Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3034.html @ 46:6cfdc13efd8a
from www.ccel.org/ss/
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 20 Dec 2009 22:10:12 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 23 34-43</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione XXXIV ad | |
| 31 XLIII</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1895 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth3027.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth3044.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#40451">IIª-IIae q. 34 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#40452">IIª-IIae q. 34 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#40453">IIª-IIae q. 34 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#40454">IIª-IIae q. 34 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#40455">IIª-IIae q. 34 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#40456">IIª-IIae q. 34 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#40457">IIª-IIae q. 34 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#40458">IIª-IIae q. 34 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#40459">IIª-IIae q. 34 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#40460">IIª-IIae q. 34 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#40461">IIª-IIae q. 34 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#40462">IIª-IIae q. 34 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#40463">IIª-IIae q. 34 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#40464">IIª-IIae q. 34 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#40465">IIª-IIae q. 34 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#40466">IIª-IIae q. 34 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#40467">IIª-IIae q. 34 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#40468">IIª-IIae q. 34 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#40469">IIª-IIae q. 34 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#40470">IIª-IIae q. 34 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#40471">IIª-IIae q. 34 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#40472">IIª-IIae q. 34 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#40473">IIª-IIae q. 34 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#40474">IIª-IIae q. 34 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#40475">IIª-IIae q. 34 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#40476">IIª-IIae q. 34 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#40477">IIª-IIae q. 34 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#40478">IIª-IIae q. 34 a. 4 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#40479">IIª-IIae q. 34 a. 4 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#40480">IIª-IIae q. 34 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#40481">IIª-IIae q. 34 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#40482">IIª-IIae q. 34 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#40483">IIª-IIae q. 34 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#40484">IIª-IIae q. 34 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#40485">IIª-IIae q. 34 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#40486">IIª-IIae q. 34 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#40487">IIª-IIae q. 34 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#40488">IIª-IIae q. 34 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#40489">IIª-IIae q. 34 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#40490">IIª-IIae q. 34 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#40491">IIª-IIae q. 34 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#40492">IIª-IIae q. 34 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#40493">IIª-IIae q. 34 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#40494">IIª-IIae q. 34 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#40495">IIª-IIae q. 34 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#40496">IIª-IIae q. 34 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#40497">IIª-IIae q. 34 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#40498">IIª-IIae q. 35 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#40499">IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#40500">IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#40501">IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#40502">IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#40503">IIª-IIae q. 35 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#40504">IIª-IIae q. 35 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#40505">IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#40506">IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#40507">IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#40508">IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#40509">IIª-IIae q. 35 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#40510">IIª-IIae q. 35 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#40511">IIª-IIae q. 35 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#40512">IIª-IIae q. 35 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#40513">IIª-IIae q. 35 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#40514">IIª-IIae q. 35 a. 2 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#40515">IIª-IIae q. 35 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#40516">IIª-IIae q. 35 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#40517">IIª-IIae q. 35 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#40518">IIª-IIae q. 35 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#40519">IIª-IIae q. 35 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#40520">IIª-IIae q. 35 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#40521">IIª-IIae q. 35 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#40522">IIª-IIae q. 35 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#40523">IIª-IIae q. 35 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#40524">IIª-IIae q. 35 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#40525">IIª-IIae q. 35 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#40526">IIª-IIae q. 35 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#40527">IIª-IIae q. 35 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#40528">IIª-IIae q. 35 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#40529">IIª-IIae q. 35 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#40530">IIª-IIae q. 35 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#40531">IIª-IIae q. 36 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#40532">IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#40533">IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#40534">IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#40535">IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#40536">IIª-IIae q. 36 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#40537">IIª-IIae q. 36 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#40538">IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#40539">IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#40540">IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#40541">IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#40542">IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#40543">IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#40544">IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#40545">IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#40546">IIª-IIae q. 36 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#40547">IIª-IIae q. 36 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#40548">IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#40549">IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#40550">IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#40551">IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#40552">IIª-IIae q. 36 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#40553">IIª-IIae q. 36 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#40554">IIª-IIae q. 36 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#40555">IIª-IIae q. 36 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#40556">IIª-IIae q. 36 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#40557">IIª-IIae q. 36 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#40558">IIª-IIae q. 36 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#40559">IIª-IIae q. 36 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#40560">IIª-IIae q. 36 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#40561">IIª-IIae q. 36 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#40562">IIª-IIae q. 36 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#40563">IIª-IIae q. 36 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#40564">IIª-IIae q. 36 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#40565">IIª-IIae q. 36 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#40566">IIª-IIae q. 36 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#40567">IIª-IIae q. 36 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#40568">IIª-IIae q. 37 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#40569">IIª-IIae q. 37 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#40570">IIª-IIae q. 37 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#40571">IIª-IIae q. 37 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#40572">IIª-IIae q. 37 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#40573">IIª-IIae q. 37 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#40574">IIª-IIae q. 37 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#40575">IIª-IIae q. 37 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#40576">IIª-IIae q. 37 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#40577">IIª-IIae q. 37 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#40578">IIª-IIae q. 37 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#40579">IIª-IIae q. 37 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#40580">IIª-IIae q. 37 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#40581">IIª-IIae q. 37 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#40582">IIª-IIae q. 37 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#40583">IIª-IIae q. 37 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#40584">IIª-IIae q. 37 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#40585">IIª-IIae q. 38 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#40586">IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#40587">IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#40588">IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#40589">IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#40590">IIª-IIae q. 38 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#40591">IIª-IIae q. 38 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#40592">IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#40593">IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#40594">IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#40595">IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#40596">IIª-IIae q. 38 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#40597">IIª-IIae q. 38 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#40598">IIª-IIae q. 38 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#40599">IIª-IIae q. 38 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#40600">IIª-IIae q. 38 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#40601">IIª-IIae q. 38 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#40602">IIª-IIae q. 38 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#40603">IIª-IIae q. 38 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#40604">IIª-IIae q. 39 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#40605">IIª-IIae q. 39 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#40606">IIª-IIae q. 39 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#40607">IIª-IIae q. 39 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#40608">IIª-IIae q. 39 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#40609">IIª-IIae q. 39 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#40610">IIª-IIae q. 39 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#40611">IIª-IIae q. 39 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#40612">IIª-IIae q. 39 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#40613">IIª-IIae q. 39 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#40614">IIª-IIae q. 39 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#40615">IIª-IIae q. 39 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#40616">IIª-IIae q. 39 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#40617">IIª-IIae q. 39 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#40618">IIª-IIae q. 39 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#40619">IIª-IIae q. 39 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#40620">IIª-IIae q. 39 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#40621">IIª-IIae q. 39 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#40622">IIª-IIae q. 39 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#40623">IIª-IIae q. 39 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#40624">IIª-IIae q. 39 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#40625">IIª-IIae q. 39 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#40626">IIª-IIae q. 39 a. 3 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#40627">IIª-IIae q. 39 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#40628">IIª-IIae q. 39 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#40629">IIª-IIae q. 39 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#40630">IIª-IIae q. 39 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#40631">IIª-IIae q. 39 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#40632">IIª-IIae q. 39 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#40633">IIª-IIae q. 39 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#40634">IIª-IIae q. 39 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#40635">IIª-IIae q. 40 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#40636">IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#40637">IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#40638">IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#40639">IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#40640">IIª-IIae q. 40 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#40641">IIª-IIae q. 40 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#40642">IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#40643">IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#40644">IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#40645">IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#40646">IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#40647">IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#40648">IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#40649">IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#40650">IIª-IIae q. 40 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#40651">IIª-IIae q. 40 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#40652">IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#40653">IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#40654">IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#40655">IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#40656">IIª-IIae q. 40 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#40657">IIª-IIae q. 40 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#40658">IIª-IIae q. 40 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#40659">IIª-IIae q. 40 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#40660">IIª-IIae q. 40 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#40661">IIª-IIae q. 40 a. 3 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#40662">IIª-IIae q. 40 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#40663">IIª-IIae q. 40 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#40664">IIª-IIae q. 40 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#40665">IIª-IIae q. 40 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#40666">IIª-IIae q. 40 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#40667">IIª-IIae q. 40 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#40668">IIª-IIae q. 41 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#40669">IIª-IIae q. 41 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#40670">IIª-IIae q. 41 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#40671">IIª-IIae q. 41 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#40672">IIª-IIae q. 41 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#40673">IIª-IIae q. 41 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#40674">IIª-IIae q. 41 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#40675">IIª-IIae q. 41 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#40676">IIª-IIae q. 41 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#40677">IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#40678">IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#40679">IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#40680">IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#40681">IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#40682">IIª-IIae q. 41 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#40683">IIª-IIae q. 41 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#40684">IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#40685">IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#40686">IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#40687">IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#40688">IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#40689">IIª-IIae q. 42 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#40690">IIª-IIae q. 42 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#40691">IIª-IIae q. 42 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#40692">IIª-IIae q. 42 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#40693">IIª-IIae q. 42 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#40694">IIª-IIae q. 42 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#40695">IIª-IIae q. 42 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#40696">IIª-IIae q. 42 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#40697">IIª-IIae q. 42 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#40698">IIª-IIae q. 42 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#40699">IIª-IIae q. 42 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#40700">IIª-IIae q. 42 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#40701">IIª-IIae q. 42 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#40702">IIª-IIae q. 42 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#40703">IIª-IIae q. 42 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#40704">IIª-IIae q. 42 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#40705">IIª-IIae q. 42 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#40706">IIª-IIae q. 43 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#40707">IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#40708">IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#40709">IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#40710">IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#40711">IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#40712">IIª-IIae q. 43 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#40713">IIª-IIae q. 43 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#40714">IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#40715">IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#40716">IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#40717">IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#40718">IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#40719">IIª-IIae q. 43 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#40720">IIª-IIae q. 43 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#40721">IIª-IIae q. 43 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#40722">IIª-IIae q. 43 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#40723">IIª-IIae q. 43 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#40724">IIª-IIae q. 43 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#40725">IIª-IIae q. 43 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#40726">IIª-IIae q. 43 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#40727">IIª-IIae q. 43 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#40728">IIª-IIae q. 43 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#40729">IIª-IIae q. 43 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#40730">IIª-IIae q. 43 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#40731">IIª-IIae q. 43 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#40732">IIª-IIae q. 43 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#40733">IIª-IIae q. 43 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#40734">IIª-IIae q. 43 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#40735">IIª-IIae q. 43 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#40736">IIª-IIae q. 43 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#40737">IIª-IIae q. 43 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#40738">IIª-IIae q. 43 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#40739">IIª-IIae q. 43 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#40740">IIª-IIae q. 43 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#40741">IIª-IIae q. 43 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#40742">IIª-IIae q. 43 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#40743">IIª-IIae q. 43 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#40744">IIª-IIae q. 43 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#40745">IIª-IIae q. 43 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#40746">IIª-IIae q. 43 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#40747">IIª-IIae q. 43 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#40748">IIª-IIae q. 43 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#40749">IIª-IIae q. 43 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#40750">IIª-IIae q. 43 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#40751">IIª-IIae q. 43 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#40752">IIª-IIae q. 43 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#40753">IIª-IIae q. 43 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#40754">IIª-IIae q. 43 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#40755">IIª-IIae q. 43 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#40756">IIª-IIae q. 43 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#40757">IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#40758">IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#40759">IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#40760">IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#40761">IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#40762">IIª-IIae q. 43 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#40763">IIª-IIae q. 43 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#40764">IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#40765">IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#40766">IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#40767">IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#40768">IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#40769">IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#40770">IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#40771">IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#40772">IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#40773">IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#40774">IIª-IIae q. 43 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#40775">IIª-IIae q. 43 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#40776">IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#40777">IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#40778">IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#40779">IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#40780">IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 5'); |
| 28 | 396 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 399 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 // --> |
| 28 | 401 //]]> |
| 402 </script><br /> | |
| 403 <hr /> | |
| 404 <br /></div> | |
| 405 <div class="D">Quaestio 34</div> | |
| 406 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 407 <p title="II-II q. 34 pr."><a name="40451"><span class= | |
| 408 "ref">[40451] IIª-IIae q. 34 pr.</span></a> Deinde | |
| 409 considerandum est de vitiis oppositis caritati. Et primo, de odio, | |
| 410 quod opponitur ipsi dilectioni; secundo, de acedia et invidia, quae | |
| 411 opponuntur gaudio caritatis; tertio, de discordia et schismate, | |
| 412 quae opponuntur paci; quarto, de offensione et scandalo, quae | |
| 413 opponuntur beneficentiae et correctioni fraternae. Circa primum | |
| 414 quaeruntur sex, primo, utrum Deus possit odio haberi. Secundo, | |
| 415 utrum odium Dei sit maximum peccatorum. Tertio, utrum odium proximi | |
| 416 semper sit peccatum. Quarto, utrum sit maximum inter peccata quae | |
| 417 sunt in proximum. Quinto, utrum sit vitium capitale. Sexto, ex quo | |
| 418 capitali vitio oriatur.</p> | |
| 419 <br /> | |
| 420 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 421 <p title="II-II q. 34 a. 1 arg. 1"><a name="40452"><span class= | |
| 422 "ref">[40452] IIª-IIae q. 34 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 423 sic proceditur. Videtur quod Deum nullus odio habere possit. Dicit | |
| 424 enim Dionysius, IV cap. de Div. Nom., quod <i>omnibus amabile et | |
| 425 diligibile est ipsum bonum et pulchrum</i>. Sed Deus est ipsa | |
| 426 bonitas et pulchritudo. Ergo a nullo odio habetur.</p> | |
| 427 <p title="II-II q. 34 a. 1 arg. 2"><a name="40453"><span class= | |
| 428 "ref">[40453] IIª-IIae q. 34 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 429 in apocryphis Esdrae dicitur quod <i>omnia invocant veritatem, et | |
| 430 benignantur in operibus eius</i>. Sed Deus est ipsa veritas, ut | |
| 431 dicitur Ioan. XIV. Ergo omnes diligunt Deum, et nullus eum odio | |
| 432 habere potest.</p> | |
| 433 <p title="II-II q. 34 a. 1 arg. 3"><a name="40454"><span class= | |
| 434 "ref">[40454] IIª-IIae q. 34 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 435 odium est aversio quaedam. Sed sicut Dionysius dicit, in IV cap. de | |
| 436 Div. Nom., Deus omnia ad seipsum convertit. Ergo nullus eum odio | |
| 437 habere potest.</p> | |
| 438 <p title="II-II q. 34 a. 1 s. c."><a name="40455"><span class= | |
| 439 "ref">[40455] IIª-IIae q. 34 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 440 est, quod dicitur in Psalm., <i>superbia eorum qui te oderunt | |
| 441 ascendit semper</i>; et Ioan. XV, <i>nunc autem et viderunt et | |
| 442 oderunt me et patrem meum</i>.</p> | |
| 443 <p title="II-II q. 34 a. 1 co."><a name="40456"><span class= | |
| 444 "ref">[40456] IIª-IIae q. 34 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 445 dicendum quod, sicut ex supradictis patet, odium est quidam motus | |
| 446 appetitivae potentiae, quae non movetur nisi ab aliquo apprehenso. | |
| 447 Deus autem dupliciter ab homine apprehendi potest, uno modo, | |
| 448 secundum seipsum, puta cum per essentiam videtur; alio modo, per | |
| 449 effectus suos, cum scilicet <i>invisibilia Dei per ea quae facta | |
| 450 sunt intellecta conspiciuntur</i>. Deus autem per essentiam suam | |
| 451 est ipsa bonitas, quam nullus habere odio potest, quia de ratione | |
| 452 boni est ut ametur. Et ideo impossibile est quod aliquis videns | |
| 453 Deum per essentiam eum odio habeat. Sed effectus eius aliqui sunt | |
| 454 qui nullo modo possunt esse contrarii voluntati humanae, quia esse, | |
| 455 vivere et intelligere est appetibile et amabile omnibus, quae sunt | |
| 456 quidam effectus Dei. Unde etiam secundum quod Deus apprehenditur ut | |
| 457 auctor horum effectuum, non potest odio haberi. Sunt autem quidam | |
| 458 effectus Dei qui repugnant inordinatae voluntati, sicut inflictio | |
| 459 poenae; et etiam cohibitio peccatorum per legem divinam, quae | |
| 460 repugnat voluntati depravatae per peccatum. Et quantum ad | |
| 461 considerationem talium effectuum, ab aliquibus Deus odio haberi | |
| 462 potest, inquantum scilicet apprehenditur peccatorum prohibitor et | |
| 463 poenarum inflictor.</p> | |
| 464 <p title="II-II q. 34 a. 1 ad 1"><a name="40457"><span class= | |
| 465 "ref">[40457] IIª-IIae q. 34 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 466 ergo dicendum quod ratio illa procedit quantum ad illos qui vident | |
| 467 Dei essentiam, quae est ipsa essentia bonitatis.</p> | |
| 468 <p title="II-II q. 34 a. 1 ad 2"><a name="40458"><span class= | |
| 469 "ref">[40458] IIª-IIae q. 34 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 470 dicendum quod ratio illa procedit quantum ad hoc quod apprehenditur | |
| 471 Deus ut causa illorum effectuum qui naturaliter ab hominibus | |
| 472 amantur, inter quos sunt opera veritatis praebentis suam | |
| 473 cognitionem hominibus.</p> | |
| 474 <p title="II-II q. 34 a. 1 ad 3"><a name="40459"><span class= | |
| 475 "ref">[40459] IIª-IIae q. 34 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 476 dicendum quod Deus convertit omnia ad seipsum inquantum est essendi | |
| 477 principium, quia omnia, inquantum sunt, tendunt in Dei | |
| 478 similitudinem, qui est ipsum esse.</p> | |
| 479 <br /> | |
| 480 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 481 <p title="II-II q. 34 a. 2 arg. 1"><a name="40460"><span class= | |
| 482 "ref">[40460] IIª-IIae q. 34 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 483 secundum sic proceditur. Videtur quod odium Dei non sit maximum | |
| 484 peccatorum. Gravissimum enim peccatum est peccatum in spiritum | |
| 485 sanctum, quod est irremissibile, ut dicitur Matth. XII. Sed odium | |
| 486 Dei non computatur inter species peccati in spiritum sanctum; ut ex | |
| 487 supradictis patet. Ergo odium Dei non est gravissimum | |
| 488 peccatorum.</p> | |
| 489 <p title="II-II q. 34 a. 2 arg. 2"><a name="40461"><span class= | |
| 490 "ref">[40461] IIª-IIae q. 34 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 491 peccatum consistit in elongatione a Deo. Sed magis videtur esse | |
| 492 elongatus a Deo infidelis, qui nec Dei cognitionem habet, quam | |
| 493 fidelis, qui saltem, quamvis Deum odio habet, eum tamen cognoscit. | |
| 494 Ergo videtur quod gravius sit peccatum infidelitatis quam peccatum | |
| 495 odii in Deum.</p> | |
| 496 <p title="II-II q. 34 a. 2 arg. 3"><a name="40462"><span class= | |
| 497 "ref">[40462] IIª-IIae q. 34 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 498 Deus habetur odio solum ratione suorum effectuum qui repugnant | |
| 499 voluntati, inter quos praecipuum est poena. Sed odire poenam non | |
| 500 est maximum peccatorum. Ergo odium Dei non est maximum | |
| 501 peccatorum.</p> | |
| 502 <p title="II-II q. 34 a. 2 s. c."><a name="40463"><span class= | |
| 503 "ref">[40463] IIª-IIae q. 34 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 504 est quod optimo opponitur pessimum; ut patet per philosophum, in | |
| 505 VIII Ethic. Sed odium Dei opponitur dilectioni Dei, in qua | |
| 506 consistit optimum hominis. Ergo odium Dei est pessimum peccatum | |
| 507 hominis.</p> | |
| 508 <p title="II-II q. 34 a. 2 co."><a name="40464"><span class= | |
| 509 "ref">[40464] IIª-IIae q. 34 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 510 dicendum quod defectus peccati consistit in aversione a Deo, ut | |
| 511 supra dictum est. Huiusmodi autem aversio rationem culpae non | |
| 512 haberet nisi voluntaria esset. Unde ratio culpae consistit in | |
| 513 voluntaria aversione a Deo. Haec autem voluntaria aversio a Deo per | |
| 514 se quidem importatur in odio Dei, in aliis autem peccatis quasi | |
| 515 participative et secundum aliud. Sicut enim voluntas per se | |
| 516 inhaeret ei quod amat, ita secundum se refugit id quod odit, unde | |
| 517 quando aliquis odit Deum, voluntas eius secundum se ab eo | |
| 518 avertitur. Sed in aliis peccatis, puta cum aliquis fornicatur, non | |
| 519 avertitur a Deo secundum se, sed secundum aliud, inquantum scilicet | |
| 520 appetit inordinatam delectationem, quae habet annexam aversionem a | |
| 521 Deo. Semper autem id quod est per se est potius eo quod est | |
| 522 secundum aliud. Unde odium Dei inter alia peccata est gravius.</p> | |
| 523 <p title="II-II q. 34 a. 2 ad 1"><a name="40465"><span class= | |
| 524 "ref">[40465] IIª-IIae q. 34 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 525 ergo dicendum quod, sicut Gregorius dicit, XXV Moral., <i>aliud est | |
| 526 bona non facere, aliud est bonorum odisse datorem, sicut aliud est | |
| 527 ex praecipitatione, aliud ex deliberatione peccare</i> ex quo datur | |
| 528 intelligi quod odire Deum, omnium bonorum datorem, sit ex | |
| 529 deliberatione peccare, quod est peccatum in spiritum sanctum. Unde | |
| 530 manifestum est quod odium Dei maxime est peccatum in spiritum | |
| 531 sanctum, secundum quod peccatum in spiritum sanctum nominat aliquod | |
| 532 genus speciale peccati. Ideo tamen non computatur inter species | |
| 533 peccati in spiritum sanctum, quia generaliter invenitur in omni | |
| 534 specie peccati in spiritum sanctum.</p> | |
| 535 <p title="II-II q. 34 a. 2 ad 2"><a name="40466"><span class= | |
| 536 "ref">[40466] IIª-IIae q. 34 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 537 dicendum quod ipsa infidelitas non habet rationem culpae nisi | |
| 538 inquantum est voluntaria. Et ideo tanto est gravior quanto est | |
| 539 magis voluntaria. Quod autem sit voluntaria provenit ex hoc quod | |
| 540 aliquis odio habet veritatem quae proponitur. Unde patet quod ratio | |
| 541 peccati in infidelitate sit ex odio Dei, circa cuius veritatem est | |
| 542 fides. Et ideo, sicut causa est potior effectu, ita odium Dei est | |
| 543 maius peccatum quam infidelitas.</p> | |
| 544 <p title="II-II q. 34 a. 2 ad 3"><a name="40467"><span class= | |
| 545 "ref">[40467] IIª-IIae q. 34 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 546 dicendum quod non quicumque odit poenas odit Deum, poenarum | |
| 547 auctorem, nam multi odiunt poenas qui tamen patienter eas ferunt ex | |
| 548 reverentia divinae iustitiae. Unde et Augustinus dicit, X Confess., | |
| 549 quod mala poenalia Deus tolerare iubet, non amari. Sed prorumpere | |
| 550 in odium Dei punientis, hoc est habere odio ipsam Dei iustitiam, | |
| 551 quod est gravissimum peccatum. Unde Gregorius dicit, XXV Moral., | |
| 552 <i>sicut nonnunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare, | |
| 553 ita nequius est odisse iustitiam quam non fecisse</i>.</p> | |
| 554 <br /> | |
| 555 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 556 <p title="II-II q. 34 a. 3 arg. 1"><a name="40468"><span class= | |
| 557 "ref">[40468] IIª-IIae q. 34 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 558 sic proceditur. Videtur quod non omne odium proximi sit peccatum. | |
| 559 Nullum enim peccatum invenitur in praeceptis vel consiliis legis | |
| 560 divinae, secundum illud Prov. VIII. <i>Recti sunt omnes sermones | |
| 561 mei, non est in eis pravum quid nec perversum</i>. Sed Luc. XIV | |
| 562 dicitur, <i>si quis venit ad me et non odit patrem et matrem, non | |
| 563 potest meus esse discipulus</i>. Ergo non omne odium proximi est | |
| 564 peccatum.</p> | |
| 565 <p title="II-II q. 34 a. 3 arg. 2"><a name="40469"><span class= | |
| 566 "ref">[40469] IIª-IIae q. 34 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 567 nihil potest esse peccatum secundum quod Deum imitamur. Sed | |
| 568 imitando Deum quosdam odio habemus, dicitur enim Rom. I, | |
| 569 <i>detractores, Deo odibiles</i>. Ergo possumus aliquos odio habere | |
| 570 absque peccato.</p> | |
| 571 <p title="II-II q. 34 a. 3 arg. 3"><a name="40470"><span class= | |
| 572 "ref">[40470] IIª-IIae q. 34 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 573 nihil naturalium est peccatum, quia <i>peccatum est recessus ab eo | |
| 574 quod est secundum naturam</i>, ut Damascenus dicit, in II libro. | |
| 575 Sed naturale est unicuique rei quod odiat id quod est sibi | |
| 576 contrarium et quod nitatur ad eius corruptionem. Ergo videtur non | |
| 577 esse peccatum quod aliquis habeat odio inimicum suum.</p> | |
| 578 <p title="II-II q. 34 a. 3 s. c."><a name="40471"><span class= | |
| 579 "ref">[40471] IIª-IIae q. 34 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 580 est quod dicitur I Ioan. II, <i>qui fratrem suum odit in tenebris | |
| 581 est</i>. Sed tenebrae spirituales sunt peccata. Ergo odium proximi | |
| 582 non potest esse sine peccato.</p> | |
| 583 <p title="II-II q. 34 a. 3 co."><a name="40472"><span class= | |
| 584 "ref">[40472] IIª-IIae q. 34 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 585 dicendum quod odium amori opponitur, ut supra dictum est. Unde | |
| 586 tantum habet odium de ratione mali quantum amor habet de ratione | |
| 587 boni. Amor autem debetur proximo secundum id quod a Deo habet, | |
| 588 idest secundum naturam et gratiam, non autem debetur ei amor | |
| 589 secundum id quod habet a seipso et Diabolo, scilicet secundum | |
| 590 peccatum et iustitiae defectum. Et ideo licet habere odio in fratre | |
| 591 peccatum et omne illud quod pertinet ad defectum divinae iustitiae, | |
| 592 sed ipsam naturam et gratiam fratris non potest aliquis habere odio | |
| 593 sine peccato. Hoc autem ipsum quod in fratre odimus culpam et | |
| 594 defectum boni, pertinet ad fratris amorem, eiusdem enim rationis | |
| 595 est quod velimus bonum alicuius et quod odimus malum ipsius. Unde, | |
| 596 simpliciter accipiendo odium fratris, semper est cum peccato.</p> | |
| 597 <p title="II-II q. 34 a. 3 ad 1"><a name="40473"><span class= | |
| 598 "ref">[40473] IIª-IIae q. 34 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 599 ergo dicendum quod parentes, quantum ad naturam et affinitatem qua | |
| 600 nobis coniunguntur, sunt a nobis secundum praeceptum Dei honorandi, | |
| 601 ut patet Exod. XX. Odiendi autem sunt quantum ad hoc quod | |
| 602 impedimentum praestant nobis accedendi ad perfectionem divinae | |
| 603 iustitiae.</p> | |
| 604 <p title="II-II q. 34 a. 3 ad 2"><a name="40474"><span class= | |
| 605 "ref">[40474] IIª-IIae q. 34 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 606 dicendum quod Deus in detractoribus odio habet culpam, non naturam. | |
| 607 Et sic sine culpa possumus odio detractores habere.</p> | |
| 608 <p title="II-II q. 34 a. 3 ad 3"><a name="40475"><span class= | |
| 609 "ref">[40475] IIª-IIae q. 34 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 610 dicendum quod homines secundum bona quae habent a Deo non sunt | |
| 611 nobis contrarii, unde quantum ad hoc sunt amandi. Contrariantur | |
| 612 autem nobis secundum quod contra nos inimicitias exercent, quod ad | |
| 613 eorum culpam pertinet, et quantum ad hoc sunt odio habendi. Hoc | |
| 614 enim in eis debemus habere odio, quod nobis sunt inimici.</p> | |
| 615 <br /> | |
| 616 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 617 <p title="II-II q. 34 a. 4 arg. 1"><a name="40476"><span class= | |
| 618 "ref">[40476] IIª-IIae q. 34 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 619 sic proceditur. Videtur quod odium proximi sit gravissimum peccatum | |
| 620 eorum quae in proximo committuntur. Dicitur enim I Ioan. III, | |
| 621 <i>omnis qui odit fratrem suum homicida est</i>. Sed homicidium est | |
| 622 gravissimum peccatorum quae committuntur in proximum. Ergo et | |
| 623 odium.</p> | |
| 624 <p title="II-II q. 34 a. 4 arg. 2"><a name="40477"><span class= | |
| 625 "ref">[40477] IIª-IIae q. 34 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 626 pessimum opponitur optimo. Sed optimum eorum quae proximo exhibemus | |
| 627 est amor, omnia enim alia ad dilectionem referuntur. Ergo et | |
| 628 pessimum est odium.</p> | |
| 629 <p title="II-II q. 34 a. 4 s. c. 1"><a name="40478"><span class= | |
| 630 "ref">[40478] IIª-IIae q. 34 a. 4 s. c. 1</span></a> Sed | |
| 631 contra, malum dicitur quod nocet; secundum Augustinum, in Enchirid. | |
| 632 Sed plus aliquis nocet proximo per alia peccata quam per odium, | |
| 633 puta per furtum et homicidium et adulterium. Ergo odium non est | |
| 634 gravissimum peccatum.</p> | |
| 635 <p title="II-II q. 34 a. 4 s. c. 2"><a name="40479"><span class= | |
| 636 "ref">[40479] IIª-IIae q. 34 a. 4 s. c. 2</span></a> | |
| 637 Praeterea, Chrysostomus, exponens illud Matth., <i>qui solverit | |
| 638 unum de mandatis istis minimis</i>, dicit, <i>mandata Moysi, non | |
| 639 occides, non adulterabis, in remuneratione modica sunt, in peccato | |
| 640 autem magna, mandata autem Christi, idest non irascaris, non | |
| 641 concupiscas, in remuneratione magna sunt, in peccato autem | |
| 642 minima</i>. Odium autem pertinet ad interiorem motum, sicut et ira | |
| 643 et concupiscentia. Ergo odium proximi est minus peccatum quam | |
| 644 homicidium.</p> | |
| 645 <p title="II-II q. 34 a. 4 co."><a name="40480"><span class= | |
| 646 "ref">[40480] IIª-IIae q. 34 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 647 dicendum quod peccatum quod committitur in proximum habet rationem | |
| 648 mali ex duobus, uno quidem modo, ex deordinatione eius qui peccat; | |
| 649 alio modo, ex nocumento quod infertur ei contra quem peccatur. | |
| 650 Primo ergo modo odium est maius peccatum quam exteriores actus qui | |
| 651 sunt in proximi nocumentum, quia scilicet per odium deordinatur | |
| 652 voluntas hominis, quae est potissimum in homine, et ex qua est | |
| 653 radix peccati. Unde etiam si exteriores actus inordinati essent | |
| 654 absque inordinatione voluntatis, non essent peccata, puta cum | |
| 655 aliquis ignoranter vel zelo iustitiae hominem occidit. Et si quid | |
| 656 culpae est in exterioribus peccatis quae contra proximum | |
| 657 committuntur, totum est ex interiori odio. Sed quantum ad | |
| 658 nocumentum quod proximo infertur peiora sunt exteriora peccata quam | |
| 659 interius odium.</p> | |
| 660 <p title="II-II q. 34 a. 4 ad arg."><a name="40481"><span class= | |
| 661 "ref">[40481] IIª-IIae q. 34 a. 4 ad arg.</span></a> Et per | |
| 662 hoc patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 663 <br /> | |
| 664 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 665 <p title="II-II q. 34 a. 5 arg. 1"><a name="40482"><span class= | |
| 666 "ref">[40482] IIª-IIae q. 34 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 667 sic proceditur. Videtur quod odium sit vitium capitale. Odium enim | |
| 668 directe opponitur caritati. Sed caritas est principalissima | |
| 669 virtutum et mater aliarum. Ergo odium est maxime vitium capitale, | |
| 670 et principium omnium aliorum.</p> | |
| 671 <p title="II-II q. 34 a. 5 arg. 2"><a name="40483"><span class= | |
| 672 "ref">[40483] IIª-IIae q. 34 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 673 peccata oriuntur in nobis secundum inclinationem passionum, | |
| 674 secundum illud ad Rom. VII, <i>passiones peccatorum operabantur in | |
| 675 membris nostris, ut fructificarent morti</i>. Sed in passionibus | |
| 676 animae ex amore et odio videntur omnes aliae sequi, ut ex | |
| 677 supradictis patet. Ergo odium debet poni inter vitia capitalia.</p> | |
| 678 <p title="II-II q. 34 a. 5 arg. 3"><a name="40484"><span class= | |
| 679 "ref">[40484] IIª-IIae q. 34 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 680 vitium est malum morale. Sed odium principalius respicit malum quam | |
| 681 alia passio. Ergo videtur quod odium debet poni vitium | |
| 682 capitale.</p> | |
| 683 <p title="II-II q. 34 a. 5 s. c."><a name="40485"><span class= | |
| 684 "ref">[40485] IIª-IIae q. 34 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 685 est quod Gregorius, XXXI Moral., non enumerat odium inter septem | |
| 686 vitia capitalia.</p> | |
| 687 <p title="II-II q. 34 a. 5 co."><a name="40486"><span class= | |
| 688 "ref">[40486] IIª-IIae q. 34 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 689 dicendum quod, sicut supra dictum est, vitium capitale est ex quo | |
| 690 ut frequentius alia vitia oriuntur. Vitium autem est contra naturam | |
| 691 hominis inquantum est animal rationale. In his autem quae contra | |
| 692 naturam fiunt paulatim id quod est naturae corrumpitur. Unde | |
| 693 oportet quod primo recedatur ab eo quod est minus secundum naturam, | |
| 694 et ultimo ab eo quod est maxime secundum naturam, quia id quod est | |
| 695 primum in constructione est ultimum in resolutione. Id autem quod | |
| 696 est maxime et primo naturale homini est quod diligat bonum, et | |
| 697 praecipue bonum divinum et bonum proximi. Et ideo odium, quod huic | |
| 698 dilectioni opponitur, non est primum in deletione virtutis, quae | |
| 699 fit per vitia, sed ultimum. Et ideo odium non est vitium | |
| 700 capitale.</p> | |
| 701 <p title="II-II q. 34 a. 5 ad 1"><a name="40487"><span class= | |
| 702 "ref">[40487] IIª-IIae q. 34 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 703 ergo dicendum quod, sicut dicitur in VII Physic., <i>virtus | |
| 704 uniuscuiusque rei consistit in hoc quod sit bene disposita secundum | |
| 705 suam naturam</i>. Et ideo in virtutibus oportet esse primum et | |
| 706 principale quod est primum et principale in ordine naturali. Et | |
| 707 propter hoc caritas ponitur principalissima virtutum. Et eadem | |
| 708 ratione odium non potest esse primum in vitiis, ut dictum est.</p> | |
| 709 <p title="II-II q. 34 a. 5 ad 2"><a name="40488"><span class= | |
| 710 "ref">[40488] IIª-IIae q. 34 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 711 dicendum quod odium mali quod contrariatur naturali bono est primum | |
| 712 inter passiones animae, sicut et amor naturalis boni. Sed odium | |
| 713 boni connaturalis non potest esse primum, sed habet rationem | |
| 714 ultimi, quia tale odium attestatur corruptioni naturae iam factae, | |
| 715 sicut et amor extranei boni.</p> | |
| 716 <p title="II-II q. 34 a. 5 ad 3"><a name="40489"><span class= | |
| 717 "ref">[40489] IIª-IIae q. 34 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 718 dicendum quod duplex est malum. Quoddam verum, quia scilicet | |
| 719 repugnat naturali bono, et huius mali odium potest habere rationem | |
| 720 prioritatis inter passiones. Est autem aliud malum non verum, sed | |
| 721 apparens, quod scilicet est verum bonum et connaturale, sed | |
| 722 aestimatur ut malum propter corruptionem naturae. Et huiusmodi mali | |
| 723 odium oportet quod sit in ultimo. Hoc autem odium est vitiosum, non | |
| 724 autem primum.</p> | |
| 725 <br /> | |
| 726 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 727 <p title="II-II q. 34 a. 6 arg. 1"><a name="40490"><span class= | |
| 728 "ref">[40490] IIª-IIae q. 34 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 729 sic proceditur. Videtur quod odium non oriatur ex invidia. Invidia | |
| 730 enim est tristitia quaedam de alienis bonis. Odium autem non oritur | |
| 731 ex tristitia, sed potius e converso, tristamur enim de praesentia | |
| 732 malorum quae odimus. Ergo odium non oritur ex invidia.</p> | |
| 733 <p title="II-II q. 34 a. 6 arg. 2"><a name="40491"><span class= | |
| 734 "ref">[40491] IIª-IIae q. 34 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 735 odium dilectioni opponitur. Sed dilectio proximi refertur ad | |
| 736 dilectionem Dei, ut supra habitum est. Ergo et odium proximi | |
| 737 refertur ad odium Dei. Sed odium Dei non causatur ex invidia, non | |
| 738 enim invidemus his qui maxime a nobis distant, sed his qui | |
| 739 propinqui videntur, ut patet per philosophum, in II Rhet. Ergo | |
| 740 odium non causatur ex invidia.</p> | |
| 741 <p title="II-II q. 34 a. 6 arg. 3"><a name="40492"><span class= | |
| 742 "ref">[40492] IIª-IIae q. 34 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 743 unius effectus una est causa. Sed odium causatur ex ira, dicit enim | |
| 744 Augustinus, in regula, quod ira crescit in odium. Non ergo causatur | |
| 745 odium ex invidia.</p> | |
| 746 <p title="II-II q. 34 a. 6 s. c."><a name="40493"><span class= | |
| 747 "ref">[40493] IIª-IIae q. 34 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 748 est quod Gregorius dicit, XXXI Moral., quod de invidia oritur | |
| 749 odium.</p> | |
| 750 <p title="II-II q. 34 a. 6 co."><a name="40494"><span class= | |
| 751 "ref">[40494] IIª-IIae q. 34 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 752 dicendum quod, sicut dictum est, odium proximi est ultimum in | |
| 753 progressu peccati, eo quod opponitur dilectioni qua naturaliter | |
| 754 proximus diligitur. Quod autem aliquis recedat ab eo quod est | |
| 755 naturale, contingit ex hoc quod intendit vitare aliquid quod est | |
| 756 naturaliter fugiendum. Naturaliter autem omne animal fugit | |
| 757 tristitiam, sicut et appetit delectationem; sicut patet per | |
| 758 philosophum, in VII et X Ethic. Et ideo sicut ex delectatione | |
| 759 causatur amor, ita ex tristitia causatur odium, sicut enim movemur | |
| 760 ad diligendum ea quae nos delectant, inquantum ex hoc ipso | |
| 761 accipiuntur sub ratione boni; ita movemur ad odiendum ea quae nos | |
| 762 contristant, inquantum ex hoc ipso accipiuntur sub ratione mali. | |
| 763 Unde cum invidia sit tristitia de bono proximi, sequitur quod bonum | |
| 764 proximi reddatur nobis odiosum. Et inde est quod ex invidia oritur | |
| 765 odium.</p> | |
| 766 <p title="II-II q. 34 a. 6 ad 1"><a name="40495"><span class= | |
| 767 "ref">[40495] IIª-IIae q. 34 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 768 ergo dicendum quod quia vis appetitiva, sicut et apprehensiva, | |
| 769 reflectitur super suos actus, sequitur quod in motibus appetitivae | |
| 770 virtutis sit quaedam circulatio. Secundum igitur primum processum | |
| 771 appetitivi motus, ex amore consequitur desiderium, ex quo | |
| 772 consequitur delectatio, cum quis consecutus fuerit quod | |
| 773 desiderabat. Et quia hoc ipsum quod est delectari in bono amato | |
| 774 habet quandam rationem boni, sequitur quod delectatio causet | |
| 775 amorem. Et secundum eandem rationem sequitur quod tristitia causet | |
| 776 odium.</p> | |
| 777 <p title="II-II q. 34 a. 6 ad 2"><a name="40496"><span class= | |
| 778 "ref">[40496] IIª-IIae q. 34 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 779 dicendum quod alia ratio est de dilectione et odio. Nam dilectionis | |
| 780 obiectum est bonum, quod a Deo in creaturas derivatur, et ideo | |
| 781 dilectio per prius est Dei, et per posterius est proximi. Sed odium | |
| 782 est mali, quod non habet locum in ipso Deo, sed in eius effectibus, | |
| 783 unde etiam supra dictum est quod Deus non habetur odio nisi | |
| 784 inquantum apprehenditur secundum suos effectus. Et ideo per prius | |
| 785 est odium proximi quam odium Dei. Unde, cum invidia ad proximum sit | |
| 786 mater odii quod est ad proximum, fit per consequens causa odii quod | |
| 787 est in Deum.</p> | |
| 788 <p title="II-II q. 34 a. 6 ad 3"><a name="40497"><span class= | |
| 789 "ref">[40497] IIª-IIae q. 34 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 790 dicendum quod nihil prohibet secundum diversas rationes aliquid | |
| 791 oriri ex diversis causis. Et secundum hoc odium potest oriri et ex | |
| 792 ira et ex invidia. Directius tamen oritur ex invidia, per quam | |
| 793 ipsum bonum proximi redditur contristabile et per consequens | |
| 794 odibile. Sed ex ira oritur odium secundum quoddam augmentum. Nam | |
| 795 primo per iram appetimus malum proximi secundum quandam mensuram, | |
| 796 prout scilicet habet rationem vindictae, postea autem per | |
| 797 continuitatem irae pervenitur ad hoc quod homo malum proximi | |
| 798 absolute desideret, quod pertinet ad rationem odii. Unde patet quod | |
| 799 odium ex invidia causatur formaliter secundum rationem obiecti; ex | |
| 800 ira autem dispositive.</p> | |
| 801 <br /> | |
| 802 <div class="D">Quaestio 35</div> | |
| 803 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 804 <p title="II-II q. 35 pr."><a name="40498"><span class= | |
| 805 "ref">[40498] IIª-IIae q. 35 pr.</span></a> Deinde | |
| 806 considerandum est de vitiis oppositis gaudio caritatis. Quod quidem | |
| 807 est et de bono divino, cui gaudio opponitur acedia; et de bono | |
| 808 proximi, cui gaudio opponitur invidia. Unde primo considerandum est | |
| 809 de acedia; secundo, de invidia. Circa primum quaeruntur quatuor. | |
| 810 Primo, utrum acedia sit peccatum. Secundo, utrum sit speciale | |
| 811 vitium. Tertio, utrum sit mortale peccatum. Quarto, utrum sit | |
| 812 vitium capitale.</p> | |
| 813 <br /> | |
| 814 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 815 <p title="II-II q. 35 a. 1 arg. 1"><a name="40499"><span class= | |
| 816 "ref">[40499] IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 817 sic proceditur. Videtur quod acedia non sit peccatum. | |
| 818 <i>Passionibus enim non laudamur neque vituperamur</i>; secundum | |
| 819 philosophum, in II Ethic. Sed acedia est quaedam passio, est enim | |
| 820 species tristitiae, ut Damascenus dicit, et supra habitum est. Ergo | |
| 821 acedia non est peccatum.</p> | |
| 822 <p title="II-II q. 35 a. 1 arg. 2"><a name="40500"><span class= | |
| 823 "ref">[40500] IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 824 nullus defectus corporalis qui statutis horis accidit habet | |
| 825 rationem peccati. Sed acedia est huiusmodi, dicit enim Cassianus, | |
| 826 in X Lib. de institutis monasteriorum, <i>maxime acedia circa horam | |
| 827 sextam monachum inquietat, ut quaedam febris ingruens tempore | |
| 828 praestituto, ardentissimos aestus accensionum suarum solitis ac | |
| 829 statutis horis animae inferens aegrotanti</i>. Ergo acedia non est | |
| 830 peccatum.</p> | |
| 831 <p title="II-II q. 35 a. 1 arg. 3"><a name="40501"><span class= | |
| 832 "ref">[40501] IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 833 illud quod ex radice bona procedit non videtur esse peccatum. Sed | |
| 834 acedia ex bona radice procedit, dicit enim Cassianus, in eodem | |
| 835 libro, quod acedia provenit ex hoc quod aliquis <i>ingemiscit se | |
| 836 fructum spiritualem non habere, et absentia longeque posita | |
| 837 magnificat monasteria</i>; quod videtur ad humilitatem pertinere. | |
| 838 Ergo acedia non est peccatum.</p> | |
| 839 <p title="II-II q. 35 a. 1 arg. 4"><a name="40502"><span class= | |
| 840 "ref">[40502] IIª-IIae q. 35 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 841 omne peccatum est fugiendum, secundum illud Eccli. XXI, <i>quasi a | |
| 842 facie colubri, fuge peccatum</i>. Sed Cassianus dicit, in eodem | |
| 843 libro, <i>experimento probatum est acediae impugnationem non | |
| 844 declinando fugiendam, sed resistendo superandam</i>. Ergo acedia | |
| 845 non est peccatum.</p> | |
| 846 <p title="II-II q. 35 a. 1 s. c."><a name="40503"><span class= | |
| 847 "ref">[40503] IIª-IIae q. 35 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 848 illud quod interdicitur in sacra Scriptura est peccatum. Sed acedia | |
| 849 est huiusmodi, dicitur enim Eccli. VI, subiice humerum tuum et | |
| 850 porta illam, idest spiritualem sapientiam, et non acedieris in | |
| 851 vinculis eius. Ergo acedia est peccatum.</p> | |
| 852 <p title="II-II q. 35 a. 1 co."><a name="40504"><span class= | |
| 853 "ref">[40504] IIª-IIae q. 35 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 854 dicendum quod acedia, secundum Damascenum, est quaedam tristitia | |
| 855 aggravans, quae scilicet ita deprimit animum hominis ut nihil ei | |
| 856 agere libeat; sicuti ea quae sunt acida etiam frigida sunt. Et ideo | |
| 857 acedia importat quoddam taedium operandi, ut patet per hoc quod | |
| 858 dicitur in Glossa super illud Psalm., <i>omnem escam abominata est | |
| 859 anima eorum</i>; et a quibusdam dicitur quod acedia est torpor | |
| 860 mentis bona negligentis inchoare. Huiusmodi autem tristitia semper | |
| 861 est mala, quandoque quidem etiam secundum seipsam; quandoque vero | |
| 862 secundum effectum. Tristitia enim secundum se mala est quae est de | |
| 863 eo quod est apparens malum et vere bonum, sicut e contrario | |
| 864 delectatio mala est quae est de eo quod est apparens bonum et vere | |
| 865 malum. Cum igitur spirituale bonum sit vere bonum, tristitia quae | |
| 866 est de spirituali bono est secundum se mala. Sed etiam tristitia | |
| 867 quae est de vere malo mala est secundum effectum si sic hominem | |
| 868 aggravet ut eum totaliter a bono opere retrahat, unde et apostolus, | |
| 869 II ad Cor. II, non vult ut poenitens maiori tristitia de peccato | |
| 870 absorbeatur. Quia igitur acedia, secundum quod hic sumitur, nominat | |
| 871 tristitiam spiritualis boni, est dupliciter mala, et secundum se et | |
| 872 secundum effectum. Et ideo acedia est peccatum, malum enim in | |
| 873 motibus appetitivis dicimus esse peccatum, ut ex supradictis | |
| 874 patet.</p> | |
| 875 <p title="II-II q. 35 a. 1 ad 1"><a name="40505"><span class= | |
| 876 "ref">[40505] IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 877 ergo dicendum quod passiones secundum se non sunt peccata, sed | |
| 878 secundum quod applicantur ad aliquod malum, vituperantur; sicut et | |
| 879 laudantur ex hoc quod applicantur ad aliquod bonum. Unde tristitia | |
| 880 secundum se non nominat nec aliquid laudabile nec vituperabile, sed | |
| 881 tristitia de malo vero moderata nominat aliquid laudabile; | |
| 882 tristitia autem de bono, et iterum tristitia immoderata, nominat | |
| 883 aliquid vituperabile. Et secundum hoc acedia ponitur peccatum.</p> | |
| 884 <p title="II-II q. 35 a. 1 ad 2"><a name="40506"><span class= | |
| 885 "ref">[40506] IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 886 dicendum quod passiones appetitus sensitivi et in se possunt esse | |
| 887 peccata venialia, et inclinant animam ad peccatum mortale. Et quia | |
| 888 appetitus sensitivus habet organum corporale, sequitur quod per | |
| 889 aliquam corporalem transmutationem homo fit habilior ad aliquod | |
| 890 peccatum. Et ideo potest contingere quod secundum aliquas | |
| 891 transmutationes corporales certis temporibus provenientes aliqua | |
| 892 peccata nos magis impugnent. Omnis autem corporalis defectus de se | |
| 893 ad tristitiam disponit. Et ideo ieiunantes, circa meridiem, quando | |
| 894 iam incipiunt sentire defectum cibi et urgeri ab aestibus solis, | |
| 895 magis ab acedia impugnantur.</p> | |
| 896 <p title="II-II q. 35 a. 1 ad 3"><a name="40507"><span class= | |
| 897 "ref">[40507] IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 898 dicendum quod ad humilitatem pertinet ut homo, defectus proprios | |
| 899 considerans, seipsum non extollat. Sed hoc non pertinet ad | |
| 900 humilitatem, sed potius ad ingratitudinem, quod bona quae quis a | |
| 901 Deo possidet contemnat. Et ex tali contemptu sequitur acedia, de | |
| 902 his enim tristamur quae quasi mala vel vilia reputamus. Sic igitur | |
| 903 necesse est ut aliquis aliorum bona extollat quod tamen bona sibi | |
| 904 divinitus provisa non contemnat, quia sic ei tristia | |
| 905 redderentur.</p> | |
| 906 <p title="II-II q. 35 a. 1 ad 4"><a name="40508"><span class= | |
| 907 "ref">[40508] IIª-IIae q. 35 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 908 dicendum quod peccatum semper est fugiendum, sed impugnatio peccati | |
| 909 quandoque est vincenda fugiendo, quandoque resistendo. Fugiendo | |
| 910 quidem, quando continua cogitatio auget peccati incentivum, sicut | |
| 911 est in luxuria, unde dicitur I ad Cor. VI, <i>fugite | |
| 912 fornicationem</i>. Resistendo autem, quando cogitatio perseverans | |
| 913 tollit incentivum peccati, quod provenit ex aliqua levi | |
| 914 apprehensione. Et hoc contingit in acedia, quia quanto magis | |
| 915 cogitamus de bonis spiritualibus, tanto magis nobis placentia | |
| 916 redduntur; ex quo cessat acedia.</p> | |
| 917 <br /> | |
| 918 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 919 <p title="II-II q. 35 a. 2 arg. 1"><a name="40509"><span class= | |
| 920 "ref">[40509] IIª-IIae q. 35 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 921 secundum sic proceditur. Videtur quod acedia non sit speciale | |
| 922 vitium. Illud enim quod convenit omni vitio non constituit | |
| 923 specialis vitii rationem. Sed quodlibet vitium facit hominem | |
| 924 tristari de bono spirituali opposito, nam luxuriosus tristatur de | |
| 925 bono continentiae, et gulosus de bono abstinentiae. Cum ergo acedia | |
| 926 sit tristitia de bono spirituali, sicut dictum est, videtur quod | |
| 927 acedia non sit speciale peccatum.</p> | |
| 928 <p title="II-II q. 35 a. 2 arg. 2"><a name="40510"><span class= | |
| 929 "ref">[40510] IIª-IIae q. 35 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 930 acedia, cum sit tristitia quaedam, gaudio opponitur. Sed gaudium | |
| 931 non ponitur una specialis virtus. Ergo neque acedia debet poni | |
| 932 speciale vitium.</p> | |
| 933 <p title="II-II q. 35 a. 2 arg. 3"><a name="40511"><span class= | |
| 934 "ref">[40511] IIª-IIae q. 35 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 935 spirituale bonum, cum sit quoddam commune obiectum quod virtus | |
| 936 appetit et vitium refugit, non constituit specialem rationem | |
| 937 virtutis aut vitii nisi per aliquid additum contrahatur. Sed nihil | |
| 938 videtur quod contrahat ipsum ad acediam, si sit vitium speciale, | |
| 939 nisi labor, ex hoc enim aliqui refugiunt spiritualia bona quia sunt | |
| 940 laboriosa; unde et acedia taedium quoddam est. Refugere autem | |
| 941 labores, et quaerere quietem corporalem, ad idem pertinere videtur, | |
| 942 scilicet ad pigritiam. Ergo acedia nihil aliud esset quam pigritia. | |
| 943 Quod videtur esse falsum, nam pigritia sollicitudini opponitur, | |
| 944 acediae autem gaudium. Non ergo acedia est speciale vitium.</p> | |
| 945 <p title="II-II q. 35 a. 2 s. c."><a name="40512"><span class= | |
| 946 "ref">[40512] IIª-IIae q. 35 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 947 est quod Gregorius, XXXI Moral., distinguit acediam ab aliis | |
| 948 vitiis. Ergo est speciale peccatum.</p> | |
| 949 <p title="II-II q. 35 a. 2 co."><a name="40513"><span class= | |
| 950 "ref">[40513] IIª-IIae q. 35 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 951 dicendum quod, cum acedia sit tristitia de spirituali bono, si | |
| 952 accipiatur spirituale bonum communiter, non habebit acedia rationem | |
| 953 specialis vitii, quia sicut dictum est, omne vitium refugit | |
| 954 spirituale bonum virtutis oppositae. Similiter etiam non potest | |
| 955 dici quod sit speciale vitium acedia inquantum refugit spirituale | |
| 956 bonum prout est laboriosum vel molestum corpori, aut delectationis | |
| 957 eius impeditivum, quia hoc etiam non separaret acediam a vitiis | |
| 958 carnalibus, quibus aliquis quietem et delectationem corporis | |
| 959 quaerit. Et ideo dicendum est quod in spiritualibus bonis est | |
| 960 quidam ordo, nam omnia spiritualia bona quae sunt in actibus | |
| 961 singularum virtutum ordinantur ad unum spirituale bonum quod est | |
| 962 bonum divinum, circa quod est specialis virtus, quae est caritas. | |
| 963 Unde ad quamlibet virtutem pertinet gaudere de proprio spirituali | |
| 964 bono, quod consistit in proprio actu, sed ad caritatem pertinet | |
| 965 specialiter illud gaudium spirituale quo quis gaudet de bono | |
| 966 divino. Et similiter illa tristitia qua quis tristatur de bono | |
| 967 spirituali quod est in actibus singularum virtutum non pertinet ad | |
| 968 aliquod vitium speciale, sed ad omnia vitia. Sed tristari de bono | |
| 969 divino, de quo caritas gaudet, pertinet ad speciale vitium, quod | |
| 970 acedia vocatur.</p> | |
| 971 <p title="II-II q. 35 a. 2 ad arg."><a name="40514"><span class= | |
| 972 "ref">[40514] IIª-IIae q. 35 a. 2 ad arg.</span></a> Et per | |
| 973 hoc patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 974 <br /> | |
| 975 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 976 <p title="II-II q. 35 a. 3 arg. 1"><a name="40515"><span class= | |
| 977 "ref">[40515] IIª-IIae q. 35 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 978 sic proceditur. Videtur quod acedia non sit peccatum mortale. Omne | |
| 979 enim peccatum mortale contrariatur praecepto legis Dei. Sed acedia | |
| 980 nulli praecepto contrariari videtur, ut patet discurrenti per | |
| 981 singula praecepta Decalogi. Ergo acedia non est peccatum | |
| 982 mortale.</p> | |
| 983 <p title="II-II q. 35 a. 3 arg. 2"><a name="40516"><span class= | |
| 984 "ref">[40516] IIª-IIae q. 35 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 985 peccatum operis in eodem genere non est minus quam peccatum cordis. | |
| 986 Sed recedere opere ab aliquo spirituali bono in Deum ducente non | |
| 987 est peccatum mortale, alioquin mortaliter peccaret quicumque | |
| 988 consilia non observaret. Ergo recedere corde per tristitiam ab | |
| 989 huiusmodi spiritualibus operibus non est peccatum mortale. Non ergo | |
| 990 acedia est peccatum mortale.</p> | |
| 991 <p title="II-II q. 35 a. 3 arg. 3"><a name="40517"><span class= | |
| 992 "ref">[40517] IIª-IIae q. 35 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 993 nullum peccatum mortale in viris perfectis invenitur. Sed acedia | |
| 994 invenitur in viris perfectis, dicit enim Cassianus, in Lib. X de | |
| 995 institutis coenobiorum, quod <i>acedia est solitariis magis | |
| 996 experta, et in eremo commorantibus infestior hostis ac | |
| 997 frequens</i>. Ergo acedia non est peccatum mortale.</p> | |
| 998 <p title="II-II q. 35 a. 3 s. c."><a name="40518"><span class= | |
| 999 "ref">[40518] IIª-IIae q. 35 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1000 est quod dicitur II ad Cor. VII, tristitia saeculi mortem operatur. | |
| 1001 Sed huiusmodi est acedia, non enim est tristitia secundum Deum, | |
| 1002 quae contra tristitiam saeculi dividitur, quae mortem operatur. | |
| 1003 Ergo est peccatum mortale.</p> | |
| 1004 <p title="II-II q. 35 a. 3 co."><a name="40519"><span class= | |
| 1005 "ref">[40519] IIª-IIae q. 35 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1006 dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum mortale dicitur | |
| 1007 quod tollit spiritualem vitam, quae est per caritatem, secundum | |
| 1008 quam Deus nos inhabitat, unde illud peccatum ex suo genere est | |
| 1009 mortale quod de se, secundum propriam rationem, contrariatur | |
| 1010 caritati. Huiusmodi autem est acedia. Nam proprius effectus | |
| 1011 caritatis est gaudium de Deo, ut supra dictum est, acedia autem est | |
| 1012 tristitia de bono spirituali inquantum est bonum divinum. Unde | |
| 1013 secundum suum genus acedia est peccatum mortale. Sed considerandum | |
| 1014 est in omnibus peccatis quae sunt secundum suum genus mortalia quod | |
| 1015 non sunt mortalia nisi quando suam perfectionem consequuntur. Est | |
| 1016 autem consummatio peccati in consensu rationis, loquimur enim nunc | |
| 1017 de peccato humano, quod in actu humano consistit, cuius principium | |
| 1018 est ratio. Unde si sit inchoatio peccati in sola sensualitate, et | |
| 1019 non pertingat usque ad consensum rationis, propter imperfectionem | |
| 1020 actus est peccatum veniale. Sicut in genere adulterii | |
| 1021 concupiscentia quae consistit in sola sensualitate est peccatum | |
| 1022 veniale; si tamen pervenitur usque ad consensum rationis, est | |
| 1023 peccatum mortale. Ita etiam et motus acediae in sola sensualitate | |
| 1024 quandoque est, propter repugnantiam carnis ad spiritum, et tunc est | |
| 1025 peccatum veniale. Quandoque vero pertingit usque ad rationem, quae | |
| 1026 consentit in fugam et horrorem et detestationem boni divini, carne | |
| 1027 omnino contra spiritum praevalente. Et tunc manifestum est quod | |
| 1028 acedia est peccatum mortale.</p> | |
| 1029 <p title="II-II q. 35 a. 3 ad 1"><a name="40520"><span class= | |
| 1030 "ref">[40520] IIª-IIae q. 35 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1031 ergo dicendum quod acedia contrariatur praecepto de sanctificatione | |
| 1032 sabbati, in quo, secundum quod est praeceptum morale, praecipitur | |
| 1033 quies mentis in Deo, cui contrariatur tristitia mentis de bono | |
| 1034 divino.</p> | |
| 1035 <p title="II-II q. 35 a. 3 ad 2"><a name="40521"><span class= | |
| 1036 "ref">[40521] IIª-IIae q. 35 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1037 dicendum quod acedia non est recessus mentalis a quocumque | |
| 1038 spirituali bono, sed a bono divino, cui oportet mentem inhaerere ex | |
| 1039 necessitate. Unde si aliquis contristetur de hoc quod aliquis cogit | |
| 1040 eum implere opera virtutis quae facere non tenetur, non est | |
| 1041 peccatum acediae, sed quando contristatur in his quae ei imminent | |
| 1042 facienda propter Deum.</p> | |
| 1043 <p title="II-II q. 35 a. 3 ad 3"><a name="40522"><span class= | |
| 1044 "ref">[40522] IIª-IIae q. 35 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1045 dicendum quod in viris sanctis inveniuntur aliqui imperfecti motus | |
| 1046 acediae, qui tamen non pertingunt usque ad consensum rationis.</p> | |
| 1047 <br /> | |
| 1048 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1049 <p title="II-II q. 35 a. 4 arg. 1"><a name="40523"><span class= | |
| 1050 "ref">[40523] IIª-IIae q. 35 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1051 sic proceditur. Videtur quod acedia non debeat poni vitium | |
| 1052 capitale. Vitium enim capitale dicitur quod movet ad actus | |
| 1053 peccatorum, ut supra habitum est. Sed acedia non movet ad agendum, | |
| 1054 sed magis retrahit ab agendo. Ergo non debet poni vitium | |
| 1055 capitale.</p> | |
| 1056 <p title="II-II q. 35 a. 4 arg. 2"><a name="40524"><span class= | |
| 1057 "ref">[40524] IIª-IIae q. 35 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1058 vitium capitale habet filias sibi deputatas. Assignat autem | |
| 1059 Gregorius, XXXI Moral., sex filias acediae, quae sunt <i>malitia, | |
| 1060 rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa praecepta, vagatio | |
| 1061 mentis circa illicita</i>, quae non videntur convenienter oriri ex | |
| 1062 acedia. Nam rancor idem esse videtur quod odium, quod oritur ex | |
| 1063 invidia, ut supra dictum est. Malitia autem est genus ad omnia | |
| 1064 vitia, et similiter vagatio mentis circa illicita, et in omnibus | |
| 1065 vitiis inveniuntur. Torpor autem circa praecepta idem videtur esse | |
| 1066 quod acedia. Pusillanimitas autem et desperatio ex quibuscumque | |
| 1067 peccatis oriri possunt. Non ergo convenienter ponitur acedia esse | |
| 1068 vitium capitale.</p> | |
| 1069 <p title="II-II q. 35 a. 4 arg. 3"><a name="40525"><span class= | |
| 1070 "ref">[40525] IIª-IIae q. 35 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1071 Isidorus, in libro de summo bono, distinguit vitium acediae a vitio | |
| 1072 tristitiae, dicens tristitiam esse inquantum recedit a graviori et | |
| 1073 laborioso ad quod tenetur; acediam inquantum se convertit ad | |
| 1074 quietem indebitam. Et dicit de tristitia oriri rancorem, | |
| 1075 pusillanimitatem, amaritudinem, desperationem, de acedia vero dicit | |
| 1076 oriri septem, quae sunt otiositas, somnolentia, importunitas | |
| 1077 mentis, inquietudo corporis, instabilitas, verbositas, curiositas. | |
| 1078 Ergo videtur quod vel a Gregorio vel ab Isidoro male assignetur | |
| 1079 acedia vitium capitale cum suis filiabus.</p> | |
| 1080 <p title="II-II q. 35 a. 4 s. c."><a name="40526"><span class= | |
| 1081 "ref">[40526] IIª-IIae q. 35 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1082 est quod Gregorius dicit, XXXI Moral., acediam esse vitium capitale | |
| 1083 et habere praedictas filias.</p> | |
| 1084 <p title="II-II q. 35 a. 4 co."><a name="40527"><span class= | |
| 1085 "ref">[40527] IIª-IIae q. 35 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1086 dicendum quod, sicut supra dictum est, vitium capitale dicitur ex | |
| 1087 quo promptum est ut alia vitia oriantur secundum rationem causae | |
| 1088 finalis. Sicut autem homines multa operantur propter delectationem, | |
| 1089 tum ut ipsam consequantur, tum etiam ex eius impetu ad aliquid | |
| 1090 agendum permoti; ita etiam propter tristitiam multa operantur, vel | |
| 1091 ut ipsam evitent, vel ex eius pondere in aliqua agenda proruentes. | |
| 1092 Unde cum acedia sit tristitia quaedam, ut supra dictum est, | |
| 1093 convenienter ponitur vitium capitale.</p> | |
| 1094 <p title="II-II q. 35 a. 4 ad 1"><a name="40528"><span class= | |
| 1095 "ref">[40528] IIª-IIae q. 35 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1096 ergo dicendum quod acedia, aggravando animum, impedit hominem ab | |
| 1097 illis operibus quae tristitiam causant. Sed tamen inducit animum ad | |
| 1098 aliqua agenda vel quae sunt tristitiae consona, sicut ad plorandum; | |
| 1099 vel etiam ad aliqua per quae tristitia evitatur.</p> | |
| 1100 <p title="II-II q. 35 a. 4 ad 2"><a name="40529"><span class= | |
| 1101 "ref">[40529] IIª-IIae q. 35 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1102 dicendum quod Gregorius convenienter assignat filias acediae. Quia | |
| 1103 enim, ut philosophus dicit, in VIII Ethic., <i>nullus diu absque | |
| 1104 delectatione potest manere cum tristitia</i>, necesse est quod ex | |
| 1105 tristitia aliquid dupliciter oriatur, uno modo, ut homo recedat a | |
| 1106 contristantibus; alio modo, ut ad alia transeat in quibus | |
| 1107 delectatur, sicut illi qui non possunt gaudere in spiritualibus | |
| 1108 delectationibus transferunt se ad corporales, secundum philosophum, | |
| 1109 in X Ethic. In fuga autem tristitiae talis processus attenditur | |
| 1110 quod primo homo fugit contristantia; secundo, etiam impugnat ea | |
| 1111 quae tristitiam ingerunt. Spiritualia autem bona, de quibus | |
| 1112 tristatur acedia, sunt et finis et id quod est ad finem. Fuga autem | |
| 1113 finis fit per desperationem. Fuga autem bonorum quae sunt ad finem, | |
| 1114 quantum ad ardua, quae subsunt consiliis, fit per pusillanimitatem; | |
| 1115 quantum autem ad ea quae pertinent ad communem iustitiam, fit per | |
| 1116 torporem circa praecepta. Impugnatio autem contristantium bonorum | |
| 1117 spiritualium quandoque quidem est contra homines qui ad bona | |
| 1118 spiritualia inducunt, et hoc est rancor; quandoque vero se extendit | |
| 1119 ad ipsa spiritualia bona, in quorum detestationem aliquis | |
| 1120 adducitur, et hoc proprie est malitia. Inquantum autem propter | |
| 1121 tristitiam a spiritualibus aliquis transfert se ad delectabilia | |
| 1122 exteriora, ponitur filia acediae evagatio circa illicita. Per quod | |
| 1123 patet responsio ad ea quae circa singulas filias obiiciebantur. Nam | |
| 1124 malitia non accipitur hic secundum quod est genus vitiorum, sed | |
| 1125 sicut dictum est. Rancor etiam non accipitur hic communiter pro | |
| 1126 odio, sed pro quadam indignatione, sicut dictum est. Et idem | |
| 1127 dicendum est de aliis.</p> | |
| 1128 <p title="II-II q. 35 a. 4 ad 3"><a name="40530"><span class= | |
| 1129 "ref">[40530] IIª-IIae q. 35 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1130 dicendum quod etiam Cassianus, in libro de institutis Coenob., | |
| 1131 distinguit tristitiam ab acedia, sed convenientius Gregorius | |
| 1132 acediam tristitiam nominat. Quia sicut supra dictum est, tristitia | |
| 1133 non est vitium ab aliis distinctum secundum quod aliquis recedit a | |
| 1134 gravi et laborioso opere, vel secundum quascumque alias causas | |
| 1135 aliquis tristetur, sed solum secundum quod contristatur de bono | |
| 1136 divino. Quod pertinet ad rationem acediae, quae intantum convertit | |
| 1137 ad quietem indebitam inquantum aspernatur bonum divinum. Illa autem | |
| 1138 quae Isidorus ponit oriri ex tristitia et acedia reducuntur ad ea | |
| 1139 quae Gregorius ponit. Nam amaritudo, quam ponit Isidorus oriri ex | |
| 1140 tristitia, est quidam effectus rancoris. Otiositas autem et | |
| 1141 somnolentia reducuntur ad torporem circa praecepta, circa quae est | |
| 1142 aliquis otiosus, omnino ea praetermittens et somnolentus, ea | |
| 1143 negligenter implens. Omnia autem alia quinque quae ponit ex acedia | |
| 1144 oriri pertinent ad evagationem mentis circa illicita. Quae quidem | |
| 1145 secundum quod in ipsa arce mentis residet volentis importune ad | |
| 1146 diversa se diffundere, vocatur importunitas mentis; secundum autem | |
| 1147 quod pertinet ad cognitivam, dicitur curiositas; quantum autem ad | |
| 1148 locutionem, dicitur verbositas; quantum autem ad corpus in eodem | |
| 1149 loco non manens, dicitur inquietudo corporis, quando scilicet | |
| 1150 aliquis per inordinatos motus membrorum vagationem indicat mentis; | |
| 1151 quantum autem ad diversa loca, dicitur instabilitas. Vel potest | |
| 1152 accipi instabilitas secundum mutabilitatem propositi.</p> | |
| 1153 <br /> | |
| 1154 <div class="D">Quaestio 36</div> | |
| 1155 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1156 <p title="II-II q. 36 pr."><a name="40531"><span class= | |
| 1157 "ref">[40531] IIª-IIae q. 36 pr.</span></a> Deinde | |
| 1158 considerandum est de invidia. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 1159 Primo, quid sit invidia. Secundo, utrum sit peccatum. Tertio, utrum | |
| 1160 sit peccatum mortale. Quarto, utrum sit vitium capitale, et de | |
| 1161 filiabus eius.</p> | |
| 1162 <br /> | |
| 1163 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1164 <p title="II-II q. 36 a. 1 arg. 1"><a name="40532"><span class= | |
| 1165 "ref">[40532] IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1166 sic proceditur. Videtur quod invidia non sit tristitia. Obiectum | |
| 1167 enim tristitiae est malum. Sed obiectum invidiae est bonum, dicit | |
| 1168 enim Gregorius, in V Moral., de invido loquens, <i>tabescentem | |
| 1169 mentem sua poena sauciat, quam felicitas torquet aliena</i>. Ergo | |
| 1170 invidia non est tristitia.</p> | |
| 1171 <p title="II-II q. 36 a. 1 arg. 2"><a name="40533"><span class= | |
| 1172 "ref">[40533] IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1173 similitudo non est causa tristitiae, sed magis delectationis. Sed | |
| 1174 similitudo est causa invidiae, dicit enim philosophus, in II Rhet., | |
| 1175 <i>invidebunt tales quibus sunt aliqui similes aut secundum genus, | |
| 1176 aut secundum cognationem, aut secundum staturam, aut secundum | |
| 1177 habitum, aut secundum opinionem</i>. Ergo invidia non est | |
| 1178 tristitia.</p> | |
| 1179 <p title="II-II q. 36 a. 1 arg. 3"><a name="40534"><span class= | |
| 1180 "ref">[40534] IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1181 tristitia ex aliquo defectu causatur, unde illi qui sunt in magno | |
| 1182 defectu sunt ad tristitiam proni, ut supra dictum est, cum de | |
| 1183 passionibus ageretur. Sed illi quibus modicum deficit, et qui sunt | |
| 1184 amatores honoris, et qui reputantur sapientes, sunt invidi; ut | |
| 1185 patet per philosophum, in II Rhet. Ergo invidia non est | |
| 1186 tristitia.</p> | |
| 1187 <p title="II-II q. 36 a. 1 arg. 4"><a name="40535"><span class= | |
| 1188 "ref">[40535] IIª-IIae q. 36 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1189 tristitia delectationi opponitur. Oppositorum autem non est eadem | |
| 1190 causa. Ergo, cum memoria bonorum habitorum sit causa delectationis, | |
| 1191 ut supra dictum est, non erit causa tristitiae. Est autem causa | |
| 1192 invidiae, dicit enim philosophus, in II Rhet., quod his aliqui | |
| 1193 invident qui habent aut possederunt quae ipsis conveniebant aut | |
| 1194 quae ipsi quandoque possidebant. Ergo invidia non est | |
| 1195 tristitia.</p> | |
| 1196 <p title="II-II q. 36 a. 1 s. c."><a name="40536"><span class= | |
| 1197 "ref">[40536] IIª-IIae q. 36 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1198 est quod Damascenus, in II libro, ponit invidiam speciem | |
| 1199 tristitiae, et dicit quod invidia est tristitia in alienis | |
| 1200 bonis.</p> | |
| 1201 <p title="II-II q. 36 a. 1 co."><a name="40537"><span class= | |
| 1202 "ref">[40537] IIª-IIae q. 36 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1203 dicendum quod obiectum tristitiae est malum proprium. Contingit | |
| 1204 autem id quod est alienum bonum apprehendi ut malum proprium. Et | |
| 1205 secundum hoc de bono alieno potest esse tristitia. Sed hoc | |
| 1206 contingit dupliciter. Uno modo, quando quis tristatur de bono | |
| 1207 alicuius inquantum imminet sibi ex hoc periculum alicuius | |
| 1208 nocumenti, sicut cum homo tristatur de exaltatione inimici sui, | |
| 1209 timens ne eum laedat. Et talis tristitia non est invidia, sed magis | |
| 1210 timoris effectus; ut philosophus dicit, in II Rhet. Alio modo bonum | |
| 1211 alterius aestimatur ut malum proprium inquantum est diminutivum | |
| 1212 propriae gloriae vel excellentiae. Et hoc modo de bono alterius | |
| 1213 tristatur invidia. Et ideo praecipue de illis bonis homines | |
| 1214 invident in quibus est gloria, et in quibus homines amant honorari | |
| 1215 et in opinione esse; ut philosophus dicit, in II Rhet.</p> | |
| 1216 <p title="II-II q. 36 a. 1 ad 1"><a name="40538"><span class= | |
| 1217 "ref">[40538] IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1218 ergo dicendum quod nihil prohibet id quod est bonum uni apprehendi | |
| 1219 ut malum alteri. Et secundum hoc tristitia aliqua potest esse de | |
| 1220 bono, ut dictum est.</p> | |
| 1221 <p title="II-II q. 36 a. 1 ad 2"><a name="40539"><span class= | |
| 1222 "ref">[40539] IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1223 dicendum quod quia invidia est de gloria alterius inquantum | |
| 1224 diminuit gloriam quam quis appetit, consequens est ut ad illos | |
| 1225 tantum invidia habeatur quibus homo vult se aequare vel praeferre | |
| 1226 in gloria. Hoc autem non est respectu multum a se distantium, | |
| 1227 nullus enim, nisi insanus, studet se aequare vel praeferre in | |
| 1228 gloria his qui sunt multo eo maiores, puta plebeius homo regi; vel | |
| 1229 etiam rex plebeio, quem multum excedit. Et ideo his qui multum | |
| 1230 distant vel loco vel tempore vel statu homo non invidet, sed his | |
| 1231 qui sunt propinqui, quibus se nititur aequare vel praeferre. Nam | |
| 1232 cum illi excedunt in gloria, accidit hoc contra nostram utilitatem, | |
| 1233 et inde causatur tristitia. Similitudo autem delectationem causat | |
| 1234 inquantum concordat voluntati.</p> | |
| 1235 <p title="II-II q. 36 a. 1 ad 3"><a name="40540"><span class= | |
| 1236 "ref">[40540] IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1237 dicendum quod nullus conatur ad ea in quibus est multum deficiens. | |
| 1238 Et ideo cum aliquis in hoc eum excedat, non invidet. Sed si modicum | |
| 1239 deficiat, videtur quod ad hoc pertingere possit, et sic ad hoc | |
| 1240 conatur. Unde si frustraretur eius conatus propter excessum gloriae | |
| 1241 alterius, tristatur. Et inde est quod amatores honoris sunt magis | |
| 1242 invidi. Et similiter etiam pusillanimes sunt invidi, quia omnia | |
| 1243 reputant magna, et quidquid boni alicui accidat, reputant se in | |
| 1244 magno superatos esse. Unde et Iob V dicitur, <i>parvulum occidit | |
| 1245 invidia</i>. Et dicit Gregorius, in V Moral., quod <i>invidere non | |
| 1246 possumus nisi eis quos nobis in aliquo meliores putamus</i>.</p> | |
| 1247 <p title="II-II q. 36 a. 1 ad 4"><a name="40541"><span class= | |
| 1248 "ref">[40541] IIª-IIae q. 36 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1249 dicendum quod memoria praeteritorum bonorum, inquantum fuerunt | |
| 1250 habita, delectationem causat, sed inquantum sunt amissa, causant | |
| 1251 tristitiam. Et inquantum ab aliis habentur, causant invidiam, quia | |
| 1252 hoc maxime videtur gloriae propriae derogare. Et ideo dicit | |
| 1253 philosophus, in II Rhet., quod <i>senes invident iunioribus; et | |
| 1254 illi qui multa expenderunt ad aliquid consequendum invident his qui | |
| 1255 parvis expensis illud sunt consecuti</i>; dolent enim de amissione | |
| 1256 suorum bonorum, et de hoc quod alii consecuti sunt bona.</p> | |
| 1257 <br /> | |
| 1258 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1259 <p title="II-II q. 36 a. 2 arg. 1"><a name="40542"><span class= | |
| 1260 "ref">[40542] IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1261 secundum sic proceditur. Videtur quod invidia non sit peccatum. | |
| 1262 Dicit enim Hieronymus, ad Laetam, de Instruct. filiae, <i>habeat | |
| 1263 socias cum quibus discat, quibus invideat, quarum laudibus | |
| 1264 mordeatur</i>. Sed nullus est sollicitandus ad peccandum. Ergo | |
| 1265 invidia non est peccatum.</p> | |
| 1266 <p title="II-II q. 36 a. 2 arg. 2"><a name="40543"><span class= | |
| 1267 "ref">[40543] IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1268 invidia est tristitia de alienis bonis, ut Damascenus dicit. Sed | |
| 1269 hoc quandoque laudabiliter fit, dicitur enim Prov. XXIX, <i>cum | |
| 1270 impii sumpserint principatum, gemet populus</i>. Ergo invidia non | |
| 1271 semper est peccatum.</p> | |
| 1272 <p title="II-II q. 36 a. 2 arg. 3"><a name="40544"><span class= | |
| 1273 "ref">[40544] IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1274 invidia zelum quendam nominat. Sed zelus quidam est bonus, <i>zelus | |
| 1275 domus tuae comedit me</i>. Secundum illud Psalm., ergo invidia non | |
| 1276 semper est peccatum.</p> | |
| 1277 <p title="II-II q. 36 a. 2 arg. 4"><a name="40545"><span class= | |
| 1278 "ref">[40545] IIª-IIae q. 36 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1279 poena dividitur contra culpam. Sed invidia est quaedam poena, dicit | |
| 1280 enim Gregorius, V Moral., <i>cum devictum cor livoris putredo | |
| 1281 corruperit, ipsa quoque exteriora indicant quam graviter animum | |
| 1282 vesania instigat, color quippe pallore afficitur, oculi | |
| 1283 deprimuntur, mens accenditur, membra frigescunt, fit in cogitatione | |
| 1284 rabies, in dentibus stridor</i>. Ergo invidia non est peccatum.</p> | |
| 1285 <p title="II-II q. 36 a. 2 s. c."><a name="40546"><span class= | |
| 1286 "ref">[40546] IIª-IIae q. 36 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1287 est quod dicitur ad Gal. V, <i>non efficiamur inanis gloriae | |
| 1288 cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes</i>.</p> | |
| 1289 <p title="II-II q. 36 a. 2 co."><a name="40547"><span class= | |
| 1290 "ref">[40547] IIª-IIae q. 36 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1291 dicendum quod, sicut dictum est, invidia est tristitia de alienis | |
| 1292 bonis. Sed haec tristitia potest contingere quatuor modis. Uno | |
| 1293 quidem modo, quando aliquis dolet de bono alicuius inquantum ex eo | |
| 1294 timetur nocumentum vel sibi ipsi vel etiam aliis bonis. Et talis | |
| 1295 tristitia non est invidia, ut dictum est; et potest esse sine | |
| 1296 peccato. Unde Gregorius, XXII Moral., ait, <i>evenire plerumque | |
| 1297 solet ut, non amissa caritate, et inimici nos ruina laetificet, et | |
| 1298 rursum eius gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo | |
| 1299 quosdam bene erigi credimus, et proficiente illo plerosque iniuste | |
| 1300 opprimi formidamus</i>. Alio modo potest aliquis tristari de bono | |
| 1301 alterius, non ex eo quod ipse habet bonum, sed ex eo quod nobis | |
| 1302 deest bonum illud quod ipse habet. Et hoc proprie est zelus; ut | |
| 1303 philosophus dicit, in II Rhet. Et si iste zelus sit circa bona | |
| 1304 honesta, laudabilis est, secundum illud I ad Cor. XIV, | |
| 1305 <i>aemulamini spiritualia</i>. Si autem sit de bonis temporalibus, | |
| 1306 potest esse cum peccato, et sine peccato. Tertio modo aliquis | |
| 1307 tristatur de bono alterius inquantum ille cui accidit bonum est eo | |
| 1308 indignus. Quae quidem tristitia non potest oriri ex bonis honestis, | |
| 1309 ex quibus aliquis iustus efficitur; sed sicut philosophus dicit, in | |
| 1310 II Rhet., est de divitiis et de talibus, quae possunt provenire | |
| 1311 dignis et indignis. Et haec tristitia, secundum ipsum, vocatur | |
| 1312 Nemesis, et pertinet ad bonos mores. Sed hoc ideo dicit quia | |
| 1313 considerabat ipsa bona temporalia secundum se, prout possunt magna | |
| 1314 videri non respicientibus ad aeterna. Sed secundum doctrinam fidei, | |
| 1315 temporalia bona quae indignis proveniunt ex iusta Dei ordinatione | |
| 1316 disponuntur vel ad eorum correctionem vel ad eorum damnationem, et | |
| 1317 huiusmodi bona quasi nihil sunt in comparatione ad bona futura, | |
| 1318 quae servantur bonis. Et ideo huiusmodi tristitia prohibetur in | |
| 1319 Scriptura sacra, secundum illud Psalm., <i>noli aemulari in | |
| 1320 malignantibus, neque zelaveris facientes iniquitatem</i>. Et alibi, | |
| 1321 <i>pene effusi sunt gressus mei, quia zelavi super iniquos, pacem | |
| 1322 peccatorum videns</i>. Quarto aliquis tristatur de bonis alicuius | |
| 1323 inquantum alter excedit ipsum in bonis. Et hoc proprie est invidia. | |
| 1324 Et istud semper est pravum, ut etiam philosophus dicit, in II | |
| 1325 Rhet., quia dolet de eo de quo est gaudendum, scilicet de bono | |
| 1326 proximi.</p> | |
| 1327 <p title="II-II q. 36 a. 2 ad 1"><a name="40548"><span class= | |
| 1328 "ref">[40548] IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1329 ergo dicendum quod ibi sumitur invidia pro zelo quo quis debet | |
| 1330 incitari ad proficiendum cum melioribus.</p> | |
| 1331 <p title="II-II q. 36 a. 2 ad 2"><a name="40549"><span class= | |
| 1332 "ref">[40549] IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1333 dicendum quod ratio illa procedit de tristitia alienorum bonorum | |
| 1334 secundum primum modum.</p> | |
| 1335 <p title="II-II q. 36 a. 2 ad 3"><a name="40550"><span class= | |
| 1336 "ref">[40550] IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1337 dicendum quod invidia differt a zelo, sicut dictum est. Unde zelus | |
| 1338 aliquis potest esse bonus, sed invidia semper est mala.</p> | |
| 1339 <p title="II-II q. 36 a. 2 ad 4"><a name="40551"><span class= | |
| 1340 "ref">[40551] IIª-IIae q. 36 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1341 dicendum quod nihil prohibet aliquod peccatum, ratione alicuius | |
| 1342 adiuncti, poenale esse; ut supra dictum est, cum de peccatis | |
| 1343 ageretur.</p> | |
| 1344 <br /> | |
| 1345 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1346 <p title="II-II q. 36 a. 3 arg. 1"><a name="40552"><span class= | |
| 1347 "ref">[40552] IIª-IIae q. 36 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1348 sic proceditur. Videtur quod invidia non sit peccatum mortale. | |
| 1349 Invidia enim, cum sit tristitia, est passio appetitus sensitivi. | |
| 1350 Sed in sensualitate non est peccatum mortale, sed solum in ratione; | |
| 1351 ut patet per Augustinum, XII de Trin. Ergo invidia non est peccatum | |
| 1352 mortale.</p> | |
| 1353 <p title="II-II q. 36 a. 3 arg. 2"><a name="40553"><span class= | |
| 1354 "ref">[40553] IIª-IIae q. 36 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1355 in infantibus non potest esse peccatum mortale. Sed in eis potest | |
| 1356 esse invidia, dicit enim Augustinus, in I Confess., <i>vidi ego et | |
| 1357 expertus sum zelantem puerum, nondum loquebatur, et intuebatur | |
| 1358 pallidus amaro aspectu collactaneum suum</i>. Ergo invidia non est | |
| 1359 peccatum mortale.</p> | |
| 1360 <p title="II-II q. 36 a. 3 arg. 3"><a name="40554"><span class= | |
| 1361 "ref">[40554] IIª-IIae q. 36 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1362 omne peccatum mortale alicui virtuti contrariatur. Sed invidia non | |
| 1363 contrariatur alicui virtuti, sed Nemesi, quae est quaedam passio; | |
| 1364 ut patet per philosophum, in II Rhet. Ergo invidia non est peccatum | |
| 1365 mortale.</p> | |
| 1366 <p title="II-II q. 36 a. 3 s. c."><a name="40555"><span class= | |
| 1367 "ref">[40555] IIª-IIae q. 36 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1368 est quod dicitur Iob V, <i>parvulum occidit invidia</i>. Nihil | |
| 1369 autem occidit spiritualiter nisi peccatum mortale. Ergo invidia est | |
| 1370 peccatum mortale.</p> | |
| 1371 <p title="II-II q. 36 a. 3 co."><a name="40556"><span class= | |
| 1372 "ref">[40556] IIª-IIae q. 36 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1373 dicendum quod invidia ex genere suo est peccatum mortale. Genus | |
| 1374 enim peccati ex obiecto consideratur. Invidia autem, secundum | |
| 1375 rationem sui obiecti, contrariatur caritati, per quam est vita | |
| 1376 animae spiritualis, secundum illud I Ioan. III, <i>nos scimus | |
| 1377 quoniam translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus | |
| 1378 fratres</i>. Utriusque enim obiectum, et caritatis et invidiae, est | |
| 1379 bonum proximi, sed secundum contrarium motum, nam caritas gaudet de | |
| 1380 bono proximi, invidia autem de eodem tristatur, ut ex dictis patet. | |
| 1381 Unde manifestum est quod invidia ex suo genere est peccatum | |
| 1382 mortale. Sed sicut supra dictum est, in quolibet genere peccati | |
| 1383 mortalis inveniuntur aliqui imperfecti motus in sensualitate | |
| 1384 existentes qui sunt peccata venialia, sicut in genere adulterii | |
| 1385 primus motus concupiscentiae, et in genere homicidii primus motus | |
| 1386 irae. Ita etiam et in genere invidiae inveniuntur aliqui primi | |
| 1387 motus quandoque etiam in viris perfectis, qui sunt peccata | |
| 1388 venialia.</p> | |
| 1389 <p title="II-II q. 36 a. 3 ad 1"><a name="40557"><span class= | |
| 1390 "ref">[40557] IIª-IIae q. 36 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1391 ergo dicendum quod motus invidiae secundum quod est passio | |
| 1392 sensualitatis, est quoddam imperfectum in genere actuum humanorum, | |
| 1393 quorum principium est ratio. Unde talis invidia non est peccatum | |
| 1394 mortale. Et similis est ratio de invidia parvulorum, in quibus non | |
| 1395 est usus rationis.</p> | |
| 1396 <p title="II-II q. 36 a. 3 ad 2"><a name="40558"><span class= | |
| 1397 "ref">[40558] IIª-IIae q. 36 a. 3 ad 2</span></a> Unde patet | |
| 1398 responsio ad secundum.</p> | |
| 1399 <p title="II-II q. 36 a. 3 ad 3"><a name="40559"><span class= | |
| 1400 "ref">[40559] IIª-IIae q. 36 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1401 dicendum quod invidia, secundum philosophum, in II Rhet. opponitur | |
| 1402 et Nemesi et misericordiae, sed secundum diversa. Nam misericordiae | |
| 1403 opponitur directe, secundum contrarietatem principalis obiecti, | |
| 1404 invidus enim tristatur de bono proximi; misericors autem tristatur | |
| 1405 de malo proximi. Unde invidi non sunt misericordes, sicut ibidem | |
| 1406 dicitur, nec e converso. Ex parte vero eius de cuius bono tristatur | |
| 1407 invidus, opponitur invidia Nemesi, Nemeseticus enim tristatur de | |
| 1408 bono indigne agentium, secundum illud Psalm., <i>zelavi super | |
| 1409 iniquos, pacem peccatorum videns</i>; invidus autem tristatur de | |
| 1410 bono eorum qui sunt digni. Unde patet quod prima contrarietas est | |
| 1411 magis directa quam secunda. Misericordia autem quaedam virtus est, | |
| 1412 et caritatis proprius effectus. Unde invidia misericordiae | |
| 1413 opponitur et caritati.</p> | |
| 1414 <br /> | |
| 1415 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1416 <p title="II-II q. 36 a. 4 arg. 1"><a name="40560"><span class= | |
| 1417 "ref">[40560] IIª-IIae q. 36 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1418 sic proceditur. Videtur quod invidia non sit vitium capitale. Vitia | |
| 1419 enim capitalia distinguuntur contra filias capitalium vitiorum. Sed | |
| 1420 invidia est filia inanis gloriae, dicit enim philosophus, in II | |
| 1421 Rhet., quod <i>amatores honoris et gloriae magis invident</i>. Ergo | |
| 1422 invidia non est vitium capitale.</p> | |
| 1423 <p title="II-II q. 36 a. 4 arg. 2"><a name="40561"><span class= | |
| 1424 "ref">[40561] IIª-IIae q. 36 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1425 vitia capitalia videntur esse leviora quam alia quae ex eis | |
| 1426 oriuntur, dicit enim Gregorius, XXXI Moral., <i>prima vitia | |
| 1427 deceptae menti quasi sub quadam ratione se ingerunt, sed quae | |
| 1428 sequuntur, dum mentem ad omnem insaniam protrahunt, quasi bestiali | |
| 1429 clamore mentem confundunt</i>. Sed invidia videtur esse gravissimum | |
| 1430 peccatum, dicit enim Gregorius, V Moral., <i>quamvis per omne | |
| 1431 vitium quod perpetratur humano cordi antiqui hostis virus | |
| 1432 infunditur, in hac tamen nequitia tota sua viscera serpens | |
| 1433 concutit, et imprimendae malitiae pestem vomit</i>. Ergo invidia | |
| 1434 non est vitium capitale.</p> | |
| 1435 <p title="II-II q. 36 a. 4 arg. 3"><a name="40562"><span class= | |
| 1436 "ref">[40562] IIª-IIae q. 36 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1437 videtur quod inconvenienter eius filiae assignentur a Gregorio, | |
| 1438 XXXI Moral., ubi dicit quod <i>de invidia oritur odium, susurratio, | |
| 1439 detractio, exultatio in adversis proximi et afflictio in | |
| 1440 prosperis</i>. Exultatio enim in adversis proximi, et afflictio in | |
| 1441 prosperis, idem videtur esse quod invidia, ut ex praemissis patet. | |
| 1442 Non ergo ista debent poni ut filiae invidiae.</p> | |
| 1443 <p title="II-II q. 36 a. 4 s. c."><a name="40563"><span class= | |
| 1444 "ref">[40563] IIª-IIae q. 36 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1445 est auctoritas Gregorii, XXXI Moral., qui ponit invidiam vitium | |
| 1446 capitale, et ei praedictas filias assignat.</p> | |
| 1447 <p title="II-II q. 36 a. 4 co."><a name="40564"><span class= | |
| 1448 "ref">[40564] IIª-IIae q. 36 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1449 dicendum quod sicut acedia est tristitia de bono spirituali divino, | |
| 1450 ita invidia est tristitia de bono proximi. Dictum est autem supra | |
| 1451 acediam esse vitium capitale, ea ratione quia ex acedia homo | |
| 1452 impellitur ad aliqua facienda vel ut fugiat tristitiam vel ut | |
| 1453 tristitiae satisfaciat. Unde eadem ratione invidia ponitur vitium | |
| 1454 capitale.</p> | |
| 1455 <p title="II-II q. 36 a. 4 ad 1"><a name="40565"><span class= | |
| 1456 "ref">[40565] IIª-IIae q. 36 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1457 ergo dicendum quod, sicut Gregorius dicit, in XXXI Moral. | |
| 1458 <i>capitalia vitia tanta sibi coniunctione coniunguntur ut non nisi | |
| 1459 unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis | |
| 1460 est gloria, quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam | |
| 1461 gignit, quia dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius | |
| 1462 adipisci valeat, tabescit</i>. Non est ergo contra rationem vitii | |
| 1463 capitalis quod ipsum ex alio oriatur, sed quod non habeat aliquam | |
| 1464 principalem rationem producendi ex se multa genera peccatorum. | |
| 1465 Forte tamen propter hoc quod invidia manifeste ex inani gloria | |
| 1466 nascitur, non ponitur vitium capitale neque ab Isidoro, in libro de | |
| 1467 summo bono, neque a Cassiano, in libro de Instit. Coenob.</p> | |
| 1468 <p title="II-II q. 36 a. 4 ad 2"><a name="40566"><span class= | |
| 1469 "ref">[40566] IIª-IIae q. 36 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1470 dicendum quod ex verbis illis non habetur quod invidia sit maximum | |
| 1471 peccatorum, sed quod quando Diabolus invidiam suggerit, ad hoc | |
| 1472 hominem inducit quod ipse principaliter in corde habet; quia sicut | |
| 1473 ibi inducitur consequenter, <i>invidia Diaboli mors introivit in | |
| 1474 orbem terrarum</i>. Est tamen quaedam invidia quae inter gravissima | |
| 1475 peccata computatur, scilicet invidentia fraternae gratiae, secundum | |
| 1476 quod aliquis dolet de ipso augmento gratiae Dei, non solum de bono | |
| 1477 proximi. Unde ponitur peccatum in spiritum sanctum, quia per hanc | |
| 1478 invidentiam homo quodammodo invidet spiritui sancto, qui in suis | |
| 1479 operibus glorificatur.</p> | |
| 1480 <p title="II-II q. 36 a. 4 ad 3"><a name="40567"><span class= | |
| 1481 "ref">[40567] IIª-IIae q. 36 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1482 dicendum quod numerus filiarum invidiae sic potest sumi. Quia in | |
| 1483 conatu invidiae est aliquid tanquam principium, et aliquid tanquam | |
| 1484 medium, et aliquid tanquam terminus. Principium quidem est ut | |
| 1485 aliquis diminuat gloriam alterius vel in occulto, et sic est | |
| 1486 susurratio; vel manifeste, et sic est detractio. Medium autem est | |
| 1487 quia aliquis intendens diminuere gloriam alterius aut potest, et | |
| 1488 sic est exultatio in adversis; aut non potest, et sic est afflictio | |
| 1489 in prosperis. Terminus autem est in ipso odio, quia sicut bonum | |
| 1490 delectans causat amorem, ita tristitia causat odium, ut supra | |
| 1491 dictum est. Afflictio autem in prosperis proximi uno modo est ipsa | |
| 1492 invidia, inquantum scilicet aliquis tristatur de prosperis alicuius | |
| 1493 secundum quod habent quandam gloriam. Alio vero modo est filia | |
| 1494 invidiae, secundum quod prospera proximi eveniunt contra conatum | |
| 1495 invidentis, qui nititur impedire. Exultatio autem in adversis non | |
| 1496 est directe idem quod invidia, sed ex ea sequitur, nam ex tristitia | |
| 1497 de bono proximi, quae est invidia, sequitur exultatio de malo | |
| 1498 eiusdem.</p> | |
| 1499 <br /> | |
| 1500 <div class="D">Quaestio 37</div> | |
| 1501 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1502 <p title="II-II q. 37 pr."><a name="40568"><span class= | |
| 1503 "ref">[40568] IIª-IIae q. 37 pr.</span></a> Deinde | |
| 1504 considerandum est de peccatis quae opponuntur paci. Et primo, de | |
| 1505 discordia, quae est in corde; secundo, de contentione, quae est in | |
| 1506 ore; tertio, de his quae pertinent ad opus, scilicet, de schismate, | |
| 1507 rixa et bello. Circa primum quaeruntur duo, primo, utrum discordia | |
| 1508 sit peccatum. Secundo, utrum sit filia inanis gloriae.</p> | |
| 1509 <br /> | |
| 1510 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1511 <p title="II-II q. 37 a. 1 arg. 1"><a name="40569"><span class= | |
| 1512 "ref">[40569] IIª-IIae q. 37 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1513 sic proceditur. Videtur quod discordia non sit peccatum. Discordare | |
| 1514 enim ab aliquo est recedere ab alterius voluntate. Sed hoc non | |
| 1515 videtur esse peccatum, quia voluntas proximi non est regula | |
| 1516 voluntatis nostrae, sed sola voluntas divina. Ergo discordia non | |
| 1517 est peccatum.</p> | |
| 1518 <p title="II-II q. 37 a. 1 arg. 2"><a name="40570"><span class= | |
| 1519 "ref">[40570] IIª-IIae q. 37 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1520 quicumque inducit aliquem ad peccandum, et ipse peccat. Sed | |
| 1521 inducere inter aliquos discordiam non videtur esse peccatum, | |
| 1522 dicitur enim Act. XXIII, quod <i>sciens Paulus quia una pars esset | |
| 1523 Sadducaeorum et altera Pharisaeorum, exclamavit in Concilio, viri | |
| 1524 fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et | |
| 1525 resurrectione mortuorum ego iudicor. Et cum haec dixisset, facta | |
| 1526 est dissensio inter Pharisaeos et Sadducaeos</i>. Ergo discordia | |
| 1527 non est peccatum.</p> | |
| 1528 <p title="II-II q. 37 a. 1 arg. 3"><a name="40571"><span class= | |
| 1529 "ref">[40571] IIª-IIae q. 37 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1530 peccatum, praecipue mortale, in sanctis viris non invenitur. Sed in | |
| 1531 sanctis viris invenitur discordia, dicitur enim Act. XV, <i>facta | |
| 1532 est dissensio inter Paulum et Barnabam, ita ut discederent ab | |
| 1533 invicem</i>. Ergo discordia non est peccatum, et maxime | |
| 1534 mortale.</p> | |
| 1535 <p title="II-II q. 37 a. 1 s. c."><a name="40572"><span class= | |
| 1536 "ref">[40572] IIª-IIae q. 37 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1537 est quod ad Gal. V dissensiones, idest discordiae, ponuntur inter | |
| 1538 opera carnis, de quibus subditur, <i>qui talia agunt, regnum Dei | |
| 1539 non consequuntur</i>. Nihil autem excludit a regno Dei nisi | |
| 1540 peccatum mortale. Ergo discordia est peccatum mortale.</p> | |
| 1541 <p title="II-II q. 37 a. 1 co."><a name="40573"><span class= | |
| 1542 "ref">[40573] IIª-IIae q. 37 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1543 dicendum quod discordia concordiae opponitur. Concordia autem, ut | |
| 1544 supra dictum est, ex caritate causatur, inquantum scilicet caritas | |
| 1545 multorum corda coniungit in aliquid unum, quod est principaliter | |
| 1546 quidem bonum divinum, secundario autem bonum proximi. Discordia | |
| 1547 igitur ea ratione est peccatum, inquantum huiusmodi concordiae | |
| 1548 contrariatur. Sed sciendum quod haec concordia per discordiam | |
| 1549 tollitur dupliciter, uno quidem modo, per se; alio vero modo, per | |
| 1550 accidens. Per se quidem in humanis actibus et motibus dicitur esse | |
| 1551 id quod est secundum intentionem. Unde per se discordat aliquis a | |
| 1552 proximo quando scienter et ex intentione dissentit a bono divino et | |
| 1553 a proximi bono, in quo debet consentire. Et hoc est peccatum | |
| 1554 mortale ex suo genere, propter contrarietatem ad caritatem, licet | |
| 1555 primi motus huius discordiae, propter imperfectionem actus, sint | |
| 1556 peccata venialia. Per accidens autem in humanis actibus | |
| 1557 consideratur ex hoc quod aliquid est praeter intentionem. Unde cum | |
| 1558 intentio aliquorum est ad aliquod bonum quod pertinet ad honorem | |
| 1559 Dei vel utilitatem proximi, sed unus aestimat hoc esse bonum, alius | |
| 1560 autem habet contrariam opinionem, discordia tunc est per accidens | |
| 1561 contra bonum divinum vel proximi. Et talis discordia non est | |
| 1562 peccatum, nec repugnat caritati, nisi huiusmodi discordia sit vel | |
| 1563 cum errore circa ea quae sunt de necessitate salutis, vel | |
| 1564 pertinacia indebite adhibeatur, cum etiam supra dictum est quod | |
| 1565 concordia quae est caritatis effectus est unio voluntatum, non unio | |
| 1566 opinionum. Ex quo patet quod discordia quandoque est ex peccato | |
| 1567 unius tantum, puta cum unus vult bonum, cui alius scienter | |
| 1568 resistit, quandoque autem est cum peccato utriusque, puta cum | |
| 1569 uterque dissentit a bono alterius, et uterque diligit bonum | |
| 1570 proprium.</p> | |
| 1571 <p title="II-II q. 37 a. 1 ad 1"><a name="40574"><span class= | |
| 1572 "ref">[40574] IIª-IIae q. 37 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1573 ergo dicendum quod voluntas unius hominis secundum se considerata | |
| 1574 non est regula voluntatis alterius. Sed inquantum voluntas proximi | |
| 1575 inhaeret voluntati Dei, fit per consequens regula regulata secundum | |
| 1576 primam regulam. Et ideo discordare a tali voluntate est peccatum, | |
| 1577 quia per hoc discordatur a regula divina.</p> | |
| 1578 <p title="II-II q. 37 a. 1 ad 2"><a name="40575"><span class= | |
| 1579 "ref">[40575] IIª-IIae q. 37 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1580 dicendum quod sicut voluntas hominis adhaerens Deo est quaedam | |
| 1581 regula recta, a qua peccatum est discordare; ita etiam voluntas | |
| 1582 hominis Deo contraria est quaedam perversa regula, a qua bonum est | |
| 1583 discordare. Facere ergo discordiam per quam tollitur bona concordia | |
| 1584 quam caritas facit, est grave peccatum, unde dicitur Prov. VI, | |
| 1585 <i>sex sunt quae odit dominus, et septimum detestatur anima | |
| 1586 eius</i>, et hoc septimum ponit eum qui seminat inter fratres | |
| 1587 discordias. Sed causare discordiam per quam tollitur mala | |
| 1588 concordia, scilicet in mala voluntate, est laudabile. Et hoc modo | |
| 1589 laudabile fuit quod Paulus dissensionem posuit inter eos qui erant | |
| 1590 concordes in malo, nam et dominus de se dicit, Matth. X, <i>non | |
| 1591 veni pacem mittere, sed gladium</i>.</p> | |
| 1592 <p title="II-II q. 37 a. 1 ad 3"><a name="40576"><span class= | |
| 1593 "ref">[40576] IIª-IIae q. 37 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1594 dicendum quod discordia quae fuit inter Paulum et Barnabam fuit per | |
| 1595 accidens et non per se, uterque enim intendebat bonum, sed uni | |
| 1596 videbatur hoc esse bonum, alii aliud. Quod ad defectum humanum | |
| 1597 pertinebat, non enim erat talis controversia in his quae sunt de | |
| 1598 necessitate salutis. Quamvis hoc ipsum fuerit ex divina providentia | |
| 1599 ordinatum, propter utilitatem inde consequentem.</p> | |
| 1600 <br /> | |
| 1601 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1602 <p title="II-II q. 37 a. 2 arg. 1"><a name="40577"><span class= | |
| 1603 "ref">[40577] IIª-IIae q. 37 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1604 secundum sic proceditur. Videtur quod discordia non sit filia | |
| 1605 inanis gloriae. Ira enim est aliud vitium ab inani gloria. Sed | |
| 1606 discordia videtur esse filia irae, secundum illud Prov. XV, <i>vir | |
| 1607 iracundus provocat rixas</i>. Ergo non est filia inanis | |
| 1608 gloriae.</p> | |
| 1609 <p title="II-II q. 37 a. 2 arg. 2"><a name="40578"><span class= | |
| 1610 "ref">[40578] IIª-IIae q. 37 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1611 Augustinus dicit, super Ioan., exponens illud quod habetur Ioan. | |
| 1612 VII, <i>nondum erat spiritus datus, livor separat, caritas | |
| 1613 iungit</i>. Sed discordia nihil est aliud quam quaedam separatio | |
| 1614 voluntatum. Ergo discordia procedit ex livore, idest invidia, magis | |
| 1615 quam ex inani gloria.</p> | |
| 1616 <p title="II-II q. 37 a. 2 arg. 3"><a name="40579"><span class= | |
| 1617 "ref">[40579] IIª-IIae q. 37 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1618 illud ex quo multa mala oriuntur videtur esse vitium capitale. Sed | |
| 1619 discordia est huiusmodi, quia super illud Matth. XII, <i>omne | |
| 1620 regnum contra se divisum desolabitur</i>, dicit Hieronymus, <i>quo | |
| 1621 modo concordia parvae res crescunt, sic discordia maximae | |
| 1622 dilabuntur</i>. Ergo ipsa discordia debet poni vitium capitale, | |
| 1623 magis quam filia inanis gloriae.</p> | |
| 1624 <p title="II-II q. 37 a. 2 s. c."><a name="40580"><span class= | |
| 1625 "ref">[40580] IIª-IIae q. 37 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1626 est auctoritas Gregorii, XXXI Moral.</p> | |
| 1627 <p title="II-II q. 37 a. 2 co."><a name="40581"><span class= | |
| 1628 "ref">[40581] IIª-IIae q. 37 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1629 dicendum quod discordia importat quandam disgregationem voluntatum, | |
| 1630 inquantum scilicet voluntas unius stat in uno, et voluntas alterius | |
| 1631 stat in altero. Quod autem voluntas alicuius in proprio sistat, | |
| 1632 provenit ex hoc quod aliquis ea quae sunt sua praefert his quae | |
| 1633 sunt aliorum. Quod cum inordinate fit, pertinet ad superbiam et | |
| 1634 inanem gloriam. Et ideo discordia, per quam unusquisque sequitur | |
| 1635 quod suum est et recedit ab eo quod est alterius, ponitur filia | |
| 1636 inanis gloriae.</p> | |
| 1637 <p title="II-II q. 37 a. 2 ad 1"><a name="40582"><span class= | |
| 1638 "ref">[40582] IIª-IIae q. 37 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1639 ergo dicendum quod rixa non est idem quod discordia. Nam rixa | |
| 1640 consistit in exteriori opere, unde convenienter causatur ab ira, | |
| 1641 quae movet animum ad nocendum proximo. Sed discordia consistit in | |
| 1642 disiunctione motuum voluntatis, quam facit superbia vel inanis | |
| 1643 gloria, ratione iam dicta.</p> | |
| 1644 <p title="II-II q. 37 a. 2 ad 2"><a name="40583"><span class= | |
| 1645 "ref">[40583] IIª-IIae q. 37 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1646 dicendum quod in discordia consideratur quidem ut terminus a quo | |
| 1647 recessus a voluntate alterius, et quantum ad hoc causatur ex | |
| 1648 invidia. Ut terminus autem ad quem, accessus ad id quod est sibi | |
| 1649 proprium, et quantum ad hoc causatur ex inani gloria. Et quia in | |
| 1650 quolibet motu terminus ad quem est potior termino a quo (finis enim | |
| 1651 est potior principio), potius ponitur discordia filia inanis | |
| 1652 gloriae quam invidiae, licet ex utraque oriri possit secundum | |
| 1653 diversas rationes, ut dictum est.</p> | |
| 1654 <p title="II-II q. 37 a. 2 ad 3"><a name="40584"><span class= | |
| 1655 "ref">[40584] IIª-IIae q. 37 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1656 dicendum quod ideo concordia magnae res crescunt et per discordiam | |
| 1657 dilabuntur, quia virtus quanto est magis unita, tanto est fortior, | |
| 1658 et per separationem diminuitur; ut dicitur in libro de causis. Unde | |
| 1659 patet quod hoc pertinet ad proprium effectum discordiae, quae est | |
| 1660 divisio voluntatum, non autem pertinet ad originem diversorum | |
| 1661 vitiorum a discordia, per quod habeat rationem vitii capitalis.</p> | |
| 1662 <br /> | |
| 1663 <div class="D">Quaestio 38</div> | |
| 1664 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1665 <p title="II-II q. 38 pr."><a name="40585"><span class= | |
| 1666 "ref">[40585] IIª-IIae q. 38 pr.</span></a> Deinde | |
| 1667 considerandum est de contentione. Et circa hoc quaeruntur duo. | |
| 1668 Primo, utrum contentio sit peccatum mortale. Secundo, utrum sit | |
| 1669 filia inanis gloriae.</p> | |
| 1670 <br /> | |
| 1671 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1672 <p title="II-II q. 38 a. 1 arg. 1"><a name="40586"><span class= | |
| 1673 "ref">[40586] IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1674 sic proceditur. Videtur quod contentio non sit peccatum mortale. | |
| 1675 Peccatum enim mortale in viris spiritualibus non invenitur. In | |
| 1676 quibus tamen invenitur contentio, secundum illud Luc. XXII, | |
| 1677 <i>facta est contentio inter discipulos Iesu, quis eorum esset | |
| 1678 maior</i>. Ergo contentio non est peccatum mortale.</p> | |
| 1679 <p title="II-II q. 38 a. 1 arg. 2"><a name="40587"><span class= | |
| 1680 "ref">[40587] IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1681 nulli bene disposito debet placere peccatum mortale in proximo. Sed | |
| 1682 dicit apostolus, ad Philipp. I, <i>quidam ex contentione Christum | |
| 1683 annuntiant</i>; et postea subdit, <i>et in hoc gaudeo, sed et | |
| 1684 gaudebo</i>. Ergo contentio non est peccatum mortale.</p> | |
| 1685 <p title="II-II q. 38 a. 1 arg. 3"><a name="40588"><span class= | |
| 1686 "ref">[40588] IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1687 contingit quod aliqui vel in iudicio vel in disputatione contendunt | |
| 1688 non aliquo animo malignandi, sed potius intendentes ad bonum, sicut | |
| 1689 illi qui contra haereticos disputando contendunt. Unde super illud, | |
| 1690 I Reg. XIV, <i>accidit quadam die</i> etc., dicit Glossa, | |
| 1691 <i>Catholici contra haereticos contentiones commovent, ubi prius ad | |
| 1692 certamen convocantur</i>. Ergo contentio non est peccatum | |
| 1693 mortale.</p> | |
| 1694 <p title="II-II q. 38 a. 1 arg. 4"><a name="40589"><span class= | |
| 1695 "ref">[40589] IIª-IIae q. 38 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1696 Iob videtur cum Deo contendisse, secundum illud Iob XXXIX, | |
| 1697 <i>numquid qui contendit cum Deo tam facile conquiescit?</i> Et | |
| 1698 tamen Iob non peccavit mortaliter, quia dominus de eo dicit, <i>non | |
| 1699 estis locuti recte coram me, sicut servus meus Iob</i>, ut habetur | |
| 1700 Iob ult. Ergo contentio non semper est peccatum mortale.</p> | |
| 1701 <p title="II-II q. 38 a. 1 s. c."><a name="40590"><span class= | |
| 1702 "ref">[40590] IIª-IIae q. 38 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1703 est quod contrariatur praecepto apostoli, qui dicit II ad Tim. II, | |
| 1704 <i>noli verbis contendere</i>. Et Gal. V contentio numeratur inter | |
| 1705 opera carnis, <i>quae qui agunt, regnum Dei non possident</i>, ut | |
| 1706 ibidem dicitur. Sed omne quod excludit a regno Dei, et quod | |
| 1707 contrariatur praecepto, est peccatum mortale. Ergo contentio est | |
| 1708 peccatum mortale.</p> | |
| 1709 <p title="II-II q. 38 a. 1 co."><a name="40591"><span class= | |
| 1710 "ref">[40591] IIª-IIae q. 38 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1711 dicendum quod contendere est contra aliquem tendere. Unde sicut | |
| 1712 discordia contrarietatem quandam importat in voluntate, ita | |
| 1713 contentio contrarietatem quandam importat in locutione. Et propter | |
| 1714 hoc etiam cum oratio alicuius per contraria se diffundit, vocatur | |
| 1715 contentio, quae ponitur unus color rhetoricus a Tullio, qui dicit, | |
| 1716 <i>contentio est cum ex contrariis rebus oratio efficitur, hoc | |
| 1717 pacto, habet assentatio iucunda principia, eadem exitus amarissimos | |
| 1718 affert</i>. Contrarietas autem locutionis potest attendi | |
| 1719 dupliciter, uno modo, quantum ad intentionem contendentis; alio | |
| 1720 modo, quantum ad modum. In intentione quidem considerandum est | |
| 1721 utrum aliquis contrarietur veritati, quod est vituperabile, vel | |
| 1722 falsitati, quod est laudabile. In modo autem considerandum est | |
| 1723 utrum talis modus contrariandi conveniat et personis et negotiis, | |
| 1724 quia hoc est laudabile (unde et Tullius dicit, in III Rhet., | |
| 1725 <i>quod contentio est oratio acris ad confirmandum et confutandum | |
| 1726 accommodata</i>), vel excedat convenientiam personarum et | |
| 1727 negotiorum, et sic contentio est vituperabilis. Si ergo accipiatur | |
| 1728 contentio secundum quod importat impugnationem veritatis et | |
| 1729 inordinatum modum, sic est peccatum mortale. Et hoc modo definit | |
| 1730 Ambrosius contentionem, dicens, <i>contentio est impugnatio | |
| 1731 veritatis cum confidentia clamoris</i>. Si autem contentio dicatur | |
| 1732 impugnatio falsitatis cum debito modo acrimoniae, sic contentio est | |
| 1733 laudabilis. Si autem accipiatur contentio secundum quod importat | |
| 1734 impugnationem falsitatis cum inordinato modo, sic potest esse | |
| 1735 peccatum veniale, nisi forte tanta inordinatio fiat in contendendo | |
| 1736 quod ex hoc generetur scandalum aliorum. Unde et apostolus, cum | |
| 1737 dixisset, II ad Tim. II, <i>noli verbis contendere</i>, subdit, | |
| 1738 <i>ad nihil enim utile est, nisi ad subversionem | |
| 1739 audientium</i>.</p> | |
| 1740 <p title="II-II q. 38 a. 1 ad 1"><a name="40592"><span class= | |
| 1741 "ref">[40592] IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1742 ergo dicendum quod in discipulis Christi non erat contentio cum | |
| 1743 intentione impugnandi veritatem, quia unusquisque defendebat quod | |
| 1744 sibi verum videbatur. Erat tamen in eorum contentione inordinatio, | |
| 1745 quia contendebant de quo non erat contendendum, scilicet de primatu | |
| 1746 honoris; nondum enim erant spirituales, sicut Glossa ibidem dicit. | |
| 1747 Unde et dominus eos consequenter compescuit.</p> | |
| 1748 <p title="II-II q. 38 a. 1 ad 2"><a name="40593"><span class= | |
| 1749 "ref">[40593] IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1750 dicendum quod illi qui ex contentione Christum praedicabant | |
| 1751 reprehensibiles erant, quia quamvis non impugnarent veritatem | |
| 1752 fidei, sed eam praedicarent, impugnabant tamen veritatem quantum ad | |
| 1753 hoc quod putabant se suscitare pressuram apostolo veritatem fidei | |
| 1754 praedicanti. Unde apostolus non gaudebat de eorum contentione, sed | |
| 1755 de fructu qui ex hoc proveniebat, scilicet quod Christus | |
| 1756 annuntiabatur, quia ex malis etiam occasionaliter subsequuntur | |
| 1757 bona.</p> | |
| 1758 <p title="II-II q. 38 a. 1 ad 3"><a name="40594"><span class= | |
| 1759 "ref">[40594] IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1760 dicendum quod secundum completam rationem contentionis prout est | |
| 1761 peccatum mortale, ille in iudicio contendit qui impugnat veritatem | |
| 1762 iustitiae, et in disputatione contendit qui intendit impugnare | |
| 1763 veritatem doctrinae. Et secundum hoc Catholici non contendunt | |
| 1764 contra haereticos, sed potius e converso. Si autem accipiatur | |
| 1765 contentio in iudicio vel disputatione secundum imperfectam | |
| 1766 rationem, scilicet secundum quod importat quandam acrimoniam | |
| 1767 locutionis, sic non semper est peccatum mortale.</p> | |
| 1768 <p title="II-II q. 38 a. 1 ad 4"><a name="40595"><span class= | |
| 1769 "ref">[40595] IIª-IIae q. 38 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1770 dicendum quod contentio ibi sumitur communiter pro disputatione. | |
| 1771 Dixerat enim Iob, XIII cap., <i>ad omnipotentem loquar, et | |
| 1772 disputare cum Deo cupio</i>, non tamen intendens neque veritatem | |
| 1773 impugnare, sed exquirere; neque circa hanc inquisitionem aliqua | |
| 1774 inordinatione vel animi vel vocis uti.</p> | |
| 1775 <br /> | |
| 1776 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1777 <p title="II-II q. 38 a. 2 arg. 1"><a name="40596"><span class= | |
| 1778 "ref">[40596] IIª-IIae q. 38 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1779 secundum sic proceditur. Videtur quod contentio non sit filia | |
| 1780 inanis gloriae. Contentio enim affinitatem habet ad zelum, unde | |
| 1781 dicitur I ad Cor. III, <i>cum sit inter vos zelus et contentio, | |
| 1782 nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis?</i> Zelus | |
| 1783 autem ad invidiam pertinet. Ergo contentio magis ex invidia | |
| 1784 oritur.</p> | |
| 1785 <p title="II-II q. 38 a. 2 arg. 2"><a name="40597"><span class= | |
| 1786 "ref">[40597] IIª-IIae q. 38 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1787 contentio cum clamore quodam est. Sed clamor ex ira oritur; ut | |
| 1788 patet per Gregorium, XXXI Moral. Ergo etiam contentio oritur ex | |
| 1789 ira.</p> | |
| 1790 <p title="II-II q. 38 a. 2 arg. 3"><a name="40598"><span class= | |
| 1791 "ref">[40598] IIª-IIae q. 38 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1792 inter alia scientia praecipue videtur esse materia superbiae et | |
| 1793 inanis gloriae, secundum illud I ad Cor. VIII, <i>scientia | |
| 1794 inflat</i>. Sed contentio provenit plerumque ex defectu scientiae, | |
| 1795 per quam veritas cognoscitur, non impugnatur. Ergo contentio non | |
| 1796 est filia inanis gloriae.</p> | |
| 1797 <p title="II-II q. 38 a. 2 s. c."><a name="40599"><span class= | |
| 1798 "ref">[40599] IIª-IIae q. 38 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1799 est auctoritas Gregorii, XXXI Moral.</p> | |
| 1800 <p title="II-II q. 38 a. 2 co."><a name="40600"><span class= | |
| 1801 "ref">[40600] IIª-IIae q. 38 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1802 dicendum quod, sicut supra dictum est, discordia est filia inanis | |
| 1803 gloriae, eo quod discordantium uterque in suo proprio stat, et unus | |
| 1804 alteri non acquiescit; proprium autem superbiae est et inanis | |
| 1805 gloriae propriam excellentiam quaerere. Sicut autem discordantes | |
| 1806 aliqui sunt ex hoc quod stant corde in propriis, ita contendentes | |
| 1807 sunt aliqui ex hoc quod unusquisque verbo id quod sibi videtur | |
| 1808 defendit. Et ideo eadem ratione ponitur contentio filia inanis | |
| 1809 gloriae sicut et discordia.</p> | |
| 1810 <p title="II-II q. 38 a. 2 ad 1"><a name="40601"><span class= | |
| 1811 "ref">[40601] IIª-IIae q. 38 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1812 ergo dicendum quod contentio, sicut et discordia, habet affinitatem | |
| 1813 cum invidia quantum ad recessum eius a quo aliquis discordat vel | |
| 1814 cum quo contendit. Sed quantum ad id in quo sistit ille qui | |
| 1815 contendit, habet convenientiam cum superbia et inani gloria, | |
| 1816 inquantum scilicet in proprio sensu statur, ut supra dictum | |
| 1817 est.</p> | |
| 1818 <p title="II-II q. 38 a. 2 ad 2"><a name="40602"><span class= | |
| 1819 "ref">[40602] IIª-IIae q. 38 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1820 dicendum quod clamor assumitur in contentione de qua loquimur ad | |
| 1821 finem impugnandae veritatis. Unde non est principale in | |
| 1822 contentione. Et ideo non oportet quod contentio ex eodem derivetur | |
| 1823 ex quo derivatur clamor.</p> | |
| 1824 <p title="II-II q. 38 a. 2 ad 3"><a name="40603"><span class= | |
| 1825 "ref">[40603] IIª-IIae q. 38 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1826 dicendum quod superbia et inanis gloria occasionem sumunt praecipue | |
| 1827 a bonis, etiam sibi contrariis, puta cum de humilitate aliquis | |
| 1828 superbit, est enim huiusmodi derivatio non per se, sed per | |
| 1829 accidens, secundum quem modum nihil prohibet contrarium a contrario | |
| 1830 oriri. Et ideo nihil prohibet ea quae ex superbia vel inani gloria | |
| 1831 per se et directe oriuntur causari ex contrariis eorum ex quibus | |
| 1832 occasionaliter superbia oritur.</p> | |
| 1833 <br /> | |
| 1834 <div class="D">Quaestio 39</div> | |
| 1835 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1836 <p title="II-II q. 39 pr."><a name="40604"><span class= | |
| 1837 "ref">[40604] IIª-IIae q. 39 pr.</span></a> Deinde | |
| 1838 considerandum est de vitiis oppositis paci pertinentibus ad opus; | |
| 1839 quae sunt schisma, rixa, seditio et bellum. Primo ergo circa | |
| 1840 schisma quaeruntur quatuor. Primo, utrum schisma sit speciale | |
| 1841 peccatum. Secundo, utrum sit gravius infidelitate. Tertio, de | |
| 1842 potestate schismaticorum. Quarto, de poena eorum.</p> | |
| 1843 <br /> | |
| 1844 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1845 <p title="II-II q. 39 a. 1 arg. 1"><a name="40605"><span class= | |
| 1846 "ref">[40605] IIª-IIae q. 39 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1847 sic proceditur. Videtur quod schisma non sit peccatum speciale. | |
| 1848 Schisma enim, ut Pelagius Papa dicit, scissuram sonat. Sed omne | |
| 1849 peccatum scissuram quandam facit, secundum illud Isaiae LIX, | |
| 1850 <i>peccata vestra diviserunt inter vos et Deum vestrum</i>. Ergo | |
| 1851 schisma non est speciale peccatum.</p> | |
| 1852 <p title="II-II q. 39 a. 1 arg. 2"><a name="40606"><span class= | |
| 1853 "ref">[40606] IIª-IIae q. 39 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1854 illi videntur esse schismatici qui Ecclesiae non obediunt. Sed per | |
| 1855 omne peccatum fit homo inobediens praeceptis Ecclesiae, quia | |
| 1856 peccatum, secundum Ambrosium, est caelestium inobedientia | |
| 1857 mandatorum. Ergo omne peccatum est schisma.</p> | |
| 1858 <p title="II-II q. 39 a. 1 arg. 3"><a name="40607"><span class= | |
| 1859 "ref">[40607] IIª-IIae q. 39 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1860 haeresis etiam dividit hominem ab unitate fidei. Si ergo schismatis | |
| 1861 nomen divisionem importat, videtur quod non differat a peccato | |
| 1862 infidelitatis quasi speciale peccatum.</p> | |
| 1863 <p title="II-II q. 39 a. 1 s. c."><a name="40608"><span class= | |
| 1864 "ref">[40608] IIª-IIae q. 39 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1865 est quod Augustinus, contra Faustum, distinguit inter schisma et | |
| 1866 haeresim, dicens quod <i>schisma est eadem opinantem atque eodem | |
| 1867 ritu colentem quo ceteri, solo congregationis delectari dissidio, | |
| 1868 haeresis vero diversa opinatur ab his quae Catholica credit | |
| 1869 Ecclesia</i>. Ergo schisma non est generale peccatum.</p> | |
| 1870 <p title="II-II q. 39 a. 1 co."><a name="40609"><span class= | |
| 1871 "ref">[40609] IIª-IIae q. 39 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1872 dicendum quod, sicut Isidorus dicit, in libro Etymol., nomen | |
| 1873 schismatis a scissura animorum vocatum est. Scissio autem unitati | |
| 1874 opponitur. Unde peccatum schismatis dicitur quod directe et per se | |
| 1875 opponitur unitati, sicut enim in rebus naturalibus id quod est per | |
| 1876 accidens non constituit speciem, ita etiam nec in rebus moralibus. | |
| 1877 In quibus id quod est intentum est per se, quod autem sequitur | |
| 1878 praeter intentionem est quasi per accidens. Et ideo peccatum | |
| 1879 schismatis proprie est speciale peccatum ex eo quod intendit se ab | |
| 1880 unitate separare quam caritas facit. Quae non solum alteram | |
| 1881 personam alteri unit spirituali dilectionis vinculo, sed etiam | |
| 1882 totam Ecclesiam in unitate spiritus. Et ideo proprie schismatici | |
| 1883 dicuntur qui propria sponte et intentione se ab unitate Ecclesiae | |
| 1884 separant, quae est unitas principalis, nam unitas particularis | |
| 1885 aliquorum ad invicem ordinatur ad unitatem Ecclesiae, sicut | |
| 1886 compositio singulorum membrorum in corpore naturali ordinatur ad | |
| 1887 totius corporis unitatem. Ecclesiae autem unitas in duobus | |
| 1888 attenditur, scilicet in connexione membrorum Ecclesiae ad invicem, | |
| 1889 seu communicatione; et iterum in ordine omnium membrorum Ecclesiae | |
| 1890 ad unum caput; secundum illud ad Coloss. II, <i>inflatus sensu | |
| 1891 carnis suae, et non tenens caput, ex quo totum corpus, per nexus et | |
| 1892 coniunctiones subministratum et constructum, crescit in augmentum | |
| 1893 Dei</i>. Hoc autem caput est ipse Christus, cuius vicem in Ecclesia | |
| 1894 gerit summus pontifex. Et ideo schismatici dicuntur qui subesse | |
| 1895 renuunt summo pontifici, et qui membris Ecclesiae ei subiectis | |
| 1896 communicare recusant.</p> | |
| 1897 <p title="II-II q. 39 a. 1 ad 1"><a name="40610"><span class= | |
| 1898 "ref">[40610] IIª-IIae q. 39 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1899 ergo dicendum quod divisio hominis a Deo per peccatum non est | |
| 1900 intenta a peccante, sed praeter intentionem eius accidit ex | |
| 1901 inordinata conversione ipsius ad commutabile bonum. Et ideo non est | |
| 1902 schisma, per se loquendo.</p> | |
| 1903 <p title="II-II q. 39 a. 1 ad 2"><a name="40611"><span class= | |
| 1904 "ref">[40611] IIª-IIae q. 39 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1905 dicendum quod non obedire praeceptis cum rebellione quadam | |
| 1906 constituit schismatis rationem. Dico autem cum rebellione, cum et | |
| 1907 pertinaciter praecepta Ecclesiae contemnit, et iudicium eius subire | |
| 1908 recusat. Hoc autem non facit quilibet peccator. Unde non omne | |
| 1909 peccatum est schisma.</p> | |
| 1910 <p title="II-II q. 39 a. 1 ad 3"><a name="40612"><span class= | |
| 1911 "ref">[40612] IIª-IIae q. 39 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1912 dicendum quod haeresis et schisma distinguuntur secundum ea quibus | |
| 1913 utrumque per se et directe opponitur. Nam haeresis per se opponitur | |
| 1914 fidei, schisma autem per se opponitur unitati ecclesiasticae | |
| 1915 caritatis. Et ideo sicut fides et caritas sunt diversae virtutes, | |
| 1916 quamvis quicumque careat fide careat caritate; ita etiam schisma et | |
| 1917 haeresis sunt diversa vitia, quamvis quicumque est haereticus sit | |
| 1918 etiam schismaticus, sed non convertitur. Et hoc est quod Hieronymus | |
| 1919 dicit, in Epist. ad Gal., <i>inter schisma et haeresim hoc | |
| 1920 interesse arbitror, quod haeresis perversum dogma habet, schisma ab | |
| 1921 Ecclesia separat</i>. Et tamen sicut amissio caritatis est via ad | |
| 1922 amittendum fidem, secundum illud I ad Tim. I, <i>a quibus quidam | |
| 1923 aberrantes</i>, scilicet a caritate et aliis huiusmodi, conversi | |
| 1924 sunt in vaniloquium; ita etiam schisma est via ad haeresim. Unde | |
| 1925 Hieronymus ibidem subdit quod <i>schisma a principio aliqua in | |
| 1926 parte potest intelligi diversum ab haeresi, ceterum nullum schisma | |
| 1927 est, nisi sibi aliquam haeresim confingat, ut recte ab Ecclesia | |
| 1928 recessisse videatur</i>.</p> | |
| 1929 <br /> | |
| 1930 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1931 <p title="II-II q. 39 a. 2 arg. 1"><a name="40613"><span class= | |
| 1932 "ref">[40613] IIª-IIae q. 39 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1933 secundum sic proceditur. Videtur quod schisma gravius peccatum sit | |
| 1934 quam infidelitas. Maius enim peccatum graviori poena punitur, | |
| 1935 secundum illud Deut. XXV, <i>pro mensura peccati erit et plagarum | |
| 1936 modus</i>. Sed peccatum schismatis gravius invenitur punitum quam | |
| 1937 etiam peccatum infidelitatis sive idololatriae. Legitur enim Exod. | |
| 1938 XXXII quod propter idololatriam sunt aliqui humana manu gladio | |
| 1939 interfecti, de peccato autem schismatis legitur Num. XVI, <i>si | |
| 1940 novam rem fecerit dominus, ut aperiens terra os suum deglutiat eos | |
| 1941 et omnia quae ad illos pertinent, descenderintque viventes in | |
| 1942 Infernum, scietis quod blasphemaverunt dominum</i>. Decem etiam | |
| 1943 tribus, quae vitio schismatis a regno David recesserunt, sunt | |
| 1944 gravissime punitae, ut habetur IV Reg. XVII. Ergo peccatum | |
| 1945 schismatis est gravius peccato infidelitatis.</p> | |
| 1946 <p title="II-II q. 39 a. 2 arg. 2"><a name="40614"><span class= | |
| 1947 "ref">[40614] IIª-IIae q. 39 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1948 <i>bonum multitudinis est maius et divinius quam bonum unius</i>; | |
| 1949 ut patet per philosophum, in I Ethic. Sed schisma est contra bonum | |
| 1950 multitudinis, idest contra ecclesiasticam unitatem, infidelitas | |
| 1951 autem est contra bonum particulare unius, quod est fides unius | |
| 1952 hominis singularis. Ergo videtur quod schisma sit gravius peccatum | |
| 1953 quam infidelitas.</p> | |
| 1954 <p title="II-II q. 39 a. 2 arg. 3"><a name="40615"><span class= | |
| 1955 "ref">[40615] IIª-IIae q. 39 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1956 maiori malo maius bonum opponitur; ut patet per philosophum, in | |
| 1957 VIII Ethic. Sed schisma opponitur caritati, quae est maior virtus | |
| 1958 quam fides, cui opponitur infidelitas, ut ex praemissis patet. Ergo | |
| 1959 schisma est gravius peccatum quam infidelitas.</p> | |
| 1960 <p title="II-II q. 39 a. 2 s. c."><a name="40616"><span class= | |
| 1961 "ref">[40616] IIª-IIae q. 39 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1962 quod se habet ex additione ad alterum potius est vel in bono vel in | |
| 1963 malo. Sed haeresis se habet per additionem ad schisma, addit enim | |
| 1964 perversum dogma, ut patet ex auctoritate Hieronymi supra inducta. | |
| 1965 Ergo schisma est minus peccatum quam infidelitas.</p> | |
| 1966 <p title="II-II q. 39 a. 2 co."><a name="40617"><span class= | |
| 1967 "ref">[40617] IIª-IIae q. 39 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1968 dicendum quod gravitas peccati dupliciter potest considerari, uno | |
| 1969 modo, secundum suam speciem; alio modo, secundum circumstantias. Et | |
| 1970 quia circumstantiae particulares sunt et infinitis modis variari | |
| 1971 possunt, cum quaeritur in communi de duobus peccatis quod sit | |
| 1972 gravius, intelligenda est quaestio de gravitate quae attenditur | |
| 1973 secundum genus peccati. Genus autem seu species peccati attenditur | |
| 1974 ex obiecto; sicut ex supradictis patet. Et ideo illud peccatum quod | |
| 1975 maiori bono contrariatur est ex suo genere gravius, sicut peccatum | |
| 1976 in Deum quam peccatum in proximum. Manifestum est autem quod | |
| 1977 infidelitas est peccatum contra ipsum Deum, secundum quod in se est | |
| 1978 veritas prima, cui fides innititur. Schisma autem est contra | |
| 1979 ecclesiasticam unitatem, quae est quoddam bonum participatum, et | |
| 1980 minus quam sit ipse Deus. Unde manifestum est quod peccatum | |
| 1981 infidelitatis ex suo genere est gravius quam peccatum schismatis, | |
| 1982 licet possit contingere quod aliquis schismaticus gravius peccet | |
| 1983 quam quidam infidelis, vel propter maiorem contemptum, vel propter | |
| 1984 maius periculum quod inducit, vel propter aliquid huiusmodi.</p> | |
| 1985 <p title="II-II q. 39 a. 2 ad 1"><a name="40618"><span class= | |
| 1986 "ref">[40618] IIª-IIae q. 39 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1987 ergo dicendum quod populo illi manifestum erat iam per legem | |
| 1988 susceptam quod erat unus Deus et quod non erant alii dii colendi, | |
| 1989 et hoc erat apud eos per multiplicia signa confirmatum. Et ideo non | |
| 1990 oportebat quod peccantes contra hanc fidem per idololatriam | |
| 1991 punirentur inusitata aliqua et insolita poena, sed solum communi. | |
| 1992 Sed non erat sic notum apud eos quod Moyses deberet esse semper | |
| 1993 eorum princeps. Et ideo rebellantes eius principatui oportebat | |
| 1994 miraculosa et insueta poena puniri. Vel potest dici quod peccatum | |
| 1995 schismatis quandoque gravius est punitum in populo illo quia erat | |
| 1996 ad seditiones et schismata promptus, dicitur enim I Esdr. IV, | |
| 1997 <i>civitas illa a diebus antiquis adversus regem rebellat, et | |
| 1998 seditiones et praelia concitantur in ea</i>. Poena autem maior | |
| 1999 quandoque infligitur pro peccato magis consueto, ut supra habitum | |
| 2000 est, nam poenae sunt medicinae quaedam ad arcendum homines a | |
| 2001 peccato; unde ubi est maior pronitas ad peccandum, debet severior | |
| 2002 poena adhiberi. Decem autem tribus non solum fuerunt punitae pro | |
| 2003 peccato schismatis, sed etiam pro peccato idololatriae, ut ibidem | |
| 2004 dicitur.</p> | |
| 2005 <p title="II-II q. 39 a. 2 ad 2"><a name="40619"><span class= | |
| 2006 "ref">[40619] IIª-IIae q. 39 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2007 dicendum quod sicut bonum multitudinis est maius quam bonum unius | |
| 2008 qui est de multitudine, ita est minus quam bonum extrinsecum ad | |
| 2009 quod multitudo ordinatur, sicut bonum ordinis exercitus est minus | |
| 2010 quam bonum ducis. Et similiter bonum ecclesiasticae unitatis, cui | |
| 2011 opponitur schisma, est minus quam bonum veritatis divinae, cui | |
| 2012 opponitur infidelitas.</p> | |
| 2013 <p title="II-II q. 39 a. 2 ad 3"><a name="40620"><span class= | |
| 2014 "ref">[40620] IIª-IIae q. 39 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2015 dicendum quod caritas habet duo obiecta, unum principale, scilicet | |
| 2016 bonitatem divinam; et aliud secundarium, scilicet bonum proximi. | |
| 2017 Schisma autem et alia peccata quae fiunt in proximum opponuntur | |
| 2018 caritati quantum ad secundarium bonum, quod est minus quam obiectum | |
| 2019 fidei, quod est ipse Deus. Et ideo ista peccata sunt minora quam | |
| 2020 infidelitas. Sed odium Dei, quod opponitur caritati quantum ad | |
| 2021 principale obiectum, non est minus. Tamen inter peccata quae sunt | |
| 2022 in proximum, peccatum schismatis videtur esse maximum, quia est | |
| 2023 contra spirituale bonum multitudinis.</p> | |
| 2024 <br /> | |
| 2025 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2026 <p title="II-II q. 39 a. 3 arg. 1"><a name="40621"><span class= | |
| 2027 "ref">[40621] IIª-IIae q. 39 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2028 sic proceditur. Videtur quod schismatici habeant aliquam | |
| 2029 potestatem. Dicit enim Augustinus, in libro contra Donatist., | |
| 2030 <i>sicut redeuntes ad Ecclesiam qui priusquam recederent baptizati | |
| 2031 sunt non rebaptizantur, ita redeuntes qui priusquam recederent | |
| 2032 ordinati sunt non utique rursus ordinantur</i>. Sed ordo est | |
| 2033 potestas quaedam. Ergo schismatici habent aliquam potestatem, quia | |
| 2034 retinent ordinem.</p> | |
| 2035 <p title="II-II q. 39 a. 3 arg. 2"><a name="40622"><span class= | |
| 2036 "ref">[40622] IIª-IIae q. 39 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2037 Augustinus dicit, in libro de Unic. Bapt., <i>potest sacramentum | |
| 2038 tradere separatus, sicut potest habere separatus</i>. Sed potestas | |
| 2039 tradendi sacramenta est maxima potestas. Ergo schismatici, qui sunt | |
| 2040 ab Ecclesia separati, habent potestatem spiritualem.</p> | |
| 2041 <p title="II-II q. 39 a. 3 arg. 3"><a name="40623"><span class= | |
| 2042 "ref">[40623] IIª-IIae q. 39 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2043 Urbanus Papa dicit quod <i>ab episcopis quondam Catholice ordinatis | |
| 2044 sed in schismate a Romana Ecclesia separatis qui consecrati sunt, | |
| 2045 eos, cum ad Ecclesiae unitatem redierint, servatis propriis | |
| 2046 ordinibus, misericorditer suscipi iubemus, si eos vita et scientia | |
| 2047 commendat</i>. Sed hoc non esset nisi spiritualis potestas apud | |
| 2048 schismaticos remaneret. Ergo schismatici habent spiritualem | |
| 2049 potestatem.</p> | |
| 2050 <p title="II-II q. 39 a. 3 s. c."><a name="40624"><span class= | |
| 2051 "ref">[40624] IIª-IIae q. 39 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2052 est quod Cyprianus dicit in quadam epistola, et habetur VII, qu. I, | |
| 2053 Can. Novatianus, <i>qui nec unitatem, inquit, spiritus nec | |
| 2054 conventionis pacem observat, et se ab Ecclesiae vinculo atque a | |
| 2055 sacerdotum collegio separat, nec episcopi potestatem habere potest | |
| 2056 nec honorem</i>.</p> | |
| 2057 <p title="II-II q. 39 a. 3 co."><a name="40625"><span class= | |
| 2058 "ref">[40625] IIª-IIae q. 39 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2059 dicendum quod duplex est spiritualis potestas, una quidem | |
| 2060 sacramentalis; alia iurisdictionalis. Sacramentalis quidem potestas | |
| 2061 est quae per aliquam consecrationem confertur. Omnes autem | |
| 2062 consecrationes Ecclesiae sunt immobiles, manente re quae | |
| 2063 consecratur, sicut patet etiam in rebus inanimatis, nam altare | |
| 2064 semel consecratum non consecratur iterum nisi fuerit dissipatum. Et | |
| 2065 ideo talis potestas secundum suam essentiam remanet in homine qui | |
| 2066 per consecrationem eam est adeptus quandiu vivit, sive in schisma | |
| 2067 sive in haeresim labatur, quod patet ex hoc quod rediens ad | |
| 2068 Ecclesiam non iterum consecratur. Sed quia potestas inferior non | |
| 2069 debet exire in actum nisi secundum quod movetur a potestate | |
| 2070 superiori, ut etiam in rebus naturalibus patet; inde est quod tales | |
| 2071 usum potestatis amittunt, ita scilicet quod non liceat eis sua | |
| 2072 potestate uti. Si tamen usi fuerint, eorum potestas effectum habet | |
| 2073 in sacramentalibus, quia in his homo non operatur nisi sicut | |
| 2074 instrumentum Dei; unde effectus sacramentales non excluduntur | |
| 2075 propter culpam quamcumque conferentis sacramentum. Potestas autem | |
| 2076 iurisdictionalis est quae ex simplici iniunctione hominis | |
| 2077 confertur. Et talis potestas non immobiliter adhaeret. Unde in | |
| 2078 schismaticis et haereticis non manet. Unde non possunt nec | |
| 2079 absolvere nec excommunicare nec indulgentias facere, aut aliquid | |
| 2080 huiusmodi, quod si fecerint, nihil est actum. Cum ergo dicitur | |
| 2081 tales non habere potestatem spiritualem, intelligendum est vel de | |
| 2082 potestate secunda, vel, si referatur ad primam potestatem, non est | |
| 2083 referendum ad ipsam essentiam potestatis, sed ad legitimum usum | |
| 2084 eius.</p> | |
| 2085 <p title="II-II q. 39 a. 3 ad arg."><a name="40626"><span class= | |
| 2086 "ref">[40626] IIª-IIae q. 39 a. 3 ad arg.</span></a> Et per | |
| 2087 hoc patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 2088 <br /> | |
| 2089 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2090 <p title="II-II q. 39 a. 4 arg. 1"><a name="40627"><span class= | |
| 2091 "ref">[40627] IIª-IIae q. 39 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2092 sic proceditur. Videtur quod poena schismaticorum non sit | |
| 2093 conveniens ut excommunicentur. Excommunicatio enim maxime separat | |
| 2094 hominem a communione sacramentorum. Sed Augustinus dicit, in libro | |
| 2095 contra Donatist., quod Baptisma potest recipi a schismatico. Ergo | |
| 2096 videtur quod excommunicatio non est conveniens poena | |
| 2097 schismatis.</p> | |
| 2098 <p title="II-II q. 39 a. 4 arg. 2"><a name="40628"><span class= | |
| 2099 "ref">[40628] IIª-IIae q. 39 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2100 ad fideles Christi pertinet ut eos qui sunt dispersi reducant, unde | |
| 2101 contra quosdam dicitur Ezech. XXXIV, <i>quod abiectum est non | |
| 2102 reduxistis, quod perierat non quaesistis</i>. Sed schismatici | |
| 2103 convenientius reducuntur per aliquos qui eis communicent. Ergo | |
| 2104 videtur quod non sint excommunicandi.</p> | |
| 2105 <p title="II-II q. 39 a. 4 arg. 3"><a name="40629"><span class= | |
| 2106 "ref">[40629] IIª-IIae q. 39 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2107 pro eodem peccato non infligitur duplex poena, secundum illud Nahum | |
| 2108 I, <i>non iudicabit Deus bis in idipsum</i>. Sed pro peccato | |
| 2109 schismatis aliqui poena temporali puniuntur, ut habetur XXIII, qu. | |
| 2110 V, ubi dicitur, <i>divinae et mundanae leges statuerunt ut ab | |
| 2111 Ecclesiae unitate divisi, et eius pacem perturbantes, a | |
| 2112 saecularibus potestatibus comprimantur</i>. Non ergo sunt puniendi | |
| 2113 per excommunicationem.</p> | |
| 2114 <p title="II-II q. 39 a. 4 s. c."><a name="40630"><span class= | |
| 2115 "ref">[40630] IIª-IIae q. 39 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2116 est quod Num. XVI dicitur, <i>recedite a tabernaculis hominum | |
| 2117 impiorum</i>, qui scilicet schisma fecerant, <i>et nolite tangere | |
| 2118 quae ad eos pertinent, ne involvamini in peccatis eorum</i>.</p> | |
| 2119 <p title="II-II q. 39 a. 4 co."><a name="40631"><span class= | |
| 2120 "ref">[40631] IIª-IIae q. 39 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2121 dicendum quod per quae peccat quis, per ea debet puniri, ut dicitur | |
| 2122 Sap. XI. Schismaticus autem, ut ex dictis patet, in duobus peccat. | |
| 2123 In uno quidem, quia separat se a communione membrorum Ecclesiae. Et | |
| 2124 quantum ad hoc conveniens poena schismaticorum est ut | |
| 2125 excommunicentur. In alio vero, quia subdi recusant capiti | |
| 2126 Ecclesiae. Et ideo, quia coerceri nolunt per spiritualem potestatem | |
| 2127 Ecclesiae, iustum est ut potestate temporali coerceantur.</p> | |
| 2128 <p title="II-II q. 39 a. 4 ad 1"><a name="40632"><span class= | |
| 2129 "ref">[40632] IIª-IIae q. 39 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2130 ergo dicendum quod Baptismum a schismaticis recipere non licet nisi | |
| 2131 in articulo necessitatis, quia melius est de hac vita cum signo | |
| 2132 Christi exire, a quocumque detur, etiam si sit Iudaeus vel Paganus, | |
| 2133 quam sine hoc signo, quod per Baptismum confertur.</p> | |
| 2134 <p title="II-II q. 39 a. 4 ad 2"><a name="40633"><span class= | |
| 2135 "ref">[40633] IIª-IIae q. 39 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2136 dicendum quod per excommunicationem non interdicitur illa | |
| 2137 communicatio per quam aliquis salubribus monitis divisos reducit ad | |
| 2138 Ecclesiae unitatem. Tamen et ipsa separatio quodammodo eos reducit, | |
| 2139 dum, de sua separatione confusi, quandoque ad poenitentiam | |
| 2140 adducuntur.</p> | |
| 2141 <p title="II-II q. 39 a. 4 ad 3"><a name="40634"><span class= | |
| 2142 "ref">[40634] IIª-IIae q. 39 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2143 dicendum quod poenae praesentis vitae sunt medicinales; et ideo | |
| 2144 quando una poena non sufficit ad coercendum hominem, superadditur | |
| 2145 altera, sicut et medici diversas medicinas corporales apponunt | |
| 2146 quando una non est efficax et ita Ecclesia, quando aliqui per | |
| 2147 excommunicationem non sufficienter reprimuntur, adhibet coercionem | |
| 2148 brachii saecularis. Sed si una poena sit sufficiens, non debet alia | |
| 2149 adhiberi.</p> | |
| 2150 <br /> | |
| 2151 <div class="D">Quaestio 40</div> | |
| 2152 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2153 <p title="II-II q. 40 pr."><a name="40635"><span class= | |
| 2154 "ref">[40635] IIª-IIae q. 40 pr.</span></a> Deinde | |
| 2155 considerandum est de bello. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 2156 utrum aliquod bellum sit licitum. Secundo, utrum clericis sit | |
| 2157 licitum bellare. Tertio, utrum liceat bellantibus uti insidiis. | |
| 2158 Quarto, utrum liceat in diebus festis bellare.</p> | |
| 2159 <br /> | |
| 2160 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2161 <p title="II-II q. 40 a. 1 arg. 1"><a name="40636"><span class= | |
| 2162 "ref">[40636] IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2163 sic proceditur. Videtur quod bellare semper sit peccatum. Poena | |
| 2164 enim non infligitur nisi pro peccato. Sed bellantibus a domino | |
| 2165 indicitur poena, secundum illud Matth. XXVI, <i>omnis qui acceperit | |
| 2166 gladium gladio peribit</i>. Ergo omne bellum est illicitum.</p> | |
| 2167 <p title="II-II q. 40 a. 1 arg. 2"><a name="40637"><span class= | |
| 2168 "ref">[40637] IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2169 quidquid contrariatur divino praecepto est peccatum. Sed bellare | |
| 2170 contrariatur divino praecepto, dicitur enim Matth. V, <i>ego dico | |
| 2171 vobis non resistere malo</i>; et Rom. XII dicitur, <i>non vos | |
| 2172 defendentes, carissimi, sed date locum irae</i>. Ergo bellare | |
| 2173 semper est peccatum.</p> | |
| 2174 <p title="II-II q. 40 a. 1 arg. 3"><a name="40638"><span class= | |
| 2175 "ref">[40638] IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2176 nihil contrariatur actui virtutis nisi peccatum. Sed bellum | |
| 2177 contrariatur paci. Ergo bellum semper est peccatum.</p> | |
| 2178 <p title="II-II q. 40 a. 1 arg. 4"><a name="40639"><span class= | |
| 2179 "ref">[40639] IIª-IIae q. 40 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2180 omne exercitium ad rem licitam licitum est, sicut patet in | |
| 2181 exercitiis scientiarum. Sed exercitia bellorum, quae fiunt in | |
| 2182 torneamentis, prohibentur ab Ecclesia, quia morientes in huiusmodi | |
| 2183 tyrociniis ecclesiastica sepultura privantur. Ergo bellum videtur | |
| 2184 esse simpliciter peccatum.</p> | |
| 2185 <p title="II-II q. 40 a. 1 s. c."><a name="40640"><span class= | |
| 2186 "ref">[40640] IIª-IIae q. 40 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2187 est quod Augustinus dicit, in sermone de puero centurionis, <i>si | |
| 2188 Christiana disciplina omnino bella culparet, hoc potius consilium | |
| 2189 salutis petentibus in Evangelio daretur, ut abiicerent arma, seque | |
| 2190 militiae omnino subtraherent. Dictum est autem eis, neminem | |
| 2191 concutiatis; estote contenti stipendiis vestris. Quibus proprium | |
| 2192 stipendium sufficere praecepit, militare non prohibuit</i>.</p> | |
| 2193 <p title="II-II q. 40 a. 1 co."><a name="40641"><span class= | |
| 2194 "ref">[40641] IIª-IIae q. 40 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2195 dicendum quod ad hoc quod aliquod bellum sit iustum, tria | |
| 2196 requiruntur. Primo quidem, auctoritas principis, cuius mandato | |
| 2197 bellum est gerendum. Non enim pertinet ad personam privatam bellum | |
| 2198 movere, quia potest ius suum in iudicio superioris prosequi. | |
| 2199 Similiter etiam quia convocare multitudinem, quod in bellis oportet | |
| 2200 fieri, non pertinet ad privatam personam. Cum autem cura | |
| 2201 reipublicae commissa sit principibus, ad eos pertinet rem publicam | |
| 2202 civitatis vel regni seu provinciae sibi subditae tueri. Et sicut | |
| 2203 licite defendunt eam materiali gladio contra interiores quidem | |
| 2204 perturbatores, dum malefactores puniunt, secundum illud apostoli, | |
| 2205 ad Rom. XIII, <i>non sine causa gladium portat, minister enim Dei | |
| 2206 est, vindex in iram ei qui male agit</i>; ita etiam gladio bellico | |
| 2207 ad eos pertinet rempublicam tueri ab exterioribus hostibus. Unde et | |
| 2208 principibus dicitur in Psalm., <i>eripite pauperem, et egenum de | |
| 2209 manu peccatoris liberate</i>. Unde Augustinus dicit, contra Faust., | |
| 2210 <i>ordo naturalis, mortalium paci accommodatus, hoc poscit, ut | |
| 2211 suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principes | |
| 2212 sit</i>. Secundo, requiritur causa iusta, ut scilicet illi qui | |
| 2213 impugnantur propter aliquam culpam impugnationem mereantur. Unde | |
| 2214 Augustinus dicit, in libro quaest., <i>iusta bella solent definiri | |
| 2215 quae ulciscuntur iniurias, si gens vel civitas plectenda est quae | |
| 2216 vel vindicare neglexerit quod a suis improbe factum est, vel | |
| 2217 reddere quod per iniuriam ablatum est</i>. Tertio, requiritur ut | |
| 2218 sit intentio bellantium recta, qua scilicet intenditur vel ut bonum | |
| 2219 promoveatur, vel ut malum vitetur. Unde Augustinus, in libro de | |
| 2220 verbis Dom., <i>apud veros Dei cultores etiam illa bella pacata | |
| 2221 sunt quae non cupiditate aut crudelitate, sed pacis studio | |
| 2222 geruntur, ut mali coerceantur et boni subleventur</i>. Potest autem | |
| 2223 contingere quod etiam si sit legitima auctoritas indicentis bellum | |
| 2224 et causa iusta, nihilominus propter pravam intentionem bellum | |
| 2225 reddatur illicitum. Dicit enim Augustinus, in libro contra Faust., | |
| 2226 <i>nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, implacatus et | |
| 2227 implacabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi, et si | |
| 2228 qua sunt similia, haec sunt quae in bellis iure culpantur</i>.</p> | |
| 2229 <p title="II-II q. 40 a. 1 ad 1"><a name="40642"><span class= | |
| 2230 "ref">[40642] IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2231 ergo dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in II Lib. contra | |
| 2232 Manich., <i>ille accipit gladium qui, nulla superiori aut legitima | |
| 2233 potestate aut iubente vel concedente, in sanguinem alicuius | |
| 2234 armatur</i>. Qui vero ex auctoritate principis vel iudicis, si sit | |
| 2235 persona privata; vel ex zelo iustitiae, quasi ex auctoritate Dei, | |
| 2236 si sit persona publica, gladio utitur, non ipse accipit gladium, | |
| 2237 sed ab alio sibi commisso utitur. Unde ei poena non debetur. Nec | |
| 2238 tamen illi etiam qui cum peccato gladio utuntur semper gladio | |
| 2239 occiduntur. Sed ipso suo gladio semper pereunt, quia pro peccato | |
| 2240 gladii aeternaliter puniuntur, nisi poeniteant.</p> | |
| 2241 <p title="II-II q. 40 a. 1 ad 2"><a name="40643"><span class= | |
| 2242 "ref">[40643] IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2243 dicendum quod huiusmodi praecepta, sicut Augustinus dicit, in libro | |
| 2244 de Serm. Dom. in monte, semper sunt servanda in praeparatione | |
| 2245 animi, ut scilicet semper homo sit paratus non resistere vel non se | |
| 2246 defendere si opus fuerit. Sed quandoque est aliter agendum propter | |
| 2247 commune bonum, et etiam illorum cum quibus pugnatur. Unde | |
| 2248 Augustinus dicit, in Epist. ad Marcellinum, <i>agenda sunt multa | |
| 2249 etiam cum invitis benigna quadam asperitate plectendis. Nam cui | |
| 2250 licentia iniquitatis eripitur, utiliter vincitur, quoniam nihil est | |
| 2251 infelicius felicitate peccantium, qua poenalis nutritur impunitas, | |
| 2252 et mala voluntas, velut hostis interior, roboratur</i>.</p> | |
| 2253 <p title="II-II q. 40 a. 1 ad 3"><a name="40644"><span class= | |
| 2254 "ref">[40644] IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2255 dicendum quod etiam illi qui iusta bella gerunt pacem intendunt. Et | |
| 2256 ita paci non contrariantur nisi malae, quam dominus non venit | |
| 2257 mittere in terram, ut dicitur Matth. X. Unde Augustinus dicit, ad | |
| 2258 Bonifacium, <i>non quaeritur pax ut bellum exerceatur, sed bellum | |
| 2259 geritur ut pax acquiratur. Esto ergo bellando pacificus, ut eos | |
| 2260 quos expugnas ad pacis utilitatem vincendo perducas</i>.</p> | |
| 2261 <p title="II-II q. 40 a. 1 ad 4"><a name="40645"><span class= | |
| 2262 "ref">[40645] IIª-IIae q. 40 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2263 dicendum quod exercitia hominum ad res bellicas non sunt | |
| 2264 universaliter prohibita, sed inordinata exercitia et periculosa, ex | |
| 2265 quibus occisiones et depraedationes proveniunt. Apud antiquos autem | |
| 2266 exercitationes ad bella sine huiusmodi periculis erant, et ideo | |
| 2267 vocabantur meditationes armorum, vel bella sine sanguine, ut per | |
| 2268 Hieronymum patet, in quadam epistola.</p> | |
| 2269 <br /> | |
| 2270 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2271 <p title="II-II q. 40 a. 2 arg. 1"><a name="40646"><span class= | |
| 2272 "ref">[40646] IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2273 secundum sic proceditur. Videtur quod clericis et episcopis liceat | |
| 2274 pugnare. Bella enim intantum sunt licita et iusta, sicut dictum | |
| 2275 est, inquantum tuentur pauperes et totam rempublicam ab hostium | |
| 2276 iniuriis. Sed hoc maxime videtur ad praelatos pertinere, dicit enim | |
| 2277 Gregorius, in quadam homilia, <i>lupus super oves venit, cum | |
| 2278 quilibet iniustus et raptor fideles quosque atque humiles opprimit. | |
| 2279 Sed is qui pastor videbatur esse et non erat, relinquit oves et | |
| 2280 fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere eius | |
| 2281 iniustitiae non praesumit</i>. Ergo praelatis et clericis licitum | |
| 2282 est pugnare.</p> | |
| 2283 <p title="II-II q. 40 a. 2 arg. 2"><a name="40647"><span class= | |
| 2284 "ref">[40647] IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2285 XXIII, qu. VIII, Leo Papa scribit, <i>cum saepe adversa a | |
| 2286 Saracenorum partibus pervenerint nuntia, quidam in Romanorum portum | |
| 2287 Saracenos clam furtiveque venturos esse dicebant. Pro quo nostrum | |
| 2288 congregari praecepimus populum, maritimumque ad littus descendere | |
| 2289 decrevimus</i>. Ergo episcopis licet ad bella procedere.</p> | |
| 2290 <p title="II-II q. 40 a. 2 arg. 3"><a name="40648"><span class= | |
| 2291 "ref">[40648] IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2292 eiusdem rationis esse videtur quod homo aliquid faciat, et quod | |
| 2293 facienti consentiat, secundum illud Rom. I, <i>non solum digni sunt | |
| 2294 morte qui faciunt, sed et qui consentiunt facientibus</i>. Maxime | |
| 2295 autem consentit qui ad aliquid faciendum alios inducit. Licitum | |
| 2296 autem est episcopis et clericis inducere alios ad bellandum, | |
| 2297 dicitur enim XXIII, qu. VIII, quod <i>hortatu et precibus Adriani | |
| 2298 Romanae urbis episcopi, Carolus bellum contra Longobardos | |
| 2299 suscepit</i>. Ergo etiam eis licet pugnare.</p> | |
| 2300 <p title="II-II q. 40 a. 2 arg. 4"><a name="40649"><span class= | |
| 2301 "ref">[40649] IIª-IIae q. 40 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2302 illud quod est secundum se honestum et meritorium non est illicitum | |
| 2303 praelatis et clericis. Sed bellare est quandoque et honestum et | |
| 2304 meritorium, dicitur enim XXIII, qu. VIII, quod <i>si aliquis pro | |
| 2305 veritate fidei et salvatione patriae ac defensione Christianorum | |
| 2306 mortuus fuerit, a Deo caeleste praemium consequetur</i>. Ergo | |
| 2307 licitum est episcopis et clericis bellare.</p> | |
| 2308 <p title="II-II q. 40 a. 2 s. c."><a name="40650"><span class= | |
| 2309 "ref">[40650] IIª-IIae q. 40 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2310 est quod Petro, in persona episcoporum et clericorum, dicitur | |
| 2311 Matth. XXVI, <i>converte gladium tuum in vaginam</i>. Non ergo | |
| 2312 licet eis pugnare.</p> | |
| 2313 <p title="II-II q. 40 a. 2 co."><a name="40651"><span class= | |
| 2314 "ref">[40651] IIª-IIae q. 40 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2315 dicendum quod ad bonum societatis humanae plura sunt necessaria. | |
| 2316 Diversa autem a diversis melius et expeditius aguntur quam ab uno; | |
| 2317 ut patet per philosophum, in sua politica. Et quaedam negotia sunt | |
| 2318 adeo sibi repugnantia ut convenienter simul exerceri non possint. | |
| 2319 Et ideo illis qui maioribus deputantur prohibentur minora, sicut | |
| 2320 secundum leges humanas militibus, qui deputantur ad exercitia | |
| 2321 bellica, negotiationes interdicuntur. Bellica autem exercitia | |
| 2322 maxime repugnant illis officiis quibus episcopi et clerici | |
| 2323 deputantur, propter duo. Primo quidem, generali ratione, quia | |
| 2324 bellica exercitia maximas inquietudines habent; unde multum | |
| 2325 impediunt animum a contemplatione divinorum et laude Dei et | |
| 2326 oratione pro populo, quae ad officium pertinent clericorum. Et ideo | |
| 2327 sicut negotiationes, propter hoc quod nimis implicant animum, | |
| 2328 interdicuntur clericis, ita et bellica exercitia, secundum illud II | |
| 2329 ad Tim. II, <i>nemo militans Deo implicat se saecularibus | |
| 2330 negotiis</i>. Secundo, propter specialem rationem. Nam omnes | |
| 2331 clericorum ordines ordinantur ad altaris ministerium, in quo sub | |
| 2332 sacramento repraesentatur passio Christi, secundum illud I ad Cor. | |
| 2333 XI, <i>quotiescumque manducabitis panem hunc et calicem bibetis, | |
| 2334 mortem domini annuntiabitis, donec veniat</i>. Et ideo non competit | |
| 2335 eis occidere vel effundere sanguinem, sed magis esse paratos ad | |
| 2336 propriam sanguinis effusionem pro Christo, ut imitentur opere quod | |
| 2337 gerunt ministerio. Et propter hoc est institutum ut effundentes | |
| 2338 sanguinem, etiam sine peccato, sint irregulares. Nulli autem qui | |
| 2339 est deputatus ad aliquod officium licet id per quod suo officio | |
| 2340 incongruus redditur. Unde clericis omnino non licet bella gerere, | |
| 2341 quae ordinantur ad sanguinis effusionem.</p> | |
| 2342 <p title="II-II q. 40 a. 2 ad 1"><a name="40652"><span class= | |
| 2343 "ref">[40652] IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2344 ergo dicendum quod praelati debent resistere non solum lupis qui | |
| 2345 spiritualiter interficiunt gregem, sed etiam raptoribus et tyrannis | |
| 2346 qui corporaliter vexant, non autem materialibus armis in propria | |
| 2347 persona utendo, sed spiritualibus; secundum illud apostoli, II ad | |
| 2348 Cor. X, <i>arma militiae nostrae non sunt carnalia, sed | |
| 2349 spiritualia</i>. Quae quidem sunt salubres admonitiones, devotae | |
| 2350 orationes, contra pertinaces excommunicationis sententia.</p> | |
| 2351 <p title="II-II q. 40 a. 2 ad 2"><a name="40653"><span class= | |
| 2352 "ref">[40653] IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2353 dicendum quod praelati et clerici, ex auctoritate superioris, | |
| 2354 possunt interesse bellis, non quidem ut ipsi propria manu pugnent, | |
| 2355 sed ut iuste pugnantibus spiritualiter subveniant suis | |
| 2356 exhortationibus et absolutionibus et aliis huiusmodi spiritualibus | |
| 2357 subventionibus. Sicut et in veteri lege mandabatur, Ios. VI, quod | |
| 2358 sacerdotes sacris tubis in bellis clangerent. Et ad hoc primo fuit | |
| 2359 concessum quod episcopi vel clerici ad bella procederent. Quod | |
| 2360 autem aliqui propria manu pugnent, abusionis est.</p> | |
| 2361 <p title="II-II q. 40 a. 2 ad 3"><a name="40654"><span class= | |
| 2362 "ref">[40654] IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2363 dicendum quod, sicut supra habitum est, omnis potentia vel ars vel | |
| 2364 virtus ad quam pertinet finis habet disponere de his quae sunt ad | |
| 2365 finem. Bella autem carnalia in populo fideli sunt referenda, sicut | |
| 2366 ad finem, ad bonum spirituale divinum, cui clerici deputantur. Et | |
| 2367 ideo ad clericos pertinet disponere et inducere alios ad bellandum | |
| 2368 bella iusta. Non enim interdicitur eis bellare quia peccatum sit, | |
| 2369 sed quia tale exercitium eorum personae non congruit.</p> | |
| 2370 <p title="II-II q. 40 a. 2 ad 4"><a name="40655"><span class= | |
| 2371 "ref">[40655] IIª-IIae q. 40 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2372 dicendum quod, licet exercere bella iusta sit meritorium, tamen | |
| 2373 illicitum redditur clericis propter hoc quod sunt ad opera magis | |
| 2374 meritoria deputati. Sicut matrimonialis actus potest esse | |
| 2375 meritorius, et tamen virginitatem voventibus damnabilis redditur, | |
| 2376 propter obligationem eorum ad maius bonum.</p> | |
| 2377 <br /> | |
| 2378 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2379 <p title="II-II q. 40 a. 3 arg. 1"><a name="40656"><span class= | |
| 2380 "ref">[40656] IIª-IIae q. 40 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2381 sic proceditur. Videtur quod non sit licitum in bellis uti | |
| 2382 insidiis. Dicitur enim Deut. XVI, <i>iuste quod iustum est | |
| 2383 exequeris</i>. Sed insidiae, cum sint fraudes quaedam, videntur ad | |
| 2384 iniustitiam pertinere. Ergo non est utendum insidiis etiam in | |
| 2385 bellis iustis.</p> | |
| 2386 <p title="II-II q. 40 a. 3 arg. 2"><a name="40657"><span class= | |
| 2387 "ref">[40657] IIª-IIae q. 40 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2388 insidiae et fraudes fidelitati videntur opponi, sicut et mendacia. | |
| 2389 Sed quia ad omnes fidem debemus servare, nulli homini est | |
| 2390 mentiendum; ut patet per Augustinum, in libro contra mendacium. Cum | |
| 2391 ergo fides hosti servanda sit, ut Augustinus dicit, ad Bonifacium, | |
| 2392 videtur quod non sit contra hostes insidiis utendum.</p> | |
| 2393 <p title="II-II q. 40 a. 3 arg. 3"><a name="40658"><span class= | |
| 2394 "ref">[40658] IIª-IIae q. 40 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2395 Matth. VII dicitur, <i>quae vultis ut faciant vobis homines, et vos | |
| 2396 facite illis</i>, et hoc est observandum ad omnes proximos. Inimici | |
| 2397 autem sunt proximi. Cum ergo nullus sibi velit insidias vel fraudes | |
| 2398 parari, videtur quod nullus ex insidiis debeat gerere bella.</p> | |
| 2399 <p title="II-II q. 40 a. 3 s. c."><a name="40659"><span class= | |
| 2400 "ref">[40659] IIª-IIae q. 40 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2401 est quod Augustinus dicit, in libro quaest., <i>cum iustum bellum | |
| 2402 suscipitur, utrum aperte pugnet aliquis an ex insidiis, nihil ad | |
| 2403 iustitiam interest</i>. Et hoc probat auctoritate domini, qui | |
| 2404 mandavit Iosue ut insidias poneret habitatoribus civitatis hai, ut | |
| 2405 habetur Ios. VIII.</p> | |
| 2406 <p title="II-II q. 40 a. 3 co."><a name="40660"><span class= | |
| 2407 "ref">[40660] IIª-IIae q. 40 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2408 dicendum quod insidiae ordinantur ad fallendum hostes. Dupliciter | |
| 2409 autem aliquis potest falli ex facto vel dicto alterius uno modo, ex | |
| 2410 eo quod ei dicitur falsum, vel non servatur promissum. Et istud | |
| 2411 semper est illicitum. Et hoc modo nullus debet hostes fallere, sunt | |
| 2412 enim quaedam iura bellorum et foedera etiam inter ipsos hostes | |
| 2413 servanda, ut Ambrosius dicit, in libro de officiis. Alio modo | |
| 2414 potest aliquis falli ex dicto vel facto nostro, quia ei propositum | |
| 2415 aut intellectum non aperimus. Hoc autem semper facere non tenemur, | |
| 2416 quia etiam in doctrina sacra multa sunt occultanda, maxime | |
| 2417 infidelibus, ne irrideant, secundum illud Matth. VII, <i>nolite | |
| 2418 sanctum dare canibus</i>. Unde multo magis ea quae ad impugnandum | |
| 2419 inimicos paramus sunt eis occultanda. Unde inter cetera documenta | |
| 2420 rei militaris hoc praecipue ponitur de occultandis consiliis ne ad | |
| 2421 hostes perveniant; ut patet in libro stratagematum Frontini. Et | |
| 2422 talis occultatio pertinet ad rationem insidiarum quibus licitum est | |
| 2423 uti in bellis iustis. Nec proprie huiusmodi insidiae vocantur | |
| 2424 fraudes; nec iustitiae repugnant; nec ordinatae voluntati, esset | |
| 2425 enim inordinata voluntas si aliquis vellet nihil sibi ab aliis | |
| 2426 occultari.</p> | |
| 2427 <p title="II-II q. 40 a. 3 ad arg."><a name="40661"><span class= | |
| 2428 "ref">[40661] IIª-IIae q. 40 a. 3 ad arg.</span></a> Et per | |
| 2429 hoc patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 2430 <br /> | |
| 2431 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2432 <p title="II-II q. 40 a. 4 arg. 1"><a name="40662"><span class= | |
| 2433 "ref">[40662] IIª-IIae q. 40 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2434 sic proceditur. Videtur quod in diebus festis non liceat bellare. | |
| 2435 Festa enim sunt ordinata ad vacandum divinis, unde intelliguntur | |
| 2436 per observationem sabbati, quae praecipitur Exod. XX; sabbatum enim | |
| 2437 interpretatur requies. Sed bella maximam inquietudinem habent. Ergo | |
| 2438 nullo modo est in diebus festis pugnandum.</p> | |
| 2439 <p title="II-II q. 40 a. 4 arg. 2"><a name="40663"><span class= | |
| 2440 "ref">[40663] IIª-IIae q. 40 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2441 Isaiae LVIII reprehenduntur quidam quod in diebus ieiunii | |
| 2442 <i>repetunt debita et committunt lites, pugno percutientes</i>. | |
| 2443 Ergo multo magis in diebus festis illicitum est bellare.</p> | |
| 2444 <p title="II-II q. 40 a. 4 arg. 3"><a name="40664"><span class= | |
| 2445 "ref">[40664] IIª-IIae q. 40 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2446 nihil est inordinate agendum ad vitandum incommodum temporale. Sed | |
| 2447 bellare in die festo, hoc videtur esse secundum se inordinatum. | |
| 2448 Ergo pro nulla necessitate temporalis incommodi vitandi debet | |
| 2449 aliquis in die festo bellare.</p> | |
| 2450 <p title="II-II q. 40 a. 4 s. c."><a name="40665"><span class= | |
| 2451 "ref">[40665] IIª-IIae q. 40 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2452 est quod I Machab. II dicitur, <i>cogitaverunt laudabiliter Iudaei, | |
| 2453 dicentes, omnis homo quicumque venerit ad nos in bello in die | |
| 2454 sabbatorum, pugnemus adversus eum</i>.</p> | |
| 2455 <p title="II-II q. 40 a. 4 co."><a name="40666"><span class= | |
| 2456 "ref">[40666] IIª-IIae q. 40 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2457 dicendum quod observatio festorum non impedit ea quae ordinantur ad | |
| 2458 hominis salutem etiam corporalem. Unde dominus arguit Iudaeos, | |
| 2459 dicens, Ioan. VII, <i>mihi indignamini quia totum hominem salvum | |
| 2460 feci in sabbato?</i> Et inde est quod medici licite possunt | |
| 2461 medicari homines in die festo. Multo autem magis est conservanda | |
| 2462 salus reipublicae, per quam impediuntur occisiones plurimorum et | |
| 2463 innumera mala et temporalia et spiritualia, quam salus corporalis | |
| 2464 unius hominis. Et ideo pro tuitione reipublicae fidelium licitum | |
| 2465 est iusta bella exercere in diebus festis, si tamen hoc necessitas | |
| 2466 exposcat, hoc enim esset tentare Deum, si quis, imminente tali | |
| 2467 necessitate, a bello vellet abstinere. Sed necessitate cessante, | |
| 2468 non est licitum bellare in diebus festis, propter rationes | |
| 2469 inductas.</p> | |
| 2470 <p title="II-II q. 40 a. 4 ad arg."><a name="40667"><span class= | |
| 2471 "ref">[40667] IIª-IIae q. 40 a. 4 ad arg.</span></a> Et per | |
| 2472 hoc patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 2473 <br /> | |
| 2474 <div class="D">Quaestio 41</div> | |
| 2475 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2476 <p title="II-II q. 41 pr."><a name="40668"><span class= | |
| 2477 "ref">[40668] IIª-IIae q. 41 pr.</span></a> Deinde | |
| 2478 considerandum est de rixa. Et circa hoc quaeruntur duo. Primo, | |
| 2479 utrum rixa sit peccatum. Secundo, utrum sit filia irae.</p> | |
| 2480 <br /> | |
| 2481 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2482 <p title="II-II q. 41 a. 1 arg. 1"><a name="40669"><span class= | |
| 2483 "ref">[40669] IIª-IIae q. 41 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2484 sic proceditur. Videtur quod rixa non semper sit peccatum. Rixa | |
| 2485 enim videtur esse contentio quaedam, dicit enim Isidorus, in libro | |
| 2486 Etymol., quod <i>rixosus est a rictu canino dictus, semper enim ad | |
| 2487 contradicendum paratus est, et iurgio delectatur, et provocat | |
| 2488 contendentem</i>. Sed contentio non semper est peccatum. Ergo neque | |
| 2489 rixa.</p> | |
| 2490 <p title="II-II q. 41 a. 1 arg. 2"><a name="40670"><span class= | |
| 2491 "ref">[40670] IIª-IIae q. 41 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2492 Gen. XXVI dicitur quod <i>servi Isaac foderunt alium puteum, et pro | |
| 2493 illo quoque rixati sunt</i>. Sed non est credendum quod familia | |
| 2494 Isaac rixaretur publice, eo non contradicente, si hoc esset | |
| 2495 peccatum. Ergo rixa non est peccatum.</p> | |
| 2496 <p title="II-II q. 41 a. 1 arg. 3"><a name="40671"><span class= | |
| 2497 "ref">[40671] IIª-IIae q. 41 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2498 rixa videtur esse quoddam particulare bellum. Sed bellum non semper | |
| 2499 est peccatum. Ergo rixa non semper est peccatum.</p> | |
| 2500 <p title="II-II q. 41 a. 1 s. c."><a name="40672"><span class= | |
| 2501 "ref">[40672] IIª-IIae q. 41 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2502 est quod ad Gal. V rixae ponuntur inter opera carnis, <i>quae qui | |
| 2503 agunt regnum Dei non consequuntur</i>. Ergo rixae non solum sunt | |
| 2504 peccata, sed etiam sunt peccata mortalia.</p> | |
| 2505 <p title="II-II q. 41 a. 1 co."><a name="40673"><span class= | |
| 2506 "ref">[40673] IIª-IIae q. 41 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2507 dicendum quod sicut contentio importat quandam contradictionem | |
| 2508 verborum, ita etiam rixa importat quandam contradictionem in | |
| 2509 factis, unde super illud Gal. V dicit Glossa quod rixae sunt quando | |
| 2510 ex ira invicem se percutiunt. Et ideo rixa videtur esse quoddam | |
| 2511 privatum bellum, quod inter privatas personas agitur non ex aliqua | |
| 2512 publica auctoritate, sed magis ex inordinata voluntate. Et ideo | |
| 2513 rixa semper importat peccatum. Et in eo quidem qui alterum invadit | |
| 2514 iniuste est peccatum mortale, inferre enim nocumentum proximo etiam | |
| 2515 opere manuali non est absque mortali peccato. In eo autem qui se | |
| 2516 defendit potest esse sine peccato, et quandoque cum peccato | |
| 2517 veniali, et quandoque etiam cum mortali, secundum diversum motum | |
| 2518 animi eius, et diversum modum se defendendi. Nam si solo animo | |
| 2519 repellendi iniuriam illatam, et cum debita moderatione se defendat, | |
| 2520 non est peccatum, nec proprie potest dici rixa ex parte eius. Si | |
| 2521 vero cum animo vindictae vel odii, vel cum excessu debitae | |
| 2522 moderationis se defendat, semper est peccatum, sed veniale quidem | |
| 2523 quando aliquis levis motus odii vel vindictae se immiscet, vel cum | |
| 2524 non multum excedat moderatam defensionem; mortale autem quando | |
| 2525 obfirmato animo in impugnantem insurgit ad eum occidendum vel | |
| 2526 graviter laedendum.</p> | |
| 2527 <p title="II-II q. 41 a. 1 ad 1"><a name="40674"><span class= | |
| 2528 "ref">[40674] IIª-IIae q. 41 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2529 ergo dicendum quod rixa non simpliciter nominat contentionem, sed | |
| 2530 tria in praemissis verbis Isidori ponuntur quae inordinationem | |
| 2531 rixae declarant. Primo quidem, promptitudinem animi ad | |
| 2532 contendendum, quod significat cum dicit, semper ad contradicendum | |
| 2533 paratus, scilicet sive alius bene aut male dicat aut faciat. | |
| 2534 Secundo, quia in ipsa contradictione delectatur, unde sequitur, et | |
| 2535 in iurgio delectatur. Tertio, quia ipse alios provocat ad | |
| 2536 contradictiones, unde sequitur, et provocat contendentem.</p> | |
| 2537 <p title="II-II q. 41 a. 1 ad 2"><a name="40675"><span class= | |
| 2538 "ref">[40675] IIª-IIae q. 41 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2539 dicendum quod ibi non intelligitur quod servi Isaac sint rixati, | |
| 2540 sed quod incolae terrae rixati sunt contra eos. Unde illi | |
| 2541 peccaverunt, non autem servi Isaac, qui calumniam patiebantur.</p> | |
| 2542 <p title="II-II q. 41 a. 1 ad 3"><a name="40676"><span class= | |
| 2543 "ref">[40676] IIª-IIae q. 41 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2544 dicendum quod ad hoc quod iustum sit bellum, requiritur quod fiat | |
| 2545 auctoritate publicae potestatis, sicut supra dictum est. Rixa autem | |
| 2546 fit ex privato affectu irae vel odii. Si enim minister principis | |
| 2547 aut iudicis publica potestate aliquos invadat qui se defendant, non | |
| 2548 dicuntur ipsi rixari, sed illi qui publicae potestati resistunt. Et | |
| 2549 sic illi qui invadunt non rixantur neque peccant, sed illi qui se | |
| 2550 inordinate defendunt.</p> | |
| 2551 <br /> | |
| 2552 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2553 <p title="II-II q. 41 a. 2 arg. 1"><a name="40677"><span class= | |
| 2554 "ref">[40677] IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2555 secundum sic proceditur. Videtur quod rixa non sit filia irae. | |
| 2556 Dicitur enim Iac. IV, <i>unde bella et lites in vobis? Nonne ex | |
| 2557 concupiscentiis quae militant in membris vestris?</i> Sed ira non | |
| 2558 pertinet ad concupiscibilem. Ergo rixa non est filia irae, sed | |
| 2559 magis concupiscentiae.</p> | |
| 2560 <p title="II-II q. 41 a. 2 arg. 2"><a name="40678"><span class= | |
| 2561 "ref">[40678] IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2562 Prov. XXVIII dicitur, <i>qui se iactat et dilatat iurgia | |
| 2563 concitat</i>. Sed idem videtur esse rixa quod iurgium. Ergo videtur | |
| 2564 quod rixa sit filia superbiae vel inanis gloriae, ad quam pertinet | |
| 2565 se iactare et dilatare.</p> | |
| 2566 <p title="II-II q. 41 a. 2 arg. 3"><a name="40679"><span class= | |
| 2567 "ref">[40679] IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2568 Prov. XVIII dicitur, <i>labia stulti immiscent se rixis</i>. Sed | |
| 2569 stultitia differt ab ira, non enim opponitur mansuetudini, sed | |
| 2570 magis sapientiae vel prudentiae. Ergo rixa non est filia irae.</p> | |
| 2571 <p title="II-II q. 41 a. 2 arg. 4"><a name="40680"><span class= | |
| 2572 "ref">[40680] IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2573 Prov. X dicitur, <i>odium suscitat rixas</i>. Sed odium oritur ex | |
| 2574 invidia; ut Gregorius dicit, XXXI Moral. Ergo rixa non est filia | |
| 2575 irae, sed invidiae.</p> | |
| 2576 <p title="II-II q. 41 a. 2 arg. 5"><a name="40681"><span class= | |
| 2577 "ref">[40681] IIª-IIae q. 41 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 2578 Prov. XVII dicitur, <i>qui meditatur discordias seminat rixas</i>. | |
| 2579 Sed discordia est filia inanis gloriae, ut supra dictum est. Ergo | |
| 2580 et rixa.</p> | |
| 2581 <p title="II-II q. 41 a. 2 s. c."><a name="40682"><span class= | |
| 2582 "ref">[40682] IIª-IIae q. 41 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2583 est quod Gregorius dicit, XXXI Moral., quod ex ira oritur rixa. Et | |
| 2584 Prov. XV et XXIX dicitur, <i>vir iracundus provocat rixas</i>.</p> | |
| 2585 <p title="II-II q. 41 a. 2 co."><a name="40683"><span class= | |
| 2586 "ref">[40683] IIª-IIae q. 41 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2587 dicendum quod, sicut dictum est, rixa importat quandam | |
| 2588 contradictionem usque ad facta pervenientem, dum unus alterum | |
| 2589 laedere molitur. Dupliciter autem unus alium laedere intendit. Uno | |
| 2590 modo, quasi intendens absolute malum ipsius. Et talis laesio | |
| 2591 pertinet ad odium, cuius intentio est ad laedendum inimicum vel in | |
| 2592 manifesto vel in occulto. Alio modo aliquis intendit alium laedere | |
| 2593 eo sciente et repugnante, quod importatur nomine rixae. Et hoc | |
| 2594 proprie pertinet ad iram, quae est appetitus vindictae, non enim | |
| 2595 sufficit irato quod latenter noceat ei contra quem irascitur, sed | |
| 2596 vult quod ipse sentiat, et quod contra voluntatem suam aliquid | |
| 2597 patiatur in vindictam eius quod fecit, ut patet per ea quae supra | |
| 2598 dicta sunt de passione irae. Et ideo rixa proprie oritur ex | |
| 2599 ira.</p> | |
| 2600 <p title="II-II q. 41 a. 2 ad 1"><a name="40684"><span class= | |
| 2601 "ref">[40684] IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2602 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, omnes passiones | |
| 2603 irascibilis ex passionibus concupiscibilis oriuntur. Et secundum | |
| 2604 hoc, illud quod proxime oritur ex ira, oritur etiam ex | |
| 2605 concupiscentia sicut ex prima radice.</p> | |
| 2606 <p title="II-II q. 41 a. 2 ad 2"><a name="40685"><span class= | |
| 2607 "ref">[40685] IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2608 dicendum quod iactatio et dilatatio sui, quae fit per superbiam vel | |
| 2609 inanem gloriam, non directe concitat iurgium aut rixam, sed | |
| 2610 occasionaliter, inquantum scilicet ex hoc concitatur ira, dum | |
| 2611 aliquis sibi ad iniuriam reputat quod alter ei se praeferat; et sic | |
| 2612 ex ira sequuntur iurgia et rixae.</p> | |
| 2613 <p title="II-II q. 41 a. 2 ad 3"><a name="40686"><span class= | |
| 2614 "ref">[40686] IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2615 dicendum quod ira, sicut supra dictum est, impedit iudicium | |
| 2616 rationis, unde habet similitudinem cum stultitia. Et ex hoc | |
| 2617 sequitur quod habeant communem effectum, ex defectu enim rationis | |
| 2618 contingit quod aliquis inordinate alium laedere molitur.</p> | |
| 2619 <p title="II-II q. 41 a. 2 ad 4"><a name="40687"><span class= | |
| 2620 "ref">[40687] IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2621 dicendum quod rixa, etsi quandoque ex odio oriatur, non tamen est | |
| 2622 proprius effectus odii. Quia praeter intentionem odientis est quod | |
| 2623 rixose et manifeste inimicum laedat, quandoque enim etiam occulte | |
| 2624 laedere quaerit; sed quando videt se praevalere cum rixa et iurgio | |
| 2625 laesionem intendit. Sed rixose aliquem laedere est proprius | |
| 2626 effectus irae, ratione iam dicta.</p> | |
| 2627 <p title="II-II q. 41 a. 2 ad 5"><a name="40688"><span class= | |
| 2628 "ref">[40688] IIª-IIae q. 41 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2629 dicendum quod ex rixis sequitur odium et discordia in cordibus | |
| 2630 rixantium. Et ideo ille qui meditatur, idest qui intendit inter | |
| 2631 aliquos seminare discordias, procurat quod ad invicem rixantur, | |
| 2632 sicut quodlibet peccatum potest imperare actum alterius peccati, | |
| 2633 ordinando illum in suum finem. Sed ex hoc non sequitur quod rixa | |
| 2634 sit filia inanis gloriae proprie et directe.</p> | |
| 2635 <br /> | |
| 2636 <div class="D">Quaestio 42</div> | |
| 2637 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2638 <p title="II-II q. 42 pr."><a name="40689"><span class= | |
| 2639 "ref">[40689] IIª-IIae q. 42 pr.</span></a> Deinde | |
| 2640 considerandum est de seditione. Et circa hoc quaeruntur duo primo, | |
| 2641 utrum sit speciale peccatum. Secundo, utrum sit mortale | |
| 2642 peccatum.</p> | |
| 2643 <br /> | |
| 2644 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2645 <p title="II-II q. 42 a. 1 arg. 1"><a name="40690"><span class= | |
| 2646 "ref">[40690] IIª-IIae q. 42 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2647 sic proceditur. Videtur quod seditio non sit speciale peccatum ab | |
| 2648 aliis distinctum. Quia ut Isidorus dicit, in libro Etymol., | |
| 2649 <i>seditiosus est qui dissensionem animorum facit et discordias | |
| 2650 gignit</i>. Sed ex hoc quod aliquis aliquod peccatum procurat, non | |
| 2651 peccat alio peccati genere nisi illo quod procurat. Ergo videtur | |
| 2652 quod seditio non sit speciale peccatum a discordia distinctum.</p> | |
| 2653 <p title="II-II q. 42 a. 1 arg. 2"><a name="40691"><span class= | |
| 2654 "ref">[40691] IIª-IIae q. 42 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2655 seditio divisionem quandam importat. Sed nomen etiam schismatis | |
| 2656 sumitur a scissura, ut supra dictum est. Ergo peccatum seditionis | |
| 2657 non videtur esse distinctum a peccato schismatis.</p> | |
| 2658 <p title="II-II q. 42 a. 1 arg. 3"><a name="40692"><span class= | |
| 2659 "ref">[40692] IIª-IIae q. 42 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2660 omne peccatum speciale ab aliis distinctum vel est vitium capitale, | |
| 2661 aut ex aliquo vitio capitali oritur. Sed seditio neque computatur | |
| 2662 inter vitia capitalia, neque inter vitia quae ex capitalibus | |
| 2663 oriuntur, ut patet in XXXI Moral., ubi utraque vitia numerantur. | |
| 2664 Ergo seditio non est speciale peccatum ab aliis distinctum.</p> | |
| 2665 <p title="II-II q. 42 a. 1 s. c."><a name="40693"><span class= | |
| 2666 "ref">[40693] IIª-IIae q. 42 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2667 est quod II ad Cor. XII seditiones ab aliis peccatis | |
| 2668 distinguuntur.</p> | |
| 2669 <p title="II-II q. 42 a. 1 co."><a name="40694"><span class= | |
| 2670 "ref">[40694] IIª-IIae q. 42 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2671 dicendum quod seditio est quoddam peccatum speciale, quod quantum | |
| 2672 ad aliquid convenit cum bello et rixa, quantum autem ad aliquid | |
| 2673 differt ab eis. Convenit quidem cum eis in hoc quod importat | |
| 2674 quandam contradictionem. Differt autem ab eis in duobus. Primo | |
| 2675 quidem, quia bellum et rixa important mutuam impugnationem in actu, | |
| 2676 sed seditio potest dici sive fiat huiusmodi impugnatio in actu, | |
| 2677 sive sit praeparatio ad talem impugnationem. Unde Glossa II ad Cor. | |
| 2678 XII dicit quod seditiones sunt tumultus ad pugnam, cum scilicet | |
| 2679 aliqui se praeparant et intendunt pugnare. Secundo differunt, quia | |
| 2680 bellum proprie est contra extraneos et hostes, quasi multitudinis | |
| 2681 ad multitudinem; rixa autem est unius ad unum, vel paucorum ad | |
| 2682 paucos; seditio autem proprie est inter partes unius multitudinis | |
| 2683 inter se dissentientes, puta cum una pars civitatis excitatur in | |
| 2684 tumultum contra aliam. Et ideo seditio, quia habet speciale bonum | |
| 2685 cui opponitur, scilicet unitatem et pacem multitudinis, ideo est | |
| 2686 speciale peccatum.</p> | |
| 2687 <p title="II-II q. 42 a. 1 ad 1"><a name="40695"><span class= | |
| 2688 "ref">[40695] IIª-IIae q. 42 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2689 ergo dicendum quod seditiosus dicitur qui seditionem excitat. Et | |
| 2690 quia seditio quandam discordiam importat, ideo seditiosus est qui | |
| 2691 discordiam facit non quamcumque, sed inter partes alicuius | |
| 2692 multitudinis. Peccatum autem seditionis non solum est in eo qui | |
| 2693 discordiam seminat, sed etiam in eis qui inordinate ab invicem | |
| 2694 dissentiunt.</p> | |
| 2695 <p title="II-II q. 42 a. 1 ad 2"><a name="40696"><span class= | |
| 2696 "ref">[40696] IIª-IIae q. 42 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2697 dicendum quod seditio differt a schismate in duobus. Primo quidem, | |
| 2698 quia schisma opponitur spirituali unitati multitudinis, scilicet | |
| 2699 unitati ecclesiasticae, seditio autem opponitur temporali vel | |
| 2700 saeculari multitudinis unitati, puta civitatis vel regni. Secundo, | |
| 2701 quia schisma non importat aliquam praeparationem ad pugnam | |
| 2702 corporalem, sed solum importat dissensionem spiritualem, seditio | |
| 2703 autem importat praeparationem ad pugnam corporalem.</p> | |
| 2704 <p title="II-II q. 42 a. 1 ad 3"><a name="40697"><span class= | |
| 2705 "ref">[40697] IIª-IIae q. 42 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2706 dicendum quod seditio, sicut et schisma, sub discordia continetur. | |
| 2707 Utrumque enim est discordia quaedam, non unius ad unum, sed partium | |
| 2708 multitudinis ad invicem.</p> | |
| 2709 <br /> | |
| 2710 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2711 <p title="II-II q. 42 a. 2 arg. 1"><a name="40698"><span class= | |
| 2712 "ref">[40698] IIª-IIae q. 42 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2713 secundum sic proceditur. Videtur quod seditio non semper sit | |
| 2714 peccatum mortale. Seditio enim importat tumultum ad pugnam; ut | |
| 2715 patet per Glossam supra inductam. Sed pugna non semper est peccatum | |
| 2716 mortale, sed quandoque est iusta et licita, ut supra habitum est. | |
| 2717 Ergo multo magis seditio potest esse sine peccato mortali.</p> | |
| 2718 <p title="II-II q. 42 a. 2 arg. 2"><a name="40699"><span class= | |
| 2719 "ref">[40699] IIª-IIae q. 42 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2720 seditio est discordia quaedam, ut dictum est. Sed discordia potest | |
| 2721 esse sine peccato mortali, et quandoque etiam sine omni peccato. | |
| 2722 Ergo etiam seditio.</p> | |
| 2723 <p title="II-II q. 42 a. 2 arg. 3"><a name="40700"><span class= | |
| 2724 "ref">[40700] IIª-IIae q. 42 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2725 laudantur qui multitudinem a potestate tyrannica liberant. Sed hoc | |
| 2726 non de facili potest fieri sine aliqua dissensione multitudinis, | |
| 2727 dum una pars multitudinis nititur retinere tyrannum, alia vero | |
| 2728 nititur eum abiicere. Ergo seditio potest fieri sine peccato.</p> | |
| 2729 <p title="II-II q. 42 a. 2 s. c."><a name="40701"><span class= | |
| 2730 "ref">[40701] IIª-IIae q. 42 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2731 est quod apostolus, II ad Cor. XII, prohibet seditiones inter alia | |
| 2732 quae sunt peccata mortalia. Ergo seditio est peccatum mortale.</p> | |
| 2733 <p title="II-II q. 42 a. 2 co."><a name="40702"><span class= | |
| 2734 "ref">[40702] IIª-IIae q. 42 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2735 dicendum quod, sicut dictum est, seditio opponitur unitati | |
| 2736 multitudinis, idest populi, civitatis vel regni. Dicit autem | |
| 2737 Augustinus, II de Civ. Dei, quod <i>populum determinant sapientes | |
| 2738 non omnem coetum multitudinis, sed coetum iuris consensu et | |
| 2739 utilitatis communione sociatum</i>. Unde manifestum est unitatem | |
| 2740 cui opponitur seditio esse unitatem iuris et communis utilitatis. | |
| 2741 Manifestum est ergo quod seditio opponitur et iustitiae et communi | |
| 2742 bono. Et ideo ex suo genere est peccatum mortale, et tanto gravius | |
| 2743 quanto bonum commune, quod impugnatur per seditionem, est maius | |
| 2744 quam bonum privatum, quod impugnatur per rixam. Peccatum autem | |
| 2745 seditionis primo quidem et principaliter pertinet ad eos qui | |
| 2746 seditionem procurant, qui gravissime peccant. Secundo autem, ad eos | |
| 2747 qui eos sequuntur, perturbantes bonum commune. Illi vero qui bonum | |
| 2748 commune defendunt, eis resistentes, non sunt dicendi seditiosi, | |
| 2749 sicut nec illi qui se defendunt dicuntur rixosi, ut supra dictum | |
| 2750 est.</p> | |
| 2751 <p title="II-II q. 42 a. 2 ad 1"><a name="40703"><span class= | |
| 2752 "ref">[40703] IIª-IIae q. 42 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2753 ergo dicendum quod pugna quae est licita fit pro communi utilitate, | |
| 2754 sicut supra dictum est. Sed seditio fit contra commune bonum | |
| 2755 multitudinis. Unde semper est peccatum mortale.</p> | |
| 2756 <p title="II-II q. 42 a. 2 ad 2"><a name="40704"><span class= | |
| 2757 "ref">[40704] IIª-IIae q. 42 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2758 dicendum quod discordia ab eo quod non est manifeste bonum potest | |
| 2759 esse sine peccato. Sed discordia ab eo quod est manifeste bonum non | |
| 2760 potest esse sine peccato. Et talis discordia est seditio, quae | |
| 2761 opponitur utilitati multitudinis, quae est manifeste bonum.</p> | |
| 2762 <p title="II-II q. 42 a. 2 ad 3"><a name="40705"><span class= | |
| 2763 "ref">[40705] IIª-IIae q. 42 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2764 dicendum quod regimen tyrannicum non est iustum, quia non ordinatur | |
| 2765 ad bonum commune, sed ad bonum privatum regentis, ut patet per | |
| 2766 philosophum, in III Polit. et in VIII Ethic. Et ideo perturbatio | |
| 2767 huius regiminis non habet rationem seditionis, nisi forte quando | |
| 2768 sic inordinate perturbatur tyranni regimen quod multitudo subiecta | |
| 2769 maius detrimentum patitur ex perturbatione consequenti quam ex | |
| 2770 tyranni regimine. Magis autem tyrannus seditiosus est, qui in | |
| 2771 populo sibi subiecto discordias et seditiones nutrit, ut tutius | |
| 2772 dominari possit. Hoc enim tyrannicum est, cum sit ordinatum ad | |
| 2773 bonum proprium praesidentis cum multitudinis nocumento.</p> | |
| 2774 <br /> | |
| 2775 <div class="D">Quaestio 43</div> | |
| 2776 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2777 <p title="II-II q. 43 pr."><a name="40706"><span class= | |
| 2778 "ref">[40706] IIª-IIae q. 43 pr.</span></a> Deinde | |
| 2779 considerandum restat de vitiis quae beneficentiae opponuntur. Inter | |
| 2780 quae alia quidem pertinent ad rationem iustitiae, illa scilicet | |
| 2781 quibus aliquis iniuste proximum laedit, sed contra caritatem | |
| 2782 specialiter scandalum esse videtur. Et ideo considerandum est hic | |
| 2783 de scandalo. Circa quod quaeruntur octo. Primo, quid sit scandalum. | |
| 2784 Secundo, utrum scandalum sit peccatum. Tertio, utrum sit peccatum | |
| 2785 speciale. Quarto, utrum sit peccatum mortale. Quinto, utrum | |
| 2786 perfectorum sit scandalizari. Sexto, utrum eorum sit scandalizare. | |
| 2787 Septimo, utrum spiritualia bona sint dimittenda propter scandalum. | |
| 2788 Octavo, utrum sint propter scandalum temporalia dimittenda.</p> | |
| 2789 <br /> | |
| 2790 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2791 <p title="II-II q. 43 a. 1 arg. 1"><a name="40707"><span class= | |
| 2792 "ref">[40707] IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2793 sic proceditur. Videtur quod scandalum inconvenienter definiatur | |
| 2794 esse <i>dictum vel factum minus rectum praebens occasionem | |
| 2795 ruinae</i>. Scandalum enim peccatum est, ut post dicetur. Sed | |
| 2796 secundum Augustinum, XXII contra Faust., <i>peccatum est dictum vel | |
| 2797 factum vel concupitum contra legem Dei</i>. Ergo praedicta | |
| 2798 definitio est insufficiens, quia praetermittitur cogitatum sive | |
| 2799 concupitum.</p> | |
| 2800 <p title="II-II q. 43 a. 1 arg. 2"><a name="40708"><span class= | |
| 2801 "ref">[40708] IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2802 cum inter actus virtuosos vel rectos unus sit virtuosior vel | |
| 2803 rectior altero, illud solum videtur non esse minus rectum quod est | |
| 2804 rectissimum. Si igitur scandalum sit dictum vel factum minus | |
| 2805 rectum, sequetur quod omnis actus virtuosus praeter optimum sit | |
| 2806 scandalum.</p> | |
| 2807 <p title="II-II q. 43 a. 1 arg. 3"><a name="40709"><span class= | |
| 2808 "ref">[40709] IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2809 occasio nominat causam per accidens. Sed id quod est per accidens | |
| 2810 non debet poni in definitione, quia non dat speciem. Ergo | |
| 2811 inconvenienter in definitione scandali ponitur occasio.</p> | |
| 2812 <p title="II-II q. 43 a. 1 arg. 4"><a name="40710"><span class= | |
| 2813 "ref">[40710] IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2814 ex quolibet facto alterius potest aliquis sumere occasionem ruinae, | |
| 2815 quia causae per accidens sunt indeterminatae. Si igitur scandalum | |
| 2816 est quod praebet alteri occasionem ruinae, quodlibet factum vel | |
| 2817 dictum poterit esse scandalum. Quod videtur inconveniens.</p> | |
| 2818 <p title="II-II q. 43 a. 1 arg. 5"><a name="40711"><span class= | |
| 2819 "ref">[40711] IIª-IIae q. 43 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 2820 occasio ruinae datur proximo quando offenditur aut infirmatur. Sed | |
| 2821 scandalum dividitur contra offensionem et infirmitatem, dicit enim | |
| 2822 apostolus, ad Rom. XIV, <i>bonum est non manducare carnem et non | |
| 2823 bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur aut scandalizatur | |
| 2824 aut infirmatur</i>. Ergo praedicta definitio scandali non est | |
| 2825 conveniens.</p> | |
| 2826 <p title="II-II q. 43 a. 1 s. c."><a name="40712"><span class= | |
| 2827 "ref">[40712] IIª-IIae q. 43 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2828 est quod Hieronymus, exponens illud quod habetur Matth. XV, <i>scis | |
| 2829 quia Pharisaei, audito hoc verbo</i>, etc., dicit, <i>quando | |
| 2830 legimus, quicumque scandalizaverit, hoc intelligimus, qui dicto vel | |
| 2831 facto occasionem ruinae dederit</i>.</p> | |
| 2832 <p title="II-II q. 43 a. 1 co."><a name="40713"><span class= | |
| 2833 "ref">[40713] IIª-IIae q. 43 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2834 dicendum quod, sicut Hieronymus ibidem dicit, <i>quod Graece | |
| 2835 scandalon dicitur, nos offensionem vel ruinam et impactionem pedis | |
| 2836 possumus dicere</i>. Contingit enim quod quandoque aliquis obex | |
| 2837 ponitur alicui in via corporali, cui impingens disponitur ad | |
| 2838 ruinam, et talis obex dicitur scandalum. Et similiter in processu | |
| 2839 viae spiritualis contingit aliquem disponi ad ruinam spiritualem | |
| 2840 per dictum vel factum alterius, inquantum scilicet aliquis sua | |
| 2841 admonitione vel inductione aut exemplo alterum trahit ad peccandum. | |
| 2842 Et hoc proprie dicitur scandalum. Nihil autem secundum propriam | |
| 2843 rationem disponit ad spiritualem ruinam nisi quod habet aliquem | |
| 2844 defectum rectitudinis, quia id quod est perfecte rectum magis munit | |
| 2845 hominem contra casum quam ad ruinam inducat. Et ideo convenienter | |
| 2846 dicitur quod dictum vel factum minus rectum praebens occasionem | |
| 2847 ruinae sit scandalum.</p> | |
| 2848 <p title="II-II q. 43 a. 1 ad 1"><a name="40714"><span class= | |
| 2849 "ref">[40714] IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2850 ergo dicendum quod cogitatio vel concupiscentia mali latet in | |
| 2851 corde, unde non proponitur alteri ut obex disponens ad ruinam. Et | |
| 2852 propter hoc non potest habere scandali rationem.</p> | |
| 2853 <p title="II-II q. 43 a. 1 ad 2"><a name="40715"><span class= | |
| 2854 "ref">[40715] IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2855 dicendum quod minus rectum hic non dicitur quod ab aliquo alio | |
| 2856 superatur in rectitudine, sed quod habet aliquem rectitudinis | |
| 2857 defectum, vel quia est secundum se malum, sicut peccata; vel quia | |
| 2858 habet speciem mali, sicut cum aliquis recumbit in idolio. Quamvis | |
| 2859 enim hoc secundum se non sit peccatum, si aliquis hoc non corrupta | |
| 2860 intentione faciat; tamen quia habet quandam speciem vel | |
| 2861 similitudinem venerationis idoli, potest alteri praebere occasionem | |
| 2862 ruinae. Et ideo apostolus monet, I ad Thess. V, <i>ab omni specie | |
| 2863 mala abstinete vos</i>. Et ideo convenienter dicitur minus rectum, | |
| 2864 ut comprehendantur tam illa quae sunt secundum se peccata, quam | |
| 2865 illa quae habent speciem mali.</p> | |
| 2866 <p title="II-II q. 43 a. 1 ad 3"><a name="40716"><span class= | |
| 2867 "ref">[40716] IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2868 dicendum quod, sicut supra habitum est, nihil potest esse homini | |
| 2869 sufficiens causa peccati, quod est spiritualis ruina, nisi propria | |
| 2870 voluntas. Et ideo dicta vel facta alterius hominis possunt esse | |
| 2871 solum causa imperfecta, aliqualiter inducens ad ruinam. Et propter | |
| 2872 hoc non dicitur, dans causam ruinae, sed, dans occasionem, quod | |
| 2873 significat causam imperfectam, et non semper causam per accidens. | |
| 2874 Et tamen nihil prohibet in quibusdam definitionibus poni id quod | |
| 2875 est per accidens, quia id quod est secundum accidens uni potest per | |
| 2876 se alteri convenire, sicut in definitione fortunae ponitur causa | |
| 2877 per accidens, in II Physic.</p> | |
| 2878 <p title="II-II q. 43 a. 1 ad 4"><a name="40717"><span class= | |
| 2879 "ref">[40717] IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2880 dicendum quod dictum vel factum alterius potest esse alteri causa | |
| 2881 peccandi dupliciter, uno modo, per se; alio modo, per accidens. Per | |
| 2882 se quidem, quando aliquis suo malo verbo vel facto intendit alium | |
| 2883 ad peccandum inducere; vel, etiam si ipse hoc non intendat, ipsum | |
| 2884 factum est tale quod de sui ratione habet ut sit inductivum ad | |
| 2885 peccandum, puta quod aliquis publice facit peccatum vel quod habet | |
| 2886 similitudinem peccati. Et tunc ille qui huiusmodi actum facit | |
| 2887 proprie dat occasionem ruinae, unde vocatur scandalum activum. Per | |
| 2888 accidens autem aliquod verbum vel factum unius est alteri causa | |
| 2889 peccandi, quando etiam praeter intentionem operantis, et praeter | |
| 2890 conditionem operis, aliquis male dispositus ex huiusmodi opere | |
| 2891 inducitur ad peccandum, puta cum aliquis invidet bonis aliorum. Et | |
| 2892 tunc ille qui facit huiusmodi actum rectum non dat occasionem, | |
| 2893 quantum in se est, sed alius sumit occasionem, secundum illud ad | |
| 2894 Rom. VII, <i>occasione autem accepta,</i> et cetera. Et ideo hoc | |
| 2895 est scandalum passivum sine activo, quia ille qui recte agit, | |
| 2896 quantum est de se, non dat occasionem ruinae quam alter patitur. | |
| 2897 Quandoque ergo contingit quod et sit simul scandalum activum in uno | |
| 2898 et passivum in altero, puta cum ad inductionem unius alius peccat. | |
| 2899 Quandoque vero est scandalum activum sine passivo, puta cum aliquis | |
| 2900 inducit verbo vel facto alium ad peccandum, et ille non consentit. | |
| 2901 Quandoque vero est scandalum passivum sine activo, sicut iam dictum | |
| 2902 est.</p> | |
| 2903 <p title="II-II q. 43 a. 1 ad 5"><a name="40718"><span class= | |
| 2904 "ref">[40718] IIª-IIae q. 43 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2905 dicendum quod infirmitas nominat promptitudinem ad scandalum; | |
| 2906 offensio autem nominat indignationem alicuius contra eum qui | |
| 2907 peccat, quae potest esse quandoque sine ruina; scandalum autem | |
| 2908 importat ipsam impactionem ad ruinam.</p> | |
| 2909 <br /> | |
| 2910 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2911 <p title="II-II q. 43 a. 2 arg. 1"><a name="40719"><span class= | |
| 2912 "ref">[40719] IIª-IIae q. 43 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2913 secundum sic proceditur. Videtur quod scandalum non sit peccatum. | |
| 2914 Peccata enim non eveniunt ex necessitate, quia omne peccatum est | |
| 2915 voluntarium, ut supra habitum est. Sed Matth. XVIII dicitur, | |
| 2916 <i>necesse est ut veniant scandala</i>. Ergo scandalum non est | |
| 2917 peccatum.</p> | |
| 2918 <p title="II-II q. 43 a. 2 arg. 2"><a name="40720"><span class= | |
| 2919 "ref">[40720] IIª-IIae q. 43 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2920 nullum peccatum procedit ex pietatis affectu, quia <i>non potest | |
| 2921 arbor bona fructus malos facere</i>, ut dicitur Matth. VII. Sed | |
| 2922 aliquod scandalum est ex pietatis affectu, dicit enim dominus | |
| 2923 Petro, Matth. XVI, <i>scandalum mihi es</i>; ubi dicit Hieronymus | |
| 2924 quod <i>error apostoli, de pietatis affectu veniens, nunquam | |
| 2925 incentivum videtur esse Diaboli</i>. Ergo non omne scandalum est | |
| 2926 peccatum.</p> | |
| 2927 <p title="II-II q. 43 a. 2 arg. 3"><a name="40721"><span class= | |
| 2928 "ref">[40721] IIª-IIae q. 43 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2929 scandalum impactionem quandam importat. Sed non quicumque impingit, | |
| 2930 cadit. Ergo scandalum potest esse sine peccato, quod est | |
| 2931 spiritualis casus.</p> | |
| 2932 <p title="II-II q. 43 a. 2 s. c."><a name="40722"><span class= | |
| 2933 "ref">[40722] IIª-IIae q. 43 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2934 est quod scandalum est dictum vel factum minus rectum. Ex hoc autem | |
| 2935 habet aliquid rationem peccati quod a rectitudine deficit. Ergo | |
| 2936 scandalum semper est cum peccato.</p> | |
| 2937 <p title="II-II q. 43 a. 2 co."><a name="40723"><span class= | |
| 2938 "ref">[40723] IIª-IIae q. 43 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2939 dicendum quod, sicut iam supra dictum est, duplex est scandalum, | |
| 2940 scilicet passivum, in eo qui scandalizatur; et activum, in eo qui | |
| 2941 scandalizat, dans occasionem ruinae. Scandalum igitur passivum | |
| 2942 semper est peccatum in eo qui scandalizatur, non enim scandalizatur | |
| 2943 nisi inquantum aliqualiter ruit spirituali ruina, quae est | |
| 2944 peccatum. Potest tamen esse scandalum passivum sine peccato eius ex | |
| 2945 cuius facto aliquis scandalizatur, sicut cum aliquis scandalizatur | |
| 2946 de his quae alius bene facit. Similiter etiam scandalum activum | |
| 2947 semper est peccatum in eo qui scandalizat. Quia vel ipsum opus quod | |
| 2948 facit est peccatum, vel etiam, si habeat speciem peccati, | |
| 2949 dimittendum est semper propter proximi caritatem, ex qua | |
| 2950 unusquisque conatur saluti proximi providere; et sic qui non | |
| 2951 dimittit contra caritatem agit. Potest tamen esse scandalum activum | |
| 2952 sine peccato alterius qui scandalizatur, sicut supra dictum | |
| 2953 est.</p> | |
| 2954 <p title="II-II q. 43 a. 2 ad 1"><a name="40724"><span class= | |
| 2955 "ref">[40724] IIª-IIae q. 43 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2956 ergo dicendum quod hoc quod dicitur, necesse est ut veniant | |
| 2957 scandala, non est intelligendum de necessitate absoluta, sed de | |
| 2958 necessitate conditionali, qua scilicet necesse est praescita vel | |
| 2959 praenuntiata a Deo evenire, si tamen coniunctim accipiatur, ut in | |
| 2960 primo libro dictum est. Vel necesse est evenire scandala | |
| 2961 necessitate finis, quia utilia sunt ad hoc quod qui probati sunt | |
| 2962 manifesti fiant. Vel necesse est evenire scandala secundum | |
| 2963 conditionem hominum, qui sibi a peccatis non cavent. Sicut si | |
| 2964 aliquis medicus, videns aliquos indebita diaeta utentes, dicat, | |
| 2965 necesse est tales infirmari, quod intelligendum est sub hac | |
| 2966 conditione, si diaetam non mutent. Et similiter necesse est evenire | |
| 2967 scandala si homines conversationem malam non mutent.</p> | |
| 2968 <p title="II-II q. 43 a. 2 ad 2"><a name="40725"><span class= | |
| 2969 "ref">[40725] IIª-IIae q. 43 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2970 dicendum quod scandalum ibi large ponitur pro quolibet impedimento. | |
| 2971 Volebat enim Petrus Christi passionem impedire, quodam pietatis | |
| 2972 affectu ad Christum.</p> | |
| 2973 <p title="II-II q. 43 a. 2 ad 3"><a name="40726"><span class= | |
| 2974 "ref">[40726] IIª-IIae q. 43 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2975 dicendum quod nullus impingit spiritualiter nisi retardetur | |
| 2976 aliqualiter a processu in via Dei, quod fit saltem per peccatum | |
| 2977 veniale.</p> | |
| 2978 <br /> | |
| 2979 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2980 <p title="II-II q. 43 a. 3 arg. 1"><a name="40727"><span class= | |
| 2981 "ref">[40727] IIª-IIae q. 43 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2982 sic proceditur. Videtur quod scandalum non sit speciale peccatum. | |
| 2983 Scandalum enim est dictum vel factum minus rectum. Sed omne | |
| 2984 peccatum est huiusmodi. Ergo omne peccatum est scandalum. Non ergo | |
| 2985 scandalum est speciale peccatum.</p> | |
| 2986 <p title="II-II q. 43 a. 3 arg. 2"><a name="40728"><span class= | |
| 2987 "ref">[40728] IIª-IIae q. 43 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2988 omne speciale peccatum, sive omnis specialis iniustitia, invenitur | |
| 2989 separatim ab aliis; ut dicitur in V Ethic. Sed scandalum non | |
| 2990 invenitur separatim ab aliis peccatis. Ergo scandalum non est | |
| 2991 speciale peccatum.</p> | |
| 2992 <p title="II-II q. 43 a. 3 arg. 3"><a name="40729"><span class= | |
| 2993 "ref">[40729] IIª-IIae q. 43 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2994 omne speciale peccatum constituitur secundum aliquid quod dat | |
| 2995 speciem morali actui. Sed ratio scandali constituitur per hoc quod | |
| 2996 coram aliis peccatur. In manifesto autem peccare, etsi sit | |
| 2997 circumstantia aggravans, non videtur constituere peccati speciem. | |
| 2998 Ergo scandalum non est speciale peccatum.</p> | |
| 2999 <p title="II-II q. 43 a. 3 s. c."><a name="40730"><span class= | |
| 3000 "ref">[40730] IIª-IIae q. 43 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3001 speciali virtuti speciale peccatum opponitur. Sed scandalum | |
| 3002 opponitur speciali virtuti, scilicet caritati, dicitur enim Rom. | |
| 3003 XIV, <i>si propter cibum frater tuus contristatur, iam non secundum | |
| 3004 caritatem ambulas</i>. Ergo scandalum est speciale peccatum.</p> | |
| 3005 <p title="II-II q. 43 a. 3 co."><a name="40731"><span class= | |
| 3006 "ref">[40731] IIª-IIae q. 43 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3007 dicendum quod, sicut supra dictum est, duplex est scandalum, | |
| 3008 activum scilicet, et passivum. Passivum quidem scandalum non potest | |
| 3009 esse speciale peccatum, quia ex dicto vel facto alterius aliquem | |
| 3010 ruere contingit secundum quodcumque genus peccati; nec hoc ipsum | |
| 3011 quod est occasionem peccandi sumere ex dicto vel facto alterius | |
| 3012 specialem rationem peccati constituit, quia non importat specialem | |
| 3013 deformitatem speciali virtuti oppositam. Scandalum autem activum | |
| 3014 potest accipi dupliciter, per se scilicet, et per accidens. Per | |
| 3015 accidens quidem, quando est praeter intentionem agentis, ut puta | |
| 3016 cum aliquis suo facto vel verbo inordinato non intendit alteri dare | |
| 3017 occasionem ruinae, sed solum suae satisfacere voluntati. Et sic | |
| 3018 etiam scandalum activum non est peccatum speciale, quia quod est | |
| 3019 per accidens non constituit speciem. Per se autem est activum | |
| 3020 scandalum quando aliquis suo inordinato dicto vel facto intendit | |
| 3021 alium trahere ad peccatum. Et sic ex intentione specialis finis | |
| 3022 sortitur rationem specialis peccati, finis enim dat speciem in | |
| 3023 moralibus, ut supra dictum est. Unde sicut furtum est speciale | |
| 3024 peccatum, aut homicidium, propter speciale nocumentum proximi quod | |
| 3025 intenditur; ita etiam scandalum est speciale peccatum, propter hoc | |
| 3026 quod intenditur speciale proximi nocumentum. Et opponitur directe | |
| 3027 correctioni fraternae, in qua attenditur specialis nocumenti | |
| 3028 remotio.</p> | |
| 3029 <p title="II-II q. 43 a. 3 ad 1"><a name="40732"><span class= | |
| 3030 "ref">[40732] IIª-IIae q. 43 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3031 ergo dicendum quod omne peccatum potest materialiter se habere ad | |
| 3032 scandalum activum. Sed formalem rationem specialis peccati potest | |
| 3033 habere ex intentione finis, ut dictum est.</p> | |
| 3034 <p title="II-II q. 43 a. 3 ad 2"><a name="40733"><span class= | |
| 3035 "ref">[40733] IIª-IIae q. 43 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3036 dicendum quod scandalum activum potest inveniri separatim ab aliis | |
| 3037 peccatis, ut puta cum aliquis proximum scandalizat facto quod de se | |
| 3038 non est peccatum, sed habet speciem mali.</p> | |
| 3039 <p title="II-II q. 43 a. 3 ad 3"><a name="40734"><span class= | |
| 3040 "ref">[40734] IIª-IIae q. 43 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3041 dicendum quod scandalum non habet rationem specialis peccati ex | |
| 3042 praedicta circumstantia, sed ex intentione finis, ut dictum | |
| 3043 est.</p> | |
| 3044 <br /> | |
| 3045 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3046 <p title="II-II q. 43 a. 4 arg. 1"><a name="40735"><span class= | |
| 3047 "ref">[40735] IIª-IIae q. 43 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3048 sic proceditur. Videtur quod scandalum sit peccatum mortale. Omne | |
| 3049 enim peccatum quod contrariatur caritati est peccatum mortale, ut | |
| 3050 supra dictum est. Sed scandalum contrariatur caritati, ut dictum | |
| 3051 est. Ergo scandalum est peccatum mortale.</p> | |
| 3052 <p title="II-II q. 43 a. 4 arg. 2"><a name="40736"><span class= | |
| 3053 "ref">[40736] IIª-IIae q. 43 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3054 nulli peccato debetur poena damnationis aeternae nisi mortali. Sed | |
| 3055 scandalo debetur poena damnationis aeternae, secundum illud Matth. | |
| 3056 XVIII, <i>qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me | |
| 3057 credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo eius et | |
| 3058 demergatur in profundum maris</i>. Quia, ut dicit Hieronymus, | |
| 3059 <i>multo melius est pro culpa brevem recipere poenam quam aeternis | |
| 3060 servari cruciatibus</i>. Ergo scandalum est peccatum mortale.</p> | |
| 3061 <p title="II-II q. 43 a. 4 arg. 3"><a name="40737"><span class= | |
| 3062 "ref">[40737] IIª-IIae q. 43 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3063 omne peccatum quod in Deum committitur est peccatum mortale, quia | |
| 3064 solum peccatum mortale avertit hominem a Deo. Sed scandalum est | |
| 3065 peccatum in Deum, dicit enim apostolus, I ad Cor. VIII, | |
| 3066 <i>percutientes conscientiam fratrum infirmam, in Christum | |
| 3067 peccatis</i>. Ergo scandalum semper est peccatum mortale.</p> | |
| 3068 <p title="II-II q. 43 a. 4 s. c."><a name="40738"><span class= | |
| 3069 "ref">[40738] IIª-IIae q. 43 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3070 inducere aliquem ad peccandum venialiter potest esse peccatum | |
| 3071 veniale. Sed hoc pertinet ad rationem scandali. Ergo scandalum | |
| 3072 potest esse peccatum veniale.</p> | |
| 3073 <p title="II-II q. 43 a. 4 co."><a name="40739"><span class= | |
| 3074 "ref">[40739] IIª-IIae q. 43 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3075 dicendum quod, sicut supra dictum est, scandalum importat | |
| 3076 impactionem quandam, per quam aliquis disponitur ad ruinam. Et ideo | |
| 3077 scandalum passivum quandoque quidem potest esse peccatum veniale, | |
| 3078 quasi habens impactionem tantum, puta cum aliquis ex inordinato | |
| 3079 dicto vel facto alterius commovetur motu venialis peccati. | |
| 3080 Quandoque vero est peccatum mortale, quasi habens cum impactione | |
| 3081 ruinam, puta cum aliquis ex inordinato dicto vel facto alterius | |
| 3082 procedit usque ad peccatum mortale. Scandalum autem activum, si sit | |
| 3083 quidem per accidens, potest esse quandoque quidem peccatum veniale, | |
| 3084 puta cum aliquis vel actum peccati venialis committit; vel actum | |
| 3085 qui non est secundum se peccatum sed habet aliquam speciem mali, | |
| 3086 cum aliqua levi indiscretione. Quandoque vero est peccatum mortale, | |
| 3087 sive quia committit actum peccati mortalis; sive quia contemnit | |
| 3088 salutem proximi, ut pro ea conservanda non praetermittat aliquis | |
| 3089 facere quod sibi libuerit. Si vero scandalum activum sit per se, | |
| 3090 puta cum intendit inducere alium ad peccandum, si quidem intendat | |
| 3091 inducere ad peccandum mortaliter, est peccatum mortale. Et | |
| 3092 similiter si intendat inducere ad peccandum venialiter per actum | |
| 3093 peccati mortalis. Si vero intendat inducere proximum ad peccandum | |
| 3094 venialiter per actum peccati venialis, est peccatum veniale.</p> | |
| 3095 <p title="II-II q. 43 a. 4 ad arg."><a name="40740"><span class= | |
| 3096 "ref">[40740] IIª-IIae q. 43 a. 4 ad arg.</span></a> Et per | |
| 3097 hoc patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 3098 <br /> | |
| 3099 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3100 <p title="II-II q. 43 a. 5 arg. 1"><a name="40741"><span class= | |
| 3101 "ref">[40741] IIª-IIae q. 43 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 3102 sic proceditur. Videtur quod scandalum passivum possit etiam in | |
| 3103 perfectos cadere. Christus enim fuit maxime perfectus. Sed ipse | |
| 3104 dixit Petro, <i>scandalum mihi es</i>. Ergo multo magis alii | |
| 3105 perfecti possunt scandalum pati.</p> | |
| 3106 <p title="II-II q. 43 a. 5 arg. 2"><a name="40742"><span class= | |
| 3107 "ref">[40742] IIª-IIae q. 43 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3108 scandalum importat impedimentum aliquod quod alicui opponitur in | |
| 3109 vita spirituali. Sed etiam perfecti viri in processibus spiritualis | |
| 3110 vitae impediri possunt, secundum illud I ad Thess. II, <i>voluimus | |
| 3111 venire ad vos, ego quidem Paulus, semel et iterum, sed impedivit | |
| 3112 nos Satanas</i>. Ergo etiam perfecti viri possunt scandalum | |
| 3113 pati.</p> | |
| 3114 <p title="II-II q. 43 a. 5 arg. 3"><a name="40743"><span class= | |
| 3115 "ref">[40743] IIª-IIae q. 43 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3116 etiam in perfectis viris peccata venialia inveniri possunt, | |
| 3117 secundum illud I Ioan. I, <i>si dixerimus quoniam peccatum non | |
| 3118 habemus, ipsi nos seducimus</i>. Sed scandalum passivum non semper | |
| 3119 est peccatum mortale, sed quandoque veniale, ut dictum est. Ergo | |
| 3120 scandalum passivum potest in perfectis viris inveniri.</p> | |
| 3121 <p title="II-II q. 43 a. 5 s. c."><a name="40744"><span class= | |
| 3122 "ref">[40744] IIª-IIae q. 43 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3123 est quod super illud Matth. XVIII, <i>qui scandalizaverit unum de | |
| 3124 pusillis istis</i>, dicit Hieronymus, <i>nota quod qui | |
| 3125 scandalizatur parvulus est, maiores enim scandala non | |
| 3126 recipiunt</i>.</p> | |
| 3127 <p title="II-II q. 43 a. 5 co."><a name="40745"><span class= | |
| 3128 "ref">[40745] IIª-IIae q. 43 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3129 dicendum quod scandalum passivum importat quandam commotionem animi | |
| 3130 a bono in eo qui scandalum patitur. Nullus autem commovetur qui rei | |
| 3131 immobili firmiter inhaeret. Maiores autem, sive perfecti, soli Deo | |
| 3132 inhaerent, cuius est immutabilis bonitas, quia etsi inhaereant suis | |
| 3133 praelatis, non inhaerent eis nisi inquantum illi inhaerent Christo, | |
| 3134 secundum illud I ad Cor. IV, <i>imitatores mei estote, sicut et ego | |
| 3135 Christi</i>. Unde quantumcumque videant alios inordinate se habere | |
| 3136 dictis vel factis, ipsi a sua rectitudine non recedunt, secundum | |
| 3137 illud Psalm., <i>qui confidunt in domino, sicut mons Sion, non | |
| 3138 commovebitur in aeternum qui habitat in Ierusalem</i>. Et ideo in | |
| 3139 his qui perfecte Deo adhaerent per amorem scandalum non invenitur, | |
| 3140 secundum illud Psalm., <i>pax multa diligentibus legem tuam, et non | |
| 3141 est illis scandalum</i>.</p> | |
| 3142 <p title="II-II q. 43 a. 5 ad 1"><a name="40746"><span class= | |
| 3143 "ref">[40746] IIª-IIae q. 43 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3144 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, scandalum large ponitur | |
| 3145 ibi pro quolibet impedimento. Unde dominus Petro dicit, scandalum | |
| 3146 mihi es, quia nitebatur eius propositum impedire circa passionem | |
| 3147 subeundam.</p> | |
| 3148 <p title="II-II q. 43 a. 5 ad 2"><a name="40747"><span class= | |
| 3149 "ref">[40747] IIª-IIae q. 43 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3150 dicendum quod in exterioribus actibus perfecti viri possunt | |
| 3151 impediri. Sed in interiori voluntate per dicta vel facta aliorum | |
| 3152 non impediuntur quominus tendant in Deum, secundum illud Rom. VIII, | |
| 3153 <i>neque mors neque vita poterit nos separare a caritate | |
| 3154 Dei</i>.</p> | |
| 3155 <p title="II-II q. 43 a. 5 ad 3"><a name="40748"><span class= | |
| 3156 "ref">[40748] IIª-IIae q. 43 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3157 dicendum quod perfecti viri ex infirmitate carnis incidunt interdum | |
| 3158 in aliqua peccata venialia, non autem ex aliorum dictis vel factis | |
| 3159 scandalizantur secundum veram scandali rationem. Sed potest esse in | |
| 3160 eis quaedam appropinquatio ad scandalum, secundum illud Psalm., | |
| 3161 <i>mei pene moti sunt pedes</i>.</p> | |
| 3162 <br /> | |
| 3163 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3164 <p title="II-II q. 43 a. 6 arg. 1"><a name="40749"><span class= | |
| 3165 "ref">[40749] IIª-IIae q. 43 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 3166 sic proceditur. Videtur quod scandalum activum possit inveniri in | |
| 3167 viris perfectis. Passio enim est effectus actionis. Sed ex dictis | |
| 3168 vel factis perfectorum aliqui passive scandalizantur, secundum | |
| 3169 illud Matth. XV, <i>scis quia Pharisaei, audito hoc verbo, | |
| 3170 scandalizati sunt?</i> Ergo in perfectis viris potest inveniri | |
| 3171 scandalum activum.</p> | |
| 3172 <p title="II-II q. 43 a. 6 arg. 2"><a name="40750"><span class= | |
| 3173 "ref">[40750] IIª-IIae q. 43 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3174 Petrus post acceptum spiritum sanctum in statu perfectorum erat. | |
| 3175 Sed postea gentiles scandalizavit, dicitur enim ad Gal. II, <i>cum | |
| 3176 vidissem quod non recte ambularent ad veritatem Evangelii</i>, dixi | |
| 3177 Cephae, idest Petro, coram omnibus, <i>si tu cum Iudaeus sis, | |
| 3178 gentiliter et non Iudaice vivis, quomodo gentes cogis | |
| 3179 iudaizare?</i> Ergo scandalum activum potest esse in viris | |
| 3180 perfectis.</p> | |
| 3181 <p title="II-II q. 43 a. 6 arg. 3"><a name="40751"><span class= | |
| 3182 "ref">[40751] IIª-IIae q. 43 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3183 scandalum activum quandoque est peccatum veniale. Sed peccata | |
| 3184 venialia possunt etiam esse in viris perfectis. Ergo scandalum | |
| 3185 activum potest esse in viris perfectis.</p> | |
| 3186 <p title="II-II q. 43 a. 6 s. c."><a name="40752"><span class= | |
| 3187 "ref">[40752] IIª-IIae q. 43 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3188 plus repugnat perfectioni scandalum activum quam passivum. Sed | |
| 3189 scandalum passivum non potest esse in viris perfectis. Ergo multo | |
| 3190 minus scandalum activum.</p> | |
| 3191 <p title="II-II q. 43 a. 6 co."><a name="40753"><span class= | |
| 3192 "ref">[40753] IIª-IIae q. 43 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3193 dicendum quod scandalum activum proprie est cum aliquis tale | |
| 3194 aliquid dicit vel facit quod de se tale est ut alterum natum sit | |
| 3195 inducere ad ruinam, quod quidem est solum id quod inordinate fit | |
| 3196 vel dicitur. Ad perfectos autem pertinet ea quae agunt secundum | |
| 3197 regulam rationis ordinare, secundum illud I ad Cor. XIV, <i>omnia | |
| 3198 honeste et secundum ordinem fiant in vobis</i>. Et praecipue hanc | |
| 3199 cautelam adhibent in his in quibus non solum ipsi offenderent, sed | |
| 3200 etiam aliis offensionem pararent. Et si quidem in eorum manifestis | |
| 3201 dictis vel factis aliquid ab hac moderatione desit, hoc provenit ex | |
| 3202 infirmitate humana, secundum quam a perfectione deficiunt. Non | |
| 3203 tamen intantum deficiunt ut multum ab ordine rationis recedatur, | |
| 3204 sed modicum et leviter, quod non est tam magnum ut ex hoc | |
| 3205 rationabiliter possit ab alio sumi peccandi occasio.</p> | |
| 3206 <p title="II-II q. 43 a. 6 ad 1"><a name="40754"><span class= | |
| 3207 "ref">[40754] IIª-IIae q. 43 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3208 ergo dicendum quod scandalum passivum semper ab aliquo activo | |
| 3209 causatur, sed non semper ab aliquo scandalo activo alterius, sed | |
| 3210 eiusdem qui scandalizatur; quia scilicet ipse seipsum | |
| 3211 scandalizat.</p> | |
| 3212 <p title="II-II q. 43 a. 6 ad 2"><a name="40755"><span class= | |
| 3213 "ref">[40755] IIª-IIae q. 43 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3214 dicendum quod Petrus peccavit quidem, et reprehensibilis fuit, | |
| 3215 secundum sententiam Augustini et ipsius Pauli, subtrahens se a | |
| 3216 gentilibus ut vitaret scandalum Iudaeorum, quia hoc incaute | |
| 3217 aliqualiter faciebat, ita quod ex hoc gentiles ad fidem conversi | |
| 3218 scandalizabantur. Non tamen factum Petri erat tam grave peccatum | |
| 3219 quod merito possent alii scandalizari. Unde patiebantur scandalum | |
| 3220 passivum, non autem erat in Petro scandalum activum.</p> | |
| 3221 <p title="II-II q. 43 a. 6 ad 3"><a name="40756"><span class= | |
| 3222 "ref">[40756] IIª-IIae q. 43 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3223 dicendum quod peccata venialia perfectorum praecipue consistunt in | |
| 3224 subitis motibus, qui, cum sint occulti, scandalizare non possunt. | |
| 3225 Si qua vero etiam in exterioribus dictis vel factis venialia | |
| 3226 peccata committant, tam levia sunt ut de se scandalizandi virtutem | |
| 3227 non habeant.</p> | |
| 3228 <br /> | |
| 3229 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 3230 <p title="II-II q. 43 a. 7 arg. 1"><a name="40757"><span class= | |
| 3231 "ref">[40757] IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3232 septimum sic proceditur. Videtur quod bona spiritualia sint propter | |
| 3233 scandalum dimittenda. Augustinus enim, in libro contra epistolam | |
| 3234 Parmen., docet quod ubi schismatis periculum timetur, a punitione | |
| 3235 peccatorum cessandum est. Sed punitio peccatorum est quoddam | |
| 3236 spirituale, cum sit actus iustitiae. Ergo bonum spirituale est | |
| 3237 propter scandalum dimittendum.</p> | |
| 3238 <p title="II-II q. 43 a. 7 arg. 2"><a name="40758"><span class= | |
| 3239 "ref">[40758] IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3240 sacra doctrina maxime videtur esse spiritualis. Sed ab ea est | |
| 3241 cessandum propter scandalum, secundum illud Matth. VII, <i>nolite | |
| 3242 sanctum dare canibus, neque margaritas vestras spargatis ante | |
| 3243 porcos, ne conversi dirumpant vos</i>. Ergo bonum spirituale est | |
| 3244 dimittendum propter scandalum.</p> | |
| 3245 <p title="II-II q. 43 a. 7 arg. 3"><a name="40759"><span class= | |
| 3246 "ref">[40759] IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3247 correctio fraterna, cum sit actus caritatis, est quoddam spirituale | |
| 3248 bonum. Sed interdum ex caritate dimittitur, ad vitandum scandalum | |
| 3249 aliorum; ut Augustinus dicit, in I de Civ. Dei. Ergo bonum | |
| 3250 spirituale est propter scandalum dimittendum.</p> | |
| 3251 <p title="II-II q. 43 a. 7 arg. 4"><a name="40760"><span class= | |
| 3252 "ref">[40760] IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3253 Hieronymus dicit quod dimittendum est propter scandalum omne quod | |
| 3254 potest praetermitti salva triplici veritate, scilicet vitae, | |
| 3255 iustitiae et doctrinae. Sed impletio consiliorum, et largitio | |
| 3256 eleemosynarum, multoties potest praetermitti salva triplici | |
| 3257 veritate praedicta, alioquin semper peccarent omnes qui | |
| 3258 praetermittunt. Et tamen haec sunt maxima inter spiritualia opera. | |
| 3259 Ergo spiritualia opera debent praetermitti propter scandalum.</p> | |
| 3260 <p title="II-II q. 43 a. 7 arg. 5"><a name="40761"><span class= | |
| 3261 "ref">[40761] IIª-IIae q. 43 a. 7 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 3262 vitatio cuiuslibet peccati est quoddam spirituale bonum, quia | |
| 3263 quodlibet peccatum affert peccanti aliquod spirituale detrimentum. | |
| 3264 Sed videtur quod pro scandalo proximi vitando debeat aliquis | |
| 3265 quandoque peccare venialiter, puta cum peccando venialiter impedit | |
| 3266 peccatum mortale alterius, debet enim homo impedire damnationem | |
| 3267 proximi quantum potest sine detrimento propriae salutis, quae non | |
| 3268 tollitur per peccatum veniale. Ergo aliquod bonum spirituale debet | |
| 3269 homo praetermittere propter scandalum vitandum.</p> | |
| 3270 <p title="II-II q. 43 a. 7 s. c."><a name="40762"><span class= | |
| 3271 "ref">[40762] IIª-IIae q. 43 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3272 est quod Gregorius dicit, super Ezech., <i>si de veritate scandalum | |
| 3273 sumitur, utilius nasci permittitur scandalum quam veritas | |
| 3274 relinquatur</i>. Sed bona spiritualia maxime pertinent ad | |
| 3275 veritatem. Ergo bona spiritualia non sunt propter scandalum | |
| 3276 dimittenda.</p> | |
| 3277 <p title="II-II q. 43 a. 7 co."><a name="40763"><span class= | |
| 3278 "ref">[40763] IIª-IIae q. 43 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 3279 dicendum quod, cum duplex sit scandalum, activum scilicet et | |
| 3280 passivum, quaestio ista non habet locum de scandalo activo, quia | |
| 3281 cum scandalum activum sit dictum vel factum minus rectum, nihil est | |
| 3282 cum scandalo activo faciendum. Habet autem locum quaestio si | |
| 3283 intelligatur de scandalo passivo. Considerandum est igitur quid sit | |
| 3284 dimittendum ne alius scandalizetur. Est autem in spiritualibus | |
| 3285 bonis distinguendum. Nam quaedam horum sunt de necessitate salutis, | |
| 3286 quae praetermitti non possunt sine peccato mortali. Manifestum est | |
| 3287 autem quod nullus debet mortaliter peccare ut alterius peccatum | |
| 3288 impediat, quia secundum ordinem caritatis plus debet homo suam | |
| 3289 salutem spiritualem diligere quam alterius. Et ideo ea quae sunt de | |
| 3290 necessitate salutis praetermitti non debent propter scandalum | |
| 3291 vitandum. In his autem spiritualibus bonis quae non sunt de | |
| 3292 necessitate salutis videtur distinguendum. Quia scandalum quod ex | |
| 3293 eis oritur quandoque ex malitia procedit, cum scilicet aliqui | |
| 3294 volunt impedire huiusmodi spiritualia bona, scandala concitando, et | |
| 3295 hoc est scandalum Pharisaeorum, qui de doctrina domini | |
| 3296 scandalizabantur. Quod esse contemnendum dominus docet, Matth. XV. | |
| 3297 Quandoque vero scandalum procedit ex infirmitate vel ignorantia, et | |
| 3298 huiusmodi est scandalum pusillorum. Propter quod sunt spiritualia | |
| 3299 opera vel occultanda, vel etiam interdum differenda, ubi periculum | |
| 3300 non imminet, quousque, reddita ratione, huiusmodi scandalum cesset. | |
| 3301 Si autem post redditam rationem huiusmodi scandalum duret, iam | |
| 3302 videtur ex malitia esse, et sic propter ipsum non sunt huiusmodi | |
| 3303 spiritualia opera dimittenda.</p> | |
| 3304 <p title="II-II q. 43 a. 7 ad 1"><a name="40764"><span class= | |
| 3305 "ref">[40764] IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3306 ergo dicendum quod poenarum inflictio non est propter se expetenda, | |
| 3307 sed poenae infliguntur ut medicinae quaedam ad cohibendum peccata. | |
| 3308 Et ideo intantum habent rationem iustitiae inquantum per eas | |
| 3309 peccata cohibentur. Si autem per inflictionem poenarum manifestum | |
| 3310 sit plura et maiora peccata sequi, tunc poenarum inflictio non | |
| 3311 continebitur sub iustitia. Et in hoc casu loquitur Augustinus, | |
| 3312 quando scilicet ex excommunicatione aliquorum imminet periculum | |
| 3313 schismatis, tunc enim excommunicationem ferre non pertineret ad | |
| 3314 veritatem iustitiae.</p> | |
| 3315 <p title="II-II q. 43 a. 7 ad 2"><a name="40765"><span class= | |
| 3316 "ref">[40765] IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3317 dicendum quod circa doctrinam duo sunt consideranda, scilicet | |
| 3318 veritas quae docetur; et ipse actus docendi. Quorum primum est de | |
| 3319 necessitate salutis, ut scilicet contrarium veritati non doceat, | |
| 3320 sed veritatem secundum congruentiam temporis et personarum proponat | |
| 3321 ille cui incumbit docendi officium. Et ideo propter nullum | |
| 3322 scandalum quod sequi videatur debet homo, praetermissa veritate, | |
| 3323 falsitatem docere. Sed ipse actus docendi inter spirituales | |
| 3324 eleemosynas computatur, ut supra dictum est. Et ideo eadem ratio | |
| 3325 est de doctrina et de aliis misericordiae operibus, de quibus | |
| 3326 postea dicetur.</p> | |
| 3327 <p title="II-II q. 43 a. 7 ad 3"><a name="40766"><span class= | |
| 3328 "ref">[40766] IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3329 dicendum quod correctio fraterna, sicut supra dictum est, ordinatur | |
| 3330 ad emendationem fratris. Et ideo intantum computanda est inter | |
| 3331 spiritualia bona inquantum hoc consequi potest. Quod non contingit | |
| 3332 si ex correctione frater scandalizetur. Et ideo si propter | |
| 3333 scandalum correctio dimittatur, non dimittitur spirituale | |
| 3334 bonum.</p> | |
| 3335 <p title="II-II q. 43 a. 7 ad 4"><a name="40767"><span class= | |
| 3336 "ref">[40767] IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3337 dicendum quod in veritate vitae, doctrinae et iustitiae non solum | |
| 3338 comprehenditur id quod est de necessitate salutis, sed etiam id per | |
| 3339 quod perfectius pervenitur ad salutem, secundum illud I ad Cor. | |
| 3340 XII, <i>aemulamini charismata meliora</i>. Unde etiam consilia non | |
| 3341 sunt simpliciter praetermittenda, nec etiam misericordiae opera, | |
| 3342 propter scandalum, sed sunt interdum occultanda vel differenda | |
| 3343 propter scandalum pusillorum, ut dictum est. Quandoque tamen | |
| 3344 consiliorum observatio et impletio operum misericordiae sunt de | |
| 3345 necessitate salutis. Quod patet in his qui iam voverunt consilia; | |
| 3346 et in his quibus ex debito imminet defectibus aliorum subvenire, | |
| 3347 vel in temporalibus, puta pascendo esurientem, vel in | |
| 3348 spiritualibus, puta docendo ignorantem; sive huiusmodi fiant debita | |
| 3349 propter iniunctum officium, ut patet in praelatis, sive propter | |
| 3350 necessitatem indigentis. Et tunc eadem ratio est de huiusmodi sicut | |
| 3351 de aliis quae sunt de necessitate salutis.</p> | |
| 3352 <p title="II-II q. 43 a. 7 ad 5"><a name="40768"><span class= | |
| 3353 "ref">[40768] IIª-IIae q. 43 a. 7 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3354 dicendum quod quidam dixerunt quod peccatum veniale est | |
| 3355 committendum propter vitandum scandalum. Sed hoc implicat | |
| 3356 contraria, si enim faciendum est, iam non est malum neque peccatum; | |
| 3357 nam peccatum non potest esse eligibile. Contingit tamen aliquid | |
| 3358 propter aliquam circumstantiam non esse peccatum veniale quod, illa | |
| 3359 circumstantia sublata, peccatum veniale esset, sicut verbum iocosum | |
| 3360 est peccatum veniale quando absque utilitate dicitur; si autem ex | |
| 3361 causa rationabili proferatur, non est otiosum neque peccatum. | |
| 3362 Quamvis autem per peccatum veniale gratia non tollatur, per quam | |
| 3363 est hominis salus; inquantum tamen veniale disponit ad mortale, | |
| 3364 vergit in detrimentum salutis.</p> | |
| 3365 <br /> | |
| 3366 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 3367 <p title="II-II q. 43 a. 8 arg. 1"><a name="40769"><span class= | |
| 3368 "ref">[40769] IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 3369 sic proceditur. Videtur quod temporalia sint dimittenda propter | |
| 3370 scandalum. Magis enim debemus diligere spiritualem salutem proximi, | |
| 3371 quae impeditur per scandalum, quam quaecumque temporalia bona. Sed | |
| 3372 id quod minus diligimus dimittimus propter id quod magis diligimus. | |
| 3373 Ergo temporalia magis debemus dimittere ad vitandum scandalum | |
| 3374 proximorum.</p> | |
| 3375 <p title="II-II q. 43 a. 8 arg. 2"><a name="40770"><span class= | |
| 3376 "ref">[40770] IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3377 secundum regulam Hieronymi, omnia quae possunt praetermitti salva | |
| 3378 triplici veritate, sunt propter scandalum dimittenda. Sed | |
| 3379 temporalia possunt praetermitti salva triplici veritate. Ergo sunt | |
| 3380 propter scandalum dimittenda.</p> | |
| 3381 <p title="II-II q. 43 a. 8 arg. 3"><a name="40771"><span class= | |
| 3382 "ref">[40771] IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3383 in temporalibus bonis nihil est magis necessarium quam cibus. Sed | |
| 3384 cibus est praetermittendus propter scandalum, secundum illud Rom. | |
| 3385 XIV, <i>noli cibo tuo illum perdere pro quo Christus mortuus | |
| 3386 est</i>. Ergo multo magis omnia alia temporalia sunt propter | |
| 3387 scandalum dimittenda.</p> | |
| 3388 <p title="II-II q. 43 a. 8 arg. 4"><a name="40772"><span class= | |
| 3389 "ref">[40772] IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3390 temporalia nullo convenientiori modo conservare aut recuperare | |
| 3391 possumus quam per iudicium. Sed iudiciis uti non licet, et | |
| 3392 praecipue cum scandalo, dicitur enim Matth. V, <i>ei qui vult tecum | |
| 3393 in iudicio contendere et tunicam tuam tollere, dimitte ei et | |
| 3394 pallium</i>; et I ad Cor. VI, <i>iam quidem omnino delictum est in | |
| 3395 vobis quod iudicia habetis inter vos. Quare non magis iniuriam | |
| 3396 accipitis? Quare non magis fraudem patimini?</i> Ergo videtur quod | |
| 3397 temporalia sint propter scandalum dimittenda.</p> | |
| 3398 <p title="II-II q. 43 a. 8 arg. 5"><a name="40773"><span class= | |
| 3399 "ref">[40773] IIª-IIae q. 43 a. 8 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 3400 inter omnia temporalia minus videntur dimittenda quae sunt | |
| 3401 spiritualibus annexa. Sed ista sunt propter scandalum dimittenda, | |
| 3402 apostolus enim, seminans spiritualia, temporalia stipendia non | |
| 3403 accepit, ne offendiculum daret Evangelio Christi, ut patet I ad | |
| 3404 Cor. IX; et ex simili causa Ecclesia in aliquibus terris non exigit | |
| 3405 decimas, propter scandalum vitandum. Ergo multo magis alia | |
| 3406 temporalia sunt propter scandalum dimittenda.</p> | |
| 3407 <p title="II-II q. 43 a. 8 s. c."><a name="40774"><span class= | |
| 3408 "ref">[40774] IIª-IIae q. 43 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3409 est quod beatus Thomas Cantuariensis repetiit res Ecclesiae cum | |
| 3410 scandalo regis.</p> | |
| 3411 <p title="II-II q. 43 a. 8 co."><a name="40775"><span class= | |
| 3412 "ref">[40775] IIª-IIae q. 43 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 3413 dicendum quod circa temporalia bona distinguendum est. Aut enim | |
| 3414 sunt nostra, aut sunt nobis ad conservandum pro aliis commissa; | |
| 3415 sicut bona Ecclesiae committuntur praelatis, et bona communia | |
| 3416 quibuscumque reipublicae rectoribus. Et talium conservatio, sicut | |
| 3417 et depositorum, imminet his quibus sunt commissa ex necessitate. Et | |
| 3418 ideo non sunt propter scandalum dimittenda, sicut nec alia quae | |
| 3419 sunt de necessitate salutis. Temporalia vero quorum nos sumus | |
| 3420 domini dimittere, ea tribuendo si penes nos ea habeamus, vel non | |
| 3421 repetendo si apud alios sint, propter scandalum quandoque quidem | |
| 3422 debemus, quandoque autem non. Si enim scandalum ex hoc oriatur | |
| 3423 propter ignorantiam vel infirmitatem aliorum, quod supra diximus | |
| 3424 esse scandalum pusillorum; tunc vel totaliter dimittenda sunt | |
| 3425 temporalia; vel aliter scandalum sedandum, scilicet per aliquam | |
| 3426 admonitionem. Unde Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in | |
| 3427 monte, <i>dandum est quod nec tibi nec alteri noceat, quantum ab | |
| 3428 homine credi potest. Et cum negaveris quod petit, indicanda est ei | |
| 3429 iustitia, et melius ei aliquid dabis, cum petentem iniuste | |
| 3430 correxeris</i>. Aliquando vero scandalum nascitur ex malitia, quod | |
| 3431 est scandalum Pharisaeorum. Et propter eos qui sic scandala | |
| 3432 concitant non sunt temporalia dimittenda, quia hoc et noceret bono | |
| 3433 communi, daretur enim malis rapiendi occasio; et noceret ipsis | |
| 3434 rapientibus, qui retinendo aliena in peccato remanerent. Unde | |
| 3435 Gregorius dicit, in Moral., <i>quidam, dum temporalia nobis | |
| 3436 rapiunt, solummodo sunt tolerandi, quidam vero, servata aequitate, | |
| 3437 prohibendi; non sola cura ne nostra subtrahantur, sed ne rapientes | |
| 3438 non sua semetipsos perdant</i>.</p> | |
| 3439 <p title="II-II q. 43 a. 8 ad 1"><a name="40776"><span class= | |
| 3440 "ref">[40776] IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 1</span></a> Et per hoc | |
| 3441 patet solutio ad primum.</p> | |
| 3442 <p title="II-II q. 43 a. 8 ad 2"><a name="40777"><span class= | |
| 3443 "ref">[40777] IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3444 dicendum quod si passim permitteretur malis hominibus ut aliena | |
| 3445 raperent, vergeret hoc in detrimentum veritatis vitae et iustitiae. | |
| 3446 Et ideo non oportet propter quodcumque scandalum temporalia | |
| 3447 dimitti.</p> | |
| 3448 <p title="II-II q. 43 a. 8 ad 3"><a name="40778"><span class= | |
| 3449 "ref">[40778] IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3450 dicendum quod non est de intentione apostoli monere quod cibus | |
| 3451 totaliter propter scandalum dimittatur, quia sumere cibum est de | |
| 3452 necessitate salutis. Sed talis cibus est propter scandalum | |
| 3453 dimittendus, secundum illud I ad Cor. VIII, <i>non manducabo carnem | |
| 3454 in aeternum, ne fratrem meum scandalizem</i>.</p> | |
| 3455 <p title="II-II q. 43 a. 8 ad 4"><a name="40779"><span class= | |
| 3456 "ref">[40779] IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3457 dicendum quod secundum Augustinum, in libro de Serm. Dom. in monte, | |
| 3458 illud praeceptum domini est intelligendum secundum praeparationem | |
| 3459 animi, ut scilicet homo sit paratus prius pati iniuriam vel fraudem | |
| 3460 quam iudicium subire, si hoc expediat. Quandoque tamen non expedit, | |
| 3461 ut dictum est. Et similiter intelligendum est verbum apostoli.</p> | |
| 3462 <p title="II-II q. 43 a. 8 ad 5"><a name="40780"><span class= | |
| 3463 "ref">[40780] IIª-IIae q. 43 a. 8 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3464 dicendum quod scandalum quod vitabat apostolus ex ignorantia | |
| 3465 procedebat gentilium, qui hoc non consueverant. Et ideo ad tempus | |
| 3466 abstinendum erat, ut prius instruerentur hoc esse debitum. Et ex | |
| 3467 simili causa Ecclesia abstinet de decimis exigendis in terris in | |
| 3468 quibus non est consuetum decimas solvere.</p> | |
| 3469 <div class="centro"><br /> | |
| 3470 <p><a href="sth3027.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 3471 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 3472 <a href="sth3044.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 3473 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 3474 <br /> | |
| 3475 <hr /> | |
| 3476 <br /> | |
| 3477 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 3478 hanc editionem<br /> | |
| 3479 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 3480 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 3481 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 3482 </div> | |
| 3483 </body> | |
| 3484 </html> |
