Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4053.html @ 46:6cfdc13efd8a
from www.ccel.org/ss/
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 20 Dec 2009 22:10:12 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 53-59</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione LIII ad quaestionem | |
| 31 LIX</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1903 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth4046.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth4060.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#49261">IIIª q. 53 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#49262">IIIª q. 53 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#49263">IIIª q. 53 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#49264">IIIª q. 53 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#49265">IIIª q. 53 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#49266">IIIª q. 53 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#49267">IIIª q. 53 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#49268">IIIª q. 53 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#49269">IIIª q. 53 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#49270">IIIª q. 53 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#49271">IIIª q. 53 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#49272">IIIª q. 53 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#49273">IIIª q. 53 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#49274">IIIª q. 53 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#49275">IIIª q. 53 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#49276">IIIª q. 53 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#49277">IIIª q. 53 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#49278">IIIª q. 53 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#49279">IIIª q. 53 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#49280">IIIª q. 53 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#49281">IIIª q. 53 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#49282">IIIª q. 53 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#49283">IIIª q. 53 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#49284">IIIª q. 53 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#49285">IIIª q. 53 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#49286">IIIª q. 53 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#49287">IIIª q. 53 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#49288">IIIª q. 53 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#49289">IIIª q. 53 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#49290">IIIª q. 53 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#49291">IIIª q. 53 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#49292">IIIª q. 53 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#49293">IIIª q. 53 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#49294">IIIª q. 54 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#49295">IIIª q. 54 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#49296">IIIª q. 54 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#49297">IIIª q. 54 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#49298">IIIª q. 54 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#49299">IIIª q. 54 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#49300">IIIª q. 54 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#49301">IIIª q. 54 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#49302">IIIª q. 54 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#49303">IIIª q. 54 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#49304">IIIª q. 54 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#49305">IIIª q. 54 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#49306">IIIª q. 54 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#49307">IIIª q. 54 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#49308">IIIª q. 54 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#49309">IIIª q. 54 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#49310">IIIª q. 54 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#49311">IIIª q. 54 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#49312">IIIª q. 54 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#49313">IIIª q. 54 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#49314">IIIª q. 54 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#49315">IIIª q. 54 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#49316">IIIª q. 54 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#49317">IIIª q. 54 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#49318">IIIª q. 54 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#49319">IIIª q. 54 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#49320">IIIª q. 54 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#49321">IIIª q. 54 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#49322">IIIª q. 54 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#49323">IIIª q. 54 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#49324">IIIª q. 54 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#49325">IIIª q. 54 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#49326">IIIª q. 54 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#49327">IIIª q. 55 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#49328">IIIª q. 55 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#49329">IIIª q. 55 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#49330">IIIª q. 55 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#49331">IIIª q. 55 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#49332">IIIª q. 55 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#49333">IIIª q. 55 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#49334">IIIª q. 55 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#49335">IIIª q. 55 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#49336">IIIª q. 55 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#49337">IIIª q. 55 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#49338">IIIª q. 55 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#49339">IIIª q. 55 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#49340">IIIª q. 55 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#49341">IIIª q. 55 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#49342">IIIª q. 55 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#49343">IIIª q. 55 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#49344">IIIª q. 55 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#49345">IIIª q. 55 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#49346">IIIª q. 55 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#49347">IIIª q. 55 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#49348">IIIª q. 55 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#49349">IIIª q. 55 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#49350">IIIª q. 55 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#49351">IIIª q. 55 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#49352">IIIª q. 55 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#49353">IIIª q. 55 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#49354">IIIª q. 55 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#49355">IIIª q. 55 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#49356">IIIª q. 55 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#49357">IIIª q. 55 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#49358">IIIª q. 55 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#49359">IIIª q. 55 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#49360">IIIª q. 55 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#49361">IIIª q. 55 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#49362">IIIª q. 55 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#49363">IIIª q. 55 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#49364">IIIª q. 55 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#49365">IIIª q. 55 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#49366">IIIª q. 55 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#49367">IIIª q. 55 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#49368">IIIª q. 55 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#49369">IIIª q. 55 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#49370">IIIª q. 55 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#49371">IIIª q. 55 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#49372">IIIª q. 55 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#49373">IIIª q. 55 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#49374">IIIª q. 55 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#49375">IIIª q. 55 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#49376">IIIª q. 55 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#49377">IIIª q. 55 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#49378">IIIª q. 55 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#49379">IIIª q. 55 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#49380">IIIª q. 55 a. 6 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#49381">IIIª q. 56 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#49382">IIIª q. 56 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#49383">IIIª q. 56 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#49384">IIIª q. 56 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#49385">IIIª q. 56 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#49386">IIIª q. 56 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#49387">IIIª q. 56 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#49388">IIIª q. 56 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#49389">IIIª q. 56 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#49390">IIIª q. 56 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#49391">IIIª q. 56 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#49392">IIIª q. 56 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#49393">IIIª q. 56 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#49394">IIIª q. 56 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#49395">IIIª q. 56 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#49396">IIIª q. 56 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#49397">IIIª q. 56 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#49398">IIIª q. 56 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#49399">IIIª q. 56 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#49400">IIIª q. 56 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#49401">IIIª q. 56 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#49402">IIIª q. 57 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#49403">IIIª q. 57 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#49404">IIIª q. 57 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#49405">IIIª q. 57 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#49406">IIIª q. 57 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#49407">IIIª q. 57 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#49408">IIIª q. 57 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#49409">IIIª q. 57 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#49410">IIIª q. 57 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#49411">IIIª q. 57 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#49412">IIIª q. 57 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#49413">IIIª q. 57 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#49414">IIIª q. 57 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#49415">IIIª q. 57 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#49416">IIIª q. 57 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#49417">IIIª q. 57 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#49418">IIIª q. 57 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#49419">IIIª q. 57 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#49420">IIIª q. 57 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#49421">IIIª q. 57 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#49422">IIIª q. 57 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#49423">IIIª q. 57 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#49424">IIIª q. 57 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#49425">IIIª q. 57 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#49426">IIIª q. 57 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#49427">IIIª q. 57 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#49428">IIIª q. 57 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#49429">IIIª q. 57 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#49430">IIIª q. 57 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#49431">IIIª q. 57 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#49432">IIIª q. 57 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#49433">IIIª q. 57 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#49434">IIIª q. 57 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#49435">IIIª q. 57 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#49436">IIIª q. 57 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#49437">IIIª q. 57 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#49438">IIIª q. 57 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#49439">IIIª q. 57 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#49440">IIIª q. 57 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#49441">IIIª q. 57 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#49442">IIIª q. 57 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#49443">IIIª q. 57 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#49444">IIIª q. 57 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#49445">IIIª q. 57 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#49446">IIIª q. 57 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#49447">IIIª q. 57 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#49448">IIIª q. 57 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#49449">IIIª q. 57 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#49450">IIIª q. 57 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#49451">IIIª q. 57 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#49452">IIIª q. 57 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#49453">IIIª q. 57 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#49454">IIIª q. 57 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#49455">IIIª q. 58 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#49456">IIIª q. 58 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#49457">IIIª q. 58 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#49458">IIIª q. 58 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#49459">IIIª q. 58 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#49460">IIIª q. 58 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#49461">IIIª q. 58 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#49462">IIIª q. 58 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#49463">IIIª q. 58 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#49464">IIIª q. 58 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#49465">IIIª q. 58 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#49466">IIIª q. 58 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#49467">IIIª q. 58 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#49468">IIIª q. 58 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#49469">IIIª q. 58 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#49470">IIIª q. 58 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#49471">IIIª q. 58 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#49472">IIIª q. 58 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#49473">IIIª q. 58 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#49474">IIIª q. 58 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#49475">IIIª q. 58 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#49476">IIIª q. 58 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#49477">IIIª q. 58 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#49478">IIIª q. 58 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#49479">IIIª q. 58 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#49480">IIIª q. 58 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#49481">IIIª q. 58 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#49482">IIIª q. 58 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#49483">IIIª q. 58 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#49484">IIIª q. 58 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#49485">IIIª q. 58 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#49486">IIIª q. 58 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#49487">IIIª q. 58 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#49488">IIIª q. 58 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#49489">IIIª q. 58 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#49490">IIIª q. 59 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#49491">IIIª q. 59 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#49492">IIIª q. 59 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#49493">IIIª q. 59 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#49494">IIIª q. 59 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#49495">IIIª q. 59 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#49496">IIIª q. 59 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#49497">IIIª q. 59 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#49498">IIIª q. 59 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#49499">IIIª q. 59 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#49500">IIIª q. 59 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#49501">IIIª q. 59 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#49502">IIIª q. 59 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#49503">IIIª q. 59 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#49504">IIIª q. 59 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#49505">IIIª q. 59 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#49506">IIIª q. 59 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#49507">IIIª q. 59 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#49508">IIIª q. 59 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#49509">IIIª q. 59 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#49510">IIIª q. 59 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#49511">IIIª q. 59 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#49512">IIIª q. 59 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#49513">IIIª q. 59 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#49514">IIIª q. 59 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#49515">IIIª q. 59 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#49516">IIIª q. 59 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#49517">IIIª q. 59 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#49518">IIIª q. 59 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#49519">IIIª q. 59 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#49520">IIIª q. 59 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#49521">IIIª q. 59 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#49522">IIIª q. 59 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#49523">IIIª q. 59 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#49524">IIIª q. 59 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#49525">IIIª q. 59 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#49526">IIIª q. 59 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#49527">IIIª q. 59 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#49528">IIIª q. 59 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#49529">IIIª q. 59 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#49530">IIIª q. 59 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#49531">IIIª q. 59 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#49532">IIIª q. 59 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#49533">IIIª q. 59 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#49534">IIIª q. 59 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#49535">IIIª q. 59 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#49536">IIIª q. 59 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#49537">IIIª q. 59 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#49538">IIIª q. 59 a. 6 ad 3'); |
| 28 | 343 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 346 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 // --> |
| 28 | 348 //]]> |
| 349 </script><br /> | |
| 350 <hr /> | |
| 351 <br /></div> | |
| 352 <div class="D">Quaestio 53</div> | |
| 353 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 354 <p title="III q. 53 pr."><a name="49261"><span class="ref">[49261] | |
| 355 IIIª q. 53 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de | |
| 356 his quae pertinent ad exaltationem Christi. Et primo, de eius | |
| 357 resurrectione; secundo, de eius ascensione; tertio, de sessione ad | |
| 358 dexteram patris; quarto, de iudiciaria potestate. Circa primum | |
| 359 occurrit quadruplex consideratio, quarum prima est de ipsa Christi | |
| 360 resurrectione; secunda, de qualitate resurgentis; tertia, de | |
| 361 manifestatione resurrectionis; quarta, de eius causalitate. Circa | |
| 362 primum quaeruntur quatuor. Primo, de necessitate resurrectionis | |
| 363 eius. Secundo, de tempore. Tertio, de ordine. Quarto, de causa.</p> | |
| 364 <br /> | |
| 365 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 366 <p title="III q. 53 a. 1 arg. 1"><a name="49262"><span class= | |
| 367 "ref">[49262] IIIª q. 53 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 368 proceditur. Videtur quod non fuerit necessarium Christum resurgere. | |
| 369 Dicit enim Damascenus, in IV libro, <i>resurrectio est secunda eius | |
| 370 quod dissolutum est et cecidit animalis surrectio</i>. Sed Christus | |
| 371 non cecidit per peccatum, nec corpus eius est dissolutum, ut ex | |
| 372 supra dictis patet. Non ergo proprie convenit sibi resurgere.</p> | |
| 373 <p title="III q. 53 a. 1 arg. 2"><a name="49263"><span class= | |
| 374 "ref">[49263] IIIª q. 53 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 375 quicumque resurgit, ad aliquid altius promovetur, quia surgere est | |
| 376 sursum moveri. Sed corpus Christi remansit post mortem divinitati | |
| 377 unitum, et ita non potuit in aliquid altius promoveri. Ergo non | |
| 378 competebat sibi resurgere.</p> | |
| 379 <p title="III q. 53 a. 1 arg. 3"><a name="49264"><span class= | |
| 380 "ref">[49264] IIIª q. 53 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ea | |
| 381 quae circa humanitatem Christi sunt acta, ad nostram salutem | |
| 382 ordinantur. Sed sufficiebat ad salutem nostram passio Christi, per | |
| 383 quam sumus liberati a culpa et poena, ut ex supra dictis patet. Non | |
| 384 ergo fuit necessarium quod Christus a mortuis resurgeret.</p> | |
| 385 <p title="III q. 53 a. 1 s. c."><a name="49265"><span class= | |
| 386 "ref">[49265] IIIª q. 53 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 387 quod dicitur Luc. ult., <i>oportebat Christum pati et resurgere a | |
| 388 mortuis</i>.</p> | |
| 389 <p title="III q. 53 a. 1 co."><a name="49266"><span class= | |
| 390 "ref">[49266] IIIª q. 53 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 391 dicendum quod necessarium fuit Christum resurgere, propter quinque. | |
| 392 Primo quidem, ad commendationem divinae iustitiae, ad quam pertinet | |
| 393 exaltare illos qui se propter Deum humiliant, secundum illud Luc. | |
| 394 I, <i>deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles</i>. Quia | |
| 395 igitur Christus, propter caritatem et obedientiam Dei, se | |
| 396 humiliavit usque ad mortem crucis, oportebat quod exaltaretur a Deo | |
| 397 usque ad gloriosam resurrectionem. Unde ex eius persona dicitur in | |
| 398 Psalmo, <i>tu cognovisti, idest approbasti, sessionem meam, idest | |
| 399 humilitatem et passionem, et resurrectionem meam, idest | |
| 400 glorificationem in resurrectione</i>, sicut Glossa exponit. | |
| 401 Secundo, ad fidei nostrae instructionem. Quia per eius | |
| 402 resurrectionem confirmata est fides nostra circa divinitatem | |
| 403 Christi, quia, ut dicitur II Cor. ult., <i>etsi crucifixus est ex | |
| 404 infirmitate nostra, sed vivit ex virtute Dei</i>. Et ideo I Cor. XV | |
| 405 dicitur, <i>si Christus non resurrexit, inanis est praedicatio | |
| 406 nostra, inanis est et fides nostra</i>. Et in Psalmo, <i>quae | |
| 407 utilitas erit in sanguine meo, idest in effusione sanguinis mei, | |
| 408 dum descendo, quasi per quosdam gradus malorum, in corruptionem? | |
| 409 Quasi dicat, nulla. Si enim statim non resurgo, corruptumque fuerit | |
| 410 corpus meum, nemini annuntiabo, nullum lucrabor</i> ut Glossa | |
| 411 exponit. Tertio, ad sublevationem nostrae spei. Quia, dum videmus | |
| 412 Christum resurgere, qui est caput nostrum, speramus et nos | |
| 413 resurrecturos. Unde dicitur I Cor. XV, <i>si Christus praedicatur | |
| 414 quod resurrexit a mortuis, quomodo quidam dicunt in vobis quoniam | |
| 415 resurrectio mortuorum non est?</i> Et Iob XIX dicitur, scio, | |
| 416 scilicet per certitudinem fidei, quod redemptor meus, idest | |
| 417 Christus, vivit, a mortuis resurgens, et ideo in novissimo die | |
| 418 <i>de terra surrecturus sum, reposita est haec spes mea in sinu | |
| 419 meo</i>. Quarto, ad informationem vitae fidelium, secundum illud | |
| 420 Rom. VI, <i>quomodo Christus resurrexit a mortuis per gloriam | |
| 421 patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus</i>. Et infra, | |
| 422 <i>Christus resurgens ex mortuis iam non moritur, ita et vos | |
| 423 existimate mortuos esse peccato, viventes autem Deo</i>. Quinto, ad | |
| 424 complementum nostrae salutis. Quia sicut propter hoc mala sustinuit | |
| 425 moriendo ut nos liberaret a malis, ita glorificatus est resurgendo | |
| 426 ut nos promoveret ad bona, secundum illud Rom. IV, <i>traditus est | |
| 427 propter delicta nostra, et resurrexit propter iustificationem | |
| 428 nostram</i>.</p> | |
| 429 <p title="III q. 53 a. 1 ad 1"><a name="49267"><span class= | |
| 430 "ref">[49267] IIIª q. 53 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 431 dicendum quod, licet Christus non ceciderit per peccatum, cecidit | |
| 432 tamen per mortem, quia sicut peccatum est casus a iustitia, ita | |
| 433 mors est casus a vita. Unde ex persona Christi potest intelligi | |
| 434 quod dicitur Mich. VII, <i>ne laeteris, inimica mea, super me, quia | |
| 435 cecidi, consurgam</i>. Similiter etiam, licet corpus Christi non | |
| 436 fuerit dissolutum per incinerationem, ipsa tamen separatio animae a | |
| 437 corpore dissolutio quaedam fuit.</p> | |
| 438 <p title="III q. 53 a. 1 ad 2"><a name="49268"><span class= | |
| 439 "ref">[49268] IIIª q. 53 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 440 dicendum quod divinitas erat carni Christi post mortem unita unione | |
| 441 personali, non autem unione naturae, sicut anima unitur corpori ut | |
| 442 forma ad constituendam humanam naturam. Et ideo per hoc quod corpus | |
| 443 eius unitum est animae, promotum est in altiorem statum naturae, | |
| 444 non autem in altiorem statum personae.</p> | |
| 445 <p title="III q. 53 a. 1 ad 3"><a name="49269"><span class= | |
| 446 "ref">[49269] IIIª q. 53 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 447 dicendum quod passio Christi operata est nostram salutem, proprie | |
| 448 loquendo, quantum ad remotionem malorum, resurrectio autem quantum | |
| 449 ad inchoationem et exemplar bonorum.</p> | |
| 450 <br /> | |
| 451 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 452 <p title="III q. 53 a. 2 arg. 1"><a name="49270"><span class= | |
| 453 "ref">[49270] IIIª q. 53 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 454 sic proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum tertia | |
| 455 die resurgere. Membra enim debent capiti conformari. Sed nos, qui | |
| 456 sumus membra Christi, non resurgimus a morte tertia die, sed nostra | |
| 457 resurrectio differtur usque ad finem mundi. Ergo videtur quod | |
| 458 Christus, qui est caput nostrum, non debuit tertia die resurgere, | |
| 459 sed debuit eius resurrectio differri usque ad finem mundi.</p> | |
| 460 <p title="III q. 53 a. 2 arg. 2"><a name="49271"><span class= | |
| 461 "ref">[49271] IIIª q. 53 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 462 Act. II dicit Petrus quod <i>impossibile erat Christum detineri ab | |
| 463 Inferno et morte</i>. Sed quandiu aliquis est mortuus, detinetur a | |
| 464 morte. Ergo videtur quod Christi resurrectio non debuerit differri | |
| 465 usque ad tertiam diem, sed statim eodem die resurgere, praecipue | |
| 466 cum Glossa super inducta dicat <i>nullam esse utilitatem in | |
| 467 effusione sanguinis Christi si non statim resurgeret</i>.</p> | |
| 468 <p title="III q. 53 a. 2 arg. 3"><a name="49272"><span class= | |
| 469 "ref">[49272] IIIª q. 53 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 470 dies incipere videtur ab ortu solis, qui sua praesentia diem | |
| 471 causat. Sed ante ortum solis Christus resurrexit, dicitur enim | |
| 472 Ioan. XX, quod <i>una sabbati Maria Magdalene venit mane, cum adhuc | |
| 473 tenebrae essent, ad monumentum</i>, et tunc Christus iam | |
| 474 resurrexerat, quia sequitur, <i>et vidit revolutum lapidem a | |
| 475 monumento</i>. Ergo non resurrexit Christus tertia die.</p> | |
| 476 <p title="III q. 53 a. 2 s. c."><a name="49273"><span class= | |
| 477 "ref">[49273] IIIª q. 53 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 478 quod dicitur Matth. XX, <i>tradent eum gentibus ad illudendum et | |
| 479 flagellandum et crucifigendum, et tertia die resurget</i>.</p> | |
| 480 <p title="III q. 53 a. 2 co."><a name="49274"><span class= | |
| 481 "ref">[49274] IIIª q. 53 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 482 dicendum quod, sicut dictum est, resurrectio Christi necessaria | |
| 483 fuit ad instructionem fidei nostrae. Est autem fides nostra et de | |
| 484 divinitate et de humanitate Christi, non enim sufficit alterum sine | |
| 485 altero credere, ut ex praedictis patet. Et ideo, ad hoc quod | |
| 486 confirmaretur fides divinitatis ipsius, oportuit quod cito | |
| 487 resurgeret, et eius resurrectio non differretur usque ad finem | |
| 488 mundi, ad hoc autem quod confirmaretur fides de veritate | |
| 489 humanitatis et mortis eius, oportuit moram esse inter mortem et | |
| 490 resurrectionem; si enim statim post mortem resurrexisset videri | |
| 491 posset quod eius mors vera non fuerit, et per consequens nec | |
| 492 resurrectio vera. Ad veritatem autem mortis Christi manifestandam, | |
| 493 sufficiebat quod usque ad tertiam diem eius resurrectio | |
| 494 differretur, quia non contingit quin infra hoc tempus, in homine | |
| 495 qui mortuus videtur cum vivat, appareant aliqua indicia vitae. Per | |
| 496 hoc etiam quod tertia die resurrexit, commendatur perfectio | |
| 497 ternarii, qui est numerus omnis rei, utpote habens principium, | |
| 498 medium et finem, ut dicitur in I de caelo. Ostenditur etiam, | |
| 499 secundum mysterium, quod Christus una sua morte, quae fuit lux | |
| 500 propter iustitiam, corporali scilicet, duas nostras mortes | |
| 501 destruxit, scilicet corporis et animae, quae sunt tenebrosae | |
| 502 propter peccatum, et ideo una die integra et duabus noctibus | |
| 503 permansit in morte, ut Augustinus dicit, in IV de Trin. Per hoc | |
| 504 etiam significatur quod per resurrectionem Christi tertium tempus | |
| 505 incipiebat. Nam primum fuit ante legem; secundum sub lege; tertium | |
| 506 sub gratia. Incipit etiam in Christi resurrectione tertius status | |
| 507 sanctorum. Nam primus fuit sub figuris legis; secundus, sub | |
| 508 veritate fidei; tertius erit in aeternitate gloriae, quam Christus | |
| 509 resurgendo inchoavit.</p> | |
| 510 <p title="III q. 53 a. 2 ad 1"><a name="49275"><span class= | |
| 511 "ref">[49275] IIIª q. 53 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 512 dicendum quod caput et membra conformantur in natura, sed non in | |
| 513 virtute, excellentior est enim virtus capitis quam membrorum. Et | |
| 514 ideo, ad demonstrandam excellentiam virtutis Christi, conveniens | |
| 515 fuit ipsum tertia die resurgere, aliorum resurrectione dilata usque | |
| 516 ad finem mundi.</p> | |
| 517 <p title="III q. 53 a. 2 ad 2"><a name="49276"><span class= | |
| 518 "ref">[49276] IIIª q. 53 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 519 dicendum quod detentio coactionem quandam importat. Christus autem | |
| 520 nulla necessitate mortis tenebatur adstrictus, sed erat inter | |
| 521 mortuos liber. Et ideo aliquandiu in morte mansit, non quasi | |
| 522 detentus, sed propria voluntate, quandiu iudicavit hoc esse | |
| 523 necessarium ad instructionem fidei nostrae. Dicitur autem statim | |
| 524 fieri quod fit brevi interposito tempore.</p> | |
| 525 <p title="III q. 53 a. 2 ad 3"><a name="49277"><span class= | |
| 526 "ref">[49277] IIIª q. 53 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 527 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus resurrexit circa | |
| 528 diluculum, illucescente iam die, ad significandum quod per suam | |
| 529 resurrectionem nos ad lucem gloriae inducebat, sicut mortuus est | |
| 530 advesperascente iam die et tendente in tenebras, ad ostendendum | |
| 531 quod per suam mortem destrueret tenebras culpae et poenae. Et tamen | |
| 532 dicitur tertia die resurrexisse, accipiendo diem pro die naturali, | |
| 533 quae continet spatium viginti quatuor horarum. Et, sicut dicit | |
| 534 Augustinus, in IV de Trin., <i>nox usque ad diluculum quo domini | |
| 535 resurrectio declarata est, ad tertium pertinet diem. Quia Deus, qui | |
| 536 dixit de tenebris lumen clarescere, ut per gratiam novi testamenti | |
| 537 et participationem resurrectionis Christi audiremus, fuistis | |
| 538 aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino, insinuat nobis | |
| 539 quodammodo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies, | |
| 540 propter futurum hominis lapsum, a luce in noctem, ita isti, propter | |
| 541 hominis reparationem, a tenebris ad lucem computantur</i>. Et ita | |
| 542 patet quod, etiam si media nocte surrexisset, posset dici die | |
| 543 tertia eum surrexisse, intelligendo de die naturali. Nunc autem, | |
| 544 cum in diluculo surrexerit, potest dici quod die tertia surrexit, | |
| 545 etiam accipiendo diem artificialem, quae causatur ex praesentia | |
| 546 solis, quia iam sol incipiebat aerem illustrare. Unde et Marci ult. | |
| 547 dicitur quod mulieres venerunt ad monumentum, orto iam sole. Quod | |
| 548 non est contrarium ei quod Ioannes dicit, <i>cum adhuc tenebrae | |
| 549 essent</i>, ut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 550 <i>quia, die surgente, reliquiae tenebrarum tanto magis | |
| 551 extenuantur, quanto magis oritur lux</i>; quod autem dicit Marcus, | |
| 552 <i>orto iam sole, non sic accipiendum est tanquam iam sol ipse | |
| 553 videretur super terram, sed tanquam eo proximo veniente in has | |
| 554 partes</i>.</p> | |
| 555 <br /> | |
| 556 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 557 <p title="III q. 53 a. 3 arg. 1"><a name="49278"><span class= | |
| 558 "ref">[49278] IIIª q. 53 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 559 proceditur. Videtur quod Christus non primo resurrexit. Nam in | |
| 560 veteri testamento per Eliam et Elisaeum aliqui resuscitati | |
| 561 leguntur, secundum illud Heb. XI, <i>acceperunt mulieres de | |
| 562 resurrectione mortuos suos</i>. Similiter etiam Christus, ante | |
| 563 passionem suam, tres mortuos suscitavit. Non ergo Christus fuit | |
| 564 primus resurgentium.</p> | |
| 565 <p title="III q. 53 a. 3 arg. 2"><a name="49279"><span class= | |
| 566 "ref">[49279] IIIª q. 53 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 567 Matth. XXVII, inter alia miracula quae in passione Christi | |
| 568 acciderunt, narratur quod monumenta aperta sunt, <i>et multa | |
| 569 corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt</i>. Non ergo | |
| 570 Christus fuit primus resurgentium.</p> | |
| 571 <p title="III q. 53 a. 3 arg. 3"><a name="49280"><span class= | |
| 572 "ref">[49280] IIIª q. 53 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 573 sicut Christus per suam resurrectionem est causa nostrae | |
| 574 resurrectionis, ita per suam gratiam est causa nostrae gratiae, | |
| 575 secundum illud Ioan. I, <i>de plenitudine eius omnes accepimus</i>. | |
| 576 Sed alii prius tempore gratiam habuerunt quam Christus, sicut omnes | |
| 577 patres veteris testamenti. Ergo etiam aliqui prius ad | |
| 578 resurrectionem corporalem pervenerunt quam Christus.</p> | |
| 579 <p title="III q. 53 a. 3 s. c."><a name="49281"><span class= | |
| 580 "ref">[49281] IIIª q. 53 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 581 quod dicitur I Cor. XV, <i>Christus resurrexit a mortuis primitiae | |
| 582 dormientium</i>, Glossa, <i>quia prius tempore et dignitate | |
| 583 surrexit</i>.</p> | |
| 584 <p title="III q. 53 a. 3 co."><a name="49282"><span class= | |
| 585 "ref">[49282] IIIª q. 53 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 586 dicendum quod resurrectio est reparatio a morte in vitam. | |
| 587 Dupliciter autem aliquis eripitur a morte. Uno modo, solum a morte | |
| 588 in actu, ut scilicet aliquis vivere incipiat qualitercumque | |
| 589 postquam mortuus fuerat. Alio modo, ut aliquis liberetur non solum | |
| 590 a morte, sed etiam a necessitate et, quod plus est, a possibilitate | |
| 591 moriendi. Et haec est vera et perfecta resurrectio. Quia quandiu | |
| 592 aliquis vivit subiectus necessitati moriendi, quodammodo mors ei | |
| 593 dominatur, secundum illud Rom. VIII, <i>corpus quidem mortuum est | |
| 594 propter peccatum</i>. Illud etiam quod possibile est esse, secundum | |
| 595 quid dicitur esse, idest potentialiter. Et sic patet quod illa | |
| 596 resurrectio qua quis eripitur solum ab actuali morte, est | |
| 597 resurrectio imperfecta. Loquendo ergo de resurrectione perfecta, | |
| 598 Christus est primus resurgentium, quia ipse resurgendo primo | |
| 599 pervenit ad vitam penitus immortalem; secundum illud Rom. VI, | |
| 600 <i>Christus, resurgens ex mortuis, iam non moritur</i>. Sed | |
| 601 resurrectione imperfecta quidam alii surrexerunt ante Christum, ad | |
| 602 praemonstrandum quasi in quodam signo resurrectionem ipsius.</p> | |
| 603 <p title="III q. 53 a. 3 ad 1"><a name="49283"><span class= | |
| 604 "ref">[49283] IIIª q. 53 a. 3 ad 1</span></a> Et sic patet | |
| 605 responsio ad primum. Quia et illi qui suscitati sunt in veteri | |
| 606 testamento, et illi qui suscitati sunt a Christo, sic redierunt ad | |
| 607 vitam ut iterum morerentur.</p> | |
| 608 <p title="III q. 53 a. 3 ad 2"><a name="49284"><span class= | |
| 609 "ref">[49284] IIIª q. 53 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 610 dicendum quod de illis qui resurrexerunt cum Christo, duplex est | |
| 611 opinio. Quidam enim asserunt quod redierunt ad vitam tanquam non | |
| 612 iterum morituri, quoniam maius illis esset tormentum si iterum | |
| 613 morerentur, quam si non resurgerent. Et secundum hoc, intelligendum | |
| 614 erit, sicut Hieronymus dicit, super Matth., <i>quod non ante | |
| 615 resurrexerunt quam resurgeret dominus</i>. Unde et Evangelista | |
| 616 dicit quod, <i>exeuntes de monumentis post resurrectionem eius, | |
| 617 venerunt in sanctam civitatem et apparuerunt multis</i>. Sed | |
| 618 Augustinus, in epistola ad Evodium, hanc opinionem commemorans, | |
| 619 dicit, <i>scio quibusdam videri morte domini Christi iam talem | |
| 620 resurrectionem praestitam iustis, qualis nobis in fine promittitur | |
| 621 quod si non iterum, repositis corporibus, dormierunt, videndum est | |
| 622 quomodo intelligatur Christus primogenitus a mortuis, si eum in | |
| 623 illam resurrectionem tot praecesserunt. Quod si respondetur hoc | |
| 624 dictum esse per anticipationem, ut monumenta illo terrae motu | |
| 625 aperta intelligantur cum Christus in cruce penderet, resurrexisse | |
| 626 autem iustorum corpora non tunc, sed cum ille prior resurrexisset, | |
| 627 sed adhuc restat quod moveat quomodo Petrus non de David sed de | |
| 628 Christo asseruit fuisse praedictum carnem eius non vidisse | |
| 629 corruptionem, scilicet per hoc quod apud eos erat monumentum David; | |
| 630 et sic illos non convincebat, si corpus David ibi iam non erat; | |
| 631 quia, etsi ante in recenti sua morte resurrexisset, nec caro eius | |
| 632 vidisset corruptionem, posset monumentum illud manere. Durum autem | |
| 633 videtur ut David non fuerit in illa resurrectione iustorum, si eis | |
| 634 iam aeterna donata est, cuius Christus ex semine commendatur. | |
| 635 Periclitabitur etiam illud quod ad Hebraeos de iustis antiquis | |
| 636 dicitur, ne sine nobis perficerentur, si iam in illa resurrectionis | |
| 637 incorruptione constituti sunt quae nobis perficiendis in fine | |
| 638 promittitur</i>. Sic ergo Augustinus sentire videtur quod | |
| 639 resurrexerint iterum morituri. Ad quod etiam videtur pertinere quod | |
| 640 Hieronymus dicit, super Matth., quod, <i>sicut Lazarus resurrexit, | |
| 641 sic et multa corpora sanctorum resurrexerunt, ut dominum | |
| 642 ostenderent resurgentem</i>. Quamvis hoc in sermone de assumptione | |
| 643 sub dubio relinquat. Rationes tamen Augustini multo efficaciores | |
| 644 videntur.</p> | |
| 645 <p title="III q. 53 a. 3 ad 3"><a name="49285"><span class= | |
| 646 "ref">[49285] IIIª q. 53 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 647 dicendum quod, sicut ea quae praecesserunt Christi adventum, | |
| 648 fuerunt praeparatoria ad Christum, ita gratia est dispositio ad | |
| 649 gloriam. Et ideo ea quae sunt gloriae, sive quantum ad animam, | |
| 650 sicut perfecta Dei fruitio, sive quantum ad corpus, sicut | |
| 651 resurrectio gloriosa, prius tempore debuit esse in Christo, sicut | |
| 652 in auctore gloriae. Gratiam vero conveniebat prius esse in his quae | |
| 653 ordinabantur ad Christum.</p> | |
| 654 <br /> | |
| 655 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 656 <p title="III q. 53 a. 4 arg. 1"><a name="49286"><span class= | |
| 657 "ref">[49286] IIIª q. 53 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 658 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit causa suae | |
| 659 resurrectionis. Quicumque enim suscitatur ab alio, non est suae | |
| 660 resurrectionis causa. Sed Christus est suscitatus ab alio, secundum | |
| 661 illud Act. II, <i>quem Deus suscitavit, solutis doloribus | |
| 662 Inferni</i>; et Rom. VIII, <i>qui suscitavit Iesum Christum a | |
| 663 mortuis, vivificabit et mortalia corpora nostra</i>, et cetera. | |
| 664 Ergo Christus non est causa suae resurrectionis.</p> | |
| 665 <p title="III q. 53 a. 4 arg. 2"><a name="49287"><span class= | |
| 666 "ref">[49287] IIIª q. 53 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 667 nullus dicitur mereri, vel ab alio petit, aliquid cuius ipse est | |
| 668 causa. Sed Christus sua passione meruit resurrectionem, sicut | |
| 669 Augustinus dicit, super Ioan., quod <i>humilitas passionis meritum | |
| 670 est gloriae resurrectionis. Ipse etiam petit a patre se | |
| 671 resuscitari</i>, secundum illud Psalmi, <i>tu autem, domine, | |
| 672 miserere mei et resuscita me</i>. Ergo Christus non fuit causa suae | |
| 673 resurrectionis.</p> | |
| 674 <p title="III q. 53 a. 4 arg. 3"><a name="49288"><span class= | |
| 675 "ref">[49288] IIIª q. 53 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 676 sicut Damascenus probat, in IV libro, resurrectio non est animae, | |
| 677 sed corporis, quod per mortem cadit. Corpus autem non potuit sibi | |
| 678 animam unire, quae est eo nobilior. Ergo id quod resurrexit in | |
| 679 Christo, non potuit esse causa suae resurrectionis.</p> | |
| 680 <p title="III q. 53 a. 4 s. c."><a name="49289"><span class= | |
| 681 "ref">[49289] IIIª q. 53 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 682 quod dominus dicit, Ioan. X, <i>nemo tollit animam meam a me, sed | |
| 683 ego pono eam et iterum sumo eam</i>. Sed nihil est aliud resurgere | |
| 684 quam iterato animam sumere. Ergo videtur quod Christus propria | |
| 685 virtute resurrexit.</p> | |
| 686 <p title="III q. 53 a. 4 co."><a name="49290"><span class= | |
| 687 "ref">[49290] IIIª q. 53 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 688 dicendum quod, sicut supra dictum est, per mortem non fuit separata | |
| 689 divinitas nec ab anima Christi, nec ab eius carne. Potest igitur | |
| 690 tam anima Christi mortui, quam eius caro, considerari dupliciter, | |
| 691 uno modo, ratione divinitatis; alio modo, ratione ipsius naturae | |
| 692 creatae. Secundum igitur unitae divinitatis virtutem, et corpus | |
| 693 resumpsit animam, quam deposuerat; et anima resumpsit corpus, quod | |
| 694 dimiserat. Et hoc est quod de Christo dicitur II Cor. ult., quod, | |
| 695 <i>etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, sed vivit ex virtute | |
| 696 Dei</i>. Si autem consideremus corpus et animam Christi mortui | |
| 697 secundum virtutem naturae creatae, sic non potuerunt sibi invicem | |
| 698 reuniri, sed oportuit Christum resuscitari a Deo.</p> | |
| 699 <p title="III q. 53 a. 4 ad 1"><a name="49291"><span class= | |
| 700 "ref">[49291] IIIª q. 53 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 701 dicendum quod eadem est divina virtus et operatio patris et filii. | |
| 702 Unde haec duo sese consequuntur, quod Christus sit suscitatus | |
| 703 divina virtute patris, et sui ipsius.</p> | |
| 704 <p title="III q. 53 a. 4 ad 2"><a name="49292"><span class= | |
| 705 "ref">[49292] IIIª q. 53 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 706 dicendum quod Christus orando petiit et meruit suam resurrectionem, | |
| 707 inquantum homo, non autem inquantum Deus.</p> | |
| 708 <p title="III q. 53 a. 4 ad 3"><a name="49293"><span class= | |
| 709 "ref">[49293] IIIª q. 53 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 710 dicendum quod corpus secundum naturam creatam non est potentius | |
| 711 anima Christi, est tamen ea potentius secundum virtutem divinam. | |
| 712 Quae etiam rursus, secundum divinitatem unitam, est potentior | |
| 713 corpore secundum naturam creatam. Et ideo secundum virtutem divinam | |
| 714 corpus et anima mutuo se resumpserunt, non autem secundum virtutem | |
| 715 naturae creatae.</p> | |
| 716 <br /> | |
| 717 <div class="D">Quaestio 54</div> | |
| 718 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 719 <p title="III q. 54 pr."><a name="49294"><span class="ref">[49294] | |
| 720 IIIª q. 54 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 721 qualitate Christi resurgentis. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 722 Primo, utrum post resurrectionem Christus habuerit verum corpus. | |
| 723 Secundo, utrum resurrexit cum corporis integritate. Tertio, utrum | |
| 724 corpus eius fuerit gloriosum. Quarto, de eius cicatricibus in | |
| 725 corpore apparentibus.</p> | |
| 726 <br /> | |
| 727 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 728 <p title="III q. 54 a. 1 arg. 1"><a name="49295"><span class= | |
| 729 "ref">[49295] IIIª q. 54 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 730 proceditur. Videtur quod Christus post resurrectionem non habuerit | |
| 731 verum corpus. Verum enim corpus non potest simul esse cum alio | |
| 732 corpore in eodem loco. Sed corpus Christi post resurrectionem fuit | |
| 733 simul cum alio corpore in eodem loco, intravit enim ad discipulos | |
| 734 ianuis clausis, ut dicitur Ioan. XX. Ergo videtur quod Christus | |
| 735 post resurrectionem non habuerit verum corpus.</p> | |
| 736 <p title="III q. 54 a. 1 arg. 2"><a name="49296"><span class= | |
| 737 "ref">[49296] IIIª q. 54 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 738 verum corpus non evanescit ab aspectu intuentium, nisi forte | |
| 739 corrumpatur. Sed corpus Christi evanuit ab oculis discipulorum eum | |
| 740 intuentium, ut dicitur Luc. ult. Ergo videtur quod Christus post | |
| 741 resurrectionem non habuerit verum corpus.</p> | |
| 742 <p title="III q. 54 a. 1 arg. 3"><a name="49297"><span class= | |
| 743 "ref">[49297] IIIª q. 54 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 744 cuiuslibet veri corporis est determinata figura. Sed corpus Christi | |
| 745 apparuit discipulis in alia effigie, ut patet Marci ult. Ergo | |
| 746 videtur quod Christus post resurrectionem non habuerit verum corpus | |
| 747 humanum.</p> | |
| 748 <p title="III q. 54 a. 1 s. c."><a name="49298"><span class= | |
| 749 "ref">[49298] IIIª q. 54 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 750 quod dicitur Luc. ult., quod Christo discipulis apparente, | |
| 751 <i>conturbati et conterriti, existimabant se spiritum videre</i>, | |
| 752 scilicet ac si non haberet verum corpus, sed phantasticum. Ad quod | |
| 753 removendum, ipse postea subdit, <i>palpate et videte, quia spiritus | |
| 754 carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere</i>. Non ergo | |
| 755 habuit corpus phantasticum, sed verum.</p> | |
| 756 <p title="III q. 54 a. 1 co."><a name="49299"><span class= | |
| 757 "ref">[49299] IIIª q. 54 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 758 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, in IV libro, <i>illud | |
| 759 resurgere dicitur quod cecidit</i>. Corpus autem Christi per mortem | |
| 760 cecidit, inquantum scilicet fuit ab eo anima separata, quae erat | |
| 761 eius formalis perfectio. Unde oportuit, ad hoc quod esset vera | |
| 762 Christi resurrectio, ut idem corpus Christi iterato eidem animae | |
| 763 uniretur. Et quia veritas naturae corporis est ex forma, consequens | |
| 764 est quod corpus Christi post resurrectionem et verum corpus fuerit, | |
| 765 et eiusdem naturae cuius fuerat prius. Si autem eius corpus fuisset | |
| 766 phantasticum, non fuisset vera resurrectio, sed apparens.</p> | |
| 767 <p title="III q. 54 a. 1 ad 1"><a name="49300"><span class= | |
| 768 "ref">[49300] IIIª q. 54 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 769 dicendum quod corpus Christi post resurrectionem, non ex miraculo, | |
| 770 sed ex conditione gloriae, sicut quidam dicunt, clausis ianuis ad | |
| 771 discipulos introivit, simul cum alio corpore in eodem loco | |
| 772 existens. Sed utrum hoc facere possit corpus gloriosum ex aliqua | |
| 773 proprietate sibi indita, ut simul cum alio corpore in eodem loco | |
| 774 existat, inferius discutietur, ubi agetur de resurrectione communi. | |
| 775 Nunc autem, quantum ad propositum sufficit, dicendum est quod non | |
| 776 ex natura corporis, sed potius ex virtute divinitatis unitae, illud | |
| 777 corpus ad discipulos, licet verum esset, ianuis clausis introivit. | |
| 778 Unde Augustinus dicit, in quodam sermone paschali, quod quidam sic | |
| 779 disputant, <i>si corpus erat, si hoc surrexit de sepulcro quod | |
| 780 pependit in ligno, quomodo per ostia clausa intrare potuit?</i> Et | |
| 781 respondet, <i>si comprehendis modum, non est miraculum. Ubi deficit | |
| 782 ratio, ibi est fidei aedificatio</i>. Et super Ioan., dicit, | |
| 783 <i>moli corporis ubi divinitas erat, ostia clausa non obstiterunt, | |
| 784 ille quippe non eis apertis intrare potuit, quo nascente virginitas | |
| 785 matris inviolata permansit</i>. Et idem dicit Gregorius, in quadam | |
| 786 homilia de octava Paschae.</p> | |
| 787 <p title="III q. 54 a. 1 ad 2"><a name="49301"><span class= | |
| 788 "ref">[49301] IIIª q. 54 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 789 dicendum quod, sicut dictum est, Christus resurrexit ad immortalem | |
| 790 gloriae vitam. Haec est autem dispositio corporis gloriosi, ut sit | |
| 791 spirituale, idest subiectum spiritui, ut apostolus dicit, I Cor. | |
| 792 XV. Ad hoc autem quod sit omnino corpus subiectum spiritui, | |
| 793 requiritur quod omnis actio corporis subdatur spiritus voluntati. | |
| 794 Quod autem aliquid videatur, fit per actionem visibilis in visum, | |
| 795 ut patet per philosophum, in II de anima. Et ideo quicumque habet | |
| 796 corpus glorificatum, in potestate sua habet videri quando vult, et, | |
| 797 quando non vult, non videri. Hoc tamen Christus habuit non solum ex | |
| 798 conditione corporis gloriosi, sed etiam ex virtute divinitatis, per | |
| 799 quam fieri potest ut etiam corpora non gloriosa miraculose non | |
| 800 videantur; sicut praestitum fuit miraculose beato Bartholomaeo, ut, | |
| 801 <i>si vellet, videretur, non autem videretur si non vellet</i>. | |
| 802 Dicitur ergo quod Christus ab oculis discipulorum evanuit, non quia | |
| 803 corrumperetur aut resolveretur in aliqua invisibilia, sed quia sua | |
| 804 voluntate desiit ab eis videri, vel eo praesente, vel etiam eo | |
| 805 abscedente per dotem agilitatis.</p> | |
| 806 <p title="III q. 54 a. 1 ad 3"><a name="49302"><span class= | |
| 807 "ref">[49302] IIIª q. 54 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 808 dicendum quod, sicut Severianus dicit in sermone paschali, <i>nemo | |
| 809 putet Christum sua resurrectione sui vultus effigiem | |
| 810 commutasse</i>. Quod est intelligendum quantum ad lineamenta | |
| 811 membrorum, quia nihil inordinatum et deforme fuerat in corpore | |
| 812 Christi, per spiritum sanctum concepto, quod in resurrectione | |
| 813 corrigendum esset. Accepit tamen in resurrectione gloriam | |
| 814 claritatis. Unde idem subdit, <i>sed mutatur effigies dum efficitur | |
| 815 ex mortali immortalis, ut hoc sit acquisivisse vultus gloriam, non | |
| 816 vultus substantiam perdidisse</i>. Nec tamen illis discipulis in | |
| 817 specie gloriosa apparuit, sed, sicut in potestate eius erat ut | |
| 818 corpus suum videretur vel non videretur, ita in potestate eius erat | |
| 819 ut ex eius aspectu formaretur in oculis intuentium vel forma | |
| 820 gloriosa, vel non gloriosa, aut etiam commixta, vel qualitercumque | |
| 821 se habens. Modica tamen differentia sufficit ad hoc quod aliquis | |
| 822 videatur in aliena effigie apparere.</p> | |
| 823 <br /> | |
| 824 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 825 <p title="III q. 54 a. 2 arg. 1"><a name="49303"><span class= | |
| 826 "ref">[49303] IIIª q. 54 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 827 sic proceditur. Videtur quod corpus Christi non resurrexerit | |
| 828 gloriosum. Corpora enim gloriosa sunt fulgentia, secundum illud | |
| 829 Matth. XIII, <i>fulgebunt iusti sicut sol in regno patris | |
| 830 eorum</i>. Sed corpora fulgida videntur secundum rationem lucis, | |
| 831 non autem secundum rationem coloris. Cum ergo corpus Christi visum | |
| 832 fuerit sub coloris specie, sicut et prius videbatur, videtur quod | |
| 833 non fuerit gloriosum.</p> | |
| 834 <p title="III q. 54 a. 2 arg. 2"><a name="49304"><span class= | |
| 835 "ref">[49304] IIIª q. 54 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 836 corpus gloriosum est incorruptibile. Sed corpus Christi non videtur | |
| 837 fuisse incorruptibile. Fuit enim palpabile, sicut ipse dicit, Luc. | |
| 838 ult., <i>palpate et videte</i>. Dicit autem Gregorius, in quadam | |
| 839 homilia, quod <i>corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non | |
| 840 potest quod non corrumpitur</i>. Non ergo corpus Christi fuit | |
| 841 gloriosum.</p> | |
| 842 <p title="III q. 54 a. 2 arg. 3"><a name="49305"><span class= | |
| 843 "ref">[49305] IIIª q. 54 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 844 corpus gloriosum non est animale, sed spirituale, ut patet I Cor. | |
| 845 XV. Sed corpus Christi videtur animale fuisse post resurrectionem, | |
| 846 quia cum discipulis manducavit et bibit, ut legitur Luc. ult., et | |
| 847 Ioan. ult. Ergo videtur quod corpus Christi non fuerit | |
| 848 gloriosum.</p> | |
| 849 <p title="III q. 54 a. 2 s. c."><a name="49306"><span class= | |
| 850 "ref">[49306] IIIª q. 54 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 851 quod apostolus dicit, Philipp. III, <i>reformabit corpus | |
| 852 humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae</i>.</p> | |
| 853 <p title="III q. 54 a. 2 co."><a name="49307"><span class= | |
| 854 "ref">[49307] IIIª q. 54 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 855 dicendum quod corpus Christi in resurrectione fuit gloriosum. Et | |
| 856 hoc apparet triplici ratione. Primo quidem, quia resurrectio | |
| 857 Christi fuit exemplar et causa nostrae resurrectionis, ut habetur I | |
| 858 Cor. XV. Sancti autem in resurrectione habebunt corpora gloriosa, | |
| 859 sicut dicitur ibidem, <i>seminatur in ignobilitate, surget in | |
| 860 gloria</i>. Unde, cum causa sit potior causato et exemplar | |
| 861 exemplato, multo magis corpus Christi resurgentis fuit gloriosum. | |
| 862 Secundo, quia per humilitatem passionis meruit gloriam | |
| 863 resurrectionis. Unde et ipse dicebat, <i>nunc anima mea turbata | |
| 864 est</i>, quod pertinet ad passionem, et postea subdit, <i>pater, | |
| 865 clarifica nomen tuum</i>, in quo petit gloriam resurrectionis. | |
| 866 Tertio quia, sicut supra habitum est, anima Christi a principio | |
| 867 suae conceptionis fuit gloriosa per fruitionem divinitatis | |
| 868 perfectam. Est autem dispensative factum, sicut supra dictum est, | |
| 869 ut ab anima gloria non redundaret in corpus, ad hoc quod mysterium | |
| 870 nostrae redemptionis sua passione impleret. Et ideo, peracto hoc | |
| 871 mysterio passionis et mortis Christi, anima Christi statim in | |
| 872 corpus, in resurrectione resumptum, suam gloriam derivavit. Et ita | |
| 873 factum est corpus illud gloriosum.</p> | |
| 874 <p title="III q. 54 a. 2 ad 1"><a name="49308"><span class= | |
| 875 "ref">[49308] IIIª q. 54 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 876 dicendum quod omne quod recipitur in aliquo, recipitur in eo | |
| 877 secundum modum recipientis. Quia igitur gloria corporis derivatur | |
| 878 ab anima, ut Augustinus dicit in epistola ad Dioscorum, fulgor seu | |
| 879 claritas corporis gloriosi est secundum colorem humano corpori | |
| 880 naturalem, sicut vitrum diversimode coloratum recipit splendorem ex | |
| 881 illustratione solis secundum modum sui coloris. Sicut autem in | |
| 882 potestate hominis glorificati est ut corpus eius videatur vel non | |
| 883 videatur, sicut dictum est; ita in potestate eius est quod claritas | |
| 884 eius videatur vel non videatur. Unde potest in suo colore sine | |
| 885 aliqua claritate videri. Et hoc modo Christus discipulis post | |
| 886 resurrectionem suam apparuit.</p> | |
| 887 <p title="III q. 54 a. 2 ad 2"><a name="49309"><span class= | |
| 888 "ref">[49309] IIIª q. 54 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 889 dicendum quod corpus aliquod dicitur esse palpabile, non solum | |
| 890 ratione resistentiae, sed ratione spissitudinis suae. Ad rarum | |
| 891 autem et spissum sequuntur grave et leve, calidum et frigidum, et | |
| 892 alia huiusmodi contraria, quae sunt principia corruptionis corporum | |
| 893 elementarium. Unde corpus quod est palpabile humano tactu, est | |
| 894 naturaliter corruptibile. Si autem sit aliquod corpus resistens | |
| 895 tactui quod non sit dispositum secundum praedictas qualitates, quae | |
| 896 sunt propria obiecta tactus humani, sicut est corpus caeleste, tale | |
| 897 corpus non potest dici palpabile. Corpus autem Christi vere post | |
| 898 resurrectionem fuit ex elementis compositum, habens in se | |
| 899 tangibiles qualitates, secundum quod requirit natura corporis | |
| 900 humani, et ideo naturaliter erat palpabile. Et si nihil aliud | |
| 901 habuisset supra corporis humani naturam, fuisset etiam | |
| 902 corruptibile. Habuit autem aliquid aliud quod ipsum incorruptibile | |
| 903 reddidit, non quidem naturam caelestis corporis, ut quidam dicunt, | |
| 904 de quo infra magis inquiretur; sed gloriam redundantem ab anima | |
| 905 beata; quia, ut Augustinus dicit, ad Dioscorum, <i>tam potenti | |
| 906 natura Deus fecit animam ut ex eius plenissima beatitudine redundet | |
| 907 in corpus plenitudo sanitatis, idest incorruptionis vigor</i>. Et | |
| 908 ideo, sicut dicit Gregorius, ibidem, <i>ostenditur corpus Christi | |
| 909 post resurrectionem fuisse eiusdem naturae, sed alterius | |
| 910 gloriae</i>.</p> | |
| 911 <p title="III q. 54 a. 2 ad 3"><a name="49310"><span class= | |
| 912 "ref">[49310] IIIª q. 54 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 913 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XIII de Civ. Dei, | |
| 914 <i>salvator noster, post resurrectionem, iam quidem in spirituali | |
| 915 carne, sed tamen vera, cibum ac potum cum discipulis sumpsit, non | |
| 916 alimentorum indigentia, sed ea qua hoc poterat potestate</i>. Ut | |
| 917 enim Beda dicit, super Luc., <i>aliter absorbet aquam terra | |
| 918 sitiens, aliter solis radius calens, illa indigentia, iste | |
| 919 potentia</i>. Manducavit ergo post resurrectionem, <i>non quasi | |
| 920 cibo indigens, sed ut eo modo naturam corporis resurgentis | |
| 921 adstrueret</i>. Et propter hoc, non sequitur quod fuerit eius | |
| 922 corpus animale, quod est indigens cibo.</p> | |
| 923 <br /> | |
| 924 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 925 <p title="III q. 54 a. 3 arg. 1"><a name="49311"><span class= | |
| 926 "ref">[49311] IIIª q. 54 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 927 proceditur. Videtur quod corpus Christi non resurrexerit integrum. | |
| 928 Sunt enim de integritate humani corporis caro et sanguis. Quae | |
| 929 Christus non videtur habuisse, dicitur enim I Cor. XV, <i>caro et | |
| 930 sanguis regnum Dei non possidebunt</i>. Christus autem resurrexit | |
| 931 in gloria regni Dei. Ergo videtur quod non habuerit carnem et | |
| 932 sanguinem.</p> | |
| 933 <p title="III q. 54 a. 3 arg. 2"><a name="49312"><span class= | |
| 934 "ref">[49312] IIIª q. 54 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 935 sanguis est unus de quatuor humoribus. Si ergo Christus habuit | |
| 936 sanguinem, pari ratione habuit alios humores, ex quibus causatur | |
| 937 corruptio in corporibus animalium. Sic ergo sequeretur quod corpus | |
| 938 Christi fuerit corruptibile. Quod est inconveniens. Non igitur | |
| 939 habuit carnem et sanguinem.</p> | |
| 940 <p title="III q. 54 a. 3 arg. 3"><a name="49313"><span class= | |
| 941 "ref">[49313] IIIª q. 54 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 942 corpus Christi quod resurrexit, in caelum ascendit. Sed aliquid de | |
| 943 sanguine eius in quibusdam Ecclesiis reservatur pro reliquiis. Non | |
| 944 ergo resurrexit Christi corpus cum integritate omnium suarum | |
| 945 partium.</p> | |
| 946 <p title="III q. 54 a. 3 s. c."><a name="49314"><span class= | |
| 947 "ref">[49314] IIIª q. 54 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 948 quod dominus dicit, Luc. ult., post resurrectionem discipulis | |
| 949 loquens, <i>spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis | |
| 950 habere</i>.</p> | |
| 951 <p title="III q. 54 a. 3 co."><a name="49315"><span class= | |
| 952 "ref">[49315] IIIª q. 54 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 953 dicendum quod, sicut supra dictum est, corpus Christi in | |
| 954 resurrectione fuit eiusdem naturae, sed alterius gloriae. Unde | |
| 955 quidquid ad naturam corporis humani pertinet, totum fuit in corpore | |
| 956 Christi resurgentis. Manifestum est autem quod ad naturam corporis | |
| 957 humani pertinent carnes et ossa et sanguis, et alia huiusmodi. Et | |
| 958 ideo omnia ista in corpore Christi resurgentis fuerunt. Et etiam | |
| 959 integraliter, absque omni diminutione, alioquin non fuisset | |
| 960 perfecta resurrectio, si non fuisset redintegratum quidquid per | |
| 961 mortem ceciderat. Unde et dominus fidelibus suis promittit dicens, | |
| 962 Matth. X, <i>vestri autem et capilli capitis omnes numerati | |
| 963 sunt</i>. Et Luc. XXI dicitur, <i>capillus de capite vestro non | |
| 964 peribit</i>. Dicere autem quod corpus Christi carnem et ossa non | |
| 965 habuerit, et alias huiusmodi partes humano corpori naturales, | |
| 966 pertinet ad errorem Eutychii, Constantinopolitanae urbis episcopi, | |
| 967 qui dicebat quod <i>corpus nostrum in illa resurrectionis gloria | |
| 968 erit impalpabile, et ventis aereque subtilius; et quod dominus, | |
| 969 post confirmata corda discipulorum palpantium, omne illud quod in | |
| 970 eo palpari potuit, in subtilitatem aliquam redegit</i>. Quod ibidem | |
| 971 improbat Gregorius, quia corpus Christi post resurrectionem | |
| 972 immutatum non fuit, secundum illud Rom. VI, <i>Christus resurgens | |
| 973 ex mortuis iam non moritur</i>. Unde et ille quae dixerat, in morte | |
| 974 retractavit. Si enim inconveniens est ut Christus alterius naturae | |
| 975 corpus in sua conceptione acciperet, puta caeleste, sicut | |
| 976 Valentinus asseruit; multo magis inconveniens est quod in | |
| 977 resurrectione alterius naturae corpus reassumpserit, quia corpus in | |
| 978 resurrectione resumpsit ad vitam immortalem, quod in conceptione | |
| 979 acceperat ad vitam mortalem.</p> | |
| 980 <p title="III q. 54 a. 3 ad 1"><a name="49316"><span class= | |
| 981 "ref">[49316] IIIª q. 54 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 982 dicendum quod caro et sanguis ibi non accipitur pro natura carnis | |
| 983 et sanguinis, sed vel pro culpa carnis et sanguinis, sicut | |
| 984 Gregorius dicit, in XIV Moral.; vel pro corruptione carnis et | |
| 985 sanguinis, quia, ut Augustinus dicit, ad Consentium, de | |
| 986 resurrectione carnis, <i>non ibi erit corruptio et mortalitas | |
| 987 carnis et sanguinis</i>. Caro ergo secundum substantiam possidet | |
| 988 regnum Dei, secundum quod dictum est, <i>spiritus carnem et ossa | |
| 989 non habet, sicut me videtis habere</i>. Caro autem cum secundum | |
| 990 corruptionem intelligitur, non possidebit. Unde continuo additum | |
| 991 est in verbis apostoli, <i>neque corruptio incorruptelam</i>.</p> | |
| 992 <p title="III q. 54 a. 3 ad 2"><a name="49317"><span class= | |
| 993 "ref">[49317] IIIª q. 54 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 994 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in eodem libro, | |
| 995 <i>fortassis, accepta occasione sanguinis, urgebit nos | |
| 996 molestior</i> persecutor, et dicet, si sanguis in corpore Christi | |
| 997 resurgentis fuit, cur non et pituita, idest phlegma; cur non et fel | |
| 998 flavum, idest cholera, et fel nigrum, idest melancholia; <i>quibus | |
| 999 quatuor humoribus naturam carnis temperari etiam medicinae | |
| 1000 disciplina testatur? Sed, quodlibet quisque addat, corruptionem | |
| 1001 addere caveat, ne suae fidei sanitatem castitatemque corrumpat. | |
| 1002 Valet enim divina potentia de ista visibili atque tractabili natura | |
| 1003 corporum, quibusdam manentibus, auferre quas voluerit qualitates, | |
| 1004 ut absit labes, scilicet corruptionis, adsit effigies; adsit motio, | |
| 1005 absit fatigatio; adsit vescendi potestas, absit esuriendi | |
| 1006 necessitas</i>.</p> | |
| 1007 <p title="III q. 54 a. 3 ad 3"><a name="49318"><span class= | |
| 1008 "ref">[49318] IIIª q. 54 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1009 dicendum quod totus sanguis qui de corpore Christi fluxit, cum ad | |
| 1010 veritatem humanae naturae pertineat, in Christi corpore resurrexit. | |
| 1011 Et eadem ratio est de omnibus particulis ad veritatem et | |
| 1012 integritatem humanae naturae pertinentibus. Sanguis autem ille qui | |
| 1013 in quibusdam Ecclesiis pro reliquiis observatur, non fluxit de | |
| 1014 latere Christi, sed miraculose dicitur effluxisse de quadam imagine | |
| 1015 Christi percussa.</p> | |
| 1016 <br /> | |
| 1017 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1018 <p title="III q. 54 a. 4 arg. 1"><a name="49319"><span class= | |
| 1019 "ref">[49319] IIIª q. 54 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1020 proceditur. Videtur quod corpus Christi cum cicatricibus resurgere | |
| 1021 non debuerit. Dicitur enim I Cor. XV, quod <i>mortui resurgent | |
| 1022 incorrupti</i>. Sed cicatrices et vulnera ad quandam corruptionem | |
| 1023 pertinent et defectum. Non ergo fuit conveniens ut Christus, qui | |
| 1024 resurrectionis auctor est, cum cicatricibus resurgeret.</p> | |
| 1025 <p title="III q. 54 a. 4 arg. 2"><a name="49320"><span class= | |
| 1026 "ref">[49320] IIIª q. 54 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1027 corpus Christi integrum resurrexit, sicut dictum est. Sed aperturae | |
| 1028 vulnerum contrariantur integritati corporis, quia per eas | |
| 1029 discontinuatur corpus. Non ergo videtur fuisse conveniens quod in | |
| 1030 Christi corpore aperturae vulnerum remanerent, etsi remanerent ibi | |
| 1031 quaedam vulnerum insignia, quae sufficiebant ad aspectum, ad quem | |
| 1032 Thomas credidit, cui dictum est, <i>quia vidisti me, Thoma, | |
| 1033 credidisti</i>.</p> | |
| 1034 <p title="III q. 54 a. 4 arg. 3"><a name="49321"><span class= | |
| 1035 "ref">[49321] IIIª q. 54 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1036 Damascenus dicit, in IV libro, quod <i>post resurrectionem de | |
| 1037 Christo dicuntur quaedam vere quidem, non autem secundum naturam, | |
| 1038 sed secundum dispensationem, ad certificandum quod ipsum quod | |
| 1039 passum est corpus resurrexit, ut cicatrices</i>. Cessante autem | |
| 1040 causa, cessat effectus. Ergo videtur quod, certificatis discipulis | |
| 1041 de sua resurrectione, cicatrices ulterius non habuit. Sed non | |
| 1042 conveniebat immutabilitati gloriae quod aliquid assumeret quod in | |
| 1043 eo perpetuo non remaneret. Videtur ergo quod non debuerit corpus | |
| 1044 cum cicatricibus in resurrectione resumere.</p> | |
| 1045 <p title="III q. 54 a. 4 s. c."><a name="49322"><span class= | |
| 1046 "ref">[49322] IIIª q. 54 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1047 quod dominus dicit Thomae, Ioan. XX, <i>infer digitum tuum huc, et | |
| 1048 vide manus meas, et affer manum tuam et mitte in latus | |
| 1049 meum</i>.</p> | |
| 1050 <p title="III q. 54 a. 4 co."><a name="49323"><span class= | |
| 1051 "ref">[49323] IIIª q. 54 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1052 dicendum quod conveniens fuit animam Christi in resurrectione | |
| 1053 corpus cum cicatricibus resumere. Primo quidem, propter gloriam | |
| 1054 ipsius Christi. Dicit enim Beda, super Luc., quod non ex impotentia | |
| 1055 curandi cicatrices servavit, sed <i>ut in perpetuum victoriae suae | |
| 1056 circumferat triumphum</i>. Unde et Augustinus dicit, in XXII de | |
| 1057 Civ. Dei, quod <i>fortassis in illo regno in corporibus martyrum | |
| 1058 videbimus vulnerum cicatrices quae pro Christi nomine pertulerunt, | |
| 1059 non enim deformitas in eis, sed dignitas erit; et quaedam, quamvis | |
| 1060 in corpore, non corporis, sed virtutis pulchritudo fulgebit</i>. | |
| 1061 Secundo, ad confirmandum corda discipulorum circa fidem suae | |
| 1062 resurrectionis. <i>Tertio, ut patri, pro nobis supplicans, quale | |
| 1063 genus mortis pro homine pertulerit, semper ostendat. Quarto, ut sua | |
| 1064 morte redemptis quam misericorditer sint adiuti, propositis eiusdem | |
| 1065 mortis indiciis, insinuet. Postremo, ut in iudicio quam iuste | |
| 1066 damnentur, ibidem annuntiet</i>. Unde, sicut Augustinus dicit, in | |
| 1067 libro de symbolo, <i>sciebat Christus quare cicatrices in suo | |
| 1068 corpore servaret. Sicut enim demonstravit Thomae non credenti nisi | |
| 1069 tangeret et videret, ita etiam inimicis vulnera demonstraturus est | |
| 1070 sua, ut convincens eos veritas dicat, ecce hominem quem | |
| 1071 crucifixistis. Videtis vulnera quae infixistis. Agnoscitis latus | |
| 1072 quod pupugistis. Quoniam per vos, et propter vos apertum est, nec | |
| 1073 tamen intrare voluistis</i>.</p> | |
| 1074 <p title="III q. 54 a. 4 ad 1"><a name="49324"><span class= | |
| 1075 "ref">[49324] IIIª q. 54 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1076 dicendum quod cicatrices illae quae in corpore Christi | |
| 1077 permanserunt, non pertinent ad corruptionem vel defectum, sed ad | |
| 1078 maiorem cumulum gloriae, inquantum sunt quaedam virtutis insignia. | |
| 1079 Et in illis locis vulnerum quidam specialis decor apparebit.</p> | |
| 1080 <p title="III q. 54 a. 4 ad 2"><a name="49325"><span class= | |
| 1081 "ref">[49325] IIIª q. 54 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1082 dicendum quod illa apertura vulnerum, quamvis sit cum quadam | |
| 1083 solutione continuitatis, totum tamen hoc recompensatur per maiorem | |
| 1084 decorem gloriae, ut corpus non sit minus integrum, sed magis | |
| 1085 perfectum. Thomas autem non solum vidit, sed etiam vulnera tetigit, | |
| 1086 quia, ut dicit Leo Papa, <i>suffecit sibi ad fidem propriam vidisse | |
| 1087 quod viderat; sed nobis operatus est ut tangeret quem | |
| 1088 videbat</i>.</p> | |
| 1089 <p title="III q. 54 a. 4 ad 3"><a name="49326"><span class= | |
| 1090 "ref">[49326] IIIª q. 54 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1091 dicendum quod Christus in suo corpore voluit cicatrices vulnerum | |
| 1092 remanere, non solum ad certificandum discipulorum fidem, sed etiam | |
| 1093 propter alias rationes. Ex quibus apparet quod semper in eius | |
| 1094 corpore cicatrices illae remanebunt. Quia, ut Augustinus dicit, ad | |
| 1095 Consentium de resurrectione carnis, <i>domini corpus in caelo esse | |
| 1096 credo ut erat quando ascendit in caelum</i>. Et Gregorius, XIV | |
| 1097 Moral., dicit quod, <i>si quid in corpore Christi post | |
| 1098 resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam, | |
| 1099 post resurrectionem dominus rediit in mortem. Quod quis dicere vel | |
| 1100 stultus praesumat, nisi qui veram carnis resurrectionem | |
| 1101 denegat?</i> Unde patet quod cicatrices quas Christus post | |
| 1102 resurrectionem in suo corpore ostendit, nunquam postmodum ab illo | |
| 1103 corpore sunt remotae.</p> | |
| 1104 <br /> | |
| 1105 <div class="D">Quaestio 55</div> | |
| 1106 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1107 <p title="III q. 55 pr."><a name="49327"><span class="ref">[49327] | |
| 1108 IIIª q. 55 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1109 manifestatione resurrectionis. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, | |
| 1110 utrum resurrectio Christi omnibus hominibus manifestari debuerit, | |
| 1111 an solum quibusdam specialibus hominibus. Secundo, utrum fuisset | |
| 1112 conveniens quod, eis videntibus, resurgeret. Tertio, utrum post | |
| 1113 resurrectionem debuerit cum suis discipulis conversari. Quarto, | |
| 1114 utrum fuerit conveniens quod suis discipulis in aliena effigie | |
| 1115 appareret. Quinto, utrum resurrectionem suam argumentis manifestare | |
| 1116 debuerit. Sexto, de sufficientia illorum argumentorum.</p> | |
| 1117 <br /> | |
| 1118 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1119 <p title="III q. 55 a. 1 arg. 1"><a name="49328"><span class= | |
| 1120 "ref">[49328] IIIª q. 55 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1121 proceditur. Videtur quod resurrectio Christi debuerit omnibus | |
| 1122 manifestari. Sicut enim publico peccato debetur poena publica, | |
| 1123 secundum illud I Tim. V, <i>peccantem coram omnibus argue</i>; ita | |
| 1124 merito publico debetur praemium publicum. Sed <i>claritas | |
| 1125 resurrectionis est praemium humilitatis passionis</i>, ut | |
| 1126 Augustinus dicit, super Ioan. Cum ergo passio Christi fuerit | |
| 1127 omnibus manifestata, eo publice patiente, videtur quod gloria | |
| 1128 resurrectionis ipsius omnibus manifestari debuerit.</p> | |
| 1129 <p title="III q. 55 a. 1 arg. 2"><a name="49329"><span class= | |
| 1130 "ref">[49329] IIIª q. 55 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1131 sicut passio Christi ordinatur ad nostram salutem, ita et eius | |
| 1132 resurrectio, secundum illud Rom. IV, <i>resurrexit propter | |
| 1133 iustificationem nostram</i>. Sed illud quod ad communem utilitatem | |
| 1134 pertinet, omnibus debet manifestari. Ergo resurrectio Christi | |
| 1135 omnibus debuit manifestari, et non specialiter quibusdam.</p> | |
| 1136 <p title="III q. 55 a. 1 arg. 3"><a name="49330"><span class= | |
| 1137 "ref">[49330] IIIª q. 55 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1138 illi quibus manifestata est resurrectio, fuerunt resurrectionis | |
| 1139 testes, unde dicitur Act. III, <i>quem Deus suscitavit a mortuis, | |
| 1140 cuius nos testes sumus</i>. Hoc autem testimonium ferebant publice | |
| 1141 praedicando. Quod quidem non convenit mulieribus, secundum illud I | |
| 1142 Cor. XIV, <i>mulieres in Ecclesiis taceant</i>; et I Tim. II, | |
| 1143 <i>docere mulieri non permitto</i>. Ergo videtur quod | |
| 1144 inconvenienter resurrectio Christi manifestata fuerit primo | |
| 1145 mulieribus quam hominibus communiter.</p> | |
| 1146 <p title="III q. 55 a. 1 s. c."><a name="49331"><span class= | |
| 1147 "ref">[49331] IIIª q. 55 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1148 quod dicitur Act. X, <i>quem Deus suscitavit tertia die, et dedit | |
| 1149 eum manifestum fieri, non omni populo, sed testibus praeordinatis a | |
| 1150 Deo</i>.</p> | |
| 1151 <p title="III q. 55 a. 1 co."><a name="49332"><span class= | |
| 1152 "ref">[49332] IIIª q. 55 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1153 dicendum quod eorum quae cognoscuntur, quaedam cognoscuntur communi | |
| 1154 lege naturae; quaedam autem cognoscuntur ex speciali munere | |
| 1155 gratiae, sicut ea quae divinitus revelantur. Quorum quidem, ut | |
| 1156 Dionysius dicit, in libro Caelest. Hier., haec est lex divinitus | |
| 1157 instituta, ut a Deo immediate superioribus revelentur, quibus | |
| 1158 mediantibus deferantur ad inferiores, sicut patet in ordinatione | |
| 1159 caelestium spirituum. Ea vero quae pertinent ad futuram gloriam, | |
| 1160 communem hominum cognitionem excedunt, secundum illud Isaiae LXIV, | |
| 1161 <i>oculus non vidit, Deus, absque te, quae preparasti diligentibus | |
| 1162 te</i>. Et ideo huiusmodi ab homine non cognoscuntur nisi divinitus | |
| 1163 revelata, sicut apostolus dicit, I Cor. II, <i>nobis revelavit Deus | |
| 1164 per spiritum suum</i>. Quia igitur Christus resurrexit gloriosa | |
| 1165 resurrectione, ideo eius resurrectio non omni populo manifestata | |
| 1166 est, sed quibusdam, quorum testimonio deferretur in aliorum | |
| 1167 notitiam.</p> | |
| 1168 <p title="III q. 55 a. 1 ad 1"><a name="49333"><span class= | |
| 1169 "ref">[49333] IIIª q. 55 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1170 dicendum quod passio Christi peracta est in corpore adhuc habente | |
| 1171 naturam passibilem, quae communi lege nota est omnibus. Et ideo | |
| 1172 passio Christi omni populo immediate manifestari potuit. | |
| 1173 Resurrectio autem Christi facta est per gloriam patris, ut | |
| 1174 apostolus dicit, Rom. VI. Et ideo immediate manifestata est, non | |
| 1175 omnibus, sed quibusdam. Quod autem publice peccantibus publica | |
| 1176 poena imponitur, intelligendum est de poena praesentis vitae. Et | |
| 1177 similiter publica merita publice praemiari oportet, ut alii | |
| 1178 provocentur. Sed poenae et praemia futurae vitae non publice | |
| 1179 omnibus manifestantur, sed specialiter illis qui ad hoc | |
| 1180 praeordinati sunt a Deo.</p> | |
| 1181 <p title="III q. 55 a. 1 ad 2"><a name="49334"><span class= | |
| 1182 "ref">[49334] IIIª q. 55 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1183 dicendum quod resurrectio Christi, sicut est ad communem omnium | |
| 1184 salutem, ita in notitiam omnium pervenit, non quidem sic quod | |
| 1185 immediate omnibus manifestaretur; sed quibusdam, per quorum | |
| 1186 testimonium deferretur ad omnes.</p> | |
| 1187 <p title="III q. 55 a. 1 ad 3"><a name="49335"><span class= | |
| 1188 "ref">[49335] IIIª q. 55 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1189 dicendum quod mulieri non permittitur publice docere in Ecclesia, | |
| 1190 permittitur autem ei privatim domestica aliquos admonitione | |
| 1191 instruere. Et ideo, sicut Ambrosius dicit, super Luc., <i>ad eos | |
| 1192 femina mittitur qui domestici sunt</i>, non autem mittitur ad hoc | |
| 1193 quod resurrectionis testimonium ferat ad populum. Ideo autem primo | |
| 1194 mulieribus apparuit, ut mulier, quae primo initium mortis ad | |
| 1195 hominem detulit, primo etiam initia resurgentis Christi in gloria | |
| 1196 nuntiaret. Unde Cyrillus dicit, <i>femina, quae quondam fuit mortis | |
| 1197 ministra, venerandum resurrectionis mysterium prima percepit et | |
| 1198 nuntiat. Adeptum est igitur femineum genus et ignominiae | |
| 1199 absolutionem, et maledictionis repudium</i>. Simul etiam per hoc | |
| 1200 ostenditur quod, quantum ad statum gloriae pertinet, nullum | |
| 1201 detrimentum patietur sexus femineus, sed, si maiori caritate | |
| 1202 fervebunt, maiori etiam gloria ex visione divina potientur, eo quod | |
| 1203 mulieres, quae dominum arctius amaverunt, in tantum ut ab eius | |
| 1204 sepulcro, <i>discipulis etiam recedentibus, non recederent</i>, | |
| 1205 primo viderunt dominum in gloriam resurgentem.</p> | |
| 1206 <br /> | |
| 1207 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1208 <p title="III q. 55 a. 2 arg. 1"><a name="49336"><span class= | |
| 1209 "ref">[49336] IIIª q. 55 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1210 sic proceditur. Videtur conveniens fuisse quod discipuli viderent | |
| 1211 Christum resurgere. Ad discipulos enim pertinebat resurrectionem | |
| 1212 Christi testificari, secundum illud Act. IV, <i>virtute magna | |
| 1213 reddebant apostoli testimonium resurrectionis Iesu Christi, domini | |
| 1214 nostri</i>. Sed certissimum est testimonium de visu. Ergo | |
| 1215 conveniens fuisset ut ipsam resurrectionem Christi viderent.</p> | |
| 1216 <p title="III q. 55 a. 2 arg. 2"><a name="49337"><span class= | |
| 1217 "ref">[49337] IIIª q. 55 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, ad | |
| 1218 certitudinem fidei habendam, discipuli ascensionem Christi | |
| 1219 viderunt, secundum illud Act. I, <i>videntibus illis, elevatus | |
| 1220 est</i>. Sed similiter oporteret de resurrectione Christi certam | |
| 1221 fidem habere. Ergo videtur quod, discipulis videntibus, debuerit | |
| 1222 Christus resurgere.</p> | |
| 1223 <p title="III q. 55 a. 2 arg. 3"><a name="49338"><span class= | |
| 1224 "ref">[49338] IIIª q. 55 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1225 resurrectio Lazari quoddam indicium fuit futurae resurrectionis | |
| 1226 Christi. Sed, discipulis videntibus, dominus Lazarum suscitavit. | |
| 1227 Ergo videtur quod etiam Christus resurgere debuerit, discipulis | |
| 1228 videntibus.</p> | |
| 1229 <p title="III q. 55 a. 2 s. c."><a name="49339"><span class= | |
| 1230 "ref">[49339] IIIª q. 55 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1231 quod dicitur Marci ult., <i>resurgens dominus mane prima sabbati, | |
| 1232 apparuit primo Mariae Magdalenae</i>. Sed Maria Magdalena non vidit | |
| 1233 eum resurgere, sed, cum eum quaereret in sepulcro, audivit ab | |
| 1234 Angelo, <i>surrexit dominus, non est hic</i>. Ergo nullus vidit eum | |
| 1235 resurgere.</p> | |
| 1236 <p title="III q. 55 a. 2 co."><a name="49340"><span class= | |
| 1237 "ref">[49340] IIIª q. 55 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1238 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. XIII, <i>quae a Deo | |
| 1239 sunt, ordinata sunt</i>. Est autem hic ordo divinitus institutus, | |
| 1240 ut ea quae supra homines sunt, hominibus per Angelos revelentur, ut | |
| 1241 patet per Dionysium, IV cap. Cael. Hier. Christus autem resurgens | |
| 1242 non rediit ad vitam communiter omnibus notam, sed ad vitam quandam | |
| 1243 immortalem et Deo conformem, secundum illud Rom. VI, <i>quod enim | |
| 1244 vivit, vivit Deo</i>. Et ideo ipsa Christi resurrectio non debuit | |
| 1245 immediate ab hominibus videri, sed eis ab Angelis nuntiari. Unde | |
| 1246 Hilarius dicit, super Matth., quod <i>ideo Angelus prior | |
| 1247 resurrectionis est index, ut quodam famulatu paternae voluntatis | |
| 1248 resurrectio nuntiaretur</i>.</p> | |
| 1249 <p title="III q. 55 a. 2 ad 1"><a name="49341"><span class= | |
| 1250 "ref">[49341] IIIª q. 55 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1251 dicendum quod apostoli potuerunt testificari Christi resurrectionem | |
| 1252 etiam de visu, quia Christum post resurrectionem viventem oculata | |
| 1253 fide viderunt, quem mortuum sciverant. Sed sicut ad visionem beatam | |
| 1254 pervenitur per auditum fidei, ita ad visionem Christi resurgentis | |
| 1255 pervenerunt homines per ea quae prius ab Angelis audierunt.</p> | |
| 1256 <p title="III q. 55 a. 2 ad 2"><a name="49342"><span class= | |
| 1257 "ref">[49342] IIIª q. 55 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1258 dicendum quod ascensio Christi, quantum ad terminum a quo, non | |
| 1259 transcendebat hominum communem notitiam, sed solum quantum ad | |
| 1260 terminum ad quem. Et ideo discipuli potuerunt videre ascensionem | |
| 1261 Christi quantum ad terminum a quo, idest secundum quod elevabatur a | |
| 1262 terra. Non autem viderunt ipsam quantum ad terminum ad quem, quia | |
| 1263 non viderunt quomodo reciperetur in caelo. Sed resurrectio Christi | |
| 1264 transcendebat communem notitiam et quantum ad terminum a quo, | |
| 1265 secundum quod anima rediit ab Inferis et corpus de sepulcro clauso | |
| 1266 exivit; et quantum ad terminum ad quem, secundum quod est adeptus | |
| 1267 vitam gloriosam. Et ideo non debuit resurrectio fieri sic quod ab | |
| 1268 homine videretur.</p> | |
| 1269 <p title="III q. 55 a. 2 ad 3"><a name="49343"><span class= | |
| 1270 "ref">[49343] IIIª q. 55 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1271 dicendum quod Lazarus resuscitatus est ut rediret ad vitam qualem | |
| 1272 prius habuerat, quae communem notitiam hominum non transcendit. Et | |
| 1273 ideo non est similis ratio.</p> | |
| 1274 <br /> | |
| 1275 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1276 <p title="III q. 55 a. 3 arg. 1"><a name="49344"><span class= | |
| 1277 "ref">[49344] IIIª q. 55 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1278 proceditur. Videtur quod Christus post resurrectionem debuerit | |
| 1279 continue cum discipulis conversari. Ad hoc enim Christus discipulis | |
| 1280 post resurrectionem apparuit, ut eos de fide resurrectionis | |
| 1281 certificaret, et consolationem perturbatis afferret, secundum illud | |
| 1282 Ioan. XX, <i>gavisi sunt discipuli, viso domino</i>. Sed magis | |
| 1283 fuissent certificati et consolati si eis continue suam praesentiam | |
| 1284 exhibuisset. Ergo videtur quod continue cum eis debuerit | |
| 1285 conversari.</p> | |
| 1286 <p title="III q. 55 a. 3 arg. 2"><a name="49345"><span class= | |
| 1287 "ref">[49345] IIIª q. 55 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1288 Christus resurgens a mortuis non statim ascendit in caelum, sed | |
| 1289 post dies quadraginta, ut habetur Act. I. Illo autem tempore | |
| 1290 intermedio in nullo alio loco potuit convenientius esse quam ubi | |
| 1291 discipuli eius erant pariter congregati. Ergo videtur quod continue | |
| 1292 cum eis conversari debuerit.</p> | |
| 1293 <p title="III q. 55 a. 3 arg. 3"><a name="49346"><span class= | |
| 1294 "ref">[49346] IIIª q. 55 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1295 ipso die resurrectionis dominicae quinquies Christus apparuisse | |
| 1296 legitur, ut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., <i>primo | |
| 1297 quidem, mulieribus ad monumentum; secundo, eisdem regredientibus a | |
| 1298 monumento in itinere; tertio, Petro; quarto, duobus euntibus in | |
| 1299 castellum; quinto, pluribus in Ierusalem, ubi non erat Thomas</i>. | |
| 1300 Ergo etiam videtur quod et aliis diebus ante suam ascensionem ad | |
| 1301 minus pluries debuit apparere.</p> | |
| 1302 <p title="III q. 55 a. 3 arg. 4"><a name="49347"><span class= | |
| 1303 "ref">[49347] IIIª q. 55 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1304 dominus ante passionem eis dixerat, Matth. XXVI, <i>postquam | |
| 1305 resurrexero, praecedam vos in Galilaeam</i>. Quod etiam Angelus, et | |
| 1306 ipsemet dominus, post resurrectionem mulieribus dixit. Et tamen | |
| 1307 antea in Ierusalem ab eis visus est, et ipsa die resurrectionis, ut | |
| 1308 dictum est, et etiam die octava, ut legitur Ioan. XX. Non ergo | |
| 1309 videtur quod convenienti modo post resurrectionem cum discipulis | |
| 1310 fuerit conversatus.</p> | |
| 1311 <p title="III q. 55 a. 3 s. c."><a name="49348"><span class= | |
| 1312 "ref">[49348] IIIª q. 55 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1313 quod Ioan. XX dicitur, quod post dies octo Christus discipulis | |
| 1314 apparuit. Non ergo continue conversabatur cum eis.</p> | |
| 1315 <p title="III q. 55 a. 3 co."><a name="49349"><span class= | |
| 1316 "ref">[49349] IIIª q. 55 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1317 dicendum quod circa resurrectionem Christi duo erant discipulis | |
| 1318 declaranda, scilicet ipsa veritas resurrectionis; et gloria | |
| 1319 resurgentis. Ad veritatem autem resurrectionis manifestandam, | |
| 1320 sufficit quod pluries apparuit, et cum eis familiariter est | |
| 1321 locutus, et comedit et bibit, et se eis palpandum praebuit. Ad | |
| 1322 gloriam autem resurrectionis manifestandam, noluit continue | |
| 1323 conversari cum eis, sicut prius fecerat, ne videretur ad talem | |
| 1324 vitam resurrexisse qualem prius habuerat. Unde Luc. ult. dicit eis, | |
| 1325 <i>haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem | |
| 1326 vobiscum</i>. Tunc quidem erat cum eis praesentia corporali, sed | |
| 1327 ante cum eis fuerat, non solum corporali praesentia, sed etiam per | |
| 1328 similitudinem mortalitatis. Unde Beda, supradicta verba exponens, | |
| 1329 dicit, <i>cum adhuc essem vobiscum, idest, cum adhuc essem in carne | |
| 1330 mortali, in qua estis et vos. Tunc quidem in eadem carne | |
| 1331 resuscitatus erat, sed cum illis in eadem mortalitate non | |
| 1332 erat</i>.</p> | |
| 1333 <p title="III q. 55 a. 3 ad 1"><a name="49350"><span class= | |
| 1334 "ref">[49350] IIIª q. 55 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1335 dicendum quod frequens Christi apparitio sufficiebat ad | |
| 1336 certificandum discipulos de veritate resurrectionis, conversatio | |
| 1337 autem continua eos potuisset ducere in errorem, si ad similem vitam | |
| 1338 eum resurrexisse crederent quam prius habuerat. Consolationem autem | |
| 1339 de continua sui praesentia eis in alia vita repromisit, secundum | |
| 1340 illud Ioan. XVI, <i>iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et | |
| 1341 gaudium vestrum nemo tollet a vobis</i>.</p> | |
| 1342 <p title="III q. 55 a. 3 ad 2"><a name="49351"><span class= | |
| 1343 "ref">[49351] IIIª q. 55 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1344 dicendum quod Christus non ideo non continue conversabatur cum | |
| 1345 discipulis quia reputaret se alibi convenientius esse, sed quia hoc | |
| 1346 discipulis instruendis convenientius iudicabat, si non continue | |
| 1347 conversaretur cum eis, ratione praedicta. Incognitum autem est | |
| 1348 quibus in locis intermedio tempore corporaliter esset, cum hoc | |
| 1349 Scriptura non tradat, et <i>in omni loco sit dominatio | |
| 1350 eius</i>.</p> | |
| 1351 <p title="III q. 55 a. 3 ad 3"><a name="49352"><span class= | |
| 1352 "ref">[49352] IIIª q. 55 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1353 dicendum quod ideo prima die frequentius apparuit, quia per plura | |
| 1354 indicia erant admonendi, ut a principio fidem resurrectionis | |
| 1355 reciperent. Postquam autem iam eam receperant, non oportebat eos, | |
| 1356 iam certificatos, tam frequentibus apparitionibus instrui. Unde in | |
| 1357 Evangelio non legitur quod post primum diem eis apparuit nisi | |
| 1358 quinquies. Ut enim Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 1359 post primas quinque apparitiones, sexto eis apparuit <i>ubi vidit | |
| 1360 eum Thomas; septimo, ad mare Tiberiadis, in captione piscium; | |
| 1361 octavo, in monte Galilaeae, secundum Matthaeum; nono, quod dicit | |
| 1362 Marcus, novissime recumbentibus, quia iam non erant in terra cum eo | |
| 1363 convivaturi; decimo, in ipso die, non iam in terra, sed elevatum in | |
| 1364 nube, cum in caelum ascenderet. Sed non omnia scripta sunt, sicut | |
| 1365 Ioannes fatetur. Crebra enim erat eius cum illis conversatio, | |
| 1366 priusquam ascendisset in caelum</i>, et hoc ad consolationem | |
| 1367 ipsorum. Unde et I Cor. XV dicitur quod <i>visus est plus quam | |
| 1368 quingentis fratribus simul, deinde visus est Iacobo</i>, de quibus | |
| 1369 apparitionibus in Evangelio non habetur mentio.</p> | |
| 1370 <p title="III q. 55 a. 3 ad 4"><a name="49353"><span class= | |
| 1371 "ref">[49353] IIIª q. 55 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1372 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, exponens illud quod | |
| 1373 dicitur Matth. XXVI, <i>postquam resurrexero, praecedam vos in | |
| 1374 Galilaeam, non, inquit, in longinquam quandam regionem, ut eis | |
| 1375 appareat, vadit, sed in ipsa gente, et in ipsis fere</i> regionibus | |
| 1376 in quibus cum eo plurimum fuerant conversati, <i>ut et hinc | |
| 1377 crederent quoniam qui crucifixus est, ipse est et qui resurrexit. | |
| 1378 Propter hoc etiam in Galilaeam se ire dicit, ut a timore Iudaeorum | |
| 1379 liberarentur</i>. Sic ergo, ut Ambrosius dicit, super Luc., | |
| 1380 <i>dominus mandaverat discipulis ut in Galilaea eum viderent, sed | |
| 1381 illis ob metum intra conclave residentibus primum ipse se obtulit. | |
| 1382 Nec hoc est promissi transgressio, sed potius festinata ex | |
| 1383 benignitate impletio. Postea vero, confirmatis animis, illos | |
| 1384 Galilaeam petisse. Vel nihil obstat si dicamus pauciores intra | |
| 1385 conclave, quamplures in monte fuisse</i>. Ut enim Eusebius dicit, | |
| 1386 <i>duo Evangelistae, scilicet Lucas et Ioannes, solis undecim hunc | |
| 1387 scribunt apparuisse in Ierusalem, ceteri vero duo in Galilaeam | |
| 1388 properare non solum undecim, sed universis discipulis et fratribus | |
| 1389 dixerunt Angelum et salvatorem iussisse</i>. De quibus Paulus | |
| 1390 meminit, dicens, <i>deinde apparuit plus quam quingentis fratribus | |
| 1391 simul. Est autem verior solutio quod prius in Ierusalem | |
| 1392 latitantibus semel aut bis visus est, ad eorum consolationem. In | |
| 1393 Galilaea vero non clam, aut semel aut bis, sed cum multa potestate | |
| 1394 ostensionem sui fecit, praebens se eis viventem, post passionem in | |
| 1395 signis multis, ut Lucas testatur in actibus</i>. Vel, sicut dicit | |
| 1396 Augustinus, in libro de consensu Evang., <i>quod ab Angelo et | |
| 1397 domino dictum est, quod praecederet eos in Galilaeam, prophetice | |
| 1398 accipiendum est. In Galilaea enim, secundum transmigrationis | |
| 1399 significationem, intelligendum occurrit quia de populo Israel | |
| 1400 transmigraturi erant ad gentes, quibus apostoli praedicantes non | |
| 1401 crederentur, nisi ipse viam in cordibus hominum praepararet. Et hoc | |
| 1402 intelligitur, praecedet vos in Galilaeam. Secundum autem illud quod | |
| 1403 Galilaea interpretatur revelatio, non iam in forma servi | |
| 1404 intelligendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam | |
| 1405 promisit dilectoribus suis, quo nos praecedens non | |
| 1406 deseruit</i>.</p> | |
| 1407 <br /> | |
| 1408 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1409 <p title="III q. 55 a. 4 arg. 1"><a name="49354"><span class= | |
| 1410 "ref">[49354] IIIª q. 55 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1411 proceditur. Videtur quod Christus non debuerit discipulis in alia | |
| 1412 effigie apparere. Non enim potest apparere secundum veritatem nisi | |
| 1413 quod est. Sed in Christo non fuit nisi una effigies. Si ergo | |
| 1414 Christus in alia apparuit, non fuit apparitio vera, sed ficta. Hoc | |
| 1415 autem est inconveniens, quia, ut Augustinus dicit, in libro | |
| 1416 octoginta trium quaest., <i>si fallit, veritas non est; est autem | |
| 1417 veritas Christus</i>. Ergo videtur quod Christus non debuit | |
| 1418 discipulis in alia effigie apparere.</p> | |
| 1419 <p title="III q. 55 a. 4 arg. 2"><a name="49355"><span class= | |
| 1420 "ref">[49355] IIIª q. 55 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1421 nihil potest in alia effigie apparere quam habeat, nisi oculi | |
| 1422 intuentium aliquibus praestigiis detineantur. Huiusmodi autem | |
| 1423 praestigia, cum fiant magicis artibus, non conveniunt Christo, | |
| 1424 secundum illud II Cor. VI, <i>quae conventio Christi ad Belial?</i> | |
| 1425 Ergo videtur quod non debuit in alia effigie apparere.</p> | |
| 1426 <p title="III q. 55 a. 4 arg. 3"><a name="49356"><span class= | |
| 1427 "ref">[49356] IIIª q. 55 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1428 sicut per sacram Scripturam nostra fides certificatur, ita | |
| 1429 discipuli certificati sunt de fide resurrectionis per Christi | |
| 1430 apparitiones. Sed, sicut Augustinus dicit, in epistola ad | |
| 1431 Hieronymum si vel unum mendacium in sacra Scriptura recipiatur, | |
| 1432 infirmabitur tota sacrae Scripturae auctoritas. Ergo, si vel in una | |
| 1433 apparitione Christus discipulis apparuit aliter quam esset, | |
| 1434 infirmabitur quidquid post resurrectionem viderunt in Christo. Quod | |
| 1435 est inconveniens. Non ergo debuit in alia effigie apparere.</p> | |
| 1436 <p title="III q. 55 a. 4 s. c."><a name="49357"><span class= | |
| 1437 "ref">[49357] IIIª q. 55 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1438 quod dicitur Marci ult., <i>post haec, duobus ex eis ambulantibus | |
| 1439 ostensus est in alia effigie, euntibus in villam</i>.</p> | |
| 1440 <p title="III q. 55 a. 4 co."><a name="49358"><span class= | |
| 1441 "ref">[49358] IIIª q. 55 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1442 dicendum quod, sicut dictum est, resurrectio Christi manifestanda | |
| 1443 fuit hominibus per modum quo eis divina revelantur. Innotescunt | |
| 1444 autem divina hominibus secundum quod diversimode sunt affecti. Nam | |
| 1445 illi qui habent mentem bene dispositam, secundum veritatem divina | |
| 1446 percipiunt. Illi autem qui habent mentem non bene dispositam, | |
| 1447 divina percipiunt cum quadam confusione dubietatis vel erroris, | |
| 1448 <i>animalis enim homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei</i>, | |
| 1449 ut dicitur I Cor. II. Et ideo Christus quibusdam, ad credendum | |
| 1450 dispositis, post resurrectionem apparuit in sua effigie. Illis | |
| 1451 autem in alia effigie apparuit qui iam videbantur circa fidem | |
| 1452 tepescere, unde dicebant, <i>nos sperabamus quia ipse esset | |
| 1453 redempturus Israel</i>. Unde Gregorius dicit, in homilia, quod | |
| 1454 <i>talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in | |
| 1455 mente. Quia enim adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a | |
| 1456 fide</i>, ire se longius finxit, scilicet ac si esset | |
| 1457 peregrinus.</p> | |
| 1458 <p title="III q. 55 a. 4 ad 1"><a name="49359"><span class= | |
| 1459 "ref">[49359] IIIª q. 55 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1460 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de quaestionibus | |
| 1461 Evang., <i>non omne quod fingimus, mendacium est. Sed quando id | |
| 1462 fingimus quod nihil significat, tunc est mendacium. Cum autem | |
| 1463 fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est | |
| 1464 mendacium, sed aliqua figura veritatis. Alioquin omnia quae a | |
| 1465 sapientibus et sanctis viris, vel etiam ab ipso domino, figurate | |
| 1466 dicta sunt, mendacia reputabuntur, quia, secundum usitatum | |
| 1467 intellectum, non consistit veritas in talibus dictis. Sicut autem | |
| 1468 dicta, ita etiam finguntur facta sine mendacio, ad aliquam rem | |
| 1469 significandam</i>. Et ita factum est hic, ut dictum est.</p> | |
| 1470 <p title="III q. 55 a. 4 ad 2"><a name="49360"><span class= | |
| 1471 "ref">[49360] IIIª q. 55 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1472 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 1473 <i>dominus poterat transformare carnem suam, ut alia re vera esset | |
| 1474 effigies ab illa quam solebant intueri, quandoquidem et ante | |
| 1475 passionem suam transformatus est in monte, ut facies eius | |
| 1476 claresceret sicut sol. Sed non ita nunc factum est. Non enim | |
| 1477 incongruenter accipimus hoc impedimentum in oculis eorum a Satana | |
| 1478 fuisse, ne agnosceretur Iesus</i>. Unde Luc. ult. dicitur quod | |
| 1479 <i>oculi eorum tenebantur, ne eum agnoscerent</i>.</p> | |
| 1480 <p title="III q. 55 a. 4 ad 3"><a name="49361"><span class= | |
| 1481 "ref">[49361] IIIª q. 55 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1482 dicendum quod ratio illa sequeretur si ab alienae effigiei aspectu | |
| 1483 non fuissent reducti ad vere videndum Christi effigiem. Sicut enim | |
| 1484 Augustinus ibidem dicit, tantum a Christo facta est permissio, ut | |
| 1485 scilicet praedicto modo oculi eorum tenerentur, usque ad | |
| 1486 sacramentum panis, <i>ut, unitate corporis eius participata, | |
| 1487 removeri intelligatur impedimentum inimici, ut Christus possit | |
| 1488 agnosci</i>. Unde ibidem subditur quod <i>aperti sunt oculi eorum | |
| 1489 et cognoverunt eum, non quod ante clausis oculis ambularent; sed | |
| 1490 inerat aliquid quo non sinerentur agnoscere quod videbant, quod | |
| 1491 scilicet caligo et aliquis humor solet efficere</i>.</p> | |
| 1492 <br /> | |
| 1493 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1494 <p title="III q. 55 a. 5 arg. 1"><a name="49362"><span class= | |
| 1495 "ref">[49362] IIIª q. 55 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 1496 proceditur. Videtur quod Christus veritatem resurrectionis non | |
| 1497 debuerit argumentis declarare. Dicit enim Ambrosius, <i>tolle | |
| 1498 argumenta ubi fides quaeritur</i>. Sed circa resurrectionem Christi | |
| 1499 quaeritur fides. Non ergo habent locum argumenta.</p> | |
| 1500 <p title="III q. 55 a. 5 arg. 2"><a name="49363"><span class= | |
| 1501 "ref">[49363] IIIª q. 55 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1502 Gregorius dicit, <i>fides non habet meritum cui humana ratio | |
| 1503 praebet experimentum</i>. Sed ad Christum non pertinebat meritum | |
| 1504 fidei evacuare. Ergo ad eum non pertinebat resurrectionem per | |
| 1505 argumenta confirmare.</p> | |
| 1506 <p title="III q. 55 a. 5 arg. 3"><a name="49364"><span class= | |
| 1507 "ref">[49364] IIIª q. 55 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1508 Christus in mundum venit ut per eum homines beatitudinem | |
| 1509 adipiscantur, secundum illud Ioan. X, <i>ego veni ut vitam habeant, | |
| 1510 et abundantius habeant</i>. Sed per huiusmodi ostensiones | |
| 1511 argumentorum videtur humanae beatitudini impedimentum praestari, | |
| 1512 dicitur enim Ioan. XX, ex ore ipsius domini, <i>beati qui non | |
| 1513 viderunt, et crediderunt</i>. Ergo videtur quod Christus non | |
| 1514 debuerit per aliqua argumenta resurrectionem suam manifestare.</p> | |
| 1515 <p title="III q. 55 a. 5 s. c."><a name="49365"><span class= | |
| 1516 "ref">[49365] IIIª q. 55 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1517 quod dicitur Act. I, quod <i>apparuit discipulis Christus per dies | |
| 1518 quadraginta in multis argumentis, loquens de regno Dei</i>.</p> | |
| 1519 <p title="III q. 55 a. 5 co."><a name="49366"><span class= | |
| 1520 "ref">[49366] IIIª q. 55 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1521 dicendum quod argumentum dupliciter dicitur. Quandoque dicitur | |
| 1522 argumentum quaecumque ratio rei dubiae faciens fidem. Quandoque | |
| 1523 autem dicitur argumentum aliquod sensibile signum quod inducitur ad | |
| 1524 alicuius veritatis manifestationem, sicut etiam Aristoteles | |
| 1525 aliquando in libris suis utitur nomine argumenti. Primo igitur modo | |
| 1526 accipiendo argumentum, Christus non probavit discipulis suam | |
| 1527 resurrectionem per argumenta. Quia talis probatio argumentativa | |
| 1528 procedit ex aliquibus principiis, quae si non essent nota | |
| 1529 discipulis, nihil per ea eis manifestaretur, quia ex ignotis non | |
| 1530 potest aliquod fieri notum; si autem essent eis nota, non | |
| 1531 transcenderent rationem humanam, et ideo non essent efficacia ad | |
| 1532 fidem resurrectionis adstruendam, quae rationem humanam excedit; | |
| 1533 oportet enim principia ex eodem genere assumi, ut dicitur in I | |
| 1534 posteriorum. Probavit autem eis resurrectionem suam per | |
| 1535 auctoritatem sacrae Scripturae, quae est fidei fundamentum, cum | |
| 1536 dixit, <i>oportet impleri omnia quae scripta sunt in lege et | |
| 1537 Psalmis et prophetis de me</i>, ut habetur Luc. ult. Si autem | |
| 1538 accipiatur secundo modo argumentum, sic Christus dicitur suam | |
| 1539 resurrectionem argumentis declarasse, inquantum per quaedam | |
| 1540 evidentissima signa se vere resurrexisse ostendit. Unde et in | |
| 1541 Graeco, ubi nos habemus in multis argumentis, loco argumenti | |
| 1542 ponitur tekmerium, quod est signum evidens ad probandum. Quae | |
| 1543 quidem signa resurrectionis Christus ostendit discipulis propter | |
| 1544 duo. Primo quidem, quia non erant corda eorum disposita ad hoc quod | |
| 1545 de facili fidem resurrectionis acciperent. Unde ipse dicit eis, | |
| 1546 Luc. ult., <i>o stulti, et tardi corde ad credendum</i>. Et Marci | |
| 1547 ult., <i>exprobravit incredulitatem eorum et duritiam cordis</i>. | |
| 1548 Secundo, ut per huiusmodi signa eis ostensa efficacius eorum | |
| 1549 testimonium redderetur, secundum illud I Ioan. I, <i>quod vidimus | |
| 1550 et audivimus, et manus nostrae contractaverunt, hoc | |
| 1551 testamur</i>.</p> | |
| 1552 <p title="III q. 55 a. 5 ad 1"><a name="49367"><span class= | |
| 1553 "ref">[49367] IIIª q. 55 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1554 dicendum quod Ambrosius ibi loquitur de argumentis secundum | |
| 1555 rationem humanam procedentibus, quae invalida sunt ad ea quae sunt | |
| 1556 fidei ostendenda, sicut ostensum est.</p> | |
| 1557 <p title="III q. 55 a. 5 ad 2"><a name="49368"><span class= | |
| 1558 "ref">[49368] IIIª q. 55 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1559 dicendum quod meritum fidei est ex hoc quod homo ex mandato Dei | |
| 1560 credit quod non videt. Unde illa sola ratio meritum excludit quae | |
| 1561 facit videri per scientiam id quod credendum proponitur. Et talis | |
| 1562 est ratio demonstrativa. Huiusmodi autem rationes Christus non | |
| 1563 induxit ad resurrectionem suam declarandam.</p> | |
| 1564 <p title="III q. 55 a. 5 ad 3"><a name="49369"><span class= | |
| 1565 "ref">[49369] IIIª q. 55 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1566 dicendum quod, sicut dictum est, meritum beatitudinis quod causat | |
| 1567 fides, non totaliter excluditur nisi homo nollet credere nisi ea | |
| 1568 quae videt, sed quod aliquis ea quae non videt, credat per aliqua | |
| 1569 signa visa, non totaliter fidem evacuat nec meritum eius. Sicut et | |
| 1570 Thomas, cui dictum est, <i>quia vidisti me, credidisti, aliud | |
| 1571 vidit, et aliud credidit</i>, vidit vulnera, et credidit Deum. Est | |
| 1572 autem perfectioris fidei qui non requirit huiusmodi auxilia ad | |
| 1573 credendum. Unde, ad arguendum defectum fidei in quibusdam, dominus | |
| 1574 dicit, Ioan. IV, <i>nisi signa et prodigia videritis, non | |
| 1575 creditis</i>. Et secundum hoc, potest intelligi quod illi qui sunt | |
| 1576 tam prompti animi ut credant Deo etiam signis non visis, sunt beati | |
| 1577 per comparationem ad illos qui non crederent nisi talia | |
| 1578 viderent.</p> | |
| 1579 <br /> | |
| 1580 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1581 <p title="III q. 55 a. 6 arg. 1"><a name="49370"><span class= | |
| 1582 "ref">[49370] IIIª q. 55 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 1583 proceditur. Videtur quod argumenta quae Christus induxit, non | |
| 1584 sufficienter manifestaverunt veritatem resurrectionis eius. Nihil | |
| 1585 enim ostendit Christus discipulis post resurrectionem quod etiam | |
| 1586 Angeli, hominibus apparentes, vel non ostenderint, vel non | |
| 1587 ostendere potuerint. Nam Angeli frequenter in humana effigie se | |
| 1588 hominibus ostenderunt, et cum eis loquebantur et conversabantur et | |
| 1589 comedebant, ac si essent homines veri, sicut patet Gen. XVIII, de | |
| 1590 Angelis quos Abraham suscepit hospitio; et in libro Tobiae, de | |
| 1591 Angelo qui eum duxit et reduxit. Et tamen Angeli non habent vera | |
| 1592 corpora naturaliter sibi unita, quod requiritur ad resurrectionem. | |
| 1593 Non ergo signa quae Christus discipulis exhibuit, fuerunt | |
| 1594 sufficientia ad resurrectionem eius manifestandam.</p> | |
| 1595 <p title="III q. 55 a. 6 arg. 2"><a name="49371"><span class= | |
| 1596 "ref">[49371] IIIª q. 55 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1597 Christus resurrexit resurrectione gloriosa, idest, habens simul | |
| 1598 humanam naturam cum gloria. Sed quaedam Christus ostendit | |
| 1599 discipulis quae videntur esse contraria naturae humanae, sicut quod | |
| 1600 ab oculis eorum evanuit, et quod ad eos ianuis clausis intravit, | |
| 1601 quaedam autem videntur fuisse contraria gloriae, puta quod | |
| 1602 manducavit et bibit, quod etiam habuit vulnerum cicatrices. Ergo | |
| 1603 videtur quod illa argumenta non fuerunt sufficientia, neque | |
| 1604 convenientia, ad fidem resurrectionis ostendendam.</p> | |
| 1605 <p title="III q. 55 a. 6 arg. 3"><a name="49372"><span class= | |
| 1606 "ref">[49372] IIIª q. 55 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1607 corpus Christi non erat tale post resurrectionem ut tangi deberet | |
| 1608 ab homine mortali, unde ipse dixit Magdalenae, Ioan. XX, <i>noli me | |
| 1609 tangere, nondum enim ascendi ad patrem meum</i>. Non ergo fuit | |
| 1610 conveniens quod, ad manifestandam veritatem suae resurrectionis, | |
| 1611 seipsum discipulis palpabile exhibuerit.</p> | |
| 1612 <p title="III q. 55 a. 6 arg. 4"><a name="49373"><span class= | |
| 1613 "ref">[49373] IIIª q. 55 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1614 inter dotes glorificati corporis praecipua videtur esse claritas. | |
| 1615 Quam tamen in resurrectione nullo argumento ostendit. Ergo videtur | |
| 1616 quod insufficientia fuerint illa argumenta ad manifestandam | |
| 1617 qualitatem resurrectionis Christi.</p> | |
| 1618 <p title="III q. 55 a. 6 s. c."><a name="49374"><span class= | |
| 1619 "ref">[49374] IIIª q. 55 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1620 quod Christus, qui est Dei sapientia, suaviter et convenienter | |
| 1621 disponit omnia, ut dicitur Sap. VIII.</p> | |
| 1622 <p title="III q. 55 a. 6 co."><a name="49375"><span class= | |
| 1623 "ref">[49375] IIIª q. 55 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1624 dicendum quod Christus resurrectionem suam dupliciter manifestavit, | |
| 1625 scilicet testimonio; et argumento seu signo. Et utraque | |
| 1626 manifestatio in suo genere fuit sufficiens. Est enim usus duplici | |
| 1627 testimonio ad manifestandam suam resurrectionem discipulis, quorum | |
| 1628 neutrum potest refelli. Quorum primum est testimonium Angelorum, | |
| 1629 qui mulieribus resurrectionem annuntiaverunt, ut patet per omnes | |
| 1630 Evangelistas. Aliud autem est testimonium Scripturarum, quas ipse | |
| 1631 proposuit ad ostensionem suae resurrectionis, ut dicitur Luc. ult. | |
| 1632 Argumenta etiam fuerunt sufficientia ad ostendendam veram | |
| 1633 resurrectionem, et etiam gloriosam. Quod autem fuerit vera | |
| 1634 resurrectio, ostendit uno modo ex parte corporis. Circa quod tria | |
| 1635 ostendit. Primo quidem, quod esset corpus verum et solidum, non | |
| 1636 corpus phantasticum, vel rarum, sicut est aer. Et hoc ostendit per | |
| 1637 hoc quod corpus suum palpabile praebuit. Unde ipse dicit, Luc. | |
| 1638 ult., <i>palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, | |
| 1639 sicut me videtis habere</i>. Secundo, ostendit quod esset corpus | |
| 1640 humanum, ostendendo eis veram effigiem, quam oculis intuerentur. | |
| 1641 Tertio, ostendit eis quod esset idem numero corpus quod prius | |
| 1642 habuerat, ostendendo eis vulnerum cicatrices. Unde legitur Luc. | |
| 1643 ult., <i>dixit eis, videte manus meas et pedes meos, quia ego ipse | |
| 1644 sum</i>. Alio modo ostendit eis veritatem suae resurrectionis ex | |
| 1645 parte animae iterato corpori unitae. Et hoc ostendit per opera | |
| 1646 triplicis vitae. Primo quidem, per opus vitae nutritivae, in hoc | |
| 1647 quod cum discipulis manducavit et bibit, ut legitur Luc. ult. | |
| 1648 Secundo, per opera vitae sensitivae, in hoc quod discipulis ad | |
| 1649 interrogata respondebat, et praesentes salutabat, in quo ostendebat | |
| 1650 se et videre et audire. Tertio, per opera vitae intellectivae, in | |
| 1651 hoc quod cum eo loquebantur, et de Scripturis disserebant. Et ne | |
| 1652 quid deesset ad perfectionem manifestationis, ostendit etiam se | |
| 1653 habere divinam naturam, per miraculum quod fecit in piscibus | |
| 1654 capiendis; et ulterius per hoc quod, eis videntibus, ascendit in | |
| 1655 caelum; quia, ut dicitur Ioan. III, <i>nemo ascendit in caelum nisi | |
| 1656 qui descendit de caelo, filius hominis, qui est in caelo</i>. | |
| 1657 Gloriam etiam suae resurrectionis ostendit discipulis, per hoc quod | |
| 1658 ad eos ianuis clausis intravit, secundum quod Gregorius dicit, in | |
| 1659 homilia, <i>palpandam carnem dominus praebuit, quam clausis ianuis | |
| 1660 introduxit, ut esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et | |
| 1661 eiusdem naturae, et alterius gloriae</i>. Similiter etiam ad | |
| 1662 proprietatem gloriae pertinebat quod subito ab oculis discipulorum | |
| 1663 evanuit, ut dicitur Lucae ultimo, quia per hoc ostendebatur quod in | |
| 1664 potestate eius erat videri et non videri quod pertinet ad | |
| 1665 conditionem corporis gloriosi, ut supra dictum est.</p> | |
| 1666 <p title="III q. 55 a. 6 ad 1"><a name="49376"><span class= | |
| 1667 "ref">[49376] IIIª q. 55 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1668 dicendum quod singula argumentorum non sufficerent ad manifestandam | |
| 1669 Christi resurrectionem, omnia tamen simul accepta perfecte Christi | |
| 1670 resurrectionem manifestant; maxime propter Scripturae testimonium, | |
| 1671 et Angelorum dicta, et ipsius Christi assertionem miraculis | |
| 1672 confirmatam. Angeli autem apparentes non asserebant se homines | |
| 1673 esse, sicut asseruit Christus vere se hominem esse. Et tamen aliter | |
| 1674 Christus manducavit, et aliter Angeli. Nam quia corpora ab Angelis | |
| 1675 assumpta non erant corpora viva vel animata, non erat vera | |
| 1676 comestio, licet esset vera cibi contritio et traiectio in | |
| 1677 interiorem partem corporis assumpti, unde et Angelus dixit, Tobiae | |
| 1678 XII, <i>cum essem vobiscum, videbar quidem manducare et bibere | |
| 1679 vobiscum, sed ego cibo invisibili utor</i>. Sed quia corpus Christi | |
| 1680 vere fuit animatum, vera fuit eius comestio. Ut enim Augustinus | |
| 1681 dicit, XIII de Civ. Dei, <i>non potestas, sed egestas edendi | |
| 1682 corporibus resurgentium aufertur</i>. Unde, sicut Beda dicit, | |
| 1683 <i>Christus manducavit potestate, non egestate</i>.</p> | |
| 1684 <p title="III q. 55 a. 6 ad 2"><a name="49377"><span class= | |
| 1685 "ref">[49377] IIIª q. 55 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1686 dicendum quod, sicut dictum est, argumenta quaedam inducebantur a | |
| 1687 Christo ad probandum veritatem humanae naturae; quaedam vero ad | |
| 1688 probandum gloriam resurgentis. Conditio autem naturae humanae, | |
| 1689 secundum quod in se consideratur, quantum scilicet ad statum | |
| 1690 praesentem, contrariatur conditioni gloriae, secundum illud I Cor. | |
| 1691 XV, <i>seminatur in infirmitate, et surget in virtute</i>. Et ideo | |
| 1692 ea quae inducuntur ad ostendendam conditionem gloriae, videntur | |
| 1693 habere contrarietatem ad naturam, non simpliciter, sed secundum | |
| 1694 statum praesentem; et e converso. Unde Gregorius dicit, in homilia, | |
| 1695 quod <i>duo mira, et iuxta humanam rationem sibi valde contraria, | |
| 1696 dominus ostendit, dum post resurrectionem corpus suum et | |
| 1697 incorruptibile, et tamen palpabile demonstravit</i>.</p> | |
| 1698 <p title="III q. 55 a. 6 ad 3"><a name="49378"><span class= | |
| 1699 "ref">[49378] IIIª q. 55 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1700 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, super Ioan., quod <i>hoc | |
| 1701 dominus dixit, noli me tangere, nondum enim ascendi ad patrem meum, | |
| 1702 ut in illa femina figuraretur Ecclesia de gentibus, quae in | |
| 1703 Christum non credidit nisi cum ascendisset ad patrem. Aut sic in se | |
| 1704 credi voluit Iesus, hoc est, sic se spiritualiter tangi, quod ipse | |
| 1705 et pater unum sunt. Eius quippe intimis sensibus quodammodo | |
| 1706 ascendit ad patrem, qui sic in eo profecerit ut patri agnoscat | |
| 1707 aequalem. Haec autem carnaliter adhuc in eum credebat, quem sicut | |
| 1708 hominem flebat</i>. Quod autem Maria alibi legitur Christum | |
| 1709 tetigisse, quando simul cum aliis mulieribus <i>accessit et tenuit | |
| 1710 pedes, quaestionem non facit</i>, ut Severianus dicit. <i>Siquidem | |
| 1711 illud de figura est, hoc de sexu, illud de divina gratia, hoc de | |
| 1712 humana natura</i>. Vel, sicut Chrysostomus dicit, <i>volebat haec | |
| 1713 mulier adhuc cum Christo conversari sicut et ante passionem. Prae | |
| 1714 gaudio nihil magnum cogitabat, quamvis caro Christi multo melior | |
| 1715 fuerit facta resurgendo</i>. Et ideo dixit, <i>nondum ascendi ad | |
| 1716 patrem meum</i>, quasi dicat, <i>non aestimes me iam terrenam vitam | |
| 1717 agere. Quod enim in terris me vides, hoc est quia nondum ascendi ad | |
| 1718 patrem meum, sed in promptu est quod ascendam</i>. Unde subdit, | |
| 1719 <i>ascendo ad patrem meum et patrem vestrum</i>.</p> | |
| 1720 <p title="III q. 55 a. 6 ad 4"><a name="49379"><span class= | |
| 1721 "ref">[49379] IIIª q. 55 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1722 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, ad Orosium, <i>clarificata | |
| 1723 carne dominus resurrexit, sed noluit in ea clarificatione | |
| 1724 discipulis suis apparere, quia non possent oculis talem claritatem | |
| 1725 perspicere. Si enim, antequam moreretur pro nobis et resurgeret, | |
| 1726 quando transfiguratus est in monte, discipuli sui eum videre non | |
| 1727 potuerunt; quanto magis, clarificata carne domini, eum videre non | |
| 1728 potuerunt</i>. Est etiam considerandum quod post resurrectionem | |
| 1729 dominus hoc praecipue volebat ostendere, quod idem ipse esset qui | |
| 1730 mortuus fuerat. Quod multum poterat impedire si eis sui corporis | |
| 1731 claritatem ostenderet. Nam immutatio quae fit secundum aspectum, | |
| 1732 maxime ostendit diversitatem eius quod videtur, quia sensibilia | |
| 1733 communia, inter quae est unum et multa, vel idem et diversum, | |
| 1734 maxime diiudicat visus. Sed ante passionem, ne infirmitatem | |
| 1735 passionis eius discipuli despicerent, maxime intendebat Christus | |
| 1736 eis gloriam maiestatis suae ostendere, quam maxime demonstrat | |
| 1737 claritas corporis. Et ideo, ante passionem, gloriam suam | |
| 1738 praemonstravit discipulis per claritatem, post resurrectionem | |
| 1739 autem, per alia indicia.</p> | |
| 1740 <p title="III q. 55 a. 6 ad 5"><a name="49380"><span class= | |
| 1741 "ref">[49380] IIIª q. 55 a. 6 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1742 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 1743 <i>possumus intelligere unum Angelum visum a mulieribus, et | |
| 1744 secundum Matthaeum et secundum Marcum, ut eas ingressas in | |
| 1745 monumentum accipiamus, in aliquod scilicet spatium quod erat aliqua | |
| 1746 maceria communitum, atque ibi vidisse Angelum sedentem supra | |
| 1747 lapidem revolutum a monumento, sicut dicit Matthaeus; ut hoc sit | |
| 1748 sedentem a dextris, quod dicit Marcus. Deinde, dum introspicerent | |
| 1749 locum in quo iacebat corpus domini, visos ab eis duos Angelos, | |
| 1750 primo quidem sedentes, ut dicit Ioannes; et post eis assurrexisse, | |
| 1751 ut stantes viderentur, ut dicit Lucas</i>.</p> | |
| 1752 <br /> | |
| 1753 <div class="D">Quaestio 56</div> | |
| 1754 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1755 <p title="III q. 56 pr."><a name="49381"><span class="ref">[49381] | |
| 1756 IIIª q. 56 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1757 causalitate resurrectionis Christi. Et circa hoc quaeruntur duo. | |
| 1758 Primo, utrum resurrectio Christi sit causa nostrae resurrectionis. | |
| 1759 Secundo, utrum sit causa nostrae iustificationis.</p> | |
| 1760 <br /> | |
| 1761 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1762 <p title="III q. 56 a. 1 arg. 1"><a name="49382"><span class= | |
| 1763 "ref">[49382] IIIª q. 56 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1764 proceditur. Videtur quod resurrectio Christi non sit causa | |
| 1765 resurrectionis corporum. Posita enim causa sufficienti, necesse est | |
| 1766 effectum poni. Si ergo resurrectio Christi est causa sufficiens | |
| 1767 resurrectionis corporum, statim, eo resurgente, omnes mortui | |
| 1768 resurgere debuerunt.</p> | |
| 1769 <p title="III q. 56 a. 1 arg. 2"><a name="49383"><span class= | |
| 1770 "ref">[49383] IIIª q. 56 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1771 causa resurrectionis mortuorum est divina iustitia; ut scilicet | |
| 1772 corpora simul praemientur vel puniantur cum animabus, sicut | |
| 1773 communicaverunt in merito vel peccato; ut dicit Dionysius, ult. | |
| 1774 cap. Eccles. Hier., et etiam Damascenus, in IV libro. Sed iustitiam | |
| 1775 Dei necesse esset impleri, etiam si Christus non resurrexisset. | |
| 1776 Ergo, etiam Christo non resurgente, mortui resurgerent. Non ergo | |
| 1777 resurrectio Christi est causa resurrectionis corporum.</p> | |
| 1778 <p title="III q. 56 a. 1 arg. 3"><a name="49384"><span class= | |
| 1779 "ref">[49384] IIIª q. 56 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 1780 resurrectio Christi sit causa resurrectionis corporum, aut esset | |
| 1781 causa exemplaris; aut causa effectiva; aut causa meritoria. Sed non | |
| 1782 est causa exemplaris. Quia resurrectionem corporum Deus operabitur, | |
| 1783 secundum illud Ioan. V, <i>pater suscitat mortuos</i>. Deus autem | |
| 1784 non indiget inspicere ad aliquod exemplar extra se. Similiter etiam | |
| 1785 non est causa effectiva. Quia causa efficiens non agit nisi per | |
| 1786 contactum, vel spiritualem vel corporalem. Manifestum est autem | |
| 1787 quod resurrectio Christi non agit per contactum corporalem ad | |
| 1788 mortuos qui resurgent, propter distantiam temporis et loci. | |
| 1789 Similiter etiam nec per contactum spiritualem, qui est per fidem et | |
| 1790 caritatem, quia etiam infideles et peccatores resurgent. Neque | |
| 1791 etiam est causa meritoria. Quia Christus resurgens iam non erat | |
| 1792 viator, et ita non erat in statu merendi. Et ita nullo modo | |
| 1793 resurrectio Christi videtur esse causa nostrae resurrectionis.</p> | |
| 1794 <p title="III q. 56 a. 1 arg. 4"><a name="49385"><span class= | |
| 1795 "ref">[49385] IIIª q. 56 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, cum | |
| 1796 mors sit privatio vitae, nihil videtur esse aliud destruere mortem | |
| 1797 quam reducere vitam, quod pertinet ad resurrectionem. Sed Christus | |
| 1798 moriendo mortem nostram destruxit. Ergo mors Christi est causa | |
| 1799 nostrae resurrectionis. Non ergo eius resurrectio.</p> | |
| 1800 <p title="III q. 56 a. 1 s. c."><a name="49386"><span class= | |
| 1801 "ref">[49386] IIIª q. 56 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1802 quod, super illud I Cor. XV, <i>si Christus praedicatur quod | |
| 1803 resurrexit a mortuis</i> etc., dicit Glossa, <i>qui est efficiens | |
| 1804 causa nostrae resurrectionis</i>.</p> | |
| 1805 <p title="III q. 56 a. 1 co."><a name="49387"><span class= | |
| 1806 "ref">[49387] IIIª q. 56 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1807 dicendum quod illud quod est primum in quolibet genere, est causa | |
| 1808 omnium eorum quae sunt post, ut dicitur in II Metaphys. Primum | |
| 1809 autem in genere nostrae resurrectionis fuit resurrectio Christi, | |
| 1810 sicut ex supra dictis patet. Unde oportet quod resurrectio Christi | |
| 1811 sit causa nostrae resurrectionis. Et hoc est quod apostolus dicit, | |
| 1812 I Cor. XV, <i>Christus resurrexit a mortuis primitiae dormientium, | |
| 1813 quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio | |
| 1814 mortuorum</i>. Et hoc rationabiliter. Nam principium humanae | |
| 1815 vivificationis est verbum Dei, de quo dicitur in Psalmo, <i>apud te | |
| 1816 est fons vitae</i>, unde et ipse dicit, Ioan. V, <i>sicut pater | |
| 1817 suscitat mortuos et vivificat, sic et filius quos vult | |
| 1818 vivificat</i>. Habet autem hoc naturalis ordo rerum divinitus | |
| 1819 institutus, ut quaelibet causa primo operetur in id quod est sibi | |
| 1820 propinquius, et per id operetur in alia magis remota, sicut ignis | |
| 1821 primo calefacit aerem propinquum, per quem calefacit corpora | |
| 1822 distantia; et ipse Deus primo illuminat substantias sibi | |
| 1823 propinquas, per quas illuminat magis remotas, ut Dionysius dicit, | |
| 1824 XIII cap. Cael. Hier. Et ideo verbum Dei primo attribuit vitam | |
| 1825 immortalem corpori sibi naturaliter unito, et per ipsum operatur | |
| 1826 resurrectionem in omnibus aliis.</p> | |
| 1827 <p title="III q. 56 a. 1 ad 1"><a name="49388"><span class= | |
| 1828 "ref">[49388] IIIª q. 56 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1829 dicendum quod, sicut dictum est, resurrectio Christi causa est | |
| 1830 nostrae resurrectionis per virtutem verbi uniti. Quod quidem | |
| 1831 operatur secundum voluntatem. Et ideo non oportet quod statim | |
| 1832 sequatur effectus, sed secundum dispositionem verbi Dei, ut | |
| 1833 scilicet primo conformemur Christo patienti et morienti in hac vita | |
| 1834 passibili et mortali, deinde perveniamus ad participandum | |
| 1835 similitudinem resurrectionis.</p> | |
| 1836 <p title="III q. 56 a. 1 ad 2"><a name="49389"><span class= | |
| 1837 "ref">[49389] IIIª q. 56 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1838 dicendum quod iustitia Dei est causa prima resurrectionis nostrae, | |
| 1839 resurrectio autem Christi est causa secundaria, et quasi | |
| 1840 instrumentalis. Licet autem virtus principalis agentis non | |
| 1841 determinetur ad hoc instrumentum determinate, tamen, ex quo per hoc | |
| 1842 instrumentum operatur, instrumentum illud est causa effectus. Sic | |
| 1843 igitur divina iustitia, quantum est de se, non est obligata ad | |
| 1844 resurrectionem nostram causandam per resurrectionem Christi, potuit | |
| 1845 enim alio modo nos Deus liberare quam per Christi passionem et | |
| 1846 resurrectionem, ut supra dictum est. Ex quo tamen decrevit hoc modo | |
| 1847 nos liberare, manifestum est quod resurrectio Christi est causa | |
| 1848 nostrae resurrectionis.</p> | |
| 1849 <p title="III q. 56 a. 1 ad 3"><a name="49390"><span class= | |
| 1850 "ref">[49390] IIIª q. 56 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1851 dicendum quod resurrectio Christi non est, proprie loquendo, causa | |
| 1852 meritoria nostrae resurrectionis, sed est causa efficiens et | |
| 1853 exemplaris. Efficiens quidem, inquantum humanitas Christi, secundum | |
| 1854 quam resurrexit, est quodammodo instrumentum divinitatis ipsius, et | |
| 1855 operatur in virtute eius, ut supra dictum est. Et ideo, sicut alia | |
| 1856 quae Christus in sua humanitate fecit vel passus est, ex virtute | |
| 1857 divinitatis eius sunt nobis salutaria, ut supra dictum est; ita et | |
| 1858 resurrectio Christi est causa efficiens nostrae resurrectionis | |
| 1859 virtute divina, cuius proprium est mortuos vivificare. Quae quidem | |
| 1860 virtus praesentialiter attingit omnia loca et tempora. Et talis | |
| 1861 contactus virtualis sufficit ad rationem huius efficientiae. Et | |
| 1862 quia, ut dictum est, primordialis causa resurrectionis humanae est | |
| 1863 divina iustitia, ex qua Christus habet <i>potestatem iudicium | |
| 1864 facere inquantum filius hominis est</i>, virtus effectiva | |
| 1865 resurrectionis eius se extendit non solum ad bonos, sed etiam ad | |
| 1866 malos, qui sunt eius iudicio subiecti. Sicut autem resurrectio | |
| 1867 corporis Christi, ex eo quod corpus illud est personaliter verbo | |
| 1868 unitum, est prima tempore, ita etiam est prima dignitate et | |
| 1869 perfectione, ut Glossa dicit, I Cor. XV. Semper autem id quod est | |
| 1870 perfectissimum, est exemplar quod imitantur minus perfecta secundum | |
| 1871 suum modum. Et ideo resurrectio Christi est exemplar nostrae | |
| 1872 resurrectionis. Quod quidem necessarium est, non ex parte | |
| 1873 resuscitantis, qui non indiget exemplari, sed ex parte | |
| 1874 resuscitatorum, quos oportet illi resurrectioni conformari, | |
| 1875 secundum illud Philipp. III, <i>reformabit corpus humilitatis | |
| 1876 nostrae, configuratum corpori claritatis suae</i>. Licet autem | |
| 1877 efficientia resurrectionis Christi se extendat ad resurrectionem | |
| 1878 tam bonorum quam malorum, exemplaritas tamen eius se extendit | |
| 1879 proprie solum ad bonos, qui sunt facti conformes filiationis | |
| 1880 ipsius, ut dicitur Rom. VIII.</p> | |
| 1881 <p title="III q. 56 a. 1 ad 4"><a name="49391"><span class= | |
| 1882 "ref">[49391] IIIª q. 56 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1883 dicendum quod, secundum rationem efficientiae, quae dependet ex | |
| 1884 virtute divina, communiter tam mors Christi quam etiam resurrectio | |
| 1885 est causa tam destructionis mortis quam reparationis vitae. Sed | |
| 1886 secundum rationem exemplaritatis, mors Christi, per quam recessit a | |
| 1887 vita mortali, est causa destructionis mortis nostrae, resurrectio | |
| 1888 vero eius, per quam inchoavit vitam immortalem, est causa | |
| 1889 reparationis vitae nostrae. Passio tamen Christi est insuper causa | |
| 1890 meritoria, ut supra dictum est.</p> | |
| 1891 <br /> | |
| 1892 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1893 <p title="III q. 56 a. 2 arg. 1"><a name="49392"><span class= | |
| 1894 "ref">[49392] IIIª q. 56 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1895 sic proceditur. Videtur quod resurrectio Christi non sit causa | |
| 1896 resurrectionis animarum. Dicit enim Augustinus, super Ioan., quod | |
| 1897 <i>corpora resurgunt per dispensationem humanam, sed animae | |
| 1898 resurgunt per substantiam Dei</i>. Sed resurrectio Christi non | |
| 1899 pertinet ad substantiam Dei, sed ad dispensationem humanam. Ergo | |
| 1900 resurrectio Christi, etsi sit causa resurrectionis corporum, non | |
| 1901 tamen videtur esse causa resurrectionis animarum.</p> | |
| 1902 <p title="III q. 56 a. 2 arg. 2"><a name="49393"><span class= | |
| 1903 "ref">[49393] IIIª q. 56 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1904 corpus non agit in spiritum. Sed resurrectio Christi pertinet ad | |
| 1905 corpus eius, quod cecidit per mortem. Ergo resurrectio Christi non | |
| 1906 est causa resurrectionis animarum.</p> | |
| 1907 <p title="III q. 56 a. 2 arg. 3"><a name="49394"><span class= | |
| 1908 "ref">[49394] IIIª q. 56 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1909 quia resurrectio Christi est causa resurrectionis corporum, omnium | |
| 1910 corpora resurgent, secundum illud I Cor. XV, omnes quidem | |
| 1911 resurgemus. Sed non omnium animae resurgent, quia quidam ibunt in | |
| 1912 supplicium aeternum, ut dicitur Matth. XXV. Ergo resurrectio | |
| 1913 Christi non est causa resurrectionis animarum.</p> | |
| 1914 <p title="III q. 56 a. 2 arg. 4"><a name="49395"><span class= | |
| 1915 "ref">[49395] IIIª q. 56 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1916 resurrectio animarum fit per remissionem peccatorum. Sed hoc factum | |
| 1917 est per Christi passionem, secundum illud Apoc. I, <i>lavit nos a | |
| 1918 peccatis nostris in sanguine suo</i>. Ergo resurrectionis animarum | |
| 1919 magis est causa Christi passio quam eius resurrectio.</p> | |
| 1920 <p title="III q. 56 a. 2 s. c."><a name="49396"><span class= | |
| 1921 "ref">[49396] IIIª q. 56 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1922 quod apostolus dicit, Rom. IV, <i>resurrexit propter | |
| 1923 iustificationem nostram</i>, quae nihil aliud est quam resurrectio | |
| 1924 animarum. Et super illud Psalmi, <i>ad vesperum demorabitur | |
| 1925 fletus</i>, dicit Glossa quod <i>resurrectio Christi causa est | |
| 1926 resurrectionis nostrae et animae in praesenti, et corporis in | |
| 1927 futuro</i>.</p> | |
| 1928 <p title="III q. 56 a. 2 co."><a name="49397"><span class= | |
| 1929 "ref">[49397] IIIª q. 56 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1930 dicendum quod, sicut dictum est, resurrectio Christi agit in | |
| 1931 virtute divinitatis. Quae quidem se extendit non solum ad | |
| 1932 resurrectionem corporum, sed etiam ad resurrectionem animarum, a | |
| 1933 Deo enim est et quod anima vivit per gratiam, et quod corpus vivit | |
| 1934 per animam. Et ideo resurrectio Christi habet instrumentaliter | |
| 1935 virtutem effectivam non solum respectu resurrectionis corporum, sed | |
| 1936 etiam respectu resurrectionis animarum. Similiter autem habet | |
| 1937 rationem exemplaritatis respectu resurrectionis animarum. Quia | |
| 1938 Christo resurgenti debemus etiam secundum animam conformari, ut | |
| 1939 sicut, secundum apostolum, Rom. VI, <i>Christus resurrexit a | |
| 1940 mortuis per gloriam patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus; | |
| 1941 et sicut ipse resurgens ex mortuis iam non moritur, ita et nos | |
| 1942 existimemus nos mortuos esse peccato, ut iterum nos vivamus cum | |
| 1943 illo</i>.</p> | |
| 1944 <p title="III q. 56 a. 2 ad 1"><a name="49398"><span class= | |
| 1945 "ref">[49398] IIIª q. 56 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1946 dicendum quod Augustinus dicit resurrectionem animarum fieri per | |
| 1947 Dei substantiam, quantum ad participationem, quia scilicet | |
| 1948 participando divinam bonitatem animae fiunt iustae et bonae, non | |
| 1949 autem participando quamcumque creaturam. Unde, cum dixisset, | |
| 1950 <i>animae resurgunt per substantiam Dei</i>, subdit, | |
| 1951 <i>participatione enim Dei fit anima beata, non participatione | |
| 1952 animae sanctae</i>. Sed participando gloriam corporis Christi, | |
| 1953 efficientur corpora nostra gloriosa.</p> | |
| 1954 <p title="III q. 56 a. 2 ad 2"><a name="49399"><span class= | |
| 1955 "ref">[49399] IIIª q. 56 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1956 dicendum quod efficacia resurrectionis Christi pertingit ad animas, | |
| 1957 non per propriam virtutem ipsius corporis resurgentis, sed per | |
| 1958 virtutem divinitatis, cui personaliter unitur.</p> | |
| 1959 <p title="III q. 56 a. 2 ad 3"><a name="49400"><span class= | |
| 1960 "ref">[49400] IIIª q. 56 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1961 dicendum quod resurrectio animarum pertinet ad meritum quod est | |
| 1962 effectus iustificationis, sed resurrectio corporum ordinatur ad | |
| 1963 poenam vel praemium, quae sunt effectus iudicantis. Ad Christum | |
| 1964 autem non pertinet iustificare omnes, sed iudicare. Et ideo omnes | |
| 1965 resuscitat secundum corpus, sed non secundum animam.</p> | |
| 1966 <p title="III q. 56 a. 2 ad 4"><a name="49401"><span class= | |
| 1967 "ref">[49401] IIIª q. 56 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1968 dicendum quod in iustificatione animarum duo concurrunt, scilicet | |
| 1969 remissio culpae, et novitas vitae per gratiam. Quantum ergo ad | |
| 1970 efficaciam, quae est per virtutem divinam, tam passio Christi quam | |
| 1971 resurrectio est causa iustificationis quoad utrumque. Sed quantum | |
| 1972 ad exemplaritatem, proprie passio et mors Christi est causa | |
| 1973 remissionis culpae, per quam morimur peccato, resurrectio autem est | |
| 1974 causa novitatis vitae, quae est per gratiam sive iustitiam. Et ideo | |
| 1975 apostolus dicit, Rom. IV, quod traditus est, scilicet in mortem, | |
| 1976 propter delicta nostra, scilicet tollenda, et resurrexit propter | |
| 1977 iustificationem nostram. Sed passio Christi est etiam causa | |
| 1978 meritoria, ut dictum est.</p> | |
| 1979 <br /> | |
| 1980 <div class="D">Quaestio 57</div> | |
| 1981 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1982 <p title="III q. 57 pr."><a name="49402"><span class="ref">[49402] | |
| 1983 IIIª q. 57 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1984 ascensione Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum | |
| 1985 fuerit conveniens Christum ascendere. Secundo, secundum quam | |
| 1986 naturam conveniat sibi ascensio. Tertio, utrum propria virtute | |
| 1987 ascenderit. Quarto, utrum ascenderit super omnes caelos corporeos. | |
| 1988 Quinto, utrum ascenderit super omnes spirituales creaturas. Sexto, | |
| 1989 de effectu ascensionis.</p> | |
| 1990 <br /> | |
| 1991 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1992 <p title="III q. 57 a. 1 arg. 1"><a name="49403"><span class= | |
| 1993 "ref">[49403] IIIª q. 57 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1994 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum ascendere. | |
| 1995 Dicit enim philosophus, in II de caelo, quod <i>illa quae optimo | |
| 1996 modo se habent, possident suum bonum sine motu</i>. Sed Christus | |
| 1997 optime se habuit, quia et secundum naturam divinam est summum | |
| 1998 bonum; et secundum humanam naturam est summe glorificatus. Ergo | |
| 1999 suum bonum habet sine motu. Sed ascensio est quidam motus. Ergo non | |
| 2000 fuit conveniens quod Christus ascenderet.</p> | |
| 2001 <p title="III q. 57 a. 1 arg. 2"><a name="49404"><span class= | |
| 2002 "ref">[49404] IIIª q. 57 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2003 omne quod movetur, movetur propter aliquid melius. Sed Christo non | |
| 2004 fuit melius esse in caelo quam in terra, nihil enim accrevit sibi | |
| 2005 per hoc quod fuit in caelo, neque quantum ad animam neque quantum | |
| 2006 ad corpus. Ergo videtur quod Christus non debuit in caelum | |
| 2007 ascendere.</p> | |
| 2008 <p title="III q. 57 a. 1 arg. 3"><a name="49405"><span class= | |
| 2009 "ref">[49405] IIIª q. 57 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2010 filius Dei humanam naturam assumpsit ad nostram salutem. Sed magis | |
| 2011 fuisset salutare hominibus quod semper conversaretur nobiscum in | |
| 2012 terris, ut ipse dixit discipulis suis, Luc. XVII, <i>venient dies | |
| 2013 quando desideretis videre unum diem filii hominis, et non | |
| 2014 videbitis</i>. Videtur ergo quod non fuerit conveniens Christum | |
| 2015 ascendere in caelum.</p> | |
| 2016 <p title="III q. 57 a. 1 arg. 4"><a name="49406"><span class= | |
| 2017 "ref">[49406] IIIª q. 57 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2018 sicut Gregorius dicit, in XIV Moral., corpus Christi in nullo | |
| 2019 mutatum fuit post resurrectionem. Sed non immediate post | |
| 2020 resurrectionem ascendit in caelum, quia ipse dicit post | |
| 2021 resurrectionem, Ioan. XX, <i>nondum ascendi ad patrem meum</i>. | |
| 2022 Ergo videtur quod nec post quadraginta dies ascendere debuerit.</p> | |
| 2023 <p title="III q. 57 a. 1 s. c."><a name="49407"><span class= | |
| 2024 "ref">[49407] IIIª q. 57 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2025 quod dominus dicit, Ioan. XX, <i>ascendo ad patrem meum et patrem | |
| 2026 vestrum</i>.</p> | |
| 2027 <p title="III q. 57 a. 1 co."><a name="49408"><span class= | |
| 2028 "ref">[49408] IIIª q. 57 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2029 dicendum quod locus debet esse proportionatus locato. Christus | |
| 2030 autem per resurrectionem vitam immortalem et incorruptibilem | |
| 2031 inchoavit. Locus autem in quo nos habitamus, est locus generationis | |
| 2032 et corruptionis, sed locus caelestis est locus incorruptionis. Et | |
| 2033 ideo non fuit conveniens quod Christus post resurrectionem | |
| 2034 remaneret in terris, sed conveniens fuit quod ascenderet in | |
| 2035 caelum.</p> | |
| 2036 <p title="III q. 57 a. 1 ad 1"><a name="49409"><span class= | |
| 2037 "ref">[49409] IIIª q. 57 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2038 dicendum quod illud optime se habens quod sine motu possidet suum | |
| 2039 bonum, est Deus, qui est omnino immutabilis, secundum illud Malach. | |
| 2040 III, <i>ego dominus, et non mutor</i>. Quaelibet autem creatura est | |
| 2041 aliquo modo mutabilis, ut patet per Augustinum, VIII super Gen. ad | |
| 2042 Litt. Et quia natura assumpta a filio Dei remansit creata, ut patet | |
| 2043 ex his quae supra dicta sunt, non est inconveniens si ei aliquis | |
| 2044 motus attribuatur.</p> | |
| 2045 <p title="III q. 57 a. 1 ad 2"><a name="49410"><span class= | |
| 2046 "ref">[49410] IIIª q. 57 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2047 dicendum quod per hoc quod Christus ascendit in caelum, nihil ei | |
| 2048 accrevit quantum ad ea quae sunt de essentia gloriae, sive secundum | |
| 2049 corpus sive secundum animam, tamen accrevit ei aliquid quantum ad | |
| 2050 loci decentiam, quod est ad bene esse gloriae. Non quod corpori | |
| 2051 eius aliquid aut perfectionis aut conservationis acquireretur ex | |
| 2052 corpore caelesti, sed solummodo propter quandam decentiam. Hoc | |
| 2053 autem aliquo modo pertinebat ad eius gloriam. Et de hac decentia | |
| 2054 gaudium quoddam habuit, non quidem quod tunc de novo de hoc gaudere | |
| 2055 inciperet quando in caelum ascendit; sed quia novo modo de hoc | |
| 2056 gavisus est, sicut de re impleta. Unde super illud Psalmi, | |
| 2057 <i>delectationes in dextera tua usque in finem</i>, dicit Glossa, | |
| 2058 <i>delectatio et laetitia erit mihi in consessu tuo humanis | |
| 2059 obtutibus subtracto</i>.</p> | |
| 2060 <p title="III q. 57 a. 1 ad 3"><a name="49411"><span class= | |
| 2061 "ref">[49411] IIIª q. 57 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2062 dicendum quod, licet praesentia corporalis Christi fuerit subtracta | |
| 2063 fidelibus per ascensionem, praesentia tamen divinitatis ipsius | |
| 2064 semper adest fidelibus, secundum quod ipse dicit, Matth. ult., | |
| 2065 <i>ecce, ego vobiscum sunt omnibus diebus usque ad consummationem | |
| 2066 saeculi. Qui enim ascendit in caelos, non deserit adoptatos</i>, ut | |
| 2067 Leo Papa dicit. Sed ipsa ascensio Christi in caelum, qua corporalem | |
| 2068 suam praesentiam nobis subtraxit, magis fuit utilis nobis quam | |
| 2069 praesentia corporalis fuisset. Primo quidem, propter fidei | |
| 2070 augmentum, quae est de non visis. Unde ipse dominus dicit Ioan. | |
| 2071 XVI, quod spiritus sanctus adveniens arguet mundum de iustitia, | |
| 2072 scilicet eorum qui credunt, ut Augustinus dicit, super Ioan., | |
| 2073 <i>ipsa quippe fidelium comparatio infidelium est vituperatio</i>. | |
| 2074 Unde subdit, <i>quia ad patrem vado, et iam non videbitis me, beati | |
| 2075 enim qui non vident, et credunt. Erit itaque nostra iustitia de qua | |
| 2076 mundus arguitur, quoniam in me, quem non videbitis, credetis</i>. | |
| 2077 Secundo, ad spei sublevationem. Unde ipse dicit, Ioan. XIV, <i>si | |
| 2078 abiero et praeparavero vobis locum, iterum veniam, et accipiam vos | |
| 2079 ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis</i>. Per hoc enim quod | |
| 2080 Christus humanam naturam assumptam in caelo collocavit, dedit nobis | |
| 2081 spem illuc perveniendi, quia <i>ubi fuerit corpus, illuc | |
| 2082 congregabuntur et aquilae</i>, ut dicitur Matth. XXIV. Unde et | |
| 2083 Mich. II dicitur, <i>ascendit pandens iter ante eos</i>. Tertio, ad | |
| 2084 erigendum caritatis affectum in caelestia. Unde dicit apostolus, | |
| 2085 Coloss. III, <i>quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in | |
| 2086 dextera Dei sedens, quae sursum sunt sapite, non quae super | |
| 2087 terram</i>. Ut enim dicitur Matth. VI, <i>ubi est thesaurus tuus, | |
| 2088 ibi est et cor tuum</i>. Et quia spiritus sanctus est amor nos in | |
| 2089 caelestia rapiens, ideo dominus dicit discipulis, Ioan. XVI, | |
| 2090 <i>expedit vobis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paraclitus non | |
| 2091 veniet ad vos, si autem abiero, mittam eum ad vos</i>. Quod | |
| 2092 exponens Augustinus, super Ioan., dicit, <i>non potestis capere | |
| 2093 spiritum quandiu secundum carnem nosse persistitis Christum. | |
| 2094 Christo autem discedente corporaliter, non solum spiritus sanctus, | |
| 2095 sed et pater et filius illis affuit spiritualiter</i>.</p> | |
| 2096 <p title="III q. 57 a. 1 ad 4"><a name="49412"><span class= | |
| 2097 "ref">[49412] IIIª q. 57 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2098 dicendum quod, licet Christo resurgenti in vitam immortalem | |
| 2099 congrueret locus caelestis, tamen ascensionem distulit, ut veritas | |
| 2100 resurrectionis comprobaretur. Unde dicitur Act. I, quod <i>post | |
| 2101 passionem suam praebuit seipsum vivum discipulis in multis | |
| 2102 argumentis per dies quadraginta</i>. Ubi dicit Glossa quaedam quod, | |
| 2103 <i>quia quadraginta horas mortuus fuerat, quadraginta diebus se | |
| 2104 vivere confirmat. Vel per quadraginta dies tempus praesentis | |
| 2105 saeculi, quo Christus in Ecclesia conversatur, potest intelligi, | |
| 2106 secundum quod homo constat ex quatuor elementis, et eruditur contra | |
| 2107 transgressionem Decalogi</i>.</p> | |
| 2108 <br /> | |
| 2109 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2110 <p title="III q. 57 a. 2 arg. 1"><a name="49413"><span class= | |
| 2111 "ref">[49413] IIIª q. 57 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2112 sic proceditur. Videtur quod ascendere in caelum conveniat Christo | |
| 2113 secundum naturam divinam. Dicitur enim in Psalmo, <i>ascendit Deus | |
| 2114 in iubilatione</i>; et Deut. XXXIII, <i>ascensor caeli auxiliator | |
| 2115 tuus</i>. Sed ista dicuntur de Deo etiam ante Christi | |
| 2116 incarnationem. Ergo Christo convenit ascendere in caelum secundum | |
| 2117 quod Deus.</p> | |
| 2118 <p title="III q. 57 a. 2 arg. 2"><a name="49414"><span class= | |
| 2119 "ref">[49414] IIIª q. 57 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2120 eiusdem est ascendere in caelum cuius est descendere de caelo, | |
| 2121 secundum illud Ioan. III, <i>nemo ascendit in caelum nisi qui de | |
| 2122 caelo descendit</i>; et Ephes. IV, <i>qui descendit, ipse est et | |
| 2123 qui ascendit</i>. Sed Christus descendit de caelo, non secundum | |
| 2124 quod homo, sed secundum quod Deus, non enim humana eius natura ante | |
| 2125 in caelo fuerat, sed divina. Ergo videtur quod Christus ascendit in | |
| 2126 caelum secundum quod Deus.</p> | |
| 2127 <p title="III q. 57 a. 2 arg. 3"><a name="49415"><span class= | |
| 2128 "ref">[49415] IIIª q. 57 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2129 Christus sua ascensione ascendit ad patrem. Sed ad patris | |
| 2130 aequalitatem non pervenit secundum quod homo, sic enim dicit, | |
| 2131 <i>maior me est</i>, ut habetur Ioan. XIV. Ergo videtur quod | |
| 2132 Christus ascendit secundum quod Deus.</p> | |
| 2133 <p title="III q. 57 a. 2 s. c."><a name="49416"><span class= | |
| 2134 "ref">[49416] IIIª q. 57 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2135 quod, Ephes. IV, super illud, <i>quod autem ascendit, quid est nisi | |
| 2136 quia descendit</i>, dicit Glossa, <i>constat quod secundum | |
| 2137 humanitatem Christus descendit et ascendit</i>.</p> | |
| 2138 <p title="III q. 57 a. 2 co."><a name="49417"><span class= | |
| 2139 "ref">[49417] IIIª q. 57 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2140 dicendum quod ly secundum quod duo potest notare, scilicet | |
| 2141 conditionem ascendentis, et causam ascensionis. Et si quidem | |
| 2142 designet conditionem ascendentis, tunc ascendere non potest | |
| 2143 convenire Christo secundum conditionem divinae naturae. Tum quia | |
| 2144 nihil est deitate altius, quo possit ascendere. Tum etiam quia | |
| 2145 ascensio est motus localis, qui divinae naturae non competit, quae | |
| 2146 est immobilis et inlocalis. Sed per hunc modum ascensio competit | |
| 2147 Christo secundum humanam naturam, quae continetur loco, et motui | |
| 2148 subiici potest. Unde sub hoc sensu poterimus dicere quod Christus | |
| 2149 ascendit in caelum secundum quod homo, non secundum quod Deus. Si | |
| 2150 vero ly secundum quod designet causam ascensionis, cum etiam | |
| 2151 Christus ex virtute divinitatis in caelum ascenderit, non autem ex | |
| 2152 virtute humanae naturae, dicendum erit quod Christus ascendit in | |
| 2153 caelum, non secundum quod homo, sed secundum quod Deus. Unde | |
| 2154 Augustinus dicit, in sermone de ascensione, <i>de nostro fuit quod | |
| 2155 filius Dei pependit in cruce, de suo quod ascendit</i>.</p> | |
| 2156 <p title="III q. 57 a. 2 ad 1"><a name="49418"><span class= | |
| 2157 "ref">[49418] IIIª q. 57 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2158 dicendum quod auctoritates illae prophetice dicuntur de Deo | |
| 2159 secundum quod erat incarnandus. Potest tamen dici quod ascendere, | |
| 2160 etsi non proprie conveniat divinae naturae, potest tamen ei | |
| 2161 metaphorice convenire, prout scilicet dicitur in corde hominis | |
| 2162 ascendere, quando cor hominis se subiicit et humiliat Deo. Et eodem | |
| 2163 modo metaphorice dicitur ascendere respectu cuiuslibet creaturae, | |
| 2164 ex eo quod eam subiicit sibi.</p> | |
| 2165 <p title="III q. 57 a. 2 ad 2"><a name="49419"><span class= | |
| 2166 "ref">[49419] IIIª q. 57 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2167 dicendum quod ipse idem est qui ascendit et qui descendit. Dicit | |
| 2168 enim Augustinus, in libro de symbolo, <i>quis est qui descendit? | |
| 2169 Deus homo. Quis est qui ascendit? Idem ipse Deus homo</i>. | |
| 2170 Descensus tamen duplex attribuitur Christo. Unus quidem, quo | |
| 2171 dicitur descendisse de caelo. Qui quidem attribuitur Deo homini | |
| 2172 secundum quod Deus. Non enim est iste descensus intelligendus | |
| 2173 secundum motum localem, sed secundum exinanitionem, qua, cum in | |
| 2174 forma Dei esset, servi formam suscepit. Sicut enim dicitur | |
| 2175 exinanitus, non ex eo quod suam plenitudinem amitteret, sed ex eo | |
| 2176 quod nostram parvitatem suscepit; ita dicitur descendisse de caelo, | |
| 2177 non quia caelum deseruerit, sed quia naturam terrenam assumpsit in | |
| 2178 unitatem personae. Alius autem est descensus quo descendit in | |
| 2179 inferiores partes terrae, ut dicitur Ephes. IV. Qui quidem est | |
| 2180 descensus localis. Unde competit Christo secundum conditionem | |
| 2181 humanae naturae.</p> | |
| 2182 <p title="III q. 57 a. 2 ad 3"><a name="49420"><span class= | |
| 2183 "ref">[49420] IIIª q. 57 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2184 dicendum quod Christus dicitur ad patrem ascendere, inquantum | |
| 2185 ascendit ad consessum paternae dexterae. Quod quidem convenit | |
| 2186 Christo aliqualiter secundum divinam naturam, aliqualiter autem | |
| 2187 secundum humanam, ut infra dicetur.</p> | |
| 2188 <br /> | |
| 2189 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2190 <p title="III q. 57 a. 3 arg. 1"><a name="49421"><span class= | |
| 2191 "ref">[49421] IIIª q. 57 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2192 proceditur. Videtur quod Christus non ascenderit propria virtute. | |
| 2193 Dicitur enim Marci ult. quod <i>dominus Iesus, postquam locutus est | |
| 2194 discipulis, assumptus est in caelum</i>. Et Act. I dicitur quod, | |
| 2195 <i>videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis | |
| 2196 eorum</i>. Sed illud quod assumitur et elevatur, ab alio videtur | |
| 2197 moveri. Ergo Christus non propria virtute, sed aliena, ferebatur in | |
| 2198 caelum.</p> | |
| 2199 <p title="III q. 57 a. 3 arg. 2"><a name="49422"><span class= | |
| 2200 "ref">[49422] IIIª q. 57 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2201 corpus Christi fuit terrenum, sicut et corpora nostra. Corpori | |
| 2202 autem terreno contra naturam est ferri sursum. Nullus autem motus | |
| 2203 est propria virtute eius quod contra naturam movetur. Ergo Christus | |
| 2204 non ascendit in caelum propria virtute.</p> | |
| 2205 <p title="III q. 57 a. 3 arg. 3"><a name="49423"><span class= | |
| 2206 "ref">[49423] IIIª q. 57 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2207 propria virtus Christi est virtus divina. Sed motus ille non | |
| 2208 videtur fuisse ex virtute divina, quia, cum virtus divina sit | |
| 2209 infinita, motus ille fuisset in instanti; et sic non potuisset | |
| 2210 videntibus discipulis elevari in caelum, ut dicitur Act. I. Ergo | |
| 2211 videtur quod Christus non ascenderit propria virtute.</p> | |
| 2212 <p title="III q. 57 a. 3 s. c."><a name="49424"><span class= | |
| 2213 "ref">[49424] IIIª q. 57 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2214 quod dicitur Isaiae LXIII, <i>iste formosus in stola sua, gradiens | |
| 2215 in multitudine fortitudinis suae</i>. Et Gregorius dicit, in | |
| 2216 homilia ascensionis, <i>notandum est quod Elias in curru legitur | |
| 2217 ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretur quia homo purus | |
| 2218 adiutorio indigebat alieno. Redemptor autem noster non curru, non | |
| 2219 Angelis sublevatus legitur, quia qui fecerat omnia, super omnia sua | |
| 2220 virtute ferebatur</i>.</p> | |
| 2221 <p title="III q. 57 a. 3 co."><a name="49425"><span class= | |
| 2222 "ref">[49425] IIIª q. 57 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2223 dicendum quod in Christo est duplex natura, divina scilicet et | |
| 2224 humana. Unde secundum utramque naturam potest accipi propria virtus | |
| 2225 eius. Sed secundum humanam naturam potest accipi duplex virtus | |
| 2226 Christi. Una quidem naturalis, quae procedit ex principiis naturae. | |
| 2227 Et tali virtute manifestum est quod Christus non ascendit. Alia | |
| 2228 autem virtus in humana natura est virtus gloriae. Secundum quam | |
| 2229 Christus in caelum ascendit. Cuius quidem virtutis rationem quidam | |
| 2230 accipiunt ex natura quintae essentiae, quae est lux, ut dicunt, | |
| 2231 quam ponunt esse de compositione humani corporis, et per eam | |
| 2232 elementa contraria conciliari in unum. Ita quod in statu huius | |
| 2233 mortalitatis natura elementaris in corporibus humanis dominatur, et | |
| 2234 ideo, secundum naturam elementi praedominantis, corpus humanum | |
| 2235 naturali virtute deorsum fertur. In statu autem gloriae | |
| 2236 praedominabitur natura caelestis, secundum cuius inclinationem et | |
| 2237 virtutem corpus Christi, et alia sanctorum corpora, feruntur in | |
| 2238 caelum. Sed de hac opinione et in prima parte habitum est; et infra | |
| 2239 magis agetur, in tractatu de resurrectione communi. Hac autem | |
| 2240 opinione praetermissa, alii assignant rationem praedictae virtutis | |
| 2241 ex parte animae glorificatae, ex cuius redundantia glorificabitur | |
| 2242 corpus, ut Augustinus dicit, ad Dioscorum. Erit enim tanta | |
| 2243 obedientia corporis gloriosi ad animam beatam ut, sicut Augustinus | |
| 2244 dicit, XXII de Civ. Dei, <i>ubi volet spiritus, ibi erit protinus | |
| 2245 corpus, nec volet aliquid quod nec spiritum possit decere nec | |
| 2246 corpus</i>. Decet autem corpus gloriosum et immortale esse in loco | |
| 2247 caelesti, sicut dictum est. Et ideo ex virtute animae volentis | |
| 2248 corpus Christi ascendit in caelum. Sicut autem corpus efficitur | |
| 2249 gloriosum, ita, ut Augustinus dicit, super Ioan., <i>participatione | |
| 2250 Dei fit anima beata</i>. Unde prima origo ascensionis in caelum est | |
| 2251 virtus divina. Sic igitur Christus ascendit in caelum propria | |
| 2252 virtute, primo quidem, virtute divina; secundo, virtute animae | |
| 2253 glorificatae moventis corpus prout vult.</p> | |
| 2254 <p title="III q. 57 a. 3 ad 1"><a name="49426"><span class= | |
| 2255 "ref">[49426] IIIª q. 57 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2256 dicendum quod, sicut Christus dicitur propria virtute surrexisse, | |
| 2257 et tamen est suscitatus a patre, eo quod est eadem virtus patris et | |
| 2258 filii; ita etiam Christus propria virtute ascendit in caelum, et | |
| 2259 tamen a patre est elevatus et assumptus.</p> | |
| 2260 <p title="III q. 57 a. 3 ad 2"><a name="49427"><span class= | |
| 2261 "ref">[49427] IIIª q. 57 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2262 dicendum quod ratio illa probat quod Christus non ascenderit in | |
| 2263 caelum propria virtute quae est humanae naturae naturalis. Ascendit | |
| 2264 tamen in caelum propria virtute quae est virtus divina; et propria | |
| 2265 virtute quae est animae beatae. Et licet ascendere sursum sit | |
| 2266 contra naturam humani corporis secundum statum praesentem, in quo | |
| 2267 corpus non est omnino subiectum spiritui non tamen erit contra | |
| 2268 naturam neque violentum corpori glorioso, cuius tota natura est | |
| 2269 omnino subiecta spiritui.</p> | |
| 2270 <p title="III q. 57 a. 3 ad 3"><a name="49428"><span class= | |
| 2271 "ref">[49428] IIIª q. 57 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2272 dicendum quod, etsi virtus divina sit infinita, et infinite | |
| 2273 operetur quantum est ex parte operantis, tamen effectus virtutis | |
| 2274 eius recipitur in rebus secundum earum capacitatem, et secundum Dei | |
| 2275 dispositionem. Corpus autem non est capax ut in instanti localiter | |
| 2276 moveatur, quia oportet quod commetiatur se spatio, secundum cuius | |
| 2277 divisionem dividitur tempus, ut probatur VI Physic. Et ideo non | |
| 2278 oportet quod corpus motum a Deo moveatur in instanti, sed movetur | |
| 2279 ea velocitate qua Deus disponit.</p> | |
| 2280 <br /> | |
| 2281 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2282 <p title="III q. 57 a. 4 arg. 1"><a name="49429"><span class= | |
| 2283 "ref">[49429] IIIª q. 57 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2284 proceditur. Videtur quod Christus non ascenderit super omnes | |
| 2285 caelos. Dicitur enim in Psalmo, <i>dominus in templo sancto suo, | |
| 2286 dominus, in caelo sedes eius</i>. Quod autem est in caelo, non est | |
| 2287 supra caelum. Ergo Christus non ascendit super omnes caelos.</p> | |
| 2288 <p title="III q. 57 a. 4 arg. 2"><a name="49430"><span class= | |
| 2289 "ref">[49430] IIIª q. 57 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, duo | |
| 2290 corpora non possunt esse in eodem loco. Cum igitur non sit | |
| 2291 transitus de extremo in extremum nisi per medium, videtur quod | |
| 2292 Christus non potuisset ascendere super omnes caelos nisi caelum | |
| 2293 divideretur. Quod est impossibile.</p> | |
| 2294 <p title="III q. 57 a. 4 arg. 3"><a name="49431"><span class= | |
| 2295 "ref">[49431] IIIª q. 57 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2296 Act. I dicitur quod <i>nubes suscepit eum ab oculis eorum</i>. Sed | |
| 2297 nubes non possunt elevari supra caelum. Ergo Christus non ascendit | |
| 2298 super omnes caelos.</p> | |
| 2299 <p title="III q. 57 a. 4 arg. 4"><a name="49432"><span class= | |
| 2300 "ref">[49432] IIIª q. 57 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, ibi | |
| 2301 credimus Christum in perpetuum permansurum quo ascendit. Sed quod | |
| 2302 contra naturam est, non potest esse sempiternum, quia id quod est | |
| 2303 secundum naturam, est ut in pluribus et frequentius. Cum ergo | |
| 2304 contra naturam sit corpori terreno esse supra caelum, videtur quod | |
| 2305 corpus Christi supra caelum non ascenderit.</p> | |
| 2306 <p title="III q. 57 a. 4 s. c."><a name="49433"><span class= | |
| 2307 "ref">[49433] IIIª q. 57 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2308 quod dicitur Ephes. IV, <i>ascendit super omnes caelos, ut | |
| 2309 adimpleret omnia</i>.</p> | |
| 2310 <p title="III q. 57 a. 4 co."><a name="49434"><span class= | |
| 2311 "ref">[49434] IIIª q. 57 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2312 dicendum quod, quanto aliqua corpora perfectius participant | |
| 2313 bonitatem divinam, tanto sunt superiora corporali ordine, qui est | |
| 2314 ordo localis. Unde videmus quod corpora quae sunt magis formalia, | |
| 2315 sunt naturaliter superiora, ut patet per philosophum, in IV | |
| 2316 Physic., et in II de caelo, per formam enim unumquodque corpus | |
| 2317 participat divinum esse, ut patet in I Physic. Plus autem | |
| 2318 participat de divina bonitate corpus per gloriam quam quodcumque | |
| 2319 corpus naturale per formam suae naturae. Et inter cetera corpora | |
| 2320 gloriosa, manifestum est quod corpus Christi maiori refulget | |
| 2321 gloria. Unde convenientissimum est sibi quod sit supra omnia | |
| 2322 corpora constitutum in alto. Et ideo, super illud Ephes. IV, | |
| 2323 <i>ascendens in altum</i>, dicit Glossa, <i>loco et | |
| 2324 dignitate</i>.</p> | |
| 2325 <p title="III q. 57 a. 4 ad 1"><a name="49435"><span class= | |
| 2326 "ref">[49435] IIIª q. 57 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2327 dicendum quod sedes Dei dicitur esse in caelo, non sicut in | |
| 2328 continente, sed magis sicut in contento. Unde non oportet aliquam | |
| 2329 partem caeli eo superiorem esse, sed ipsum esse super omnes caelos, | |
| 2330 sicut et in Psalmo dicitur, <i>elevata est magnificentia tua super | |
| 2331 caelos, Deus</i>.</p> | |
| 2332 <p title="III q. 57 a. 4 ad 2"><a name="49436"><span class= | |
| 2333 "ref">[49436] IIIª q. 57 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2334 dicendum quod, quamvis de natura corporis non sit quod possit esse | |
| 2335 in eodem loco cum alio corpore, tamen potest hoc Deus facere per | |
| 2336 miraculum quod in eodem loco possint esse, sicut et fecit <i>corpus | |
| 2337 Christi ut de clauso utero beatae virginis exiret, et quod intravit | |
| 2338 ianuis clausis</i>, sicut dicit beatus Gregorius. Corpori ergo | |
| 2339 Christi convenire potest esse cum alio corpore in eodem loco, non | |
| 2340 ex proprietate corporis, sed per virtutem divinam assistentem et | |
| 2341 hoc operantem.</p> | |
| 2342 <p title="III q. 57 a. 4 ad 3"><a name="49437"><span class= | |
| 2343 "ref">[49437] IIIª q. 57 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2344 dicendum quod nubes illa non praebuit adminiculum Christo | |
| 2345 ascendenti per modum vehiculi, sed apparuit in signum divinitatis, | |
| 2346 secundum quod gloria Dei Israel apparebat super tabernaculum in | |
| 2347 nube.</p> | |
| 2348 <p title="III q. 57 a. 4 ad 4"><a name="49438"><span class= | |
| 2349 "ref">[49438] IIIª q. 57 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2350 dicendum quod corpus gloriosum non habet ex principiis suae naturae | |
| 2351 quod possit in caelo aut supra caelum esse, sed habet hoc ex anima | |
| 2352 beata, ex qua recipit gloriam. Et sicut motus gloriosi corporis | |
| 2353 sursum non est violentus, ita nec quies violenta. Unde nihil | |
| 2354 prohibet eam esse sempiternam.</p> | |
| 2355 <br /> | |
| 2356 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2357 <p title="III q. 57 a. 5 arg. 1"><a name="49439"><span class= | |
| 2358 "ref">[49439] IIIª q. 57 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2359 proceditur. Videtur quod corpus Christi non ascenderit super omnem | |
| 2360 creaturam spiritualem. Eorum enim quae non dicuntur secundum | |
| 2361 rationem unam, non potest convenienter fieri comparatio. Sed locus | |
| 2362 non eadem ratione attribuitur corporibus et spiritualibus | |
| 2363 creaturis, ut patet ex his quae dicta sunt in prima parte. Ergo | |
| 2364 videtur quod non possit dici corpus Christi ascendisse super omnem | |
| 2365 creaturam spiritualem.</p> | |
| 2366 <p title="III q. 57 a. 5 arg. 2"><a name="49440"><span class= | |
| 2367 "ref">[49440] IIIª q. 57 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2368 Augustinus dicit, in libro de vera Relig., quod omni corpori | |
| 2369 spiritus praefertur. Sed nobiliori rei sublimior debetur locus. | |
| 2370 Ergo videtur quod Christus non ascenderit super omnem spiritualem | |
| 2371 creaturam.</p> | |
| 2372 <p title="III q. 57 a. 5 arg. 3"><a name="49441"><span class= | |
| 2373 "ref">[49441] IIIª q. 57 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 2374 omni loco est aliquod corpus, cum nihil sit vacuum in natura. Si | |
| 2375 ergo nullum corpus obtinet altiorem locum quam spiritus in ordine | |
| 2376 naturalium corporum, nullus locus erit supra omnem spiritualem | |
| 2377 creaturam. Non ergo corpus Christi potuit ascendere super omnem | |
| 2378 spiritualem creaturam.</p> | |
| 2379 <p title="III q. 57 a. 5 s. c."><a name="49442"><span class= | |
| 2380 "ref">[49442] IIIª q. 57 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2381 quod dicitur Ephes. I, <i>constituit illum super omnem principatum | |
| 2382 et potestatem, et supra omne nomen quod nominatur sive in hoc | |
| 2383 saeculo sive in futuro</i>.</p> | |
| 2384 <p title="III q. 57 a. 5 co."><a name="49443"><span class= | |
| 2385 "ref">[49443] IIIª q. 57 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2386 dicendum quod tanto alicui rei debetur altior locus, quanto est | |
| 2387 nobilior, sive debeatur ei locus per modum contactus corporalis, | |
| 2388 sicut corporibus; sive per modum contactus spiritualis, sicut | |
| 2389 spiritualibus substantiis. Exinde enim spiritualibus substantiis | |
| 2390 debetur secundum quandam congruentiam locus caelestis, qui est | |
| 2391 supremus locorum, quia illae substantiae sunt supremae in ordine | |
| 2392 substantiarum. Corpus autem Christi, licet, considerando | |
| 2393 conditionem naturae corporeae, sit infra spirituales substantias; | |
| 2394 considerando tamen dignitatem unionis qua est personaliter Deo | |
| 2395 coniunctum, excellit dignitatem omnium spiritualium substantiarum. | |
| 2396 Et ideo, secundum praedictae congruentiae rationem, debetur sibi | |
| 2397 locus altior ultra omnem creaturam etiam spiritualem. Unde et | |
| 2398 Gregorius dicit, in homilia ascensionis, quod <i>qui fecerat omnia, | |
| 2399 super omnia sua virtute ferebatur</i>.</p> | |
| 2400 <p title="III q. 57 a. 5 ad 1"><a name="49444"><span class= | |
| 2401 "ref">[49444] IIIª q. 57 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2402 dicendum quod, licet alia ratione attribuatur locus corporali et | |
| 2403 spirituali substantiae, tamen hoc est in utraque ratione commune, | |
| 2404 quod digniori rei attribuitur superior locus.</p> | |
| 2405 <p title="III q. 57 a. 5 ad 2"><a name="49445"><span class= | |
| 2406 "ref">[49445] IIIª q. 57 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2407 dicendum quod ratio illa procedit de corpore Christi secundum | |
| 2408 conditionem naturae corporeae, non autem secundum rationem | |
| 2409 unionis.</p> | |
| 2410 <p title="III q. 57 a. 5 ad 3"><a name="49446"><span class= | |
| 2411 "ref">[49446] IIIª q. 57 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2412 dicendum quod comparatio ista potest attendi vel secundum rationem | |
| 2413 locorum, et sic nullus locus est tam altus quod excedat dignitatem | |
| 2414 spiritualis substantiae; secundum quod procedit obiectio. Vel | |
| 2415 secundum dignitatem eorum quibus attribuitur locus. Et sic corpori | |
| 2416 Christi debetur ut sit supra spirituales creaturas.</p> | |
| 2417 <br /> | |
| 2418 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2419 <p title="III q. 57 a. 6 arg. 1"><a name="49447"><span class= | |
| 2420 "ref">[49447] IIIª q. 57 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2421 proceditur. Videtur quod ascensio Christi non sit causa nostrae | |
| 2422 salutis. Christus enim fuit causa nostrae salutis inquantum salutem | |
| 2423 nostram meruit. Sed per ascensionem nihil nobis meruit, quia | |
| 2424 ascensio pertinet ad praemium exaltationis eius; non est autem idem | |
| 2425 meritum et praemium, sicut nec via et terminus. Ergo videtur quod | |
| 2426 ascensio Christi non fuit causa nostrae salutis.</p> | |
| 2427 <p title="III q. 57 a. 6 arg. 2"><a name="49448"><span class= | |
| 2428 "ref">[49448] IIIª q. 57 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, si | |
| 2429 ascensio Christi est causa nostrae salutis, maxime hoc videtur | |
| 2430 quantum ad hoc quod ascensio eius sit causa nostrae ascensionis. | |
| 2431 Sed hoc collatum est nobis per eius passionem, quia, ut dicitur | |
| 2432 Heb. X, <i>habemus fiduciam in introitu sanctorum per sanguinem | |
| 2433 ipsius</i>. Ergo videtur quod ascensio Christi non fuit causa | |
| 2434 nostrae salutis.</p> | |
| 2435 <p title="III q. 57 a. 6 arg. 3"><a name="49449"><span class= | |
| 2436 "ref">[49449] IIIª q. 57 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2437 salus per Christum nobis collata est sempiterna, secundum illud | |
| 2438 Isaiae li, <i>salus autem mea in sempiternum erit</i>. Sed Christus | |
| 2439 non ascendit in caelum ut ibi in sempiternum esset, dicitur enim | |
| 2440 Act. I, <i>quemadmodum vidistis eum ascendentem in caelum, ita | |
| 2441 veniet</i>. Legitur etiam multis sanctis se demonstrasse in terris | |
| 2442 post suam ascensionem, sicut de Paulo legitur Act. IX. Ergo videtur | |
| 2443 quod eius ascensio non sit causa nostrae salutis.</p> | |
| 2444 <p title="III q. 57 a. 6 s. c."><a name="49450"><span class= | |
| 2445 "ref">[49450] IIIª q. 57 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2446 quod ipse dicit, Ioan. XVI, expedit vobis ut ego vadam, idest, ut | |
| 2447 recedam a vobis per ascensionem.</p> | |
| 2448 <p title="III q. 57 a. 6 co."><a name="49451"><span class= | |
| 2449 "ref">[49451] IIIª q. 57 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2450 dicendum quod ascensio Christi est causa nostrae salutis | |
| 2451 dupliciter, uno modo, ex parte nostra; alio modo, ex parte ipsius. | |
| 2452 Ex parte quidem nostra, inquantum per Christi ascensionem mens | |
| 2453 nostra movetur in ipsum. Quia per eius ascensionem, sicut supra | |
| 2454 dictum est, primo quidem datur locus fidei; secundo, spei; tertio, | |
| 2455 caritati. Quarto etiam, per hoc reverentia nostra augetur ad ipsum, | |
| 2456 dum iam non existimamus eum sicut hominem terrenum, sed sicut Deum | |
| 2457 caelestem, sicut et apostolus dicit, II Cor. V, <i>etsi cognovimus | |
| 2458 secundum carnem Christum, idest, mortalem, per quod putavimus eum | |
| 2459 tantum hominem</i>, ut Glossa exponit, <i>sed nunc iam non | |
| 2460 novimus</i>. Ex parte autem sua, quantum ad ea quae ipse fecit | |
| 2461 ascendens propter nostram salutem. Et primo quidem, viam nobis | |
| 2462 praeparavit ascendendi in caelum, secundum quod ipse dicit, Ioan. | |
| 2463 XIV, <i>vado parare vobis locum</i>; et Mich. II, <i>ascendit | |
| 2464 pandens iter ante eos</i>. Quia enim ipse est caput nostrum, | |
| 2465 oportet illuc sequi membra quo caput praecessit, unde dicitur Ioan. | |
| 2466 XIV, <i>ut ubi sum ego, et vos sitis</i>. Et in huius signum, | |
| 2467 animas sanctorum quas de Inferno eduxerat, in caelum traduxit, | |
| 2468 secundum illud Psalmi, <i>ascendens in altum captivam duxit | |
| 2469 captivitatem</i>, quia scilicet eos qui fuerant a Diabolo | |
| 2470 captivati, secum duxit in caelum, quasi in locum peregrinum humanae | |
| 2471 naturae, bona captione captivos, utpote per victoriam acquisitos. | |
| 2472 Secundo quia, sicut pontifex in veteri testamento intrabat | |
| 2473 sanctuarium ut assisteret Deo pro populo, ita et Christus intravit | |
| 2474 in caelum <i>ad interpellandum pro nobis</i>, ut dicitur Heb. VII. | |
| 2475 Ipsa enim repraesentatio sui ex natura humana, quam in caelum | |
| 2476 intulit, est quaedam interpellatio pro nobis, ut, ex quo Deus | |
| 2477 humanam naturam sic exaltavit in Christo, etiam eorum misereatur | |
| 2478 pro quibus filius Dei humanam naturam assumpsit. Tertio ut, in | |
| 2479 caelorum sede quasi Deus et dominus constitutus, exinde divina dona | |
| 2480 hominibus mitteret, secundum illud Ephes. IV, <i>ascendit super | |
| 2481 omnes caelos ut adimpleret omnia</i>, scilicet donis suis, secundum | |
| 2482 Glossam.</p> | |
| 2483 <p title="III q. 57 a. 6 ad 1"><a name="49452"><span class= | |
| 2484 "ref">[49452] IIIª q. 57 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2485 dicendum quod ascensio Christi est causa nostrae salutis, non per | |
| 2486 modum meriti, sed per modum efficientiae, sicut supra de | |
| 2487 resurrectione dictum est.</p> | |
| 2488 <p title="III q. 57 a. 6 ad 2"><a name="49453"><span class= | |
| 2489 "ref">[49453] IIIª q. 57 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2490 dicendum quod passio Christi est causa nostrae ascensionis in | |
| 2491 caelum, proprie loquendo, per remotionem peccati prohibentis, et | |
| 2492 per modum meriti. Ascensio autem Christi est directe causa | |
| 2493 ascensionis nostrae, quasi inchoando ipsam in capite nostro, cui | |
| 2494 oportet membra coniungi.</p> | |
| 2495 <p title="III q. 57 a. 6 ad 3"><a name="49454"><span class= | |
| 2496 "ref">[49454] IIIª q. 57 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2497 dicendum quod Christus, semel ascendens in caelum, adeptus est sibi | |
| 2498 et nobis in perpetuum ius et dignitatem mansionis caelestis. Cui | |
| 2499 tamen dignitati non derogat si ex aliqua dispensatione Christus | |
| 2500 quandoque corporaliter ad terram descendat, vel ut ostendat se | |
| 2501 omnibus, sicut in iudicio; vel ut ostendat se alicui specialiter, | |
| 2502 sicut Paulo, ut habetur Act. IX. Et ne aliquis credat hoc factum | |
| 2503 fuisse, non Christo ibi corporaliter praesente, sed aliqualiter | |
| 2504 apparente, contrarium apparet per hoc quod ipse apostolus dicit, I | |
| 2505 Cor. XV, ad confirmandam resurrectionis fidem, <i>novissime omnium, | |
| 2506 tanquam abortivo, visus est et mihi</i>, quae quidem visio | |
| 2507 veritatem resurrectionis non probaret nisi ipsum verum corpus visum | |
| 2508 fuisset ab eo.</p> | |
| 2509 <br /> | |
| 2510 <div class="D">Quaestio 58</div> | |
| 2511 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2512 <p title="III q. 58 pr."><a name="49455"><span class="ref">[49455] | |
| 2513 IIIª q. 58 pr.</span></a> Deinde considerandum est de sessione | |
| 2514 Christi ad dexteram patris. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 2515 utrum Christus sedeat ad dexteram patris. Secundo, utrum hoc | |
| 2516 conveniat sibi secundum divinam naturam. Tertio, utrum conveniat | |
| 2517 sibi secundum humanam. Quarto, utrum hoc sit proprium Christi.</p> | |
| 2518 <br /> | |
| 2519 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2520 <p title="III q. 58 a. 1 arg. 1"><a name="49456"><span class= | |
| 2521 "ref">[49456] IIIª q. 58 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2522 proceditur. Videtur quod Christo non conveniat sedere ad dexteram | |
| 2523 Dei patris. Dextera enim et sinistra sunt differentiae positionum | |
| 2524 corporalium. Sed nihil corporale convenit Deo, quia <i>Deus | |
| 2525 spiritus est</i>, ut habetur Ioan. IV. Ergo videtur quod Christus | |
| 2526 non sedeat ad dexteram patris.</p> | |
| 2527 <p title="III q. 58 a. 1 arg. 2"><a name="49457"><span class= | |
| 2528 "ref">[49457] IIIª q. 58 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, si | |
| 2529 aliquis sedet ad dexteram alicuius, ille sedet ad sinistram eius. | |
| 2530 Si ergo Christus sedet ad dexteram patris, sequitur quod pater | |
| 2531 sedeat ad sinistram filii. Quod est inconveniens.</p> | |
| 2532 <p title="III q. 58 a. 1 arg. 3"><a name="49458"><span class= | |
| 2533 "ref">[49458] IIIª q. 58 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2534 sedere et stare videntur oppositionem habere. Sed Stephanus dicit, | |
| 2535 Act. VII, <i>ecce, video caelos apertos, et filium hominis stantem | |
| 2536 a dextris virtutis Dei</i>. Ergo videtur quod Christus non sedeat | |
| 2537 ad dexteram patris.</p> | |
| 2538 <p title="III q. 58 a. 1 s. c."><a name="49459"><span class= | |
| 2539 "ref">[49459] IIIª q. 58 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2540 quod dicitur Marci ult., <i>dominus quidem Iesus, postquam locutus | |
| 2541 est eis, ascendit in caelum, et sedet a dextris Dei</i>.</p> | |
| 2542 <p title="III q. 58 a. 1 co."><a name="49460"><span class= | |
| 2543 "ref">[49460] IIIª q. 58 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2544 dicendum quod in nomine sessionis duo possumus intelligere, | |
| 2545 videlicet quietem, secundum illud Luc. ult., sedete hic in | |
| 2546 civitate; et etiam regiam vel iudiciariam potestatem, secundum | |
| 2547 illud Proverb. XX, <i>rex qui sedet in solio iudicii, dissipat omne | |
| 2548 malum intuitu suo</i>. Utroque igitur modo Christo convenit sedere | |
| 2549 ad dexteram patris. Uno quidem modo, inquantum aeternaliter manet | |
| 2550 incorruptibilis in beatitudine patris, quae eius dextera dicitur, | |
| 2551 secundum illud Psalmi, <i>delectationes in dextera tua usque in | |
| 2552 finem</i>. Unde Augustinus dicit, in libro de symbolo, <i>sedet ad | |
| 2553 dexteram patris, sedere habitare intelligite, quomodo dicimus de | |
| 2554 quocumque homine, in illa patria sedit per tres annos. Sic ergo | |
| 2555 credite Christum habitare in dextera Dei patris, beatus enim est, | |
| 2556 et ipsius beatitudinis nomen est dextera patris</i>. Alio modo | |
| 2557 dicitur Christus sedere in dextera patris, inquantum patri | |
| 2558 conregnat, et ab eo habet iudiciariam potestatem, sicut ille qui | |
| 2559 considet regi ad dexteram, assidet ei in regnando et iudicando. | |
| 2560 Unde Augustinus dicit, in alio sermone de symbolo, <i>ipsam | |
| 2561 dexteram intelligite potestatem quam accepit ille homo susceptus a | |
| 2562 Deo, ut veniat iudicaturus qui prius venerat iudicandus</i>.</p> | |
| 2563 <p title="III q. 58 a. 1 ad 1"><a name="49461"><span class= | |
| 2564 "ref">[49461] IIIª q. 58 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2565 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, in IV libro, <i>non localem | |
| 2566 dexteram patris dicimus. Qualiter enim qui incircumscriptibilis | |
| 2567 est, localem adipiscetur dexteram? Dextera enim et sinistra eorum | |
| 2568 quae circumscribuntur sunt. Dexteram autem patris dicimus gloriam | |
| 2569 et honorem divinitatis</i>.</p> | |
| 2570 <p title="III q. 58 a. 1 ad 2"><a name="49462"><span class= | |
| 2571 "ref">[49462] IIIª q. 58 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2572 dicendum quod ratio illa procedit secundum quod sedere ad dexteram | |
| 2573 intelligitur corporaliter. Unde Augustinus dicit, in quodam sermone | |
| 2574 de symbolo, <i>si carnaliter acceperimus quod Christus sedet ad | |
| 2575 dexteram patris, ille erit ad sinistram. Ibi autem</i>, idest in | |
| 2576 aeterna beatitudine, <i>omnis dextera est, quia nulla ibi est | |
| 2577 miseria</i>.</p> | |
| 2578 <p title="III q. 58 a. 1 ad 3"><a name="49463"><span class= | |
| 2579 "ref">[49463] IIIª q. 58 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2580 dicendum quod, sicut Gregorius dicit, in homilia ascensionis, | |
| 2581 <i>sedere iudicantis est, stare vero pugnantis vel adiuvantis. | |
| 2582 Stephanus ergo, in labore certaminis positus, stantem vidit quem | |
| 2583 adiutorem habuit. Sed hunc post ascensionem Marcus sedere | |
| 2584 describit, quia post assumptionis suae gloriam, iudex in fine | |
| 2585 videbitur</i>.</p> | |
| 2586 <br /> | |
| 2587 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2588 <p title="III q. 58 a. 2 arg. 1"><a name="49464"><span class= | |
| 2589 "ref">[49464] IIIª q. 58 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2590 sic proceditur. Videtur quod sedere ad dexteram Dei patris non | |
| 2591 conveniat Christo secundum quod Deus. Christus enim, secundum quod | |
| 2592 est Deus, est dextera patris. Sed non videtur idem esse dextera | |
| 2593 alicuius, et ille qui sedet ad dexteram eius. Ergo Christus, | |
| 2594 secundum quod est Deus, non sedet ad dexteram patris.</p> | |
| 2595 <p title="III q. 58 a. 2 arg. 2"><a name="49465"><span class= | |
| 2596 "ref">[49465] IIIª q. 58 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2597 Marci ult. dicitur quod <i>dominus Iesus assumptus est in caelum, | |
| 2598 et sedet a dextris Dei</i>. Christus autem non est assumptus in | |
| 2599 caelum secundum quod Deus. Ergo etiam neque secundum quod Deus, | |
| 2600 sedet a dextris Dei.</p> | |
| 2601 <p title="III q. 58 a. 2 arg. 3"><a name="49466"><span class= | |
| 2602 "ref">[49466] IIIª q. 58 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2603 Christus, secundum quod Deus, est aequalis patri et spiritui | |
| 2604 sancto. Si ergo Christus, secundum quod Deus, sedet ad dexteram | |
| 2605 patris, pari ratione et spiritus sanctus sedebit ad dexteram patris | |
| 2606 et filii, et ipse pater ad dexteram filii. Quod nusquam | |
| 2607 invenitur.</p> | |
| 2608 <p title="III q. 58 a. 2 s. c."><a name="49467"><span class= | |
| 2609 "ref">[49467] IIIª q. 58 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2610 quod Damascenus dicit, quod <i>dexteram patris dicimus gloriam et | |
| 2611 honorem divinitatis, in qua Dei filius exstitit ante saecula ut | |
| 2612 Deus et patri consubstantialis</i>.</p> | |
| 2613 <p title="III q. 58 a. 2 co."><a name="49468"><span class= | |
| 2614 "ref">[49468] IIIª q. 58 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2615 dicendum quod, sicut ex praedictis patet, nomine dexterae tria | |
| 2616 intelligi possunt, uno modo, secundum Damascenum, gloria | |
| 2617 divinitatis; alio modo, secundum Augustinum, beatitudo patris; | |
| 2618 tertio modo, secundum eundem, iudiciaria potestas. Sessio autem, ut | |
| 2619 dictum est, vel habitationem, vel regiam vel iudiciariam dignitatem | |
| 2620 designat. Unde sedere ad dexteram patris nihil aliud est quam simul | |
| 2621 cum patre habere gloriam divinitatis, et beatitudinem, et | |
| 2622 iudiciariam potestatem, et hoc immutabiliter et regaliter. Hoc | |
| 2623 autem convenit filio secundum quod Deus. Unde manifestum est quod | |
| 2624 Christus, secundum quod Deus, sedet ad dexteram patris, ita tamen | |
| 2625 quod haec praepositio ad, quae transitiva est, solam distinctionem | |
| 2626 personalem importat et originis ordinem, non autem gradum naturae | |
| 2627 vel dignitatis, qui nullus est in divinis personis, ut in prima | |
| 2628 parte habitum est.</p> | |
| 2629 <p title="III q. 58 a. 2 ad 1"><a name="49469"><span class= | |
| 2630 "ref">[49469] IIIª q. 58 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2631 dicendum quod filius dicitur dextera patris appropriate, per modum | |
| 2632 quo etiam dicitur virtus patris. Sed dextera patris secundum tres | |
| 2633 significationes praedictas est aliquid commune tribus personis.</p> | |
| 2634 <p title="III q. 58 a. 2 ad 2"><a name="49470"><span class= | |
| 2635 "ref">[49470] IIIª q. 58 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2636 dicendum quod Christus, secundum quod homo, assumptus est ad | |
| 2637 divinum honorem, qui in praedicta sessione designatur. Sed tamen | |
| 2638 ille honor divinus convenit Christo, inquantum est Deus, non per | |
| 2639 aliquam assumptionem, sed per aeternam originem.</p> | |
| 2640 <p title="III q. 58 a. 2 ad 3"><a name="49471"><span class= | |
| 2641 "ref">[49471] IIIª q. 58 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2642 dicendum quod nullo modo potest dici quod pater sedeat ad dexteram | |
| 2643 filii vel spiritus sancti, quia filius et spiritus sanctus trahunt | |
| 2644 originem a patre, et non e converso. Sed spiritus sanctus proprie | |
| 2645 potest dici sedere ad dexteram patris vel filii secundum sensum | |
| 2646 praedictum, licet secundum quandam appropriationem attribuatur | |
| 2647 filio, cui appropriatur aequalitas, sicut Augustinus dicit quod | |
| 2648 <i>in patre est unitas, in filio aequalitas, in spiritu sancto | |
| 2649 unitatis aequalitatisque connexio</i>.</p> | |
| 2650 <br /> | |
| 2651 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2652 <p title="III q. 58 a. 3 arg. 1"><a name="49472"><span class= | |
| 2653 "ref">[49472] IIIª q. 58 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2654 proceditur. Videtur quod sedere ad dexteram patris non conveniat | |
| 2655 Christo secundum quod homo. Ut enim Damascenus dicit <i>dexteram | |
| 2656 patris dicimus gloriam et honorem divinitatis</i>. Sed honor et | |
| 2657 gloria divinitatis non convenit Christo secundum quod homo. Ergo | |
| 2658 videtur quod Christus, secundum quod homo, non sedeat ad dexteram | |
| 2659 patris.</p> | |
| 2660 <p title="III q. 58 a. 3 arg. 2"><a name="49473"><span class= | |
| 2661 "ref">[49473] IIIª q. 58 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2662 sedere ad dexteram regnantis subiectionem excludere videtur, quia | |
| 2663 qui sedet ad dexteram regnantis, quodammodo illi conregnat. | |
| 2664 Christus autem, secundum quod homo, est subiectus patri, ut dicitur | |
| 2665 I Cor. XV. Ergo videtur quod Christus, secundum quod homo, non sit | |
| 2666 ad dexteram patris.</p> | |
| 2667 <p title="III q. 58 a. 3 arg. 3"><a name="49474"><span class= | |
| 2668 "ref">[49474] IIIª q. 58 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2669 Rom. VIII, super illud, <i>qui est ad dexteram Dei</i>, exponit | |
| 2670 Glossa, <i>idest, aequalis patri in honore quo Deus pater est; vel, | |
| 2671 ad dexteram patris, idest in potioribus bonis Dei</i>. Et super | |
| 2672 illud Heb. I, <i>sedet ad dexteram Dei in excelsis</i>, Glossa, | |
| 2673 <i>idest, ad aequalitatem patris, super omnia et loco et | |
| 2674 dignitate</i>. Sed esse aequalem Deo non convenit Christo secundum | |
| 2675 quod homo, nam secundum hoc ipse dicit, Ioan. XIV, <i>pater maior | |
| 2676 me est</i>. Ergo videtur quod sedere ad dexteram patris non | |
| 2677 conveniat Christo secundum quod homo.</p> | |
| 2678 <p title="III q. 58 a. 3 s. c."><a name="49475"><span class= | |
| 2679 "ref">[49475] IIIª q. 58 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2680 quod Augustinus dicit, in sermone de symbolo, <i>ipsam dexteram | |
| 2681 intelligite potestatem quam accepit ille homo susceptus a Deo, ut | |
| 2682 veniat iudicaturus qui prius venerat iudicandus</i>.</p> | |
| 2683 <p title="III q. 58 a. 3 co."><a name="49476"><span class= | |
| 2684 "ref">[49476] IIIª q. 58 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2685 dicendum quod, sicut dictum est, nomine dexterae patris | |
| 2686 intelligitur vel ipsa gloria divinitatis ipsius, vel beatitudo | |
| 2687 aeterna eius, vel potestas iudiciaria et regalis. Haec autem | |
| 2688 praepositio ad quendam ad dexteram accessum designat, in quo | |
| 2689 designatur convenientia cum quadam distinctione, ut supra dictum | |
| 2690 est. Quod quidem potest esse tripliciter. Uno modo, ut sit | |
| 2691 convenientia in natura et distinctio in persona. Et sic Christus, | |
| 2692 secundum quod filius Dei, sedet ad dexteram patris, quia habet | |
| 2693 eandem naturam cum patre. Unde praedicta conveniunt essentialiter | |
| 2694 filio sicut et patri. Et hoc est esse in aequalitate patris. Alio | |
| 2695 modo, secundum gratiam unionis, quae importat e converso | |
| 2696 distinctionem naturae et unitatem personae. Et secundum hoc | |
| 2697 Christus, secundum quod homo, est filius Dei, et per consequens | |
| 2698 sedens ad dexteram patris, ita tamen quod ly secundum quod non | |
| 2699 designet conditionem naturae, sed unitatem suppositi, ut supra | |
| 2700 expositum est. Tertio modo potest praedictus accessus intelligi | |
| 2701 secundum gratiam habitualem, quae abundantior est in Christo prae | |
| 2702 omnibus aliis creaturis, in tantum quod ipsa natura humana in | |
| 2703 Christo est beatior ceteris creaturis, et super omnes alias | |
| 2704 creaturas habens regiam et iudiciariam potestatem. Sic igitur, si | |
| 2705 ly secundum quod designet conditionem naturae, Christus, secundum | |
| 2706 quod Deus, sedet ad dexteram patris, idest in aequalitate patris. | |
| 2707 Secundum autem quod homo, sedet ad dexteram patris, idest in bonis | |
| 2708 paternis potioribus prae ceteris creaturis, idest in maiori | |
| 2709 beatitudine, et habens iudiciariam potestatem. Si vero ly secundum | |
| 2710 quod designet unitatem suppositi, sic etiam, secundum quod homo, | |
| 2711 sedet ad dexteram patris secundum aequalitatem honoris, inquantum | |
| 2712 scilicet eodem honore veneramur ipsum filium Dei cum eadem natura | |
| 2713 assumpta, ut supra dictum est.</p> | |
| 2714 <p title="III q. 58 a. 3 ad 1"><a name="49477"><span class= | |
| 2715 "ref">[49477] IIIª q. 58 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2716 dicendum quod humanitas Christi, secundum conditiones suae naturae, | |
| 2717 non habet gloriam vel honorem deitatis, quem tamen habet ratione | |
| 2718 personae cui unitur. Unde ibidem Damascenus subdit, <i>in qua</i>, | |
| 2719 scilicet gloria deitatis, <i>Dei filius existens ante saecula ut | |
| 2720 Deus et patri consubstantialis sedet, conglorificata ei carne eius. | |
| 2721 Adoratur enim una hypostasis una adoratione cum carne eius, ab omni | |
| 2722 creatura</i>.</p> | |
| 2723 <p title="III q. 58 a. 3 ad 2"><a name="49478"><span class= | |
| 2724 "ref">[49478] IIIª q. 58 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2725 dicendum quod Christus, secundum quod homo, subiectus est patri | |
| 2726 prout ly secundum quod designat conditionem naturae. Et secundum | |
| 2727 hoc, non competit ei sedere ad dexteram patris secundum rationem | |
| 2728 aequalitatis, secundum quod est homo. Sic autem competit ei sedere | |
| 2729 ad dexteram patris secundum quod per hoc designatur excellentia | |
| 2730 beatitudinis, et iudiciaria potestas super omnem creaturam.</p> | |
| 2731 <p title="III q. 58 a. 3 ad 3"><a name="49479"><span class= | |
| 2732 "ref">[49479] IIIª q. 58 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2733 dicendum quod esse in aequalitate patris non pertinet ad ipsam | |
| 2734 naturam humanam Christi, sed solum ad personam assumentem. Sed esse | |
| 2735 in potioribus bonis Dei, secundum quod importat excessum aliarum | |
| 2736 creaturarum, convenit etiam ipsi naturae assumptae.</p> | |
| 2737 <br /> | |
| 2738 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2739 <p title="III q. 58 a. 4 arg. 1"><a name="49480"><span class= | |
| 2740 "ref">[49480] IIIª q. 58 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2741 proceditur. Videtur quod sedere ad dexteram patris non sit proprium | |
| 2742 Christi. Dicit enim apostolus, Ephes. II, quod <i>resuscitavit nos, | |
| 2743 et consedere fecit in caelestibus in Christo Iesu</i>. Sed | |
| 2744 resuscitari non est proprium Christi. Ergo pari ratione etiam nec | |
| 2745 sedere ad dexteram Dei in excelsis.</p> | |
| 2746 <p title="III q. 58 a. 4 arg. 2"><a name="49481"><span class= | |
| 2747 "ref">[49481] IIIª q. 58 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2748 sicut Augustinus dicit, in libro de symbolo, <i>Christum sedere ad | |
| 2749 dexteram patris, hoc est habitare in eius beatitudine</i>. Sed hoc | |
| 2750 multis aliis convenit. Ergo videtur quod sedere ad dexteram patris | |
| 2751 non sit proprium Christi.</p> | |
| 2752 <p title="III q. 58 a. 4 arg. 3"><a name="49482"><span class= | |
| 2753 "ref">[49482] IIIª q. 58 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2754 ipse dicit, Apoc. III, <i>qui vicerit, dabo ei sedere mecum in | |
| 2755 throno meo, sicut et ego vici, et sedi cum patre meo in throno | |
| 2756 eius</i>. Sed per hoc sedet Christus ad dexteram patris, quod sedet | |
| 2757 in throno eius. Ergo etiam et alii qui vincunt, sedent ad dexteram | |
| 2758 patris.</p> | |
| 2759 <p title="III q. 58 a. 4 arg. 4"><a name="49483"><span class= | |
| 2760 "ref">[49483] IIIª q. 58 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2761 Matth. XX dominus dicit, <i>sedere ad dexteram vel sinistram meam, | |
| 2762 non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a patre meo</i>. | |
| 2763 Hoc autem frustra diceretur nisi esset aliquibus paratum. Non ergo | |
| 2764 sedere ad dexteram soli Christo convenit.</p> | |
| 2765 <p title="III q. 58 a. 4 s. c."><a name="49484"><span class= | |
| 2766 "ref">[49484] IIIª q. 58 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2767 quod dicitur ad Heb. I, <i>ad quem aliquando dixit Angelorum, sede | |
| 2768 a dextris meis, idest, in potioribus meis, vel mihi secundum | |
| 2769 divinitatem aequalis?</i> Quasi dicat, ad nullum. Sed Angeli sunt | |
| 2770 superiores aliis creaturis. Ergo multo minus ulli alii convenit | |
| 2771 sedere ad dexteram patris quam Christo.</p> | |
| 2772 <p title="III q. 58 a. 4 co."><a name="49485"><span class= | |
| 2773 "ref">[49485] IIIª q. 58 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2774 dicendum quod, sicut dictum est, Christus dicitur sedere ad | |
| 2775 dexteram patris, inquantum secundum divinam naturam est in | |
| 2776 aequalitate patris, secundum autem humanam naturam in excellenti | |
| 2777 possessione divinorum bonorum prae ceteris aliis creaturis. | |
| 2778 Utrumque autem soli Christo convenit. Unde nulli alii, nec Angelo | |
| 2779 nec homini, convenit sedere ad dexteram patris, nisi soli | |
| 2780 Christo.</p> | |
| 2781 <p title="III q. 58 a. 4 ad 1"><a name="49486"><span class= | |
| 2782 "ref">[49486] IIIª q. 58 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2783 dicendum quod, quia Christus est caput nostrum, illud quod collatum | |
| 2784 est Christo, est etiam nobis in ipso collatum. Et propter hoc, quia | |
| 2785 ipse iam resuscitatus est, dicit apostolus quod Deus nos quodammodo | |
| 2786 ei conresuscitavit, qui tamen in nobis ipsis nondum sumus | |
| 2787 resuscitati, sed resuscitandi, secundum illud Rom. VIII, <i>qui | |
| 2788 suscitavit Iesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia | |
| 2789 corpora nostra</i>. Et secundum eundem modum loquendi subdit | |
| 2790 apostolus quod consedere nos fecit in caelestibus, scilicet in hoc | |
| 2791 ipso quod caput nostrum, quod est Christus, ibi sedet.</p> | |
| 2792 <p title="III q. 58 a. 4 ad 2"><a name="49487"><span class= | |
| 2793 "ref">[49487] IIIª q. 58 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2794 dicendum quod, quia dextera est divina beatitudo, sedere in dextera | |
| 2795 non significat simpliciter esse in beatitudine, sed habere | |
| 2796 beatitudinem cum quadam dominativa potestate, et quasi propriam et | |
| 2797 naturalem. Quod soli Christo convenit, nulli autem alii creaturae. | |
| 2798 Potest tamen dici quod omnis sanctus qui est in beatitudine, est ad | |
| 2799 dexteram Dei constitutus. Unde et dicitur Matth. XXV, quod | |
| 2800 <i>statuet oves a dextris</i>.</p> | |
| 2801 <p title="III q. 58 a. 4 ad 3"><a name="49488"><span class= | |
| 2802 "ref">[49488] IIIª q. 58 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2803 dicendum quod per thronum significatur iudiciaria potestas, quam | |
| 2804 Christus habet a patre. Et secundum hoc, dicitur sedere in throno | |
| 2805 patris. Alii autem sancti habent eam a Christo. Et secundum hoc, | |
| 2806 dicuntur in throno Christi sedere, secundum illud Matth. XIX, | |
| 2807 <i>sedebitis et vos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus | |
| 2808 Israel</i>.</p> | |
| 2809 <p title="III q. 58 a. 4 ad 4"><a name="49489"><span class= | |
| 2810 "ref">[49489] IIIª q. 58 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2811 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>locus | |
| 2812 ille</i>, idest consessus dexterae, <i>invius est omnibus non solum | |
| 2813 hominibus, sed etiam Angelis. Sicut enim praecipuum unigeniti ponit | |
| 2814 Paulus, dicens, ad quem autem Angelorum dixit unquam, sede a | |
| 2815 dextris meis?</i> Dominus ergo, non quasi existentibus quibusdam | |
| 2816 qui sessuri sint, <i>sed condescendens interrogantium | |
| 2817 supplicationi, respondit. Hoc enim unum solum quaerebant, prae | |
| 2818 aliis stare apud ipsum</i>. Potest tamen dici quod petebant filii | |
| 2819 Zebedaei excellentiam habere prae aliis in participando iudiciariam | |
| 2820 potestatem eius. Unde non petebant quod sederent ad dexteram vel | |
| 2821 sinistram patris, sed ad dexteram vel sinistram Christi.</p> | |
| 2822 <br /> | |
| 2823 <div class="D">Quaestio 59</div> | |
| 2824 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2825 <p title="III q. 59 pr."><a name="49490"><span class="ref">[49490] | |
| 2826 IIIª q. 59 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 2827 iudiciaria potestate Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, | |
| 2828 utrum iudiciaria potestas sit attribuenda Christo. Secundo, utrum | |
| 2829 conveniat sibi secundum quod est homo. Tertio, utrum fuerit eam ex | |
| 2830 merito adeptus. Quarto, utrum eius potestas iudiciaria sit | |
| 2831 universalis respectu omnium hominum. Quinto, utrum, praeter | |
| 2832 iudicium quod agit in hoc tempore, sit expectandus ad universale | |
| 2833 iudicium futurum. Sexto, utrum eius iudiciaria potestas etiam ad | |
| 2834 Angelos se extendat. De executione autem finalis iudicii | |
| 2835 convenientius agetur cum considerabimus de his quae pertinent ad | |
| 2836 finem mundi. Nunc autem sufficit ea sola tangere quae pertinent ad | |
| 2837 Christi dignitatem.</p> | |
| 2838 <br /> | |
| 2839 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2840 <p title="III q. 59 a. 1 arg. 1"><a name="49491"><span class= | |
| 2841 "ref">[49491] IIIª q. 59 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2842 proceditur. Videtur quod iudiciaria potestas non sit specialiter | |
| 2843 attribuenda Christo. Iudicium enim aliquorum videtur pertinere ad | |
| 2844 dominum, unde dicitur Rom. XIV, <i>tu quis es, qui iudicas alienum | |
| 2845 servum?</i> Sed esse dominum creaturarum est commune toti | |
| 2846 Trinitati. Non ergo debet Christo specialiter attribui iudiciaria | |
| 2847 potestas.</p> | |
| 2848 <p title="III q. 59 a. 1 arg. 2"><a name="49492"><span class= | |
| 2849 "ref">[49492] IIIª q. 59 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2850 Daniel VII dicitur, antiquus dierum sedit; et postea subditur, | |
| 2851 iudicium sedit et libri aperti sunt. Sed antiquus dierum | |
| 2852 intelligitur pater, quia, ut Hilarius dicit, in patre est | |
| 2853 aeternitas. Ergo iudiciaria potestas magis est attribuenda patri | |
| 2854 quam Christo.</p> | |
| 2855 <p title="III q. 59 a. 1 arg. 3"><a name="49493"><span class= | |
| 2856 "ref">[49493] IIIª q. 59 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2857 eiusdem videtur iudicare cuius est arguere. Sed arguere pertinet ad | |
| 2858 spiritum sanctum, dicit enim dominus, Ioan. XVI, cum autem venerit | |
| 2859 ille, scilicet spiritus sanctus, <i>arguet mundum de peccato et de | |
| 2860 iustitia et de iudicio</i>. Ergo iudiciaria potestas magis debet | |
| 2861 attribui spiritui sancto quam Christo.</p> | |
| 2862 <p title="III q. 59 a. 1 s. c."><a name="49494"><span class= | |
| 2863 "ref">[49494] IIIª q. 59 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2864 quod dicitur Act. X de Christo, <i>hic est qui constitutus est a | |
| 2865 Deo iudex vivorum et mortuorum</i>.</p> | |
| 2866 <p title="III q. 59 a. 1 co."><a name="49495"><span class= | |
| 2867 "ref">[49495] IIIª q. 59 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2868 dicendum quod ad iudicium faciendum tria requiruntur. Primo quidem, | |
| 2869 potestas subditos coercendi, unde dicitur Eccli. VII, <i>noli | |
| 2870 quaerere fieri iudex, nisi valeas virtute rumpere iniquitates</i>. | |
| 2871 Secundo, requiritur rectitudinis zelus, ut scilicet aliquis non ex | |
| 2872 odio vel livore, sed ex amore iustitiae iudicium proferat, secundum | |
| 2873 illud Proverb. III, <i>quem enim diligit dominus, corripit, et | |
| 2874 quasi pater in filio complacet sibi</i>. Tertio, requiritur | |
| 2875 sapientia, secundum quam formatur iudicium, unde dicitur Eccli. X, | |
| 2876 <i>iudex sapiens iudicabit populum suum</i>. Prima autem duo | |
| 2877 praeexiguntur ad iudicium, sed proprie tertium est secundum quod | |
| 2878 accipitur forma iudicii, quia ipsa ratio iudicii est lex sapientiae | |
| 2879 vel veritatis, secundum quam iudicatur. Et quia filius est | |
| 2880 sapientia genita, et veritas a patre procedens et ipsum perfecte | |
| 2881 repraesentans, ideo proprie iudiciaria potestas attribuitur filio | |
| 2882 Dei. Unde Augustinus dicit, in libro de vera Relig., <i>haec est | |
| 2883 incommutabilis illa veritas quae lex omnium artium recte dicitur, | |
| 2884 et ars omnipotentis artificis. Ut autem nos, et omnes animae | |
| 2885 rationales, secundum veritatem de inferioribus recte iudicamus, sic | |
| 2886 de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa veritas iudicat. De | |
| 2887 ipsa vero nec pater, non enim minus est quam ipse. Et ideo quae | |
| 2888 pater iudicat, per ipsam iudicat</i>. Et postea concludit, <i>pater | |
| 2889 ergo non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio</i>.</p> | |
| 2890 <p title="III q. 59 a. 1 ad 1"><a name="49496"><span class= | |
| 2891 "ref">[49496] IIIª q. 59 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2892 dicendum quod ex illa ratione probatur quod iudiciaria potestas sit | |
| 2893 communis toti Trinitati, quod et verum est. Sed tamen per quandam | |
| 2894 appropriationem iudiciaria potestas attribuitur filio, ut dictum | |
| 2895 est.</p> | |
| 2896 <p title="III q. 59 a. 1 ad 2"><a name="49497"><span class= | |
| 2897 "ref">[49497] IIIª q. 59 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2898 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in VI de Trin., patri | |
| 2899 attribuitur aeternitas propter commendationem principii, quod etiam | |
| 2900 importatur in ratione aeternitatis. Ibidem etiam Augustinus dicit | |
| 2901 quod filius est ars patris. Sic igitur auctoritas iudicandi | |
| 2902 attribuitur patri inquantum est principium filii; sed ipsa ratio | |
| 2903 iudicii attribuitur filio, qui est ars et sapientia patris, ut | |
| 2904 scilicet, sicut pater fecit omnia per filium suum inquantum est ars | |
| 2905 eius, ita etiam iudicat omnia per filium suum inquantum est | |
| 2906 sapientia et veritas eius. Et hoc significatur in Daniele, ubi | |
| 2907 primo dicitur quod <i>antiquus dierum sedit</i>, et postea subditur | |
| 2908 quod <i>filius hominis pervenit usque ad antiquum dierum, et dedit | |
| 2909 ei potestatem et honorem et regnum</i>, per quod datur intelligi | |
| 2910 quod auctoritas iudicandi est apud patrem, a quo filius accepit | |
| 2911 potestatem iudicandi.</p> | |
| 2912 <p title="III q. 59 a. 1 ad 3"><a name="49498"><span class= | |
| 2913 "ref">[49498] IIIª q. 59 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2914 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, super Ioan., ita dixit | |
| 2915 Christus quod spiritus sanctus <i>arguet mundum de peccato, tanquam | |
| 2916 diceret, ille diffundet in cordibus vestris caritatem. Sic enim, | |
| 2917 timore depulso, arguendi habebitis libertatem</i>. Sic ergo | |
| 2918 spiritui sancto attribuitur iudicium, non quantum ad rationem | |
| 2919 iudicii, sed quantum ad affectum iudicandi quem homines habent.</p> | |
| 2920 <br /> | |
| 2921 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2922 <p title="III q. 59 a. 2 arg. 1"><a name="49499"><span class= | |
| 2923 "ref">[49499] IIIª q. 59 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2924 sic proceditur. Videtur quod iudiciaria potestas non conveniat | |
| 2925 Christo secundum quod est homo. Dicit enim Augustinus, in libro de | |
| 2926 vera Relig., quod iudicium attribuitur filio inquantum est ipsa lex | |
| 2927 primae veritatis. Sed hoc pertinet ad Christum secundum quod est | |
| 2928 Deus. Ergo iudiciaria potestas non convenit Christo secundum quod | |
| 2929 est homo, sed secundum quod est Deus.</p> | |
| 2930 <p title="III q. 59 a. 2 arg. 2"><a name="49500"><span class= | |
| 2931 "ref">[49500] IIIª q. 59 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, ad | |
| 2932 iudiciariam potestatem pertinet praemiare bene agentes, sicut et | |
| 2933 punire malos. Sed praemium bonorum operum est beatitudo aeterna, | |
| 2934 quae non datur nisi a Deo, dicit enim Augustinus, super Ioan., quod | |
| 2935 <i>participatione Dei fit anima beata, non autem participatione | |
| 2936 animae sanctae</i>. Ergo videtur quod iudiciaria potestas non | |
| 2937 conveniat Christo secundum quod est homo, sed secundum quod est | |
| 2938 Deus.</p> | |
| 2939 <p title="III q. 59 a. 2 arg. 3"><a name="49501"><span class= | |
| 2940 "ref">[49501] IIIª q. 59 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 2941 iudiciariam Christi potestatem pertinet iudicare occulta cordium, | |
| 2942 secundum illud I ad Cor. IV, <i>nolite ante tempus iudicare, | |
| 2943 quousque veniat dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum | |
| 2944 et manifestabit consilia cordium</i>. Sed hoc pertinet ad solam | |
| 2945 virtutem divinam, secundum illud Ierem. XVII, <i>pravum est cor | |
| 2946 hominis et inscrutabile, quis cognoscet illud? Ego dominus, | |
| 2947 scrutans corda et probans renes, qui do unicuique iuxta viam | |
| 2948 suam</i>. Ergo iudiciaria potestas non convenit Christo secundum | |
| 2949 quod est homo, sed secundum quod est Deus.</p> | |
| 2950 <p title="III q. 59 a. 2 s. c."><a name="49502"><span class= | |
| 2951 "ref">[49502] IIIª q. 59 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2952 quod dicitur Ioan. V, <i>potestatem dedit ei iudicium facere, quia | |
| 2953 filius hominis est</i>.</p> | |
| 2954 <p title="III q. 59 a. 2 co."><a name="49503"><span class= | |
| 2955 "ref">[49503] IIIª q. 59 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2956 dicendum quod Chrysostomus, super Ioan., sentire videtur quod | |
| 2957 iudiciaria potestas non conveniat Christo secundum quod est homo, | |
| 2958 sed solum secundum quod est Deus. Unde auctoritatem Ioannis | |
| 2959 inductam sic exponit, <i>potestatem dedit ei iudicium facere. Quia | |
| 2960 filius hominis est, nolite mirari hoc. Non enim propterea suscepit | |
| 2961 iudicium quoniam homo est, sed quia ineffabilis Dei filius est, | |
| 2962 propterea iudex est. Quia vero ea quae dicebantur erant maiora quam | |
| 2963 secundum hominem, ideo, hanc opinionem solvens, dixit, ne miremini | |
| 2964 quia filius hominis est, etenim ipse est etiam filius Dei</i>. Quod | |
| 2965 quidem probat per resurrectionis effectum, unde subdit, <i>quia | |
| 2966 venit hora in qua omnes qui in monumentis sunt, audient vocem filii | |
| 2967 Dei</i>. Sciendum tamen quod, quamvis apud Deum remaneat primaeva | |
| 2968 auctoritas iudicandi, hominibus tamen committitur a Deo iudiciaria | |
| 2969 potestas respectu eorum qui eorum iurisdictioni subiiciuntur. Unde | |
| 2970 dicitur Deut. I, <i>quod iustum est iudicate</i>, et postea | |
| 2971 subditur, quia Dei est iudicium, cuius scilicet auctoritate vos | |
| 2972 iudicatis. Dictum est autem supra quod Christus, etiam in natura | |
| 2973 humana, est caput totius Ecclesiae, et quod sub pedibus eius Deus | |
| 2974 omnia subiecit. Unde et ad eum pertinet, etiam secundum naturam | |
| 2975 humanam, habere iudiciariam potestatem. Propter quod videtur | |
| 2976 auctoritatem praedictam Evangelii sic esse intelligendam, | |
| 2977 <i>potestatem dedit ei iudicium facere quia filius hominis est</i>, | |
| 2978 non quidem propter conditionem naturae, quia sic omnes homines | |
| 2979 huiusmodi potestatem haberent, ut Chrysostomus obiicit, sed hoc | |
| 2980 pertinet ad gratiam capitis, quam Christus in humana natura | |
| 2981 accepit. Competit autem Christo hoc modo secundum humanam naturam | |
| 2982 iudiciaria potestas, propter tria. Primo quidem, propter | |
| 2983 convenientiam et affinitatem ipsius ad homines. Sicut enim Deus per | |
| 2984 causas medias, tanquam propinquiores effectibus, operatur; ita | |
| 2985 iudicat per hominem Christum homines, ut sit suavius iudicium | |
| 2986 hominibus. Unde apostolus dicit, Heb. IV, <i>non habemus pontificem | |
| 2987 qui non possit compati infirmitatibus nostris, tentatum per omnia | |
| 2988 per similitudinem, absque peccato. Adeamus ergo cum fiducia ad | |
| 2989 thronum gratiae eius</i>. Secundo, quia <i>in finali iudicio</i>, | |
| 2990 ut Augustinus dicit, super Ioan., <i>erit resurrectio corporum | |
| 2991 mortuorum, quae suscitat Deus per filium hominis</i>, sicut per | |
| 2992 eundem Christum suscitat animas inquantum est filius Dei. Tertio | |
| 2993 quia, ut Augustinus dicit, in libro de verbis domini, <i>rectum | |
| 2994 erat ut iudicandi viderent iudicem. Iudicandi autem erant boni et | |
| 2995 mali. Restabat ut in iudicio forma servi et bonis et malis | |
| 2996 ostenderetur, forma Dei solis bonis servaretur</i>.</p> | |
| 2997 <p title="III q. 59 a. 2 ad 1"><a name="49504"><span class= | |
| 2998 "ref">[49504] IIIª q. 59 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2999 dicendum quod iudicium pertinet ad veritatem sicut ad regulam | |
| 3000 iudicii, sed ad hominem qui est veritate imbutus pertinet secundum | |
| 3001 quod est unum quodammodo cum ipsa veritate, quasi quaedam lex et | |
| 3002 quaedam iustitia animata. Unde et ibidem Augustinus introduxit quod | |
| 3003 dicitur I Cor. II, spiritualis iudicat omnia. Anima autem Christi | |
| 3004 prae ceteris creaturis magis fuit unita veritati et magis ea | |
| 3005 repleta, secundum illud Ioan. I, <i>vidimus eum plenum gratiae et | |
| 3006 veritatis</i>. Et secundum hoc, ad animam Christi maxime pertinet | |
| 3007 omnia iudicare.</p> | |
| 3008 <p title="III q. 59 a. 2 ad 2"><a name="49505"><span class= | |
| 3009 "ref">[49505] IIIª q. 59 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3010 dicendum quod solius Dei est sui participatione animas beatas | |
| 3011 facere. Sed adducere homines ad beatitudinem, inquantum est caput | |
| 3012 et auctor salutis eorum, Christi est, secundum illud Heb. II, | |
| 3013 <i>qui multos filios in gloriam adduxerat, auctorem salutis eorum | |
| 3014 per passionem consummari</i>.</p> | |
| 3015 <p title="III q. 59 a. 2 ad 3"><a name="49506"><span class= | |
| 3016 "ref">[49506] IIIª q. 59 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3017 dicendum quod cognoscere occulta cordium et diiudicare per se | |
| 3018 quidem pertinet ad solum Deum, sed ex refluentia divinitatis ad | |
| 3019 animam Christi, convenit ei etiam cognoscere et diiudicare occulta | |
| 3020 cordium, ut supra dictum est, cum de scientia Christi ageretur. Et | |
| 3021 ideo dicitur Rom. II, <i>in die cum iudicabit Deus occulta hominum | |
| 3022 per Iesum Christum</i>.</p> | |
| 3023 <br /> | |
| 3024 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3025 <p title="III q. 59 a. 3 arg. 1"><a name="49507"><span class= | |
| 3026 "ref">[49507] IIIª q. 59 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3027 proceditur. Videtur quod Christus non ex meritis fuerit adeptus | |
| 3028 iudiciariam potestatem. Iudiciaria enim potestas assequitur regiam | |
| 3029 dignitatem, secundum illud Proverb. XX, <i>rex qui sedet in solio | |
| 3030 iudicii, dissipat omne malum intuitu suo</i>. Sed regiam dignitatem | |
| 3031 Christus obtinuit absque meritis, competit enim ei ex hoc ipso quod | |
| 3032 est unigenitus Dei; dicitur enim Luc. I, <i>dabit ei dominus Deus | |
| 3033 sedem David, patris eius, et regnabit in domo Iacob in | |
| 3034 aeternum</i>. Ergo Christus iudiciariam potestatem non obtinuit ex | |
| 3035 meritis.</p> | |
| 3036 <p title="III q. 59 a. 3 arg. 2"><a name="49508"><span class= | |
| 3037 "ref">[49508] IIIª q. 59 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3038 sicut dictum est, iudiciaria potestas competit Christo inquantum | |
| 3039 est caput nostrum. Sed gratia capitis non competit Christo ex | |
| 3040 meritis, sed consequitur personalem unionem divinae et humanae | |
| 3041 naturae, secundum illud, <i>vidimus gloriam eius, quasi unigeniti a | |
| 3042 patre, plenum gratiae et veritatis, et de plenitudine eius nos | |
| 3043 omnes accepimus</i>, quod pertinet ad rationem capitis. Ergo | |
| 3044 videtur quod Christus non habuerit ex meritis iudiciariam | |
| 3045 potestatem.</p> | |
| 3046 <p title="III q. 59 a. 3 arg. 3"><a name="49509"><span class= | |
| 3047 "ref">[49509] IIIª q. 59 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3048 apostolus dicit, I Cor. II, <i>spiritualis iudicat omnia</i>. Sed | |
| 3049 homo efficitur spiritualis per gratiam, quae non est ex meritis, | |
| 3050 <i>alioquin iam non esset gratia</i>, ut dicitur Rom. XI. Ergo | |
| 3051 videtur quod iudiciaria potestas non conveniat nec Christo nec | |
| 3052 aliis ex meritis, sed ex sola gratia.</p> | |
| 3053 <p title="III q. 59 a. 3 s. c."><a name="49510"><span class= | |
| 3054 "ref">[49510] IIIª q. 59 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3055 quod dicitur Iob XXXVI, <i>causa tua quasi impii iudicata est, | |
| 3056 iudicium causamque recipies</i>. Et Augustinus dicit, in libro de | |
| 3057 verbis domini, <i>sedebit iudex qui stetit sub iudice, damnabit | |
| 3058 veros reos qui falso factus est reus</i>.</p> | |
| 3059 <p title="III q. 59 a. 3 co."><a name="49511"><span class= | |
| 3060 "ref">[49511] IIIª q. 59 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3061 dicendum quod nihil prohibet unum et idem deberi alicui ex causis | |
| 3062 diversis, sicut gloria corporis resurgentis debita fuit Christo non | |
| 3063 solum propter congruentiam divinitatis et propter gloriam animae, | |
| 3064 sed etiam ex merito humilitatis passionis. Et similiter dicendum | |
| 3065 est quod iudiciaria potestas homini Christo competit et propter | |
| 3066 divinam personam, et propter capitis dignitatem, et propter | |
| 3067 plenitudinem gratiae habitualis, et tamen etiam ex merito eam | |
| 3068 obtinuit, ut scilicet, secundum Dei iustitiam, iudex esset qui pro | |
| 3069 Dei iustitia pugnavit et vicit, et iniuste iudicatus est. Unde ipse | |
| 3070 dicit, Apoc. III, <i>ego vici, et sedi in throno patris mei</i>. In | |
| 3071 throno autem intelligitur iudiciaria potestas, secundum illud | |
| 3072 Psalmi, <i>sedet super thronum, et iudicat iustitiam</i>.</p> | |
| 3073 <p title="III q. 59 a. 3 ad 1"><a name="49512"><span class= | |
| 3074 "ref">[49512] IIIª q. 59 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3075 dicendum quod ratio illa procedit de iudiciaria potestate secundum | |
| 3076 quod debetur Christo ex ipsa unione ad verbum Dei.</p> | |
| 3077 <p title="III q. 59 a. 3 ad 2"><a name="49513"><span class= | |
| 3078 "ref">[49513] IIIª q. 59 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3079 dicendum quod ratio illa procedit ex parte gratiae capitis.</p> | |
| 3080 <p title="III q. 59 a. 3 ad 3"><a name="49514"><span class= | |
| 3081 "ref">[49514] IIIª q. 59 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3082 dicendum quod ratio illa procedit ex parte gratiae habitualis, quae | |
| 3083 est perfectiva animae Christi. Per hoc tamen quod his modis debetur | |
| 3084 Christo iudiciaria potestas, non excluditur quin debeatur ei ex | |
| 3085 merito.</p> | |
| 3086 <br /> | |
| 3087 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3088 <p title="III q. 59 a. 4 arg. 1"><a name="49515"><span class= | |
| 3089 "ref">[49515] IIIª q. 59 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3090 proceditur. Videtur quod ad Christum non pertineat iudiciaria | |
| 3091 potestas quantum ad omnes res humanas. Ut enim legitur Luc. XII, | |
| 3092 cum quidam de turba diceret, <i>dic fratri meo ut dividat mecum | |
| 3093 hereditatem, ille respondit, homo, quis me constituit iudicem aut | |
| 3094 divisorem super vos?</i> Non ergo habet iudicium super omnes res | |
| 3095 humanas.</p> | |
| 3096 <p title="III q. 59 a. 4 arg. 2"><a name="49516"><span class= | |
| 3097 "ref">[49516] IIIª q. 59 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3098 nullus habet iudicium nisi super ea quae sunt sibi subiecta. Sed | |
| 3099 Christo nondum videmus omnia esse subiecta, ut dicitur Heb. II. | |
| 3100 Ergo videtur quod Christus non habeat super omnes res humanas | |
| 3101 iudicium.</p> | |
| 3102 <p title="III q. 59 a. 4 arg. 3"><a name="49517"><span class= | |
| 3103 "ref">[49517] IIIª q. 59 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3104 Augustinus dicit, XX de Civ. Dei, quod ad iudicium divinum pertinet | |
| 3105 hoc quod interdum boni affliguntur in hoc mundo et interdum | |
| 3106 prosperantur, et similiter mali. Sed hoc fuit etiam ante Christi | |
| 3107 incarnationem. Ergo non omnia iudicia Dei circa res humanas | |
| 3108 pertinent ad potestatem iudiciariam Christi.</p> | |
| 3109 <p title="III q. 59 a. 4 s. c."><a name="49518"><span class= | |
| 3110 "ref">[49518] IIIª q. 59 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3111 quod dicitur Ioan. V, <i>pater omne iudicium dedit filio</i>.</p> | |
| 3112 <p title="III q. 59 a. 4 co."><a name="49519"><span class= | |
| 3113 "ref">[49519] IIIª q. 59 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3114 dicendum quod, si de Christo loquamur secundum divinam naturam, | |
| 3115 manifestum est quod omne iudicium patris pertinet ad filium, sicut | |
| 3116 enim pater facit omnia verbo suo, ita et omnia iudicat verbo suo. | |
| 3117 Si vero loquamur de Christo secundum humanam naturam, sic etiam | |
| 3118 manifestum est quod omnes res humanae subduntur eius iudicio. Et | |
| 3119 hoc manifestum est, primo quidem, si consideremus habitudinem | |
| 3120 animae Christi ad verbum Dei. Si enim spiritualis iudicat omnia, ut | |
| 3121 dicitur I Cor. II, inquantum mens eius verbo Dei inhaeret; multo | |
| 3122 magis anima Christi, quae plena est veritate verbi Dei, super omnia | |
| 3123 iudicium habet. Secundo, apparet idem ex merito mortis eius. Quia, | |
| 3124 ut dicitur Rom. XIV, <i>in hoc Christus mortuus est et resurrexit, | |
| 3125 ut vivorum et mortuorum dominetur</i>. Et ideo super omnes habet | |
| 3126 iudicium. Propter quod et apostolus ibi subdit quod omnes stabimus | |
| 3127 ante tribunal Christi, et Daniel VII, quod <i>dedit ei potestatem | |
| 3128 et honorem et regnum, et omnes populi, tribus et linguae servient | |
| 3129 ei</i>. Tertio, apparet idem ex comparatione rerum humanarum ad | |
| 3130 finem humanae salutis. Cuicumque enim committitur principale, | |
| 3131 committitur et accessorium. Omnes autem res humanae ordinantur in | |
| 3132 finem beatitudinis, quae est salus aeterna, ad quam homines | |
| 3133 admittuntur, vel etiam repelluntur, iudicio Christi, ut patet | |
| 3134 Matth. XXV. Et ideo manifestum est quod ad iudiciariam potestatem | |
| 3135 Christi pertinent omnes res humanae.</p> | |
| 3136 <p title="III q. 59 a. 4 ad 1"><a name="49520"><span class= | |
| 3137 "ref">[49520] IIIª q. 59 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3138 dicendum quod, sicut dictum est, iudiciaria potestas consequitur | |
| 3139 regiam dignitatem. Christus autem, quamvis rex esset constitutus a | |
| 3140 Deo, non tamen in terris vivens terrenum regnum temporaliter | |
| 3141 administrare voluit, unde ipse dicit, Ioan. XVIII, <i>regnum meum | |
| 3142 non est de hoc mundo</i>. Et similiter etiam iudiciariam potestatem | |
| 3143 exercere noluit super res temporales, qui venerat homines ad divina | |
| 3144 transferre, ut Ambrosius, ibidem, dicit, <i>bene terrena declinat | |
| 3145 qui propter divina descenderat, nec iudex dignatur esse litium et | |
| 3146 arbiter facultatum, vivorum habens mortuorumque iudicium, | |
| 3147 arbitriumque meritorum</i>.</p> | |
| 3148 <p title="III q. 59 a. 4 ad 2"><a name="49521"><span class= | |
| 3149 "ref">[49521] IIIª q. 59 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3150 dicendum quod Christo omnia sunt subiecta quantum ad potestatem, | |
| 3151 quam a patre super omnia accepit, secundum illud Matth. ult., | |
| 3152 <i>data est mihi omnis potestas in caelo et in terra</i>. Nondum | |
| 3153 tamen sunt ei omnia subiecta quantum ad executionem suae | |
| 3154 potestatis. Quod quidem erit in futuro, quando de omnibus | |
| 3155 voluntatem suam adimplebit, quosdam quidem salvando, quosdam | |
| 3156 puniendo.</p> | |
| 3157 <p title="III q. 59 a. 4 ad 3"><a name="49522"><span class= | |
| 3158 "ref">[49522] IIIª q. 59 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3159 dicendum quod ante incarnationem huiusmodi iudicia exercebantur per | |
| 3160 Christum inquantum est verbum Dei, cuius potestatis facta est | |
| 3161 particeps per incarnationem anima ei personaliter unita.</p> | |
| 3162 <br /> | |
| 3163 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3164 <p title="III q. 59 a. 5 arg. 1"><a name="49523"><span class= | |
| 3165 "ref">[49523] IIIª q. 59 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 3166 proceditur. Videtur quod post iudicium quod in praesenti tempore | |
| 3167 agitur, non restat aliud iudicium generale. Post ultimam enim | |
| 3168 retributionem praemiorum et poenarum, frustra adhiberetur iudicium. | |
| 3169 Sed in hoc praesenti tempore fit retributio praemiorum et poenarum, | |
| 3170 dixit enim dominus latroni in cruce, Luc. XXIII, <i>hodie mecum | |
| 3171 eris in Paradiso</i>; et Luc. XVI dicitur quod <i>mortuus est dives | |
| 3172 et sepultus in Inferno</i>. Ergo frustra expectatur finale | |
| 3173 iudicium.</p> | |
| 3174 <p title="III q. 59 a. 5 arg. 2"><a name="49524"><span class= | |
| 3175 "ref">[49524] IIIª q. 59 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3176 Nahum I dicitur, secundum aliam litteram, <i>non iudicabit Deus bis | |
| 3177 in idipsum</i>. Sed in hoc tempore Dei iudicium exercetur et | |
| 3178 quantum ad temporalia et quantum ad spiritualia. Ergo videtur quod | |
| 3179 non sit expectandum aliud finale iudicium.</p> | |
| 3180 <p title="III q. 59 a. 5 arg. 3"><a name="49525"><span class= | |
| 3181 "ref">[49525] IIIª q. 59 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3182 praemium et poena respondent merito et demerito. Sed meritum et | |
| 3183 demeritum non pertinent ad corpus nisi inquantum est animae | |
| 3184 instrumentum. Ergo nec praemium seu poena debetur corpori nisi per | |
| 3185 animam. Non ergo requiritur aliud iudicium in fine, ad hoc quod | |
| 3186 homo praemietur aut puniatur in corpore, praeter illud quo nunc | |
| 3187 puniuntur aut praemiantur animae.</p> | |
| 3188 <p title="III q. 59 a. 5 s. c."><a name="49526"><span class= | |
| 3189 "ref">[49526] IIIª q. 59 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3190 quod dicitur Ioan. XII, <i>sermo quem locutus sum vobis, ille vos | |
| 3191 iudicabit in novissimo die</i>. Erit ergo quoddam iudicium in | |
| 3192 novissimo die, praeter iudicium quod nunc agitur.</p> | |
| 3193 <p title="III q. 59 a. 5 co."><a name="49527"><span class= | |
| 3194 "ref">[49527] IIIª q. 59 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3195 dicendum quod iudicium de aliqua re mutabili perfecte dari non | |
| 3196 potest ante eius consummationem. Sicut iudicium de aliqua actione | |
| 3197 qualis sit, perfecte dari non potest antequam sit consummata et in | |
| 3198 se et in suis effectibus, quia multae actiones videntur esse | |
| 3199 utiles, quae ex effectibus demonstrantur nocivae. Et similiter de | |
| 3200 homine aliquo iudicium perfecte dari non potest quandiu eius vita | |
| 3201 terminetur, eo quod multipliciter potest mutari de bono in malum | |
| 3202 aut e converso, vel de bono in melius, aut de malo in peius. Unde | |
| 3203 apostolus dicit, Heb. IX, quod <i>hominibus statutum est semel | |
| 3204 mori, post hoc autem, iudicium</i>. Sciendum tamen quod, licet per | |
| 3205 mortem vita hominis temporalis terminetur secundum se, remanet | |
| 3206 tamen ex futuris secundum quid dependens. Uno quidem modo, secundum | |
| 3207 quod adhuc vivit in memoriis hominum, in quibus quandoque contra | |
| 3208 veritatem remanet bonae famae vel malae. Alio modo in filiis, qui | |
| 3209 sunt quasi aliquid patris, secundum illud Eccli. XXX, <i>mortuus | |
| 3210 est pater illius, et quasi non est mortuus, similem enim reliquit | |
| 3211 sibi post se</i>. Et tamen multorum bonorum sunt mali filii, et e | |
| 3212 converso. Tertio modo, quantum ad effectum suorum operum, sicut ex | |
| 3213 deceptione Arii et aliorum seductorum pullulat infidelitas usque ad | |
| 3214 finem mundi; et usque tunc proficit fides ex praedicatione | |
| 3215 apostolorum. Quarto modo, quantum ad corpus, quod quandoque | |
| 3216 honorifice traditur sepulturae, quandoque vero relinquitur | |
| 3217 insepultum, et tandem incineratum resolvitur omnino. Quinto modo, | |
| 3218 quantum ad ea in quibus homo suum affectum defixit, puta in | |
| 3219 quibuscumque temporalibus rebus, quorum quaedam citius finiuntur, | |
| 3220 quaedam diutius durant. Omnia autem haec subduntur existimationi | |
| 3221 divini iudicii. Et ideo de his omnibus perfectum et manifestum | |
| 3222 iudicium haberi non potest quandiu huius temporis cursus durat. Et | |
| 3223 propter hoc oportet esse finale iudicium in novissimo die, in quo | |
| 3224 perfecte id quod ad unumquemque hominem pertinet quocumque modo, | |
| 3225 perfecte et manifeste diiudicetur.</p> | |
| 3226 <p title="III q. 59 a. 5 ad 1"><a name="49528"><span class= | |
| 3227 "ref">[49528] IIIª q. 59 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3228 dicendum quod opinio quorundam fuit quod animae sanctorum non | |
| 3229 praemiantur in caelo, nec animae damnatorum puniuntur in Inferno, | |
| 3230 usque ad diem iudicii. Quod apparet falsum ex hoc quod apostolus, | |
| 3231 II Cor. V, dicit, <i>audemus, et bonam voluntatem habemus, | |
| 3232 peregrinari a corpore et praesentes esse ad dominum</i>, quod est | |
| 3233 iam non ambulare per fidem, sed per speciem, ut patet ex his quae | |
| 3234 subsequuntur. Hoc autem est videre Deum per essentiam, in quo | |
| 3235 consistit vita aeterna, ut patet Ioan. XVII. Unde manifestum est | |
| 3236 animas a corporibus separatas esse in vita aeterna. Et ideo | |
| 3237 dicendum est quod post mortem, quantum ad ea quae sunt animae, homo | |
| 3238 sortitur quendam immutabilem statum. Et ideo, quantum ad praemium | |
| 3239 animae, non oportet ulterius differri iudicium. Sed quia quaedam | |
| 3240 alia sunt ad hominem pertinentia quae toto temporis cursu aguntur, | |
| 3241 quae non sunt aliena a divino iudicio, oportet iterum in fine | |
| 3242 temporis omnia haec in iudicium adduci. Licet enim homo secundum | |
| 3243 haec non mereatur neque demereatur, tamen pertinent ad aliquod eius | |
| 3244 praemium vel poenam. Unde oportet haec omnia existimari in finali | |
| 3245 iudicio.</p> | |
| 3246 <p title="III q. 59 a. 5 ad 2"><a name="49529"><span class= | |
| 3247 "ref">[49529] IIIª q. 59 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3248 dicendum quod Deus non iudicabit bis in idipsum, idest secundum | |
| 3249 idem. Sed secundum diversa non est inconveniens Deum bis | |
| 3250 iudicare.</p> | |
| 3251 <p title="III q. 59 a. 5 ad 3"><a name="49530"><span class= | |
| 3252 "ref">[49530] IIIª q. 59 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3253 dicendum quod, licet praemium vel poena corporis dependeat ex | |
| 3254 praemio vel poena animae, tamen, quia anima non est mutabilis nisi | |
| 3255 per accidens propter corpus, separata statim a corpore habet statum | |
| 3256 immutabilem, et accipit suum iudicium. Sed corpus remanet | |
| 3257 mutabilitati subiectum usque ad finem temporis. Et ideo oportet | |
| 3258 quod tunc recipiat suum praemium vel poenam in finali iudicio.</p> | |
| 3259 <br /> | |
| 3260 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3261 <p title="III q. 59 a. 6 arg. 1"><a name="49531"><span class= | |
| 3262 "ref">[49531] IIIª q. 59 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 3263 proceditur. Videtur quod potestas Christi iudiciaria non se | |
| 3264 extendat ad Angelos. Angeli enim, tam boni quam mali, iudicati sunt | |
| 3265 a principio mundi, quando, quibusdam cadentibus per peccatum, alii | |
| 3266 sunt in beatitudine confirmati. Sed illi qui iudicati sunt, non | |
| 3267 iterum indigent iudicari. Ergo potestas iudiciaria Christi non se | |
| 3268 extendit ad Angelos.</p> | |
| 3269 <p title="III q. 59 a. 6 arg. 2"><a name="49532"><span class= | |
| 3270 "ref">[49532] IIIª q. 59 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, non | |
| 3271 est eiusdem iudicare et iudicari. Sed Angeli venient cum Christo | |
| 3272 iudicaturi, secundum illud Matth. XXV, <i>cum venerit filius | |
| 3273 hominis in maiestate sua, et omnes Angeli eius cum eo</i>. Ergo | |
| 3274 videtur quod Angeli non sint iudicandi a Christo.</p> | |
| 3275 <p title="III q. 59 a. 6 arg. 3"><a name="49533"><span class= | |
| 3276 "ref">[49533] IIIª q. 59 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3277 Angeli sunt superiores aliis creaturis. Si ergo Christus est iudex | |
| 3278 non solum hominum, sed etiam Angelorum, pari ratione erit iudex | |
| 3279 omnium creaturarum. Quod videtur esse falsum, cum hoc sit proprium | |
| 3280 providentiae Dei, unde dicitur Iob XXXIV, <i>quem constituit alium | |
| 3281 super terram? Aut quem posuit super orbem quem fabricatus est?</i> | |
| 3282 Non ergo Christus est iudex Angelorum.</p> | |
| 3283 <p title="III q. 59 a. 6 s. c."><a name="49534"><span class= | |
| 3284 "ref">[49534] IIIª q. 59 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3285 quod apostolus dicit, I Cor. VI, <i>an nescitis quoniam Angelos | |
| 3286 iudicabimus?</i> Sed sancti non iudicabunt nisi auctoritate | |
| 3287 Christi. Ergo multo magis Christus habet iudiciariam potestatem | |
| 3288 super Angelos.</p> | |
| 3289 <p title="III q. 59 a. 6 co."><a name="49535"><span class= | |
| 3290 "ref">[49535] IIIª q. 59 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3291 dicendum quod Angeli subsunt iudiciariae potestati Christi, non | |
| 3292 solum quantum ad divinam naturam, prout est verbum Dei, sed etiam | |
| 3293 ratione humanae naturae. Quod patet ex tribus. Primo quidem, ex | |
| 3294 propinquitate naturae assumptae ad Deum, quia, ut dicitur Heb. II, | |
| 3295 <i>nusquam Angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit</i>. | |
| 3296 Et ideo anima Christi magis est repleta veritate verbi Dei quam | |
| 3297 aliquis Angelorum. Unde et Angelos illuminat, sicut Dionysius | |
| 3298 dicit, VII cap. Cael. Hier. Unde de eis habet iudicare. Secundo, | |
| 3299 quia per humilitatem passionis humana natura in Christo meruit | |
| 3300 exaltari super Angelos, ita quod, sicut dicitur Philipp. II, <i>in | |
| 3301 nomine Iesu omne genu flectatur, caelestium, terrestrium et | |
| 3302 Infernorum</i>. Et ideo Christus habet iudiciariam potestatem etiam | |
| 3303 super Angelos bonos et malos. In cuius signum dicitur, Apoc. VII, | |
| 3304 quod <i>omnes Angeli stabant in circuitu throni</i>. Tertio, | |
| 3305 ratione eorum quae circa homines operantur, quorum Christus | |
| 3306 speciali quodam modo est caput. Unde dicitur Heb. I, <i>omnes sunt | |
| 3307 administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui | |
| 3308 hereditatem capiunt salutis</i>. Subsunt autem iudicio Christi, uno | |
| 3309 quidem modo, quantum ad dispensationem eorum quae per ipsos | |
| 3310 aguntur. Quae quidem dispensatio fit etiam per hominem Christum, | |
| 3311 cui Angeli ministrabant, ut dicitur Matth. IV; et a quo Daemones | |
| 3312 petebant ut in porcos mitterentur, ut dicitur Matth. VIII. Secundo, | |
| 3313 quantum ad alia accidentalia praemia bonorum Angelorum, quae sunt | |
| 3314 gaudia quae habent de salute hominum, secundum illud Luc. XV, | |
| 3315 <i>gaudium est Angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. | |
| 3316 Et</i> etiam quantum ad poenas accidentales Daemonum, quibus | |
| 3317 torquentur vel hic, vel recluduntur in Inferno. Et hoc etiam | |
| 3318 pertinet ad hominem Christum. Unde Marci I dicitur quod Daemon | |
| 3319 clamavit, <i>quid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti perdere | |
| 3320 nos?</i> Tertio, quantum ad praemium essentiale beatorum Angelorum, | |
| 3321 quod est beatitudo aeterna, et quantum ad poenam essentialem | |
| 3322 malorum, quae est damnatio aeterna. Sed hoc factum est per Christum | |
| 3323 inquantum est verbum Dei, a principio mundi.</p> | |
| 3324 <p title="III q. 59 a. 6 ad 1"><a name="49536"><span class= | |
| 3325 "ref">[49536] IIIª q. 59 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3326 dicendum quod ratio illa procedit de iudicio quantum ad praemium | |
| 3327 essentiale et poenam principalem.</p> | |
| 3328 <p title="III q. 59 a. 6 ad 2"><a name="49537"><span class= | |
| 3329 "ref">[49537] IIIª q. 59 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3330 dicendum quod, sicut dicit Augustinus, in libro de vera Relig., | |
| 3331 licet spiritualis iudicet omnia, tamen iudicatur ab ipsa veritate. | |
| 3332 Et ideo, licet Angeli, ex eo quod sunt spirituales, iudicent, | |
| 3333 iudicantur tamen a Christo, inquantum est veritas.</p> | |
| 3334 <p title="III q. 59 a. 6 ad 3"><a name="49538"><span class= | |
| 3335 "ref">[49538] IIIª q. 59 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3336 dicendum quod Christus habet iudicium non solum super Angelos, sed | |
| 3337 etiam super administrationem totius creaturae. Si enim, ut | |
| 3338 Augustinus dicit, in III de Trin., inferiora quodam ordine reguntur | |
| 3339 a Deo per superiora, oportet dicere quod omnia regantur per animam | |
| 3340 Christi, quae est super omnem creaturam. Unde et apostolus dicit, | |
| 3341 Heb. II, <i>non enim Angelis subiecit Deus orbem terrae | |
| 3342 futurum</i>, scilicet subiectum ei de quo loquimur, idest Christo. | |
| 3343 Nec tamen propter hoc alium constituit Deus super terram. Quia unus | |
| 3344 et idem est Deus et homo dominus Iesus Christus. De cuius | |
| 3345 incarnationis mysterio ad praesens dicta sufficiant.</p> | |
| 3346 <div class="centro"><br /> | |
| 3347 <p><a href="sth4046.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 3348 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 3349 <a href="sth4060.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 3350 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 3351 <br /> | |
| 3352 <hr /> | |
| 3353 <br /> | |
| 3354 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 3355 hanc editionem<br /> | |
| 3356 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 3357 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 3358 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 3359 </div> | |
| 3360 </body> | |
| 3361 </html> |
