt filios quam ab eis diligantur. Nec tamen | |
| 1553 oportet quod quoslibet beneficiatos plus diligamus quibuslibet | |
| 1554 benefactoribus. Benefactores enim a quibus maxima beneficia | |
| 1555 recepimus, scilicet Deum et parentes, praeferimus his quibus aliqua | |
| 53 | 1556 minora beneficia impendimus.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 13</h3><p title="II-II q. 26 a. 13 arg. 1"><a name="40085"><span class="ref">[40085] IIª-IIae q. 26 a. 13 arg. 1</span></a> Ad |
| 28 | 1557 tertiumdecimum sic proceditur. Videtur quod ordo caritatis non |
| 1558 remaneat in patria. Dicit enim Augustinus, in libro de vera Relig., | |
| 1559 <i>perfecta caritas est ut plus potiora bona, et minus minora | |
| 1560 diligamus</i>. Sed in patria erit perfecta caritas. Ergo plus | |
| 53 | 1561 diliget aliquis meliorem quam seipsum vel sibi coniunctum.</p><p title="II-II q. 26 a. 13 arg. 2"><a name="40086"><span class="ref">[40086] IIª-IIae q. 26 a. 13 arg. 2</span></a> |
| 28 | 1562 Praeterea, ille magis amatur cui maius bonum volumus. Sed quilibet |
| 1563 in patria existens vult maius bonum ei qui plus bonum habet, | |
| 1564 alioquin voluntas eius non per omnia divinae voluntati | |
| 1565 conformaretur. Ibi autem plus bonum habet qui melior est. Ergo in | |
| 1566 patria quilibet magis diliget meliorem. Et ita magis alium quam | |
| 53 | 1567 seipsum, et extraneum quam propinquum.</p><p title="II-II q. 26 a. 13 arg. 3"><a name="40087"><span class="ref">[40087] IIª-IIae q. 26 a. 13 arg. 3</span></a> |
| 28 | 1568 Praeterea, tota ratio dilectionis in patria Deus erit, tunc enim |
| 1569 implebitur quod dicitur I ad Cor. XV, <i>ut sit Deus omnia in | |
| 1570 omnibus</i>. Ergo magis diligitur qui est Deo propinquior. Et ita | |
| 1571 aliquis magis diliget meliorem quam seipsum, et extraneum quam | |
| 53 | 1572 coniunctum.</p><p title="II-II q. 26 a. 13 s. c."><a name="40088"><span class="ref">[40088] IIª-IIae q. 26 a. 13 s. c.</span></a> Sed contra |
| 28 | 1573 est quia natura non tollitur per gloriam, sed perficitur. Ordo |
| 1574 autem caritatis supra positus ex ipsa natura procedit. Omnia autem | |
| 1575 naturaliter plus se quam alia amant. Ergo iste ordo caritatis | |
| 53 | 1576 remanebit in patria.</p><p title="II-II q. 26 a. 13 co."><a name="40089"><span class="ref">[40089] IIª-IIae q. 26 a. 13 co.</span></a> Respondeo |
| 28 | 1577 dicendum quod necesse est ordinem caritatis remanere in patria |
| 1578 quantum ad hoc quod Deus est super omnia diligendus. Hoc enim | |
| 1579 simpliciter erit tunc, quando homo perfecte eo fruetur. Sed de | |
| 1580 ordine sui ipsius ad alios distinguendum videtur. Quia sicut supra | |
| 1581 dictum est, dilectionis gradus distingui potest vel secundum | |
| 1582 differentiam boni quod quis alii exoptat; vel secundum intensionem | |
| 1583 dilectionis. Primo quidem modo plus diliget meliores quam seipsum, | |
| 1584 minus vero minus bonos. Volet enim quilibet beatus unumquemque | |
| 1585 habere quod sibi debetur secundum divinam iustitiam, propter | |
| 1586 perfectam conformitatem voluntatis humanae ad divinam. Nec tunc | |
| 1587 erit tempus proficiendi per meritum ad maius praemium, sicut nunc | |
| 1588 accidit, quando potest homo melioris et virtutem et praemium | |
| 1589 desiderare, sed tunc voluntas uniuscuiusque infra hoc sistet quod | |
| 1590 est determinatum divinitus. Secundo vero modo aliquis plus seipsum | |
| 1591 diliget quam proximum, etiam meliorem. Quia intensio actus | |
| 1592 dilectionis provenit ex parte subiecti diligentis, ut supra dictum | |
| 1593 est. Et ad hoc etiam donum caritatis unicuique confertur a Deo, ut | |
| 1594 primo quidem mentem suam in Deum ordinet, quod pertinet ad | |
| 1595 dilectionem sui ipsius; secundario vero ordinem aliorum in Deum | |
| 1596 velit, vel etiam operetur secundum suum modum. Sed quantum ad | |
| 1597 ordinem proximorum ad invicem simpliciter quis magis diliget | |
| 1598 meliorem, secundum caritatis amorem. Tota enim vita beata consistit | |
| 1599 in ordinatione mentis ad Deum. Unde totus ordo dilectionis beatorum | |
| 1600 observabitur per comparationem ad Deum, ut scilicet ille magis | |
| 1601 diligatur et propinquior sibi habeatur ab unoquoque qui est Deo | |
| 1602 propinquior. Cessabit enim tunc provisio, quae est in praesenti | |
| 1603 vita necessaria, qua necesse est ut unusquisque magis sibi | |
| 1604 coniuncto, secundum quamcumque necessitudinem, provideat magis quam | |
| 1605 alieno; ratione cuius in hac vita ex ipsa inclinatione caritatis | |
| 1606 homo plus diligit magis sibi coniunctum, cui magis debet impendere | |
| 1607 caritatis effectum. Continget tamen in patria quod aliquis sibi | |
| 1608 coniunctum pluribus rationibus diliget, non enim cessabunt ab animo | |
| 1609 beati honestae dilectionis causae. Tamen omnibus istis rationibus | |
| 1610 praefertur incomparabiliter ratio dilectionis quae sumitur ex | |
| 53 | 1611 propinquitate ad Deum.</p><p title="II-II q. 26 a. 13 ad 1"><a name="40090"><span class="ref">[40090] IIª-IIae q. 26 a. 13 ad 1</span></a> Ad primum |
| 28 | 1612 ergo dicendum quod quantum ad coniunctos sibi ratio illa concedenda |
| 1613 est. Sed quantum ad seipsum oportet quod aliquis plus se quam alios | |
| 1614 diligat, tanto magis quanto perfectior est caritas, quia perfectio | |
| 1615 caritatis ordinat hominem perfecte in Deum quod pertinet ad | |
| 53 | 1616 dilectionem sui ipsius, ut dictum est.</p><p title="II-II q. 26 a. 13 ad 2"><a name="40091"><span class="ref">[40091] IIª-IIae q. 26 a. 13 ad 2</span></a> Ad secundum |
| 28 | 1617 dicendum quod ratio illa procedit de ordine dilectionis secundum |
| 53 | 1618 gradum boni quod aliquis vult amato.</p><p title="II-II q. 26 a. 13 ad 3"><a name="40092"><span class="ref">[40092] IIª-IIae q. 26 a. 13 ad 3</span></a> Ad tertium |
| 28 | 1619 dicendum quod unicuique erit Deus tota ratio diligendi eo quod Deus |
| 1620 est totum hominis bonum, dato enim, per impossibile, quod Deus non | |
| 1621 esset hominis bonum, non esset ei ratio diligendi. Et ideo in | |
| 1622 ordine dilectionis oportet quod post Deum homo maxime diligat | |
| 53 | 1623 seipsum.</p></div></div><div class="centro"><br/> |
| 1624 <p><a href="sth3023.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a> | |
| 1625 <a href="sth3027.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p> | |
| 1626 <br/> | |
| 1627 <hr/> | |
| 1628 <br/> | |
| 1629 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 1630 hanc editionem<br/> | |
| 1631 Iura omnia asservantur<br/> | |
| 1632 OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address> | |
| 1633 </div></body> | |
| 1634 </html> |
