Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2093.html @ 46:6cfdc13efd8a
from www.ccel.org/ss/
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 20 Dec 2009 22:10:12 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 23 93</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">prima pars secundae partis quaestio XCIII</div> | |
| 31 <br /> | |
| 32 <div class="centro"> | |
| 33 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 34 <tr> | |
| 35 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 36 "0" alt= | |
| 37 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 38 align="middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth2090.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth2094.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#37528">Iª-IIae q. 93 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#37529">Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#37530">Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#37531">Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#37532">Iª-IIae q. 93 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#37533">Iª-IIae q. 93 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#37534">Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#37535">Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#37536">Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#37537">Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#37538">Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#37539">Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#37540">Iª-IIae q. 93 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#37541">Iª-IIae q. 93 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#37542">Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#37543">Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#37544">Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#37545">Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#37546">Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#37547">Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#37548">Iª-IIae q. 93 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#37549">Iª-IIae q. 93 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#37550">Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#37551">Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#37552">Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#37553">Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#37554">Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#37555">Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#37556">Iª-IIae q. 93 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#37557">Iª-IIae q. 93 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#37558">Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#37559">Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#37560">Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#37561">Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#37562">Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#37563">Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#37564">Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#37565">Iª-IIae q. 93 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#37566">Iª-IIae q. 93 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#37567">Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#37568">Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#37569">Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#37570">Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#37571">Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#37572">Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#37573">Iª-IIae q. 93 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#37574">Iª-IIae q. 93 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#37575">Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#37576">Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#37577">Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 3'); |
| 28 | 115 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 118 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 // --> |
| 28 | 120 //]]> |
| 121 </script><br /> | |
| 122 <hr /> | |
| 123 <br /></div> | |
| 124 <div class="D">Quaestio 93</div> | |
| 125 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 126 <p title="I-II q. 93 pr."><a name="37528"><span class="ref">[37528] | |
| 127 Iª-IIae q. 93 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 128 singulis legibus. Et primo, de lege aeterna; secundo, de lege | |
| 129 naturali; tertio, de lege humana; quarto, de lege veteri; quinto, | |
| 130 de lege nova, quae est lex Evangelii. De sexta autem lege, quae est | |
| 131 lex fomitis, sufficiat quod dictum est cum de peccato originali | |
| 132 ageretur. Circa primum quaeruntur sex. Primo, quid sit lex aeterna. | |
| 133 Secundo, utrum sit omnibus nota. Tertio, utrum omnis lex ab ea | |
| 134 derivetur. Quarto, utrum necessaria subiiciantur legi aeternae. | |
| 135 Quinto, utrum contingentia naturalia subiiciantur legi aeternae. | |
| 136 Sexto, utrum omnes res humanae ei subiiciantur.</p> | |
| 137 <br /> | |
| 138 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 139 <p title="I-II q. 93 a. 1 arg. 1"><a name="37529"><span class= | |
| 140 "ref">[37529] Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 141 sic proceditur. Videtur quod lex aeterna non sit ratio summa in Deo | |
| 142 existens. Lex enim aeterna est una tantum. Sed rationes rerum in | |
| 143 mente divina sunt plures, dicit enim Augustinus, in libro octoginta | |
| 144 trium quaest., quod <i>Deus singula fecit propriis rationibus</i>. | |
| 145 Ergo lex aeterna non videtur esse idem quod ratio in mente divina | |
| 146 existens.</p> | |
| 147 <p title="I-II q. 93 a. 1 arg. 2"><a name="37530"><span class= | |
| 148 "ref">[37530] Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 149 de ratione legis est quod verbo promulgetur, ut supra dictum est. | |
| 150 Sed verbum in divinis dicitur personaliter, ut in primo habitum | |
| 151 est, ratio autem dicitur essentialiter. Non igitur idem est lex | |
| 152 aeterna quod ratio divina.</p> | |
| 153 <p title="I-II q. 93 a. 1 arg. 3"><a name="37531"><span class= | |
| 154 "ref">[37531] Iª-IIae q. 93 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 155 Augustinus dicit, in libro de vera Relig., <i>apparet supra mentem | |
| 156 nostram legem esse, quae veritas dicitur</i>. Lex autem supra | |
| 157 mentem nostram existens est lex aeterna. Ergo veritas est lex | |
| 158 aeterna. Sed non est eadem ratio veritatis et rationis. Ergo lex | |
| 159 aeterna non est idem quod ratio summa.</p> | |
| 160 <p title="I-II q. 93 a. 1 s. c."><a name="37532"><span class= | |
| 161 "ref">[37532] Iª-IIae q. 93 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 162 est quod Augustinus dicit, in I de Lib. Arb., quod <i>lex aeterna | |
| 163 est summa ratio, cui semper obtemperandum est</i>.</p> | |
| 164 <p title="I-II q. 93 a. 1 co."><a name="37533"><span class= | |
| 165 "ref">[37533] Iª-IIae q. 93 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 166 dicendum quod, sicut in quolibet artifice praeexistit ratio eorum | |
| 167 quae constituuntur per artem, ita etiam in quolibet gubernante | |
| 168 oportet quod praeexistat ratio ordinis eorum quae agenda sunt per | |
| 169 eos qui gubernationi subduntur. Et sicut ratio rerum fiendarum per | |
| 170 artem vocatur ars vel exemplar rerum artificiatarum, ita etiam | |
| 171 ratio gubernantis actus subditorum, rationem legis obtinet, | |
| 172 servatis aliis quae supra esse diximus de legis ratione. Deus autem | |
| 173 per suam sapientiam conditor est universarum rerum, ad quas | |
| 174 comparatur sicut artifex ad artificiata, ut in primo habitum est. | |
| 175 Est etiam gubernator omnium actuum et motionum quae inveniuntur in | |
| 176 singulis creaturis, ut etiam in primo habitum est. Unde sicut ratio | |
| 177 divinae sapientiae inquantum per eam cuncta sunt creata, rationem | |
| 178 habet artis vel exemplaris vel ideae; ita ratio divinae sapientiae | |
| 179 moventis omnia ad debitum finem, obtinet rationem legis. Et | |
| 180 secundum hoc, lex aeterna nihil aliud est quam ratio divinae | |
| 181 sapientiae, secundum quod est directiva omnium actuum et | |
| 182 motionum.</p> | |
| 183 <p title="I-II q. 93 a. 1 ad 1"><a name="37534"><span class= | |
| 184 "ref">[37534] Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 185 ergo dicendum quod Augustinus loquitur ibi de rationibus idealibus, | |
| 186 quae respiciunt proprias naturas singularum rerum, et ideo in eis | |
| 187 invenitur quaedam distinctio et pluralitas, secundum diversos | |
| 188 respectus ad res, ut in primo habitum est. Sed lex dicitur | |
| 189 directiva actuum in ordine ad bonum commune, ut supra dictum est. | |
| 190 Ea autem quae sunt in seipsis diversa, considerantur ut unum, | |
| 191 secundum quod ordinantur ad aliquod commune. Et ideo lex aeterna | |
| 192 est una, quae est ratio huius ordinis.</p> | |
| 193 <p title="I-II q. 93 a. 1 ad 2"><a name="37535"><span class= | |
| 194 "ref">[37535] Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 195 dicendum quod circa verbum quodcumque duo possunt considerari, | |
| 196 scilicet ipsum verbum, et ea quae verbo exprimuntur. Verbum enim | |
| 197 vocale est quiddam ab ore hominis prolatum; sed hoc verbo | |
| 198 exprimuntur quae verbis humanis significantur. Et eadem ratio est | |
| 199 de verbo hominis mentali, quod nihil est aliud quam quiddam mente | |
| 200 conceptum, quo homo exprimit mentaliter ea de quibus cogitat. Sic | |
| 201 igitur in divinis ipsum verbum, quod est conceptio paterni | |
| 202 intellectus, personaliter dicitur, sed omnia quaecumque sunt in | |
| 203 scientia patris, sive essentialia sive personalia, sive etiam Dei | |
| 204 opera exprimuntur hoc verbo, ut patet per Augustinum, in XV de | |
| 205 Trin. Et inter cetera quae hoc verbo exprimuntur, etiam ipsa lex | |
| 206 aeterna verbo ipso exprimitur. Nec tamen propter hoc sequitur quod | |
| 207 lex aeterna personaliter in divinis dicatur. Appropriatur tamen | |
| 208 filio, propter convenientiam quam habet ratio ad verbum.</p> | |
| 209 <p title="I-II q. 93 a. 1 ad 3"><a name="37536"><span class= | |
| 210 "ref">[37536] Iª-IIae q. 93 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 211 dicendum quod ratio intellectus divini aliter se habet ad res quam | |
| 212 ratio intellectus humani. Intellectus enim humanus est mensuratus a | |
| 213 rebus, ut scilicet conceptus hominis non sit verus propter seipsum, | |
| 214 sed dicitur verus ex hoc quod consonat rebus, ex hoc enim quod res | |
| 215 est vel non est, opinio vera vel falsa est. Intellectus vero | |
| 216 divinus est mensura rerum, quia unaquaeque res intantum habet de | |
| 217 veritate, inquantum imitatur intellectum divinum, ut in primo | |
| 218 dictum est. Et ideo intellectus divinus est verus secundum se. Unde | |
| 219 ratio eius est ipsa veritas.</p> | |
| 220 <br /> | |
| 221 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 222 <p title="I-II q. 93 a. 2 arg. 1"><a name="37537"><span class= | |
| 223 "ref">[37537] Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 224 sic proceditur. Videtur quod lex aeterna non sit omnibus nota. Quia | |
| 225 ut dicit apostolus, I ad Cor., <i>quae sunt Dei, nemo novit nisi | |
| 226 spiritus Dei</i>. Sed lex aeterna est quaedam ratio in mente divina | |
| 227 existens. Ergo omnibus est ignota nisi soli Deo.</p> | |
| 228 <p title="I-II q. 93 a. 2 arg. 2"><a name="37538"><span class= | |
| 229 "ref">[37538] Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 230 sicut Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., <i>lex aeterna est | |
| 231 qua iustum est ut omnia sint ordinatissima</i>. Sed non omnes | |
| 232 cognoscunt qualiter omnia sint ordinatissima. Non ergo omnes | |
| 233 cognoscunt legem aeternam.</p> | |
| 234 <p title="I-II q. 93 a. 2 arg. 3"><a name="37539"><span class= | |
| 235 "ref">[37539] Iª-IIae q. 93 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 236 Augustinus dicit, in libro de vera Relig., quod <i>lex aeterna est | |
| 237 de qua homines iudicare non possunt</i>. Sed sicut in I Ethic. | |
| 238 dicitur, <i>unusquisque bene iudicat quae cognoscit</i>. Ergo lex | |
| 239 aeterna non est nobis nota.</p> | |
| 240 <p title="I-II q. 93 a. 2 s. c."><a name="37540"><span class= | |
| 241 "ref">[37540] Iª-IIae q. 93 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 242 est quod Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., quod <i>aeternae | |
| 243 legis notio nobis impressa est</i>.</p> | |
| 244 <p title="I-II q. 93 a. 2 co."><a name="37541"><span class= | |
| 245 "ref">[37541] Iª-IIae q. 93 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 246 dicendum quod dupliciter aliquid cognosci potest, uno modo, in | |
| 247 seipso; alio modo, in suo effectu, in quo aliqua similitudo eius | |
| 248 invenitur; sicut aliquis non videns solem in sua substantia, | |
| 249 cognoscit ipsum in sua irradiatione. Sic igitur dicendum est quod | |
| 250 legem aeternam nullus potest cognoscere secundum quod in seipsa | |
| 251 est, nisi solum beati, qui Deum per essentiam vident. Sed omnis | |
| 252 creatura rationalis ipsam cognoscit secundum aliquam eius | |
| 253 irradiationem, vel maiorem vel minorem. Omnis enim cognitio | |
| 254 veritatis est quaedam irradiatio et participatio legis aeternae, | |
| 255 quae est veritas incommutabilis, ut Augustinus dicit, in libro de | |
| 256 vera Relig. Veritatem autem omnes aliqualiter cognoscunt, ad minus | |
| 257 quantum ad principia communia legis naturalis. In aliis vero quidam | |
| 258 plus et quidam minus participant de cognitione veritatis; et | |
| 259 secundum hoc etiam plus vel minus cognoscunt legem aeternam.</p> | |
| 260 <p title="I-II q. 93 a. 2 ad 1"><a name="37542"><span class= | |
| 261 "ref">[37542] Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 262 ergo dicendum quod ea quae sunt Dei, in seipsis quidem cognosci a | |
| 263 nobis non possunt, sed tamen in effectibus suis nobis | |
| 264 manifestantur, secundum illud Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea | |
| 265 quae facta sunt, intellecta, conspiciuntur</i>.</p> | |
| 266 <p title="I-II q. 93 a. 2 ad 2"><a name="37543"><span class= | |
| 267 "ref">[37543] Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 268 dicendum quod legem aeternam etsi unusquisque cognoscat pro sua | |
| 269 capacitate, secundum modum praedictum, nullus tamen eam | |
| 270 comprehendere potest, non enim totaliter manifestari potest per | |
| 271 suos effectus. Et ideo non oportet quod quicumque cognoscit legem | |
| 272 aeternam secundum modum praedictum, cognoscat totum ordinem rerum, | |
| 273 quo omnia sunt ordinatissima.</p> | |
| 274 <p title="I-II q. 93 a. 2 ad 3"><a name="37544"><span class= | |
| 275 "ref">[37544] Iª-IIae q. 93 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 276 dicendum quod iudicare de aliquo potest intelligi dupliciter. Uno | |
| 277 modo, sicut vis cognitiva diiudicat de proprio obiecto; secundum | |
| 278 illud Iob XII, <i>nonne auris verba diiudicat, et fauces comedentis | |
| 279 saporem?</i> Et secundum istum modum iudicii, philosophus dicit | |
| 280 quod unusquisque bene iudicat quae cognoscit, iudicando scilicet an | |
| 281 sit verum quod proponitur. Alio modo, secundum quod superior | |
| 282 iudicat de inferiori quodam practico iudicio, an scilicet ita | |
| 283 debeat esse vel non ita. Et sic nullus potest iudicare de lege | |
| 284 aeterna.</p> | |
| 285 <br /> | |
| 286 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 287 <p title="I-II q. 93 a. 3 arg. 1"><a name="37545"><span class= | |
| 288 "ref">[37545] Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 289 sic proceditur. Videtur quod non omnis lex a lege aeterna | |
| 290 derivetur. Est enim quaedam lex fomitis, ut supra dictum est. Ipsa | |
| 291 autem non derivatur a lege divina, quae est lex aeterna, ad ipsam | |
| 292 enim pertinet prudentia carnis, de qua apostolus dicit, ad Rom. | |
| 293 VIII, quod <i>legi Dei non potest esse subiecta</i>. Ergo non omnis | |
| 294 lex procedit a lege aeterna.</p> | |
| 295 <p title="I-II q. 93 a. 3 arg. 2"><a name="37546"><span class= | |
| 296 "ref">[37546] Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 297 a lege aeterna nihil iniquum procedere potest, quia sicut dictum | |
| 298 est, lex aeterna est secundum quam iustum est ut omnia sint | |
| 299 ordinatissima. Sed quaedam leges sunt iniquae; secundum illud | |
| 300 Isaiae X, <i>vae qui condunt leges iniquas</i>. Ergo non omnis lex | |
| 301 procedit a lege aeterna.</p> | |
| 302 <p title="I-II q. 93 a. 3 arg. 3"><a name="37547"><span class= | |
| 303 "ref">[37547] Iª-IIae q. 93 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 304 Augustinus dicit, in I de Lib. Arbit., quod <i>lex quae populo | |
| 305 regendo scribitur, recte multa permittit quae per divinam | |
| 306 providentiam vindicantur</i>. Sed ratio divinae providentiae est | |
| 307 lex aeterna, ut dictum est. Ergo nec etiam omnis lex recta procedit | |
| 308 a lege aeterna.</p> | |
| 309 <p title="I-II q. 93 a. 3 s. c."><a name="37548"><span class= | |
| 310 "ref">[37548] Iª-IIae q. 93 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 311 est quod, Prov. VIII, divina sapientia dicit, <i>per me reges | |
| 312 regnant, et legum conditores iusta decernunt</i>. Ratio autem | |
| 313 divinae sapientiae est lex aeterna, ut supra dictum est. Ergo omnes | |
| 314 leges a lege aeterna procedunt.</p> | |
| 315 <p title="I-II q. 93 a. 3 co."><a name="37549"><span class= | |
| 316 "ref">[37549] Iª-IIae q. 93 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 317 dicendum quod, sicut supra dictum est, lex importat rationem | |
| 318 quandam directivam actuum ad finem. In omnibus autem moventibus | |
| 319 ordinatis oportet quod virtus secundi moventis derivetur a virtute | |
| 320 moventis primi, quia movens secundum non movet nisi inquantum | |
| 321 movetur a primo. Unde et in omnibus gubernantibus idem videmus, | |
| 322 quod ratio gubernationis a primo gubernante ad secundos derivatur, | |
| 323 sicut ratio eorum quae sunt agenda in civitate, derivatur a rege | |
| 324 per praeceptum in inferiores administratores. Et in artificialibus | |
| 325 etiam ratio artificialium actuum derivatur ab architectore ad | |
| 326 inferiores artifices, qui manu operantur. Cum ergo lex aeterna sit | |
| 327 ratio gubernationis in supremo gubernante, necesse est quod omnes | |
| 328 rationes gubernationis quae sunt in inferioribus gubernantibus, a | |
| 329 lege aeterna deriventur. Huiusmodi autem rationes inferiorum | |
| 330 gubernantium sunt quaecumque aliae leges praeter legem aeternam. | |
| 331 Unde omnes leges, inquantum participant de ratione recta, intantum | |
| 332 derivantur a lege aeterna. Et propter hoc Augustinus dicit, in I de | |
| 333 Lib. Arb., quod <i>in temporali lege nihil est iustum ac legitimum, | |
| 334 quod non ex lege aeterna homines sibi derivaverunt</i>.</p> | |
| 335 <p title="I-II q. 93 a. 3 ad 1"><a name="37550"><span class= | |
| 336 "ref">[37550] Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 337 ergo dicendum quod fomes habet rationem legis in homine, inquantum | |
| 338 est poena consequens divinam iustitiam, et secundum hoc manifestum | |
| 339 est quod derivatur a lege aeterna. Inquantum vero inclinat ad | |
| 340 peccatum, sic contrariatur legi Dei, et non habet rationem legis, | |
| 341 ut ex supradictis patet.</p> | |
| 342 <p title="I-II q. 93 a. 3 ad 2"><a name="37551"><span class= | |
| 343 "ref">[37551] Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 344 dicendum quod lex humana intantum habet rationem legis, inquantum | |
| 345 est secundum rationem rectam, et secundum hoc manifestum est quod a | |
| 346 lege aeterna derivatur. Inquantum vero a ratione recedit, sic | |
| 347 dicitur lex iniqua, et sic non habet rationem legis, sed magis | |
| 348 violentiae cuiusdam. Et tamen in ipsa lege iniqua inquantum | |
| 349 servatur aliquid de similitudine legis propter ordinem potestatis | |
| 350 eius qui legem fert, secundum hoc etiam derivatur a lege aeterna, | |
| 351 omnis enim potestas a domino Deo est, ut dicitur Rom. XIII.</p> | |
| 352 <p title="I-II q. 93 a. 3 ad 3"><a name="37552"><span class= | |
| 353 "ref">[37552] Iª-IIae q. 93 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 354 dicendum quod lex humana dicitur aliqua permittere, non quasi ea | |
| 355 approbans, sed quasi ea dirigere non potens. Multa autem diriguntur | |
| 356 lege divina quae dirigi non possunt lege humana, plura enim | |
| 357 subduntur causae superiori quam inferiori. Unde hoc ipsum quod lex | |
| 358 humana non se intromittat de his quae dirigere non potest, ex | |
| 359 ordine legis aeternae provenit. Secus autem esset si approbaret ea | |
| 360 quae lex aeterna reprobat. Unde ex hoc non habetur quod lex humana | |
| 361 non derivetur a lege aeterna, sed quod non perfecte eam assequi | |
| 362 possit.</p> | |
| 363 <br /> | |
| 364 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 365 <p title="I-II q. 93 a. 4 arg. 1"><a name="37553"><span class= | |
| 366 "ref">[37553] Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 367 sic proceditur. Videtur quod necessaria et aeterna subiiciantur | |
| 368 legi aeternae. Omne enim quod rationabile est, rationi subditur. | |
| 369 Sed voluntas divina est rationabilis, cum sit iusta. Ergo rationi | |
| 370 subditur. Sed lex aeterna est ratio divina. Ergo voluntas Dei | |
| 371 subditur legi aeternae. Voluntas autem Dei est aliquod aeternum. | |
| 372 Ergo etiam aeterna et necessaria legi aeternae subduntur.</p> | |
| 373 <p title="I-II q. 93 a. 4 arg. 2"><a name="37554"><span class= | |
| 374 "ref">[37554] Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 375 quidquid subiicitur regi, subiicitur legi regis. <i>Filius | |
| 376 autem</i>, ut dicitur I ad Cor. XV, <i>subiectus erit Deo et patri, | |
| 377 cum tradiderit ei regnum</i>. Ergo filius, qui est aeternus, | |
| 378 subiicitur legi aeternae.</p> | |
| 379 <p title="I-II q. 93 a. 4 arg. 3"><a name="37555"><span class= | |
| 380 "ref">[37555] Iª-IIae q. 93 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 381 lex aeterna est ratio divinae providentiae. Sed multa necessaria | |
| 382 subduntur divinae providentiae, sicut permanentia substantiarum | |
| 383 incorporalium et corporum caelestium. Ergo legi aeternae subduntur | |
| 384 etiam necessaria.</p> | |
| 385 <p title="I-II q. 93 a. 4 s. c."><a name="37556"><span class= | |
| 386 "ref">[37556] Iª-IIae q. 93 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 387 ea quae sunt necessaria, impossibile est aliter se habere, unde | |
| 388 cohibitione non indigent. Sed imponitur hominibus lex ut | |
| 389 cohibeantur a malis, ut ex supradictis patet. Ergo ea quae sunt | |
| 390 necessaria, legi non subduntur.</p> | |
| 391 <p title="I-II q. 93 a. 4 co."><a name="37557"><span class= | |
| 392 "ref">[37557] Iª-IIae q. 93 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 393 dicendum quod, sicut supra dictum est, lex aeterna est ratio | |
| 394 divinae gubernationis. Quaecumque ergo divinae gubernationi | |
| 395 subduntur, subiiciuntur etiam legi aeternae, quae vero gubernationi | |
| 396 aeternae non subduntur, neque legi aeternae subduntur. Horum autem | |
| 397 distinctio attendi potest ex his quae circa nos sunt. Humanae enim | |
| 398 gubernationi subduntur ea quae per homines fieri possunt, quae vero | |
| 399 ad naturam hominis pertinent, non subduntur gubernationi humanae, | |
| 400 scilicet quod homo habeat animam, vel manus aut pedes. Sic igitur | |
| 401 legi aeternae subduntur omnia quae sunt in rebus a Deo creatis, | |
| 402 sive sint contingentia sive sint necessaria, ea vero quae pertinent | |
| 403 ad naturam vel essentiam divinam, legi aeternae non subduntur, sed | |
| 404 sunt realiter ipsa lex aeterna.</p> | |
| 405 <p title="I-II q. 93 a. 4 ad 1"><a name="37558"><span class= | |
| 406 "ref">[37558] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 407 ergo dicendum quod de voluntate Dei dupliciter possumus loqui. Uno | |
| 408 modo, quantum ad ipsam voluntatem, et sic, cum voluntas Dei sit | |
| 409 ipsa eius essentia, non subditur gubernationi divinae neque legi | |
| 410 aeternae, sed est idem quod lex aeterna. Alio modo possumus loqui | |
| 411 de voluntate divina quantum ad ipsa quae Deus vult circa creaturas, | |
| 412 quae quidem subiecta sunt legi aeternae, inquantum horum ratio est | |
| 413 in divina sapientia. Et ratione horum, voluntas Dei dicitur | |
| 414 rationabilis. Alioquin, ratione sui ipsius, magis est dicenda ipsa | |
| 415 ratio.</p> | |
| 416 <p title="I-II q. 93 a. 4 ad 2"><a name="37559"><span class= | |
| 417 "ref">[37559] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 418 dicendum quod filius Dei non est a Deo factus, sed naturaliter ab | |
| 419 ipso genitus. Et ideo non subditur divinae providentiae aut legi | |
| 420 aeternae, sed magis ipse est lex aeterna per quandam | |
| 421 appropriationem, ut patet per Augustinum, in libro de vera Relig. | |
| 422 Dicitur autem esse subiectus patri ratione humanae naturae, | |
| 423 secundum quam etiam pater dicitur esse maior eo.</p> | |
| 424 <p title="I-II q. 93 a. 4 ad 3"><a name="37560"><span class= | |
| 425 "ref">[37560] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 3</span></a> Tertium | |
| 426 concedimus, quia procedit de necessariis creatis.</p> | |
| 427 <p title="I-II q. 93 a. 4 ad 4"><a name="37561"><span class= | |
| 428 "ref">[37561] Iª-IIae q. 93 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 429 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in V Metaphys., quaedam | |
| 430 necessaria habent causam suae necessitatis, et sic hoc ipsum quod | |
| 431 impossibile est ea aliter esse, habent ab alio. Et hoc ipsum est | |
| 432 cohibitio quaedam efficacissima, nam quaecumque cohibentur, | |
| 433 intantum cohiberi dicuntur, inquantum non possunt aliter facere | |
| 434 quam de eis disponatur.</p> | |
| 435 <br /> | |
| 436 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 437 <p title="I-II q. 93 a. 5 arg. 1"><a name="37562"><span class= | |
| 438 "ref">[37562] Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 439 sic proceditur. Videtur quod naturalia contingentia non subsint | |
| 440 legi aeternae. Promulgatio enim est de ratione legis, ut supra | |
| 441 dictum est. Sed promulgatio non potest fieri nisi ad creaturas | |
| 442 rationales, quibus potest aliquid denuntiari. Ergo solae creaturae | |
| 443 rationales subsunt legi aeternae. Non ergo naturalia | |
| 444 contingentia.</p> | |
| 445 <p title="I-II q. 93 a. 5 arg. 2"><a name="37563"><span class= | |
| 446 "ref">[37563] Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 447 ea quae obediunt rationi, participant aliqualiter ratione, ut | |
| 448 dicitur in I Ethic. Lex autem aeterna est ratio summa, ut supra | |
| 449 dictum est. Cum igitur naturalia contingentia non participent | |
| 450 aliqualiter ratione, sed penitus sint irrationabilia, videtur quod | |
| 451 non subsint legi aeternae.</p> | |
| 452 <p title="I-II q. 93 a. 5 arg. 3"><a name="37564"><span class= | |
| 453 "ref">[37564] Iª-IIae q. 93 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 454 lex aeterna est efficacissima. Sed in naturalibus contingentibus | |
| 455 accidit defectus. Non ergo subsunt legi aeternae.</p> | |
| 456 <p title="I-II q. 93 a. 5 s. c."><a name="37565"><span class= | |
| 457 "ref">[37565] Iª-IIae q. 93 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 458 est quod dicitur Prov. VIII, <i>quando circumdabat mari terminum | |
| 459 suum, et legem ponebat aquis ne transirent fines suos</i>.</p> | |
| 460 <p title="I-II q. 93 a. 5 co."><a name="37566"><span class= | |
| 461 "ref">[37566] Iª-IIae q. 93 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 462 dicendum quod aliter dicendum est de lege hominis, et aliter de | |
| 463 lege aeterna, quae est lex Dei. Lex enim hominis non se extendit | |
| 464 nisi ad creaturas rationales quae homini subiiciuntur. Cuius ratio | |
| 465 est quia lex est directiva actuum qui conveniunt subiectis | |
| 466 gubernationi alicuius, unde nullus, proprie loquendo, suis actibus | |
| 467 legem imponit. Quaecumque autem aguntur circa usum rerum | |
| 468 irrationalium homini subditarum, aguntur per actum ipsius hominis | |
| 469 moventis huiusmodi res, nam huiusmodi irrationales creaturae non | |
| 470 agunt seipsas, sed ab aliis aguntur, ut supra habitum est. Et ideo | |
| 471 rebus irrationalibus homo legem imponere non potest, quantumcumque | |
| 472 ei subiiciantur. Rebus autem rationalibus sibi subiectis potest | |
| 473 imponere legem, inquantum suo praecepto, vel denuntiatione | |
| 474 quacumque, imprimit menti earum quandam regulam quae est principium | |
| 475 agendi. Sicut autem homo imprimit, denuntiando, quoddam interius | |
| 476 principium actuum homini sibi subiecto, ita etiam Deus imprimit | |
| 477 toti naturae principia propriorum actuum. Et ideo per hunc modum | |
| 478 dicitur Deus praecipere toti naturae; secundum illud Psalmi | |
| 479 CXLVIII, <i>praeceptum posuit, et non praeteribit</i>. Et per hanc | |
| 480 etiam rationem omnes motus et actiones totius naturae legi aeternae | |
| 481 subduntur. Unde alio modo creaturae irrationales subduntur legi | |
| 482 aeternae, inquantum moventur a divina providentia, non autem per | |
| 483 intellectum divini praecepti, sicut creaturae rationales.</p> | |
| 484 <p title="I-II q. 93 a. 5 ad 1"><a name="37567"><span class= | |
| 485 "ref">[37567] Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 486 ergo dicendum quod hoc modo se habet impressio activi principii | |
| 487 intrinseci, quantum ad res naturales, sicut se habet promulgatio | |
| 488 legis quantum ad homines, quia per legis promulgationem imprimitur | |
| 489 hominibus quoddam directivum principium humanorum actuum, ut dictum | |
| 490 est.</p> | |
| 491 <p title="I-II q. 93 a. 5 ad 2"><a name="37568"><span class= | |
| 492 "ref">[37568] Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 493 dicendum quod creaturae irrationales non participant ratione | |
| 494 humana, nec ei obediunt, participant tamen, per modum obedientiae, | |
| 495 ratione divina. Ad plura enim se extendit virtus rationis divinae | |
| 496 quam virtus rationis humanae. Et sicut membra corporis humani | |
| 497 moventur ad imperium rationis, non tamen participant ratione, quia | |
| 498 non habent aliquam apprehensionem ordinatam ad rationem; ita etiam | |
| 499 creaturae irrationales moventur a Deo, nec tamen propter hoc sunt | |
| 500 rationales.</p> | |
| 501 <p title="I-II q. 93 a. 5 ad 3"><a name="37569"><span class= | |
| 502 "ref">[37569] Iª-IIae q. 93 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 503 dicendum quod defectus qui accidunt in rebus naturalibus, quamvis | |
| 504 sint praeter ordinem causarum particularium, non tamen sunt praeter | |
| 505 ordinem causarum universalium; et praecipue causae primae, quae | |
| 506 Deus est, cuius providentiam nihil subterfugere potest, ut in primo | |
| 507 dictum est. Et quia lex aeterna est ratio divinae providentiae, ut | |
| 508 dictum est, ideo defectus rerum naturalium legi aeternae | |
| 509 subduntur.</p> | |
| 510 <br /> | |
| 511 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 512 <p title="I-II q. 93 a. 6 arg. 1"><a name="37570"><span class= | |
| 513 "ref">[37570] Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 514 sic proceditur. Videtur quod non omnes res humanae subiiciantur | |
| 515 legi aeternae. Dicit enim apostolus, ad Gal. V, <i>si spiritu | |
| 516 ducimini, non estis sub lege</i>. Sed viri iusti, qui sunt filii | |
| 517 Dei per adoptionem, spiritu Dei aguntur; secundum illud Rom. VIII, | |
| 518 <i>qui spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt</i>. Ergo non omnes | |
| 519 homines sunt sub lege aeterna.</p> | |
| 520 <p title="I-II q. 93 a. 6 arg. 2"><a name="37571"><span class= | |
| 521 "ref">[37571] Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 522 apostolus dicit, ad Rom. VIII, <i>prudentia carnis inimica est Deo, | |
| 523 legi enim Dei subiecta non est</i>. Sed multi homines sunt in | |
| 524 quibus prudentia carnis dominatur. Ergo legi aeternae, quae est lex | |
| 525 Dei, non subiiciuntur omnes homines.</p> | |
| 526 <p title="I-II q. 93 a. 6 arg. 3"><a name="37572"><span class= | |
| 527 "ref">[37572] Iª-IIae q. 93 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 528 Augustinus dicit, in I de Lib. Arb., quod <i>lex aeterna est qua | |
| 529 mali miseriam, boni vitam beatam merentur</i>. Sed homines iam | |
| 530 beati, vel iam damnati, non sunt in statu merendi. Ergo non subsunt | |
| 531 legi aeternae.</p> | |
| 532 <p title="I-II q. 93 a. 6 s. c."><a name="37573"><span class= | |
| 533 "ref">[37573] Iª-IIae q. 93 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 534 est quod Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei, <i>nullo modo aliquid | |
| 535 legibus summi creatoris ordinatorisque subtrahitur, a quo pax | |
| 536 universitatis administratur</i>.</p> | |
| 537 <p title="I-II q. 93 a. 6 co."><a name="37574"><span class= | |
| 538 "ref">[37574] Iª-IIae q. 93 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 539 dicendum quod duplex est modus quo aliquid subditur legi aeternae, | |
| 540 ut ex supradictis patet, uno modo, inquantum participatur lex | |
| 541 aeterna per modum cognitionis; alio modo, per modum actionis et | |
| 542 passionis, inquantum participatur per modum principii motivi. Et | |
| 543 hoc secundo modo subduntur legi aeternae irrationales creaturae, ut | |
| 544 dictum est. Sed quia rationalis natura, cum eo quod est commune | |
| 545 omnibus creaturis, habet aliquid sibi proprium inquantum est | |
| 546 rationalis, ideo secundum utrumque modum legi aeternae subditur, | |
| 547 quia et notionem legis aeternae aliquo modo habet, ut supra dictum | |
| 548 est; et iterum unicuique rationali creaturae inest naturalis | |
| 549 inclinatio ad id quod est consonum legi aeternae; sumus enim innati | |
| 550 ad habendum virtutes, ut dicitur in II Ethic. Uterque tamen modus | |
| 551 imperfectus quidem est, et quodammodo corruptus, in malis; in | |
| 552 quibus et inclinatio naturalis ad virtutem depravatur per habitum | |
| 553 vitiosum; et iterum ipsa naturalis cognitio boni in eis | |
| 554 obtenebratur per passiones et habitus peccatorum. In bonis autem | |
| 555 uterque modus invenitur perfectior, quia et supra cognitionem | |
| 556 naturalem boni, superadditur eis cognitio fidei et sapientiae; et | |
| 557 supra naturalem inclinationem ad bonum, superadditur eis interius | |
| 558 motivum gratiae et virtutis. Sic igitur boni perfecte subsunt legi | |
| 559 aeternae, tanquam semper secundum eam agentes. Mali autem subsunt | |
| 560 quidem legi aeternae, imperfecte quidem quantum ad actiones | |
| 561 ipsorum, prout imperfecte cognoscunt et imperfecte inclinantur ad | |
| 562 bonum, sed quantum deficit ex parte actionis, suppletur ex parte | |
| 563 passionis, prout scilicet intantum patiuntur quod lex aeterna | |
| 564 dictat de eis, inquantum deficiunt facere quod legi aeternae | |
| 565 convenit. Unde Augustinus dicit, in I de Lib. Arb., <i>iustos sub | |
| 566 aeterna lege agere existimo</i>. Et in libro de catechizandis | |
| 567 rudibus, dicit quod <i>Deus ex iusta miseria animarum se | |
| 568 deserentium, convenientissimis legibus inferiores partes creaturae | |
| 569 suae novit ornare</i>.</p> | |
| 570 <p title="I-II q. 93 a. 6 ad 1"><a name="37575"><span class= | |
| 571 "ref">[37575] Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 572 ergo dicendum quod illud verbum apostoli potest intelligi | |
| 573 dupliciter. Uno modo, ut esse sub lege intelligatur ille qui nolens | |
| 574 obligationi legis subditur, quasi cuidam ponderi. Unde Glossa | |
| 575 ibidem dicit quod <i>sub lege est qui timore supplicii quod lex | |
| 576 minatur, non amore iustitiae, a malo opere abstinet</i>. Et hoc | |
| 577 modo spirituales viri non sunt sub lege, quia per caritatem, quam | |
| 578 spiritus sanctus cordibus eorum infundit, voluntarie id quod legis | |
| 579 est, implent. Alio modo potest etiam intelligi inquantum hominis | |
| 580 opera qui spiritu sancto agitur, magis dicuntur esse opera spiritus | |
| 581 sancti quam ipsius hominis. Unde cum spiritus sanctus non sit sub | |
| 582 lege, sicut nec filius, ut supra dictum est; sequitur quod | |
| 583 huiusmodi opera, inquantum sunt spiritus sancti, non sint sub lege. | |
| 584 Et huic attestatur quod apostolus dicit, II ad Cor. III, <i>ubi | |
| 585 spiritus domini, ibi libertas</i>.</p> | |
| 586 <p title="I-II q. 93 a. 6 ad 2"><a name="37576"><span class= | |
| 587 "ref">[37576] Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 588 dicendum quod prudentia carnis non potest subiici legi Dei ex parte | |
| 589 actionis, quia inclinat ad actiones contrarias legi Dei. Subiicitur | |
| 590 tamen legi Dei ex parte passionis, quia meretur pati poenam | |
| 591 secundum legem divinae iustitiae. Nihilominus tamen in nullo homine | |
| 592 ita prudentia carnis dominatur, quod totum bonum naturae | |
| 593 corrumpatur. Et ideo remanet in homine inclinatio ad agendum ea | |
| 594 quae sunt legis aeternae. Habitum est enim supra quod peccatum non | |
| 595 tollit totum bonum naturae.</p> | |
| 596 <p title="I-II q. 93 a. 6 ad 3"><a name="37577"><span class= | |
| 597 "ref">[37577] Iª-IIae q. 93 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 598 dicendum quod idem est per quod aliquid conservatur in fine, et per | |
| 599 quod movetur ad finem, sicut corpus grave gravitate quiescit in | |
| 600 loco inferiori, per quam etiam ad locum ipsum movetur. Et sic | |
| 601 dicendum est quod, sicut secundum legem aeternam aliqui merentur | |
| 602 beatitudinem vel miseriam, ita per eandem legem in beatitudine vel | |
| 603 miseria conservantur. Et secundum hoc, et beati et damnati subsunt | |
| 604 legi aeternae.</p> | |
| 605 <div class="centro"><br /> | |
| 606 <p><a href="sth2090.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 607 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 608 <a href="sth2094.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 609 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 610 <br /> | |
| 611 <hr /> | |
| 612 <br /> | |
| 613 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 614 hanc editionem<br /> | |
| 615 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 616 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 617 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 618 </div> | |
| 619 </body> | |
| 620 </html> |
