Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4016.html @ 46:6cfdc13efd8a
from www.ccel.org/ss/
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 20 Dec 2009 22:10:12 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 16-26</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione XVI ad quaestionem | |
| 31 XXVI</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1903 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth4002.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth4027.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#47555">IIIª q. 16 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#47556">IIIª q. 16 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#47557">IIIª q. 16 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#47558">IIIª q. 16 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#47559">IIIª q. 16 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#47560">IIIª q. 16 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#47561">IIIª q. 16 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#47562">IIIª q. 16 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#47563">IIIª q. 16 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#47564">IIIª q. 16 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#47565">IIIª q. 16 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#47566">IIIª q. 16 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#47567">IIIª q. 16 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#47568">IIIª q. 16 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#47569">IIIª q. 16 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#47570">IIIª q. 16 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#47571">IIIª q. 16 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#47572">IIIª q. 16 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#47573">IIIª q. 16 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#47574">IIIª q. 16 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#47575">IIIª q. 16 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#47576">IIIª q. 16 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#47577">IIIª q. 16 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#47578">IIIª q. 16 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#47579">IIIª q. 16 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#47580">IIIª q. 16 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#47581">IIIª q. 16 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#47582">IIIª q. 16 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#47583">IIIª q. 16 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#47584">IIIª q. 16 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#47585">IIIª q. 16 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#47586">IIIª q. 16 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#47587">IIIª q. 16 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#47588">IIIª q. 16 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#47589">IIIª q. 16 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#47590">IIIª q. 16 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#47591">IIIª q. 16 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#47592">IIIª q. 16 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#47593">IIIª q. 16 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#47594">IIIª q. 16 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#47595">IIIª q. 16 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#47596">IIIª q. 16 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#47597">IIIª q. 16 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#47598">IIIª q. 16 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#47599">IIIª q. 16 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#47600">IIIª q. 16 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#47601">IIIª q. 16 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#47602">IIIª q. 16 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#47603">IIIª q. 16 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#47604">IIIª q. 16 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#47605">IIIª q. 16 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#47606">IIIª q. 16 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#47607">IIIª q. 16 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#47608">IIIª q. 16 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#47609">IIIª q. 16 a. 7 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#47610">IIIª q. 16 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#47611">IIIª q. 16 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#47612">IIIª q. 16 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#47613">IIIª q. 16 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#47614">IIIª q. 16 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#47615">IIIª q. 16 a. 7 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#47616">IIIª q. 16 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#47617">IIIª q. 16 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#47618">IIIª q. 16 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#47619">IIIª q. 16 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#47620">IIIª q. 16 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#47621">IIIª q. 16 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#47622">IIIª q. 16 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#47623">IIIª q. 16 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#47624">IIIª q. 16 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#47625">IIIª q. 16 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#47626">IIIª q. 16 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#47627">IIIª q. 16 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#47628">IIIª q. 16 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#47629">IIIª q. 16 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#47630">IIIª q. 16 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#47631">IIIª q. 16 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#47632">IIIª q. 16 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#47633">IIIª q. 16 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#47634">IIIª q. 16 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#47635">IIIª q. 16 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#47636">IIIª q. 16 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#47637">IIIª q. 16 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#47638">IIIª q. 16 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#47639">IIIª q. 16 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#47640">IIIª q. 16 a. 11 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#47641">IIIª q. 16 a. 11 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#47642">IIIª q. 16 a. 11 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#47643">IIIª q. 16 a. 11 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#47644">IIIª q. 16 a. 11 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#47645">IIIª q. 16 a. 11 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#47646">IIIª q. 16 a. 11 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#47647">IIIª q. 16 a. 11 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#47648">IIIª q. 16 a. 12 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#47649">IIIª q. 16 a. 12 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#47650">IIIª q. 16 a. 12 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#47651">IIIª q. 16 a. 12 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#47652">IIIª q. 16 a. 12 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#47653">IIIª q. 16 a. 12 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#47654">IIIª q. 16 a. 12 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#47655">IIIª q. 16 a. 12 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#47656">IIIª q. 17 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#47657">IIIª q. 17 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#47658">IIIª q. 17 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#47659">IIIª q. 17 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#47660">IIIª q. 17 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#47661">IIIª q. 17 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#47662">IIIª q. 17 a. 1 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#47663">IIIª q. 17 a. 1 arg. 7'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#47664">IIIª q. 17 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#47665">IIIª q. 17 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#47666">IIIª q. 17 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#47667">IIIª q. 17 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#47668">IIIª q. 17 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#47669">IIIª q. 17 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#47670">IIIª q. 17 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#47671">IIIª q. 17 a. 1 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#47672">IIIª q. 17 a. 1 ad 7'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#47673">IIIª q. 17 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#47674">IIIª q. 17 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#47675">IIIª q. 17 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#47676">IIIª q. 17 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#47677">IIIª q. 17 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#47678">IIIª q. 17 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#47679">IIIª q. 17 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#47680">IIIª q. 17 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#47681">IIIª q. 17 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#47682">IIIª q. 17 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#47683">IIIª q. 18 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#47684">IIIª q. 18 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#47685">IIIª q. 18 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#47686">IIIª q. 18 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#47687">IIIª q. 18 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#47688">IIIª q. 18 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#47689">IIIª q. 18 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#47690">IIIª q. 18 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#47691">IIIª q. 18 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#47692">IIIª q. 18 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#47693">IIIª q. 18 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#47694">IIIª q. 18 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#47695">IIIª q. 18 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#47696">IIIª q. 18 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#47697">IIIª q. 18 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#47698">IIIª q. 18 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#47699">IIIª q. 18 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#47700">IIIª q. 18 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#47701">IIIª q. 18 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#47702">IIIª q. 18 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#47703">IIIª q. 18 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#47704">IIIª q. 18 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#47705">IIIª q. 18 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#47706">IIIª q. 18 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#47707">IIIª q. 18 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#47708">IIIª q. 18 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#47709">IIIª q. 18 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#47710">IIIª q. 18 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#47711">IIIª q. 18 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#47712">IIIª q. 18 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#47713">IIIª q. 18 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#47714">IIIª q. 18 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#47715">IIIª q. 18 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#47716">IIIª q. 18 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#47717">IIIª q. 18 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#47718">IIIª q. 18 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#47719">IIIª q. 18 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#47720">IIIª q. 18 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#47721">IIIª q. 18 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#47722">IIIª q. 18 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#47723">IIIª q. 18 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#47724">IIIª q. 18 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#47725">IIIª q. 18 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#47726">IIIª q. 18 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#47727">IIIª q. 18 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#47728">IIIª q. 18 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#47729">IIIª q. 18 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#47730">IIIª q. 18 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#47731">IIIª q. 18 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#47732">IIIª q. 18 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#47733">IIIª q. 18 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#47734">IIIª q. 19 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#47735">IIIª q. 19 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#47736">IIIª q. 19 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#47737">IIIª q. 19 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#47738">IIIª q. 19 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#47739">IIIª q. 19 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#47740">IIIª q. 19 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#47741">IIIª q. 19 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#47742">IIIª q. 19 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#47743">IIIª q. 19 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#47744">IIIª q. 19 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#47745">IIIª q. 19 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#47746">IIIª q. 19 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#47747">IIIª q. 19 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#47748">IIIª q. 19 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#47749">IIIª q. 19 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#47750">IIIª q. 19 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#47751">IIIª q. 19 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#47752">IIIª q. 19 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#47753">IIIª q. 19 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#47754">IIIª q. 19 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#47755">IIIª q. 19 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#47756">IIIª q. 19 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#47757">IIIª q. 19 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#47758">IIIª q. 19 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#47759">IIIª q. 19 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#47760">IIIª q. 19 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#47761">IIIª q. 19 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#47762">IIIª q. 19 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#47763">IIIª q. 19 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#47764">IIIª q. 19 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#47765">IIIª q. 19 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#47766">IIIª q. 19 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#47767">IIIª q. 19 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#47768">IIIª q. 19 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#47769">IIIª q. 19 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#47770">IIIª q. 19 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#47771">IIIª q. 19 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#47772">IIIª q. 20 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#47773">IIIª q. 20 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#47774">IIIª q. 20 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#47775">IIIª q. 20 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#47776">IIIª q. 20 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#47777">IIIª q. 20 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#47778">IIIª q. 20 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#47779">IIIª q. 20 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#47780">IIIª q. 20 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#47781">IIIª q. 20 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#47782">IIIª q. 20 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#47783">IIIª q. 20 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#47784">IIIª q. 20 a. 2 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#47785">IIIª q. 20 a. 2 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#47786">IIIª q. 20 a. 2 s. c. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#47787">IIIª q. 20 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#47788">IIIª q. 20 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#47789">IIIª q. 20 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#47790">IIIª q. 20 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#47791">IIIª q. 20 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#47792">IIIª q. 21 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#47793">IIIª q. 21 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#47794">IIIª q. 21 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#47795">IIIª q. 21 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#47796">IIIª q. 21 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#47797">IIIª q. 21 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#47798">IIIª q. 21 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#47799">IIIª q. 21 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#47800">IIIª q. 21 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#47801">IIIª q. 21 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#47802">IIIª q. 21 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#47803">IIIª q. 21 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#47804">IIIª q. 21 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#47805">IIIª q. 21 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#47806">IIIª q. 21 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#47807">IIIª q. 21 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#47808">IIIª q. 21 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#47809">IIIª q. 21 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#47810">IIIª q. 21 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#47811">IIIª q. 21 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#47812">IIIª q. 21 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#47813">IIIª q. 21 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#47814">IIIª q. 21 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#47815">IIIª q. 21 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#47816">IIIª q. 21 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#47817">IIIª q. 21 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#47818">IIIª q. 21 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#47819">IIIª q. 21 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#47820">IIIª q. 21 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#47821">IIIª q. 21 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#47822">IIIª q. 21 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#47823">IIIª q. 21 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#47824">IIIª q. 21 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#47825">IIIª q. 21 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#47826">IIIª q. 21 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#47827">IIIª q. 22 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#47828">IIIª q. 22 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#47829">IIIª q. 22 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#47830">IIIª q. 22 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#47831">IIIª q. 22 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#47832">IIIª q. 22 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#47833">IIIª q. 22 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#47834">IIIª q. 22 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#47835">IIIª q. 22 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#47836">IIIª q. 22 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#47837">IIIª q. 22 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#47838">IIIª q. 22 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#47839">IIIª q. 22 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#47840">IIIª q. 22 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#47841">IIIª q. 22 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#47842">IIIª q. 22 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#47843">IIIª q. 22 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#47844">IIIª q. 22 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#47845">IIIª q. 22 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#47846">IIIª q. 22 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#47847">IIIª q. 22 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#47848">IIIª q. 22 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#47849">IIIª q. 22 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#47850">IIIª q. 22 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#47851">IIIª q. 22 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#47852">IIIª q. 22 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#47853">IIIª q. 22 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#47854">IIIª q. 22 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#47855">IIIª q. 22 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#47856">IIIª q. 22 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#47857">IIIª q. 22 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#47858">IIIª q. 22 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#47859">IIIª q. 22 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#47860">IIIª q. 22 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#47861">IIIª q. 22 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#47862">IIIª q. 22 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#47863">IIIª q. 22 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#47864">IIIª q. 22 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#47865">IIIª q. 22 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#47866">IIIª q. 22 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#47867">IIIª q. 22 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#47868">IIIª q. 22 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#47869">IIIª q. 22 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#47870">IIIª q. 22 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#47871">IIIª q. 22 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#47872">IIIª q. 22 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#47873">IIIª q. 22 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#47874">IIIª q. 22 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#47875">IIIª q. 23 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#47876">IIIª q. 23 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#47877">IIIª q. 23 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#47878">IIIª q. 23 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#47879">IIIª q. 23 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#47880">IIIª q. 23 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#47881">IIIª q. 23 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#47882">IIIª q. 23 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#47883">IIIª q. 23 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#47884">IIIª q. 23 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#47885">IIIª q. 23 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#47886">IIIª q. 23 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#47887">IIIª q. 23 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#47888">IIIª q. 23 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#47889">IIIª q. 23 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#47890">IIIª q. 23 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#47891">IIIª q. 23 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#47892">IIIª q. 23 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#47893">IIIª q. 23 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#47894">IIIª q. 23 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#47895">IIIª q. 23 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#47896">IIIª q. 23 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#47897">IIIª q. 23 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#47898">IIIª q. 23 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#47899">IIIª q. 23 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#47900">IIIª q. 23 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#47901">IIIª q. 23 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#47902">IIIª q. 23 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#47903">IIIª q. 23 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#47904">IIIª q. 23 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#47905">IIIª q. 23 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#47906">IIIª q. 23 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#47907">IIIª q. 23 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#47908">IIIª q. 24 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#47909">IIIª q. 24 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#47910">IIIª q. 24 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#47911">IIIª q. 24 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#47912">IIIª q. 24 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#47913">IIIª q. 24 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#47914">IIIª q. 24 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#47915">IIIª q. 24 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#47916">IIIª q. 24 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#47917">IIIª q. 24 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#47918">IIIª q. 24 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#47919">IIIª q. 24 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#47920">IIIª q. 24 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#47921">IIIª q. 24 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#47922">IIIª q. 24 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#47923">IIIª q. 24 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#47924">IIIª q. 24 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#47925">IIIª q. 24 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#47926">IIIª q. 24 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#47927">IIIª q. 24 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#47928">IIIª q. 24 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#47929">IIIª q. 24 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#47930">IIIª q. 24 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#47931">IIIª q. 24 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#47932">IIIª q. 24 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#47933">IIIª q. 24 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#47934">IIIª q. 24 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#47935">IIIª q. 24 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#47936">IIIª q. 24 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#47937">IIIª q. 24 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#47938">IIIª q. 24 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#47939">IIIª q. 24 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#47940">IIIª q. 25 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#47941">IIIª q. 25 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#47942">IIIª q. 25 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#47943">IIIª q. 25 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#47944">IIIª q. 25 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#47945">IIIª q. 25 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#47946">IIIª q. 25 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#47947">IIIª q. 25 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#47948">IIIª q. 25 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#47949">IIIª q. 25 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#47950">IIIª q. 25 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#47951">IIIª q. 25 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#47952">IIIª q. 25 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#47953">IIIª q. 25 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#47954">IIIª q. 25 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#47955">IIIª q. 25 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#47956">IIIª q. 25 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#47957">IIIª q. 25 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#47958">IIIª q. 25 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#47959">IIIª q. 25 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#47960">IIIª q. 25 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#47961">IIIª q. 25 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#47962">IIIª q. 25 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#47963">IIIª q. 25 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#47964">IIIª q. 25 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#47965">IIIª q. 25 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#47966">IIIª q. 25 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#47967">IIIª q. 25 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#47968">IIIª q. 25 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#47969">IIIª q. 25 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#47970">IIIª q. 25 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#47971">IIIª q. 25 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#47972">IIIª q. 25 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#47973">IIIª q. 25 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
484 document.write('<OPTION VALUE="#47974">IIIª q. 25 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<OPTION VALUE="#47975">IIIª q. 25 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<OPTION VALUE="#47976">IIIª q. 25 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
487 document.write('<OPTION VALUE="#47977">IIIª q. 25 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 document.write('<OPTION VALUE="#47978">IIIª q. 25 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
489 document.write('<OPTION VALUE="#47979">IIIª q. 25 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
490 document.write('<OPTION VALUE="#47980">IIIª q. 25 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
491 document.write('<OPTION VALUE="#47981">IIIª q. 25 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
492 document.write('<OPTION VALUE="#47982">IIIª q. 25 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
493 document.write('<OPTION VALUE="#47983">IIIª q. 25 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
494 document.write('<OPTION VALUE="#47984">IIIª q. 25 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
495 document.write('<OPTION VALUE="#47985">IIIª q. 25 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
496 document.write('<OPTION VALUE="#47986">IIIª q. 25 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
497 document.write('<OPTION VALUE="#47987">IIIª q. 25 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
498 document.write('<OPTION VALUE="#47988">IIIª q. 25 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
499 document.write('<OPTION VALUE="#47989">IIIª q. 25 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
500 document.write('<OPTION VALUE="#47990">IIIª q. 26 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
501 document.write('<OPTION VALUE="#47991">IIIª q. 26 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
502 document.write('<OPTION VALUE="#47992">IIIª q. 26 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
503 document.write('<OPTION VALUE="#47993">IIIª q. 26 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
504 document.write('<OPTION VALUE="#47994">IIIª q. 26 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
505 document.write('<OPTION VALUE="#47995">IIIª q. 26 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
506 document.write('<OPTION VALUE="#47996">IIIª q. 26 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
507 document.write('<OPTION VALUE="#47997">IIIª q. 26 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
508 document.write('<OPTION VALUE="#47998">IIIª q. 26 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
509 document.write('<OPTION VALUE="#47999">IIIª q. 26 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
510 document.write('<OPTION VALUE="#48000">IIIª q. 26 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
511 document.write('<OPTION VALUE="#48001">IIIª q. 26 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
512 document.write('<OPTION VALUE="#48002">IIIª q. 26 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
513 document.write('<OPTION VALUE="#48003">IIIª q. 26 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
514 document.write('<OPTION VALUE="#48004">IIIª q. 26 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
515 document.write('<OPTION VALUE="#48005">IIIª q. 26 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
516 document.write('<OPTION VALUE="#48006">IIIª q. 26 a. 2 ad 3'); |
| 28 | 517 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
518 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
519 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 520 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
521 // --> |
| 28 | 522 //]]> |
| 523 </script><br /> | |
| 524 <hr /> | |
| 525 <br /></div> | |
| 526 <div class="D">Quaestio 16</div> | |
| 527 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 528 <p title="III q. 16 pr."><a name="47555"><span class="ref">[47555] | |
| 529 IIIª q. 16 pr.</span></a> Deinde considerandum est de his quae | |
| 530 consequuntur unionem. Et primo, quantum ad ea quae conveniunt | |
| 531 Christo secundum se; secundo, de his quae conveniunt Christo per | |
| 532 comparationem ad Deum patrem; tertio, de his quae conveniunt | |
| 533 Christo quantum ad nos. Circa primum duplex consideratio occurrit, | |
| 534 primo quidem, de his quae conveniunt Christo secundum esse et | |
| 535 fieri; secundo, de his quae conveniunt Christo secundum rationem | |
| 536 unitatis. Circa primum quaeruntur duodecim. Primo, utrum haec sit | |
| 537 vera, Deus est homo. Secundo, utrum haec sit vera, homo est Deus. | |
| 538 Tertio, utrum Christus possit dici homo dominicus. Quarto, utrum ea | |
| 539 quae conveniunt filio hominis, possint praedicari de filio Dei, et | |
| 540 e converso. Quinto, utrum ea quae conveniunt filio hominis, possint | |
| 541 praedicari de divina natura; et de humana ea quae conveniunt filio | |
| 542 Dei. Sexto, utrum haec sit vera, filius Dei factus est homo. | |
| 543 Septimo, utrum haec sit vera, homo factus est Deus. Octavo, utrum | |
| 544 haec sit vera, Christus est creatura. Nono, utrum haec sit vera, | |
| 545 iste homo, demonstrato Christo, incoepit esse, vel, fuerit semper. | |
| 546 Decimo, utrum haec sit vera, Christus, secundum quod homo, est | |
| 547 creatura. Undecimo, utrum haec sit vera, Christus, secundum quod | |
| 548 homo, est Deus. Duodecimo, utrum haec sit vera, Christus, secundum | |
| 549 quod homo, est hypostasis vel persona.</p> | |
| 550 <br /> | |
| 551 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 552 <p title="III q. 16 a. 1 arg. 1"><a name="47556"><span class= | |
| 553 "ref">[47556] IIIª q. 16 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 554 proceditur. Videtur quod haec sit falsa, Deus est homo. Omnis enim | |
| 555 propositio affirmativa in materia aliqua remota est falsa. Sed haec | |
| 556 propositio, Deus est homo, est in materia remota, quia formae | |
| 557 significatae per subiectum et praedicatum sunt maxime distantes. | |
| 558 Cum ergo praedicta propositio sit affirmativa, videtur quod sit | |
| 559 falsa.</p> | |
| 560 <p title="III q. 16 a. 1 arg. 2"><a name="47557"><span class= | |
| 561 "ref">[47557] IIIª q. 16 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 562 magis conveniunt tres personae ad invicem quam humana natura et | |
| 563 divina. Sed in mysterio Trinitatis una persona non praedicatur de | |
| 564 alia, non enim dicimus quod pater est filius, vel e converso. Ergo | |
| 565 videtur quod nec humana natura possit praedicari de Deo, ut dicatur | |
| 566 quod Deus est homo.</p> | |
| 567 <p title="III q. 16 a. 1 arg. 3"><a name="47558"><span class= | |
| 568 "ref">[47558] IIIª q. 16 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 569 Athanasius dicit quod, <i>sicut anima et caro unus est homo, ita | |
| 570 Deus et homo unus est Christus</i>. Sed haec est falsa, anima est | |
| 571 corpus. Ergo et haec est falsa, Deus est homo.</p> | |
| 572 <p title="III q. 16 a. 1 arg. 4"><a name="47559"><span class= | |
| 573 "ref">[47559] IIIª q. 16 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 574 sicut in prima parte habitum est, quod praedicatur de Deo non | |
| 575 relative sed absolute, convenit toti Trinitati et singulis | |
| 576 personis. Sed hoc nomen homo non est relativum, sed absolutum. Si | |
| 577 ergo vere praedicatur de Deo, sequitur quod tota Trinitas et | |
| 578 quaelibet persona sit homo. Quod patet esse falsum.</p> | |
| 579 <p title="III q. 16 a. 1 s. c."><a name="47560"><span class= | |
| 580 "ref">[47560] IIIª q. 16 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 581 quod dicitur Philipp. II, <i>qui, cum in forma Dei esset, | |
| 582 exinanivit semetipsum, formam servi accipiens, in similitudinem | |
| 583 hominum factus et habitu inventus ut homo</i>. Et sic ille qui est | |
| 584 in forma Dei, est homo. Sed ille qui est in forma Dei, est Deus. | |
| 585 Ergo Deus est homo.</p> | |
| 586 <p title="III q. 16 a. 1 co."><a name="47561"><span class= | |
| 587 "ref">[47561] IIIª q. 16 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 588 dicendum quod ista propositio, Deus est homo, ab omnibus | |
| 589 Christianis conceditur, non tamen ab omnibus secundum eandem | |
| 590 rationem. Quidam enim hanc propositionem concedunt non secundum | |
| 591 propriam acceptionem horum terminorum. Nam Manichaei verbum Dei | |
| 592 dicunt esse hominem, non quidem verum, sed similitudinarium, | |
| 593 inquantum dicunt filium Dei corpus phantasticum assumpsisse, ut sic | |
| 594 dicatur Deus esse homo sicut cuprum figuratum dicitur homo, quia | |
| 595 habet similitudinem hominis. Similiter etiam illi qui posuerunt | |
| 596 quod in Christo anima et corpus non fuerunt unita, non posuerunt | |
| 597 quod Deus sit verus homo, sed quod dicatur homo figurative, ratione | |
| 598 partium. Sed utraque harum opinionum supra improbata est. Alii vero | |
| 599 e converso ponunt veritatem ex parte hominis, sed negant veritatem | |
| 600 ex parte Dei. Dicunt enim Christum, qui est Deus homo, esse Deum, | |
| 601 non naturaliter, sed participative, scilicet per gratiam, sicut et | |
| 602 omnes sancti viri dicuntur dii, excellentius tamen Christus prae | |
| 603 aliis, propter gratiam abundantiorem. Et secundum hoc, cum dicitur, | |
| 604 Deus est homo, ly Deus non supponit verum et naturalem Deum. Et | |
| 605 haec est haeresis Photini, quae supra improbata est. Alii vero | |
| 606 concedunt hanc propositionem cum veritate utriusque termini, | |
| 607 ponentes Christum et verum Deum esse et verum hominem, sed tamen | |
| 608 veritatem praedicationis non salvant. Dicunt enim quod homo | |
| 609 praedicatur de Deo per quandam coniunctionem, vel dignitatis, vel | |
| 610 auctoritatis, vel etiam affectionis aut inhabitationis. Et sic | |
| 611 posuit Nestorius Deum esse hominem, ut per hoc nihil aliud | |
| 612 significetur quam quod Deus est homini coniunctus tali coniunctione | |
| 613 quod homo inhabitetur a Deo, et uniatur ei secundum affectum, et | |
| 614 secundum participationem auctoritatis et honoris divini. Et in | |
| 615 similem errorem incidunt qui ponunt duas hypostases vel duo | |
| 616 supposita in Christo. Quia non est possibile intelligi quod duorum | |
| 617 quae sunt secundum suppositum vel hypostasim distincta, unum | |
| 618 proprie praedicetur de alio, sed solum secundum quandam figurativam | |
| 619 locutionem, inquantum in aliquo coniunguntur; puta si dicamus | |
| 620 Petrum esse Ioannem, quia habent aliquam coniunctionem ad invicem. | |
| 621 Et hae etiam opiniones supra reprobatae sunt. Unde, supponendo, | |
| 622 secundum veritatem Catholicae fidei, quod vera natura divina unita | |
| 623 est cum vera natura humana, non solum in persona, sed etiam in | |
| 624 supposito vel hypostasi, dicimus esse veram hanc propositionem et | |
| 625 propriam, Deus est homo, non solum propter veritatem terminorum, | |
| 626 quia scilicet Christus est verus Deus et verus homo; sed etiam | |
| 627 propter veritatem praedicationis. Nomen enim significans naturam | |
| 628 communem in concreto potest supponere pro quolibet contentorum in | |
| 629 natura communi, sicut hoc nomen homo potest supponere pro quolibet | |
| 630 homine singulari. Et ita hoc nomen Deus, ex ipso modo suae | |
| 631 significationis, potest supponere pro persona filii Dei, ut in | |
| 632 prima parte habitum est. De quolibet autem supposito alicuius | |
| 633 naturae potest vere et proprie praedicari nomen significans illam | |
| 634 naturam in concreto, sicut de Socrate et Platone proprie et vere | |
| 635 praedicatur homo. Quia ergo persona filii Dei, pro qua supponit hoc | |
| 636 nomen Deus, est suppositum naturae humanae, vere et proprie hoc | |
| 637 nomen homo potest praedicari de hoc nomine Deus, secundum quod | |
| 638 supponit pro persona filii Dei.</p> | |
| 639 <p title="III q. 16 a. 1 ad 1"><a name="47562"><span class= | |
| 640 "ref">[47562] IIIª q. 16 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 641 dicendum quod, quando formae diversae non possunt convenire in unum | |
| 642 suppositum, tunc oportet quod propositio sit in materia remota | |
| 643 cuius subiectum significat unam illarum formarum, et praedicatum | |
| 644 aliam. Sed quando duae formae possunt convenire in unum suppositum, | |
| 645 non est materia remota, sed naturalis vel contingens, sicut cum | |
| 646 dico, album est musicum. Natura autem divina et humana, quamvis | |
| 647 sint maxime distantes, tamen conveniunt per incarnationis mysterium | |
| 648 in uno supposito, cui neutra illarum inest per accidens, sed | |
| 649 secundum se. Et ideo haec propositio, Deus est homo, non est neque | |
| 650 in materia remota neque in materia contingenti, sed in materia | |
| 651 naturali. Et praedicatur homo de Deo, non per accidens, sed per se, | |
| 652 sicut de sua hypostasi, non quidem ratione formae significatae per | |
| 653 hoc nomen Deus; sed ratione suppositi, quod est hypostasis humanae | |
| 654 naturae.</p> | |
| 655 <p title="III q. 16 a. 1 ad 2"><a name="47563"><span class= | |
| 656 "ref">[47563] IIIª q. 16 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 657 dicendum quod tres personae divinae conveniunt in natura, | |
| 658 distinguuntur tamen in supposito, et ideo non praedicantur de | |
| 659 invicem. In mysterio autem incarnationis naturae quidem, quia | |
| 660 distinctae sunt, de invicem non praedicantur secundum quod | |
| 661 significantur in abstracto, non enim natura divina est humana, sed | |
| 662 quia conveniunt in supposito, praedicantur de invicem in | |
| 663 concreto.</p> | |
| 664 <p title="III q. 16 a. 1 ad 3"><a name="47564"><span class= | |
| 665 "ref">[47564] IIIª q. 16 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 666 dicendum quod anima et caro significantur ut in abstracto, sicut | |
| 667 divinitas et humanitas. In concreto vero dicuntur animatum et | |
| 668 carneum, sive corporeum, sicut ex alia parte Deus et homo. Unde | |
| 669 utrobique abstractum non praedicatur de abstracto, sed solum | |
| 670 concretum de concreto.</p> | |
| 671 <p title="III q. 16 a. 1 ad 4"><a name="47565"><span class= | |
| 672 "ref">[47565] IIIª q. 16 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 673 dicendum quod hoc nomen homo praedicatur de Deo ratione unionis in | |
| 674 persona, quae quidem unio relationem importat. Et ideo non sequitur | |
| 675 regulam eorum nominum quae absolute praedicantur de Deo ab | |
| 676 aeterno.</p> | |
| 677 <br /> | |
| 678 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 679 <p title="III q. 16 a. 2 arg. 1"><a name="47566"><span class= | |
| 680 "ref">[47566] IIIª q. 16 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 681 sic proceditur. Videtur quod haec sit falsa, homo est Deus. Deus | |
| 682 enim est nomen incommunicabile. Sed Sap. XIV reprehenduntur | |
| 683 idololatrae de hoc quod <i>istud nomen Deus, quod est | |
| 684 incommunicabile, lignis et lapidibus imposuerunt</i>. Ergo pari | |
| 685 ratione, videtur esse inconveniens quod hoc nomen Deus praedicetur | |
| 686 de homine.</p> | |
| 687 <p title="III q. 16 a. 2 arg. 2"><a name="47567"><span class= | |
| 688 "ref">[47567] IIIª q. 16 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 689 quidquid praedicatur de praedicato, praedicatur de subiecto. Sed | |
| 690 haec est vera, Deus est pater, vel, Deus est Trinitas. Si ergo haec | |
| 691 sit vera, homo est Deus; videtur etiam quod haec sit vera, homo est | |
| 692 pater, vel, homo est Trinitas. Quas quidem patet esse falsas. Ergo | |
| 693 et primam.</p> | |
| 694 <p title="III q. 16 a. 2 arg. 3"><a name="47568"><span class= | |
| 695 "ref">[47568] IIIª q. 16 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 696 Psalmo dicitur, <i>non erit in te Deus recens</i>. Sed homo est | |
| 697 quiddam recens, non enim Christus semper fuit homo. Ergo haec est | |
| 698 falsa, homo est Deus.</p> | |
| 699 <p title="III q. 16 a. 2 s. c."><a name="47569"><span class= | |
| 700 "ref">[47569] IIIª q. 16 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 701 quod dicitur Rom. IX, <i>ex quibus est Christus secundum carnem, | |
| 702 qui est super omnia Deus benedictus in saecula</i>. Sed Christus | |
| 703 secundum carnem est homo. Ergo haec est vera, homo est Deus.</p> | |
| 704 <p title="III q. 16 a. 2 co."><a name="47570"><span class= | |
| 705 "ref">[47570] IIIª q. 16 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 706 dicendum quod, supposita veritate utriusque naturae, divinae | |
| 707 scilicet et humanae, et unione in persona et hypostasi, haec est | |
| 708 vera et propria, homo est Deus, sicut et ista, Deus est homo. Hoc | |
| 709 enim nomen homo potest supponere pro qualibet hypostasi humanae | |
| 710 naturae, et ita potest supponere pro persona filii, quam dicimus | |
| 711 esse hypostasim humanae naturae. Manifestum est autem quod de | |
| 712 persona filii Dei vere et proprie praedicatur hoc nomen Deus, ut in | |
| 713 prima parte habitum est. Unde relinquitur quod haec sit vera et | |
| 714 propria, homo est Deus.</p> | |
| 715 <p title="III q. 16 a. 2 ad 1"><a name="47571"><span class= | |
| 716 "ref">[47571] IIIª q. 16 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 717 dicendum quod idololatrae attribuebant nomen deitatis lapidibus et | |
| 718 lignis secundum quod in sua natura considerantur, quia putabant in | |
| 719 illis aliquid numinis esse. Nos autem non attribuimus nomen | |
| 720 deitatis homini secundum humanam naturam, sed secundum suppositum | |
| 721 aeternum, quod est etiam per unionem suppositum humanae naturae, ut | |
| 722 dictum est.</p> | |
| 723 <p title="III q. 16 a. 2 ad 2"><a name="47572"><span class= | |
| 724 "ref">[47572] IIIª q. 16 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 725 dicendum quod hoc nomen pater praedicatur de hoc nomine Deus | |
| 726 secundum quod hoc nomen Deus supponit pro persona patris. Sic autem | |
| 727 non praedicatur de persona filii, quia persona filii non est | |
| 728 persona patris. Et per consequens non oportet quod hoc nomen pater | |
| 729 praedicetur de hoc nomine homo, de quo praedicatur hoc nomen Deus, | |
| 730 inquantum scilicet homo supponit pro persona filii.</p> | |
| 731 <p title="III q. 16 a. 2 ad 3"><a name="47573"><span class= | |
| 732 "ref">[47573] IIIª q. 16 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 733 dicendum quod, licet humana natura in Christo sit quiddam recens, | |
| 734 tamen suppositum humanae naturae non est recens, sed aeternum. Et | |
| 735 quia hoc nomen Deus non praedicatur de homine ratione humanae | |
| 736 naturae, sed ratione suppositi, non sequitur quod ponamus Deum | |
| 737 recentem. Sequeretur autem si poneremus quod homo supponit | |
| 738 suppositum creatum, secundum quod oportet dicere eos qui in Christo | |
| 739 ponunt duo supposita.</p> | |
| 740 <br /> | |
| 741 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 742 <p title="III q. 16 a. 3 arg. 1"><a name="47574"><span class= | |
| 743 "ref">[47574] IIIª q. 16 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 744 proceditur. Videtur quod Christus possit dici homo dominicus. Dicit | |
| 745 enim Augustinus, in libro octogintatrium quaest., <i>monendum est | |
| 746 ut illa bona expectentur quae fuerunt in illo homine dominico. | |
| 747 Loquitur autem de Christo</i>. Ergo videtur quod Christus sit homo | |
| 748 dominicus.</p> | |
| 749 <p title="III q. 16 a. 3 arg. 2"><a name="47575"><span class= | |
| 750 "ref">[47575] IIIª q. 16 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 751 sicut dominium convenit Christo ratione divinae naturae, ita etiam | |
| 752 humanitas pertinet ad humanam naturam. Sed Deus dicitur humanatus, | |
| 753 ut patet per Damascenum, in III libro, ubi dicit quod <i>humanatio | |
| 754 eam quae ad hominem copulationem demonstrat</i>. Ergo pari ratione, | |
| 755 potest demonstrative dici quod homo ille sit dominicus.</p> | |
| 756 <p title="III q. 16 a. 3 arg. 3"><a name="47576"><span class= | |
| 757 "ref">[47576] IIIª q. 16 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 758 sicut dominicus denominative dicitur a domino, ita divinus dicitur | |
| 759 denominative a Deo. Sed Dionysius Christum nominat divinissimum | |
| 760 Iesum. Ergo, pari ratione, potest dici quod Christus sit homo | |
| 761 dominicus.</p> | |
| 762 <p title="III q. 16 a. 3 s. c."><a name="47577"><span class= | |
| 763 "ref">[47577] IIIª q. 16 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 764 quod Augustinus dicit, in libro Retract., <i>non video utrum recte | |
| 765 dicatur homo dominicus Iesus Christus, cum sit utique | |
| 766 dominus</i>.</p> | |
| 767 <p title="III q. 16 a. 3 co."><a name="47578"><span class= | |
| 768 "ref">[47578] IIIª q. 16 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 769 dicendum quod sicut, supra dictum est, cum dicitur homo Christus | |
| 770 Iesus, designatur suppositum aeternum, quod est persona filii Dei, | |
| 771 propter hoc quod unum suppositum est utriusque naturae. De persona | |
| 772 autem filii Dei praedicatur Deus et dominus essentialiter. Et ideo | |
| 773 non debet praedicari denominative; quia hoc derogat veritati | |
| 774 unionis. Unde, cum dominicus dicatur denominative a domino, non | |
| 775 potest vere et proprie dici quod homo ille sit dominicus, sed magis | |
| 776 quod sit dominus. Si autem per hoc quod dicitur homo Christus | |
| 777 Iesus, designaretur suppositum aliquod creatum, secundum illos qui | |
| 778 ponunt in Christo duo supposita, posset dici homo ille dominicus, | |
| 779 inquantum sumitur ad participationem honoris divini; sicut | |
| 780 Nestoriani posuerunt. Et hoc etiam modo humana natura non dicitur | |
| 781 essentialiter dea, sed deificata, non quidem per conversionem | |
| 782 ipsius in divinam naturam, sed per coniunctionem ad divinam naturam | |
| 783 in una hypostasi; ut patet per Damascenum, in III libro.</p> | |
| 784 <p title="III q. 16 a. 3 ad 1"><a name="47579"><span class= | |
| 785 "ref">[47579] IIIª q. 16 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 786 dicendum quod Augustinus illa verba, et similia, retractat in libro | |
| 787 Retractationum. Unde post praedicta verba libri Retractationum | |
| 788 subdit, hoc ubicumque dixi, scilicet quod Christus Iesus sit homo | |
| 789 dominicus, dixisse me nollem. Postea quippe vidi non esse dicendum, | |
| 790 <i>quamvis nonnulla ratione posset defendi</i>, quia scilicet | |
| 791 posset aliquis dicere quod dicitur homo dominicus ratione humanae | |
| 792 naturae, quam significat hoc nomen homo, non autem ratione | |
| 793 suppositi.</p> | |
| 794 <p title="III q. 16 a. 3 ad 2"><a name="47580"><span class= | |
| 795 "ref">[47580] IIIª q. 16 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 796 dicendum quod illud unum suppositum quod est divinae et humanae | |
| 797 naturae, primo quidem fuit divinae naturae, scilicet ab aeterno, | |
| 798 postea autem ex tempore per incarnationem factum est suppositum | |
| 799 humanae naturae. Et hac ratione dicitur humanatum, non quia | |
| 800 assumpserit hominem; sed quia assumpsit humanam naturam. Non autem | |
| 801 sic est e converso quod suppositum humanae naturae assumpserit | |
| 802 divinam naturam. Unde non potest dici homo deificatus, vel | |
| 803 dominicus.</p> | |
| 804 <p title="III q. 16 a. 3 ad 3"><a name="47581"><span class= | |
| 805 "ref">[47581] IIIª q. 16 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 806 dicendum quod hoc nomen divinum consuevit praedicari etiam de his | |
| 807 de quibus praedicatur essentialiter hoc nomen Deus, dicimus enim | |
| 808 quod divina essentia est Deus, ratione identitatis; et quod | |
| 809 essentia est Dei sive divina, propter diversum modum significandi; | |
| 810 et verbum divinum, cum tamen verbum sit Deus. Et similiter dicimus | |
| 811 personam divinam, sicut et personam Platonis, propter diversum | |
| 812 modum significandi. Sed dominicus non dicitur de his de quibus | |
| 813 dominus praedicatur, non enim consuevit dici quod aliquis homo qui | |
| 814 est dominus, sit dominicus. Sed illud quod qualitercumque est | |
| 815 domini, dominicum dicitur, sicut dominica voluntas vel dominica | |
| 816 manus, vel dominica possessio. Et ideo ipse homo Christus, qui est | |
| 817 dominus, non potest dici dominicus, sed potest caro eius dici | |
| 818 dominica caro, et passio eius potest dici dominica passio.</p> | |
| 819 <br /> | |
| 820 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 821 <p title="III q. 16 a. 4 arg. 1"><a name="47582"><span class= | |
| 822 "ref">[47582] IIIª q. 16 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 823 proceditur. Videtur quod ea quae sunt humanae naturae, de Deo dici | |
| 824 non possint. Impossibile est enim opposita de eodem praedicari. Sed | |
| 825 ea quae sunt humanae naturae, sunt contraria his quae sunt propria | |
| 826 Dei, Deus enim est increatus, immutabilis et aeternus; ad humanam | |
| 827 autem naturam pertinet ut sit creata, temporalis et mutabilis. Non | |
| 828 ergo ea quae sunt naturae humanae, possunt dici de Deo.</p> | |
| 829 <p title="III q. 16 a. 4 arg. 2"><a name="47583"><span class= | |
| 830 "ref">[47583] IIIª q. 16 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 831 attribuere Deo ea quae ad defectum pertinent, videtur derogare | |
| 832 divino honori, et ad blasphemiam pertinere. Sed ea quae sunt | |
| 833 humanae naturae, defectum quendam continent, sicut mori, pati, et | |
| 834 alia huiusmodi. Ergo videtur quod nullo modo ea quae sunt humanae | |
| 835 naturae, possint dici de Deo.</p> | |
| 836 <p title="III q. 16 a. 4 arg. 3"><a name="47584"><span class= | |
| 837 "ref">[47584] IIIª q. 16 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 838 assumi convenit humanae naturae. Non autem hoc convenit Deo. Non | |
| 839 ergo ea quae sunt humanae naturae, de Deo dici possunt.</p> | |
| 840 <p title="III q. 16 a. 4 s. c."><a name="47585"><span class= | |
| 841 "ref">[47585] IIIª q. 16 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 842 quod Damascenus dicit, in III libro, quod Deus suscepit ea quae | |
| 843 sunt carnis idiomata, idest proprietates, <i>dum Deus passibilis | |
| 844 nominatur, et Deus gloriae crucifixus est</i>.</p> | |
| 845 <p title="III q. 16 a. 4 co."><a name="47586"><span class= | |
| 846 "ref">[47586] IIIª q. 16 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 847 dicendum quod de hac quaestione diversitas fuit inter Nestorianos | |
| 848 et Catholicos. Nestoriani enim voces quae dicuntur de Christo | |
| 849 dividere volebant hoc modo, ut ea quae pertinent ad humanam | |
| 850 naturam, non dicerentur de Deo; nec ea quae pertinent ad divinam | |
| 851 naturam, dicerentur de homine. Unde Nestorius dixit, <i>si quis Dei | |
| 852 verbo passiones tentat tribuere, anathema sit</i>. Si qua vero | |
| 853 nomina sunt quae pertinere possunt ad utramque naturam, de talibus | |
| 854 praedicabant ea quae sunt utriusque naturae, sicut hoc nomen | |
| 855 Christus, vel dominus. Unde concedebant Christum esse natum de | |
| 856 virgine, et fuisse ab aeterno, non tamen concedebant vel Deum natum | |
| 857 de virgine, vel hominem ab aeterno fuisse. Catholici vero posuerunt | |
| 858 huiusmodi quae dicuntur de Christo, sive secundum divinam naturam | |
| 859 sive secundum humanam, dici posse tam de Deo quam de homine. Unde | |
| 860 Cyrillus dixit, si quis duabus personis seu substantiis, idest | |
| 861 hypostasibus, <i>eas quae in evangelicis et apostolicis sunt | |
| 862 conscriptionibus dividit voces, vel ea quae de Christo a sanctis | |
| 863 dicuntur, vel ab ipso Christo de semetipso; et aliquas quidem ex | |
| 864 his homini applicandas crediderit, aliquas soli verbo deputaverit, | |
| 865 anathema sit</i>. Et huius ratio est quia, cum sit eadem hypostasis | |
| 866 utriusque naturae, eadem hypostasis supponitur nomine utriusque | |
| 867 naturae. Sive ergo dicatur homo, sive Deus, supponitur hypostasis | |
| 868 divinae et humanae naturae. Et ideo de homine dici possunt ea quae | |
| 869 sunt divinae naturae, et de Deo possunt dici ea quae sunt humanae | |
| 870 naturae. Sciendum tamen quod in propositione in qua aliquid de | |
| 871 aliquo praedicatur, non solum attenditur quid sit illud de quo | |
| 872 praedicatur praedicatum, sed etiam secundum quid de illo | |
| 873 praedicetur. Quamvis igitur non distinguantur ea quae praedicantur | |
| 874 de Christo, distinguuntur tamen quantum ad id secundum quod | |
| 875 utrumque praedicatur. Nam ea quae sunt divinae naturae, | |
| 876 praedicantur de Christo secundum divinam naturam, ea autem quae | |
| 877 sunt humanae naturae, praedicantur de eo secundum humanam naturam. | |
| 878 Unde Augustinus dicit, in I de Trin., <i>distinguamus quod in | |
| 879 Scripturis sonat secundum formam Dei et quod secundum formam | |
| 880 servi</i>. Et infra, <i>quid propter quid, et quid secundum quid | |
| 881 dicatur, prudens et diligens et pius lector intelligit</i>.</p> | |
| 882 <p title="III q. 16 a. 4 ad 1"><a name="47587"><span class= | |
| 883 "ref">[47587] IIIª q. 16 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 884 dicendum quod opposita praedicari de eodem secundum idem est | |
| 885 impossibile, sed secundum diversa, nihil prohibet. Et hoc modo | |
| 886 opposita praedicantur de Christo, non secundum idem, sed secundum | |
| 887 diversas naturas.</p> | |
| 888 <p title="III q. 16 a. 4 ad 2"><a name="47588"><span class= | |
| 889 "ref">[47588] IIIª q. 16 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 890 dicendum quod, si ea quae ad defectum pertinent Deo attribuantur | |
| 891 secundum divinam naturam, esset blasphemia, quasi pertinens ad | |
| 892 diminutionem honoris ipsius, non autem pertinet ad Dei iniuriam si | |
| 893 attribuantur ei secundum naturam assumptam. Unde in quodam sermone | |
| 894 Ephesini Concilii dicitur, <i>nihil putat Deus iniuriam quod est | |
| 895 occasio salutis hominibus, nihil enim abiectorum quae elegit | |
| 896 propter nos, iniuriam facit illi naturae quae non potest esse | |
| 897 subiecta iniuriis, propria vero facit inferiora ut salvet naturam | |
| 898 nostram. Quando ergo quae abiecta et vilia sunt Dei naturam non | |
| 899 iniuriantur, sed salutem hominibus operantur, quomodo dicis ea quae | |
| 900 causa nostrae salutis sunt, iniuriae occasionem Deo fuisse?</i></p> | |
| 901 <p title="III q. 16 a. 4 ad 3"><a name="47589"><span class= | |
| 902 "ref">[47589] IIIª q. 16 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 903 dicendum quod assumi convenit humanae naturae non ratione | |
| 904 suppositi, sed ratione sui ipsius. Et ideo non convenit Deo.</p> | |
| 905 <br /> | |
| 906 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 907 <p title="III q. 16 a. 5 arg. 1"><a name="47590"><span class= | |
| 908 "ref">[47590] IIIª q. 16 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 909 proceditur. Videtur quod ea quae sunt humanae naturae, possint dici | |
| 910 de natura divina. Ea enim quae sunt humanae naturae, praedicantur | |
| 911 de filio Dei, et de Deo. Sed Deus est sua natura. Ergo ea quae sunt | |
| 912 naturae humanae, possunt praedicari de divina natura.</p> | |
| 913 <p title="III q. 16 a. 5 arg. 2"><a name="47591"><span class= | |
| 914 "ref">[47591] IIIª q. 16 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 915 caro pertinet ad naturam humanam. Sed, sicut dicit Damascenus, in | |
| 916 III libro, <i>dicimus naturam verbi incarnatam esse, secundum | |
| 917 beatos Athanasium et Cyrillum</i>. Ergo videtur quod, pari ratione, | |
| 918 ea quae sunt humanae naturae, possint dici de divina natura.</p> | |
| 919 <p title="III q. 16 a. 5 arg. 3"><a name="47592"><span class= | |
| 920 "ref">[47592] IIIª q. 16 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, ea | |
| 921 quae sunt divinae naturae, conveniunt humanae naturae in Christo, | |
| 922 sicut cognoscere futura, et habere salutiferam virtutem. Ergo | |
| 923 videtur quod, pari ratione ea, quae sunt humanae naturae, possint | |
| 924 dici de divina natura.</p> | |
| 925 <p title="III q. 16 a. 5 s. c."><a name="47593"><span class= | |
| 926 "ref">[47593] IIIª q. 16 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 927 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>deitatem quidem dicentes, | |
| 928 non nominamus de ea quae humanitatis idiomata</i>, idest | |
| 929 proprietates, <i>non enim dicimus deitatem passibilem vel | |
| 930 creabilem</i>. Deitas autem est divina natura. Ergo ea quae sunt | |
| 931 humanae naturae, non possunt dici de divina natura.</p> | |
| 932 <p title="III q. 16 a. 5 co."><a name="47594"><span class= | |
| 933 "ref">[47594] IIIª q. 16 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 934 dicendum quod ea quae sunt proprie unius, non possunt vere de | |
| 935 aliquo praedicari nisi de eo quod est idem illi, sicut risibile non | |
| 936 convenit nisi ei quod est homo. In mysterio autem incarnationis non | |
| 937 est eadem divina natura et humana, sed est eadem hypostasis | |
| 938 utriusque naturae. Et ideo ea quae sunt unius naturae, non possunt | |
| 939 de alia praedicari, secundum quod in abstracto significantur. | |
| 940 Nomina vero concreta supponunt hypostasim naturae. Et ideo | |
| 941 indifferenter praedicari possunt ea quae ad utramque naturam | |
| 942 pertinent, de nominibus concretis sive, illud nomen de quo dicuntur | |
| 943 det intelligere utramque naturam, sicut hoc nomen Christus in quo | |
| 944 intelligitur et divinitas ungens et humanitas uncta; sive solum | |
| 945 divinam naturam, sicut hoc nomen Deus, vel filius Dei; sive solum | |
| 946 naturam humanam, sicut hoc nomen homo, vel Iesus. Unde Leo Papa | |
| 947 dicit, in epistola ad Palaestinos, <i>non interest ex qua Christus | |
| 948 substantia nominetur, cum inseparabiliter manente unitate personae, | |
| 949 idem sit et totus hominis filius propter carnem, et totus Dei | |
| 950 filius propter unam cum patre divinitatem</i>.</p> | |
| 951 <p title="III q. 16 a. 5 ad 1"><a name="47595"><span class= | |
| 952 "ref">[47595] IIIª q. 16 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 953 dicendum quod in divinis realiter est idem persona cum natura, et | |
| 954 ratione huius identitatis, divina natura praedicatur de filio Dei. | |
| 955 Non tamen est idem modus significandi. Et ideo quaedam dicuntur de | |
| 956 filio Dei quae non dicuntur de divina natura, sicut dicimus quod | |
| 957 filius Dei est genitus, non tamen dicimus quod divina natura sit | |
| 958 genita, ut in prima parte habitum est. Et similiter in mysterio | |
| 959 incarnationis dicimus quod filius Dei est passus, non autem dicimus | |
| 960 quod natura divina sit passa.</p> | |
| 961 <p title="III q. 16 a. 5 ad 2"><a name="47596"><span class= | |
| 962 "ref">[47596] IIIª q. 16 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 963 dicendum quod incarnatio magis importat unionem ad carnem quam | |
| 964 carnis proprietatem. Utraque autem natura est in Christo unita | |
| 965 alteri in persona, ratione cuius unionis et natura divina dicitur | |
| 966 incarnata, et humana natura deificata, ut supra dictum est.</p> | |
| 967 <p title="III q. 16 a. 5 ad 3"><a name="47597"><span class= | |
| 968 "ref">[47597] IIIª q. 16 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 969 dicendum quod ea quae sunt divinae naturae, dicuntur de humana | |
| 970 natura, non secundum quod essentialiter competunt divinae naturae, | |
| 971 sed secundum quod participative derivantur ad humanam naturam. Unde | |
| 972 ea quae participari non possunt a natura humana, sicut esse | |
| 973 increatum aut omnipotentem, nullo modo de humana natura dicuntur. | |
| 974 Divina autem natura nihil participative recipit ab humana natura. | |
| 975 Et ideo ea quae sunt humanae naturae, nullo modo possunt dici de | |
| 976 divina.</p> | |
| 977 <br /> | |
| 978 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 979 <p title="III q. 16 a. 6 arg. 1"><a name="47598"><span class= | |
| 980 "ref">[47598] IIIª q. 16 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 981 proceditur. Videtur quod haec sit falsa, Deus factus est homo. Cum | |
| 982 enim homo significet substantiam, fieri hominem est fieri | |
| 983 simpliciter. Sed haec est falsa, Deus factus est simpliciter. Ergo | |
| 984 haec est falsa, Deus factus est homo.</p> | |
| 985 <p title="III q. 16 a. 6 arg. 2"><a name="47599"><span class= | |
| 986 "ref">[47599] IIIª q. 16 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 987 fieri hominem est mutari. Sed Deus non potest esse subiectum | |
| 988 mutationis, secundum illud Malach. III, <i>ego dominus, et non | |
| 989 mutor</i>. Ergo videtur quod haec sit falsa, Deus factus est | |
| 990 homo.</p> | |
| 991 <p title="III q. 16 a. 6 arg. 3"><a name="47600"><span class= | |
| 992 "ref">[47600] IIIª q. 16 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 993 homo, secundum quod de Christo dicitur, supponit personam filii | |
| 994 Dei. Sed haec est falsa, Deus factus est persona filii Dei. Ergo | |
| 995 haec est falsa, Deus factus est homo.</p> | |
| 996 <p title="III q. 16 a. 6 s. c."><a name="47601"><span class= | |
| 997 "ref">[47601] IIIª q. 16 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 998 quod dicitur Ioan. I, <i>verbum caro factum est</i>. Et sicut | |
| 999 Athanasius dicit, in epistola ad Epictetum, <i>quod dixit verbum | |
| 1000 caro factum est, simile est ac si diceretur, homo factus | |
| 1001 est</i>.</p> | |
| 1002 <p title="III q. 16 a. 6 co."><a name="47602"><span class= | |
| 1003 "ref">[47602] IIIª q. 16 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1004 dicendum quod unumquodque dicitur esse factum illud quod de novo | |
| 1005 incipit praedicari de ipso. Esse autem hominem vere praedicatur de | |
| 1006 Deo, sicut dictum est, ita tamen quod non convenit Deo esse hominem | |
| 1007 ab aeterno, sed ex tempore per assumptionem humanae naturae. Et | |
| 1008 ideo haec est vera, Deus factus est homo. Diversimode tamen | |
| 1009 intelligitur a diversis, sicut et haec, Deus est homo, ut supra | |
| 1010 dictum est.</p> | |
| 1011 <p title="III q. 16 a. 6 ad 1"><a name="47603"><span class= | |
| 1012 "ref">[47603] IIIª q. 16 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1013 dicendum quod fieri hominem est fieri simpliciter in omnibus his in | |
| 1014 quibus humana natura incipit esse in supposito de novo creato. Deus | |
| 1015 autem dicitur factus homo ex eo quod humana natura incoepit esse in | |
| 1016 supposito divinae naturae ab aeterno praeexistente. Et ideo Deum | |
| 1017 fieri hominem non est Deum fieri simpliciter.</p> | |
| 1018 <p title="III q. 16 a. 6 ad 2"><a name="47604"><span class= | |
| 1019 "ref">[47604] IIIª q. 16 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1020 dicendum quod, sicut dictum est, fieri importat quod aliquid | |
| 1021 praedicetur de novo de altero. Unde quandocumque aliquid de novo | |
| 1022 praedicatur de altero cum mutatione eius de quo dicitur, tunc fieri | |
| 1023 est mutari. Et hoc convenit omnibus quae absolute dicuntur, non | |
| 1024 enim potest albedo aut magnitudo de novo advenire alicui nisi per | |
| 1025 hoc quod de novo mutatur ad albedinem vel magnitudinem. Ea vero | |
| 1026 quae relative dicuntur, possunt de novo praedicari de aliquo absque | |
| 1027 eius mutatione, sicut homo de novo fit dexter absque sua mutatione, | |
| 1028 per motum illius qui fit ei sinister. Unde in talibus non oportet | |
| 1029 omne quod dicitur fieri, esse mutatum, quia hoc potest accidere per | |
| 1030 mutationem alterius. Et per hunc modum Deo dicimus, <i>domine, | |
| 1031 refugium factus es nobis</i>. Esse autem hominem convenit Deo | |
| 1032 ratione unionis, quae est relatio quaedam. Et ideo esse hominem | |
| 1033 praedicatur de novo de Deo absque eius mutatione, per mutationem | |
| 1034 humanae naturae, quae assumitur in divinam personam. Et ideo, cum | |
| 1035 dicitur, Deus factus est homo, non intelligitur aliqua mutatio ex | |
| 1036 parte Dei, sed solum ex parte humanae naturae.</p> | |
| 1037 <p title="III q. 16 a. 6 ad 3"><a name="47605"><span class= | |
| 1038 "ref">[47605] IIIª q. 16 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1039 dicendum quod homo supponit personam filii Dei, non nudam, sed | |
| 1040 prout subsistit in humana natura. Et quamvis haec sit falsa, Deus | |
| 1041 factus est persona filii, est tamen haec vera, Deus factus est | |
| 1042 homo, ex eo quod unitus est humanae naturae.</p> | |
| 1043 <br /> | |
| 1044 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 1045 <p title="III q. 16 a. 7 arg. 1"><a name="47606"><span class= | |
| 1046 "ref">[47606] IIIª q. 16 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 1047 sic proceditur. Videtur quod haec sit vera, homo factus est Deus. | |
| 1048 Dicitur enim Rom. I, <i>quod ante promiserat per prophetas suos in | |
| 1049 Scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ei ex semine David | |
| 1050 secundum carnem</i>. Sed Christus secundum quod homo est ex semine | |
| 1051 David secundum carnem. Ergo homo factus est filius Dei.</p> | |
| 1052 <p title="III q. 16 a. 7 arg. 2"><a name="47607"><span class= | |
| 1053 "ref">[47607] IIIª q. 16 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1054 Augustinus dicit, in I de Trin., <i>talis erat illa susceptio quae | |
| 1055 Deum hominem faceret, et hominem Deum</i>. Sed ratione illius | |
| 1056 susceptionis haec est vera, Deus factus est homo. Ergo similiter | |
| 1057 haec est vera, homo factus est Deus.</p> | |
| 1058 <p title="III q. 16 a. 7 arg. 3"><a name="47608"><span class= | |
| 1059 "ref">[47608] IIIª q. 16 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1060 Gregorius Nazianzenus dicit, in epistola ad Chelidonium, <i>Deus | |
| 1061 quidem humanatus est, homo autem deificatus, vel quomodolibet | |
| 1062 aliter nominaverit</i>. Sed Deus ea ratione dicitur humanatus, quia | |
| 1063 est homo factus. Ergo homo ea ratione dicitur deificatus, quia est | |
| 1064 factus Deus. Et ita haec est vera, homo factus est Deus.</p> | |
| 1065 <p title="III q. 16 a. 7 arg. 4"><a name="47609"><span class= | |
| 1066 "ref">[47609] IIIª q. 16 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, cum | |
| 1067 dicitur, Deus factus est homo, subiectum factionis vel unitionis | |
| 1068 non est Deus, sed humana natura, quam significat hoc nomen homo. | |
| 1069 Sed illud videtur esse subiectum factionis cui factio attribuitur. | |
| 1070 Ergo haec magis est vera, homo factus est Deus, quam ista, Deus | |
| 1071 factus est homo.</p> | |
| 1072 <p title="III q. 16 a. 7 s. c."><a name="47610"><span class= | |
| 1073 "ref">[47610] IIIª q. 16 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1074 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>non hominem deificatum | |
| 1075 dicimus, sed Deum humanatum</i>. Idem autem est fieri Deum quod | |
| 1076 deificari. Ergo haec est falsa, homo factus est Deus.</p> | |
| 1077 <p title="III q. 16 a. 7 co."><a name="47611"><span class= | |
| 1078 "ref">[47611] IIIª q. 16 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 1079 dicendum quod propositio ista, homo factus est Deus, tripliciter | |
| 1080 potest intelligi. Uno modo, ita quod hoc participium factus | |
| 1081 determinet absolute vel subiectum, vel praedicatum. Et in hoc sensu | |
| 1082 est falsa, quia neque homo ille de quo praedicatur est factus, | |
| 1083 neque Deus est factus, ut infra dicetur. Et sub eodem sensu haec | |
| 1084 est falsa, Deus factus est homo. Sed sub hoc sensu non quaeritur | |
| 1085 hic de istis propositionibus. Alio modo potest intelligi ut ly | |
| 1086 factus determinet compositionem, ut sit sensus, homo factus est | |
| 1087 Deus, idest, factum est ut homo sit Deus. Et sub hoc sensu utraque | |
| 1088 est vera, et, homo factus est Deus, et, Deus factus est homo. Sed | |
| 1089 hic non est proprius sensus harum locutionum, nisi forte | |
| 1090 intelligatur quod ly homo non habeat personalem suppositionem, sed | |
| 1091 simplicem. Licet enim hic homo non sit factus Deus, quia hoc | |
| 1092 suppositum, persona filii Dei, ab aeterno fuit Deus, tamen homo, | |
| 1093 communiter loquendo, non semper fuit Deus. Tertio modo, proprie | |
| 1094 intelligitur, secundum quod hoc participium factus ponit fieri | |
| 1095 circa hominem in respectu ad Deum sicut ad terminum factionis. Et | |
| 1096 in hoc sensu, supposito quod in Christo sit eadem persona et | |
| 1097 hypostasis et suppositum Dei et hominis, ut supra ostensum est, | |
| 1098 ista propositio falsa est. Quia cum dicitur, homo factus est Deus, | |
| 1099 ly homo habet personalem suppositionem, non enim esse Deum | |
| 1100 verificatur de homine ratione humanae naturae, sed ratione sui | |
| 1101 suppositi. Suppositum autem illud humanae naturae de quo | |
| 1102 verificatur esse Deum, est idem quod hypostasis seu persona filii | |
| 1103 Dei, quae semper fuit Deus. Unde non potest dici quod iste homo | |
| 1104 incoepit esse Deus, vel quod fiat Deus, aut quod factus sit Deus. | |
| 1105 Si vero esset alia persona vel hypostasis Dei et hominis, ita quod | |
| 1106 esse Deum praedicaretur de homine, et e converso per quandam | |
| 1107 coniunctionem suppositorum, vel dignitatis personalis, vel | |
| 1108 affectionis, vel inhabitationis, ut Nestoriani dixerunt, tunc pari | |
| 1109 ratione posset dici quod homo factus est Deus, idest coniunctus | |
| 1110 Deo, sicut et quod Deus factus est homo, idest coniunctus | |
| 1111 homini.</p> | |
| 1112 <p title="III q. 16 a. 7 ad 1"><a name="47612"><span class= | |
| 1113 "ref">[47612] IIIª q. 16 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1114 dicendum quod in verbis illis apostoli hoc relativum qui, quod | |
| 1115 refert pro persona filii, non debet intelligi ex parte praedicati, | |
| 1116 quasi aliquis existens ex semine David secundum carnem sit factus | |
| 1117 filius Dei, in quo sensu obiectio procedebat, sed debet intelligi | |
| 1118 ex parte subiecti, ut sit sensus quod filius Dei factus est ei, | |
| 1119 (scilicet ad honorem patris, ut Glossa exponit) existens ex semine | |
| 1120 David secundum carnem; ac si diceret, filius Dei habens carnem ex | |
| 1121 semine David ad honorem Dei.</p> | |
| 1122 <p title="III q. 16 a. 7 ad 2"><a name="47613"><span class= | |
| 1123 "ref">[47613] IIIª q. 16 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1124 dicendum quod verbum Augustini est intelligendum in illo sensu, | |
| 1125 secundum quod ex illa susceptione incarnationis factum est ut homo | |
| 1126 esset Deus et Deus esset homo. In quo sensu ambae locutiones sunt | |
| 1127 verae, ut dictum est.</p> | |
| 1128 <p title="III q. 16 a. 7 ad 3"><a name="47614"><span class= | |
| 1129 "ref">[47614] IIIª q. 16 a. 7 ad 3</span></a> Et similiter | |
| 1130 dicendum est ad tertium, nam deificari idem est quod fieri | |
| 1131 Deum.</p> | |
| 1132 <p title="III q. 16 a. 7 ad 4"><a name="47615"><span class= | |
| 1133 "ref">[47615] IIIª q. 16 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1134 dicendum quod terminus in subiecto positus tenetur materialiter, | |
| 1135 idest pro supposito, positus vero in praedicato, tenetur | |
| 1136 formaliter, idest pro natura significata. Et ideo cum dicitur, homo | |
| 1137 factus est Deus, ipsum fieri non attribuitur humanae naturae, sed | |
| 1138 supposito humanae naturae, quod est ab aeterno Deus, et ideo non | |
| 1139 convenit ei fieri Deum. Cum autem dicitur, Deus factus est homo, | |
| 1140 factio intelligitur terminari ad ipsam humanam naturam. Et ideo, | |
| 1141 proprie loquendo, haec est vera, Deus factus est homo, sed haec est | |
| 1142 falsa, homo factus est Deus. Sicut, si Socrates, cum prius fuerit | |
| 1143 homo, postea factus est albus, demonstrato Socrate, haec est vera, | |
| 1144 hic homo hodie factus est albus; haec tamen est falsa, hoc album | |
| 1145 hodie factum est homo. Si tamen ex parte subiecti poneretur aliquod | |
| 1146 nomen significans naturam humanam in abstracto, posset hoc modo | |
| 1147 significari ut subiectum factionis, puta si dicatur quod natura | |
| 1148 humana facta est filii Dei.</p> | |
| 1149 <br /> | |
| 1150 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1151 <p title="III q. 16 a. 8 arg. 1"><a name="47616"><span class= | |
| 1152 "ref">[47616] IIIª q. 16 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 1153 proceditur. Videtur quod haec sit vera, Christus est creatura. | |
| 1154 Dicit enim Leo Papa, <i>nova et inaudita conventio, Deus qui est et | |
| 1155 erat, fit creatura</i>. Sed illud potest praedicari de Christo quod | |
| 1156 filius Dei factus est per incarnationem. Ergo haec est vera, | |
| 1157 Christus est creatura.</p> | |
| 1158 <p title="III q. 16 a. 8 arg. 2"><a name="47617"><span class= | |
| 1159 "ref">[47617] IIIª q. 16 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1160 proprietates utriusque naturae possunt praedicari de hypostasi | |
| 1161 communi utriusque naturae, quocumque nomine significetur, ut supra | |
| 1162 dictum est. Sed proprietas humanae naturae est esse creaturam, | |
| 1163 sicut proprietas divinae naturae est esse creatorem. Ergo utrumque | |
| 1164 potest dici de Christo, scilicet quod sit creatura; et quod sit | |
| 1165 increatus et creator.</p> | |
| 1166 <p title="III q. 16 a. 8 arg. 3"><a name="47618"><span class= | |
| 1167 "ref">[47618] IIIª q. 16 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1168 principalior pars hominis est anima quam corpus. Sed Christus | |
| 1169 ratione corporis, quod de virgine traxit, dicitur simpliciter esse | |
| 1170 natus de virgine. Ergo ratione animae, quae creata est a Deo, debet | |
| 1171 simpliciter dici quod Christus sit creatura.</p> | |
| 1172 <p title="III q. 16 a. 8 s. c."><a name="47619"><span class= | |
| 1173 "ref">[47619] IIIª q. 16 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1174 quod Ambrosius dicit, in libro de Trin., <i>nunquid dicto factus | |
| 1175 est Christus? Nunquid mandato creatus est Christus?</i> Quasi | |
| 1176 dicat, non. Unde subdit, <i>quomodo autem creatura in Deo esse | |
| 1177 potest? Etenim Deus naturae simplicis est, non coniunctae</i>. Ergo | |
| 1178 haec non est concedenda, Christus est creatura.</p> | |
| 1179 <p title="III q. 16 a. 8 co."><a name="47620"><span class= | |
| 1180 "ref">[47620] IIIª q. 16 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1181 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, <i>ex verbis inordinate | |
| 1182 prolatis incurritur haeresis</i>. Unde cum haereticis nec nomina | |
| 1183 debemus habere communia, ne eorum errori favere videamur. Ariani | |
| 1184 autem haeretici Christum dixerunt esse creaturam, et minorem patre, | |
| 1185 non solum ratione humanae naturae, sed etiam ratione divinae | |
| 1186 personae. Et ideo non est absolute dicendum quod Christus sit | |
| 1187 creatura, vel minor patre, sed cum determinatione, scilicet, | |
| 1188 secundum humanam naturam. Ea vero de quibus suspicari non potest | |
| 1189 quod divinae personae conveniant secundum seipsam, possunt | |
| 1190 simpliciter dici de Christo ratione humanae naturae, sicut | |
| 1191 simpliciter dicimus Christum esse passum, mortuum et sepultum. | |
| 1192 Sicut etiam in rebus corporalibus et humanis, ea quae in | |
| 1193 dubitationem venire possunt an conveniant toti vel parti, si insunt | |
| 1194 alicui parti, non attribuimus toti simpliciter, idest sine | |
| 1195 determinatione, non enim dicimus quod Aethiops est albus, sed quod | |
| 1196 est albus secundum dentem. Dicimus autem absque determinatione quod | |
| 1197 est Crispus, quia hoc non potest ei convenire nisi secundum | |
| 1198 capillos.</p> | |
| 1199 <p title="III q. 16 a. 8 ad 1"><a name="47621"><span class= | |
| 1200 "ref">[47621] IIIª q. 16 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1201 dicendum quod aliquando sancti doctores, causa brevitatis | |
| 1202 determinatione omissa, nomine creaturae utuntur circa Christum. Est | |
| 1203 tamen in eorum dictis subintelligenda.</p> | |
| 1204 <p title="III q. 16 a. 8 ad 2"><a name="47622"><span class= | |
| 1205 "ref">[47622] IIIª q. 16 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1206 dicendum quod omnes proprietates humanae naturae, sicut et divinae, | |
| 1207 possunt aliqualiter dici de Christo. Unde et Damascenus dicit, in | |
| 1208 III libro, quod <i>Christus, qui Deus et homo dicitur, creabilis | |
| 1209 est et increabilis, et partibilis et impartibilis</i>. Sed tamen | |
| 1210 illa quae dubitationem habent circa alterutram naturam, non sunt | |
| 1211 dicenda absque determinatione. Unde et ipse postea alibi subdit, | |
| 1212 ipsa una hypostasis, scilicet Christi, <i>et increata est deitate, | |
| 1213 et creata est humanitate</i>. Sicut et e converso non esset | |
| 1214 dicendum sine determinatione quod Christus est incorporeus, vel | |
| 1215 impassibilis, ad evitandum errorem Manichaei, qui posuit Christum | |
| 1216 verum corpus non habuisse, nec vere passum esse, sed dicendum est | |
| 1217 cum determinatione quod Christus secundum deitatem est incorporeus | |
| 1218 et impassibilis.</p> | |
| 1219 <p title="III q. 16 a. 8 ad 3"><a name="47623"><span class= | |
| 1220 "ref">[47623] IIIª q. 16 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1221 dicendum quod de nativitate ex virgine nulla dubitatio potest esse | |
| 1222 quod conveniat personae filii Dei, sicut potest esse de creatione. | |
| 1223 Et ideo non est similis ratio utrobique.</p> | |
| 1224 <br /> | |
| 1225 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 1226 <p title="III q. 16 a. 9 arg. 1"><a name="47624"><span class= | |
| 1227 "ref">[47624] IIIª q. 16 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 1228 proceditur. Videtur quod ille homo, demonstrato Christo, incoeperit | |
| 1229 esse. Dicit enim Augustinus, super Ioan., <i>priusquam mundus | |
| 1230 esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei et hominum, homo | |
| 1231 Christus Iesus</i>. Sed illud quod non semper fuit, incoepit esse. | |
| 1232 Ergo ille homo, demonstrato Christo, incoepit esse.</p> | |
| 1233 <p title="III q. 16 a. 9 arg. 2"><a name="47625"><span class= | |
| 1234 "ref">[47625] IIIª q. 16 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1235 Christus incoepit esse homo. Sed esse hominem est esse simpliciter. | |
| 1236 Ergo ille homo incoepit esse simpliciter.</p> | |
| 1237 <p title="III q. 16 a. 9 arg. 3"><a name="47626"><span class= | |
| 1238 "ref">[47626] IIIª q. 16 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1239 homo importat suppositum humanae naturae. Sed Christus non fuit | |
| 1240 semper suppositum humanae naturae. Ergo homo ille incoepit | |
| 1241 esse.</p> | |
| 1242 <p title="III q. 16 a. 9 s. c."><a name="47627"><span class= | |
| 1243 "ref">[47627] IIIª q. 16 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1244 quod dicitur Heb. ult., <i>Iesus Christus heri et hodie, ipse et in | |
| 1245 saecula</i>.</p> | |
| 1246 <p title="III q. 16 a. 9 co."><a name="47628"><span class= | |
| 1247 "ref">[47628] IIIª q. 16 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 1248 dicendum quod non est dicendum quod ille homo, demonstrato Christo, | |
| 1249 incoeperit esse, si nihil addatur. Et hoc duplici ratione. Primo | |
| 1250 quidem, quia locutio est simpliciter falsa, secundum sententiam | |
| 1251 Catholicae fidei, qua ponimus in Christo unum suppositum et unam | |
| 1252 hypostasim, sicut et unam personam. Secundum hoc enim oportet quod | |
| 1253 in hoc quod dicitur, ille homo, demonstrato Christo, designetur | |
| 1254 suppositum aeternum, cuius aeternitati repugnat incipere esse. Unde | |
| 1255 haec est falsa, hic homo incoepit esse. Nec obstat quod incipere | |
| 1256 esse convenit humanae naturae, quae significatur per hoc nomen | |
| 1257 homo, quia terminus in subiecto positus non tenetur formaliter pro | |
| 1258 natura, sed magis materialiter pro supposito, ut supra dictum est. | |
| 1259 Secundo quia, etiam si esset vera, non tamen esset ea utendum | |
| 1260 absque determinatione, ad evitandum haeresim Arii, qui, sicut | |
| 1261 personae filii Dei attribuit quod esset creatura et quod esset | |
| 1262 minor patre, ita attribuit ei quod esse incoeperat, dicens quod | |
| 1263 erat quando non erat.</p> | |
| 1264 <p title="III q. 16 a. 9 ad 1"><a name="47629"><span class= | |
| 1265 "ref">[47629] IIIª q. 16 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1266 dicendum quod auctoritas illa est intelligenda cum determinatione, | |
| 1267 ut si dicamus quod homo Christus Iesus non fuit antequam mundus | |
| 1268 esset, secundum humanitatem.</p> | |
| 1269 <p title="III q. 16 a. 9 ad 2"><a name="47630"><span class= | |
| 1270 "ref">[47630] IIIª q. 16 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1271 dicendum quod cum hoc verbo incoepit non sequitur argumentum ab | |
| 1272 inferiori ad superius, non enim sequitur, hoc incoepit esse album, | |
| 1273 ergo incoepit esse coloratum. Et hoc ideo quia incipere importat | |
| 1274 nunc esse et non prius, non autem sequitur, hoc non erat prius | |
| 1275 album, ergo non erat prius coloratum. Esse autem simpliciter est | |
| 1276 superius ad esse hominem. Unde non sequitur, Christus incoepit esse | |
| 1277 homo, ergo incoepit esse.</p> | |
| 1278 <p title="III q. 16 a. 9 ad 3"><a name="47631"><span class= | |
| 1279 "ref">[47631] IIIª q. 16 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1280 dicendum quod hoc nomen homo, secundum quod accipitur pro Christo, | |
| 1281 licet significet humanam naturam, quae incoepit esse, tamen | |
| 1282 supponit suppositum aeternum, quod esse non incoepit. Et ideo, | |
| 1283 quia, secundum quod ponitur in subiecto, tenetur pro supposito, | |
| 1284 secundum autem quod ponitur in praedicato, refertur ad naturam, et | |
| 1285 ideo haec est falsa, homo Christus incoepit esse; sed haec est | |
| 1286 vera, Christus incoepit esse homo.</p> | |
| 1287 <br /> | |
| 1288 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 1289 <p title="III q. 16 a. 10 arg. 1"><a name="47632"><span class= | |
| 1290 "ref">[47632] IIIª q. 16 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum | |
| 1291 sic proceditur. Videtur quod haec sit falsa, Christus, secundum | |
| 1292 quod homo, est creatura; vel, incoepit esse. Nihil enim in Christo | |
| 1293 est creatum nisi humana natura. Sed haec est falsa, Christus, | |
| 1294 secundum quod homo, est humana natura. Ergo etiam haec est falsa, | |
| 1295 Christus, secundum quod homo, est creatura.</p> | |
| 1296 <p title="III q. 16 a. 10 arg. 2"><a name="47633"><span class= | |
| 1297 "ref">[47633] IIIª q. 16 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1298 praedicatum magis praedicatur de termino in reduplicatione posito | |
| 1299 quam de ipso subiecto propositionis, sicut, si dicatur, corpus, | |
| 1300 secundum quod coloratum, est visibile, sequitur quod coloratum sit | |
| 1301 visibile. Sed haec non est absolute, sicut dictum est, concedenda, | |
| 1302 homo Christus est creatura. Ergo etiam neque haec, Christus, | |
| 1303 secundum quod homo, est creatura.</p> | |
| 1304 <p title="III q. 16 a. 10 arg. 3"><a name="47634"><span class= | |
| 1305 "ref">[47634] IIIª q. 16 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1306 quidquid praedicatur de quocumque homine secundum quod homo, | |
| 1307 praedicatur de eo per se et simpliciter, idem enim est per se, et | |
| 1308 secundum quod ipsum, ut dicitur in V Metaphys. Sed haec est falsa, | |
| 1309 Christus est per se et simpliciter creatura. Ergo etiam haec est | |
| 1310 falsa, Christus, secundum quod homo, est creatura.</p> | |
| 1311 <p title="III q. 16 a. 10 s. c."><a name="47635"><span class= | |
| 1312 "ref">[47635] IIIª q. 16 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1313 omne quod est, vel est creator vel creatura. Sed haec est falsa, | |
| 1314 Christus, secundum quod homo, est creator. Ergo haec est vera, | |
| 1315 Christus, secundum quod homo, est creatura.</p> | |
| 1316 <p title="III q. 16 a. 10 co."><a name="47636"><span class= | |
| 1317 "ref">[47636] IIIª q. 16 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 1318 dicendum quod, cum dicitur, Christus secundum quod homo, hoc nomen | |
| 1319 homo potest resumi in reduplicatione vel ratione suppositi, vel | |
| 1320 ratione naturae. Si quidem resumatur ratione suppositi, cum | |
| 1321 suppositum humanae naturae in Christo sit aeternum et increatum, | |
| 1322 haec erit falsa, Christus, secundum quod homo, est creatura. Si | |
| 1323 vero resumatur ratione humanae naturae, sic est vera, quia ratione | |
| 1324 humanae naturae, sive secundum humanam naturam, convenit sibi esse | |
| 1325 creaturam, ut supra dictum est. Sciendum tamen quod nomen sic | |
| 1326 resumptum in reduplicatione magis proprie tenetur pro natura quam | |
| 1327 pro supposito, resumitur enim in vi praedicati, quod tenetur | |
| 1328 formaliter; idem enim est dictu, Christus secundum quod homo, ac si | |
| 1329 diceretur, Christus secundum quod est homo. Et ideo haec est magis | |
| 1330 concedenda quam neganda, Christus, secundum quod homo, est | |
| 1331 creatura. Si tamen adderetur aliquid per quod pertraheretur ad | |
| 1332 suppositum, esset propositio magis neganda quam concedenda, puta si | |
| 1333 diceretur, Christus, secundum quod hic homo, est creatura.</p> | |
| 1334 <p title="III q. 16 a. 10 ad 1"><a name="47637"><span class= | |
| 1335 "ref">[47637] IIIª q. 16 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1336 dicendum quod, licet Christus non sit humana natura, est tamen | |
| 1337 habens humanam naturam. Nomen autem creaturae natum est praedicari | |
| 1338 non solum de abstractis, sed etiam de concretis, dicimus enim quod | |
| 1339 humanitas est creatura, et quod homo est creatura.</p> | |
| 1340 <p title="III q. 16 a. 10 ad 2"><a name="47638"><span class= | |
| 1341 "ref">[47638] IIIª q. 16 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1342 dicendum quod ly homo, secundum quod ponitur in subiecto, magis | |
| 1343 respicit suppositum, secundum autem quod ponitur in reduplicatione, | |
| 1344 magis respicit naturam, ut dictum est. Et quia natura est creata, | |
| 1345 suppositum vero increatum, ideo, licet non concedatur ista | |
| 1346 simpliciter, iste homo est creatura, conceditur tamen ista, | |
| 1347 Christus, secundum quod homo, est creatura.</p> | |
| 1348 <p title="III q. 16 a. 10 ad 3"><a name="47639"><span class= | |
| 1349 "ref">[47639] IIIª q. 16 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1350 dicendum quod cuilibet homini qui est suppositum solius naturae | |
| 1351 humanae, competit quod non habeat esse nisi secundum naturam | |
| 1352 humanam. Et ideo de quolibet tali supposito sequitur, si secundum | |
| 1353 quod est homo est creatura, quod sit creatura simpliciter. Sed | |
| 1354 Christus non solum est suppositum humanae naturae, sed etiam | |
| 1355 divinae, secundum quam habet esse increatum. Et ideo non sequitur, | |
| 1356 si secundum quod homo est creatura, quod simpliciter sit | |
| 1357 creatura.</p> | |
| 1358 <br /> | |
| 1359 <div class="E">Articulus 11</div> | |
| 1360 <p title="III q. 16 a. 11 arg. 1"><a name="47640"><span class= | |
| 1361 "ref">[47640] IIIª q. 16 a. 11 arg. 1</span></a> Ad undecimum | |
| 1362 sic proceditur. Videtur quod Christus, secundum quod homo, sit | |
| 1363 Deus. Christus enim est Deus per gratiam unionis. Sed Christus, | |
| 1364 secundum quod homo, habet gratiam unionis. Ergo Christus, secundum | |
| 1365 quod homo, est Deus.</p> | |
| 1366 <p title="III q. 16 a. 11 arg. 2"><a name="47641"><span class= | |
| 1367 "ref">[47641] IIIª q. 16 a. 11 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1368 dimittere peccata est proprium Dei, secundum illud Isaiae XLIII, | |
| 1369 <i>ego ipse sum qui deleo iniquitates tuas propter me</i>. Sed | |
| 1370 Christus, secundum quod homo, dimittit peccata, secundum illud | |
| 1371 Matth. IX, <i>ut autem sciatis quod filius hominis habet potestatem | |
| 1372 in terra dimittendi peccata</i>, et cetera. Ergo Christus, secundum | |
| 1373 quod homo, est Deus.</p> | |
| 1374 <p title="III q. 16 a. 11 arg. 3"><a name="47642"><span class= | |
| 1375 "ref">[47642] IIIª q. 16 a. 11 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1376 Christus non est homo communis, sed est iste homo particularis. Sed | |
| 1377 Christus, secundum quod est iste homo, est Deus, quia in isto | |
| 1378 homine designatur suppositum aeternum, quod naturaliter est Deus. | |
| 1379 Ergo Christus, secundum quod homo, est Deus.</p> | |
| 1380 <p title="III q. 16 a. 11 s. c."><a name="47643"><span class= | |
| 1381 "ref">[47643] IIIª q. 16 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1382 illud quod convenit Christo secundum quod homo, convenit cuilibet | |
| 1383 homini. Si ergo Christus, secundum quod homo, est Deus, sequitur | |
| 1384 quod omnis homo sit Deus. Quod patet esse falsum.</p> | |
| 1385 <p title="III q. 16 a. 11 co."><a name="47644"><span class= | |
| 1386 "ref">[47644] IIIª q. 16 a. 11 co.</span></a> Respondeo | |
| 1387 dicendum quod iste terminus homo, in reduplicatione positus, potest | |
| 1388 dupliciter accipi. Uno modo, quantum ad naturam. Et sic non est | |
| 1389 verum quod, secundum quod homo, sit Deus, quia humana natura est | |
| 1390 distincta a divina secundum differentiam naturae. Alio modo potest | |
| 1391 accipi ratione suppositi. Et sic, cum suppositum naturae humanae in | |
| 1392 Christo sit persona filii Dei, cui per se convenit esse Deum, verum | |
| 1393 est quod Christus, secundum quod homo, sit Deus. Quia tamen | |
| 1394 terminus in reduplicatione positus magis proprie tenetur pro natura | |
| 1395 quam pro supposito, ut supra dictum est, ideo magis est ista | |
| 1396 neganda, Christus, secundum quod homo, est Deus, quam sit | |
| 1397 affirmanda.</p> | |
| 1398 <p title="III q. 16 a. 11 ad 1"><a name="47645"><span class= | |
| 1399 "ref">[47645] IIIª q. 16 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1400 dicendum quod non secundum idem convenit alicui moveri ad aliquid, | |
| 1401 et esse illud, nam moveri convenit alicui ratione materiae vel | |
| 1402 subiecti, esse autem in actu ratione formae. Et similiter non | |
| 1403 secundum idem convenit Christo ordinari ad hoc quod sit Deus per | |
| 1404 gratiam unionis, et esse Deum, sed convenit primum sibi secundum | |
| 1405 humanam naturam; secundum vero secundum divinam. Et ideo haec est | |
| 1406 vera, Christus secundum quod homo, habet gratiam unionis, non tamen | |
| 1407 ista, Christus, secundum quod homo, est Deus.</p> | |
| 1408 <p title="III q. 16 a. 11 ad 2"><a name="47646"><span class= | |
| 1409 "ref">[47646] IIIª q. 16 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1410 dicendum quod <i>filius hominis habet in terra potestatem | |
| 1411 dimittendi peccata</i>, non virtute humanae naturae, sed divinae, | |
| 1412 in qua quidem divina natura consistit potestas dimittendi peccata | |
| 1413 per auctoritatem; in humana autem natura consistit instrumentaliter | |
| 1414 et per ministerium. Unde Chrysostomus, super Matth., hoc exponens, | |
| 1415 dicit, <i>signanter dixit, in terra dimittendi peccata, ut | |
| 1416 ostenderet quod humanae naturae potestatem divinitatis univit | |
| 1417 indivisibili unione. Quia, etsi factus est homo, tamen Dei verbum | |
| 1418 permansit</i>.</p> | |
| 1419 <p title="III q. 16 a. 11 ad 3"><a name="47647"><span class= | |
| 1420 "ref">[47647] IIIª q. 16 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1421 dicendum quod, cum dicitur iste homo, pronomen demonstrativum | |
| 1422 trahit hoc nomen homo ad suppositum. Et ideo magis est haec vera, | |
| 1423 Christus, secundum quod iste homo, est Deus, quam ista, Christus, | |
| 1424 secundum quod homo, est Deus.</p> | |
| 1425 <br /> | |
| 1426 <div class="E">Articulus 12</div> | |
| 1427 <p title="III q. 16 a. 12 arg. 1"><a name="47648"><span class= | |
| 1428 "ref">[47648] IIIª q. 16 a. 12 arg. 1</span></a> Ad duodecimum | |
| 1429 sic proceditur. Videtur quod Christus, secundum quod homo, sit | |
| 1430 hypostasis vel persona. Illud enim quod convenit cuilibet homini, | |
| 1431 convenit Christo secundum quod est homo, est enim aliis hominibus | |
| 1432 similis, secundum illud Philipp. II, <i>in similitudinem hominum | |
| 1433 factus</i>. Sed omnis homo est persona. Ergo Christus, secundum | |
| 1434 quod homo, est persona.</p> | |
| 1435 <p title="III q. 16 a. 12 arg. 2"><a name="47649"><span class= | |
| 1436 "ref">[47649] IIIª q. 16 a. 12 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1437 Christus, secundum quod homo, est substantia rationalis naturae. | |
| 1438 Non autem substantia universalis. Ergo substantia individua. Sed | |
| 1439 nihil aliud est persona quam <i>rationalis naturae individua | |
| 1440 substantia</i>, ut dicit Boetius, in libro de duabus naturis. Ergo | |
| 1441 Christus, secundum quod homo, est persona.</p> | |
| 1442 <p title="III q. 16 a. 12 arg. 3"><a name="47650"><span class= | |
| 1443 "ref">[47650] IIIª q. 16 a. 12 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1444 Christus, secundum quod homo, est res humanae naturae, et | |
| 1445 suppositum et hypostasis eiusdem naturae. Sed omnis hypostasis et | |
| 1446 suppositum et res naturae humanae est persona. Ergo Christus, | |
| 1447 secundum quod homo, est persona.</p> | |
| 1448 <p title="III q. 16 a. 12 s. c."><a name="47651"><span class= | |
| 1449 "ref">[47651] IIIª q. 16 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1450 Christus, secundum quod homo, non est persona aeterna. Si ergo, | |
| 1451 secundum quod homo, sit persona, sequetur quod in Christo sint | |
| 1452 personae duae, una temporalis et alia aeterna. Quod est erroneum, | |
| 1453 ut supra dictum est.</p> | |
| 1454 <p title="III q. 16 a. 12 co."><a name="47652"><span class= | |
| 1455 "ref">[47652] IIIª q. 16 a. 12 co.</span></a> Respondeo | |
| 1456 dicendum quod, sicut supra dictum est, iste terminus homo, in | |
| 1457 reduplicatione positus, potest accipi vel ratione suppositi, vel | |
| 1458 ratione naturae. Cum ergo dicitur, Christus, secundum quod homo, | |
| 1459 est persona, si accipiatur ratione suppositi, manifestum est quod | |
| 1460 Christus, secundum quod homo, est persona, quia suppositum humanae | |
| 1461 naturae nihil est aliud quam persona filii Dei. Si autem accipiatur | |
| 1462 ratione naturae, sic potest intelligi dupliciter. Uno modo, quod | |
| 1463 intelligatur quod naturae humanae competat esse in aliqua persona. | |
| 1464 Et hoc etiam modo verum est, omne enim quod subsistit in humana | |
| 1465 natura, est persona. Alio modo potest intelligi ut naturae humanae | |
| 1466 in Christo propria personalitas debeatur, causata ex principiis | |
| 1467 humanae naturae. Et sic Christus, secundum quod homo, non est | |
| 1468 persona, quia humana natura non est per se seorsum existens a | |
| 1469 divina natura, quod requirit ratio personae.</p> | |
| 1470 <p title="III q. 16 a. 12 ad 1"><a name="47653"><span class= | |
| 1471 "ref">[47653] IIIª q. 16 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1472 dicendum quod omni homini convenit esse personam secundum quod omne | |
| 1473 subsistens in humana natura est persona. Sed hoc est proprium | |
| 1474 homini Christo, quod persona subsistens in humana natura eius non | |
| 1475 sit causata ex principiis humanae naturae, sed sit aeterna. Et ideo | |
| 1476 uno modo est persona secundum quod homo, alio modo non, ut dictum | |
| 1477 est.</p> | |
| 1478 <p title="III q. 16 a. 12 ad 2"><a name="47654"><span class= | |
| 1479 "ref">[47654] IIIª q. 16 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1480 dicendum quod substantia individua quae ponitur in definitione | |
| 1481 personae, importat substantiam completam per se subsistentem | |
| 1482 separatim ab aliis. Alioquin, manus hominis posset dici persona cum | |
| 1483 sit substantia quaedam individua, quia tamen est substantia | |
| 1484 individua sicut in alio existens, non potest dici persona. Et eadem | |
| 1485 ratione nec natura humana in Christo, quae tamen potest dici | |
| 1486 individuum vel singulare quoddam.</p> | |
| 1487 <p title="III q. 16 a. 12 ad 3"><a name="47655"><span class= | |
| 1488 "ref">[47655] IIIª q. 16 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1489 dicendum quod, sicut persona significat quid completum et per se | |
| 1490 subsistens in natura rationali, ita hypostasis, suppositum et res | |
| 1491 naturae in genere substantiae significant quiddam per se | |
| 1492 subsistens. Unde, sicut humana natura non est per se seorsum a | |
| 1493 persona filii, ita etiam non est per se hypostasis vel suppositum | |
| 1494 vel res naturae. Et ideo in sensu in quo negatur ista, Christus, | |
| 1495 secundum quod homo, est persona, oportet etiam negari omnes | |
| 1496 alias.</p> | |
| 1497 <br /> | |
| 1498 <div class="D">Quaestio 17</div> | |
| 1499 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1500 <p title="III q. 17 pr."><a name="47656"><span class="ref">[47656] | |
| 1501 IIIª q. 17 pr.</span></a> Deinde considerandum est de his quae | |
| 1502 pertinent ad unitatem in Christo in communi. Nam de his quae | |
| 1503 pertinent ad unitatem vel pluralitatem in speciali, suis locis | |
| 1504 determinandum est, sicut supra determinatum est quod in Christo non | |
| 1505 una est tantum scientia; et infra determinabitur quod in Christo | |
| 1506 non una est tantum nativitas. Considerandum est ergo primo, de | |
| 1507 unitate Christi quantum ad esse; secundo, quantum ad velle; tertio, | |
| 1508 quantum ad operari. Circa primum quaeruntur duo. Primo, utrum | |
| 1509 Christus sit unum vel duo. Secundo, utrum in Christo sit tantum | |
| 1510 unum esse.</p> | |
| 1511 <br /> | |
| 1512 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1513 <p title="III q. 17 a. 1 arg. 1"><a name="47657"><span class= | |
| 1514 "ref">[47657] IIIª q. 17 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1515 proceditur. Videtur quod Christus non sit unum, sed duo. Dicit enim | |
| 1516 Augustinus, in I de Trin., <i>quia forma Dei accepit formam servi, | |
| 1517 utrumque Deus, propter accipientem Deum, utrumque homo, propter | |
| 1518 acceptum hominem</i>. Sed utrumque dici non potest ubi non sunt | |
| 1519 duo. Ergo Christus est duo.</p> | |
| 1520 <p title="III q. 17 a. 1 arg. 2"><a name="47658"><span class= | |
| 1521 "ref">[47658] IIIª q. 17 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1522 ubicumque est aliud et aliud, ibi sunt duo. Sed Christus est aliud | |
| 1523 et aliud, dicit enim Augustinus, in Enchirid., <i>cum in forma Dei | |
| 1524 esset, formam servi accepit, utrumque unus, sed aliud propter | |
| 1525 verbum, aliud propter hominem</i>. Ergo Christus est duo.</p> | |
| 1526 <p title="III q. 17 a. 1 arg. 3"><a name="47659"><span class= | |
| 1527 "ref">[47659] IIIª q. 17 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1528 Christus non est tantum homo, quia, si purus homo esset, non esset | |
| 1529 Deus. Ergo est aliquid aliud quam homo. Et ita in Christo est aliud | |
| 1530 et aliud. Ergo Christus est duo.</p> | |
| 1531 <p title="III q. 17 a. 1 arg. 4"><a name="47660"><span class= | |
| 1532 "ref">[47660] IIIª q. 17 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1533 Christus est aliquid quod est pater, et est aliquid quod non est | |
| 1534 pater. Ergo Christus est aliquid et aliquid. Ergo Christus est | |
| 1535 duo.</p> | |
| 1536 <p title="III q. 17 a. 1 arg. 5"><a name="47661"><span class= | |
| 1537 "ref">[47661] IIIª q. 17 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1538 sicut in mysterio Trinitatis sunt tres personae in una natura, ita | |
| 1539 in mysterio incarnationis sunt duae naturae in una persona. Sed | |
| 1540 propter unitatem naturae, non obstante distinctione personae, pater | |
| 1541 et filius sunt unum, secundum illud Ioan. X, <i>ego et pater unum | |
| 1542 sumus</i>. Ergo, non obstante unitate personae, propter dualitatem | |
| 1543 naturarum Christus est duo.</p> | |
| 1544 <p title="III q. 17 a. 1 arg. 6"><a name="47662"><span class= | |
| 1545 "ref">[47662] IIIª q. 17 a. 1 arg. 6</span></a> Praeterea, | |
| 1546 philosophus dicit, in III Physic., quod unum et duo denominative | |
| 1547 dicuntur. Sed Christus habet dualitatem naturarum. Ergo Christus | |
| 1548 est duo.</p> | |
| 1549 <p title="III q. 17 a. 1 arg. 7"><a name="47663"><span class= | |
| 1550 "ref">[47663] IIIª q. 17 a. 1 arg. 7</span></a> Praeterea, | |
| 1551 sicut forma accidentalis facit alterum, ita forma substantialis | |
| 1552 aliud, ut Porphyrius dicit. Sed in Christo sunt duae naturae | |
| 1553 substantiales, humana scilicet et divina. Ergo Christus est aliud | |
| 1554 et aliud. Ergo Christus est duo.</p> | |
| 1555 <p title="III q. 17 a. 1 s. c."><a name="47664"><span class= | |
| 1556 "ref">[47664] IIIª q. 17 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1557 quod Boetius dicit, in libro de duabus naturis, <i>omne quod est, | |
| 1558 inquantum est, unum est</i>. Sed Christum esse confitemur. Ergo | |
| 1559 Christus est unum.</p> | |
| 1560 <p title="III q. 17 a. 1 co."><a name="47665"><span class= | |
| 1561 "ref">[47665] IIIª q. 17 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1562 dicendum quod natura, secundum se considerata, prout in abstracto | |
| 1563 significatur, non vere potest praedicari de supposito seu persona | |
| 1564 nisi in Deo, in quo non differt quod est et quo est, ut in prima | |
| 1565 parte habitum est. In Christo autem cum sint duae naturae, divina | |
| 1566 scilicet et humana, altera earum, scilicet divina, potest de eo | |
| 1567 praedicari et in abstracto et in concreto, dicimus enim quod filius | |
| 1568 Dei, qui supponitur in hoc nomine Christus, est divina natura, et | |
| 1569 est Deus. Sed humana natura non potest praedicari de Christo | |
| 1570 secundum se in abstracto, sed solum in concreto, prout scilicet | |
| 1571 significatur in supposito. Non enim vere potest dici quod Christus | |
| 1572 sit humana natura, quia natura humana non est nata praedicari de | |
| 1573 suo supposito, dicitur autem quod Christus est homo, sicut et quod | |
| 1574 Christus est Deus. Deus autem significat habentem deitatem, et homo | |
| 1575 significat habentem humanitatem. Aliter tamen habens humanitatem | |
| 1576 significatur per hoc nomen homo, et aliter per hoc nomen Iesus, vel | |
| 1577 Petrus. Nam hoc nomen homo importat habentem humanitatem | |
| 1578 indistincte, sicut et hoc nomen Deus indistincte importat habentem | |
| 1579 deitatem. Hoc tamen nomen Petrus, vel Iesus, importat distincte | |
| 1580 habentem humanitatem, scilicet sub determinatis individualibus | |
| 1581 proprietatibus, sicut et hoc nomen filius Dei importat habentem | |
| 1582 deitatem sub determinata proprietate personali. Numerus autem | |
| 1583 dualitatis in Christo ponitur circa ipsas naturas. Et ideo, si | |
| 1584 ambae naturae in abstracto praedicarentur de Christo, sequeretur | |
| 1585 quod Christus esset duo. Sed quia duae naturae non praedicantur de | |
| 1586 Christo nisi prout significantur in supposito, oportet secundum | |
| 1587 rationem suppositi praedicari de Christo unum vel duo. Quidam autem | |
| 1588 posuerunt in Christo duo supposita, sed unam personam, quae quidem | |
| 1589 videtur se habere, secundum eorum opinionem, tanquam suppositum | |
| 1590 completum ultima completione. Et ideo, quia ponebant in Christo duo | |
| 1591 supposita, dicebant Christum esse duo neutraliter; sed quia | |
| 1592 ponebant unam personam, dicebant Christum esse unum masculine, nam | |
| 1593 neutrum genus designat quiddam informe et imperfectum; genus autem | |
| 1594 masculinum designat quiddam formatum et perfectum. Nestoriani | |
| 1595 autem, ponentes in Christo duas personas, dicebant Christum non | |
| 1596 solum esse duo neutraliter, sed etiam duos masculine. Quia vero nos | |
| 1597 ponimus in Christo unam personam et unum suppositum, ut ex | |
| 1598 praedictis patet, sequitur quod dicamus quod non solum Christus est | |
| 1599 unus masculine, sed etiam est unum neutraliter.</p> | |
| 1600 <p title="III q. 17 a. 1 ad 1"><a name="47666"><span class= | |
| 1601 "ref">[47666] IIIª q. 17 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1602 dicendum quod verbum illud Augustini non est sic intelligendum quod | |
| 1603 ly utrumque teneatur ex parte praedicati, quasi dicat quod Christus | |
| 1604 sit utrumque, sed tenetur ex parte subiecti. Et tunc ly utrumque | |
| 1605 ponitur, non quasi pro duobus suppositis, sed pro duobus nominibus | |
| 1606 significantibus duas naturas in concreto. Possum enim dicere quod | |
| 1607 utrumque, scilicet Deus et homo, est Deus, propter accipientem | |
| 1608 Deum, et utrumque scilicet Deus et homo, est homo, propter acceptum | |
| 1609 hominem.</p> | |
| 1610 <p title="III q. 17 a. 1 ad 2"><a name="47667"><span class= | |
| 1611 "ref">[47667] IIIª q. 17 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1612 dicendum quod, cum dicitur, Christus est aliud et aliud locutio est | |
| 1613 exponenda ut sit sensus, habens aliam et aliam naturam. Et hoc modo | |
| 1614 exponit Augustinus in libro contra Felicianum, ubi, cum dixisset, | |
| 1615 <i>in mediatore Dei et hominum aliud Dei filius, aliud hominis | |
| 1616 filius</i> subdit, <i>aliud, inquam, pro discretione substantiae, | |
| 1617 non alius, pro unitate personae</i>. Et Gregorius Nazianzenus, in | |
| 1618 epistola ad Chelidonium, <i>si oportet compendiose dicere, aliud | |
| 1619 quidem et aliud ea ex quibus salvator est, siquidem non idem est | |
| 1620 invisibile visibili, et quod absque tempore ei quod sub tempore. | |
| 1621 Non autem alius et alius absit. Haec enim ambo unum</i>.</p> | |
| 1622 <p title="III q. 17 a. 1 ad 3"><a name="47668"><span class= | |
| 1623 "ref">[47668] IIIª q. 17 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1624 dicendum quod haec est falsa, Christus est tantum homo, quia non | |
| 1625 excludit aliud suppositum, sed aliam naturam, eo quod termini in | |
| 1626 praedicato positi tenentur formaliter. Si vero adderetur aliquid | |
| 1627 per quod traheretur ad suppositum, esset vera locutio, puta, | |
| 1628 Christus est tantum id quod est homo. Non tamen sequeretur quod sit | |
| 1629 aliquid aliud quam homo, quia ly aliud, cum sit relativum | |
| 1630 diversitatis substantiae, proprie refertur ad suppositum, sicut et | |
| 1631 omnia relativa facientia personalem relationem. Sequitur autem, | |
| 1632 ergo habet aliam naturam.</p> | |
| 1633 <p title="III q. 17 a. 1 ad 4"><a name="47669"><span class= | |
| 1634 "ref">[47669] IIIª q. 17 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1635 dicendum quod, cum dicitur, Christus est aliquid quod est pater, ly | |
| 1636 aliquid tenetur pro natura divina, quae etiam in abstracto | |
| 1637 praedicatur de patre et filio. Sed cum dicitur, Christus est | |
| 1638 aliquid quod non est pater, ly aliquid tenetur non pro ipsa natura | |
| 1639 humana secundum quod significatur in abstracto, sed secundum quod | |
| 1640 significatur in concreto; non quidem secundum suppositum | |
| 1641 distinctum, sed secundum suppositum indistinctum; prout scilicet | |
| 1642 substat naturae, non autem proprietatibus individuantibus. Et ideo | |
| 1643 non sequitur quod Christus sit aliud et aliud, vel quod sit duo, | |
| 1644 quia suppositum humanae naturae in Christo quod est persona filii | |
| 1645 Dei, non ponit in numerum cum natura divina, quae praedicatur de | |
| 1646 patre et filio.</p> | |
| 1647 <p title="III q. 17 a. 1 ad 5"><a name="47670"><span class= | |
| 1648 "ref">[47670] IIIª q. 17 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1649 dicendum quod in mysterio divinae Trinitatis natura divina | |
| 1650 praedicatur in abstracto de tribus personis, et ideo simpliciter | |
| 1651 potest dici quod tres personae sint unum. Sed in mysterio | |
| 1652 incarnationis non praedicantur ambae naturae in abstracto de | |
| 1653 Christo, et ideo non potest simpliciter dici quod Christus sit | |
| 1654 duo.</p> | |
| 1655 <p title="III q. 17 a. 1 ad 6"><a name="47671"><span class= | |
| 1656 "ref">[47671] IIIª q. 17 a. 1 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 1657 dicendum quod duo dicitur quasi habens dualitatem, non quidem in | |
| 1658 aliquo alio, sed in ipso de quo duo praedicantur. Fit autem | |
| 1659 praedicatio de supposito, quod importatur per hoc nomen Christus. | |
| 1660 Quamvis igitur Christus habeat dualitatem naturarum, quia tamen non | |
| 1661 habet dualitatem suppositorum, non potest dici esse duo.</p> | |
| 1662 <p title="III q. 17 a. 1 ad 7"><a name="47672"><span class= | |
| 1663 "ref">[47672] IIIª q. 17 a. 1 ad 7</span></a> Ad septimum | |
| 1664 dicendum quod alterum importat diversitatem accidentis, et ideo | |
| 1665 diversitas accidentis sufficit ad hoc quod aliquid simpliciter | |
| 1666 dicatur alterum. Sed aliud importat diversitatem substantiae. | |
| 1667 Substantia autem dicitur non solum natura, sed etiam suppositum, ut | |
| 1668 dicitur in V Metaphys. Et ideo diversitas naturae non sufficit ad | |
| 1669 hoc quod aliquid simpliciter dicatur aliud, nisi adsit diversitas | |
| 1670 secundum suppositum. Sed diversitas naturae facit aliud secundum | |
| 1671 quid, scilicet secundum naturam, si non adsit diversitas | |
| 1672 suppositi.</p> | |
| 1673 <br /> | |
| 1674 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1675 <p title="III q. 17 a. 2 arg. 1"><a name="47673"><span class= | |
| 1676 "ref">[47673] IIIª q. 17 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1677 sic proceditur. Videtur quod in Christo non sit tantum unum esse, | |
| 1678 sed duo. Dicit enim Damascenus, in III libro, quod ea quae | |
| 1679 consequuntur naturam in Christo duplicantur. Sed esse consequitur | |
| 1680 naturam, esse enim est a forma. Ergo in Christo sunt duo esse.</p> | |
| 1681 <p title="III q. 17 a. 2 arg. 2"><a name="47674"><span class= | |
| 1682 "ref">[47674] IIIª q. 17 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1683 esse filii Dei est ipsa divina natura, et est aeternum. Esse autem | |
| 1684 hominis Christi non est divina natura, sed est esse temporale. Ergo | |
| 1685 in Christo non est tantum unum esse.</p> | |
| 1686 <p title="III q. 17 a. 2 arg. 3"><a name="47675"><span class= | |
| 1687 "ref">[47675] IIIª q. 17 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 1688 Trinitate, quamvis sint tres personae, est tamen unum esse, propter | |
| 1689 unitatem naturae. Sed in Christo sunt duae naturae, quamvis sit una | |
| 1690 persona. Ergo in Christo non est unum esse tantum, sed duo.</p> | |
| 1691 <p title="III q. 17 a. 2 arg. 4"><a name="47676"><span class= | |
| 1692 "ref">[47676] IIIª q. 17 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, in | |
| 1693 Christo anima dat aliquod esse corpori, cum sit forma eius. Sed non | |
| 1694 dat sibi esse divinum, cum sit increatum. Ergo in Christo est aliud | |
| 1695 esse praeter esse divinum. Et sic in Christo non est tantum unum | |
| 1696 esse.</p> | |
| 1697 <p title="III q. 17 a. 2 s. c."><a name="47677"><span class= | |
| 1698 "ref">[47677] IIIª q. 17 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1699 unumquodque, secundum quod dicitur ens, dicitur unum, quia unum et | |
| 1700 ens convertuntur. Si ergo in Christo duo essent esse, et non tantum | |
| 1701 unum, Christus esset duo, et non unum.</p> | |
| 1702 <p title="III q. 17 a. 2 co."><a name="47678"><span class= | |
| 1703 "ref">[47678] IIIª q. 17 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1704 dicendum quod, quia in Christo sunt duae naturae et una hypostasis, | |
| 1705 necesse est quod ea quae ad naturam pertinent in Christo sint duo, | |
| 1706 quae autem pertinent ad hypostasim in Christo sint unum tantum. | |
| 1707 Esse autem pertinet ad hypostasim et ad naturam, ad hypostasim | |
| 1708 quidem sicut ad id quod habet esse; ad naturam autem sicut ad id | |
| 1709 quo aliquid habet esse; natura enim significatur per modum formae, | |
| 1710 quae dicitur ens ex eo quod ea aliquid est, sicut albedine est | |
| 1711 aliquid album, et humanitate est aliquis homo. Est autem | |
| 1712 considerandum quod, si aliqua forma vel natura est quae non | |
| 1713 pertineat ad esse personale hypostasis subsistentis, illud esse non | |
| 1714 dicitur esse illius personae simpliciter, sed secundum quid, sicut | |
| 1715 esse album est esse Socratis, non inquantum est Socrates, sed | |
| 1716 inquantum est albus. Et huiusmodi esse nihil prohibet multiplicari | |
| 1717 in una hypostasi vel persona, aliud enim est esse quo Socrates est | |
| 1718 albus, et quo Socrates est musicus. Sed illud esse quod pertinet ad | |
| 1719 ipsam hypostasim vel personam secundum se impossibile est in una | |
| 1720 hypostasi vel persona multiplicari, quia impossibile est quod unius | |
| 1721 rei non sit unum esse. Si igitur humana natura adveniret filio Dei, | |
| 1722 non hypostatice vel personaliter, sed accidentaliter, sicut quidam | |
| 1723 posuerunt, oporteret ponere in Christo duo esse, unum quidem | |
| 1724 secundum quod est Deus; aliud autem secundum quod est homo. Sicut | |
| 1725 in Socrate ponitur aliud esse secundum quod est albus, aliud | |
| 1726 secundum quod est homo, quia esse album non pertinet ad ipsum esse | |
| 1727 personale Socratis. Esse autem capitatum, et esse corporeum, et | |
| 1728 esse animatum, totum pertinet ad unam personam Socratis, et ideo ex | |
| 1729 omnibus his non fit nisi unum esse in Socrate. Et si contingeret | |
| 1730 quod, post constitutionem personae Socratis, advenirent Socrati | |
| 1731 manus vel pedes vel oculi, sicut accidit in caeco nato, ex his non | |
| 1732 accresceret Socrati aliud esse, sed solum relatio quaedam ad | |
| 1733 huiusmodi, quia scilicet diceretur esse non solum secundum ea quae | |
| 1734 prius habebat, sed etiam secundum ea quae postmodum sibi adveniunt. | |
| 1735 Sic igitur, cum humana natura coniungatur filio Dei hypostatice vel | |
| 1736 personaliter, ut supra dictum est, et non accidentaliter, | |
| 1737 consequens est quod secundum humanam naturam non adveniat sibi | |
| 1738 novum esse personale, sed solum nova habitudo esse personalis | |
| 1739 praeexistentis ad naturam humanam, ut scilicet persona illa iam | |
| 1740 dicatur subsistere, non solum secundum naturam divinam, sed etiam | |
| 1741 humanam.</p> | |
| 1742 <p title="III q. 17 a. 2 ad 1"><a name="47679"><span class= | |
| 1743 "ref">[47679] IIIª q. 17 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1744 dicendum quod esse consequitur naturam, non sicut habentem esse, | |
| 1745 sed sicut qua aliquid est, personam autem, sive hypostasim, | |
| 1746 consequitur sicut habentem esse. Et ideo magis retinet unitatem | |
| 1747 secundum unitatem hypostasis, quam habeat dualitatem secundum | |
| 1748 dualitatem naturae.</p> | |
| 1749 <p title="III q. 17 a. 2 ad 2"><a name="47680"><span class= | |
| 1750 "ref">[47680] IIIª q. 17 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1751 dicendum quod illud esse aeternum filii Dei quod est divina natura, | |
| 1752 fit esse hominis, inquantum humana natura assumitur a filio Dei in | |
| 1753 unitate personae.</p> | |
| 1754 <p title="III q. 17 a. 2 ad 3"><a name="47681"><span class= | |
| 1755 "ref">[47681] IIIª q. 17 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1756 dicendum quod, sicut in prima parte dictum est, quia persona divina | |
| 1757 est idem cum natura, in personis divinis non est aliud esse | |
| 1758 personae praeter esse naturae, et ideo tres personae non habent | |
| 1759 nisi unum esse. Haberent autem triplex esse, si in eis esset aliud | |
| 1760 esse personae, et aliud esse naturae.</p> | |
| 1761 <p title="III q. 17 a. 2 ad 4"><a name="47682"><span class= | |
| 1762 "ref">[47682] IIIª q. 17 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1763 dicendum quod anima in Christo dat esse corpori inquantum facit | |
| 1764 ipsum actu animatum, quod est dare ei complementum naturae et | |
| 1765 speciei. Sed si intelligatur corpus perfectum per animam absque | |
| 1766 hypostasi habente utrumque, hoc totum compositum ex anima et | |
| 1767 corpore, prout significatur nomine humanitatis, non significatur ut | |
| 1768 quod est, sed ut quo aliquid est. Et ideo ipsum esse est personae | |
| 1769 subsistentis, secundum quod habet habitudinem ad talem naturam, | |
| 1770 cuius habitudinis causa est anima inquantum perficit humanam | |
| 1771 naturam informando corpus.</p> | |
| 1772 <br /> | |
| 1773 <div class="D">Quaestio 18</div> | |
| 1774 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1775 <p title="III q. 18 pr."><a name="47683"><span class="ref">[47683] | |
| 1776 IIIª q. 18 pr.</span></a> Deinde considerandum est de unitate | |
| 1777 quantum ad voluntatem. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum in | |
| 1778 Christo sit alia voluntas divina, et alia humana. Secundo, utrum in | |
| 1779 humana natura Christi sit alia voluntas sensualitatis, et alia | |
| 1780 rationis. Tertio, utrum in Christo fuerint ex parte rationis plures | |
| 1781 voluntates. Quarto, utrum in Christo fuerit liberum arbitrium. | |
| 1782 Quinto, utrum humana voluntas Christi fuerit omnino conformis | |
| 1783 divinae voluntati in volito. Sexto, utrum in Christo fuerit aliqua | |
| 1784 contrarietas voluntatum.</p> | |
| 1785 <br /> | |
| 1786 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1787 <p title="III q. 18 a. 1 arg. 1"><a name="47684"><span class= | |
| 1788 "ref">[47684] IIIª q. 18 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1789 proceditur. Videtur quod in Christo non sint duae voluntates, una | |
| 1790 divina et alia humana. Voluntas enim est primum movens et imperans | |
| 1791 in unoquoque volente. Sed in Christo primum movens et imperans fuit | |
| 1792 voluntas divina, quia omnia humana in Christo movebantur secundum | |
| 1793 voluntatem divinam. Ergo videtur quod in Christo non fuerit nisi | |
| 1794 una voluntas, scilicet divina.</p> | |
| 1795 <p title="III q. 18 a. 1 arg. 2"><a name="47685"><span class= | |
| 1796 "ref">[47685] IIIª q. 18 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1797 instrumentum non movetur propria voluntate, sed voluntate moventis. | |
| 1798 Sed natura humana in Christo fuit instrumentum divinitatis eius. | |
| 1799 Ergo natura humana in Christo non movebatur propria voluntate, sed | |
| 1800 divina.</p> | |
| 1801 <p title="III q. 18 a. 1 arg. 3"><a name="47686"><span class= | |
| 1802 "ref">[47686] IIIª q. 18 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1803 illud solum multiplicatur in Christo quod pertinet ad naturam. | |
| 1804 Voluntas autem non videtur ad naturam pertinere, quia ea quae sunt | |
| 1805 naturalia, sunt ex necessitate; quod autem est voluntarium, non est | |
| 1806 necessarium. Ergo voluntas est una tantum in Christo.</p> | |
| 1807 <p title="III q. 18 a. 1 arg. 4"><a name="47687"><span class= | |
| 1808 "ref">[47687] IIIª q. 18 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1809 Damascenus dicit, in III libro, quod <i>aliqualiter velle non est | |
| 1810 naturae, sed nostrae intelligentiae</i> scilicet personalis. Sed | |
| 1811 omnis voluntas est aliqualis voluntas, quia <i>non est in genere | |
| 1812 quod non est in aliqua eius specie</i>. Ergo omnis voluntas ad | |
| 1813 personam pertinet. Sed in Christo fuit tantum et est una persona. | |
| 1814 Ergo in Christo est tantum una voluntas.</p> | |
| 1815 <p title="III q. 18 a. 1 s. c."><a name="47688"><span class= | |
| 1816 "ref">[47688] IIIª q. 18 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1817 quod dominus dicit, Luc. XXII, <i>pater, si vis, transfer calicem | |
| 1818 istum a me. Veruntamen non mea voluntas, sed tua fiat</i>. Quod | |
| 1819 inducens Ambrosius, in libro ad Gratianum imperatorem, dicit, | |
| 1820 <i>sicut susceperat voluntatem meam, suscepit tristitiam meam</i>. | |
| 1821 Et, super Lucam, dicit, <i>voluntatem suam ad hominem retulit, | |
| 1822 patris, ad divinitatem. Voluntas enim hominis est temporalis, | |
| 1823 voluntas divinitatis aeterna</i>.</p> | |
| 1824 <p title="III q. 18 a. 1 co."><a name="47689"><span class= | |
| 1825 "ref">[47689] IIIª q. 18 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1826 dicendum quod quidam posuerunt in Christo esse unam solam | |
| 1827 voluntatem, sed ad hoc ponendum diversimode moti esse videntur. | |
| 1828 Apollinaris enim non posuit animam intellectualem in Christo, sed | |
| 1829 quod verbum esset loco animae, vel etiam loco intellectus. Unde, | |
| 1830 cum voluntas sit in ratione, ut philosophus dicit, in III de anima, | |
| 1831 sequebatur quod in Christo non esset voluntas humana, et ita in eo | |
| 1832 non esset nisi una voluntas. Et similiter Eutyches, et omnes qui | |
| 1833 posuerunt unam naturam compositam in Christo, cogebantur ponere | |
| 1834 unam voluntatem in eo. Nestorius etiam, qui posuit unionem Dei et | |
| 1835 hominis esse factam solum secundum affectum et voluntatem, posuit | |
| 1836 unam voluntatem in Christo. Postmodum vero Macarius Antiochenus | |
| 1837 patriarcha, et Cyrus Alexandrinus, et Sergius Constantinopolitanus, | |
| 1838 et quidam eorum sequaces, posuerunt in Christo unam voluntatem, | |
| 1839 quamvis ponerent duas naturas in Christo secundum hypostasim | |
| 1840 unitas, quia opinabantur quod humana natura in Christo nunquam | |
| 1841 movebatur proprio motu, sed solum secundum quod erat mota a | |
| 1842 divinitate, ut patet in epistola synodica Agathonis Papae. Et ideo | |
| 1843 in sexta synodo, apud Constantinopolim celebrata, determinatum est | |
| 1844 oportere dici quod in Christo sint duae voluntates, ubi sic | |
| 1845 legitur, <i>iuxta quod olim prophetae de Christo, et ipse nos | |
| 1846 erudivit, et sanctorum patrum nobis tradidit symbolum, duas | |
| 1847 voluntates naturales in eo, et duas naturales operationes | |
| 1848 praedicamus</i>. Et hoc necessarium fuit dici. Manifestum est enim | |
| 1849 quod filius Dei assumpsit humanam naturam perfectam, ut supra | |
| 1850 ostensum est. Ad perfectionem autem humanae naturae pertinet | |
| 1851 voluntas, quae est naturalis eius potentia, sicut et intellectus, | |
| 1852 ut patet ex his quae in prima parte dicta sunt. Unde necesse est | |
| 1853 dicere quod filius Dei humanam voluntatem assumpserit in natura | |
| 1854 humana. Per assumptionem autem humanae naturae nullam diminutionem | |
| 1855 passus est filius Dei in his quae pertinent ad divinam naturam, cui | |
| 1856 competit voluntatem habere, ut in prima parte habitum est. Unde | |
| 1857 necesse est dicere quod in Christo sint duae voluntates, una | |
| 1858 scilicet divina et alia humana.</p> | |
| 1859 <p title="III q. 18 a. 1 ad 1"><a name="47690"><span class= | |
| 1860 "ref">[47690] IIIª q. 18 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1861 dicendum quod quidquid fuit in humana natura Christi, movebatur | |
| 1862 nutu divinae voluntatis, non tamen sequitur quod in Christo non | |
| 1863 fuerit motus voluntatis proprius naturae humanae. Quia etiam | |
| 1864 aliorum sanctorum piae voluntates moventur secundum voluntatem Dei, | |
| 1865 <i>quae operatur in eis et velle et perficere</i>, ut dicitur | |
| 1866 Philipp. II. Licet enim voluntas non possit interius moveri ab | |
| 1867 aliqua creatura, interius tamen movetur a Deo, ut in prima parte | |
| 1868 dictum est. Et sic etiam Christus secundum voluntatem humanam | |
| 1869 sequebatur voluntatem divinam, secundum illud Psalmi, <i>ut facerem | |
| 1870 voluntatem tuam, Deus meus, volui</i>. Unde Augustinus dicit, | |
| 1871 contra Maximinum, <i>ubi dixit filius patri, non quod ego volo, sed | |
| 1872 quod tu vis, quid te adiuvat quod tua verba subiungis, et dicis, | |
| 1873 ostendit vere suam voluntatem subiectam suo genitori, quasi nos | |
| 1874 negemus hominis voluntatem voluntati Dei debere esse | |
| 1875 subiectam?</i></p> | |
| 1876 <p title="III q. 18 a. 1 ad 2"><a name="47691"><span class= | |
| 1877 "ref">[47691] IIIª q. 18 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1878 dicendum quod proprium est instrumenti quod moveatur a principali | |
| 1879 agente, diversimode tamen, secundum proprietatem naturae ipsius. | |
| 1880 Nam instrumentum inanimatum, sicut securis aut serra, movetur ab | |
| 1881 artifice per motum solum corporalem. Instrumentum vero animatum | |
| 1882 anima sensibili movetur per appetitum sensitivum, sicut equus a | |
| 1883 sessore. Instrumentum vero animatum anima rationali movetur per | |
| 1884 voluntatem eius, sicut per imperium domini movetur servus ad | |
| 1885 aliquid agendum, qui quidem servus est sicut instrumentum animatum, | |
| 1886 ut philosophus dicit, in I Politic. Sic ergo natura humana in | |
| 1887 Christo fuit instrumentum divinitatis ut moveretur per propriam | |
| 1888 voluntatem.</p> | |
| 1889 <p title="III q. 18 a. 1 ad 3"><a name="47692"><span class= | |
| 1890 "ref">[47692] IIIª q. 18 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1891 dicendum quod ipsa potentia voluntatis est naturalis, et | |
| 1892 consequitur naturam ex necessitate. Sed motus vel actus potentiae, | |
| 1893 qui etiam voluntas dicitur, quandoque quidem est naturalis et | |
| 1894 necessarius, puta respectu felicitatis; quandoque autem ex libero | |
| 1895 arbitrio rationis proveniens, et non necessarius neque naturalis; | |
| 1896 sicut patet ex his quae in secunda parte dicta sunt. Et tamen etiam | |
| 1897 ipsa ratio, quae est principium huius motus, est naturalis. Et | |
| 1898 ideo, praeter voluntatem divinam, oportet in Christo ponere | |
| 1899 voluntatem humanam, non solum prout est potentia naturalis, aut | |
| 1900 prout est motus naturalis, sed etiam prout est motus | |
| 1901 rationalis.</p> | |
| 1902 <p title="III q. 18 a. 1 ad 4"><a name="47693"><span class= | |
| 1903 "ref">[47693] IIIª q. 18 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1904 dicendum quod per hoc quod dicitur aliqualiter velle, designatur | |
| 1905 determinatus modus volendi. Determinatus autem modus ponitur circa | |
| 1906 ipsam rem cuius est modus. Unde, cum voluntas pertineat ad naturam, | |
| 1907 ipsum etiam quod est aliqualiter velle, pertinet ad naturam, non | |
| 1908 secundum quod est absolute considerata, sed secundum quod est in | |
| 1909 tali hypostasi. Unde etiam voluntas humana Christi habuit quendam | |
| 1910 determinatum modum ex eo quod fuit in hypostasi divina, ut scilicet | |
| 1911 moveretur semper secundum nutum divinae voluntatis.</p> | |
| 1912 <br /> | |
| 1913 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1914 <p title="III q. 18 a. 2 arg. 1"><a name="47694"><span class= | |
| 1915 "ref">[47694] IIIª q. 18 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1916 sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit aliqua voluntas | |
| 1917 sensualitatis, praeter rationis voluntatem. Dicit enim philosophus, | |
| 1918 in III de anima, quod <i>voluntas in ratione est, in sensitivo | |
| 1919 autem appetitu est irascibilis et concupiscibilis</i>. Sed | |
| 1920 sensualitas significat appetitum sensitivum. Ergo non fuit in | |
| 1921 Christo voluntas sensualitatis.</p> | |
| 1922 <p title="III q. 18 a. 2 arg. 2"><a name="47695"><span class= | |
| 1923 "ref">[47695] IIIª q. 18 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1924 secundum Augustinum, XII de Trin., sensualitas significatur per | |
| 1925 serpentem. Sed nihil serpentinum fuit in Christo, habuit enim | |
| 1926 similitudinem animalis venenosi sine veneno, ut dicit Augustinus, | |
| 1927 super illud Ioan. III, <i>sicut exaltavit Moyses serpentem in | |
| 1928 deserto</i>. Ergo in Christo non fuit voluntas sensualitatis.</p> | |
| 1929 <p title="III q. 18 a. 2 arg. 3"><a name="47696"><span class= | |
| 1930 "ref">[47696] IIIª q. 18 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1931 voluntas sequitur naturam, ut dictum est. Sed in Christo non fuit | |
| 1932 nisi una natura praeter divinam. Ergo in Christo non fuit nisi una | |
| 1933 voluntas humana.</p> | |
| 1934 <p title="III q. 18 a. 2 s. c."><a name="47697"><span class= | |
| 1935 "ref">[47697] IIIª q. 18 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1936 quod Ambrosius dicit, in II ad Gratianum imperatorem, <i>mea est | |
| 1937 voluntas quam suam dixit, quia, ut homo, suscepit tristitiam | |
| 1938 meam</i>, ex quo datur intelligi quod tristitia pertineat ad | |
| 1939 humanam voluntatem in Christo. Sed tristitia pertinet ad | |
| 1940 sensualitatem, ut in secunda parte habitum est. Ergo videtur quod | |
| 1941 in Christo sit voluntas sensualitatis, praeter voluntatem | |
| 1942 rationis.</p> | |
| 1943 <p title="III q. 18 a. 2 co."><a name="47698"><span class= | |
| 1944 "ref">[47698] IIIª q. 18 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1945 dicendum quod, sicut supra dictum est, filius Dei humanam naturam | |
| 1946 assumpsit cum omnibus quae pertinent ad perfectionem ipsius | |
| 1947 naturae. In humana autem natura includitur etiam natura animalis, | |
| 1948 sicut in specie includitur genus. Unde oportet quod filius Dei cum | |
| 1949 humana natura assumpserit etiam ea quae pertinent ad perfectionem | |
| 1950 naturae animalis. Inter quae est appetitus sensitivus, qui | |
| 1951 sensualitas dicitur. Et ideo oportet dicere quod in Christo fuit | |
| 1952 sensualis appetitus, sive sensualitas. Sciendum est autem quod | |
| 1953 sensualitas, sive sensualis appetitus, inquantum est natus obedire | |
| 1954 rationi, dicitur rationale per participationem, ut patet per | |
| 1955 philosophum, in I Ethic. Et quia voluntas est in ratione, ut dictum | |
| 1956 est, pari ratione potest dici quod sensualitas sit voluntas per | |
| 1957 participationem.</p> | |
| 1958 <p title="III q. 18 a. 2 ad 1"><a name="47699"><span class= | |
| 1959 "ref">[47699] IIIª q. 18 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1960 dicendum quod ratio illa procedit de voluntate essentialiter dicta, | |
| 1961 quae non est nisi in parte intellectiva. Sed voluntas participative | |
| 1962 dicta potest esse in parte sensitiva, inquantum obedit rationi.</p> | |
| 1963 <p title="III q. 18 a. 2 ad 2"><a name="47700"><span class= | |
| 1964 "ref">[47700] IIIª q. 18 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1965 dicendum quod sensualitas significatur per serpentem, non quantum | |
| 1966 ad naturam sensualitatis, quam Christus assumpsit, sed quantum ad | |
| 1967 corruptionem fomitis, quae in Christo non fuit.</p> | |
| 1968 <p title="III q. 18 a. 2 ad 3"><a name="47701"><span class= | |
| 1969 "ref">[47701] IIIª q. 18 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1970 dicendum quod, <i>ubi est unum propter alterum, ibi tantum unum | |
| 1971 esse videtur</i>, sicut superficies, quae est visibilis per | |
| 1972 colorem, est unum visibile cum colore. Et similiter, quia | |
| 1973 sensualitas non dicitur voluntas nisi quia participat voluntatem | |
| 1974 rationis, sicut est una natura humana in Christo, ita etiam ponitur | |
| 1975 una voluntas humana in Christo.</p> | |
| 1976 <br /> | |
| 1977 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1978 <p title="III q. 18 a. 3 arg. 1"><a name="47702"><span class= | |
| 1979 "ref">[47702] IIIª q. 18 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1980 proceditur. Videtur quod in Christo fuerunt duae voluntates quantum | |
| 1981 ad rationem. Dicit enim Damascenus, in II libro, quod duplex est | |
| 1982 hominis voluntas, naturalis, quae vocatur thelesis; et rationalis, | |
| 1983 quae vocatur bulesis. Sed Christus in humana natura habuit quidquid | |
| 1984 ad perfectionem humanae naturae pertinet. Ergo utraque praedictarum | |
| 1985 voluntatum fuit in Christo.</p> | |
| 1986 <p title="III q. 18 a. 3 arg. 2"><a name="47703"><span class= | |
| 1987 "ref">[47703] IIIª q. 18 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, vis | |
| 1988 appetitiva diversificatur in homine secundum diversitatem virtutis | |
| 1989 apprehensivae, et ideo, secundum differentiam sensus et | |
| 1990 intellectus, diversificatur in homine appetitus sensitivus et | |
| 1991 intellectivus. Sed similiter quantum ad apprehensionem hominis | |
| 1992 ponitur differentia rationis et intellectus, quorum utrumque fuit | |
| 1993 in Christo. Ergo fuit in eo duplex voluntas, una intellectualis, et | |
| 1994 alia rationalis.</p> | |
| 1995 <p title="III q. 18 a. 3 arg. 3"><a name="47704"><span class= | |
| 1996 "ref">[47704] IIIª q. 18 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, a | |
| 1997 quibusdam ponitur in Christo voluntas pietatis. Quae non potest | |
| 1998 poni nisi ex parte rationis. Ergo in Christo ex parte rationis sunt | |
| 1999 plures voluntates.</p> | |
| 2000 <p title="III q. 18 a. 3 s. c."><a name="47705"><span class= | |
| 2001 "ref">[47705] IIIª q. 18 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2002 quod in quolibet ordine est unum primum movens. Sed voluntas est | |
| 2003 primum movens in genere humanorum actuum. Ergo in uno homine non | |
| 2004 est nisi una voluntas proprie dicta, quae est voluntas rationis. | |
| 2005 Christus autem est unus homo. Ergo in Christo est tantum una | |
| 2006 voluntas humana.</p> | |
| 2007 <p title="III q. 18 a. 3 co."><a name="47706"><span class= | |
| 2008 "ref">[47706] IIIª q. 18 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2009 dicendum quod, sicut dictum est, voluntas quandoque accipitur pro | |
| 2010 potentia, et quandoque pro actu. Si ergo voluntas accipiatur pro | |
| 2011 actu, sic oportet in Christo ex parte rationis ponere duas | |
| 2012 voluntates, idest, duas species actuum voluntatis. Voluntas enim, | |
| 2013 ut in secunda parte dictum est, et est finis, et est eorum quae | |
| 2014 sunt ad finem, et alio modo fertur in utrumque. Nam in finem fertur | |
| 2015 simpliciter et absolute, sicut in id quod est secundum se bonum, in | |
| 2016 id autem quod est ad finem, fertur cum quadam comparatione, | |
| 2017 secundum quod habet bonitatem ex ordine ad aliud. Et ideo alterius | |
| 2018 rationis est actus voluntatis secundum quod fertur in aliquid | |
| 2019 secundum se volitum, ut sanitas, quod a Damasceno vocatur thelesis, | |
| 2020 idest simplex voluntas, et a magistris vocatur voluntas ut natura, | |
| 2021 et alterius rationis est actus voluntatis secundum quod fertur in | |
| 2022 aliquid quod est volitum solum ex ordine ad alterum, sicut est | |
| 2023 sumptio medicinae, quem quidem voluntatis actum Damascenus vocat | |
| 2024 bulesim, idest consiliativam voluntatem, a magistris autem vocatur | |
| 2025 voluntas ut ratio. Haec autem diversitas actus non diversificat | |
| 2026 potentiam, quia uterque actus attenditur ad unam rationem communem | |
| 2027 obiecti, quod est bonum. Et ideo dicendum est quod, si loquamur de | |
| 2028 potentia voluntatis, in Christo est una sola voluntas humana | |
| 2029 essentialiter et non participative dicta. Si vero loquamur de | |
| 2030 voluntate quae est actus, sic distinguitur in Christo voluntas quae | |
| 2031 est ut natura, quae dicitur thelesis; et voluntas ut ratio, quae | |
| 2032 dicitur bulesis.</p> | |
| 2033 <p title="III q. 18 a. 3 ad 1"><a name="47707"><span class= | |
| 2034 "ref">[47707] IIIª q. 18 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2035 dicendum quod illae voluntates non diversificantur secundum | |
| 2036 potentiam, sed solum secundum differentiam actus, ut dictum | |
| 2037 est.</p> | |
| 2038 <p title="III q. 18 a. 3 ad 2"><a name="47708"><span class= | |
| 2039 "ref">[47708] IIIª q. 18 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2040 dicendum quod etiam intellectus et ratio non sunt diversae | |
| 2041 potentiae, ut in prima parte dictum est.</p> | |
| 2042 <p title="III q. 18 a. 3 ad 3"><a name="47709"><span class= | |
| 2043 "ref">[47709] IIIª q. 18 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2044 dicendum quod voluntas pietatis non videtur esse aliud quam | |
| 2045 voluntas quae consideratur ut natura, inquantum scilicet refugit | |
| 2046 alienum malum absolute consideratum.</p> | |
| 2047 <br /> | |
| 2048 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2049 <p title="III q. 18 a. 4 arg. 1"><a name="47710"><span class= | |
| 2050 "ref">[47710] IIIª q. 18 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2051 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit liberum arbitrium. | |
| 2052 Dicit enim Damascenus, in III libro, gnomen autem (idest | |
| 2053 sententiam, vel mentem, vel cogitationem) et proaeresin (idest | |
| 2054 electionem) <i>in domino dicere impossibile est, si proprie loqui | |
| 2055 volumus</i>. Maxime autem in his quae sunt fidei est proprie | |
| 2056 loquendum. Ergo in Christo non fuit electio. Et per consequens nec | |
| 2057 liberum arbitrium, cuius actus est electio.</p> | |
| 2058 <p title="III q. 18 a. 4 arg. 2"><a name="47711"><span class= | |
| 2059 "ref">[47711] IIIª q. 18 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2060 philosophus dicit, in III Ethic., quod electio est appetitus | |
| 2061 praeconsiliati. Sed consilium non videtur fuisse in Christo, quia | |
| 2062 non consiliamur de quibus certi sumus; Christus autem certitudinem | |
| 2063 habuit de omnibus. Ergo in Christo non fuit electio. Et sic, nec | |
| 2064 liberum arbitrium.</p> | |
| 2065 <p title="III q. 18 a. 4 arg. 3"><a name="47712"><span class= | |
| 2066 "ref">[47712] IIIª q. 18 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2067 liberum arbitrium se habet ad utrumque. Sed voluntas Christi fuit | |
| 2068 determinata ad bonum, quia non potuit peccare, sicut supra dictum | |
| 2069 est. Ergo in Christo non fuit liberum arbitrium.</p> | |
| 2070 <p title="III q. 18 a. 4 s. c."><a name="47713"><span class= | |
| 2071 "ref">[47713] IIIª q. 18 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2072 quod dicitur Isaiae VII, <i>butyrum et mel comedet, ut sciat | |
| 2073 reprobare malum et eligere bonum</i>, quod est actus liberi | |
| 2074 arbitrii. Ergo in Christo fuit liberum arbitrium.</p> | |
| 2075 <p title="III q. 18 a. 4 co."><a name="47714"><span class= | |
| 2076 "ref">[47714] IIIª q. 18 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2077 dicendum quod, sicut supra dictum est, in Christo fuit duplex actus | |
| 2078 voluntatis, unus quidem quo eius voluntas ferebatur in aliquid | |
| 2079 sicut secundum se volitum, quod pertinet ad rationem finis; alius | |
| 2080 autem secundum quem eius voluntas ferebatur in aliquid per ordinem | |
| 2081 ad aliud, quod pertinet ad rationem eius quod est ad finem. Differt | |
| 2082 autem, ut philosophus dicit, in III Ethic., electio a voluntate in | |
| 2083 hoc, quod voluntas, per se loquendo, est ipsius finis; electio | |
| 2084 autem eorum quae sunt ad finem. Et sic simplex voluntas est idem | |
| 2085 quod voluntas ut natura, electio autem est idem quod voluntas ut | |
| 2086 ratio, et est proprius actus liberi arbitrii, ut in prima parte | |
| 2087 dictum est. Et ideo, cum in Christo ponatur voluntas ut ratio, | |
| 2088 necesse est ibi ponere electionem, et per consequens liberum | |
| 2089 arbitrium, cuius actus est electio, ut in prima parte habitum | |
| 2090 est.</p> | |
| 2091 <p title="III q. 18 a. 4 ad 1"><a name="47715"><span class= | |
| 2092 "ref">[47715] IIIª q. 18 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2093 dicendum quod Damascenus excludit a Christo electionem secundum | |
| 2094 quod intelligit in nomine electionis importari dubitationem. Sed | |
| 2095 tamen dubitatio non est de necessitate electionis, quia etiam Deo | |
| 2096 competit eligere, secundum illud Ephes. I, <i>elegit nos in ipso | |
| 2097 ante mundi constitutionem</i>; cum tamen in Deo nulla sit | |
| 2098 dubitatio. Accidit autem dubitatio electioni, inquantum est in | |
| 2099 natura ignorante. Et idem dicendum est de aliis de quibus fit | |
| 2100 mentio in auctoritate praedicta.</p> | |
| 2101 <p title="III q. 18 a. 4 ad 2"><a name="47716"><span class= | |
| 2102 "ref">[47716] IIIª q. 18 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2103 dicendum quod electio praesupponit consilium, non tamen sequitur ex | |
| 2104 consilio nisi iam determinato per iudicium; illud enim quod | |
| 2105 iudicamus agendum post inquisitionem consilii, eligimus, ut dicitur | |
| 2106 in III Ethic. Et ideo, si aliquid iudicetur ut agendum absque | |
| 2107 dubitatione et inquisitione praecedente, hoc sufficit ad | |
| 2108 electionem. Et sic patet quod dubitatio, sive inquisitio, non per | |
| 2109 se pertinet ad electionem, sed solum secundum quod est in natura | |
| 2110 ignorante.</p> | |
| 2111 <p title="III q. 18 a. 4 ad 3"><a name="47717"><span class= | |
| 2112 "ref">[47717] IIIª q. 18 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2113 dicendum quod voluntas Christi, licet sit determinata ad bonum, non | |
| 2114 tamen est determinata ad hoc vel illud bonum. Et ideo pertinebat ad | |
| 2115 Christum eligere per liberum arbitrium confirmatum in bono, sicut | |
| 2116 ad beatos.</p> | |
| 2117 <br /> | |
| 2118 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2119 <p title="III q. 18 a. 5 arg. 1"><a name="47718"><span class= | |
| 2120 "ref">[47718] IIIª q. 18 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2121 proceditur. Videtur quod voluntas humana in Christo non voluerit | |
| 2122 aliud quam quod Deus vult. Dicitur enim in Psalmo, ex persona | |
| 2123 Christi, <i>ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui</i>. Sed | |
| 2124 ille qui vult voluntatem alicuius facere, vult quod ille vult. Ergo | |
| 2125 videtur quod voluntas humana Christi nihil aliud voluerit quam | |
| 2126 voluntas ipsius divina.</p> | |
| 2127 <p title="III q. 18 a. 5 arg. 2"><a name="47719"><span class= | |
| 2128 "ref">[47719] IIIª q. 18 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2129 anima Christi habuit perfectissimam caritatem, quae etiam | |
| 2130 comprehensionem nostrae scientiae excedit, secundum illud Ephes. | |
| 2131 III, <i>supereminentem scientiae caritatem Christi</i>. Sed | |
| 2132 caritatis est facere quod homo idem velit quod Deus, unde et | |
| 2133 philosophus, in IX Ethic., dicit quod unum de amicabilibus est | |
| 2134 eadem velle et eligere. Ergo voluntas humana in Christo nihil aliud | |
| 2135 voluit quam divina.</p> | |
| 2136 <p title="III q. 18 a. 5 arg. 3"><a name="47720"><span class= | |
| 2137 "ref">[47720] IIIª q. 18 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2138 Christus fuit verus comprehensor. Sed sancti qui sunt | |
| 2139 comprehensores in patria, nihil aliud volunt quam quod Deus vult. | |
| 2140 Alioquin, non essent beati, quia non haberent quidquid vellent, | |
| 2141 beatus enim est qui habet quidquid vult et nihil mali vult, ut | |
| 2142 dicit Augustinus, in libro de Trin. Ergo Christus nihil aliud | |
| 2143 voluit secundum voluntatem humanam quam quod voluit voluntas | |
| 2144 divina.</p> | |
| 2145 <p title="III q. 18 a. 5 s. c."><a name="47721"><span class= | |
| 2146 "ref">[47721] IIIª q. 18 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2147 quod Augustinus dicit, contra Maximinum, <i>in hoc quod Christus | |
| 2148 ait, non quod ego volo, sed quod tu, aliud se ostendit voluisse | |
| 2149 quam pater. Quod nisi humano corde non posset, cum infirmitatem | |
| 2150 nostram in suum, non divinum, sed humanum transfiguraret | |
| 2151 affectum</i>.</p> | |
| 2152 <p title="III q. 18 a. 5 co."><a name="47722"><span class= | |
| 2153 "ref">[47722] IIIª q. 18 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2154 dicendum quod sicut dictum est, in Christo secundum humanam naturam | |
| 2155 ponitur multiplex voluntas, scilicet voluntas sensualitatis, quae | |
| 2156 participative voluntas dicitur; et voluntas rationalis, sive | |
| 2157 consideretur per modum naturae, sive per modum rationis. Dictum est | |
| 2158 autem supra quod, ex quadam dispensatione, filius Dei, ante suam | |
| 2159 passionem, permittebat carni agere et pati quae sunt ei propria. Et | |
| 2160 similiter permittebat omnibus viribus animae agere quae propria. | |
| 2161 Manifestum est autem quod voluntas sensualitatis refugit | |
| 2162 naturaliter dolores sensibiles et corporis laesionem. Similiter | |
| 2163 etiam voluntas ut natura repudiat ea quae naturae sunt contraria, | |
| 2164 et quae sunt secundum se mala, puta mortem et alia huiusmodi. Haec | |
| 2165 tamen quandoque voluntas per modum rationis eligere potest ex | |
| 2166 ordine ad finem, sicut etiam in aliquo puro homine sensualitas | |
| 2167 eius, et etiam voluntas absolute considerata, refugit ustionem, | |
| 2168 quam voluntas secundum rationem elegit propter finem sanitatis. | |
| 2169 Voluntas autem Dei erat ut Christus dolores et passiones et mortem | |
| 2170 pateretur, non quod ista essent a Deo volita secundum se, sed ex | |
| 2171 ordine ad finem humanae salutis. Unde patet quod Christus, secundum | |
| 2172 voluntatem sensualitatis, et secundum voluntatem rationis quae | |
| 2173 consideratur per modum naturae, aliud poterat velle quam Deus. Sed | |
| 2174 secundum voluntatem quae est per modum rationis, semper idem | |
| 2175 volebat quod Deus. Quod patet ex hoc ipso quod dicit, <i>non sicut | |
| 2176 ego volo, sed sicut tu</i>. Volebat enim, secundum rationis | |
| 2177 voluntatem, divinam voluntatem impleri, quamvis aliud dicat se | |
| 2178 velle secundum aliam eius voluntatem.</p> | |
| 2179 <p title="III q. 18 a. 5 ad 1"><a name="47723"><span class= | |
| 2180 "ref">[47723] IIIª q. 18 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2181 dicendum quod Christus volebat ut voluntas patris impleretur, non | |
| 2182 autem secundum voluntatem sensualitatis cuius motus non se extendit | |
| 2183 usque ad voluntatem Dei; neque per voluntatem quae consideratur per | |
| 2184 modum naturae, quae fertur in aliqua obiecta absolute considerata, | |
| 2185 et non in ordine ad divinam voluntatem.</p> | |
| 2186 <p title="III q. 18 a. 5 ad 2"><a name="47724"><span class= | |
| 2187 "ref">[47724] IIIª q. 18 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2188 dicendum quod conformitas voluntatis humanae ad voluntatem divinam | |
| 2189 attenditur secundum voluntatem rationis, secundum quam etiam | |
| 2190 voluntates amicorum concordant, inquantum scilicet ratio considerat | |
| 2191 aliquod volitum in ordine ad voluntatem amici.</p> | |
| 2192 <p title="III q. 18 a. 5 ad 3"><a name="47725"><span class= | |
| 2193 "ref">[47725] IIIª q. 18 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2194 dicendum quod Christus simul fuit comprehensor et viator, inquantum | |
| 2195 scilicet per mentem fruebatur Deo, et habebat carnem passibilem. Et | |
| 2196 ideo ex parte carnis passibilis poterat in eo aliquid accidere quod | |
| 2197 repugnaret naturali voluntati ipsius, et etiam appetitui | |
| 2198 sensitivo.</p> | |
| 2199 <br /> | |
| 2200 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2201 <p title="III q. 18 a. 6 arg. 1"><a name="47726"><span class= | |
| 2202 "ref">[47726] IIIª q. 18 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2203 proceditur. Videtur quod in Christo fuerit contrarietas voluntatum. | |
| 2204 Contrarietas enim voluntatum attenditur secundum contrarietatem | |
| 2205 obiectorum, sicut et contrarietas motuum attenditur secundum | |
| 2206 contrarietatem terminorum, ut patet per philosophum, in V Physic. | |
| 2207 Sed Christus secundum diversas voluntates contraria volebat, nam | |
| 2208 secundum voluntatem divinam volebat mortem, quam refugiebat | |
| 2209 secundum voluntatem humanam. Unde Athanasius dicit, in libro | |
| 2210 adversus Apollinarium, <i>quando Christus dixit, pater si possibile | |
| 2211 est, transeat a me calix iste, et tamen non mea, sed tua voluntas | |
| 2212 fiat, et iterum, spiritus promptus est, caro autem infirma, duas | |
| 2213 voluntates hic ostendit, humanam, quae propter infirmitatem carnis | |
| 2214 refugiebat passionem; et divinam eius, promptam ad passionem</i>. | |
| 2215 Ergo in Christo fuit contrarietas voluntatum.</p> | |
| 2216 <p title="III q. 18 a. 6 arg. 2"><a name="47727"><span class= | |
| 2217 "ref">[47727] IIIª q. 18 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2218 Galat. V dicitur quod <i>caro concupiscit adversus spiritum, et | |
| 2219 spiritus adversus carnem</i>. Est igitur contrarietas voluntatum | |
| 2220 quando spiritus concupiscit unum, et caro aliud. Sed hoc fuit in | |
| 2221 Christo, nam per voluntatem caritatis, quam spiritus sanctus in | |
| 2222 eius mente faciebat, volebat passionem, secundum illud Isaiae LIII, | |
| 2223 <i>oblatus est quia ipse voluit</i>; secundum autem carnem, | |
| 2224 passionem refugiebat. Ergo erat in eo contrarietas voluntatum.</p> | |
| 2225 <p title="III q. 18 a. 6 arg. 3"><a name="47728"><span class= | |
| 2226 "ref">[47728] IIIª q. 18 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2227 Luc. XXII dicitur quod, <i>factus in agonia, prolixius orabat</i>. | |
| 2228 Sed agonia videtur importare quandam impugnationem animi in | |
| 2229 contraria tendentis. Ergo videtur quod in Christo fuerit | |
| 2230 contrarietas voluntatis.</p> | |
| 2231 <p title="III q. 18 a. 6 s. c."><a name="47729"><span class= | |
| 2232 "ref">[47729] IIIª q. 18 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2233 quod in determinatione sextae synodi dicitur, <i>praedicamus duas | |
| 2234 naturales voluntates, non contrarias, iuxta quod impii asserunt | |
| 2235 haeretici; sed sequentem humanam eius voluntatem, et non | |
| 2236 resistentem vel reluctantem, sed potius subiectam divinae eius | |
| 2237 atque omnipotenti voluntati</i>.</p> | |
| 2238 <p title="III q. 18 a. 6 co."><a name="47730"><span class= | |
| 2239 "ref">[47730] IIIª q. 18 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2240 dicendum quod contrarietas non potest esse nisi oppositio | |
| 2241 attendatur in eodem et secundum idem. Si autem secundum diversa, et | |
| 2242 in diversis existat diversitas, non sufficit hoc ad rationem | |
| 2243 contrarietatis, sicut nec ad rationem contradictionis, puta quod | |
| 2244 homo sit pulcher aut sanus secundum manum, et non secundum pedem. | |
| 2245 Ad hoc igitur quod sit contrarietas voluntatum in aliquo, | |
| 2246 requiritur, primo quidem, quod secundum idem attendatur diversitas | |
| 2247 voluntatum. Si enim unius voluntas sit de aliquo fiendo secundum | |
| 2248 quandam rationem universalem, et alterius voluntas sit de eodem non | |
| 2249 fiendo secundum quandam rationem particularem, non est omnino | |
| 2250 contrarietas voluntatum. Puta, si rex vult suspendi latronem in | |
| 2251 bonum reipublicae, et aliquis eius consanguineus velit eum non | |
| 2252 suspendi propter amorem privatum, non erit contrarietas voluntatis, | |
| 2253 nisi forte se in tantum extendat voluntas boni privati ut bonum | |
| 2254 publicum velit impedire ut conservetur bonum privatum; tunc enim | |
| 2255 secundum idem attenderetur repugnantia voluntatum. Secundo autem | |
| 2256 requiritur ad contrarietatem voluntatis, quod sit circa eandem | |
| 2257 voluntatem. Si enim homo vult unum secundum appetitum intellectus, | |
| 2258 et aliud secundum appetitum sensitivum, non est hic aliqua | |
| 2259 contrarietas, nisi forte appetitus sensitivus in tantum praevaleat | |
| 2260 quod vel immutet vel saltem retardet appetitum rationis; sic enim | |
| 2261 iam ad ipsam voluntatem rationis perveniet aliquid de motu | |
| 2262 contrario appetitus sensitivi. Sic igitur dicendum est quod, licet | |
| 2263 voluntas naturalis et voluntas sensualitatis in Christo aliquid | |
| 2264 aliud voluerit quam divina voluntas et voluntas rationis ipsius, | |
| 2265 non tamen fuit ibi aliqua contrarietas voluntatum. Primo quidem, | |
| 2266 quia neque voluntas eius naturalis, neque voluntas sensualitatis, | |
| 2267 repudiabat illam rationem secundum quam divina voluntas, et | |
| 2268 voluntas rationis humanae in Christo, passionem volebant. Volebat | |
| 2269 enim voluntas absoluta in Christo salutem humani generis, sed eius | |
| 2270 non erat velle hoc in ordine ad aliud. Motus autem sensualitatis ad | |
| 2271 hoc se extendere non valebat. Secundo, quia neque voluntas divina, | |
| 2272 neque voluntas rationis in Christo, impediebatur aut retardabatur | |
| 2273 per voluntatem naturalem, aut per appetitum sensualitatis. | |
| 2274 Similiter autem nec e converso voluntas divina, vel voluntas | |
| 2275 rationis in Christo, refugiebat aut retardabat motum voluntatis | |
| 2276 naturalis humanae, et motum sensualitatis in Christo. Placebat enim | |
| 2277 Christo secundum voluntatem divinam, et secundum voluntatem | |
| 2278 rationis, ut voluntas naturalis in ipso et voluntas sensualitatis | |
| 2279 secundum ordinem suae naturae moverentur. Unde patet quod in | |
| 2280 Christo nulla fuerit repugnantia vel contrarietas voluntatum.</p> | |
| 2281 <p title="III q. 18 a. 6 ad 1"><a name="47731"><span class= | |
| 2282 "ref">[47731] IIIª q. 18 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2283 dicendum quod hoc ipsum quod aliqua voluntas humana in Christo | |
| 2284 aliud volebat quam eius voluntas divina, procedebat ex ipsa | |
| 2285 voluntate divina, cuius beneplacito natura humana propriis motibus | |
| 2286 movebatur in Christo, ut Damascenus dicit.</p> | |
| 2287 <p title="III q. 18 a. 6 ad 2"><a name="47732"><span class= | |
| 2288 "ref">[47732] IIIª q. 18 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2289 dicendum quod in nobis per concupiscentiam carnis impeditur aut | |
| 2290 retardatur concupiscentia spiritus, quod in Christo non fuit. Et | |
| 2291 ideo in Christo non fuit contrarietas carnis ad spiritum, sicut in | |
| 2292 nobis.</p> | |
| 2293 <p title="III q. 18 a. 6 ad 3"><a name="47733"><span class= | |
| 2294 "ref">[47733] IIIª q. 18 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2295 dicendum quod agonia non fuit in Christo quantum ad partem animae | |
| 2296 rationalem, secundum quod importat concertationem voluntatum ex | |
| 2297 diversitate rationum procedentem, puta cum aliquis secundum quod | |
| 2298 ratio considerat unum, vult hoc, et secundum quod considerat aliud, | |
| 2299 vult contrarium. Hoc enim contingit propter debilitatem rationis, | |
| 2300 quae non potest diiudicare quid sit simpliciter melius. Quod in | |
| 2301 Christo non fuit, quia per suam rationem iudicabat simpliciter esse | |
| 2302 melius quod per eius passionem impleretur voluntas divina circa | |
| 2303 salutem generis humani. Fuit tamen in Christo agonia quantum ad | |
| 2304 partem sensitivam, secundum quod importat timorem infortunii | |
| 2305 imminentis, ut dicit Damascenus, in III libro.</p> | |
| 2306 <br /> | |
| 2307 <div class="D">Quaestio 19</div> | |
| 2308 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2309 <p title="III q. 19 pr."><a name="47734"><span class="ref">[47734] | |
| 2310 IIIª q. 19 pr.</span></a> Deinde considerandum est de unitate | |
| 2311 operationis Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum | |
| 2312 in Christo sit una operatio divinitatis et humanitatis, vel plures. | |
| 2313 Secundo, utrum in Christo sint plures operationes secundum humanam | |
| 2314 naturam. Tertio, utrum Christus secundum humanam operationem | |
| 2315 aliquid sibi meruerit. Quarto, utrum per eam aliquid meruerit | |
| 2316 nobis.</p> | |
| 2317 <br /> | |
| 2318 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2319 <p title="III q. 19 a. 1 arg. 1"><a name="47735"><span class= | |
| 2320 "ref">[47735] IIIª q. 19 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2321 proceditur. Videtur quod in Christo sit tantum una operatio | |
| 2322 divinitatis et humanitatis. Dicit enim Dionysius, II cap. de Div. | |
| 2323 Nom., <i>discreta autem est benignissima circa nos Dei operatio per | |
| 2324 hoc quod, secundum nos, ex nobis, integre vereque humanatum est | |
| 2325 verbum quod est supra substantiam, et operari et pati quaecumque | |
| 2326 humanae eius divinaeque operationi congruunt</i>, ubi unam | |
| 2327 operationem nominat humanam et divinam, quae in Graeco dicitur | |
| 2328 theandrica, idest deivirilis. Videtur igitur esse una operatio | |
| 2329 composita in Christo.</p> | |
| 2330 <p title="III q. 19 a. 1 arg. 2"><a name="47736"><span class= | |
| 2331 "ref">[47736] IIIª q. 19 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2332 principalis agentis et instrumenti est una sola operatio. Sed | |
| 2333 humana natura in Christo fuit instrumentum divinae, ut supra dictum | |
| 2334 est. Ergo eadem operatio est divinae et humanae naturae in | |
| 2335 Christo.</p> | |
| 2336 <p title="III q. 19 a. 1 arg. 3"><a name="47737"><span class= | |
| 2337 "ref">[47737] IIIª q. 19 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, cum | |
| 2338 in Christo duae naturae in una hypostasi vel persona sint, necesse | |
| 2339 est unum et idem esse quod pertinet ad hypostasim vel personam. Sed | |
| 2340 operatio pertinet ad hypostasim vel personam, nihil enim operatur | |
| 2341 nisi suppositum subsistens; unde et, secundum philosophum, actus | |
| 2342 sunt singularium. Ergo in Christo est una et eadem operatio | |
| 2343 divinitatis et humanitatis.</p> | |
| 2344 <p title="III q. 19 a. 1 arg. 4"><a name="47738"><span class= | |
| 2345 "ref">[47738] IIIª q. 19 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2346 sicuti esse est hypostasis subsistentis, ita etiam et operari. Sed | |
| 2347 propter unitatem hypostasis est in Christo unum esse, ut supra | |
| 2348 dictum est. Ergo et propter eandem unitatem est in Christo una | |
| 2349 operatio.</p> | |
| 2350 <p title="III q. 19 a. 1 arg. 5"><a name="47739"><span class= | |
| 2351 "ref">[47739] IIIª q. 19 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, ubi | |
| 2352 est unum operatum, ibi est una operatio. Sed idem operatum erat | |
| 2353 divinitatis et humanitatis, sicut sanatio leprosi, vel suscitatio | |
| 2354 mortui. Ergo videtur quod in Christo sit una tantum operatio | |
| 2355 divinitatis et humanitatis.</p> | |
| 2356 <p title="III q. 19 a. 1 s. c."><a name="47740"><span class= | |
| 2357 "ref">[47740] IIIª q. 19 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2358 quod Ambrosius, in II libro ad Gratianum imperatorem, dicit, | |
| 2359 <i>quem ad modum eadem operatio diversae est potestatis? Nunquid | |
| 2360 sic potest minor quemadmodum maior operari? Aut una operatio potest | |
| 2361 esse ubi diversa est substantia?</i></p> | |
| 2362 <p title="III q. 19 a. 1 co."><a name="47741"><span class= | |
| 2363 "ref">[47741] IIIª q. 19 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2364 dicendum quod, sicut supra dictum est, haeretici qui posuerunt in | |
| 2365 Christo unam voluntatem, posuerunt etiam in ipso unam operationem. | |
| 2366 Et ut eorum opinio erronea melius intelligatur, considerandum est | |
| 2367 quod, ubicumque sunt plura agentia ordinata, inferius movetur a | |
| 2368 superiori, sicut in homine corpus movetur ab anima, et inferiores | |
| 2369 vires a ratione. Sic igitur actiones et motus inferioris principii | |
| 2370 sunt magis operata quaedam quam operationes, id autem quod pertinet | |
| 2371 ad supremum principium, est proprie operatio. Puta si dicamus in | |
| 2372 homine quod ambulare, quod est pedum, et palpare, quod est manuum, | |
| 2373 sunt quaedam hominis operata, quorum unum operatur anima per pedes, | |
| 2374 aliud per manus, et quia est eadem anima operans per utrumque, ex | |
| 2375 parte ipsius operantis, quod est primum principium movens, est una | |
| 2376 et indifferens operatio; ex parte autem ipsorum operatorum | |
| 2377 differentia invenitur. Sicut autem in homine puro corpus movetur ab | |
| 2378 anima, et appetitus sensitivus a rationali, ita in domino Iesu | |
| 2379 Christo humana natura movebatur et regebatur a divina. Et ideo | |
| 2380 dicebant quod eadem est operatio et indifferens ex parte ipsius | |
| 2381 divinitatis operantis sunt tamen diversa operata, inquantum | |
| 2382 scilicet divinitas Christi aliud agebat per seipsam, sicut quod | |
| 2383 <i>portabat omnia verbo virtutis suae</i>; aliud autem per naturam | |
| 2384 humanam, sicut quod corporaliter ambulabat. Unde in sexta synodo | |
| 2385 inducuntur verba Severi haeretici sic dicentis, <i>ea quae | |
| 2386 agebantur et operabantur ab uno Christo, multum differunt. Quaedam | |
| 2387 enim sunt Deo decibilia, quaedam humana. Veluti, corporaliter | |
| 2388 vadere super terram profecto humanum est, cruribus vero vexatis, et | |
| 2389 ambulare super terram penitus non valentibus, sanum gressum donare | |
| 2390 Deo decibile est. Sed unum, scilicet incarnatum verbum, hoc et | |
| 2391 illud operatum est et nequaquam hoc quidem huius, hoc vero huius | |
| 2392 est naturae. Neque, eo quod diversa sunt operamenta, ideo duas | |
| 2393 operatrices naturas atque formas iuste definiemus</i>. Sed in hoc | |
| 2394 decipiebantur. Quia actio eius quod movetur ab altero, est duplex, | |
| 2395 una quidem quam habet secundum propriam formam; alia autem quam | |
| 2396 habet secundum quod movetur ab alio. Sicut securis operatio | |
| 2397 secundum propriam formam est incisio, secundum autem quod movetur | |
| 2398 ab artifice, operatio eius est facere scamnum. Operatio igitur quae | |
| 2399 est alicuius rei secundum suam formam, est propria eius; nec | |
| 2400 pertinet ad moventem, nisi secundum quod utitur huiusmodi re ad | |
| 2401 suam operationem, sicut calefacere est propria operatio ignis; non | |
| 2402 autem fabri, nisi quatenus utitur igne ad calefaciendum ferrum. Sed | |
| 2403 illa operatio quae est rei solum secundum quod movetur ab alio, non | |
| 2404 est alia praeter operationem moventis ipsum, sicut facere scamnum | |
| 2405 non est seorsum operatio securis ab operatione artificis. Et ideo, | |
| 2406 ubicumque movens et motum habent diversas formas seu virtutes | |
| 2407 operativas, ibi oportet quod sit alia propria operatio moventis, et | |
| 2408 alia propria operatio moti, licet motum participet operationem | |
| 2409 moventis, et movens utatur operatione moti, et sic utrumque agit | |
| 2410 cum communione alterius. Sic igitur in Christo humana natura habet | |
| 2411 propriam formam et virtutem per quam operatur et similiter divina. | |
| 2412 Unde et humana natura habet propriam operationem distinctam ab | |
| 2413 operatione divina, et e converso. Et tamen divina natura utitur | |
| 2414 operatione naturae humanae sicut operatione sui instrumenti, et | |
| 2415 similiter humana natura participat operationem divinae naturae, | |
| 2416 sicut instrumentum participat operationem principalis agentis. Et | |
| 2417 hoc est quod dicit Leo Papa, in epistola ad Flavianum agit utraque | |
| 2418 forma, scilicet tam natura divina quam humana in Christo, <i>cum | |
| 2419 alterius communione, quod proprium est, verbo scilicet operante | |
| 2420 quod verbi est, et carne exequente quod carnis est</i>. Si vero | |
| 2421 esset una tantum operatio divinitatis et humanitatis in Christo, | |
| 2422 oporteret dicere vel quod humana natura non haberet propriam formam | |
| 2423 et virtutem (de divina enim hoc dici est impossibile), ex quo | |
| 2424 sequeretur quod in Christo esset tantum divina operatio, vel | |
| 2425 oporteret dicere quod ex virtute divina et humana esset conflata in | |
| 2426 Christo una virtus. Quorum utrumque est impossibile, nam per primum | |
| 2427 horum ponitur natura humana in Christo esse imperfecta; per | |
| 2428 secundum vero ponitur confusio naturarum. Et ideo rationabiliter in | |
| 2429 sexta synodo haec opinio est condemnata, in cuius determinatione | |
| 2430 dicitur, <i>duas naturales operationes indivise, inconvertibiliter, | |
| 2431 inconfuse, inseparabiliter, in eodem domino Iesu Christo, vero Deo | |
| 2432 nostro, glorificamus</i>, hoc est, divinam operationem et | |
| 2433 humanam.</p> | |
| 2434 <p title="III q. 19 a. 1 ad 1"><a name="47742"><span class= | |
| 2435 "ref">[47742] IIIª q. 19 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2436 dicendum quod Dionysius ponit in Christo operationem theandricam, | |
| 2437 idest divinamvirilem, vel divinamhumanam, non per aliquam | |
| 2438 confusionem operationum seu virtutum utriusque naturae, sed per hoc | |
| 2439 quod divina operatio eius utitur humana eius operatione, et humana | |
| 2440 operatio participat virtutem divinae operationis. Unde, sicut ipse | |
| 2441 dicit in quadam epistola, <i>super hominem operabatur ea quae sunt | |
| 2442 hominis, quod monstrat virgo supernaturaliter concipiens, et aqua | |
| 2443 terrenorum pedum sustinens gravitatem</i>. Manifestum est enim quod | |
| 2444 concipi est humanae naturae, similiter et ambulare, sed utrumque | |
| 2445 fuit in Christo supernaturaliter. Et similiter divina operabatur | |
| 2446 humanitus, sicut cum sanavit leprosum tangendo. Unde in eadem | |
| 2447 epistola subdit, <i>sed, Deo homine facto, nova quadam Dei et | |
| 2448 hominis operatione</i>. Quod autem intelligat duas esse operationes | |
| 2449 in Christo, unam divinae naturae, aliam autem humanae, patet ex his | |
| 2450 quae dicit in II cap. de Div. Nom., ubi dicit quod his, quae | |
| 2451 pertinent ad humanam eius operationem, <i>pater et spiritus sanctus | |
| 2452 nulla ratione communicant, nisi quis dixerit secundum benignissimam | |
| 2453 et misericordem voluntatem</i>, inquantum scilicet pater et | |
| 2454 spiritus sanctus ex sua misericordia voluerunt Christum agere et | |
| 2455 pati humana. Addit autem, <i>et omnem sublimissimam et ineffabilem | |
| 2456 Dei operationem quam operatus est secundum nos factus | |
| 2457 incommutabilis eo quod Deus et Dei verbum</i>. Sic igitur patet | |
| 2458 quod alia est eius operatio humana, in qua pater et spiritus | |
| 2459 sanctus non communicant nisi secundum acceptationem misericordiae | |
| 2460 suae, et alia est eius operatio inquantum est Dei verbum, in qua | |
| 2461 communicant pater et spiritus sanctus.</p> | |
| 2462 <p title="III q. 19 a. 1 ad 2"><a name="47743"><span class= | |
| 2463 "ref">[47743] IIIª q. 19 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2464 dicendum quod instrumentum dicitur aliquid ex eo quod movetur a | |
| 2465 principali agente, quod tamen, praeter hoc, potest habere propriam | |
| 2466 operationem secundum suam formam, ut de igne dictum est. Sic igitur | |
| 2467 actio instrumenti inquantum est instrumentum, non est alia ab | |
| 2468 actione principalis agentis, potest tamen habere aliam operationem | |
| 2469 prout est res quaedam. Sic igitur operatio quae est humanae naturae | |
| 2470 in Christo, inquantum est instrumentum divinitatis, non est alia ab | |
| 2471 operatione divinitatis, non enim est alia salvatio qua salvat | |
| 2472 humanitas Christi, et divinitas eius. Habet tamen humana natura in | |
| 2473 Christo, inquantum est natura quaedam, quandam propriam operationem | |
| 2474 praeter divinam, ut dictum est.</p> | |
| 2475 <p title="III q. 19 a. 1 ad 3"><a name="47744"><span class= | |
| 2476 "ref">[47744] IIIª q. 19 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2477 dicendum quod operari est hypostasis subsistentis, sed secundum | |
| 2478 formam et naturam, a qua operatio speciem recipit. Et ideo a | |
| 2479 diversitate formarum seu naturarum est diversa species operationum, | |
| 2480 sed ab unitate hypostasis est unitas secundum numerum quantum ad | |
| 2481 operationem speciei. Sicut ignis habet duas operationes specie | |
| 2482 differentes, scilicet illuminare et calefacere, secundum | |
| 2483 differentiam lucis et caloris, et tamen est una numero illuminatio | |
| 2484 ignis semel illuminantis. Et similiter in Christo oportet quod sint | |
| 2485 duae operationes specie differentes, secundum eius duas naturas, | |
| 2486 quaelibet tamen operationum est una numero in Christo, semel facta, | |
| 2487 sicut una ambulatio et una sanatio.</p> | |
| 2488 <p title="III q. 19 a. 1 ad 4"><a name="47745"><span class= | |
| 2489 "ref">[47745] IIIª q. 19 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2490 dicendum quod esse et operari est personae a natura, aliter tamen | |
| 2491 et aliter. Nam esse pertinet ad ipsam constitutionem personae, et | |
| 2492 sic quantum ad hoc se habet in ratione termini. Et ideo unitas | |
| 2493 personae requirit unitatem ipsius esse completi et personalis. Sed | |
| 2494 operatio est quidam effectus personae secundum aliquam formam vel | |
| 2495 naturam. Unde pluralitas operationum non praeiudicat unitati | |
| 2496 personali.</p> | |
| 2497 <p title="III q. 19 a. 1 ad 5"><a name="47746"><span class= | |
| 2498 "ref">[47746] IIIª q. 19 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2499 dicendum quod aliud est proprium operatum operationis divinae, et | |
| 2500 operationis humanae in Christo, sicut operatum proprium divinae | |
| 2501 operationis est sanatio leprosi, operatum autem proprium humanae | |
| 2502 naturae est eius contactus. Concurrunt tamen ambae operationes ad | |
| 2503 unum operatum secundum quod una natura agit cum communione | |
| 2504 alterius, ut dictum est.</p> | |
| 2505 <br /> | |
| 2506 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2507 <p title="III q. 19 a. 2 arg. 1"><a name="47747"><span class= | |
| 2508 "ref">[47747] IIIª q. 19 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2509 sic proceditur. Videtur quod in Christo sint plures humanae | |
| 2510 operationes. Christus enim, inquantum homo, communicat cum plantis | |
| 2511 in natura nutritiva, cum animalibus autem in natura sensitiva, cum | |
| 2512 Angelis vero in natura intellectiva, sicut et ceteri homines. Sed | |
| 2513 alia est operatio plantae inquantum est planta, et alia animalis | |
| 2514 inquantum est animal. Ergo Christus, inquantum est homo, habet | |
| 2515 plures operationes.</p> | |
| 2516 <p title="III q. 19 a. 2 arg. 2"><a name="47748"><span class= | |
| 2517 "ref">[47748] IIIª q. 19 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2518 potentiae et habitus distinguuntur secundum actus. Sed in anima | |
| 2519 Christi fuerunt diversae potentiae et diversi habitus. Ergo | |
| 2520 diversae operationes.</p> | |
| 2521 <p title="III q. 19 a. 2 arg. 3"><a name="47749"><span class= | |
| 2522 "ref">[47749] IIIª q. 19 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2523 instrumenta debent esse proportionata operationibus. Corpus autem | |
| 2524 humanum habet diversa membra differentia secundum formam. Ergo | |
| 2525 diversis operationibus accommodata. Sunt igitur in Christo diversae | |
| 2526 operationes secundum humanam naturam.</p> | |
| 2527 <p title="III q. 19 a. 2 s. c."><a name="47750"><span class= | |
| 2528 "ref">[47750] IIIª q. 19 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2529 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>operatio sequitur | |
| 2530 naturam</i>. Sed in Christo est tantum una humana natura. Ergo in | |
| 2531 Christo fuit tantum una operatio humana.</p> | |
| 2532 <p title="III q. 19 a. 2 co."><a name="47751"><span class= | |
| 2533 "ref">[47751] IIIª q. 19 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2534 dicendum quod, quia homo est id quod est secundum rationem, illa | |
| 2535 operatio dicitur esse simpliciter humana quae a ratione procedit | |
| 2536 per voluntatem, quae est rationis appetitus. Si qua autem operatio | |
| 2537 est in homine quae non procedit a ratione et voluntate, non est | |
| 2538 simpliciter operatio humana, sed convenit homini secundum aliquam | |
| 2539 partem humanae naturae, quandoque quidem secundum ipsam naturam | |
| 2540 elementi corporalis, sicut ferri deorsum; quandoque vero secundum | |
| 2541 virtutem animae vegetabilis, sicut nutriri et augeri; quandoque | |
| 2542 vero secundum partem sensitivam, sicut videre et audire, imaginari | |
| 2543 et memorari, concupiscere et irasci. Inter quas operationes est | |
| 2544 differentia. Nam operationes animae sensitivae sunt aliqualiter | |
| 2545 obedientes rationi, et ideo sunt aliqualiter rationales et humanae, | |
| 2546 inquantum scilicet obediunt rationi, ut patet per philosophum, in I | |
| 2547 Ethic. Operationes vero quae sequuntur animam vegetabilem, vel | |
| 2548 etiam naturam elementalis corporis, non subiiciuntur rationi, unde | |
| 2549 nullo modo sunt rationales, nec humanae simpliciter, sed solum | |
| 2550 secundum partem humanae naturae. Dictum est autem supra quod quando | |
| 2551 agens inferius agit per propriam formam, tunc est alia operatio | |
| 2552 inferioris agentis et superioris, quando vero agens inferius non | |
| 2553 agit nisi secundum quod est motum a superiori agente, tunc est | |
| 2554 eadem operatio superioris agentis et inferioris. Sic igitur in | |
| 2555 quocumque homine puro alia est operatio elementalis et animae | |
| 2556 vegetabilis ab operatione voluntatis, quae est proprie humana. | |
| 2557 Similiter etiam operatio animae sensitivae quantum ad id quod non | |
| 2558 movetur a ratione, sed quantum ad id quod movetur a ratione, est | |
| 2559 eadem operatio partis sensitivae et rationalis. Ipsius autem animae | |
| 2560 rationalis est una operatio, si attendamus ad ipsum principium | |
| 2561 operationis, quod est ratio vel voluntas, diversificatur autem | |
| 2562 secundum respectum ad diversa obiecta; quam quidem diversitatem | |
| 2563 aliqui appellaverunt diversitatem operatorum, magis quam | |
| 2564 operationum, iudicantes de unitate operationis solum ex parte | |
| 2565 operativi principii; sic enim nunc quaeritur de unitate vel | |
| 2566 pluralitate operationum in Christo. Sic igitur in quolibet puro | |
| 2567 homine est tantum una operatio quae proprie humana dicitur, praeter | |
| 2568 quam tamen sunt in homine puro quaedam aliae operationes, quae non | |
| 2569 sunt proprie humanae, sicut dictum est. Sed in homine Iesu Christo | |
| 2570 nullus erat motus sensitivae partis qui non esset ordinatus a | |
| 2571 ratione. Ipsae etiam operationes naturales et corporales | |
| 2572 aliqualiter ad eius voluntatem pertinebant, inquantum voluntatis | |
| 2573 eius erat <i>ut caro eius ageret et pateretur quae sunt sibi | |
| 2574 propria</i>, ut dictum est supra. Et ideo multo magis est una | |
| 2575 operatio in Christo quam in quocumque alio homine.</p> | |
| 2576 <p title="III q. 19 a. 2 ad 1"><a name="47752"><span class= | |
| 2577 "ref">[47752] IIIª q. 19 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2578 dicendum quod operatio partis sensitivae et nutritivae non est | |
| 2579 proprie humana, sicut dictum est. Et tamen in Christo huiusmodi | |
| 2580 operationes fuerunt magis humanae quam in aliis.</p> | |
| 2581 <p title="III q. 19 a. 2 ad 2"><a name="47753"><span class= | |
| 2582 "ref">[47753] IIIª q. 19 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2583 dicendum quod potentiae et habitus diversificantur per | |
| 2584 comparationem ad obiecta, et ideo diversitas operationum hoc modo | |
| 2585 respondet diversis potentiis et habitibus sicut etiam respondet | |
| 2586 diversis obiectis. Talem autem diversitatem operationum non | |
| 2587 intendimus excludere ab humanitate Christi, sicut nec eam quae est | |
| 2588 secundum aliud tempus, sed solum illam quae est secundum primum | |
| 2589 principium activum, ut dictum est.</p> | |
| 2590 <br /> | |
| 2591 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2592 <p title="III q. 19 a. 3 arg. 1"><a name="47754"><span class= | |
| 2593 "ref">[47754] IIIª q. 19 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2594 proceditur. Videtur quod actio humana Christi non potuit ei esse | |
| 2595 meritoria. Christus enim ante mortem fuit comprehensor, sicut et | |
| 2596 modo est. Sed comprehensoris non est mereri, caritas enim | |
| 2597 comprehensoris pertinet ad praemium beatitudinis, cum secundum eam | |
| 2598 attendatur fruitio; unde non videtur esse principium merendi, cum | |
| 2599 non sit idem meritum et praemium. Ergo Christus ante passionem non | |
| 2600 merebatur, sicut nec modo meretur.</p> | |
| 2601 <p title="III q. 19 a. 3 arg. 2"><a name="47755"><span class= | |
| 2602 "ref">[47755] IIIª q. 19 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2603 nullus meretur id quod est sibi debitum. Sed ex hoc quod Christus | |
| 2604 est filius Dei per naturam, debetur sibi hereditas aeterna, quam | |
| 2605 alii homines per bona opera merentur. Non ergo Christus aliquid | |
| 2606 sibi mereri potuit, qui a principio fuit filius Dei.</p> | |
| 2607 <p title="III q. 19 a. 3 arg. 3"><a name="47756"><span class= | |
| 2608 "ref">[47756] IIIª q. 19 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2609 quicumque habet id quod est principale, non proprie meretur id quod | |
| 2610 ex illo habito sequitur. Sed Christus habuit gloriam animae, ex qua | |
| 2611 secundum communem ordinem sequitur gloria corporis, ut Augustinus | |
| 2612 dicit, in epistola ad Dioscorum, in Christo tamen dispensative | |
| 2613 factum est quod gloria animae non derivaretur ad corpus. Non ergo | |
| 2614 Christus meruit gloriam corporis.</p> | |
| 2615 <p title="III q. 19 a. 3 arg. 4"><a name="47757"><span class= | |
| 2616 "ref">[47757] IIIª q. 19 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2617 manifestatio excellentiae Christi non est bonum ipsius Christi, sed | |
| 2618 eorum qui eum cognoscunt, unde et pro praemio promittitur | |
| 2619 dilectoribus Christi ut eis manifestetur, secundum illud Ioan. XIV, | |
| 2620 <i>si quis diligit me, diligetur a patre meo, et ego diligam eum, | |
| 2621 et manifestabo ei meipsum</i>. Ergo Christus non meruit | |
| 2622 manifestationem suae altitudinis.</p> | |
| 2623 <p title="III q. 19 a. 3 s. c."><a name="47758"><span class= | |
| 2624 "ref">[47758] IIIª q. 19 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2625 quod apostolus dicit, Philipp. II, <i>factus est obediens usque ad | |
| 2626 mortem, propter quod et Deus exaltavit illum</i>. Meruit ergo | |
| 2627 obediendo suam exaltationem, et ita aliquid sibi meruit.</p> | |
| 2628 <p title="III q. 19 a. 3 co."><a name="47759"><span class= | |
| 2629 "ref">[47759] IIIª q. 19 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2630 dicendum quod habere aliquod bonum per se est nobilius quam habere | |
| 2631 illud per aliud, semper enim causa quae est per se, potior est ea | |
| 2632 quae est per aliud, ut dicitur in VIII Physic. Hoc autem dicitur | |
| 2633 aliquis habere per seipsum, cuius est sibi aliquo modo causa. Prima | |
| 2634 autem causa omnium bonorum nostrorum per auctoritatem est Deus, et | |
| 2635 per hunc modum nulla creatura habet aliquid boni per seipsam, | |
| 2636 secundum illud I Cor. IV, <i>quid habes quod non accepisti?</i> | |
| 2637 Potest tamen secundario aliquis esse causa sibi alicuius boni | |
| 2638 habendi, inquantum scilicet in hoc ipso Deo cooperatur. Et sic ille | |
| 2639 qui habet aliquid per meritum proprium, habet quodammodo illud per | |
| 2640 seipsum. Unde nobilius habetur id quod habetur per meritum quam id | |
| 2641 quod habetur sine merito. Quia autem omnis perfectio et nobilitas | |
| 2642 Christo est attribuenda, consequens est quod ipse per meritum | |
| 2643 habuit illud quod alii per meritum habent, nisi sit tale quid cuius | |
| 2644 carentia magis dignitati Christi et perfectioni praeiudicet quam | |
| 2645 per meritum accrescat. Unde nec gratiam, nec scientiam, nec | |
| 2646 beatitudinem animae, nec divinitatem meruit, quia, cum meritum non | |
| 2647 sit nisi eius quod nondum habetur, oportet quod Christus aliquando | |
| 2648 istis caruisset; quibus carere magis diminuit dignitatem Christi | |
| 2649 quam augeat meritum. Sed gloria corporis, vel si quid aliud | |
| 2650 huiusmodi est, minus est quam dignitas merendi, quae pertinet ad | |
| 2651 virtutem caritatis. Et ideo dicendum est quod Christus gloriam | |
| 2652 corporis, et ea quae pertinent ad exteriorem eius excellentiam, | |
| 2653 sicut est ascensio, veneratio, et alia huiusmodi, habuit per | |
| 2654 meritum. Et sic patet quod aliquid sibi mereri potuit.</p> | |
| 2655 <p title="III q. 19 a. 3 ad 1"><a name="47760"><span class= | |
| 2656 "ref">[47760] IIIª q. 19 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2657 dicendum quod fruitio, quae est actus caritatis, pertinet ad | |
| 2658 gloriam animae, quam Christus non meruit. Et ideo, si per caritatem | |
| 2659 aliquid meruit, non sequitur quod idem sit meritum et praemium. Nec | |
| 2660 tamen per caritatem meruit inquantum erat caritas comprehensoris, | |
| 2661 sed inquantum erat viatoris, nam ipse fuit simul viator et | |
| 2662 comprehensor, ut supra habitum est. Et ideo, quia nunc non est | |
| 2663 viator, non est in statu merendi.</p> | |
| 2664 <p title="III q. 19 a. 3 ad 2"><a name="47761"><span class= | |
| 2665 "ref">[47761] IIIª q. 19 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2666 dicendum quod Christo, secundum quod est Deus et Dei filius per | |
| 2667 naturam, debetur gloria divina et dominium omnium sicut primo et | |
| 2668 supremo domino. Nihilominus tamen debetur ei gloria sicut homini | |
| 2669 beato, quam quantum ad aliquid debuit habere sine merito, et | |
| 2670 quantum ad aliquid cum merito, ut ex supra dictis patet.</p> | |
| 2671 <p title="III q. 19 a. 3 ad 3"><a name="47762"><span class= | |
| 2672 "ref">[47762] IIIª q. 19 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2673 dicendum quod redundantia gloriae ex anima ad corpus est ex divina | |
| 2674 ordinatione secundum congruentiam humanorum meritorum, ut scilicet, | |
| 2675 sicut homo meretur per actum animae quem exercet in corpore, ita | |
| 2676 etiam remuneretur per gloriam animae redundantem ad corpus. Et | |
| 2677 propter hoc non solum gloria animae, sed etiam gloria corporis | |
| 2678 cadit sub merito, secundum illud Rom. VIII, <i>vivificabit mortalia | |
| 2679 corpora nostra, propter inhabitantem spiritum eius in nobis</i>. Et | |
| 2680 ita potuit cadere sub merito Christi.</p> | |
| 2681 <p title="III q. 19 a. 3 ad 4"><a name="47763"><span class= | |
| 2682 "ref">[47763] IIIª q. 19 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2683 dicendum quod manifestatio excellentiae Christi pertinet ad bonum | |
| 2684 eius secundum esse quod habet in notitia aliorum, quamvis | |
| 2685 principalius pertineat ad bonum eorum qui eum cognoscunt secundum | |
| 2686 esse quod habent in seipsis. Sed hoc ipsum refertur ad Christum, | |
| 2687 inquantum sunt eius membra.</p> | |
| 2688 <br /> | |
| 2689 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2690 <p title="III q. 19 a. 4 arg. 1"><a name="47764"><span class= | |
| 2691 "ref">[47764] IIIª q. 19 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2692 proceditur. Videtur quod Christus aliis mereri non potuit. Dicitur | |
| 2693 enim Ezech. XVIII, <i>anima quae peccaverit ipsa morietur</i>. | |
| 2694 Ergo, pari ratione, anima quae meretur ipsa remunerabitur. Non est | |
| 2695 ergo possibile quod Christus aliis meruerit.</p> | |
| 2696 <p title="III q. 19 a. 4 arg. 2"><a name="47765"><span class= | |
| 2697 "ref">[47765] IIIª q. 19 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, de | |
| 2698 plenitudine gratiae Christi omnes accipiunt, ut dicitur Ioan. I. | |
| 2699 Sed alii homines, habentes gratiam Christi, non possunt aliis | |
| 2700 mereri, dicitur enim Ezech. XIV quod, <i>si fuerint in civitate | |
| 2701 Noe, Daniel et Iob, filium et filiam non liberabunt, sed ipsi | |
| 2702 iustitia sua liberabunt animas suas</i>. Ergo nec Christus potuit | |
| 2703 aliquid nobis mereri.</p> | |
| 2704 <p title="III q. 19 a. 4 arg. 3"><a name="47766"><span class= | |
| 2705 "ref">[47766] IIIª q. 19 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2706 merces quam quis meretur, debetur secundum iustitiam, et non | |
| 2707 secundum gratiam, ut patet Rom. IV. Si ergo Christus meruit salutem | |
| 2708 nostram, sequitur quod salus nostra non sit ex gratia Dei, sed ex | |
| 2709 iustitia, et quod iniuste agat cum eis quos non salvat, cum meritum | |
| 2710 Christi ad omnes se extendat.</p> | |
| 2711 <p title="III q. 19 a. 4 s. c."><a name="47767"><span class= | |
| 2712 "ref">[47767] IIIª q. 19 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2713 quod dicitur Rom. V, <i>sicut per unius delictum in omnes homines | |
| 2714 in condemnationem, sic et per unius iustitiam in omnes homines in | |
| 2715 iustificationem vitae</i>. Sed demeritum Adae derivatur ad | |
| 2716 condemnationem aliorum. Ergo multo magis meritum Christi ad alios | |
| 2717 derivatur.</p> | |
| 2718 <p title="III q. 19 a. 4 co."><a name="47768"><span class= | |
| 2719 "ref">[47768] IIIª q. 19 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2720 dicendum quod, sicut supra dictum est, in Christo non solum fuit | |
| 2721 gratia sicut in quodam homine singulari, sed sicut in capite totius | |
| 2722 Ecclesiae, cui omnes uniuntur sicut capiti membra, ex quibus | |
| 2723 constituitur mystice una persona. Et exinde est quod meritum | |
| 2724 Christi se extendit ad alios, inquantum sunt membra eius, sicut | |
| 2725 etiam in uno homine actio capitis aliqualiter pertinet ad omnia | |
| 2726 membra eius, quia non solum sibi sentit, sed omnibus membris.</p> | |
| 2727 <p title="III q. 19 a. 4 ad 1"><a name="47769"><span class= | |
| 2728 "ref">[47769] IIIª q. 19 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2729 dicendum quod peccatum singularis personae non nocet nisi sibi | |
| 2730 ipsi. Sed peccatum Adae, qui constitutus est a Deo principium | |
| 2731 totius naturae, ad alios per carnis propagationem derivatur. Et | |
| 2732 similiter meritum Christi, qui est a Deo constitutus caput omnium | |
| 2733 hominum quantum ad gratiam, se extendit ad omnia eius membra.</p> | |
| 2734 <p title="III q. 19 a. 4 ad 2"><a name="47770"><span class= | |
| 2735 "ref">[47770] IIIª q. 19 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2736 dicendum quod alii de plenitudine Christi accipiunt, non quidem | |
| 2737 fontem gratiae, sed quandam particularem gratiam. Et ideo non | |
| 2738 oportet quod alii homines possint aliis mereri, sicut Christus.</p> | |
| 2739 <p title="III q. 19 a. 4 ad 3"><a name="47771"><span class= | |
| 2740 "ref">[47771] IIIª q. 19 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2741 dicendum quod, sicut peccatum Adae non derivatur ad alios nisi per | |
| 2742 carnalem generationem, ita meritum Christi non derivatur ad alios | |
| 2743 nisi per regenerationem spiritualem, quae fit in Baptismo, per quam | |
| 2744 Christo incorporamur, secundum illud Galat. III, <i>omnes quotquot | |
| 2745 in Christo baptizati estis, Christum induistis</i>. Et hoc ipsum | |
| 2746 est gratiae, quod homini conceditur regenerari in Christo. Et sic | |
| 2747 salus hominis est ex gratia.</p> | |
| 2748 <br /> | |
| 2749 <div class="D">Quaestio 20</div> | |
| 2750 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2751 <p title="III q. 20 pr."><a name="47772"><span class="ref">[47772] | |
| 2752 IIIª q. 20 pr.</span></a> Deinde considerandum est de his quae | |
| 2753 conveniunt Christo per comparationem ad patrem. Quorum quaedam | |
| 2754 dicuntur de ipso secundum habitudinem ipsius ad patrem, puta quod | |
| 2755 est ei subiectus; quod ipsum oravit; quod ei in sacerdotio | |
| 2756 ministravit. Quaedam vero dicuntur, vel dici possunt, secundum | |
| 2757 habitudinem patris ad ipsum, puta, si pater eum adoptasset; et quod | |
| 2758 eum praedestinavit. Primo igitur considerandum est de subiectione | |
| 2759 Christi ad patrem; secundo, de eius oratione; tertio, de ipsius | |
| 2760 sacerdotio; quarto, de adoptione, an ei conveniat; quinto, de eius | |
| 2761 praedestinatione. Circa primum quaeruntur duo. Primo, utrum | |
| 2762 Christus sit subiectus patri. Secundo, utrum sit subiectus sibi | |
| 2763 ipsi.</p> | |
| 2764 <br /> | |
| 2765 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2766 <p title="III q. 20 a. 1 arg. 1"><a name="47773"><span class= | |
| 2767 "ref">[47773] IIIª q. 20 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2768 proceditur. Videtur quod non sit dicendum Christum esse subiectum | |
| 2769 patri. Omne enim quod subiicitur Deo patri, est creatura, quia, ut | |
| 2770 dicitur in libro de Ecclesiast. Dogmat., <i>in Trinitate nihil est | |
| 2771 serviens neque subiectum</i>. Sed non est simpliciter dicendum quod | |
| 2772 Christus sit creatura, ut supra dictum est. Ergo etiam non est | |
| 2773 simpliciter dicendum quod Christus sit Deo patri subiectus.</p> | |
| 2774 <p title="III q. 20 a. 1 arg. 2"><a name="47774"><span class= | |
| 2775 "ref">[47774] IIIª q. 20 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, ex | |
| 2776 hoc dicitur aliquid Deo subiectum, quod est eius dominio serviens. | |
| 2777 Sed humanae naturae in Christo non potest attribui servitus, dicit | |
| 2778 enim Damascenus, in III libro, <i>sciendum quod neque servam | |
| 2779 ipsam</i>, humanam scilicet naturam Christi, <i>dicere possumus. | |
| 2780 Servitutis enim et dominationis nomen non naturae sunt cognitiones, | |
| 2781 sed eorum quae ad aliquid, quemadmodum paternitatis et | |
| 2782 filiationis</i>. Ergo Christus secundum humanam naturam non est | |
| 2783 subiectus Deo patri.</p> | |
| 2784 <p title="III q. 20 a. 1 arg. 3"><a name="47775"><span class= | |
| 2785 "ref">[47775] IIIª q. 20 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, I | |
| 2786 Cor. XV dicitur, <i>cum autem subiecta fuerint illi omnia, tunc | |
| 2787 ipse filius subiectus erit illi qui sibi subiecit omnia</i>. Sed, | |
| 2788 sicut dicitur Heb. II, <i>nunc necdum videmus ei subiecta | |
| 2789 omnia</i>. Ergo nondum ipse est subiectus patri, qui ei subiecit | |
| 2790 omnia.</p> | |
| 2791 <p title="III q. 20 a. 1 s. c."><a name="47776"><span class= | |
| 2792 "ref">[47776] IIIª q. 20 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2793 quod dicitur Ioan. XIV, <i>pater maior me est</i>. Et Augustinus | |
| 2794 dicit, in I de Trin., <i>non immerito Scriptura utrumque dicit, | |
| 2795 aequalem patri filium; et patrem maiorem filio. Illud enim propter | |
| 2796 formam Dei, hoc autem propter formam servi, sine ulla confusione | |
| 2797 intelligitur</i>. Sed minor est subiectus maiori. Ergo Christus, | |
| 2798 secundum formam servi, est patri subiectus.</p> | |
| 2799 <p title="III q. 20 a. 1 co."><a name="47777"><span class= | |
| 2800 "ref">[47777] IIIª q. 20 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2801 dicendum quod cuilibet habenti aliquam naturam conveniunt ea quae | |
| 2802 sunt propria illius naturae. Natura autem humana ex sui conditione | |
| 2803 habet triplicem subiectionem ad Deum. Unam quidem secundum gradum | |
| 2804 bonitatis, prout scilicet natura divina est ipsa essentia | |
| 2805 bonitatis, ut patet per Dionysium, I cap. de Div. Nom.; natura | |
| 2806 autem creata habet quandam participationem divinae bonitatis, quasi | |
| 2807 radiis illius bonitatis subiecta. Secundo, humana natura subiicitur | |
| 2808 Deo quantum ad Dei potestatem, prout scilicet humana natura, sicut | |
| 2809 et quaelibet creatura, subiacet operationi divinae dispositionis. | |
| 2810 Tertio modo, specialiter humana natura Deo subiicitur per proprium | |
| 2811 suum actum, inquantum scilicet propria voluntate obedit mandatis | |
| 2812 eius. Et hanc triplicem subiectionem ad patrem Christus de seipso | |
| 2813 confitetur. Primam quidem, Matth. XIX, <i>quid me interrogas de | |
| 2814 bono? Unus est bonus Deus</i>. Ubi Hieronymus dicit quod, <i>quia | |
| 2815 eum magistrum vocaverat bonum, et non Deum vel Dei filium confessus | |
| 2816 erat, dixit quamvis sanctum hominem in comparatione Dei non esse | |
| 2817 bonum</i>. Per quod dedit intelligere quod ipse, secundum humanam | |
| 2818 naturam, non pertingebat ad gradum bonitatis divinae. Et quia <i>in | |
| 2819 his quae non mole magna sunt, idem est esse maius quod melius</i>, | |
| 2820 ut Augustinus dicit, in VI de Trin.; ex hac ratione pater dicitur | |
| 2821 maior Christo secundum humanam naturam. Secunda autem subiectio | |
| 2822 Christo attribuitur, inquantum omnia quae circa humanitatem Christi | |
| 2823 acta sunt, divina dispositione gesta creduntur. Unde dicit | |
| 2824 Dionysius, IV cap. Cael. Hier., quod <i>Christus subiicitur Dei | |
| 2825 patris ordinationibus</i>. Et haec est subiectio servitutis, | |
| 2826 secundum quod omnis creatura Deo servit, eius ordinationi subiecta, | |
| 2827 secundum illud Sap. XVI, <i>creatura tibi factori deserviens</i>. | |
| 2828 Et secundum hoc etiam filius Dei, Philipp. II, dicitur <i>formam | |
| 2829 servi accipiens</i>. Tertiam etiam subiectionem attribuit sibi | |
| 2830 ipsi, Ioan. VIII, dicens, <i>quae placita sunt ei, facio | |
| 2831 semper</i>. Et haec est subiectio obedientiae. Unde dicitur | |
| 2832 Philipp. II quod <i>factus est obediens patri usque ad | |
| 2833 mortem</i>.</p> | |
| 2834 <p title="III q. 20 a. 1 ad 1"><a name="47778"><span class= | |
| 2835 "ref">[47778] IIIª q. 20 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2836 dicendum quod, sicut non est simpliciter intelligendum quod | |
| 2837 Christus sit creatura, sed solum secundum humanam naturam, sive | |
| 2838 apponatur ei determinatio sive non, ut supra dictum est; ita etiam | |
| 2839 non est simpliciter intelligendum quod Christus sit subiectus | |
| 2840 patri, sed solum secundum humanam naturam, etiam si haec | |
| 2841 determinatio non apponatur. Quam tamen convenientius est apponere, | |
| 2842 ad evitandum errorem Arii, qui posuit filium minorem patre.</p> | |
| 2843 <p title="III q. 20 a. 1 ad 2"><a name="47779"><span class= | |
| 2844 "ref">[47779] IIIª q. 20 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2845 dicendum quod relatio servitutis et dominii fundatur super actione | |
| 2846 et passione, inquantum scilicet servi est moveri a domino secundum | |
| 2847 imperium. Agere autem non attribuitur naturae sicut agenti, sed | |
| 2848 personae, actus enim suppositorum sunt et singularium, secundum | |
| 2849 philosophum. Attribuitur tamen actio naturae sicut ei secundum quam | |
| 2850 persona vel hypostasis agit. Et ideo, quamvis non proprie dicatur | |
| 2851 quod natura sit domina vel serva, potest tamen proprie dici quod | |
| 2852 aliqua hypostasis vel persona sit domina vel serva secundum hanc | |
| 2853 vel illam naturam. Et secundum hoc, nihil prohibet Christum dicere | |
| 2854 patri subiectum, vel servum, secundum humanam naturam.</p> | |
| 2855 <p title="III q. 20 a. 1 ad 3"><a name="47780"><span class= | |
| 2856 "ref">[47780] IIIª q. 20 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2857 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in I de Trin., <i>tunc | |
| 2858 Christus tradet regnum Deo et patri, quando iustos, in quibus nunc | |
| 2859 regnat per fidem, perducturus est ad speciem</i>, ut scilicet | |
| 2860 videant ipsam essentiam communem patri et filio. Et tunc totaliter | |
| 2861 erit patri subiectus non solum in se, sed etiam in membris suis, | |
| 2862 per plenam participationem divinae bonitatis. Tunc etiam omnia | |
| 2863 erunt plene ei subiecta per finalem impletionem suae voluntatis de | |
| 2864 eis. Licet etiam modo sint omnia ei subiecta quantum ad potestatem, | |
| 2865 secundum illud Matth. ult., <i>data est mihi omnis potestas in | |
| 2866 caelo et in terra,</i> et cetera.</p> | |
| 2867 <br /> | |
| 2868 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2869 <p title="III q. 20 a. 2 arg. 1"><a name="47781"><span class= | |
| 2870 "ref">[47781] IIIª q. 20 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2871 sic proceditur. Videtur quod Christus non sit sibi ipsi subiectus. | |
| 2872 Dicit enim Cyrillus, in epistola synodica, quam scilicet synodus | |
| 2873 Ephesina recepit, neque, inquit, ipse Christus sibi servus est | |
| 2874 neque dominus. <i>Fatuum enim est, magis autem et impium, ita | |
| 2875 dicere vel sapere</i>. Et hoc etiam asseruit Damascenus, in III | |
| 2876 libro, dicens, <i>unum enim ens Christus non potest servus esse sui | |
| 2877 ipsius et dominus</i>. Sed intantum dicitur servus patris Christus, | |
| 2878 inquantum est ei subiectus. Ergo Christus non est subiectus sibi | |
| 2879 ipsi.</p> | |
| 2880 <p title="III q. 20 a. 2 arg. 2"><a name="47782"><span class= | |
| 2881 "ref">[47782] IIIª q. 20 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2882 servus refertur ad dominum. Sed relatio non est alicuius ad | |
| 2883 seipsum, unde et Hilarius dicit, in libro de Trin., quod <i>nihil | |
| 2884 est sibi simile aut aequale</i>. Ergo Christus non potest dici | |
| 2885 servus sui ipsius. Et per consequens, nec sibi esse subiectus.</p> | |
| 2886 <p title="III q. 20 a. 2 arg. 3"><a name="47783"><span class= | |
| 2887 "ref">[47783] IIIª q. 20 a. 2 arg. 3</span></a> <i>Praeterea, | |
| 2888 sicut anima rationalis et caro unus est homo, ita Deus et homo unus | |
| 2889 est Christus</i>, ut Athanasius dicit. Sed homo non dicitur | |
| 2890 subiectus sibi ipsi, vel servus sui ipsius, aut maior seipso, | |
| 2891 propter hoc quod corpus eius subiectum est animae. Ergo neque | |
| 2892 Christus dicitur subiectus sibi ipsi propter hoc quod eius | |
| 2893 humanitas subiecta est divinitati ipsius.</p> | |
| 2894 <p title="III q. 20 a. 2 s. c. 1"><a name="47784"><span class= | |
| 2895 "ref">[47784] IIIª q. 20 a. 2 s. c. 1</span></a> Sed contra | |
| 2896 est quod Augustinus dicit, in I de Trin., <i>veritas ostendit, | |
| 2897 secundum istum modum</i>, quo scilicet pater maior est Christo | |
| 2898 secundum humanam naturam, <i>etiam seipso minorem filium</i>.</p> | |
| 2899 <p title="III q. 20 a. 2 s. c. 2"><a name="47785"><span class= | |
| 2900 "ref">[47785] IIIª q. 20 a. 2 s. c. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2901 sicut ipse argumentatur ibidem, sic accepta est a filio Dei forma | |
| 2902 servi ut non amitteretur forma Dei. Sed secundum formam Dei quae | |
| 2903 est communis patri et filio, pater est filio maior secundum humanam | |
| 2904 naturam. Ergo etiam filius maior est seipso secundum humanam | |
| 2905 naturam.</p> | |
| 2906 <p title="III q. 20 a. 2 s. c. 3"><a name="47786"><span class= | |
| 2907 "ref">[47786] IIIª q. 20 a. 2 s. c. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2908 Christus, secundum humanam naturam, est servus Dei patris secundum | |
| 2909 illud Ioan. XX, <i>ascendo ad patrem meum et patrem vestrum, Deum | |
| 2910 meum et Deum vestrum</i>. Sed quicumque est servus patris, est | |
| 2911 servus filii, alioquin non omnia quae sunt patris essent filii. | |
| 2912 Ergo Christus est servus sui ipsius, et sibi subditus.</p> | |
| 2913 <p title="III q. 20 a. 2 co."><a name="47787"><span class= | |
| 2914 "ref">[47787] IIIª q. 20 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2915 dicendum quod, sicut dictum est, esse dominum et servum attribuitur | |
| 2916 personae vel hypostasi secundum aliquam naturam. Cum ergo Christus | |
| 2917 dicitur esse dominus vel servus sui ipsius, vel quod verbum Dei est | |
| 2918 dominus hominis Christi, hoc potest intelligi dupliciter. Uno modo, | |
| 2919 ut intelligatur hoc esse dictum ratione alterius hypostasis vel | |
| 2920 personae, quasi alia sit persona verbi Dei dominantis, et alia | |
| 2921 hominis servientis, quod pertinet ad haeresim Nestorii. Unde in | |
| 2922 condemnatione Nestorii dicitur in synodo Ephesina, <i>si quis dicit | |
| 2923 Deum vel dominum esse Christi ex Deo patre verbum, et non eundem | |
| 2924 magis confitetur simul Deum et hominem, utpote verbo carne facto, | |
| 2925 secundum Scripturas, anathema sit</i>. Et hoc modo negatur a | |
| 2926 Cyrillo et Damasceno. Et sub eodem sensu negandum est Christum esse | |
| 2927 minorem seipso, vel esse sibi ipsi subiectum. Alio modo potest | |
| 2928 intelligi secundum diversitatem naturarum in una persona vel | |
| 2929 hypostasi. Et sic dicere possumus, secundum unam earum, in qua cum | |
| 2930 patre convenit, simul eum cum patre praeesse et dominari, secundum | |
| 2931 vero alteram naturam, in qua nobiscum convenit, ipsum subesse et | |
| 2932 servire. Et secundum hunc modum dicit Augustinus filium esse seipso | |
| 2933 minorem. Sciendum tamen quod, cum hoc nomen Christus sit nomen | |
| 2934 personae, sicut et hoc nomen filius, illa per se et absolute | |
| 2935 possunt dici de Christo quae conveniunt ei ratione suae personae, | |
| 2936 quae est aeterna, et maxime huiusmodi relationes, quae magis | |
| 2937 proprie videntur ad personam vel hypostasim pertinere. Sed ea quae | |
| 2938 conveniunt sibi secundum humanam naturam, sunt ei potius | |
| 2939 attribuenda cum determinatione. Ut videlicet dicamus Christum | |
| 2940 simpliciter esse maximum, et dominum, et praesidentem, quod autem | |
| 2941 sit subiectus, vel servus, vel minor, est ei attribuendum cum | |
| 2942 determinatione, scilicet, secundum humanam naturam.</p> | |
| 2943 <p title="III q. 20 a. 2 ad 1"><a name="47788"><span class= | |
| 2944 "ref">[47788] IIIª q. 20 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2945 dicendum quod Cyrillus et Damascenus negant Christum esse dominum | |
| 2946 sui ipsius, secundum quod per hoc importatur pluralitas | |
| 2947 suppositorum, quae requiritur ad hoc quod aliquis simpliciter sit | |
| 2948 dominus alicuius.</p> | |
| 2949 <p title="III q. 20 a. 2 ad 2"><a name="47789"><span class= | |
| 2950 "ref">[47789] IIIª q. 20 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2951 dicendum quod simpliciter quidem oportet esse alium dominum et | |
| 2952 alium servum, potest tamen aliqua ratio dominii et servitutis | |
| 2953 servari prout idem est dominus sui ipsius secundum aliud et | |
| 2954 aliud.</p> | |
| 2955 <p title="III q. 20 a. 2 ad 3"><a name="47790"><span class= | |
| 2956 "ref">[47790] IIIª q. 20 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2957 dicendum quod, propter diversas partes hominis, quarum una est | |
| 2958 superior et alia inferior, dicit etiam philosophus, in V Ethic., | |
| 2959 quod <i>iustitia hominis est ad seipsum</i>, inquantum irascibilis | |
| 2960 et concupiscibilis obediunt rationi. Secundum etiam hunc modum unus | |
| 2961 homo potest dici sibi subiectus et serviens, secundum diversas sui | |
| 2962 partes.</p> | |
| 2963 <p title="III q. 20 a. 2 ad 4"><a name="47791"><span class= | |
| 2964 "ref">[47791] IIIª q. 20 a. 2 ad 4</span></a> Ad alia autem | |
| 2965 argumenta patet responsio ex dictis. Nam Augustinus asserit filium | |
| 2966 seipso minorem, vel sibi subiectum, secundum humanam naturam, non | |
| 2967 secundum diversitatem suppositorum.</p> | |
| 2968 <br /> | |
| 2969 <div class="D">Quaestio 21</div> | |
| 2970 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2971 <p title="III q. 21 pr."><a name="47792"><span class="ref">[47792] | |
| 2972 IIIª q. 21 pr.</span></a> Deinde considerandum est de oratione | |
| 2973 Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum Christo | |
| 2974 conveniat orare. Secundo, utrum conveniat sibi secundum suam | |
| 2975 sensualitatem. Tertio, utrum conveniat sibi orare pro seipso, an | |
| 2976 tantum pro aliis. Quarto, utrum omnis oratio eius sit exaudita.</p> | |
| 2977 <br /> | |
| 2978 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2979 <p title="III q. 21 a. 1 arg. 1"><a name="47793"><span class= | |
| 2980 "ref">[47793] IIIª q. 21 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2981 proceditur. Videtur quod Christo non competat orare. Nam, sicut | |
| 2982 dicit Damascenus, <i>oratio est petitio decentium a Deo</i>. Sed, | |
| 2983 cum Christus omnia facere posset, non videtur ei convenire quod | |
| 2984 aliquid ab aliquo peteret. Ergo videtur quod Christo non conveniat | |
| 2985 orare.</p> | |
| 2986 <p title="III q. 21 a. 1 arg. 2"><a name="47794"><span class= | |
| 2987 "ref">[47794] IIIª q. 21 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, non | |
| 2988 oportet orando petere illud quod aliquis scit pro certo esse | |
| 2989 futurum, sicut non oramus quod sol oriatur cras. Neque etiam est | |
| 2990 conveniens quod aliquis orando petat quod scit nullo modo esse | |
| 2991 futurum. Sed Christus sciebat circa omnia quid esset futurum. Ergo | |
| 2992 non conveniebat ei aliquid orando petere.</p> | |
| 2993 <p title="III q. 21 a. 1 arg. 3"><a name="47795"><span class= | |
| 2994 "ref">[47795] IIIª q. 21 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2995 Damascenus dicit, in III libro, quod <i>oratio est ascensus | |
| 2996 intellectus in Deum</i>. Sed intellectus Christi non indigebat | |
| 2997 ascensione in Deum, quia semper intellectus eius erat Deo | |
| 2998 coniunctus, non solum secundum unionem hypostasis, sed etiam | |
| 2999 secundum fruitionem beatitudinis. Ergo Christo non conveniebat | |
| 3000 orare.</p> | |
| 3001 <p title="III q. 21 a. 1 s. c."><a name="47796"><span class= | |
| 3002 "ref">[47796] IIIª q. 21 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3003 quod dicitur Luc. VI, <i>factum est in illis diebus, exiit in | |
| 3004 montem orare, et erat pernoctans in oratione Dei</i>.</p> | |
| 3005 <p title="III q. 21 a. 1 co."><a name="47797"><span class= | |
| 3006 "ref">[47797] IIIª q. 21 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3007 dicendum quod, sicut dictum est in secunda parte, oratio est | |
| 3008 quaedam explicatio propriae voluntatis apud Deum, ut eam impleat. | |
| 3009 Si igitur in Christo esset una tantum voluntas, scilicet divina, | |
| 3010 nullo modo sibi competeret orare, quia voluntas divina per seipsam | |
| 3011 est effectiva eorum quae vult, secundum illud Psalmi, <i>omnia | |
| 3012 quaecumque voluit dominus fecit</i>. Sed quia in Christo est alia | |
| 3013 voluntas divina et alia humana; et voluntas humana non est per | |
| 3014 seipsam efficax ad implendum ea quae vult, nisi per virtutem | |
| 3015 divinam, inde est quod Christo, secundum quod est homo et humanam | |
| 3016 voluntatem habens, competit orare.</p> | |
| 3017 <p title="III q. 21 a. 1 ad 1"><a name="47798"><span class= | |
| 3018 "ref">[47798] IIIª q. 21 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3019 dicendum quod Christus poterat perficere omnia quae volebat | |
| 3020 secundum quod Deus, non autem secundum quod homo, quia, secundum | |
| 3021 quod homo, non habuit omnipotentiam, ut supra habitum est. | |
| 3022 Nihilominus tamen, idem ipse Deus existens et homo, voluit ad | |
| 3023 patrem orationem porrigere, non quasi ipse esset impotens, sed | |
| 3024 propter nostram instructionem. Primo quidem, ut ostenderet se esse | |
| 3025 a patre. Unde ipse dicit, Ioan. XI, propter populum qui circumstat | |
| 3026 dixi, scilicet verba orationis, <i>ut credant quia tu me | |
| 3027 misisti</i>. Unde Hilarius, in X de Trin., dicit, <i>non prece | |
| 3028 eguit, nobis oravit, ne filius ignoraretur</i>. Secundo, ut nobis | |
| 3029 exemplum daret. Unde Ambrosius dicit, super Luc., <i>noli | |
| 3030 insidiatrices aperire aures, ut putes filium Dei quasi infirmum | |
| 3031 rogare, ut impetret quod implere non possit. Potestatis enim | |
| 3032 auctor, obedientiae magister, ad praecepta virtutis suo nos | |
| 3033 informat exemplo</i>. Unde et Augustinus dicit, super Ioan., | |
| 3034 <i>poterat dominus in forma servi, si hoc opus esset, orare | |
| 3035 silentio. Sed ita se patri voluit exhibere precatorem, ut | |
| 3036 meminisset nostrum se esse doctorem</i>.</p> | |
| 3037 <p title="III q. 21 a. 1 ad 2"><a name="47799"><span class= | |
| 3038 "ref">[47799] IIIª q. 21 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3039 dicendum quod, inter alia quae Christus scivit futura, scivit | |
| 3040 quaedam esse fienda propter suam orationem. Et huiusmodi non | |
| 3041 inconvenienter a Deo petiit.</p> | |
| 3042 <p title="III q. 21 a. 1 ad 3"><a name="47800"><span class= | |
| 3043 "ref">[47800] IIIª q. 21 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3044 dicendum quod ascensio nihil est aliud quam motus in id quod est | |
| 3045 sursum. Motus autem, ut dicitur in III de anima, dupliciter | |
| 3046 dicitur. Uno modo, proprie, secundum quod importat exitum de | |
| 3047 potentia in actum, prout est actus imperfecti. Et sic ascendere | |
| 3048 competit ei quod est potentia sursum et non actu. Et hoc modo, ut | |
| 3049 Damascenus dicit, in III libro, <i>intellectus humanus Christi non | |
| 3050 eget ascensione in Deum, cum sit semper Deo unitus et secundum esse | |
| 3051 personale, et secundum beatam contemplationem</i>. Alio modo | |
| 3052 dicitur motus actus perfecti, idest existentis in actu, sicut | |
| 3053 intelligere et sentire dicuntur quidam motus. Et hoc modo | |
| 3054 intellectus Christi semper ascendit in Deum, quia semper | |
| 3055 contemplatur ipsum ut supra se existentem.</p> | |
| 3056 <br /> | |
| 3057 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3058 <p title="III q. 21 a. 2 arg. 1"><a name="47801"><span class= | |
| 3059 "ref">[47801] IIIª q. 21 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3060 sic proceditur. Videtur quod Christo conveniat orare secundum suam | |
| 3061 sensualitatem. Dicitur enim in Psalmo, ex persona Christi, <i>cor | |
| 3062 meum et caro mea exultaverunt in Deum vivum</i>. Sed sensualitas | |
| 3063 dicitur appetitus carnis. Ergo Christi sensualitas potuit ascendere | |
| 3064 in Deum vivum exultando, et pari ratione, orando.</p> | |
| 3065 <p title="III q. 21 a. 2 arg. 2"><a name="47802"><span class= | |
| 3066 "ref">[47802] IIIª q. 21 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3067 eius videtur esse orare cuius est desiderare illud quod petitur. | |
| 3068 Sed Christus petivit aliquid quod desideravit sensualitas, cum | |
| 3069 dixit, <i>transeat a me calix iste</i>, ut habetur Matth. XXVI. | |
| 3070 Ergo sensualitas Christi oravit.</p> | |
| 3071 <p title="III q. 21 a. 2 arg. 3"><a name="47803"><span class= | |
| 3072 "ref">[47803] IIIª q. 21 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3073 magis est uniri Deo in persona quam ascendere in Deum per | |
| 3074 orationem. Sed sensualitas fuit assumpta a Deo in unitate personae, | |
| 3075 sicut et quaelibet pars humanae naturae. Ergo multo magis potuit | |
| 3076 ascendere in Deum orando.</p> | |
| 3077 <p title="III q. 21 a. 2 s. c."><a name="47804"><span class= | |
| 3078 "ref">[47804] IIIª q. 21 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3079 quod Philipp. II dicitur quod filius Dei, secundum naturam quam | |
| 3080 assumpsit, est in similitudinem hominum factus. Sed alii homines | |
| 3081 non orant secundum sensualitatem. Ergo nec Christus oravit secundum | |
| 3082 sensualitatem.</p> | |
| 3083 <p title="III q. 21 a. 2 co."><a name="47805"><span class= | |
| 3084 "ref">[47805] IIIª q. 21 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3085 dicendum quod orare secundum sensualitatem potest dupliciter | |
| 3086 intelligi. Uno modo, sic quod oratio sit actus sensualitatis. Et | |
| 3087 hoc modo Christus secundum sensualitatem non oravit. Quia eius | |
| 3088 sensualitas eiusdem naturae et speciei fuit in Christo et in nobis. | |
| 3089 In nobis autem non potest orare, duplici ratione. Primo quidem, | |
| 3090 quia motus sensualitatis non potest sensualia transcendere, et ideo | |
| 3091 non potest in Deum ascendere, quod requiritur ad orationem. | |
| 3092 Secundo, quia oratio importat quandam ordinationem, prout aliquis | |
| 3093 desiderat aliquid quasi a Deo implendum, et hoc est solius | |
| 3094 rationis. Unde oratio est actus rationis, ut in secunda parte | |
| 3095 habitum est. Alio modo potest dici aliquis orare secundum | |
| 3096 sensualitatem, quia scilicet eius ratio orando Deo proposuit quod | |
| 3097 erat in appetitu sensualitatis ipsius. Et secundum hoc, Christus | |
| 3098 oravit secundum sensualitatem, inquantum scilicet eius oratio | |
| 3099 exprimebat sensualitatis affectum, tanquam sensualitatis advocata. | |
| 3100 Et hoc, ut nos de tribus instrueret. Primo, ut ostenderet se veram | |
| 3101 humanam naturam assumpsisse, cum omnibus naturalibus affectibus. | |
| 3102 Secundo, ut ostenderet quod homini licet, secundum naturalem | |
| 3103 affectum, aliquid velle quod Deus non vult. Tertio, ut ostendat | |
| 3104 quod proprium affectum debet homo divinae voluntati subiicere. Unde | |
| 3105 Augustinus dicit, in Enchirid., <i>sic Christus, hominem gerens, | |
| 3106 ostendit privatam quandam hominis voluntatem, cum dicit, transeat a | |
| 3107 me calix iste. Haec enim erat humana voluntas, proprium aliquid, et | |
| 3108 tanquam privatum, volens. Sed quia rectum vult esse hominem, et ad | |
| 3109 Deum dirigi, subdit, veruntamen non sicut ego volo, sed sicut tu, | |
| 3110 ac si dicat, vide te in me, quia potes aliquid proprium velle, etsi | |
| 3111 Deus aliud velit</i>.</p> | |
| 3112 <p title="III q. 21 a. 2 ad 1"><a name="47806"><span class= | |
| 3113 "ref">[47806] IIIª q. 21 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3114 dicendum quod caro exultat in Deum vivum, non per actum carnis | |
| 3115 ascendentem in Deum, sed per redundantiam a corde in carnem, | |
| 3116 inquantum appetitus sensitivus sequitur motum appetitus | |
| 3117 rationalis.</p> | |
| 3118 <p title="III q. 21 a. 2 ad 2"><a name="47807"><span class= | |
| 3119 "ref">[47807] IIIª q. 21 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3120 dicendum quod, licet sensualitas hoc voluerit quod ratio petebat, | |
| 3121 hoc tamen orando petere non erat sensualitatis, sed rationis, ut | |
| 3122 dictum est.</p> | |
| 3123 <p title="III q. 21 a. 2 ad 3"><a name="47808"><span class= | |
| 3124 "ref">[47808] IIIª q. 21 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3125 dicendum quod unio in persona est secundum esse personale, quod | |
| 3126 pertinet ad quamlibet partem humanae naturae. Sed ascensio | |
| 3127 orationis est per actum qui non convenit nisi rationi, ut dictum | |
| 3128 est. Unde non est similis ratio.</p> | |
| 3129 <br /> | |
| 3130 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3131 <p title="III q. 21 a. 3 arg. 1"><a name="47809"><span class= | |
| 3132 "ref">[47809] IIIª q. 21 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3133 proceditur. Videtur quod Christo non fuerit conveniens pro se | |
| 3134 orare. Dicit enim Hilarius, in X de Trin., <i>cum sibi non | |
| 3135 proficeret deprecationis sermo, ad profectum tamen fidei nostrae | |
| 3136 loquebatur</i>. Sic ergo videtur quod Christus non sibi, sed nobis | |
| 3137 oraverit.</p> | |
| 3138 <p title="III q. 21 a. 3 arg. 2"><a name="47810"><span class= | |
| 3139 "ref">[47810] IIIª q. 21 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3140 nullus orat nisi pro eo quod vult, quia, sicut dictum est oratio | |
| 3141 est quaedam explicatio voluntatis per Deum implendae. Sed Christus | |
| 3142 volebat pati ea quae patiebatur, dicit enim Augustinus, XXVI contra | |
| 3143 Faustum, <i>homo plerumque, etsi nolit, contristatur; etsi nolit, | |
| 3144 dormit; etsi nolit, esurit aut sitit. Ille autem</i>, scilicet | |
| 3145 Christus, <i>omnia ista habuit quia voluit</i>. Ergo ei non | |
| 3146 competebat pro seipso orare.</p> | |
| 3147 <p title="III q. 21 a. 3 arg. 3"><a name="47811"><span class= | |
| 3148 "ref">[47811] IIIª q. 21 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3149 Cyprianus dicit, in libro de oratione dominica, <i>pacis et | |
| 3150 unitatis magister noluit sigillatim et privatim precem fieri, ut | |
| 3151 quis, dum precatur, pro se tantum precetur</i>. Sed Christus illud | |
| 3152 implevit quod docuit secundum illud Act. I, <i>coepit Iesus facere | |
| 3153 et docere</i>. Ergo Christus nunquam pro se solo oravit.</p> | |
| 3154 <p title="III q. 21 a. 3 s. c."><a name="47812"><span class= | |
| 3155 "ref">[47812] IIIª q. 21 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3156 quod ipse dominus orando dicit, Ioan. XVII, <i>clarifica filium | |
| 3157 tuum</i>.</p> | |
| 3158 <p title="III q. 21 a. 3 co."><a name="47813"><span class= | |
| 3159 "ref">[47813] IIIª q. 21 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3160 dicendum quod Christus pro se oravit dupliciter. Uno modo, | |
| 3161 exprimendo affectum sensualitatis, ut supra dictum est; vel etiam | |
| 3162 voluntatis simplicis, quae consideratur ut natura; sicut cum oravit | |
| 3163 a se calicem passionis transferri. Alio modo, exprimendo affectum | |
| 3164 voluntatis deliberatae, quae consideratur ut ratio, sicut cum | |
| 3165 petiit gloriam resurrectionis. Et hoc rationabiliter. Sicut enim | |
| 3166 dictum est, Christus ad hoc uti voluit oratione ad patrem, ut nobis | |
| 3167 daret exemplum orandi; et ut ostenderet patrem suum esse auctorem a | |
| 3168 quo et aeternaliter processit secundum divinam naturam, et secundum | |
| 3169 humanam naturam ab eo habet quidquid boni habet. Sicut autem in | |
| 3170 humana natura quaedam bona habebat a patre iam percepta, ita etiam | |
| 3171 expectabat ab eo quaedam bona nondum habita, sed percipienda. Et | |
| 3172 ideo, sicut pro bonis iam perceptis in humana natura gratias agebat | |
| 3173 patri, recognoscendo eum auctorem, ut patet Matth. XXVI et Ioan. | |
| 3174 XI, ita etiam, ut patrem auctorem recognosceret, ab eo orando | |
| 3175 petebat quae sibi deerant secundum humanam naturam, puta gloriam | |
| 3176 corporis et alia huiusmodi. Et in hoc etiam nobis dedit exemplum ut | |
| 3177 de perceptis muneribus gratias agamus, et nondum habita orando | |
| 3178 postulemus.</p> | |
| 3179 <p title="III q. 21 a. 3 ad 1"><a name="47814"><span class= | |
| 3180 "ref">[47814] IIIª q. 21 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3181 dicendum quod Hilarius loquitur quantum ad orationem vocalem, quae | |
| 3182 non erat ei necessaria propter ipsum, sed solum propter nos. Unde | |
| 3183 signanter dicit quod <i>sibi non proficiebat deprecationis sermo. | |
| 3184 Si enim desiderium pauperum exaudit dominus</i>, ut in Psalmo | |
| 3185 dicitur, multo magis sola voluntas Christi habet vim orationis apud | |
| 3186 patrem. Unde ipse dicebat, Ioan. XI, <i>ego sciebam quia semper me | |
| 3187 audis, sed propter populum qui circumstat dixi, ut credant quia tu | |
| 3188 me misisti</i>.</p> | |
| 3189 <p title="III q. 21 a. 3 ad 2"><a name="47815"><span class= | |
| 3190 "ref">[47815] IIIª q. 21 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3191 dicendum quod Christus volebat quidem pati illa quae patiebatur, | |
| 3192 pro tempore illo, sed nihilominus volebat ut, post passionem, | |
| 3193 gloriam corporis consequeretur, quam nondum habebat. Quam quidem | |
| 3194 gloriam expectabat a patre sicut ab auctore. Et ideo convenienter | |
| 3195 ab eo ipsam petebat.</p> | |
| 3196 <p title="III q. 21 a. 3 ad 3"><a name="47816"><span class= | |
| 3197 "ref">[47816] IIIª q. 21 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3198 dicendum quod ipsa gloria quam Christus orando sibi petebat, | |
| 3199 pertinebat ad salutem aliorum, secundum illud Rom. IV, | |
| 3200 <i>resurrexit propter iustificationem nostram</i>. Et ideo illa | |
| 3201 etiam oratio quam pro se faciebat, erat quodammodo pro aliis. Sicut | |
| 3202 et quicumque homo aliquod bonum a Deo postulat ut utatur illo ad | |
| 3203 utilitatem aliorum, non sibi soli, sed etiam aliis orat.</p> | |
| 3204 <br /> | |
| 3205 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3206 <p title="III q. 21 a. 4 arg. 1"><a name="47817"><span class= | |
| 3207 "ref">[47817] IIIª q. 21 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3208 proceditur. Videtur quod Christi oratio non fuerit semper exaudita. | |
| 3209 Petiit enim a se removeri calicem passionis, ut patet Matth. XXVI, | |
| 3210 qui tamen ab eo non fuit translatus. Ergo videtur quod non omnis | |
| 3211 eius oratio fuerit exaudita.</p> | |
| 3212 <p title="III q. 21 a. 4 arg. 2"><a name="47818"><span class= | |
| 3213 "ref">[47818] IIIª q. 21 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3214 ipse oravit ut peccatum suis crucifixoribus ignosceretur, ut patet | |
| 3215 Luc. XXIII. Non tamen omnibus fuit illud peccatum dimissum, nam | |
| 3216 Iudaei fuerunt pro illo peccato puniti. Ergo videtur quod non omnis | |
| 3217 eius oratio fuerit exaudita.</p> | |
| 3218 <p title="III q. 21 a. 4 arg. 3"><a name="47819"><span class= | |
| 3219 "ref">[47819] IIIª q. 21 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3220 dominus oravit pro his qui erant credituri per verbum apostolorum | |
| 3221 in ipsum, ut omnes in eo unum essent, et ut pervenirent ad hoc quod | |
| 3222 essent cum ipso. Sed non omnes ad hoc perveniunt. Ergo non omnis | |
| 3223 eius oratio est exaudita.</p> | |
| 3224 <p title="III q. 21 a. 4 arg. 4"><a name="47820"><span class= | |
| 3225 "ref">[47820] IIIª q. 21 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, in | |
| 3226 Psalmo dicitur, in persona Christi, <i>clamabo per diem, et non | |
| 3227 exaudies</i>. Non igitur omnis eius oratio est exaudita.</p> | |
| 3228 <p title="III q. 21 a. 4 s. c."><a name="47821"><span class= | |
| 3229 "ref">[47821] IIIª q. 21 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3230 quod apostolus dicit, Heb. V, <i>cum clamore valido et lacrymis | |
| 3231 offerens, exauditus est pro sua reverentia</i>.</p> | |
| 3232 <p title="III q. 21 a. 4 co."><a name="47822"><span class= | |
| 3233 "ref">[47822] IIIª q. 21 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3234 dicendum quod, sicut dictum est, oratio est quodammodo | |
| 3235 interpretativa voluntatis humanae. Tunc ergo alicuius orantis | |
| 3236 exauditur oratio, quando eius voluntas adimpletur. Voluntas autem | |
| 3237 simpliciter hominis est voluntas rationis, hoc enim absolute | |
| 3238 volumus quod secundum deliberatam rationem volumus. Illud autem | |
| 3239 quod volumus secundum motum sensualitatis, vel etiam secundum motum | |
| 3240 voluntatis simplicis, quae consideratur ut natura, non simpliciter | |
| 3241 volumus, sed secundum quid, scilicet, si aliud non obsistat quod | |
| 3242 per deliberationem rationis invenitur. Unde talis voluntas magis | |
| 3243 est dicenda velleitas quam absoluta voluntas, quia scilicet homo | |
| 3244 hoc vellet si aliud non obsisteret. Secundum autem voluntatem | |
| 3245 rationis, Christus nihil aliud voluit nisi quod scivit Deum velle. | |
| 3246 Et ideo omnis absoluta voluntas Christi, etiam humana, fuit | |
| 3247 impleta, quia fuit Deo conformis, et per consequens, omnis eius | |
| 3248 oratio fuit exaudita. Nam et secundum hoc aliorum orationes | |
| 3249 adimplentur, quod sunt eorum voluntates Deo conformes, secundum | |
| 3250 illud Rom. VIII, qui autem scrutatur corda, scit, idest, approbat, | |
| 3251 quid desideret spiritus, idest, quid faciat sanctos desiderare, | |
| 3252 quoniam secundum Deum, idest, secundum conformitatem divinae | |
| 3253 voluntatis, postulat pro sanctis.</p> | |
| 3254 <p title="III q. 21 a. 4 ad 1"><a name="47823"><span class= | |
| 3255 "ref">[47823] IIIª q. 21 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3256 dicendum quod illa petitio de translatione calicis diversimode a | |
| 3257 sanctis exponitur. Hilarius enim, super Matth., dicit, <i>quod | |
| 3258 autem ut a se transeat rogat, non ut ipse praetereatur orat, sed ut | |
| 3259 in alterum id quod a se transit excedat. Atque ideo pro his orat | |
| 3260 qui passuri post se erant, ut sit sensus, quomodo a me bibitur | |
| 3261 calix passionis, ita ab aliis bibatur, sine spei diffidentia, sine | |
| 3262 sensu doloris, sine metu mortis</i>. Vel, secundum Hieronymum, | |
| 3263 <i>signanter dicit, calix iste, hoc est, populi Iudaeorum, qui | |
| 3264 excusationem ignorantiae habere non potest, si me occiderit, habens | |
| 3265 legem et prophetas, qui me vaticinantur</i>. Vel, secundum | |
| 3266 Dionysium Alexandrinum, <i>quod dicit, transfer calicem istum a me, | |
| 3267 non hoc est, non adveniat mihi, nisi enim advenerit, transferri non | |
| 3268 poterit. Sed, sicut quod praeterit nec intactum est nec permanens, | |
| 3269 sic salvator leviter invadentem tentationem flagitat pelli</i>. | |
| 3270 Ambrosius autem et Origenes et Chrysostomus dicunt quod petiit | |
| 3271 quasi homo naturali voluntate mortem recusans. Sic igitur, si | |
| 3272 intelligatur quod petierit per hoc alios martyres suae passionis | |
| 3273 imitatores fieri, secundum Hilarium; vel si petiit quod timor | |
| 3274 bibendi calicis eum non perturbaret; vel quod mors eum non | |
| 3275 detineret, omnino impletum est quod petivit. Si vero intelligitur | |
| 3276 petiisse quod non biberet calicem passionis et mortis; vel quod non | |
| 3277 biberet ipsum a Iudaeis, non quidem est factum quod petiit, quia | |
| 3278 ratio, quae petitionem proposuit, non volebat ut hoc impleretur; | |
| 3279 sed, ad instructionem nostram, volebat declarare nobis suam | |
| 3280 voluntatem naturalem, et sensualitatis motum, quam, sicut homo, | |
| 3281 habebat.</p> | |
| 3282 <p title="III q. 21 a. 4 ad 2"><a name="47824"><span class= | |
| 3283 "ref">[47824] IIIª q. 21 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3284 dicendum quod dominus non oravit pro omnibus crucifixoribus, neque | |
| 3285 etiam pro omnibus qui erant credituri in eum, sed pro his solum qui | |
| 3286 erant praedestinati ut per ipsum vitam consequerentur aeternam.</p> | |
| 3287 <p title="III q. 21 a. 4 ad 3"><a name="47825"><span class= | |
| 3288 "ref">[47825] IIIª q. 21 a. 4 ad 3</span></a> Unde patet etiam | |
| 3289 responsio ad tertium.</p> | |
| 3290 <p title="III q. 21 a. 4 ad 4"><a name="47826"><span class= | |
| 3291 "ref">[47826] IIIª q. 21 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3292 dicendum quod, cum dicit, <i>clamabo et non exaudies</i>, | |
| 3293 intelligendum est quantum ad affectum sensualitatis, quae mortem | |
| 3294 refugiebat. Exauditur tamen quantum ad affectum rationis, ut dictum | |
| 3295 est.</p> | |
| 3296 <br /> | |
| 3297 <div class="D">Quaestio 22</div> | |
| 3298 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3299 <p title="III q. 22 pr."><a name="47827"><span class="ref">[47827] | |
| 3300 IIIª q. 22 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3301 sacerdotio Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum | |
| 3302 conveniat Christo esse sacerdotem. Secundo, de hostia huius | |
| 3303 sacerdotis. Tertio, de effectu huius sacerdotii. Quarto, utrum | |
| 3304 effectus sacerdotii eius pertineat ad ipsum, vel solum ad alios. | |
| 3305 Quinto, de aeternitate sacerdotii eius. Sexto, utrum debeat dici | |
| 3306 sacerdos secundum ordinem Melchisedech.</p> | |
| 3307 <br /> | |
| 3308 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3309 <p title="III q. 22 a. 1 arg. 1"><a name="47828"><span class= | |
| 3310 "ref">[47828] IIIª q. 22 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3311 proceditur. Videtur quod Christo non conveniat esse sacerdotem. | |
| 3312 Sacerdos enim est minor Angelo, unde dicitur Zach. III, <i>ostendit | |
| 3313 mihi Deus sacerdotem magnum stantem coram Angelo domini</i>. Sed | |
| 3314 Christus est maior Angelis, secundum illud Heb. I, <i>tanto melior | |
| 3315 Angelis effectus, quanto differentius prae illis nomen | |
| 3316 hereditavit</i>. Ergo Christo non convenit esse sacerdotem.</p> | |
| 3317 <p title="III q. 22 a. 1 arg. 2"><a name="47829"><span class= | |
| 3318 "ref">[47829] IIIª q. 22 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, ea | |
| 3319 quae fuerunt in veteri testamento, fuerunt figurae Christi, | |
| 3320 secundum illud Coloss. II, <i>quae sunt umbra futurorum, corpus | |
| 3321 autem Christi</i>. Sed Christus non traxit carnis originem ex | |
| 3322 sacerdotibus veteris legis, dicit enim apostolus, Heb. VII, | |
| 3323 <i>manifestum est quod ex Iuda ortus sit dominus noster, in qua | |
| 3324 tribu nihil de sacerdotibus Moyses locutus est</i>. Ergo Christo | |
| 3325 non convenit esse sacerdotem.</p> | |
| 3326 <p title="III q. 22 a. 1 arg. 3"><a name="47830"><span class= | |
| 3327 "ref">[47830] IIIª q. 22 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 3328 veteri lege, quae est figura Christi, non est idem legislator et | |
| 3329 sacerdos, unde dicit dominus ad Moysen, legislatorem, Exod. XXVIII, | |
| 3330 <i>applica Aaron, fratrem tuum, ut sacerdotio fungatur mihi</i>. | |
| 3331 Christus autem est lator novae legis, secundum illud Ierem. XXXI, | |
| 3332 <i>dabo leges meas in cordibus eorum</i>. Ergo Christo non convenit | |
| 3333 esse sacerdotem.</p> | |
| 3334 <p title="III q. 22 a. 1 s. c."><a name="47831"><span class= | |
| 3335 "ref">[47831] IIIª q. 22 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3336 quod dicitur Heb. IV, <i>habemus pontificem qui penetravit caelum, | |
| 3337 Iesum, filium Dei</i>.</p> | |
| 3338 <p title="III q. 22 a. 1 co."><a name="47832"><span class= | |
| 3339 "ref">[47832] IIIª q. 22 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3340 dicendum quod proprium officium sacerdotis est esse mediatorem | |
| 3341 inter Deum et populum, inquantum scilicet divina populo tradit, | |
| 3342 unde sacerdos dicitur quasi sacra dans, secundum illud Malach. II, | |
| 3343 <i>legem requirent ex ore eius</i>, scilicet sacerdotis; et iterum | |
| 3344 inquantum preces populi Deo offert, et pro eorum peccatis Deo | |
| 3345 aliqualiter satisfacit; unde apostolus dicit, Heb. V, <i>omnis | |
| 3346 pontifex ex hominibus assumptus, pro hominibus constituitur in his | |
| 3347 quae sunt ad Deum, ut offerat dona et sacrificia pro peccatis</i>. | |
| 3348 Hoc autem maxime convenit Christo. Nam per ipsum dona hominibus | |
| 3349 sunt collata, secundum illud II Pet. I, <i>per quem, scilicet | |
| 3350 Christum, maxima et pretiosa nobis promissa donavit, ut per haec | |
| 3351 efficiamini divinae consortes naturae</i>. Ipse etiam humanum genus | |
| 3352 Deo reconciliavit, secundum illud Coloss. I, <i>in ipso, scilicet | |
| 3353 Christo, complacuit omnem plenitudinem inhabitare, et per eum | |
| 3354 reconciliare omnia</i>. Unde Christo maxime convenit esse | |
| 3355 sacerdotem.</p> | |
| 3356 <p title="III q. 22 a. 1 ad 1"><a name="47833"><span class= | |
| 3357 "ref">[47833] IIIª q. 22 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3358 dicendum quod potestas hierarchica convenit quidem Angelis, | |
| 3359 inquantum et ipsi sunt medii inter Deum et hominem, ut patet per | |
| 3360 Dionysium, in libro Cael. Hier., ita quod ipse sacerdos, inquantum | |
| 3361 est medius inter Deum et populum, Angeli nomen habet, secundum | |
| 3362 illud Malach. II, <i>Angelus domini exercituum est</i>. Christus | |
| 3363 autem maior Angelis fuit, non solum secundum divinitatem, sed etiam | |
| 3364 secundum humanitatem, inquantum habuit plenitudinem gratiae et | |
| 3365 gloriae. Unde etiam excellentiori modo hierarchicam seu | |
| 3366 sacerdotalem potestatem prae Angelis habuit, ita etiam quod ipsi | |
| 3367 Angeli fuerunt ministri sacerdotii eius, secundum illud Matth. IV, | |
| 3368 <i>accesserunt Angeli et ministrabant ei</i>. Secundum tamen | |
| 3369 passibilitatem, modico ab Angelis minoratus est, ut apostolus | |
| 3370 dicit, Heb. II. Et secundum hoc conformis fuit hominibus viatoribus | |
| 3371 in sacerdotio constitutis.</p> | |
| 3372 <p title="III q. 22 a. 1 ad 2"><a name="47834"><span class= | |
| 3373 "ref">[47834] IIIª q. 22 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3374 dicendum quod, sicut dicit Damascenus, in III libro, <i>quod in | |
| 3375 omnibus est simile, idem utique erit, et non exemplum</i>. Quia | |
| 3376 igitur sacerdotium veteris legis erat figura sacerdotii Christi, | |
| 3377 noluit Christus nasci de stirpe figuralium sacerdotum, ut | |
| 3378 ostenderetur non esse omnino idem sacerdotium, sed differre sicut | |
| 3379 verum a figurali.</p> | |
| 3380 <p title="III q. 22 a. 1 ad 3"><a name="47835"><span class= | |
| 3381 "ref">[47835] IIIª q. 22 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3382 dicendum quod, sicut supra dictum est, alii homines particulatim | |
| 3383 habent quasdam gratias, sed Christus, tanquam omnium caput, habet | |
| 3384 perfectionem omnium gratiarum. Et ideo, quantum ad alios pertinet, | |
| 3385 alius est legislator, et alius sacerdos, et alius rex, sed haec | |
| 3386 omnia concurrunt in Christo, tanquam in fonte omnium gratiarum. | |
| 3387 Unde dicitur Isaiae XXXIII, <i>dominus iudex noster, dominus | |
| 3388 legifer noster, dominus rex noster, ipse veniet et salvabit | |
| 3389 nos</i>.</p> | |
| 3390 <br /> | |
| 3391 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3392 <p title="III q. 22 a. 2 arg. 1"><a name="47836"><span class= | |
| 3393 "ref">[47836] IIIª q. 22 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3394 sic proceditur. Videtur quod ipse Christus non fuit simul sacerdos | |
| 3395 et hostia. Sacerdotis enim est hostiam occidere. Sed Christus non | |
| 3396 seipsum occidit. Ergo ipse non fuit simul sacerdos et hostia.</p> | |
| 3397 <p title="III q. 22 a. 2 arg. 2"><a name="47837"><span class= | |
| 3398 "ref">[47837] IIIª q. 22 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3399 sacerdotium Christi magis est simile sacerdotio Iudaeorum, quod | |
| 3400 erat a Deo institutum, quam sacerdotio gentilium, quo Daemones | |
| 3401 colebantur. In veteri autem lege nunquam homo in sacrificium | |
| 3402 offerebatur, quod maxime reprehenditur in sacrificiis gentilium, | |
| 3403 secundum illud Psalmi, <i>effuderunt sanguinem innocentem filiorum | |
| 3404 suorum et filiarum suarum, quas sacrificaverunt sculptilibus | |
| 3405 Chanaan</i>. Ergo in sacerdotio Christi non debuit esse ipse homo | |
| 3406 Christus hostia.</p> | |
| 3407 <p title="III q. 22 a. 2 arg. 3"><a name="47838"><span class= | |
| 3408 "ref">[47838] IIIª q. 22 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3409 omnis hostia, ex hoc quod Deo offertur, Deo sanctificatur. Sed ipsa | |
| 3410 Christi humanitas a principio fuit sanctificata et Deo coniuncta. | |
| 3411 Ergo non convenienter potest dici quod Christus, secundum quod | |
| 3412 homo, fuerit hostia.</p> | |
| 3413 <p title="III q. 22 a. 2 s. c."><a name="47839"><span class= | |
| 3414 "ref">[47839] IIIª q. 22 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3415 quod apostolus dicit, Ephes. V, <i>Christus dilexit nos, et | |
| 3416 tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem | |
| 3417 suavitatis</i>.</p> | |
| 3418 <p title="III q. 22 a. 2 co."><a name="47840"><span class= | |
| 3419 "ref">[47840] IIIª q. 22 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3420 dicendum quod, sicut dicit Augustinus, in X de Civ. Dei, <i>omne | |
| 3421 sacrificium visibile invisibilis sacrificii est sacramentum, idest | |
| 3422 sacrum signum</i>. Est autem invisibile sacrificium quo homo | |
| 3423 spiritum suum offert Deo, secundum illud Psalmi; <i>sacrificium Deo | |
| 3424 spiritus contribulatus</i>. Et ideo omne illud quod Deo exhibetur | |
| 3425 ad hoc quod spiritus hominis feratur in Deum, potest dici | |
| 3426 sacrificium. Indiget igitur homo sacrificio propter tria. Uno | |
| 3427 quidem modo, ad remissionem peccati, per quod a Deo avertitur. Et | |
| 3428 ideo dicit apostolus, Heb. V, quod ad sacerdotem pertinet ut | |
| 3429 offerat dona et sacrificia pro peccatis. Secundo, ut homo in statu | |
| 3430 gratiae conservetur, semper Deo inhaerens, in quo eius pax et salus | |
| 3431 consistit. Unde et in veteri lege immolabatur hostia pacifica pro | |
| 3432 offerentium salute, ut habetur Levit. III. Tertio, ad hoc quod | |
| 3433 spiritus hominis perfecte Deo uniatur, quod maxime erit in gloria. | |
| 3434 Unde et in veteri lege offerebatur holocaustum, quasi totum | |
| 3435 incensum, ut dicitur Levit. I. Haec autem per humanitatem Christi | |
| 3436 nobis provenerunt. Nam primo quidem, nostra peccata deleta sunt, | |
| 3437 secundum illud Rom. IV, <i>traditus est propter delicta nostra</i>. | |
| 3438 Secundo, gratiam nos salvantem per ipsum accepimus, secundum illud | |
| 3439 Heb. V, <i>factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis | |
| 3440 aeternae</i>. Tertio, per ipsum perfectionem gloriae adepti sumus, | |
| 3441 secundum illud Heb. X, <i>habemus fiduciam per sanguinem eius in | |
| 3442 introitum sanctorum</i>, scilicet in gloriam caelestem. Et ideo | |
| 3443 ipse Christus, inquantum homo, non solum fuit sacerdos, sed etiam | |
| 3444 hostia perfecta, simul existens hostia pro peccato, et hostia | |
| 3445 pacificorum, et holocaustum.</p> | |
| 3446 <p title="III q. 22 a. 2 ad 1"><a name="47841"><span class= | |
| 3447 "ref">[47841] IIIª q. 22 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3448 dicendum quod Christus non se occidit, sed seipsum voluntarie morti | |
| 3449 exposuit, secundum illud Isaiae LIII, <i>oblatus est quia ipse | |
| 3450 voluit</i>. Et ideo dicitur seipsum obtulisse.</p> | |
| 3451 <p title="III q. 22 a. 2 ad 2"><a name="47842"><span class= | |
| 3452 "ref">[47842] IIIª q. 22 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3453 dicendum quod Christi hominis occisio potest ad duplicem voluntatem | |
| 3454 comparari. Uno modo, ad voluntatem occidentium. Et sic non habuit | |
| 3455 rationem hostiae, non enim dicuntur occisores Christi hostiam Deo | |
| 3456 obtulisse, sed graviter deliquisse. Et huius peccati similitudinem | |
| 3457 gerebant impia gentilium sacrificia, quibus homines idolis | |
| 3458 immolabant. Alio modo potest considerari occisio Christi per | |
| 3459 comparationem ad voluntatem patientis, qui voluntarie se obtulit | |
| 3460 passioni. Et ex hac parte habet rationem hostiae. In quo non | |
| 3461 convenit cum sacrificiis gentilium.</p> | |
| 3462 <br /> | |
| 3463 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3464 <p title="III q. 22 a. 3 arg. 1"><a name="47843"><span class= | |
| 3465 "ref">[47843] IIIª q. 22 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3466 proceditur. Videtur quod effectus sacerdotii Christi non sit | |
| 3467 expiatio peccatorum. Solius enim Dei est peccata delere, secundum | |
| 3468 illud Isaiae XLIII, <i>ego sum qui deleo iniquitates tuas propter | |
| 3469 me</i>. Sed Christus non est sacerdos secundum quod Deus, sed | |
| 3470 secundum quod homo. Ergo sacerdotium Christi non est expiativum | |
| 3471 peccatorum.</p> | |
| 3472 <p title="III q. 22 a. 3 arg. 2"><a name="47844"><span class= | |
| 3473 "ref">[47844] IIIª q. 22 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3474 apostolus dicit, Heb. X, quod <i>hostiae veteris testamenti non | |
| 3475 potuerunt perfectos facere, alioquin cessassent offerri, eo quod | |
| 3476 nullam haberent conscientiam peccati cultores sufficienter semel | |
| 3477 mundati; sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos | |
| 3478 fit</i>. Sed similiter sub sacerdotio Christi fit commemoratio | |
| 3479 peccatorum, cum dicitur, <i>dimitte nobis debita nostra</i>, Matth. | |
| 3480 VI. Offertur etiam continue sacrificium in Ecclesia, unde ibidem | |
| 3481 dicitur, <i>panem nostrum quotidianum da nobis hodie</i>. Ergo per | |
| 3482 sacerdotium Christi non expiantur peccata.</p> | |
| 3483 <p title="III q. 22 a. 3 arg. 3"><a name="47845"><span class= | |
| 3484 "ref">[47845] IIIª q. 22 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, pro | |
| 3485 peccato in veteri lege maxime immolabatur hircus pro peccato | |
| 3486 principis, vel capra pro peccato alicuius de populo, vel vitulus | |
| 3487 pro peccato sacerdotis, ut patet Levit. IV. Sed Christus nulli | |
| 3488 horum comparatur, sed agno, secundum illud Ierem. XI <i>ego quasi | |
| 3489 agnus mansuetus qui portatur ad victimam</i>. Ergo videtur quod | |
| 3490 eius sacerdotium non sit expiativum peccatorum.</p> | |
| 3491 <p title="III q. 22 a. 3 s. c."><a name="47846"><span class= | |
| 3492 "ref">[47846] IIIª q. 22 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3493 quod dicit apostolus, Heb. IX, <i>sanguis Christi, qui per spiritum | |
| 3494 sanctum seipsum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientias | |
| 3495 nostras ab operibus mortuis, ad serviendum Deo viventi</i>. Opera | |
| 3496 autem mortua dicuntur peccata. Ergo sacerdotium Christi habet | |
| 3497 virtutem emundandi peccata.</p> | |
| 3498 <p title="III q. 22 a. 3 co."><a name="47847"><span class= | |
| 3499 "ref">[47847] IIIª q. 22 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3500 dicendum quod ad perfectam peccatorum emundationem duo requiruntur, | |
| 3501 secundum quod duo sunt in peccato, scilicet macula culpae, et | |
| 3502 reatus poenae. Macula quidem culpae deletur per gratiam, qua cor | |
| 3503 peccatoris in Deum convertitur, reatus autem poenae totaliter | |
| 3504 tollitur per hoc quod homo Deo satisfacit. Utrumque autem horum | |
| 3505 efficit sacerdotium Christi. Nam virtute ipsius gratia nobis datur, | |
| 3506 qua corda nostra convertuntur ad Deum, secundum illud Rom. III, | |
| 3507 <i>iustificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quae est | |
| 3508 in Christo Iesu, quem proposuit Deus propitiatorem per fidem in | |
| 3509 sanguine ipsius</i>. Ipse etiam pro nobis plenarie satisfecit, | |
| 3510 inquantum <i>ipse languores nostros tulit, et dolores nostros ipse | |
| 3511 portavit</i>. Unde patet quod Christi sacerdotium habet vim plenam | |
| 3512 expiandi peccata.</p> | |
| 3513 <p title="III q. 22 a. 3 ad 1"><a name="47848"><span class= | |
| 3514 "ref">[47848] IIIª q. 22 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3515 dicendum quod, licet Christus non fuerit sacerdos secundum quod | |
| 3516 Deus, sed secundum quod homo, unus tamen et idem fuit sacerdos et | |
| 3517 Deus. Unde in synodo Ephesina legitur, <i>si quis pontificem | |
| 3518 nostrum et apostolum fieri dicit non ipsum ex Deo verbum, sed quasi | |
| 3519 alterum praeter ipsum specialiter hominem ex muliere, anathema | |
| 3520 sit</i>. Et ideo, inquantum eius humanitas operabatur in virtute | |
| 3521 divinitatis, illud sacrificium erat efficacissimum ad delenda | |
| 3522 peccata. Propter quod Augustinus dicit, in IV de Trin., <i>ut, | |
| 3523 quoniam quatuor considerantur in omni sacrificio, cui offeratur, a | |
| 3524 quo offeratur, quid offeratur, pro quibus offeratur; idem ipse unus | |
| 3525 verusque mediator, per sacrificium pacis reconcilians nos Deo, unum | |
| 3526 cum illo maneret cui offerebat, unum in se faceret pro quibus | |
| 3527 offerebat, unus ipse esset qui offerebat, et quod | |
| 3528 offerebat</i>.</p> | |
| 3529 <p title="III q. 22 a. 3 ad 2"><a name="47849"><span class= | |
| 3530 "ref">[47849] IIIª q. 22 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3531 dicendum quod peccata non commemorantur in nova lege propter | |
| 3532 inefficaciam sacerdotii Christi, quasi per ipsum non sufficienter | |
| 3533 expientur peccata, sed commemorantur quantum ad illos scilicet qui | |
| 3534 vel eius sacrificii nolunt esse participes, sicut sunt infideles, | |
| 3535 pro quorum peccatis oramus, ut convertantur; vel etiam quantum ad | |
| 3536 illos qui, post participationem huius sacrificii, ab eo deviant | |
| 3537 qualitercumque peccando. Sacrificium autem quod quotidie in | |
| 3538 Ecclesia offertur, non est aliud a sacrificio quod ipse Christus | |
| 3539 obtulit, sed eius commemoratio. Unde Augustinus dicit, in X de Civ. | |
| 3540 Dei, <i>sacerdos ipse Christus offerens, ipse et oblatio, cuius rei | |
| 3541 sacramentum quotidianum esse voluit Ecclesiae sacrificium</i>.</p> | |
| 3542 <p title="III q. 22 a. 3 ad 3"><a name="47850"><span class= | |
| 3543 "ref">[47850] IIIª q. 22 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3544 dicendum quod, sicut Origenes dicit, super Ioan., licet diversa | |
| 3545 animalia in lege offerrentur, quotidianum tamen sacrificium, quod | |
| 3546 offerebatur mane et vespere, erat agnus, ut habetur Num. XXVIII. | |
| 3547 Unde significabatur quod oblatio agni, idest Christi, esset | |
| 3548 sacrificium consummativum omnium aliorum. Et ideo Ioan. I dicitur, | |
| 3549 <i>ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi</i>.</p> | |
| 3550 <br /> | |
| 3551 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3552 <p title="III q. 22 a. 4 arg. 1"><a name="47851"><span class= | |
| 3553 "ref">[47851] IIIª q. 22 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3554 proceditur. Videtur quod effectus sacerdotii Christi non solum | |
| 3555 pertinuerit ad alios, sed etiam ad ipsum. Ad officium enim | |
| 3556 sacerdotis pertinet pro populo orare, secundum illud II Machab. I, | |
| 3557 <i>orationem faciebant sacerdotes dum consummaretur | |
| 3558 sacrificium</i>. Sed Christus non solum pro aliis oravit, sed etiam | |
| 3559 pro seipso, secundum quod supra dictum est, et sicut expresse | |
| 3560 dicitur, Heb. V, quod <i>in diebus carnis suae preces | |
| 3561 supplicationesque ad eum qui possit illum salvum facere a morte, | |
| 3562 cum clamore valido et lacrimis obtulit</i>. Ergo sacerdotium | |
| 3563 Christi habuit non solum in aliis, sed etiam in seipso | |
| 3564 effectum.</p> | |
| 3565 <p title="III q. 22 a. 4 arg. 2"><a name="47852"><span class= | |
| 3566 "ref">[47852] IIIª q. 22 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3567 Christus obtulit seipsum sacrificium in sua passione. Sed per | |
| 3568 passionem suam non solum aliis meruit, sed etiam sibi, ut supra | |
| 3569 habitum est. Ergo sacerdotium Christi non solum habuit effectum in | |
| 3570 aliis, sed etiam in seipso.</p> | |
| 3571 <p title="III q. 22 a. 4 arg. 3"><a name="47853"><span class= | |
| 3572 "ref">[47853] IIIª q. 22 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3573 sacerdotium veteris legis fuit figura sacerdotii Christi. Sed | |
| 3574 sacerdos veteris legis non solum pro aliis, sed etiam pro seipso | |
| 3575 sacrificium offerebat, dicitur enim Levit. XVI, quod <i>pontifex | |
| 3576 ingreditur sanctuarium ut roget pro se, et pro domo sua, et pro | |
| 3577 universo coetu filiorum Israel</i>. Ergo etiam sacerdotium Christi | |
| 3578 non solum in aliis, sed in seipso effectum habuit.</p> | |
| 3579 <p title="III q. 22 a. 4 s. c."><a name="47854"><span class= | |
| 3580 "ref">[47854] IIIª q. 22 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3581 quod in Ephesina synodo legitur, <i>si quis dicit Christum pro se | |
| 3582 obtulisse oblationem, et non magis pro nobis solum (nec enim | |
| 3583 indiguit sacrificio qui peccatum nescit), anathema sit</i>. Sed in | |
| 3584 sacrificio offerendo potissime sacerdotis consistit officium. Ergo | |
| 3585 sacerdotium Christi non habuit effectum in ipso Christo.</p> | |
| 3586 <p title="III q. 22 a. 4 co."><a name="47855"><span class= | |
| 3587 "ref">[47855] IIIª q. 22 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3588 dicendum quod, sicut dictum est, sacerdos constituitur medius inter | |
| 3589 Deum et populum. Ille autem indiget medio ad Deum qui per seipsum | |
| 3590 accedere ad Deum non potest, et talis sacerdotio subiicitur, | |
| 3591 effectum sacerdotii participans. Hoc autem Christo non competit, | |
| 3592 dicit enim apostolus, Heb. VII, <i>accedens per seipsum ad Deum, | |
| 3593 semper vivens, ad interpellandum pro nobis</i>. Et ideo Christo non | |
| 3594 competit effectum sacerdotii in se suscipere, sed potius ipsum | |
| 3595 aliis communicare. Primum enim agens in quolibet genere ita est | |
| 3596 influens quod non est recipiens in genere illo, sicut sol illuminat | |
| 3597 sed non illuminatur, et ignis calefacit sed non calefit. Christus | |
| 3598 autem est fons totius sacerdotii, nam sacerdos legalis erat figura | |
| 3599 ipsius; sacerdos autem novae legis in persona ipsius operatur, | |
| 3600 secundum illud II Cor. II, <i>nam et ego, quod donavi, si quid | |
| 3601 donavi, propter vos, in persona Christi</i>. Et ideo non competit | |
| 3602 Christo effectum sacerdotii suscipere.</p> | |
| 3603 <p title="III q. 22 a. 4 ad 1"><a name="47856"><span class= | |
| 3604 "ref">[47856] IIIª q. 22 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3605 dicendum quod oratio, etsi conveniat sacerdotibus, non tamen est | |
| 3606 eorum officio propria, cuilibet enim convenit et pro se et pro | |
| 3607 aliis orare, secundum illud Iac. ult., <i>orate pro invicem, ut | |
| 3608 salvemini</i>. Et sic posset dici quod oratio qua Christus pro se | |
| 3609 oravit, non erat actus sacerdotii eius. Sed haec responsio videtur | |
| 3610 excludi per hoc quod apostolus, Heb. V, cum dixisset, <i>tu es | |
| 3611 sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech</i>, subdit, | |
| 3612 <i>qui in diebus carnis suae preces</i> etc., ut supra, et ita | |
| 3613 videtur quod oratio qua Christus oravit, ad eius sacerdotium | |
| 3614 pertineat. Et ideo oportet dicere quod alii sacerdotes effectum | |
| 3615 sacerdotii sui participant, non inquantum sacerdotes, sed inquantum | |
| 3616 peccatores, ut infra dicetur. Christus autem, simpliciter loquendo, | |
| 3617 peccatum non habuit, habuit tamen similitudinem peccati in carne, | |
| 3618 ut dicitur Rom. VIII. Et ideo non simpliciter dicendum est quod | |
| 3619 ipse effectum sacerdotii participaverit, sed secundum quid, | |
| 3620 scilicet secundum passibilitatem carnis. Unde signanter dicit, | |
| 3621 <i>qui possit illum salvum facere a morte</i>.</p> | |
| 3622 <p title="III q. 22 a. 4 ad 2"><a name="47857"><span class= | |
| 3623 "ref">[47857] IIIª q. 22 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3624 dicendum quod in oblatione sacrificii cuiuscumque sacerdotis duo | |
| 3625 possunt considerari, scilicet ipsum sacrificium oblatum, et devotio | |
| 3626 offerentis. Proprius autem effectus sacerdotii est id quod sequitur | |
| 3627 ex ipso sacrificio. Christus autem consecutus est per suam | |
| 3628 passionem, non quasi ex vi sacrificii, quod offertur per modum | |
| 3629 satisfactionis, sed ex ipsa devotione qua, secundum caritatem, | |
| 3630 passionem humiliter sustinuit.</p> | |
| 3631 <p title="III q. 22 a. 4 ad 3"><a name="47858"><span class= | |
| 3632 "ref">[47858] IIIª q. 22 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3633 dicendum quod figura non potest adaequare veritatem. Unde sacerdos | |
| 3634 figuralis veteris legis non poterat ad hanc perfectionem attingere | |
| 3635 ut sacrificio satisfactorio non indigeret. Sed Christus non | |
| 3636 indiguit. Unde non est similis ratio de utroque. Et hoc est quod | |
| 3637 apostolus dicit, <i>lex homines constituit sacerdotes infirmitatem | |
| 3638 habentes, sermo autem iurisiurandi, qui post legem est, filium in | |
| 3639 aeternum perfectum</i>.</p> | |
| 3640 <br /> | |
| 3641 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3642 <p title="III q. 22 a. 5 arg. 1"><a name="47859"><span class= | |
| 3643 "ref">[47859] IIIª q. 22 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 3644 proceditur. Videtur quod sacerdotium Christi non permaneat in | |
| 3645 aeternum. Quia, ut dictum est, illi soli effectu sacerdotii | |
| 3646 indigent qui habent infirmitatem peccati quae per sacerdotis | |
| 3647 sacrificium expiari potest. Sed hoc non erit in aeternum. Quia in | |
| 3648 sanctis nulla erit infirmitas, secundum illud Isaiae LX, <i>populus | |
| 3649 tuus omnes iusti</i>, peccatorum autem infirmitas inexpiabilis | |
| 3650 erit, quia <i>in Inferno nulla est redemptio</i>. Ergo sacerdotium | |
| 3651 Christi non est in aeternum.</p> | |
| 3652 <p title="III q. 22 a. 5 arg. 2"><a name="47860"><span class= | |
| 3653 "ref">[47860] IIIª q. 22 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3654 sacerdotium Christi maxime manifestatum est in eius passione et | |
| 3655 morte, quando <i>per proprium sanguinem introivit in sancta</i>, ut | |
| 3656 dicitur Heb. IX. Sed passio et mors Christi non erit in aeternum, | |
| 3657 ut dicitur Rom. VI, <i>Christus resurgens a mortuis iam non | |
| 3658 moritur</i>. Ergo sacerdotium Christi non est in aeternum.</p> | |
| 3659 <p title="III q. 22 a. 5 arg. 3"><a name="47861"><span class= | |
| 3660 "ref">[47861] IIIª q. 22 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3661 Christus est sacerdos non secundum quod Deus, sed secundum quod | |
| 3662 homo. Sed Christus quandoque non fuit homo scilicet in triduo | |
| 3663 mortis. Ergo sacerdotium Christi non est in aeternum.</p> | |
| 3664 <p title="III q. 22 a. 5 s. c."><a name="47862"><span class= | |
| 3665 "ref">[47862] IIIª q. 22 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3666 quod dicitur in Psalmo, <i>tu es sacerdos in aeternum</i>.</p> | |
| 3667 <p title="III q. 22 a. 5 co."><a name="47863"><span class= | |
| 3668 "ref">[47863] IIIª q. 22 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3669 dicendum quod in officio sacerdotis duo possunt considerari, primo | |
| 3670 quidem ipsa oblatio sacrificii; secundo, ipsa sacrificii | |
| 3671 consummatio, quae quidem consistit in hoc quod illi pro quibus | |
| 3672 sacrificium offertur finem sacrificii consequuntur. Finis autem | |
| 3673 sacrificii quod Christus obtulit, non fuerunt bona temporalia, sed | |
| 3674 aeterna, quae per eius mortem adipiscimur, unde dicitur, Heb. IX, | |
| 3675 quod <i>Christus est assistens pontifex futurorum bonorum</i>, | |
| 3676 ratione cuius Christi sacerdotium dicitur esse aeternum. Et haec | |
| 3677 quidem consummatio sacrificii Christi praefigurabatur in hoc ipso | |
| 3678 quod pontifex legalis semel in anno cum sanguine hirci et vituli | |
| 3679 intrabat in sancta sanctorum, ut dicitur Levit. XVI, cum tamen | |
| 3680 hircum et vitulum non immolaret in sancta sanctorum, sed extra. | |
| 3681 Similiter Christus in sancta sanctorum idest in ipsum caelum | |
| 3682 intravit et nobis viam paravit intrandi per virtutem sanguinis sui, | |
| 3683 quem pro nobis in terra effudit.</p> | |
| 3684 <p title="III q. 22 a. 5 ad 1"><a name="47864"><span class= | |
| 3685 "ref">[47864] IIIª q. 22 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3686 dicendum quod sancti qui erunt in patria, non indigebunt ulterius | |
| 3687 expiari per sacerdotium Christi, sed, expiati iam, indigebunt | |
| 3688 consummari per ipsum Christum, a quo gloria eorum dependet, ut | |
| 3689 dicitur, Apoc. XXI, quod claritas Dei illuminat illam, scilicet | |
| 3690 civitatem sanctorum, et lucerna eius est agnus.</p> | |
| 3691 <p title="III q. 22 a. 5 ad 2"><a name="47865"><span class= | |
| 3692 "ref">[47865] IIIª q. 22 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3693 dicendum quod, licet passio et mors Christi de cetero non sit | |
| 3694 iteranda, tamen virtus illius hostiae permanet in aeternum, quia ut | |
| 3695 dicitur Heb. X, <i>una oblatione consummavit in aeternum | |
| 3696 sanctificatos</i>.</p> | |
| 3697 <p title="III q. 22 a. 5 ad 3"><a name="47866"><span class= | |
| 3698 "ref">[47866] IIIª q. 22 a. 5 ad 3</span></a> Per quod etiam | |
| 3699 patet responsio ad tertium. Unitas autem huius oblationis | |
| 3700 figurabatur in lege per hoc quod semel in anno legalis pontifex cum | |
| 3701 solemni oblatione sanguinis intrabat in sancta, ut dicitur Levit. | |
| 3702 XVI. Sed deficiebat figura a veritate in hoc, quod illa hostia non | |
| 3703 habebat sempiternam virtutem, et ideo annuatim illae hostiae | |
| 3704 reiterabantur.</p> | |
| 3705 <br /> | |
| 3706 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3707 <p title="III q. 22 a. 6 arg. 1"><a name="47867"><span class= | |
| 3708 "ref">[47867] IIIª q. 22 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 3709 proceditur. Videtur quod sacerdotium Christi non fuerit secundum | |
| 3710 ordinem Melchisedech. Christus enim est fons totius sacerdotii | |
| 3711 tanquam principalis sacerdos. Sed illud quod est principale, non | |
| 3712 sequitur ordinem aliorum, sed alia sequuntur ordinem ipsius. Ergo | |
| 3713 Christus non debet dici sacerdos secundum ordinem Melchisedech.</p> | |
| 3714 <p title="III q. 22 a. 6 arg. 2"><a name="47868"><span class= | |
| 3715 "ref">[47868] IIIª q. 22 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3716 sacerdotium veteris legis propinquius fuit sacerdotio Christi quam | |
| 3717 sacerdotium quod fuit ante legem. Sed sacramenta tanto expressius | |
| 3718 significabant Christum, quanto propinquiora fuerunt Christo, ut | |
| 3719 patet ex his quae in secunda parte dicta sunt. Ergo sacerdotium | |
| 3720 Christi magis debet denominari secundum sacerdotium legale quam | |
| 3721 secundum sacerdotium Melchisedech, quod fuit ante legem.</p> | |
| 3722 <p title="III q. 22 a. 6 arg. 3"><a name="47869"><span class= | |
| 3723 "ref">[47869] IIIª q. 22 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3724 Heb. VII dicitur, <i>quod est rex pacis; sine patre sine matre sine | |
| 3725 genealogia; neque initium dierum neque finem vitae habens</i>, quae | |
| 3726 quidem conveniunt soli filio Dei. Ergo non debet dici Christus | |
| 3727 sacerdos secundum ordinem Melchisedech tanquam cuiusdam alterius, | |
| 3728 sed secundum ordinem sui ipsius.</p> | |
| 3729 <p title="III q. 22 a. 6 s. c."><a name="47870"><span class= | |
| 3730 "ref">[47870] IIIª q. 22 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3731 quod dicitur in Psalmo, <i>tu es sacerdos in aeternum secundum | |
| 3732 ordinem Melchisedech</i>.</p> | |
| 3733 <p title="III q. 22 a. 6 co."><a name="47871"><span class= | |
| 3734 "ref">[47871] IIIª q. 22 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3735 dicendum quod sicut, supra dictum est, legale sacerdotium fuit | |
| 3736 figura sacerdotii Christi, non quidem quasi adaequans veritatem, | |
| 3737 sed multum ab ea deficiens, tum quia sacerdotium legale non | |
| 3738 mundabat peccata; tum etiam quia non erat aeternum, sicut | |
| 3739 sacerdotium Christi. Ipsa autem excellentia sacerdotii Christi ad | |
| 3740 sacerdotium leviticum fuit figurata in sacerdotio Melchisedech, qui | |
| 3741 ab Abraham decimas sumpsit, in cuius lumbis decimatus est | |
| 3742 quodammodo ipse sacerdos legalis. Et ideo sacerdotium Christi | |
| 3743 dicitur esse secundum ordinem Melchisedech, propter excellentiam | |
| 3744 veri sacerdotii ad figurale sacerdotium legis.</p> | |
| 3745 <p title="III q. 22 a. 6 ad 1"><a name="47872"><span class= | |
| 3746 "ref">[47872] IIIª q. 22 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3747 dicendum quod Christus non dicitur esse secundum ordinem | |
| 3748 Melchisedech quasi principalioris sacerdotis, sed quasi | |
| 3749 praefigurantis excellentiam sacerdotii Christi ad sacerdotium | |
| 3750 leviticum.</p> | |
| 3751 <p title="III q. 22 a. 6 ad 2"><a name="47873"><span class= | |
| 3752 "ref">[47873] IIIª q. 22 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3753 dicendum quod in sacerdotio Christi duo possunt considerari, | |
| 3754 scilicet ipsa oblatio Christi, et participatio eius. Quantum autem | |
| 3755 ad ipsam oblationem, expressius figurabat sacerdotium Christi | |
| 3756 sacerdotium legale per sanguinis effusionem, quam sacerdotium | |
| 3757 Melchisedech in quo sanguis non effundebatur. Sed quantum ad | |
| 3758 participationem huius sacrificii et eius effectum, in quo praecipue | |
| 3759 attenditur excellentia sacerdotii Christi ad sacerdotium legale, | |
| 3760 expressius praefigurabatur per sacerdotium Melchisedech, qui | |
| 3761 offerebat panem et vinum, significantia, ut dicit Augustinus | |
| 3762 ecclesiasticam unitatem, quam constituit participatio sacrificii | |
| 3763 Christi. Unde etiam in nova lege verum Christi sacrificium | |
| 3764 communicatur fidelibus sub specie panis et vini.</p> | |
| 3765 <p title="III q. 22 a. 6 ad 3"><a name="47874"><span class= | |
| 3766 "ref">[47874] IIIª q. 22 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3767 dicendum quod Melchisedech dictus est sine patre et sine matre et | |
| 3768 sine genealogia, et quod non habet initium dierum neque finem non | |
| 3769 quia ista non habuit, sed quia in Scriptura sacra ista de eo non | |
| 3770 leguntur. Et per hoc ipsum, ut apostolus ibidem dicit, assimilatus | |
| 3771 est filio Dei, qui in terris est sine patre, et in caelis sine | |
| 3772 matre et sine genealogia, secundum illud Isaiae LIII, | |
| 3773 <i>generationem eius quis enarrabit?</i> Et secundum divinitatem | |
| 3774 neque principium neque finem habet dierum.</p> | |
| 3775 <br /> | |
| 3776 <div class="D">Quaestio 23</div> | |
| 3777 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3778 <p title="III q. 23 pr."><a name="47875"><span class="ref">[47875] | |
| 3779 IIIª q. 23 pr.</span></a> Deinde considerandum est an adoptio | |
| 3780 Christo conveniat. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum | |
| 3781 Deo conveniat filios adoptare. Secundo, utrum hoc conveniat soli | |
| 3782 Deo patri. Tertio, utrum sit proprium hominum adoptari in filios | |
| 3783 Dei. Quarto, utrum Christus possit dici filius adoptivus.</p> | |
| 3784 <br /> | |
| 3785 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3786 <p title="III q. 23 a. 1 arg. 1"><a name="47876"><span class= | |
| 3787 "ref">[47876] IIIª q. 23 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3788 proceditur. Videtur quod Deo non conveniat filios adoptare. Nullus | |
| 3789 enim adoptat nisi extraneam personam in filium, secundum quod | |
| 3790 iuristae dicunt. Sed nulla persona est extranea Deo, qui est omnium | |
| 3791 creator. Ergo videtur quod Deo non conveniat adoptare.</p> | |
| 3792 <p title="III q. 23 a. 1 arg. 2"><a name="47877"><span class= | |
| 3793 "ref">[47877] IIIª q. 23 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3794 adoptatio videtur esse introducta in defectu filiationis naturalis. | |
| 3795 Sed in Deo invenitur naturalis filiatio, ut in prima parte habitum | |
| 3796 est. Ergo non convenit Deo filios adoptare.</p> | |
| 3797 <p title="III q. 23 a. 1 arg. 3"><a name="47878"><span class= | |
| 3798 "ref">[47878] IIIª q. 23 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 3799 hoc aliquis adoptatur ut in hereditate adoptantis succedat. Sed in | |
| 3800 hereditate Dei non videtur aliquis posse succedere, quia ipse | |
| 3801 nunquam decedit. Ergo Deo non competit adoptare.</p> | |
| 3802 <p title="III q. 23 a. 1 s. c."><a name="47879"><span class= | |
| 3803 "ref">[47879] IIIª q. 23 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3804 quod dicitur Ephes. I, <i>praedestinavit nos in adoptionem filiorum | |
| 3805 Dei</i>. Sed praedestinatio Dei non est irrita. Ergo Deus aliquos | |
| 3806 sibi adoptat in filios.</p> | |
| 3807 <p title="III q. 23 a. 1 co."><a name="47880"><span class= | |
| 3808 "ref">[47880] IIIª q. 23 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3809 dicendum quod aliquis homo adoptat alium sibi in filium inquantum | |
| 3810 ex sua bonitate admittit eum ad participationem suae hereditatis. | |
| 3811 Deus autem est infinitae bonitatis, ex qua contingit quod ad | |
| 3812 participationem bonorum suas creaturas admittit et praecipue | |
| 3813 rationales creaturas, quae, inquantum sunt ad imaginem Dei factae, | |
| 3814 sunt capaces beatitudinis divinae. Quae quidem consistit in | |
| 3815 fruitione Dei, per quam etiam ipse Deus beatus est et per seipsum | |
| 3816 dives, inquantum scilicet seipso fruitur. Hoc autem dicitur | |
| 3817 hereditas alicuius ex quo ipse est dives. Et ideo, inquantum Deus | |
| 3818 ex sua bonitate admittit homines ad beatitudinis hereditatem, | |
| 3819 dicitur eos adoptare. Hoc autem plus habet adoptatio divina quam | |
| 3820 humana, quod Deus hominem quem adoptat idoneum facit, per gratiae | |
| 3821 munus, ad hereditatem caelestem percipiendam, homo autem non facit | |
| 3822 idoneum eum quem adoptat, sed potius eum iam idoneum eligit | |
| 3823 adoptando.</p> | |
| 3824 <p title="III q. 23 a. 1 ad 1"><a name="47881"><span class= | |
| 3825 "ref">[47881] IIIª q. 23 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3826 dicendum quod homo, in sua natura consideratus, non est extraneus a | |
| 3827 Deo quantum ad bona naturalia quae recipit, est tamen extraneus | |
| 3828 quantum ad bona gratiae et gloriae. Et secundum hoc adoptatur.</p> | |
| 3829 <p title="III q. 23 a. 1 ad 2"><a name="47882"><span class= | |
| 3830 "ref">[47882] IIIª q. 23 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3831 dicendum quod hominis est operari ad supplendam suam indigentiam, | |
| 3832 non autem Dei, cui convenit operari ad communicandam suae | |
| 3833 perfectionis abundantiam. Et ideo, sicut per actum creationis | |
| 3834 communicatur bonitas divina omnibus creaturis secundum quandam | |
| 3835 similitudinem, ita per actum adoptionis communicatur similitudo | |
| 3836 naturalis filiationis hominibus, secundum illud Rom. VIII, <i>quos | |
| 3837 praescivit conformes fieri imaginis filii sui</i>.</p> | |
| 3838 <p title="III q. 23 a. 1 ad 3"><a name="47883"><span class= | |
| 3839 "ref">[47883] IIIª q. 23 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3840 dicendum quod bona spiritualia possunt simul a pluribus possideri, | |
| 3841 non autem bona corporalia. Et ideo hereditatem corporalem nullus | |
| 3842 potest percipere nisi succedens decedenti, hereditatem autem | |
| 3843 spiritualem simul omnes ex integro percipiunt, sine detrimento | |
| 3844 patris semper viventis. Quamvis posset dici quod Deus decedit | |
| 3845 secundum quod est in nobis per fidem, ut incipiat in nobis esse per | |
| 3846 speciem, sicut Glossa dicit, Rom. VIII, super illud, <i>si filii, | |
| 3847 et heredes</i>.</p> | |
| 3848 <br /> | |
| 3849 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3850 <p title="III q. 23 a. 2 arg. 1"><a name="47884"><span class= | |
| 3851 "ref">[47884] IIIª q. 23 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3852 sic proceditur. Videtur quod adoptare non conveniat toti Trinitati. | |
| 3853 Adoptatio enim dicitur in divinis ad similitudinem rerum humanarum. | |
| 3854 Sed in rebus humanis soli illi convenit adoptare qui potest filios | |
| 3855 generare, quod in divinis convenit soli patri. Ergo in divinis | |
| 3856 solus pater potest adoptare.</p> | |
| 3857 <p title="III q. 23 a. 2 arg. 2"><a name="47885"><span class= | |
| 3858 "ref">[47885] IIIª q. 23 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3859 homines per adoptionem efficiuntur fratres Christi, secundum illud | |
| 3860 Rom. VIII, <i>ut sit ipse primogenitus in multis fratribus</i>. | |
| 3861 Fratres autem dicuntur qui sunt filii unius patris, unde et dominus | |
| 3862 dicit, Ioan. XX, <i>ascendo ad patrem meum et patrem vestrum</i>. | |
| 3863 Ergo solus pater Christi habet filios adoptivos.</p> | |
| 3864 <p title="III q. 23 a. 2 arg. 3"><a name="47886"><span class= | |
| 3865 "ref">[47886] IIIª q. 23 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3866 Galat. IV dicitur, <i>misit Deus filium suum, ut adoptionem | |
| 3867 filiorum Dei reciperemus. Quoniam autem estis filii Dei, misit Deus | |
| 3868 spiritum filii sui in corda vestra, clamantem, abba, pater</i>. | |
| 3869 Ergo eius est adoptare cuius est filium et spiritum sanctum habere. | |
| 3870 Sed hoc est solius personae patris. Ergo adoptare convenit soli | |
| 3871 personae patris.</p> | |
| 3872 <p title="III q. 23 a. 2 s. c."><a name="47887"><span class= | |
| 3873 "ref">[47887] IIIª q. 23 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3874 eius est adoptare nos in filios quem nos patrem possumus nominare, | |
| 3875 unde dicitur Rom. VIII, <i>accepistis spiritum adoptionis filiorum, | |
| 3876 in quo clamamus, abba, pater</i>. Sed cum Deo dicimus, pater | |
| 3877 noster, hoc pertinet ad totam Trinitatem, sicut et cetera nomina | |
| 3878 quae dicuntur de Deo relative ad creaturam, ut in prima parte | |
| 3879 habitum est. Ergo adoptare convenit toti Trinitati.</p> | |
| 3880 <p title="III q. 23 a. 2 co."><a name="47888"><span class= | |
| 3881 "ref">[47888] IIIª q. 23 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3882 dicendum quod haec est differentia inter filium Dei adoptivum et | |
| 3883 filium Dei naturalem, quod filius Dei naturalis est genitus non | |
| 3884 factus, filius autem adoptivus est factus, secundum illud Ioan. I, | |
| 3885 <i>dedit eis potestatem filios Dei fieri</i>. Dicitur tamen | |
| 3886 quandoque filius adoptivus esse genitus, propter spiritualem | |
| 3887 regenerationem, quae est gratuita, non naturalis, unde dicitur Iac. | |
| 3888 I, <i>voluntarie genuit nos verbo veritatis</i>. Quamvis autem | |
| 3889 generare in divinis sit proprium personae patris, tamen facere | |
| 3890 quemcumque effectum in creaturis est commune toti Trinitati, | |
| 3891 propter unitatem naturae, quia, ubi est una natura, oportet quod | |
| 3892 ibi sit una virtus et una operatio; unde dominus dicit, Ioan. V, | |
| 3893 <i>quaecumque facit pater, haec et filius similiter facit</i>. Et | |
| 3894 ideo homines adoptare in filios Dei convenit toti Trinitati.</p> | |
| 3895 <p title="III q. 23 a. 2 ad 1"><a name="47889"><span class= | |
| 3896 "ref">[47889] IIIª q. 23 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3897 dicendum quod omnes personae humanae non sunt unius naturae | |
| 3898 secundum numerum, ut oporteat unam esse omnium operationem et unum | |
| 3899 effectum, sicut accidit in divinis. Et ideo quantum ad hoc non est | |
| 3900 possibile attendi similitudinem utrobique.</p> | |
| 3901 <p title="III q. 23 a. 2 ad 2"><a name="47890"><span class= | |
| 3902 "ref">[47890] IIIª q. 23 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3903 dicendum quod nos per adoptionem efficimur fratres Christi quasi | |
| 3904 eundem patrem habentes cum ipso, qui tamen alio modo est pater | |
| 3905 Christi, et alio modo est pater noster. Unde signanter dominus, | |
| 3906 Ioan. XX, seorsum dixit, patrem meum, et seorsum dixit, patrem | |
| 3907 vestrum. Est enim pater Christi naturaliter generando, quod est | |
| 3908 proprium sibi, est autem noster voluntarie aliquid faciendo, quod | |
| 3909 est commune sibi et filio et spiritui sancto. Et ideo Christus non | |
| 3910 est filius totius Trinitatis, sicut nos.</p> | |
| 3911 <p title="III q. 23 a. 2 ad 3"><a name="47891"><span class= | |
| 3912 "ref">[47891] IIIª q. 23 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3913 dicendum quod, sicut dictum est, filiatio adoptiva est quaedam | |
| 3914 similitudo filiationis aeternae, sicut omnia quae in tempore facta | |
| 3915 sunt, similitudines quaedam sunt eorum quae ab aeterno fuerunt. | |
| 3916 Assimilatur autem homo splendori aeterni filii per gratiae | |
| 3917 claritatem, quae attribuitur spiritui sancto. Et ideo adoptatio, | |
| 3918 licet sit communis toti Trinitati, appropriatur tamen patri ut | |
| 3919 auctori, filio ut exemplari, spiritui sancto ut imprimenti in nobis | |
| 3920 huius similitudinem exemplaris.</p> | |
| 3921 <br /> | |
| 3922 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3923 <p title="III q. 23 a. 3 arg. 1"><a name="47892"><span class= | |
| 3924 "ref">[47892] IIIª q. 23 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3925 proceditur. Videtur quod adoptari non sit proprium rationalis | |
| 3926 creaturae. Non enim Deus pater creaturae rationalis dicitur nisi | |
| 3927 per adoptionem. Dicitur autem pater creaturae etiam irrationalis, | |
| 3928 secundum illud Iob XXXVIII, <i>quis est pluviae pater? Aut quis | |
| 3929 genuit stillas roris?</i> Ergo adoptari non est proprium rationalis | |
| 3930 naturae.</p> | |
| 3931 <p title="III q. 23 a. 3 arg. 2"><a name="47893"><span class= | |
| 3932 "ref">[47893] IIIª q. 23 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, per | |
| 3933 adoptionem dicuntur aliqui filii Dei. Sed esse filios Dei in | |
| 3934 Scriptura proprie videtur attribui Angelis, secundum illud Iob I, | |
| 3935 <i>quadam autem die, cum assisterent filii Dei coram domino</i>. | |
| 3936 Ergo non est proprium rationalis creaturae adoptari.</p> | |
| 3937 <p title="III q. 23 a. 3 arg. 3"><a name="47894"><span class= | |
| 3938 "ref">[47894] IIIª q. 23 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3939 quod est proprium alicui naturae, convenit omnibus habentibus | |
| 3940 naturam illam, sicut risibile convenit omnibus hominibus. Sed | |
| 3941 adoptari non convenit omni rationali naturae. Ergo adoptari non est | |
| 3942 proprium rationalis naturae.</p> | |
| 3943 <p title="III q. 23 a. 3 s. c."><a name="47895"><span class= | |
| 3944 "ref">[47895] IIIª q. 23 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3945 quod filii adoptati sunt heredes Dei, ut patet Rom. VIII. Sed talis | |
| 3946 hereditas convenit soli creaturae rationali. Ergo proprium | |
| 3947 rationalis creaturae est adoptari.</p> | |
| 3948 <p title="III q. 23 a. 3 co."><a name="47896"><span class= | |
| 3949 "ref">[47896] IIIª q. 23 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3950 dicendum quod, sicut dictum est, filiatio adoptionis est quaedam | |
| 3951 similitudo filiationis naturalis. Filius autem Dei naturaliter | |
| 3952 procedit a patre ut verbum intellectuale, unum cum ipso patre | |
| 3953 existens. Huic ergo verbo tripliciter potest aliquid assimilari. | |
| 3954 Uno quidem modo, secundum rationem formae, non autem secundum | |
| 3955 intellectualitatem ipsius, sicut forma domus exterius constitutae | |
| 3956 assimilatur verbo mentali artificis secundum speciem formae, non | |
| 3957 autem secundum intelligibilitatem, quia forma domus in materia non | |
| 3958 est intelligibilis, sicut erat in mente artificis. Et hoc modo | |
| 3959 verbo aeterno assimilatur quaelibet creatura, cum sit facta per | |
| 3960 verbum. Secundo assimilatur creatura verbo, non solum quantum ad | |
| 3961 rationem formae, sed etiam quantum ad intellectualitatem ipsius, | |
| 3962 sicut scientia quae fit in mente discipuli, assimilatur verbo quod | |
| 3963 est in mente magistri. Et hoc modo creatura rationalis, etiam | |
| 3964 secundum suam naturam, assimilatur verbo Dei. Tertio modo, | |
| 3965 assimilatur creatura verbo aeterno secundum unitatem quam habet ad | |
| 3966 patrem, quod quidem fit per gratiam et caritatem, unde dominus | |
| 3967 orat, Ioan. XVII, <i>sint unum in nobis, sicut et nos unum | |
| 3968 sumus</i>. Et talis assimilatio perficit rationem adoptionis, quia | |
| 3969 sic assimilatis debetur hereditas aeterna. Unde manifestum est quod | |
| 3970 adoptari convenit soli creaturae rationali, non tamen omni, sed | |
| 3971 solum habenti caritatem. Quae <i>est diffusa in cordibus nostris | |
| 3972 per spiritum sanctum</i>, ut dicitur Rom. V. Et ideo, Rom. VIII, | |
| 3973 spiritus sanctus dicitur spiritus adoptionis filiorum.</p> | |
| 3974 <p title="III q. 23 a. 3 ad 1"><a name="47897"><span class= | |
| 3975 "ref">[47897] IIIª q. 23 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3976 dicendum quod Deus dicitur pater creaturae irrationalis, non | |
| 3977 proprie per adoptionem, sed per creationem, secundum primam | |
| 3978 participationem similitudinis.</p> | |
| 3979 <p title="III q. 23 a. 3 ad 2"><a name="47898"><span class= | |
| 3980 "ref">[47898] IIIª q. 23 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3981 dicendum quod Angeli dicuntur filii Dei filiatione adoptionis, non | |
| 3982 quia ipsis primo conveniat, sed quia ipsi primo adoptionem filiorum | |
| 3983 receperunt.</p> | |
| 3984 <p title="III q. 23 a. 3 ad 3"><a name="47899"><span class= | |
| 3985 "ref">[47899] IIIª q. 23 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3986 dicendum quod adoptio non est proprium consequens naturam, sed | |
| 3987 consequens gratiam, cuius natura rationalis est capax. Et ideo non | |
| 3988 oportet quod omni rationali creaturae conveniat, sed quod omnis | |
| 3989 rationalis creatura sit capax adoptionis.</p> | |
| 3990 <br /> | |
| 3991 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3992 <p title="III q. 23 a. 4 arg. 1"><a name="47900"><span class= | |
| 3993 "ref">[47900] IIIª q. 23 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3994 proceditur. Videtur quod Christus, secundum quod homo sit filius | |
| 3995 Dei adoptivus. Dicit enim Hilarius, de Christo loquens, | |
| 3996 <i>potestatis dignitas non amittitur dum carnis humanitas | |
| 3997 adoptatur</i>. Ergo Christus, secundum quod homo, est filius | |
| 3998 adoptivus.</p> | |
| 3999 <p title="III q. 23 a. 4 arg. 2"><a name="47901"><span class= | |
| 4000 "ref">[47901] IIIª q. 23 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4001 Augustinus dicit, in libro de Praedest. Sanct., quod <i>eadem | |
| 4002 gratia ille homo est Christus, qua gratia ab initio fidei quicumque | |
| 4003 homo est Christianus</i>. Sed alii homines sunt Christiani per | |
| 4004 gratiam adoptionis. Ergo et ille homo est Christus per adoptionem. | |
| 4005 Et ita videtur esse filius adoptivus.</p> | |
| 4006 <p title="III q. 23 a. 4 arg. 3"><a name="47902"><span class= | |
| 4007 "ref">[47902] IIIª q. 23 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4008 Christus, secundum quod homo, est servus. Sed dignius est esse | |
| 4009 filium adoptivum quam servum. Ergo multo magis Christus, secundum | |
| 4010 quod homo, est filius adoptivus.</p> | |
| 4011 <p title="III q. 23 a. 4 s. c."><a name="47903"><span class= | |
| 4012 "ref">[47903] IIIª q. 23 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4013 quod Ambrosius dicit, in libro de Incarnat., <i>adoptivum filium | |
| 4014 non dicimus filium esse natura, sed eum dicimus natura esse filium | |
| 4015 qui verus est filius</i>. Christus autem verus et naturalis est | |
| 4016 filius Dei, secundum illud I Ioan. ult., <i>ut simus in vero filio | |
| 4017 eius, Iesu Christo</i>. Ergo Christus, secundum quod homo, non est | |
| 4018 filius adoptivus.</p> | |
| 4019 <p title="III q. 23 a. 4 co."><a name="47904"><span class= | |
| 4020 "ref">[47904] IIIª q. 23 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 4021 dicendum quod filiatio proprie convenit hypostasi vel personae, non | |
| 4022 autem naturae, unde in prima parte dictum est quod filiatio est | |
| 4023 proprietas personalis. In Christo autem non est alia persona vel | |
| 4024 hypostasis quam increata, cui convenit esse filium per naturam. | |
| 4025 Dictum est autem supra quod filiatio adoptionis est participata | |
| 4026 similitudo filiationis naturalis. Non autem dicitur aliquid | |
| 4027 participative quod per se dicitur. Et ideo Christus, qui est filius | |
| 4028 Dei naturalis, nullo modo potest dici filius adoptivus. Secundum | |
| 4029 autem illos qui ponunt in Christo duas personas, vel duas | |
| 4030 hypostases, seu duo supposita, nihil rationabiliter prohibet | |
| 4031 Christum hominem dici filium adoptivum.</p> | |
| 4032 <p title="III q. 23 a. 4 ad 1"><a name="47905"><span class= | |
| 4033 "ref">[47905] IIIª q. 23 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4034 dicendum quod, sicut filiatio non proprie convenit naturae, ita nec | |
| 4035 adoptio. Et ideo, cum dicitur quod carnis humanitas adoptatur, | |
| 4036 impropria est locutio, et accipitur ibi adoptio pro unione humanae | |
| 4037 naturae ad personam filii.</p> | |
| 4038 <p title="III q. 23 a. 4 ad 2"><a name="47906"><span class= | |
| 4039 "ref">[47906] IIIª q. 23 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4040 dicendum quod similitudo illa Augustini est intelligenda quantum ad | |
| 4041 principium, quia scilicet, sicut sine meritis habet quilibet homo | |
| 4042 ut sit Christianus, ita ille homo sine meritis habuit ut esset | |
| 4043 Christus. Est tamen differentia quantum ad terminum, quia scilicet | |
| 4044 Christus per gratiam unionis est filius naturalis; alius autem per | |
| 4045 gratiam habitualem est filius adoptivus. Gratia autem habitualis in | |
| 4046 Christo non facit de nonfilio filium adoptivum, sed est quidam | |
| 4047 effectus filiationis in anima Christi, secundum illud Ioan. I, | |
| 4048 <i>vidimus gloriam eius quasi unigeniti a patre, plenum gratiae et | |
| 4049 veritatis</i>.</p> | |
| 4050 <p title="III q. 23 a. 4 ad 3"><a name="47907"><span class= | |
| 4051 "ref">[47907] IIIª q. 23 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4052 dicendum quod esse creaturam, et etiam servitus vel subiectio ad | |
| 4053 Deum, non solum respicit personam, sed etiam naturam, quod non | |
| 4054 potest dici de filiatione. Et ideo non est similis ratio.</p> | |
| 4055 <br /> | |
| 4056 <div class="D">Quaestio 24</div> | |
| 4057 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4058 <p title="III q. 24 pr."><a name="47908"><span class="ref">[47908] | |
| 4059 IIIª q. 24 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 4060 praedestinatione Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 4061 utrum sit praedestinatus. Secundo, utrum sit praedestinatus | |
| 4062 secundum quod homo. Tertio, utrum eius praedestinatio sit exemplar | |
| 4063 praedestinationis nostrae. Quarto, utrum sit causa | |
| 4064 praedestinationis nostrae.</p> | |
| 4065 <br /> | |
| 4066 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4067 <p title="III q. 24 a. 1 arg. 1"><a name="47909"><span class= | |
| 4068 "ref">[47909] IIIª q. 24 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4069 proceditur. Videtur quod Christo non conveniat praedestinatum esse. | |
| 4070 Terminus enim cuiuslibet praedestinationis videtur esse adoptio | |
| 4071 filiorum, secundum illud Ephes. I, <i>praedestinavit nos in | |
| 4072 adoptionem filiorum</i>. Sed Christo non convenit esse filium | |
| 4073 adoptivum, ut dictum est. Ergo Christo non convenit praedestinatum | |
| 4074 esse.</p> | |
| 4075 <p title="III q. 24 a. 1 arg. 2"><a name="47910"><span class= | |
| 4076 "ref">[47910] IIIª q. 24 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 4077 Christo duo est considerare, scilicet naturam humanam, et personam. | |
| 4078 Sed non potest dici quod Christus est praedestinatus ratione | |
| 4079 naturae humanae, quia haec est falsa, humana natura est filius Dei. | |
| 4080 Similiter etiam neque ratione personae, quia illa persona non habet | |
| 4081 ex gratia quod sit filius Dei, sed ex natura; praedestinatio autem | |
| 4082 est eorum quae sunt ex gratia, ut in prima parte dictum est. Ergo | |
| 4083 Christus non est praedestinatus filius Dei.</p> | |
| 4084 <p title="III q. 24 a. 1 arg. 3"><a name="47911"><span class= | |
| 4085 "ref">[47911] IIIª q. 24 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4086 sicut illud quod est factum non semper fuit, ita et illud quod fuit | |
| 4087 praedestinatum, eo quod praedestinatio antecessionem quandam | |
| 4088 importat. Sed, quia Christus semper fuit Deus et filius Dei, non | |
| 4089 proprie dicitur quod homo ille sit factus filius Dei. Ergo, pari | |
| 4090 ratione, non debet dici quod Christus sit praedestinatus filius | |
| 4091 Dei.</p> | |
| 4092 <p title="III q. 24 a. 1 s. c."><a name="47912"><span class= | |
| 4093 "ref">[47912] IIIª q. 24 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4094 quod apostolus dicit, Rom. I, de Christo loquens, <i>qui | |
| 4095 praedestinatus est filius Dei in virtute</i>.</p> | |
| 4096 <p title="III q. 24 a. 1 co."><a name="47913"><span class= | |
| 4097 "ref">[47913] IIIª q. 24 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 4098 dicendum quod, sicut patet ex his quae in prima parte dicta sunt, | |
| 4099 praedestinatio, proprie accepta, est quaedam divina praeordinatio | |
| 4100 ab aeterno de his quae per gratiam Dei sunt fienda in tempore. Est | |
| 4101 autem hoc in tempore factum per gratiam unionis a Deo, ut homo | |
| 4102 esset Deus et Deus esset homo. Nec potest dici quod Deus ab aeterno | |
| 4103 non praeordinaverit hoc se facturum in tempore, quia sequeretur | |
| 4104 quod divinae menti aliquid accideret de novo. Et oportet dicere | |
| 4105 quod ipsa unio naturarum in persona Christi cadat sub aeterna Dei | |
| 4106 praedestinatione. Et ratione huius Christus dicitur esse | |
| 4107 praedestinatus.</p> | |
| 4108 <p title="III q. 24 a. 1 ad 1"><a name="47914"><span class= | |
| 4109 "ref">[47914] IIIª q. 24 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4110 dicendum quod apostolus ibi loquitur de praedestinatione qua nos | |
| 4111 praedestinamur ut simus filii adoptivi. Sicut autem Christus | |
| 4112 singulari modo prae aliis est Dei filius naturalis, ita quodam | |
| 4113 singulari modo est praedestinatus.</p> | |
| 4114 <p title="III q. 24 a. 1 ad 2"><a name="47915"><span class= | |
| 4115 "ref">[47915] IIIª q. 24 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4116 dicendum quod, sicut dicit Glossa Rom. I, quidam dixerunt | |
| 4117 praedestinationem illam intelligendam esse de natura, non de | |
| 4118 persona, quia scilicet humanae naturae facta est haec gratia ut | |
| 4119 uniretur filio Dei in unitate personae. Sed secundum hoc locutio | |
| 4120 apostoli est impropria, propter duo. Primo quidem, ratione communi. | |
| 4121 Non enim dicimus naturam alicuius praedestinari, sed personam, quia | |
| 4122 praedestinari est dirigi in salutem, quod quidem est suppositi | |
| 4123 agentis propter beatitudinis finem. Secundo, ratione speciali. Quia | |
| 4124 esse filium Dei non convenit humanae naturae, est enim haec falsa, | |
| 4125 natura humana est filius Dei. Nisi forte quis velit sic exponere, | |
| 4126 extorta expositione, qui praedestinatus est filius Dei in virtute, | |
| 4127 idest, praedestinatum est ut humana natura uniretur filio Dei in | |
| 4128 persona. Relinquitur ergo quod praedestinatio attribuatur personae | |
| 4129 Christi, non quidem secundum se, vel secundum quod subsistit in | |
| 4130 divina natura; sed secundum quod subsistit in humana natura. Unde, | |
| 4131 cum praedixisset apostolus, <i>qui factus est ei ex semine David | |
| 4132 secundum carnem</i>, subiunxit, <i>qui praedestinatus est filius | |
| 4133 Dei in virtute</i>, ut daret intelligere quod, secundum hoc quod | |
| 4134 est factus ex semine David secundum carnem, est praedestinatus | |
| 4135 filius Dei in virtute. Quamvis enim sit naturale illi personae | |
| 4136 secundum se consideratae quod sit filius Dei in virtute, non tamen | |
| 4137 est ei naturale secundum naturam humanam, secundum quam hoc sibi | |
| 4138 competit per gratiam unionis.</p> | |
| 4139 <p title="III q. 24 a. 1 ad 3"><a name="47916"><span class= | |
| 4140 "ref">[47916] IIIª q. 24 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4141 dicendum quod Origenes, super epistolam ad Rom., dicit hanc esse | |
| 4142 litteram apostoli, qui destinatus est filius Dei in virtute, ita | |
| 4143 quod non designetur aliqua antecessio. Et sic nihil habet | |
| 4144 difficultatis. Alii vero antecessionem quae designatur in hoc | |
| 4145 participio praedestinatus, referunt, non ad id quod est esse filius | |
| 4146 Dei, sed ad eius manifestationem, secundum illum consuetum modum | |
| 4147 loquendi in Scripturis quo res dicuntur fieri quando innotescunt, | |
| 4148 ut sit sensus quod Christus praedestinatus est manifestari filius | |
| 4149 Dei. Sed sic non proprie praedestinatio accipitur. Nam aliquis | |
| 4150 dicitur proprie praedestinari secundum quod dirigitur in finem | |
| 4151 beatitudinis. Beatitudo autem Christi non dependet ex nostra | |
| 4152 cognitione. Et ideo melius dicendum est quod illa antecessio quam | |
| 4153 importat hoc participium praedestinatus, non refertur ad personam | |
| 4154 secundum seipsam, sed ratione humanae naturae, quia scilicet | |
| 4155 persona illa etsi ab aeterno fuerit filius Dei, hoc tamen non fuit | |
| 4156 semper, quod subsistens in natura humana fuerit filius Dei. Unde | |
| 4157 dicit Augustinus, in libro de Praedest. Sanct., <i>praedestinatus | |
| 4158 est Iesus ut qui futurus erat secundum carnem filius David, esset | |
| 4159 tamen in virtute filius Dei</i>. Et est considerandum quod, licet | |
| 4160 hoc participium praedestinatus importet antecessionem, sicut et hoc | |
| 4161 participium factus, aliter tamen et aliter. Nam fieri pertinet ad | |
| 4162 ipsam rem secundum quod in se est, praedestinari autem pertinet ad | |
| 4163 aliquem secundum quod est in apprehensione alicuius praeordinantis. | |
| 4164 Id autem quod subest alicui formae vel naturae secundum rem, potest | |
| 4165 apprehendi vel prout est sub forma illa, vel etiam absolute. Et | |
| 4166 quia absolute non convenit personae Christi quod incoeperit esse | |
| 4167 filius Dei, convenit autem ei secundum quod intelligitur vel | |
| 4168 apprehenditur ut in natura humana existens, quia scilicet hoc | |
| 4169 aliquando incoepit esse quod in natura humana existens esset filius | |
| 4170 Dei, ideo magis est haec vera, Christus est praedestinatus filius | |
| 4171 Dei, quam ista, Christus est factus filius Dei.</p> | |
| 4172 <br /> | |
| 4173 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4174 <p title="III q. 24 a. 2 arg. 1"><a name="47917"><span class= | |
| 4175 "ref">[47917] IIIª q. 24 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 4176 sic proceditur. Videtur quod haec sit falsa, Christus, secundum | |
| 4177 quod homo, est praedestinatus esse filius Dei. Hoc enim est | |
| 4178 unusquisque secundum aliquod tempus quod est praedestinatus esse, | |
| 4179 eo quod praedestinatio Dei non fallitur. Si ergo Christus, secundum | |
| 4180 quod homo, est praedestinatus filius Dei, videtur sequi quod sit | |
| 4181 filius Dei secundum quod homo. Hoc autem est falsum. Ergo et | |
| 4182 primum.</p> | |
| 4183 <p title="III q. 24 a. 2 arg. 2"><a name="47918"><span class= | |
| 4184 "ref">[47918] IIIª q. 24 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4185 illud quod convenit Christo secundum quod homo, convenit cuilibet | |
| 4186 homini, eo quod ipse est unius speciei cum aliis hominibus. Si ergo | |
| 4187 Christus, secundum quod homo, est praedestinatus esse filius Dei, | |
| 4188 sequetur quod cuilibet homini hoc conveniat. Hoc autem est falsum. | |
| 4189 Ergo et primum.</p> | |
| 4190 <p title="III q. 24 a. 2 arg. 3"><a name="47919"><span class= | |
| 4191 "ref">[47919] IIIª q. 24 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, hoc | |
| 4192 ab aeterno praedestinatur quod est aliquando fiendum in tempore. | |
| 4193 Sed magis est haec vera, filius Dei factus est homo, quam ista, | |
| 4194 homo factus est filius Dei. Ergo magis est haec vera, Christus, | |
| 4195 secundum quod filius Dei, est praedestinatus esse homo, quam e | |
| 4196 converso, Christus, secundum quod homo, praedestinatus est esse | |
| 4197 filius Dei.</p> | |
| 4198 <p title="III q. 24 a. 2 s. c."><a name="47920"><span class= | |
| 4199 "ref">[47920] IIIª q. 24 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4200 quod dicit Augustinus, in libro de Praedest. Sanct., <i>ipsum | |
| 4201 dominum gloriae, inquantum homo factus est Dei filius, | |
| 4202 praedestinatum esse dicimus</i>.</p> | |
| 4203 <p title="III q. 24 a. 2 co."><a name="47921"><span class= | |
| 4204 "ref">[47921] IIIª q. 24 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 4205 dicendum quod in praedestinatione duo possunt considerari. Unum | |
| 4206 quidem ex parte ipsius praedestinationis aeternae, et secundum hoc | |
| 4207 importat antecessionem quandam respectu eius quod sub | |
| 4208 praedestinatione cadit. Alio modo potest considerari secundum | |
| 4209 effectum temporalem, qui quidem est aliquod gratuitum Dei donum. | |
| 4210 Dicendum est ergo quod secundum utrumque istorum attribuitur | |
| 4211 praedestinatio Christo ratione solius humanae naturae, nam humana | |
| 4212 natura non semper fuit verbo unita; et ei etiam per gratiam hoc est | |
| 4213 collatum, ut filio Dei in persona uniretur. Et ideo solum ratione | |
| 4214 naturae humanae praedestinatio competit Christo. Unde Augustinus | |
| 4215 dicit, in libro de Praedest. Sanct., <i>praedestinata est ista | |
| 4216 humanae naturae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo | |
| 4217 attolleretur altius non haberet</i>. Hoc autem dicimus convenire | |
| 4218 alicui secundum quod homo, quod convenit ei ratione humanae | |
| 4219 naturae. Et ideo dicendum est quod Christus, secundum quod homo, | |
| 4220 est praedestinatus esse filius Dei.</p> | |
| 4221 <p title="III q. 24 a. 2 ad 1"><a name="47922"><span class= | |
| 4222 "ref">[47922] IIIª q. 24 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4223 dicendum quod, cum dicitur, Christus, secundum quod homo, est | |
| 4224 praedestinatus esse filius Dei, haec determinatio secundum quod | |
| 4225 homo potest referri ad actum significatum per participium | |
| 4226 dupliciter. Uno modo, ex parte eius quod materialiter cadit sub | |
| 4227 praedestinatione. Et hoc modo est falsa. Est enim sensus quod | |
| 4228 praedestinatum sit ut Christus, secundum quod homo, sit filius Dei. | |
| 4229 Et in hoc sensu procedit obiectio. Alio modo, potest referri ad | |
| 4230 ipsam propriam rationem actus, prout scilicet praedestinatio | |
| 4231 importat in sui ratione antecessionem et effectum gratuitum. Et hoc | |
| 4232 modo convenit Christo praedestinatio ratione humanae naturae, ut | |
| 4233 dictum est. Et secundum hoc dicitur praedestinatus secundum quod | |
| 4234 homo.</p> | |
| 4235 <p title="III q. 24 a. 2 ad 2"><a name="47923"><span class= | |
| 4236 "ref">[47923] IIIª q. 24 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4237 dicendum quod aliquid potest convenire alicui homini ratione | |
| 4238 humanae naturae dupliciter. Uno modo, sic quod humana natura sit | |
| 4239 causa illius, sicut esse risibile convenit Socrati ratione humanae | |
| 4240 naturae, ex cuius principiis causatur. Et hoc modo praedestinatio | |
| 4241 non convenit nec Christo nec alteri homini ratione humanae naturae. | |
| 4242 Et in hoc sensu procedit obiectio. Alio modo dicitur aliquid | |
| 4243 convenire alicui ratione humanae naturae, cuius humana natura est | |
| 4244 susceptiva. Et sic dicimus Christum esse praedestinatum ratione | |
| 4245 humanae naturae, quia praedestinatio refertur ad exaltationem | |
| 4246 humanae naturae in ipso, sicut dictum est.</p> | |
| 4247 <p title="III q. 24 a. 2 ad 3"><a name="47924"><span class= | |
| 4248 "ref">[47924] IIIª q. 24 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4249 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Praedest. | |
| 4250 Sanct., <i>ipsa est illa ineffabiliter facta hominis a Deo verbo | |
| 4251 susceptio singularis, ut filius hominis simul propter susceptum | |
| 4252 hominem, et filius Dei propter suscipientem unigenitum Deum, | |
| 4253 veraciter et proprie diceretur</i>. Et ideo, quia illa susceptio | |
| 4254 sub praedestinatione cadit tanquam gratuita, utrumque potest dici, | |
| 4255 quod et filius Dei praedestinatus sit esse homo, et filius hominis | |
| 4256 praedestinatus sit esse filius Dei. Quia tamen gratia non est facta | |
| 4257 filio Dei ut esset homo, sed potius humanae naturae ut filio Dei | |
| 4258 uniretur, magis proprie potest dici quod Christus, secundum quod | |
| 4259 homo, est praedestinatus esse filius Dei, quam quod Christus, | |
| 4260 secundum quod filius Dei, sit praedestinatus esse homo.</p> | |
| 4261 <br /> | |
| 4262 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4263 <p title="III q. 24 a. 3 arg. 1"><a name="47925"><span class= | |
| 4264 "ref">[47925] IIIª q. 24 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4265 proceditur. Videtur quod Christi praedestinatio non sit exemplar | |
| 4266 nostrae praedestinationis. Exemplar enim praeexistit exemplato. | |
| 4267 Nihil autem praeexistit aeterno. Cum ergo praedestinatio nostra sit | |
| 4268 aeterna, videtur quod praedestinatio Christi non sit exemplar | |
| 4269 nostrae praedestinationis.</p> | |
| 4270 <p title="III q. 24 a. 3 arg. 2"><a name="47926"><span class= | |
| 4271 "ref">[47926] IIIª q. 24 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4272 exemplar ducit in cognitionem exemplati. Sed non oportuit quod Deus | |
| 4273 duceretur in cognitionem nostrae praedestinationis ex aliquo alio, | |
| 4274 cum dicatur Rom. VIII, <i>quos praescivit, hos et | |
| 4275 praedestinavit</i>. Ergo praedestinatio Christi non est exemplar | |
| 4276 nostrae praedestinationis.</p> | |
| 4277 <p title="III q. 24 a. 3 arg. 3"><a name="47927"><span class= | |
| 4278 "ref">[47927] IIIª q. 24 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4279 exemplar est conforme exemplato. Sed alterius rationis videtur esse | |
| 4280 praedestinatio Christi quam praedestinatio nostra, quia nos | |
| 4281 praedestinamur in filios adoptivos, Christus autem est | |
| 4282 praedestinatus filius Dei in virtute, ut dicitur Rom. I. Ergo eius | |
| 4283 praedestinatio non est exemplar nostrae praedestinationis.</p> | |
| 4284 <p title="III q. 24 a. 3 s. c."><a name="47928"><span class= | |
| 4285 "ref">[47928] IIIª q. 24 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4286 quod dicit Augustinus, in libro de Praedest. Sanct., <i>est | |
| 4287 praeclarissimum lumen praedestinationis et gratiae ipse salvator, | |
| 4288 ipse mediator Dei et hominum, homo Christus Iesus</i>. Dicitur | |
| 4289 autem lumen praedestinationis et gratiae inquantum per eius | |
| 4290 praedestinationem et gratiam manifestatur nostra praedestinatio, | |
| 4291 quod videtur ad rationem exemplaris pertinere. Ergo praedestinatio | |
| 4292 Christi est exemplar nostrae praedestinationis.</p> | |
| 4293 <p title="III q. 24 a. 3 co."><a name="47929"><span class= | |
| 4294 "ref">[47929] IIIª q. 24 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 4295 dicendum quod praedestinatio dupliciter potest considerari. Uno | |
| 4296 modo, secundum ipsum actum praedestinantis. Et sic praedestinatio | |
| 4297 Christi non potest dici exemplar nostrae praedestinationis, uno | |
| 4298 enim modo, et eodem actu aeterno, praedestinavit Deus nos et | |
| 4299 Christum. Alio modo potest praedestinatio considerari secundum id | |
| 4300 ad quod aliquis praedestinatur, quod est praedestinationis terminus | |
| 4301 et effectus. Et secundum hoc praedestinatio Christi est exemplar | |
| 4302 nostrae praedestinationis. Et hoc dupliciter. Primo quidem, quantum | |
| 4303 ad bonum ad quod praedestinamur. Ipse enim praedestinatus est ad | |
| 4304 hoc quod esset Dei filius naturalis, nos autem praedestinamur ad | |
| 4305 filiationem adoptionis, quae est quaedam participata similitudo | |
| 4306 filiationis naturalis. Unde dicitur Rom. VIII, <i>quos praescivit, | |
| 4307 hos et praedestinavit conformes fieri imaginis filii eius</i>. Alio | |
| 4308 modo, quantum ad modum consequendi istud bonum, quod est per | |
| 4309 gratiam. Quod quidem in Christo est manifestissimum, quia natura | |
| 4310 humana in ipso, nullis suis praecedentibus meritis, unita est filio | |
| 4311 Dei. <i>Et de plenitudine gratiae eius nos omnes accepimus</i>, ut | |
| 4312 dicitur Ioan. I.</p> | |
| 4313 <p title="III q. 24 a. 3 ad 1"><a name="47930"><span class= | |
| 4314 "ref">[47930] IIIª q. 24 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4315 dicendum, quod illa ratio procedit ex parte ipsius actus | |
| 4316 praedestinantis.</p> | |
| 4317 <p title="III q. 24 a. 3 ad 2"><a name="47931"><span class= | |
| 4318 "ref">[47931] IIIª q. 24 a. 3 ad 2</span></a> Et similiter | |
| 4319 dicendum ad secundum.</p> | |
| 4320 <p title="III q. 24 a. 3 ad 3"><a name="47932"><span class= | |
| 4321 "ref">[47932] IIIª q. 24 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4322 dicendum quod non est necessarium quod exemplatum exemplari quantum | |
| 4323 ad omnia conformetur, sed sufficit quod aliqualiter exemplatum | |
| 4324 imitetur suum exemplar.</p> | |
| 4325 <br /> | |
| 4326 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4327 <p title="III q. 24 a. 4 arg. 1"><a name="47933"><span class= | |
| 4328 "ref">[47933] IIIª q. 24 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4329 proceditur. Videtur quod praedestinatio Christi non sit causa | |
| 4330 nostrae praedestinationis. Aeternum enim non habet causam. Sed | |
| 4331 praedestinatio nostra est aeterna. Ergo praedestinatio Christi non | |
| 4332 est causa nostrae praedestinationis.</p> | |
| 4333 <p title="III q. 24 a. 4 arg. 2"><a name="47934"><span class= | |
| 4334 "ref">[47934] IIIª q. 24 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4335 illud quod dependet ex simplici Dei voluntate, non habet aliam | |
| 4336 causam nisi Dei voluntatem. Sed praedestinatio nostra ex simplici | |
| 4337 voluntate Dei dependet, dicitur enim Ephes. I, <i>praedestinati | |
| 4338 secundum propositum eius, qui omnia operatur secundum consilium | |
| 4339 voluntatis suae</i>. Ergo praedestinatio Christi non est causa | |
| 4340 nostrae praedestinationis.</p> | |
| 4341 <p title="III q. 24 a. 4 arg. 3"><a name="47935"><span class= | |
| 4342 "ref">[47935] IIIª q. 24 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4343 remota causa, removetur effectus. Sed, remota praedestinatione | |
| 4344 Christi, non removetur nostra praedestinatio, quia etiam si filius | |
| 4345 Dei non incarnaretur, erat alius modus possibilis nostrae salutis, | |
| 4346 ut Augustinus dicit, in libro de Trin. Praedestinatio ergo Christi | |
| 4347 non est causa nostrae praedestinationis.</p> | |
| 4348 <p title="III q. 24 a. 4 s. c."><a name="47936"><span class= | |
| 4349 "ref">[47936] IIIª q. 24 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4350 quod dicitur Ephes. I, <i>praedestinavit nos in adoptionem filiorum | |
| 4351 per Iesum Christum</i>.</p> | |
| 4352 <p title="III q. 24 a. 4 co."><a name="47937"><span class= | |
| 4353 "ref">[47937] IIIª q. 24 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 4354 dicendum quod, si consideretur praedestinatio secundum ipsum | |
| 4355 praedestinationis actum, praedestinatio Christi non est causa | |
| 4356 praedestinationis nostrae, cum uno et eodem actu Deus | |
| 4357 praedestinaverit Christum et nos. Si autem consideretur | |
| 4358 praedestinatio secundum terminum praedestinationis, sic | |
| 4359 praedestinatio Christi est causa nostrae praedestinationis, sic | |
| 4360 enim Deus praeordinavit nostram salutem, ab aeterno praedestinando, | |
| 4361 ut per Iesum Christum compleretur. Sub praedestinatione enim | |
| 4362 aeterna non solum cadit id quod est fiendum in tempore, sed etiam | |
| 4363 modus et ordo secundum quod est complendum ex tempore.</p> | |
| 4364 <p title="III q. 24 a. 4 ad 1"><a name="47938"><span class= | |
| 4365 "ref">[47938] IIIª q. 24 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4366 et secundum dicendum quod rationes illae procedunt de | |
| 4367 praedestinatione secundum praedestinationis actum.</p> | |
| 4368 <p title="III q. 24 a. 4 ad 3"><a name="47939"><span class= | |
| 4369 "ref">[47939] IIIª q. 24 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4370 dicendum quod, si Christus non fuisset incarnandus, Deus | |
| 4371 praeordinasset homines salvari per aliam causam. Sed quia | |
| 4372 praeordinavit incarnationem Christi, simul cum hoc praeordinavit ut | |
| 4373 esset causa nostrae salutis.</p> | |
| 4374 <br /> | |
| 4375 <div class="D">Quaestio 25</div> | |
| 4376 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4377 <p title="III q. 25 pr."><a name="47940"><span class="ref">[47940] | |
| 4378 IIIª q. 25 pr.</span></a> Deinde considerandum est de his quae | |
| 4379 pertinent ad Christum in comparatione ad nos. Et primo, de | |
| 4380 adoratione Christi, qua scilicet nos eum adoramus; secundo, de hoc | |
| 4381 quod est mediator noster ad Deum. Circa primum quaeruntur sex. | |
| 4382 Primo, utrum una et eadem adoratione sit adoranda divinitas Christi | |
| 4383 et eius humanitas. Secundo, utrum caro eius sit adoranda adoratione | |
| 4384 latriae. Tertio, utrum adoratio latriae sit exhibenda imagini | |
| 4385 Christi. Quarto, utrum sit exhibenda cruci Christi. Quinto, utrum | |
| 4386 sit exhibenda matri eius. Sexto, de adoratione reliquiarum | |
| 4387 sanctorum.</p> | |
| 4388 <br /> | |
| 4389 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4390 <p title="III q. 25 a. 1 arg. 1"><a name="47941"><span class= | |
| 4391 "ref">[47941] IIIª q. 25 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4392 proceditur. Videtur quod non eadem adoratione adoranda sit | |
| 4393 humanitas Christi et eius divinitas. Divinitas enim Christi est | |
| 4394 adoranda, quae est communis patri et filio, unde dicitur Ioan. V, | |
| 4395 <i>omnes honorificent filium sicut honorificant patrem</i>. Sed | |
| 4396 humanitas Christi non est communis ei et patri. Ergo non eadem | |
| 4397 adoratione adoranda est humanitas Christi et eius divinitas.</p> | |
| 4398 <p title="III q. 25 a. 1 arg. 2"><a name="47942"><span class= | |
| 4399 "ref">[47942] IIIª q. 25 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4400 honor est proprie praemium virtutis, ut philosophus dicit, in IV | |
| 4401 Ethic. Meretur autem virtus praemium suum per actum. Cum igitur in | |
| 4402 Christo sit alia operatio divinae et humanae naturae, ut supra | |
| 4403 habitum est, videtur quod alio honore sit adoranda humanitas | |
| 4404 Christi, et alio eius divinitas.</p> | |
| 4405 <p title="III q. 25 a. 1 arg. 3"><a name="47943"><span class= | |
| 4406 "ref">[47943] IIIª q. 25 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4407 anima Christi, si non esset verbo unita, esset veneranda propter | |
| 4408 excellentiam sapientiae et gratiae quam habet. Sed nihil dignitatis | |
| 4409 est ei subtractum per hoc quod est unita verbo. Ergo natura humana | |
| 4410 est quadam propria veneratione adoranda, praeter venerationem quae | |
| 4411 exhibetur divinitati ipsius.</p> | |
| 4412 <p title="III q. 25 a. 1 s. c."><a name="47944"><span class= | |
| 4413 "ref">[47944] IIIª q. 25 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4414 quod in capitulis quintae synodi sic legitur, <i>si quis in duabus | |
| 4415 naturis adorari dicit Christum, ex quo duae adorationes | |
| 4416 introducuntur, sed non una adoratione Deum verbum incarnatum cum | |
| 4417 propria ipsius carne adorat, sicut ab initio Dei Ecclesiae traditum | |
| 4418 est, talis anathema sit</i>.</p> | |
| 4419 <p title="III q. 25 a. 1 co."><a name="47945"><span class= | |
| 4420 "ref">[47945] IIIª q. 25 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 4421 dicendum quod in eo qui honoratur, duo possumus considerare, | |
| 4422 scilicet eum cui honor exhibetur, et causam honoris. Proprie autem | |
| 4423 honor exhibetur toti rei subsistenti, non enim dicimus quod manus | |
| 4424 hominis honoretur, sed quod homo honoretur. Et si quandoque | |
| 4425 contingat quod dicatur honorari manus vel pes alicuius, hoc non | |
| 4426 dicitur ea ratione quod huiusmodi partes secundum se honorentur, | |
| 4427 sed quia in istis partibus honoratur totum. Per quem etiam modum | |
| 4428 aliquis homo potest honorari in aliquo exteriori, puta in veste, | |
| 4429 aut in imagine, aut in nuntio. Causa autem honoris est id ex quo | |
| 4430 ille qui honoratur habet aliquam excellentiam, nam honor est | |
| 4431 reverentia alicui exhibita propter sui excellentiam, ut in secunda | |
| 4432 parte dictum est. Et ideo, si in uno homine sunt plures causae | |
| 4433 honoris, puta praelatio, scientia et virtus, erit quidem illius | |
| 4434 hominis unus honor ex parte eius qui honoratur, plures tamen | |
| 4435 secundum causas honoris, homo enim est qui honoratur et propter | |
| 4436 scientiam, et propter virtutem. Cum igitur in Christo una sit | |
| 4437 tantum persona divinae et humanae naturae, et etiam una hypostasis | |
| 4438 et unum suppositum, est quidem una eius adoratio et unus honor ex | |
| 4439 parte eius qui adoratur, sed ex parte causae qua honoratur, possunt | |
| 4440 dici esse plures adorationes, ut scilicet alio honore honoretur | |
| 4441 propter sapientiam increatam, et propter sapientiam creatam. Si | |
| 4442 autem ponerentur in Christo plures personae seu hypostases, | |
| 4443 sequeretur quod simpliciter essent plures adorationes. Et hoc est | |
| 4444 quod in synodis reprobatur. Dicitur enim in capitulis Cyrilli, | |
| 4445 <i>si quis audet dicere assumptum hominem coadorari oportere Deo | |
| 4446 verbo, quasi alterum alteri, et non magis una adoratione | |
| 4447 honorificat Emmanuelem, secundum quod factum est caro verbum, | |
| 4448 anathema sit</i>.</p> | |
| 4449 <p title="III q. 25 a. 1 ad 1"><a name="47946"><span class= | |
| 4450 "ref">[47946] IIIª q. 25 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4451 dicendum quod in Trinitate sunt tres qui honorantur, sed una est | |
| 4452 causa honoris. In mysterio autem incarnationis est e converso. Et | |
| 4453 ideo alio modo est unus honor Trinitatis, et alio modo est unus | |
| 4454 honor Christi.</p> | |
| 4455 <p title="III q. 25 a. 1 ad 2"><a name="47947"><span class= | |
| 4456 "ref">[47947] IIIª q. 25 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4457 dicendum quod operatio non est quae honoratur, sed est ratio | |
| 4458 honoris. Et ideo per hoc quod in Christo sunt duae operationes, non | |
| 4459 ostenditur quod sint duae adorationes, sed quod sint duae | |
| 4460 adorationis causae.</p> | |
| 4461 <p title="III q. 25 a. 1 ad 3"><a name="47948"><span class= | |
| 4462 "ref">[47948] IIIª q. 25 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4463 dicendum quod anima Christi, si non esset unita Dei verbo esset id | |
| 4464 quod est principalissimum in homine illo. Et ideo sibi praecipue | |
| 4465 deberetur honor, quia homo est quod est potissimum in eo. Sed quia | |
| 4466 anima Christi est unita personae digniori, illi personae praecipue | |
| 4467 debetur honor cui anima Christi unitur. Nec per hoc tamen | |
| 4468 diminuitur dignitas animae Christi, sed augetur ut supra dictum | |
| 4469 est.</p> | |
| 4470 <br /> | |
| 4471 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4472 <p title="III q. 25 a. 2 arg. 1"><a name="47949"><span class= | |
| 4473 "ref">[47949] IIIª q. 25 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 4474 sic proceditur. Videtur quod humanitas Christi non sit adoranda | |
| 4475 adoratione latriae. Quia super illud Psalmi, <i>adorate scabellum | |
| 4476 pedum eius quoniam sanctum est</i>, dicit Glossa, <i>caro a verbo | |
| 4477 Dei assumpta sine impietate adoratur a nobis, quia nemo | |
| 4478 spiritualiter carnem eius manducat nisi prius adoret; non illa dico | |
| 4479 adoratione quae latria est, quae soli creatori debetur</i>. Caro | |
| 4480 autem est pars humanitatis. Ergo humanitas Christi non est adoranda | |
| 4481 adoratione latriae.</p> | |
| 4482 <p title="III q. 25 a. 2 arg. 2"><a name="47950"><span class= | |
| 4483 "ref">[47950] IIIª q. 25 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4484 cultus latriae nulli creaturae debetur, ex hoc enim reprobantur | |
| 4485 gentiles quod coluerunt et servierunt creaturae, ut dicitur Rom. I. | |
| 4486 Sed humanitas Christi est creatura. Ergo non est adoranda | |
| 4487 adoratione latriae.</p> | |
| 4488 <p title="III q. 25 a. 2 arg. 3"><a name="47951"><span class= | |
| 4489 "ref">[47951] IIIª q. 25 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4490 adoratio latriae debetur Deo in recognitionem maximi dominii, | |
| 4491 secundum illud Deut. VI, <i>dominum Deum tuum adorabis, et illi | |
| 4492 soli servies</i>. Sed Christus, secundum quod homo, est minor | |
| 4493 patre. Ergo humanitas eius non est adoratione latriae adoranda.</p> | |
| 4494 <p title="III q. 25 a. 2 s. c."><a name="47952"><span class= | |
| 4495 "ref">[47952] IIIª q. 25 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4496 quod Damascenus dicit, in IV libro, <i>adoratur autem caro Christi, | |
| 4497 incarnato Deo verbo, non propter seipsam, sed propter unitum ei | |
| 4498 secundum hypostasim verbum Dei</i>. Et super illud Psalmi, | |
| 4499 <i>adorate scabellum pedum eius</i>, dicit Glossa, <i>qui adorat | |
| 4500 corpus Christi, non terram intuetur, sed illum potius cuius | |
| 4501 scabellum est, in cuius honore scabellum adorat</i>. Sed verbum | |
| 4502 incarnatum adoratur adoratione latriae. Ergo etiam corpus eius, | |
| 4503 sive eius humanitas.</p> | |
| 4504 <p title="III q. 25 a. 2 co."><a name="47953"><span class= | |
| 4505 "ref">[47953] IIIª q. 25 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 4506 dicendum quod, sicut supra dictum est, honor adorationis debetur | |
| 4507 hypostasi subsistenti, tamen ratio honoris potest esse aliquid non | |
| 4508 subsistens, propter quod honoratur persona cui illud inest. | |
| 4509 Adoratio igitur humanitatis Christi dupliciter potest intelligi. | |
| 4510 Uno modo, ut sit eius sicut rei adoratae. Et sic adorare carnem | |
| 4511 Christi nihil est aliud quam adorare verbum Dei incarnatum, sicut | |
| 4512 adorare vestem regis nihil est aliud quam adorare regem vestitum. | |
| 4513 Et secundum hoc, adoratio humanitatis Christi est adoratio latriae. | |
| 4514 Alio modo potest intelligi adoratio humanitatis Christi quae fit | |
| 4515 ratione humanitatis Christi perfectae omni munere gratiarum. Et sic | |
| 4516 adoratio humanitatis Christi non est adoratio latriae, sed adoratio | |
| 4517 duliae. Ita scilicet quod una et eadem persona Christi adoretur | |
| 4518 adoratione latriae propter suam divinitatem et adoratione duliae | |
| 4519 propter perfectionem humanitatis. Nec hoc est inconveniens. Quia | |
| 4520 ipsi Deo patri debetur honor latriae propter divinitatem, et honor | |
| 4521 duliae propter dominium quo creaturas gubernat. Unde super illud | |
| 4522 Psalmi, <i>domine Deus meus in te speravi</i>, dicit Glossa, | |
| 4523 <i>domine omnium per potentiam, cui debetur dulia. Deus omnium per | |
| 4524 creationem, cui debetur latria</i>.</p> | |
| 4525 <p title="III q. 25 a. 2 ad 1"><a name="47954"><span class= | |
| 4526 "ref">[47954] IIIª q. 25 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4527 dicendum quod Glossa illa non est sic intelligenda quasi seorsum | |
| 4528 adoretur caro Christi ab eius divinitate, hoc enim posset | |
| 4529 contingere solum hoc modo, si esset alia hypostasis Dei et hominis. | |
| 4530 Sed quia, ut dicit Damascenus, <i>si dividas subtilibus | |
| 4531 intelligentiis quod videtur ab eo quod intelligitur, inadorabilis | |
| 4532 est ut creatura</i>, scilicet adoratione latriae. Et tunc sic | |
| 4533 intellectae ut separatae a Dei verbo, debetur sibi adoratio duliae, | |
| 4534 non cuiuscumque, puta quae communiter exhibetur aliis creaturis; | |
| 4535 sed quadam excellentiori, quam hyperduliam vocant.</p> | |
| 4536 <p title="III q. 25 a. 2 ad 2"><a name="47955"><span class= | |
| 4537 "ref">[47955] IIIª q. 25 a. 2 ad 2</span></a> Et per hoc etiam | |
| 4538 patet responsio ad secundum et tertium. Quia adoratio latriae non | |
| 4539 exhibetur humanitati Christi ratione sui ipsius, sed ratione | |
| 4540 divinitatis cui unitur, secundum quam Christus non est minor | |
| 4541 patre.</p> | |
| 4542 <br /> | |
| 4543 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4544 <p title="III q. 25 a. 3 arg. 1"><a name="47956"><span class= | |
| 4545 "ref">[47956] IIIª q. 25 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4546 proceditur. Videtur quod imago Christi non sit adoranda adoratione | |
| 4547 latriae. Dicitur enim Exod. XX, <i>non facies tibi sculptile, neque | |
| 4548 omnem similitudinem</i>. Sed nulla adoratio est facienda contra Dei | |
| 4549 praeceptum. Ergo imago Christi non est adoranda adoratione | |
| 4550 latriae.</p> | |
| 4551 <p title="III q. 25 a. 3 arg. 2"><a name="47957"><span class= | |
| 4552 "ref">[47957] IIIª q. 25 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4553 operibus gentilium non debemus communicare, ut apostolus dicit, | |
| 4554 Ephes. V. Sed gentiles de hoc praecipue inculpantur, quia | |
| 4555 <i>commutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem | |
| 4556 imaginis corruptibilis hominis</i>, ut dicitur Rom. I. Ergo imago | |
| 4557 Christi non est adoranda adoratione latriae.</p> | |
| 4558 <p title="III q. 25 a. 3 arg. 3"><a name="47958"><span class= | |
| 4559 "ref">[47958] IIIª q. 25 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4560 Christo debetur adoratio latriae ratione divinitatis, non ratione | |
| 4561 humanitatis. Sed imagini divinitatis eius, quae animae rationali | |
| 4562 est impressa, non debetur adoratio latriae. Ergo multo minus | |
| 4563 imagini corporali, quae repraesentat humanitatem ipsius | |
| 4564 Christi.</p> | |
| 4565 <p title="III q. 25 a. 3 arg. 4"><a name="47959"><span class= | |
| 4566 "ref">[47959] IIIª q. 25 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 4567 nihil videtur in cultu divino faciendum nisi quod est a Deo | |
| 4568 institutum, unde et apostolus, I Cor. XI, traditurus doctrinam de | |
| 4569 sacrificio Ecclesiae, dicit, <i>ego accepi a domino quod et tradidi | |
| 4570 vobis</i>. Sed nulla traditio in Scriptura invenitur de adorandis | |
| 4571 imaginibus. Ergo imago Christi non est adoratione latriae | |
| 4572 adoranda.</p> | |
| 4573 <p title="III q. 25 a. 3 s. c."><a name="47960"><span class= | |
| 4574 "ref">[47960] IIIª q. 25 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4575 quod Damascenus inducit Basilium dicentem, imaginis honor ad | |
| 4576 prototypum pervenit, idest exemplar. Sed ipsum exemplar, scilicet | |
| 4577 Christus, est adorandus adoratione latriae. Ergo et eius imago.</p> | |
| 4578 <p title="III q. 25 a. 3 co."><a name="47961"><span class= | |
| 4579 "ref">[47961] IIIª q. 25 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 4580 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in libro de Mem. et Remin., | |
| 4581 duplex est motus animae in imaginem, unus quidem in imaginem ipsam | |
| 4582 secundum quod est res quaedam; alio modo, in imaginem inquantum est | |
| 4583 imago alterius. Et inter hos motus est haec differentia, quia | |
| 4584 primus motus, quo quis movetur in imaginem prout est res quaedam, | |
| 4585 est alius a motu qui est in rem, secundus autem motus, qui est in | |
| 4586 imaginem inquantum est imago, est unus et idem cum illo qui est in | |
| 4587 rem. Sic igitur dicendum est quod imagini Christi inquantum est res | |
| 4588 quaedam, puta lignum sculptum vel pictum, nulla reverentia | |
| 4589 exhibetur, quia reverentia debetur non nisi rationali naturae. | |
| 4590 Relinquitur ergo quod exhibeatur ei reverentia solum inquantum est | |
| 4591 imago. Et sic sequitur quod eadem reverentia exhibeatur imagini | |
| 4592 Christi et ipsi Christo. Cum igitur Christus adoretur adoratione | |
| 4593 latriae, consequens est quod eius imago sit adoratione latriae | |
| 4594 adoranda.</p> | |
| 4595 <p title="III q. 25 a. 3 ad 1"><a name="47962"><span class= | |
| 4596 "ref">[47962] IIIª q. 25 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4597 dicendum quod non prohibetur illo praecepto facere quamcumque | |
| 4598 sculpturam vel similitudinem, sed facere ad adorandum, unde subdit | |
| 4599 <i>non adorabis ea neque coles</i>. Et quia, sicut dictum est, idem | |
| 4600 est motus in imaginem et in rem, eo modo prohibetur adoratio quo | |
| 4601 prohibetur adoratio rei cuius est imago. Unde ibi intelligitur | |
| 4602 prohiberi adoratio imaginum quas gentiles faciebant in venerationem | |
| 4603 deorum suorum, idest Daemonum, ideoque praemittitur, <i>non habebis | |
| 4604 deos alienos coram me</i>. Ipsi autem Deo vero, cum sit | |
| 4605 incorporeus, nulla imago corporalis poterat poni, quia, ut | |
| 4606 Damascenus dicit, <i>insipientiae summae est et impietatis figurare | |
| 4607 quod est divinum</i>. Sed quia in novo testamento Deus factus est | |
| 4608 homo, potest in sua imagine corporali adorari.</p> | |
| 4609 <p title="III q. 25 a. 3 ad 2"><a name="47963"><span class= | |
| 4610 "ref">[47963] IIIª q. 25 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4611 dicendum quod apostolus prohibet communicare operibus infructuosis | |
| 4612 gentilium, communicare autem eorum utilibus operibus apostolus non | |
| 4613 prohibet. Adoratio autem imaginum est inter infructuosa opera | |
| 4614 computanda quantum ad duo. Primo quidem, quantum ad hoc quod quidam | |
| 4615 eorum adorabant ipsas imagines ut res quasdam, credentes in eis | |
| 4616 aliquid numinis esse, propter responsa quae Daemones in eis dabant, | |
| 4617 et alios mirabiles huiusmodi effectus. Secundo, propter res quarum | |
| 4618 erant imagines, statuebant enim imagines aliquibus creaturis, quas | |
| 4619 in eis veneratione latriae venerabantur. Nos autem adoramus | |
| 4620 adoratione latriae imaginem Christi, qui est verus Deus, non | |
| 4621 propter ipsam imaginem, sed propter rem cuius imago est, ut dictum | |
| 4622 est.</p> | |
| 4623 <p title="III q. 25 a. 3 ad 3"><a name="47964"><span class= | |
| 4624 "ref">[47964] IIIª q. 25 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4625 dicendum quod creaturae rationali debetur reverentia propter | |
| 4626 seipsam. Et ideo, si creaturae rationali, in qua est imago, | |
| 4627 exhiberetur adoratio latriae posset esse erroris occasio, ut | |
| 4628 scilicet motus adorantis in homine sisteret inquantum est res | |
| 4629 quaedam, et non ferretur in Deum, cuius est imago. Quod non potest | |
| 4630 contingere de imagine sculpta vel picta in materia insensibili.</p> | |
| 4631 <p title="III q. 25 a. 3 ad 4"><a name="47965"><span class= | |
| 4632 "ref">[47965] IIIª q. 25 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4633 dicendum quod apostoli, familiari instinctu spiritus sancti, | |
| 4634 quaedam Ecclesiis tradiderunt servanda quae non reliquerunt in | |
| 4635 scriptis, sed in observatione Ecclesiae per successionem fidelium | |
| 4636 sunt ordinata. Unde ipse dicit, II Thess. II, state, et tenete | |
| 4637 traditiones quas didicistis, sive per sermonem, scilicet ab ore | |
| 4638 prolatum, sive per epistolam, scilicet scripto transmissam. Et | |
| 4639 inter huiusmodi traditiones est imaginum Christi adoratio. Unde et | |
| 4640 beatus Lucas dicitur depinxisse imaginem Christi, quae Romae | |
| 4641 habetur.</p> | |
| 4642 <br /> | |
| 4643 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4644 <p title="III q. 25 a. 4 arg. 1"><a name="47966"><span class= | |
| 4645 "ref">[47966] IIIª q. 25 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4646 proceditur. Videtur quod crux Christi non sit adoranda adoratione | |
| 4647 latriae. Nullus enim pius filius veneratur contumeliam patris sui, | |
| 4648 puta flagellum quo flagellatus est, vel lignum in quo erat | |
| 4649 suspensus, sed magis illud abhorret. Christus autem in ligno crucis | |
| 4650 est opprobriosissimam mortem passus, secundum illud Sap. II, | |
| 4651 <i>morte turpissima condemnemus eum</i>. Ergo non debemus crucem | |
| 4652 venerari, sed magis abhorrere.</p> | |
| 4653 <p title="III q. 25 a. 4 arg. 2"><a name="47967"><span class= | |
| 4654 "ref">[47967] IIIª q. 25 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4655 humanitas Christi adoratione latriae adoratur inquantum est unita | |
| 4656 filio Dei in persona. Quod de cruce dici non potest. Ergo crux | |
| 4657 Christi non est adoranda adoratione latriae.</p> | |
| 4658 <p title="III q. 25 a. 4 arg. 3"><a name="47968"><span class= | |
| 4659 "ref">[47968] IIIª q. 25 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4660 sicut crux Christi fuit instrumentum passionis eius et mortis, ita | |
| 4661 etiam et multa alia, puta clavi, corona et lancea, quibus tamen non | |
| 4662 exhibemus latriae cultum. Ergo videtur quod crux Christi non sit | |
| 4663 adoratione latriae adoranda.</p> | |
| 4664 <p title="III q. 25 a. 4 s. c."><a name="47969"><span class= | |
| 4665 "ref">[47969] IIIª q. 25 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 4666 illi exhibemus adorationem latriae in quo ponimus spem salutis. Sed | |
| 4667 in cruce Christi ponimus spem, cantat enim Ecclesia, <i>o crux, | |
| 4668 ave, spes unica, hoc passionis tempore, auge piis iustitiam, | |
| 4669 reisque dona veniam</i>. Ergo crux Christi est adoranda adoratione | |
| 4670 latriae.</p> | |
| 4671 <p title="III q. 25 a. 4 co."><a name="47970"><span class= | |
| 4672 "ref">[47970] IIIª q. 25 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 4673 dicendum quod, sicut supra dictum est, honor seu reverentia non | |
| 4674 debetur nisi rationali creaturae, creaturae autem insensibili non | |
| 4675 debetur honor vel reverentia nisi ratione naturae rationalis. Et | |
| 4676 hoc dupliciter, uno modo, inquantum repraesentat naturam | |
| 4677 rationalem; alio modo, inquantum ei quocumque modo coniungitur. | |
| 4678 Primo modo consueverunt homines venerari regis imaginem, secundo | |
| 4679 modo, eius vestimentum. Utrumque autem venerantur homines eadem | |
| 4680 veneratione qua venerantur et regem. Si ergo loquamur de ipsa cruce | |
| 4681 in qua Christus crucifixus est, utroque modo est a nobis veneranda, | |
| 4682 uno modo scilicet inquantum repraesentat nobis figuram Christi | |
| 4683 extensi in ea; alio modo, ex contactu ad membra Christi, et ex hoc | |
| 4684 quod eius sanguine est perfusa. Unde utroque modo adoratur eadem | |
| 4685 adoratione cum Christo, scilicet adoratione latriae. Et propter hoc | |
| 4686 etiam crucem alloquimur et deprecamur, quasi ipsum crucifixum. Si | |
| 4687 vero loquamur de effigie crucis Christi in quacumque alia materia, | |
| 4688 puta lapidis vel ligni, argenti vel auri, sic veneramur crucem | |
| 4689 tantum ut imaginem Christi, quam veneramur adoratione latriae, ut | |
| 4690 supra dictum est.</p> | |
| 4691 <p title="III q. 25 a. 4 ad 1"><a name="47971"><span class= | |
| 4692 "ref">[47971] IIIª q. 25 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4693 dicendum quod in cruce Christi, quantum ad opinionem vel | |
| 4694 intentionem infidelium, consideratur opprobrium Christi, sed | |
| 4695 quantum ad effectum nostrae salutis, consideratur virtus divina | |
| 4696 ipsius, qua de hostibus triumphavit, secundum illud Coloss. II, | |
| 4697 <i>ipsum tulit de medio, affigens illud cruci, et spolians | |
| 4698 principatus et potestates, traduxit confidenter, palam triumphans | |
| 4699 illos in semetipso</i>. Et ideo dicit apostolus, I Cor. I, | |
| 4700 <i>verbum crucis pereuntibus quidem stultitia est, his autem qui | |
| 4701 salvi fiunt, idest nobis, virtus Dei est</i>.</p> | |
| 4702 <p title="III q. 25 a. 4 ad 2"><a name="47972"><span class= | |
| 4703 "ref">[47972] IIIª q. 25 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4704 dicendum quod crux Christi, licet non fuerit unita verbo Dei in | |
| 4705 persona, fuit tamen ei unita aliquo alio modo, scilicet per | |
| 4706 repraesentationem et contactum. Et hac sola ratione exhibetur ei | |
| 4707 reverentia.</p> | |
| 4708 <p title="III q. 25 a. 4 ad 3"><a name="47973"><span class= | |
| 4709 "ref">[47973] IIIª q. 25 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4710 dicendum quod, quantum ad rationem contactus membrorum Christi, | |
| 4711 adoramus non solum crucem, sed etiam omnia quae sunt Christi. Unde | |
| 4712 Damascenus dicit, in IV libro, <i>pretiosum lignum, ut | |
| 4713 sanctificatum contactu sancti corporis et sanguinis, decenter | |
| 4714 adorandum; clavos, indumenta, lanceam; et sacra eius | |
| 4715 tabernacula</i>. Ista tamen non repraesentant imaginem Christi, | |
| 4716 sicut crux, quae dicitur signum filii hominis, quod apparebit in | |
| 4717 caelo, ut dicitur Matth. XXIV. Ideoque mulieribus dixit Angelus, | |
| 4718 <i>Iesum quaeritis Nazarenum crucifixum</i>, non dixit, lanceatum, | |
| 4719 sed, crucifixum. Et inde est quod imaginem crucis Christi veneramur | |
| 4720 in quacumque materia, non autem imaginem clavorum, vel quorumcumque | |
| 4721 huiusmodi.</p> | |
| 4722 <br /> | |
| 4723 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 4724 <p title="III q. 25 a. 5 arg. 1"><a name="47974"><span class= | |
| 4725 "ref">[47974] IIIª q. 25 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 4726 proceditur. Videtur quod mater Dei sit adoranda adoratione latriae. | |
| 4727 Videtur enim idem honor exhibendus esse matri regis et regi, unde | |
| 4728 dicitur III Reg. II quod <i>positus est thronus matri regis, quae | |
| 4729 sedit ad dexteram eius</i>. Et Augustinus dicit, in sermone de | |
| 4730 Assumpt., <i>thronum Dei, thalamum domini caeli, atque tabernaculum | |
| 4731 Christi, dignum est ibi esse ubi est ipse</i>. Sed Christus | |
| 4732 adoratur adoratione latriae. Ergo et mater eius.</p> | |
| 4733 <p title="III q. 25 a. 5 arg. 2"><a name="47975"><span class= | |
| 4734 "ref">[47975] IIIª q. 25 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4735 Damascenus dicit, in IV libro, quod honor matris refertur ad | |
| 4736 filium. Sed filius adoratur adoratione latriae. Ergo et mater.</p> | |
| 4737 <p title="III q. 25 a. 5 arg. 3"><a name="47976"><span class= | |
| 4738 "ref">[47976] IIIª q. 25 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4739 coniunctior est Christo mater eius quam crux. Sed crux adoratur | |
| 4740 adoratione latriae. Ergo et mater eadem adoratione est | |
| 4741 adoranda.</p> | |
| 4742 <p title="III q. 25 a. 5 s. c."><a name="47977"><span class= | |
| 4743 "ref">[47977] IIIª q. 25 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4744 quod mater Dei est pura creatura. Non ergo ei debetur adoratio | |
| 4745 latriae.</p> | |
| 4746 <p title="III q. 25 a. 5 co."><a name="47978"><span class= | |
| 4747 "ref">[47978] IIIª q. 25 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 4748 dicendum quod, quia latria soli Deo debetur, non debetur creaturae | |
| 4749 prout creaturam secundum se veneramur. Licet autem creaturae | |
| 4750 insensibiles non sint capaces venerationis secundum seipsas, | |
| 4751 creatura tamen rationalis est capax venerationis secundum seipsam. | |
| 4752 Et ideo nulli purae creaturae rationali debetur cultus latriae. Cum | |
| 4753 ergo beata virgo sit pure creatura rationalis, non debetur ei | |
| 4754 adoratio latriae, sed solum veneratio duliae, eminentius tamen quam | |
| 4755 ceteris creaturis, inquantum ipsa est mater Dei. Et ideo dicitur | |
| 4756 quod debetur ei, non qualiscumque dulia, sed hyperdulia.</p> | |
| 4757 <p title="III q. 25 a. 5 ad 1"><a name="47979"><span class= | |
| 4758 "ref">[47979] IIIª q. 25 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4759 dicendum quod matri regis non debetur aequalis honor honori qui | |
| 4760 debetur regi. Debetur tamen ei quidam honor consimilis, ratione | |
| 4761 cuiusdam excellentiae. Et hoc significant auctoritates | |
| 4762 inductae.</p> | |
| 4763 <p title="III q. 25 a. 5 ad 2"><a name="47980"><span class= | |
| 4764 "ref">[47980] IIIª q. 25 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4765 dicendum quod honor matris refertur ad filium, quia ipsa mater est | |
| 4766 propter filium honoranda. Non tamen eo modo quo honor imaginis | |
| 4767 refertur ad exemplar, quia ipsa imago, prout in se consideratur ut | |
| 4768 res quaedam, nullo modo est veneranda.</p> | |
| 4769 <p title="III q. 25 a. 5 ad 3"><a name="47981"><span class= | |
| 4770 "ref">[47981] IIIª q. 25 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4771 dicendum quod crux, prout ipsa in se consideratur, ut dictum est, | |
| 4772 non est capax honoris. Sed beata virgo est secundum seipsam capax | |
| 4773 venerationis. Et ideo non est similis ratio.</p> | |
| 4774 <br /> | |
| 4775 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 4776 <p title="III q. 25 a. 6 arg. 1"><a name="47982"><span class= | |
| 4777 "ref">[47982] IIIª q. 25 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 4778 proceditur. Videtur quod sanctorum reliquiae nullo modo sint | |
| 4779 adorandae. Non enim est aliquid faciendum quod possit esse erroris | |
| 4780 occasio. Sed adorare mortuorum reliquias videtur ad errorem | |
| 4781 gentilium pertinere, qui mortuis hominibus honorificentiam | |
| 4782 impendebant. Ergo non sunt sanctorum reliquiae honorandae.</p> | |
| 4783 <p title="III q. 25 a. 6 arg. 2"><a name="47983"><span class= | |
| 4784 "ref">[47983] IIIª q. 25 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4785 stultum videtur rem insensibilem venerari. Sed sanctorum reliquiae | |
| 4786 sunt insensibiles. Ergo stultum est eas venerari.</p> | |
| 4787 <p title="III q. 25 a. 6 arg. 3"><a name="47984"><span class= | |
| 4788 "ref">[47984] IIIª q. 25 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4789 corpus mortuum non est eiusdem speciei cum corpore vivo, et per | |
| 4790 consequens non videtur esse numero idem. Ergo videtur quod post | |
| 4791 mortem alicuius sancti, corpus eius non sit adorandum.</p> | |
| 4792 <p title="III q. 25 a. 6 s. c."><a name="47985"><span class= | |
| 4793 "ref">[47985] IIIª q. 25 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4794 quod dicitur in libro de Ecclesiast. Dogmat., <i>sanctorum corpora, | |
| 4795 et praecipue beatorum martyrum reliquias, ac si Christi membra, | |
| 4796 sincerissime adoranda</i> (scilicet, credimus). Et postea subdit, | |
| 4797 <i>si quis contra hanc sententiam velit esse, non Christianus, sed | |
| 4798 Eunomianus et Vigilantius creditur</i>.</p> | |
| 4799 <p title="III q. 25 a. 6 co."><a name="47986"><span class= | |
| 4800 "ref">[47986] IIIª q. 25 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 4801 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Civ. Dei, <i>si | |
| 4802 paterna vestis et anulus, ac si quid huiusmodi est, tanto carius | |
| 4803 est posteris quanto erga parentes est maior affectus, nullo modo | |
| 4804 ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque | |
| 4805 coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus, haec enim ad ipsam | |
| 4806 naturam hominis pertinent</i>. Ex quo patet quod qui habet affectum | |
| 4807 ad aliquem, etiam ipsa quae de ipso post mortem relinquuntur | |
| 4808 veneratur, non solum corpus aut partes corporis eius, sed etiam | |
| 4809 aliqua exteriora, puta vestes et similia. Manifestum est autem quod | |
| 4810 sanctos Dei in veneratione debemus habere, tanquam membra Christi, | |
| 4811 Dei filios et amicos, et intercessores, nostros. Et ideo eorum | |
| 4812 reliquias qualescumque honore congruo in eorum memoriam venerari | |
| 4813 debemus, et praecipue eorum corpora, quae fuerunt templum spiritus | |
| 4814 sancti, et organa spiritus sancti in eis habitantis et operantis, | |
| 4815 et sunt corpori Christi configuranda per gloriam resurrectionis. | |
| 4816 Unde et ipse Deus huiusmodi reliquias convenienter honorat, in | |
| 4817 eorum praesentia miracula faciendo.</p> | |
| 4818 <p title="III q. 25 a. 6 ad 1"><a name="47987"><span class= | |
| 4819 "ref">[47987] IIIª q. 25 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4820 dicendum quod haec fuit ratio Vigilantii, cuius verba introducit | |
| 4821 Hieronymus in libro quem contra eum scripsit, dicentis, <i>prope | |
| 4822 ritum gentilium videmus sub praetextu religionis introductum, | |
| 4823 pulvisculum nescio quem in modico vasculo, pretioso linteamine | |
| 4824 circumdatum, osculantes adorant</i>. Contra quem Hieronymus dicit, | |
| 4825 in epistola ad Riparium, <i>nos, non dico martyrum reliquias, sed | |
| 4826 nec solem nec lunam nec Angelos adoramus</i>, scilicet adoratione | |
| 4827 latriae. <i>Honoramus autem reliquias martyrum, ut eum cuius sunt | |
| 4828 martyres adoremus, honoramus servos, ut honor servorum redundet ad | |
| 4829 dominum</i>. Sic ergo honorando reliquias sanctorum non incidimus | |
| 4830 in errorem gentilium, qui cultum latriae mortuis hominibus | |
| 4831 exhibebant.</p> | |
| 4832 <p title="III q. 25 a. 6 ad 2"><a name="47988"><span class= | |
| 4833 "ref">[47988] IIIª q. 25 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4834 dicendum quod corpus insensibile non adoramus propter seipsum, sed | |
| 4835 propter animam, quae ei fuit unita, quae nunc fruitur Deo; et | |
| 4836 propter Deum, cuius fuerunt ministri.</p> | |
| 4837 <p title="III q. 25 a. 6 ad 3"><a name="47989"><span class= | |
| 4838 "ref">[47989] IIIª q. 25 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4839 dicendum quod corpus mortuum alicuius sancti non est idem numero | |
| 4840 quod primo fuerit dum viveret, propter diversitatem formae, quae | |
| 4841 est anima, est tamen idem identitate materiae, quae est iterum suae | |
| 4842 formae unienda.</p> | |
| 4843 <br /> | |
| 4844 <div class="D">Quaestio 26</div> | |
| 4845 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4846 <p title="III q. 26 pr."><a name="47990"><span class="ref">[47990] | |
| 4847 IIIª q. 26 pr.</span></a> Deinde considerandum est de hoc quod | |
| 4848 Christus dicitur mediator Dei et hominum. Et circa hoc quaeruntur | |
| 4849 duo. Primo, utrum esse mediatorem Dei et hominum sit proprium | |
| 4850 Christo. Secundo, utrum hoc conveniat ei secundum humanam | |
| 4851 naturam.</p> | |
| 4852 <br /> | |
| 4853 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4854 <p title="III q. 26 a. 1 arg. 1"><a name="47991"><span class= | |
| 4855 "ref">[47991] IIIª q. 26 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4856 proceditur. Videtur quod esse mediatorem Dei et hominum non sit | |
| 4857 proprium Christo. Sacerdos enim et propheta videtur esse mediator | |
| 4858 inter Deum et homines, secundum illud Deut. V, <i>ego illo tempore | |
| 4859 sequester et medius fui inter vos et Deum</i>. Sed esse prophetam | |
| 4860 et sacerdotem non est proprium Christo. Ergo nec etiam esse | |
| 4861 mediatorem.</p> | |
| 4862 <p title="III q. 26 a. 1 arg. 2"><a name="47992"><span class= | |
| 4863 "ref">[47992] IIIª q. 26 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4864 illud quod convenit Angelis bonis et malis, non potest dici esse | |
| 4865 proprium Christo. Sed esse medium inter Deum et homines convenit | |
| 4866 Angelis bonis, ut dicit Dionysius, IV cap. de Div. Nom. Convenit | |
| 4867 etiam Angelis malis, idest Daemonibus, habent enim quaedam communia | |
| 4868 cum Deo, scilicet immortalitatem; quaedam autem habent communia cum | |
| 4869 hominibus, scilicet quod sunt animo passivi, et per consequens | |
| 4870 miseri; ut patet per Augustinum, in Lib. IX de Civ. Dei. Ergo esse | |
| 4871 mediatorem Dei et hominum non est proprium Christo.</p> | |
| 4872 <p title="III q. 26 a. 1 arg. 3"><a name="47993"><span class= | |
| 4873 "ref">[47993] IIIª q. 26 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 4874 officium mediatoris pertinet interpellare ad unum eorum inter quos | |
| 4875 est mediator, pro altero. Sed spiritus sanctus, sicut dicitur Rom. | |
| 4876 VIII, <i>interpellat pro nobis ad Deum gemitibus | |
| 4877 inenarrabilibus</i>. Ergo spiritus sanctus est mediator inter Deum | |
| 4878 et homines. Ergo non est proprium Christo.</p> | |
| 4879 <p title="III q. 26 a. 1 s. c."><a name="47994"><span class= | |
| 4880 "ref">[47994] IIIª q. 26 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4881 quod dicitur I Tim. II, <i>unus est mediator Dei et hominum, homo | |
| 4882 Christus Iesus</i>.</p> | |
| 4883 <p title="III q. 26 a. 1 co."><a name="47995"><span class= | |
| 4884 "ref">[47995] IIIª q. 26 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 4885 dicendum quod mediatoris officium proprie est coniungere eos inter | |
| 4886 quos est mediator, nam extrema uniuntur in medio. Unire autem | |
| 4887 homines Deo perfective quidem convenit Christo, per quem homines | |
| 4888 reconciliantur Deo, secundum illud II Cor. V, <i>Deus erat in | |
| 4889 Christo mundum reconcilians sibi</i>. Et ideo solus Christus est | |
| 4890 perfectus Dei et hominum mediator, inquantum per suam mortem | |
| 4891 humanum genus Deo reconciliavit. Unde, cum apostolus dixisset, | |
| 4892 <i>mediator Dei et hominum homo Christus Iesus</i>, subiunxit, | |
| 4893 <i>qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus</i>. Nihil tamen | |
| 4894 prohibet aliquos alios secundum quid dici mediatores inter Deum et | |
| 4895 hominem, prout scilicet cooperantur ad unionem hominum cum Deo | |
| 4896 dispositive vel ministerialiter.</p> | |
| 4897 <p title="III q. 26 a. 1 ad 1"><a name="47996"><span class= | |
| 4898 "ref">[47996] IIIª q. 26 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4899 dicendum quod prophetae et sacerdotes veteris legis dicti sunt | |
| 4900 mediatores inter Deum et homines dispositive et ministerialiter, | |
| 4901 inquantum scilicet praenuntiabant et praefigurabant verum et | |
| 4902 perfectum Dei et hominum mediatorem. Sacerdotes vero novae legis | |
| 4903 possunt dici mediatores Dei et hominum inquantum sunt ministri veri | |
| 4904 mediatoris, vice ipsius salutaria sacramenta hominibus | |
| 4905 exhibentes.</p> | |
| 4906 <p title="III q. 26 a. 1 ad 2"><a name="47997"><span class= | |
| 4907 "ref">[47997] IIIª q. 26 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4908 dicendum quod Angeli boni, ut Augustinus dicit, in IX de Civ. Dei, | |
| 4909 non recte possunt dici mediatores inter Deum et homines. <i>Cum | |
| 4910 enim utrumque habeant cum Deo, et beatitudinem et immortalitatem, | |
| 4911 nihil autem horum cum hominibus miseris et mortalibus, quomodo non | |
| 4912 potius remoti sunt ab hominibus, Deoque coniuncti, quam inter | |
| 4913 utrosque medii constituti?</i> Dionysius tamen dicit eos esse | |
| 4914 medios, quia, secundum gradum naturae, sunt infra Deum et supra | |
| 4915 homines constituti. Et mediatoris officium exercent, non quidem | |
| 4916 principaliter et perfective, sed ministerialiter et dispositive, | |
| 4917 unde Matth. IV dicitur quod accesserunt Angeli et ministrabant ei, | |
| 4918 scilicet Christo. Daemones autem habent quidem cum Deo | |
| 4919 immortalitatem, cum hominibus vero miseriam. <i>Ad hoc ergo se | |
| 4920 interponit medius Daemon immortalis et miser, ut ad immortalitatem | |
| 4921 beatam transire non sinat</i>, sed perducat ad miseriam immortalem. | |
| 4922 Unde est sicut <i>malus medius, qui separat amicos</i>. Christus | |
| 4923 autem habuit cum Deo communem beatitudinem, cum hominibus autem | |
| 4924 mortalitatem. Et ideo <i>ad hoc se interposuit medium ut, | |
| 4925 mortalitate transacta, ex mortuis faceret immortales, quod in se | |
| 4926 resurgendo monstravit; et ex miseris beatos efficeret, unde nunquam | |
| 4927 ipse discessit</i>. Et ideo ipse est bonus mediator, qui | |
| 4928 reconciliat inimicos.</p> | |
| 4929 <p title="III q. 26 a. 1 ad 3"><a name="47998"><span class= | |
| 4930 "ref">[47998] IIIª q. 26 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4931 dicendum quod spiritus sanctus, cum sit per omnia Deo aequalis, non | |
| 4932 potest dici medius vel mediator inter Deum et homines, sed solus | |
| 4933 Christus, qui, licet secundum divinitatem aequalis sit patri, tamen | |
| 4934 secundum humanitatem minor est patre, ut dictum est. Unde, super | |
| 4935 illud Galat. III, <i>Christus est mediator</i>, dicit Glossa, | |
| 4936 <i>non pater vel spiritus sanctus</i>. Dicitur autem spiritus | |
| 4937 sanctus interpellare pro nobis, quia ipse interpellare nos | |
| 4938 facit.</p> | |
| 4939 <br /> | |
| 4940 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4941 <p title="III q. 26 a. 2 arg. 1"><a name="47999"><span class= | |
| 4942 "ref">[47999] IIIª q. 26 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 4943 sic proceditur. Videtur quod Christus non sit mediator Dei et | |
| 4944 hominum secundum quod homo. Dicit enim Augustinus, in libro contra | |
| 4945 Felicianum, <i>una est Christi persona, ne sit non unus Christus, | |
| 4946 non una substantia; ne, mediatoris dispensatione submota, aut Dei | |
| 4947 tantum aut hominis dicatur filius</i>. Sed non est Dei et hominis | |
| 4948 filius secundum quod homo, sed simul secundum quod Deus et homo. | |
| 4949 Ergo neque dicendum est quod sit mediator Dei et hominum solum | |
| 4950 secundum quod homo.</p> | |
| 4951 <p title="III q. 26 a. 2 arg. 2"><a name="48000"><span class= | |
| 4952 "ref">[48000] IIIª q. 26 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4953 sicut Christus, inquantum est Deus, convenit cum patre et spiritu | |
| 4954 sancto, ita, inquantum est homo, convenit cum hominibus. Sed | |
| 4955 propter hoc quod, inquantum est Deus, convenit cum patre et spiritu | |
| 4956 sancto, non potest dici mediator inquantum est Deus, quia super | |
| 4957 illud I Tim. II, <i>mediator Dei et hominum</i>, dicit Glossa, | |
| 4958 <i>inquantum est verbum, non medius est, quia aequalis est Deo, et | |
| 4959 Deus apud Deum, et simul unus Deus</i>. Ergo nec etiam inquantum | |
| 4960 homo, potest dici mediator, propter convenientiam quam cum | |
| 4961 hominibus habet.</p> | |
| 4962 <p title="III q. 26 a. 2 arg. 3"><a name="48001"><span class= | |
| 4963 "ref">[48001] IIIª q. 26 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4964 Christus dicitur mediator inquantum reconciliavit nos Deo, quod | |
| 4965 quidem fecit auferendo peccatum, quod nos separabat a Deo. Sed | |
| 4966 auferre peccatum convenit Christo non inquantum est homo, sed | |
| 4967 inquantum est Deus. Ergo Christus, inquantum est homo, non est | |
| 4968 mediator, sed inquantum est Deus.</p> | |
| 4969 <p title="III q. 26 a. 2 s. c."><a name="48002"><span class= | |
| 4970 "ref">[48002] IIIª q. 26 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4971 quod Augustinus dicit, in Lib. IX, de Civ. Dei, <i>non ob hoc est | |
| 4972 mediator Christus, quia est verbum. Maxime quippe immortale et | |
| 4973 maxime beatum verbum longe a mortalibus miseris. Sed mediator est | |
| 4974 secundum quod homo</i>.</p> | |
| 4975 <p title="III q. 26 a. 2 co."><a name="48003"><span class= | |
| 4976 "ref">[48003] IIIª q. 26 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 4977 dicendum quod in mediatore duo possumus considerare, primo quidem, | |
| 4978 rationem medii; secundo, officium coniungendi. Est autem de ratione | |
| 4979 medii quod distet ab utroque extremorum, coniungit autem mediator | |
| 4980 per hoc quod ea quae unius sunt, defert ad alterum. Neutrum autem | |
| 4981 horum potest convenire Christo secundum quod Deus, sed solum | |
| 4982 secundum quod homo. Nam secundum quod Deus, non differt a patre et | |
| 4983 spiritu sancto in natura et potestate dominii, nec etiam pater et | |
| 4984 spiritus sanctus aliquid habent quod non sit filii, ut sic possit | |
| 4985 id quod est patris vel spiritus sancti, quasi quod est aliorum, ad | |
| 4986 alios deferre. Sed utrumque convenit ei inquantum est homo. Quia, | |
| 4987 secundum quod est homo, distat et a Deo in natura, et ab hominibus | |
| 4988 in dignitate et gratiae et gloriae. Inquantum etiam est homo, | |
| 4989 competit ei coniungere homines Deo, praecepta et dona hominibus | |
| 4990 exhibendo, et pro hominibus ad Deum satisfaciendo et interpellando. | |
| 4991 Et ideo verissime dicitur mediator secundum quod homo.</p> | |
| 4992 <p title="III q. 26 a. 2 ad 1"><a name="48004"><span class= | |
| 4993 "ref">[48004] IIIª q. 26 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4994 dicendum quod, si subtrahatur divina natura a Christo, subtrahitur | |
| 4995 per consequens ab eo singularis plenitudo gratiarum, quae convenit | |
| 4996 ei inquantum est unigenitus a patre, ut dicitur Ioan. I. Ex qua | |
| 4997 quidem plenitudine habet ut sit super omnes homines constitutus, et | |
| 4998 propinquius ad Deum accedens.</p> | |
| 4999 <p title="III q. 26 a. 2 ad 2"><a name="48005"><span class= | |
| 5000 "ref">[48005] IIIª q. 26 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5001 dicendum quod Christus, secundum quod Deus, est per omnia aequalis | |
| 5002 patri. Sed etiam in humana natura excedit alios homines. Et ideo, | |
| 5003 secundum quod homo, potest esse mediator, non autem secundum quod | |
| 5004 Deus.</p> | |
| 5005 <p title="III q. 26 a. 2 ad 3"><a name="48006"><span class= | |
| 5006 "ref">[48006] IIIª q. 26 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5007 dicendum quod, licet auctoritative peccatum auferre conveniat | |
| 5008 Christo secundum quod est Deus, tamen satisfacere pro peccato | |
| 5009 humani generis convenit ei secundum quod homo. Et secundum hoc | |
| 5010 dicitur Dei et hominum mediator.</p> | |
| 5011 <div class="centro"><br /> | |
| 5012 <p><a href="sth4002.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 5013 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 5014 <a href="sth4027.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 5015 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 5016 <br /> | |
| 5017 <hr /> | |
| 5018 <br /> | |
| 5019 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 5020 hanc editionem<br /> | |
| 5021 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 5022 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 5023 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 5024 </div> | |
| 5025 </body> | |
| 5026 </html> |
