Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2022.html @ 46:6cfdc13efd8a
from www.ccel.org/ss/
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 20 Dec 2009 22:10:12 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 23 22-25</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">prima pars secundae partis a quaestione XXII ad | |
| 31 XXV</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1891 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth2006.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth2026.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#34515">Iª-IIae q. 22 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#34516">Iª-IIae q. 22 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#34517">Iª-IIae q. 22 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#34518">Iª-IIae q. 22 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#34519">Iª-IIae q. 22 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#34520">Iª-IIae q. 22 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#34521">Iª-IIae q. 22 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#34522">Iª-IIae q. 22 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#34523">Iª-IIae q. 22 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#34524">Iª-IIae q. 22 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#34525">Iª-IIae q. 22 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#34526">Iª-IIae q. 22 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#34527">Iª-IIae q. 22 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#34528">Iª-IIae q. 22 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#34529">Iª-IIae q. 22 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#34530">Iª-IIae q. 22 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#34531">Iª-IIae q. 22 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#34532">Iª-IIae q. 22 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#34533">Iª-IIae q. 22 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#34534">Iª-IIae q. 22 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#34535">Iª-IIae q. 22 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#34536">Iª-IIae q. 22 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#34537">Iª-IIae q. 22 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#34538">Iª-IIae q. 22 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#34539">Iª-IIae q. 22 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#34540">Iª-IIae q. 23 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#34541">Iª-IIae q. 23 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#34542">Iª-IIae q. 23 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#34543">Iª-IIae q. 23 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#34544">Iª-IIae q. 23 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#34545">Iª-IIae q. 23 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#34546">Iª-IIae q. 23 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#34547">Iª-IIae q. 23 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#34548">Iª-IIae q. 23 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#34549">Iª-IIae q. 23 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#34550">Iª-IIae q. 23 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#34551">Iª-IIae q. 23 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#34552">Iª-IIae q. 23 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#34553">Iª-IIae q. 23 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#34554">Iª-IIae q. 23 a. 2 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#34555">Iª-IIae q. 23 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#34556">Iª-IIae q. 23 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#34557">Iª-IIae q. 23 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#34558">Iª-IIae q. 23 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#34559">Iª-IIae q. 23 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#34560">Iª-IIae q. 23 a. 3 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#34561">Iª-IIae q. 23 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#34562">Iª-IIae q. 23 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#34563">Iª-IIae q. 23 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#34564">Iª-IIae q. 23 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#34565">Iª-IIae q. 23 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#34566">Iª-IIae q. 23 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#34567">Iª-IIae q. 24 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#34568">Iª-IIae q. 24 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#34569">Iª-IIae q. 24 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#34570">Iª-IIae q. 24 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#34571">Iª-IIae q. 24 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#34572">Iª-IIae q. 24 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#34573">Iª-IIae q. 24 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#34574">Iª-IIae q. 24 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#34575">Iª-IIae q. 24 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#34576">Iª-IIae q. 24 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#34577">Iª-IIae q. 24 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#34578">Iª-IIae q. 24 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#34579">Iª-IIae q. 24 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#34580">Iª-IIae q. 24 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#34581">Iª-IIae q. 24 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#34582">Iª-IIae q. 24 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#34583">Iª-IIae q. 24 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#34584">Iª-IIae q. 24 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#34585">Iª-IIae q. 24 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#34586">Iª-IIae q. 24 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#34587">Iª-IIae q. 24 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#34588">Iª-IIae q. 24 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#34589">Iª-IIae q. 24 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#34590">Iª-IIae q. 24 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#34591">Iª-IIae q. 24 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#34592">Iª-IIae q. 24 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#34593">Iª-IIae q. 24 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#34594">Iª-IIae q. 24 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#34595">Iª-IIae q. 24 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#34596">Iª-IIae q. 24 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#34597">Iª-IIae q. 24 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#34598">Iª-IIae q. 24 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#34599">Iª-IIae q. 24 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#34600">Iª-IIae q. 25 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#34601">Iª-IIae q. 25 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#34602">Iª-IIae q. 25 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#34603">Iª-IIae q. 25 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#34604">Iª-IIae q. 25 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#34605">Iª-IIae q. 25 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#34606">Iª-IIae q. 25 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#34607">Iª-IIae q. 25 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#34608">Iª-IIae q. 25 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#34609">Iª-IIae q. 25 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#34610">Iª-IIae q. 25 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#34611">Iª-IIae q. 25 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#34612">Iª-IIae q. 25 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#34613">Iª-IIae q. 25 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#34614">Iª-IIae q. 25 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#34615">Iª-IIae q. 25 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#34616">Iª-IIae q. 25 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#34617">Iª-IIae q. 25 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#34618">Iª-IIae q. 25 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#34619">Iª-IIae q. 25 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#34620">Iª-IIae q. 25 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#34621">Iª-IIae q. 25 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#34622">Iª-IIae q. 25 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#34623">Iª-IIae q. 25 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#34624">Iª-IIae q. 25 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#34625">Iª-IIae q. 25 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#34626">Iª-IIae q. 25 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#34627">Iª-IIae q. 25 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#34628">Iª-IIae q. 25 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#34629">Iª-IIae q. 25 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#34630">Iª-IIae q. 25 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#34631">Iª-IIae q. 25 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#34632">Iª-IIae q. 25 a. 4 ad 3'); |
| 28 | 184 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 187 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 // --> |
| 28 | 189 //]]> |
| 190 </script><br /> | |
| 191 <hr /> | |
| 192 <br /></div> | |
| 193 <div class="D">Quaestio 22</div> | |
| 194 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 195 <p title="I-II q. 22 pr."><a name="34515"><span class="ref">[34515] | |
| 196 Iª-IIae q. 22 pr.</span></a> Post hoc considerandum est de | |
| 197 passionibus animae, et primo, in generali; secundo, in speciali. In | |
| 198 generali autem, quatuor occurrunt circa eas consideranda, primo | |
| 199 quidem, de subiecto earum; secundo, de differentia earum; tertio, | |
| 200 de comparatione earum ad invicem; quarto, de malitia et bonitate | |
| 201 ipsarum. Circa primum quaeruntur tria. Primo, utrum aliqua passio | |
| 202 sit in anima. Secundo, utrum magis in parte appetitiva quam in | |
| 203 apprehensiva. Tertio, utrum magis sit in appetitu sensitivo quam | |
| 204 intellectivo, qui dicitur voluntas.</p> | |
| 205 <br /> | |
| 206 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 207 <p title="I-II q. 22 a. 1 arg. 1"><a name="34516"><span class= | |
| 208 "ref">[34516] Iª-IIae q. 22 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 209 sic proceditur. Videtur quod nulla passio sit in anima. Pati enim | |
| 210 est proprium materiae. Sed anima non est composita ex materia et | |
| 211 forma, ut in primo habitum est. Ergo nulla passio est in anima.</p> | |
| 212 <p title="I-II q. 22 a. 1 arg. 2"><a name="34517"><span class= | |
| 213 "ref">[34517] Iª-IIae q. 22 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 214 passio est motus, ut dicitur in III Physic. Sed anima non movetur, | |
| 215 ut probatur in I de anima. Ergo passio non est in anima.</p> | |
| 216 <p title="I-II q. 22 a. 1 arg. 3"><a name="34518"><span class= | |
| 217 "ref">[34518] Iª-IIae q. 22 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 218 passio est via in corruptionem, nam omnis passio, magis facta, | |
| 219 abiicit a substantia, ut dicitur in libro topicorum. Sed anima est | |
| 220 incorruptibilis. Ergo nulla passio est in anima.</p> | |
| 221 <p title="I-II q. 22 a. 1 s. c."><a name="34519"><span class= | |
| 222 "ref">[34519] Iª-IIae q. 22 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 223 est quod apostolus dicit, ad Rom. VII, <i>cum essemus in carne, | |
| 224 passiones peccatorum, quae per legem erant, operabantur in membris | |
| 225 nostris</i>. Peccata autem sunt proprie in anima. Ergo et | |
| 226 passiones, quae dicuntur peccatorum, sunt in anima.</p> | |
| 227 <p title="I-II q. 22 a. 1 co."><a name="34520"><span class= | |
| 228 "ref">[34520] Iª-IIae q. 22 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 229 dicendum quod pati dicitur tripliciter. Uno modo, communiter, | |
| 230 secundum quod omne recipere est pati, etiam si nihil abiiciatur a | |
| 231 re, sicut si dicatur aerem pati, quando illuminatur. Hoc autem | |
| 232 magis proprie est perfici, quam pati. Alio modo dicitur pati | |
| 233 proprie, quando aliquid recipitur cum alterius abiectione. Sed hoc | |
| 234 contingit dupliciter. Quandoque enim abiicitur id quod non est | |
| 235 conveniens rei, sicut cum corpus animalis sanatur, dicitur pati, | |
| 236 quia recipit sanitatem, aegritudine abiecta. Alio modo, quando e | |
| 237 converso contingit, sicut aegrotare dicitur pati, quia recipitur | |
| 238 infirmitas, sanitate abiecta. Et hic est propriissimus modus | |
| 239 passionis. Nam pati dicitur ex eo quod aliquid trahitur ad agentem, | |
| 240 quod autem recedit ab eo quod est sibi conveniens, maxime videtur | |
| 241 ad aliud trahi. Et similiter in I de Generat. dicitur quod, quando | |
| 242 ex ignobiliori generatur nobilius, est generatio simpliciter, et | |
| 243 corruptio secundum quid, e converso autem quando ex nobiliori | |
| 244 ignobilius generatur. Et his tribus modis contingit esse in anima | |
| 245 passionem. Nam secundum receptionem tantum dicitur quod sentire et | |
| 246 intelligere est quoddam pati. Passio autem cum abiectione non est | |
| 247 nisi secundum transmutationem corporalem, unde passio proprie dicta | |
| 248 non potest competere animae nisi per accidens, inquantum scilicet | |
| 249 compositum patitur. Sed et in hoc est diversitas, nam quando | |
| 250 huiusmodi transmutatio fit in deterius, magis proprie habet | |
| 251 rationem passionis, quam quando fit in melius. Unde tristitia magis | |
| 252 proprie est passio quam laetitia.</p> | |
| 253 <p title="I-II q. 22 a. 1 ad 1"><a name="34521"><span class= | |
| 254 "ref">[34521] Iª-IIae q. 22 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 255 igitur dicendum quod pati, secundum quod est cum abiectione et | |
| 256 transmutatione, proprium est materiae, unde non invenitur nisi in | |
| 257 compositis ex materia et forma. Sed pati prout importat receptionem | |
| 258 solam, non est necessarium quod sit materiae, sed potest esse | |
| 259 cuiuscumque existentis in potentia. Anima autem, etsi non sit | |
| 260 composita ex materia et forma, habet tamen aliquid potentialitatis, | |
| 261 secundum quam convenit sibi recipere et pati, secundum quod | |
| 262 intelligere pati est, ut dicitur in III de anima.</p> | |
| 263 <p title="I-II q. 22 a. 1 ad 2"><a name="34522"><span class= | |
| 264 "ref">[34522] Iª-IIae q. 22 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 265 dicendum quod pati et moveri, etsi non conveniat animae per se, | |
| 266 convenit tamen ei per accidens, ut in I de anima dicitur.</p> | |
| 267 <p title="I-II q. 22 a. 1 ad 3"><a name="34523"><span class= | |
| 268 "ref">[34523] Iª-IIae q. 22 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 269 dicendum quod ratio illa procedit de passione quae est cum | |
| 270 transmutatione ad deterius. Et huiusmodi passio animae convenire | |
| 271 non potest nisi per accidens, per se autem convenit composito, quod | |
| 272 est corruptibile.</p> | |
| 273 <br /> | |
| 274 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 275 <p title="I-II q. 22 a. 2 arg. 1"><a name="34524"><span class= | |
| 276 "ref">[34524] Iª-IIae q. 22 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 277 sic proceditur. Videtur quod passio magis sit in parte animae | |
| 278 apprehensiva quam in parte appetitiva. Quod enim est primum in | |
| 279 quolibet genere videtur esse maximum eorum quae sunt in genere | |
| 280 illo, et causa aliorum, ut dicitur in II Metaphys. Sed passio prius | |
| 281 invenitur in parte apprehensiva quam in parte appetitiva, non enim | |
| 282 patitur pars appetitiva, nisi passione praecedente in parte | |
| 283 apprehensiva. Ergo passio est magis in parte apprehensiva quam in | |
| 284 parte appetitiva.</p> | |
| 285 <p title="I-II q. 22 a. 2 arg. 2"><a name="34525"><span class= | |
| 286 "ref">[34525] Iª-IIae q. 22 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 287 quod est magis activum, videtur esse minus passivum, actio enim | |
| 288 passioni opponitur. Sed pars appetitiva est magis activa quam pars | |
| 289 apprehensiva. Ergo videtur quod in parte apprehensiva magis sit | |
| 290 passio.</p> | |
| 291 <p title="I-II q. 22 a. 2 arg. 3"><a name="34526"><span class= | |
| 292 "ref">[34526] Iª-IIae q. 22 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 293 sicut appetitus sensitivus est virtus in organo corporali, ita et | |
| 294 vis apprehensiva sensitiva. Sed passio animae fit, proprie | |
| 295 loquendo, secundum transmutationem corporalem. Ergo non magis est | |
| 296 passio in parte appetitiva sensitiva quam in apprehensiva | |
| 297 sensitiva.</p> | |
| 298 <p title="I-II q. 22 a. 2 s. c."><a name="34527"><span class= | |
| 299 "ref">[34527] Iª-IIae q. 22 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 300 est quod Augustinus dicit, in IX de Civ. Dei, quod <i>motus animi, | |
| 301 quos Graeci pathe, nostri autem quidam, sicut Cicero, | |
| 302 perturbationes, quidam affectiones vel affectus, quidam vero, sicut | |
| 303 in Graeco habetur, expressius passiones vocant</i>. Ex quo patet | |
| 304 quod passiones animae sunt idem quod affectiones. Sed affectiones | |
| 305 manifeste pertinent ad partem appetitivam, et non ad apprehensivam. | |
| 306 Ergo et passiones magis sunt in appetitiva quam in | |
| 307 apprehensiva.</p> | |
| 308 <p title="I-II q. 22 a. 2 co."><a name="34528"><span class= | |
| 309 "ref">[34528] Iª-IIae q. 22 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 310 dicendum quod, sicut iam dictum est, in nomine passionis importatur | |
| 311 quod patiens trahatur ad id quod est agentis. Magis autem trahitur | |
| 312 anima ad rem per vim appetitivam quam per vim apprehensivam. Nam | |
| 313 per vim appetitivam anima habet ordinem ad ipsas res, prout in | |
| 314 seipsis sunt, unde philosophus dicit, in VI Metaphys., quod bonum | |
| 315 et malum, quae sunt obiecta appetitivae potentiae, sunt in ipsis | |
| 316 rebus. Vis autem apprehensiva non trahitur ad rem, secundum quod in | |
| 317 seipsa est; sed cognoscit eam secundum intentionem rei, quam in se | |
| 318 habet vel recipit secundum proprium modum. Unde et ibidem dicitur | |
| 319 quod verum et falsum, quae ad cognitionem pertinent, non sunt in | |
| 320 rebus, sed in mente. Unde patet quod ratio passionis magis | |
| 321 invenitur in parte appetitiva quam in parte apprehensiva.</p> | |
| 322 <p title="I-II q. 22 a. 2 ad 1"><a name="34529"><span class= | |
| 323 "ref">[34529] Iª-IIae q. 22 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 324 ergo dicendum quod e contrario se habet in his quae pertinent ad | |
| 325 perfectionem, et in his quae pertinent ad defectum. Nam in his quae | |
| 326 ad perfectionem pertinent, attenditur intensio per accessum ad unum | |
| 327 primum principium, cui quanto est aliquid propinquius, tanto est | |
| 328 magis intensum, sicut intensio lucidi attenditur per accessum ad | |
| 329 aliquid summe lucidum, cui quanto aliquid magis appropinquat, tanto | |
| 330 est magis lucidum. Sed in his quae ad defectum pertinent, | |
| 331 attenditur intensio non per accessum ad aliquod summum, sed per | |
| 332 recessum a perfecto, quia in hoc ratio privationis et defectus | |
| 333 consistit. Et ideo quanto minus recedit a primo, tanto est minus | |
| 334 intensum, et propter hoc, in principio semper invenitur parvus | |
| 335 defectus, qui postea procedendo magis multiplicatur. Passio autem | |
| 336 ad defectum pertinet, quia est alicuius secundum quod est in | |
| 337 potentia. Unde in his quae appropinquant primo perfecto, scilicet | |
| 338 Deo, invenitur parum de ratione potentiae et passionis, in aliis | |
| 339 autem consequenter, plus. Et sic etiam in priori vi animae, | |
| 340 scilicet apprehensiva, invenitur minus de ratione passionis.</p> | |
| 341 <p title="I-II q. 22 a. 2 ad 2"><a name="34530"><span class= | |
| 342 "ref">[34530] Iª-IIae q. 22 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 343 dicendum quod vis appetitiva dicitur esse magis activa, quia est | |
| 344 magis principium exterioris actus. Et hoc habet ex hoc ipso ex quo | |
| 345 habet quod sit magis passiva, scilicet ex hoc quod habet ordinem ad | |
| 346 rem ut est in seipsa, per actionem enim exteriorem pervenimus ad | |
| 347 consequendas res.</p> | |
| 348 <p title="I-II q. 22 a. 2 ad 3"><a name="34531"><span class= | |
| 349 "ref">[34531] Iª-IIae q. 22 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 350 dicendum quod, sicut in primo dictum est, dupliciter organum animae | |
| 351 potest transmutari. Uno modo, transmutatione spirituali, secundum | |
| 352 quod recipit intentionem rei. Et hoc per se invenitur in actu | |
| 353 apprehensivae virtutis sensitivae, sicut oculus immutatur a | |
| 354 visibili, non ita quod coloretur, sed ita quod recipiat intentionem | |
| 355 coloris. Est autem alia naturalis transmutatio organi, prout | |
| 356 organum transmutatur quantum ad suam naturalem dispositionem, puta | |
| 357 quod calefit aut infrigidatur, vel alio simili modo transmutatur. | |
| 358 Et huiusmodi transmutatio per accidens se habet ad actum | |
| 359 apprehensivae virtutis sensitivae, puta cum oculus fatigatur ex | |
| 360 forti intuitu, vel dissolvitur ex vehementia visibilis. Sed ad | |
| 361 actum appetitus sensitivi per se ordinatur huiusmodi transmutatio, | |
| 362 unde in definitione motuum appetitivae partis, materialiter ponitur | |
| 363 aliqua naturalis transmutatio organi; sicut dicitur quod ira est | |
| 364 accensio sanguinis circa cor. Unde patet quod ratio passionis magis | |
| 365 invenitur in actu sensitivae virtutis appetitivae, quam in actu | |
| 366 sensitivae virtutis apprehensivae, licet utraque sit actus organi | |
| 367 corporalis.</p> | |
| 368 <br /> | |
| 369 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 370 <p title="I-II q. 22 a. 3 arg. 1"><a name="34532"><span class= | |
| 371 "ref">[34532] Iª-IIae q. 22 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 372 sic proceditur. Videtur quod passio non magis sit in appetitu | |
| 373 sensitivo quam in appetitu intellectivo. Dicit enim Dionysius, II | |
| 374 cap. de Div. Nom., quod <i>Hierotheus ex quadam est doctus | |
| 375 diviniore inspiratione, non solum discens, sed etiam patiens | |
| 376 divina</i>. Sed passio divinorum non potest pertinere ad appetitum | |
| 377 sensitivum, cuius obiectum est bonum sensibile. Ergo passio est in | |
| 378 appetitu intellectivo, sicut et in sensitivo.</p> | |
| 379 <p title="I-II q. 22 a. 3 arg. 2"><a name="34533"><span class= | |
| 380 "ref">[34533] Iª-IIae q. 22 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 381 quanto activum est potentius, tanto passio est fortior. Sed | |
| 382 obiectum appetitus intellectivi, quod est bonum universale, est | |
| 383 potentius activum quam obiectum appetitus sensitivi, quod est bonum | |
| 384 particulare. Ergo ratio passionis magis invenitur in appetitu | |
| 385 intellectivo quam in appetitu sensitivo.</p> | |
| 386 <p title="I-II q. 22 a. 3 arg. 3"><a name="34534"><span class= | |
| 387 "ref">[34534] Iª-IIae q. 22 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 388 gaudium et amor passiones quaedam esse dicuntur. Sed haec | |
| 389 inveniuntur in appetitu intellectivo, et non solum in sensitivo, | |
| 390 alioquin non attribuerentur in Scripturis Deo et Angelis. Ergo | |
| 391 passiones non magis sunt in appetitu sensitivo quam in | |
| 392 intellectivo.</p> | |
| 393 <p title="I-II q. 22 a. 3 s. c."><a name="34535"><span class= | |
| 394 "ref">[34535] Iª-IIae q. 22 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 395 est quod dicit Damascenus, in II libro, describens animales | |
| 396 passiones, <i>passio est motus appetitivae virtutis sensibilis in | |
| 397 imaginatione boni vel mali. Et aliter, passio est motus | |
| 398 irrationalis animae per suspicionem boni vel mali</i>.</p> | |
| 399 <p title="I-II q. 22 a. 3 co."><a name="34536"><span class= | |
| 400 "ref">[34536] Iª-IIae q. 22 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 401 dicendum quod, sicut iam dictum est, passio proprie invenitur ubi | |
| 402 est transmutatio corporalis. Quae quidem invenitur in actibus | |
| 403 appetitus sensitivi; et non solum spiritualis, sicut est in | |
| 404 apprehensione sensitiva, sed etiam naturalis. In actu autem | |
| 405 appetitus intellectivi non requiritur aliqua transmutatio | |
| 406 corporalis, quia huiusmodi appetitus non est virtus alicuius | |
| 407 organi. Unde patet quod ratio passionis magis proprie invenitur in | |
| 408 actu appetitus sensitivi quam intellectivi; ut etiam patet per | |
| 409 definitiones Damasceni inductas.</p> | |
| 410 <p title="I-II q. 22 a. 3 ad 1"><a name="34537"><span class= | |
| 411 "ref">[34537] Iª-IIae q. 22 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 412 ergo dicendum quod passio divinorum ibi dicitur affectio ad divina, | |
| 413 et coniunctio ad ipsa per amorem, quod tamen fit sine | |
| 414 transmutatione corporali.</p> | |
| 415 <p title="I-II q. 22 a. 3 ad 2"><a name="34538"><span class= | |
| 416 "ref">[34538] Iª-IIae q. 22 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 417 dicendum quod magnitudo passionis non solum dependet ex virtute | |
| 418 agentis, sed etiam ex passibilitate patientis, quia quae sunt bene | |
| 419 passibilia, multum patiuntur etiam a parvis activis. Licet ergo | |
| 420 obiectum appetitus intellectivi sit magis activum quam obiectum | |
| 421 appetitus sensitivi, tamen appetitus sensitivus est magis | |
| 422 passivus.</p> | |
| 423 <p title="I-II q. 22 a. 3 ad 3"><a name="34539"><span class= | |
| 424 "ref">[34539] Iª-IIae q. 22 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 425 dicendum quod amor et gaudium et alia huiusmodi, cum attribuuntur | |
| 426 Deo vel Angelis, aut hominibus secundum appetitum intellectivum, | |
| 427 significant simplicem actum voluntatis cum similitudine effectus, | |
| 428 absque passione. Unde dicit Augustinus, IX de Civ. Dei, <i>sancti | |
| 429 Angeli et sine ira puniunt et sine miseriae compassione subveniunt. | |
| 430 Et tamen, istarum nomina passionum, consuetudine locutionis | |
| 431 humanae, etiam in eos usurpantur, propter quandam operum | |
| 432 similitudinem, non propter affectionum infirmitatem</i>.</p> | |
| 433 <br /> | |
| 434 <div class="D">Quaestio 23</div> | |
| 435 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 436 <p title="I-II q. 23 pr."><a name="34540"><span class="ref">[34540] | |
| 437 Iª-IIae q. 23 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 438 passionum differentia ad invicem. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 439 Primo, utrum passiones quae sunt in concupiscibili, sint diversae | |
| 440 ab his quae sunt in irascibili. Secundo, utrum contrarietas | |
| 441 passionum irascibili sit secundum contrarietatem boni et mali. | |
| 442 Tertio, utrum sit aliqua passio non habens contrarium. Quarto, | |
| 443 utrum sint aliquae passiones differentes specie, in eadem potentia, | |
| 444 non contrariae ad invicem.</p> | |
| 445 <br /> | |
| 446 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 447 <p title="I-II q. 23 a. 1 arg. 1"><a name="34541"><span class= | |
| 448 "ref">[34541] Iª-IIae q. 23 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 449 sic proceditur. Videtur quod passiones eaedem sint in irascibili et | |
| 450 in concupiscibili. Dicit enim philosophus, in II Ethic., quod | |
| 451 passiones animae sunt quas sequitur gaudium et tristitia. Sed | |
| 452 gaudium et tristitia sunt in concupiscibili. Ergo omnes passiones | |
| 453 sunt in concupiscibili. Non ergo sunt aliae in irascibili, et aliae | |
| 454 in concupiscibili.</p> | |
| 455 <p title="I-II q. 23 a. 1 arg. 2"><a name="34542"><span class= | |
| 456 "ref">[34542] Iª-IIae q. 23 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 457 Matth. XIII, super illud, <i>simile est regnum caelorum | |
| 458 fermento</i> etc., dicit Glossa Hieronymi, <i>in ratione | |
| 459 possideamus prudentiam, in irascibili odium vitiorum, in | |
| 460 concupiscibili desiderium virtutum</i>. Sed odium est in | |
| 461 concupiscibili, sicut et amor, cui contrariatur, ut dicitur in II | |
| 462 Topic. Ergo eadem passio est in concupiscibili et irascibili.</p> | |
| 463 <p title="I-II q. 23 a. 1 arg. 3"><a name="34543"><span class= | |
| 464 "ref">[34543] Iª-IIae q. 23 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 465 passiones et actus differunt specie secundum obiecta. Sed passionum | |
| 466 irascibilis et concupiscibilis eadem obiecta sunt, scilicet bonum | |
| 467 et malum. Ergo eaedem sunt passiones irascibilis et | |
| 468 concupiscibilis.</p> | |
| 469 <p title="I-II q. 23 a. 1 s. c."><a name="34544"><span class= | |
| 470 "ref">[34544] Iª-IIae q. 23 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 471 diversarum potentiarum actus sunt specie diversi, sicut videre et | |
| 472 audire. Sed irascibilis et concupiscibilis sunt duae potentiae | |
| 473 dividentes appetitum sensitivum, ut in primo dictum est. Ergo, cum | |
| 474 passiones sint motus appetitus sensitivi, ut supra dictum est, | |
| 475 passiones quae sunt in irascibili, erunt aliae secundum speciem a | |
| 476 passionibus quae sunt in concupiscibili.</p> | |
| 477 <p title="I-II q. 23 a. 1 co."><a name="34545"><span class= | |
| 478 "ref">[34545] Iª-IIae q. 23 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 479 dicendum quod passiones quae sunt in irascibili et in | |
| 480 concupiscibili, differunt specie. Cum enim diversae potentiae | |
| 481 habeant diversa obiecta, ut in primo dictum est, necesse est quod | |
| 482 passiones diversarum potentiarum ad diversa obiecta referantur. | |
| 483 Unde multo magis passiones diversarum potentiarum specie differunt, | |
| 484 maior enim differentia obiecti requiritur ad diversificandam | |
| 485 speciem potentiarum, quam ad diversificandam speciem passionum vel | |
| 486 actuum. Sicut enim in naturalibus diversitas generis consequitur | |
| 487 diversitatem potentiae materiae, diversitas autem speciei | |
| 488 diversitatem formae in eadem materia; ita in actibus animae, actus | |
| 489 ad diversas potentias pertinentes, sunt non solum specie, sed etiam | |
| 490 genere diversi; actus autem vel passiones respicientes diversa | |
| 491 obiecta specialia comprehensa sub uno communi obiecto unius | |
| 492 potentiae, differunt sicut species illius generis. Ad cognoscendum | |
| 493 ergo quae passiones sint in irascibili, et quae in concupiscibili, | |
| 494 oportet assumere obiectum utriusque potentiae. Dictum est autem in | |
| 495 primo quod obiectum potentiae concupiscibilis est bonum vel malum | |
| 496 sensibile simpliciter acceptum, quod est delectabile vel dolorosum. | |
| 497 Sed quia necesse est quod interdum anima difficultatem vel pugnam | |
| 498 patiatur in adipiscendo aliquod huiusmodi bonum, vel fugiendo | |
| 499 aliquod huiusmodi malum, inquantum hoc est quodammodo elevatum | |
| 500 supra facilem potestatem animalis; ideo ipsum bonum vel malum, | |
| 501 secundum quod habet rationem ardui vel difficilis, est obiectum | |
| 502 irascibilis. Quaecumque ergo passiones respiciunt absolute bonum | |
| 503 vel malum, pertinent ad concupiscibilem; ut gaudium, tristitia, | |
| 504 amor, odium, et similia. Quaecumque vero passiones respiciunt bonum | |
| 505 vel malum sub ratione ardui, prout est aliquid adipiscibile vel | |
| 506 fugibile cum aliqua difficultate, pertinent ad irascibilem; ut | |
| 507 audacia, timor, spes, et huiusmodi.</p> | |
| 508 <p title="I-II q. 23 a. 1 ad 1"><a name="34546"><span class= | |
| 509 "ref">[34546] Iª-IIae q. 23 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 510 ergo dicendum quod, sicut in primo dictum est, ad hoc vis | |
| 511 irascibilis data est animalibus, ut tollantur impedimenta quibus | |
| 512 concupiscibilis in suum obiectum tendere prohibetur, vel propter | |
| 513 difficultatem boni adipiscendi, vel propter difficultatem mali | |
| 514 superandi. Et ideo passiones irascibilis omnes terminantur ad | |
| 515 passiones concupiscibilis. Et secundum hoc, etiam passiones quae | |
| 516 sunt in irascibili, consequitur gaudium et tristitia, quae sunt in | |
| 517 concupiscibili.</p> | |
| 518 <p title="I-II q. 23 a. 1 ad 2"><a name="34547"><span class= | |
| 519 "ref">[34547] Iª-IIae q. 23 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 520 dicendum quod odium vitiorum attribuit Hieronymus irascibili, non | |
| 521 propter rationem odii, quae proprie competit concupiscibili; sed | |
| 522 propter impugnationem, quae pertinet ad irascibilem.</p> | |
| 523 <p title="I-II q. 23 a. 1 ad 3"><a name="34548"><span class= | |
| 524 "ref">[34548] Iª-IIae q. 23 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 525 dicendum quod bonum inquantum est delectabile, movet | |
| 526 concupiscibilem. Sed si bonum habeat quandam difficultatem ad | |
| 527 adipiscendum, ex hoc ipso habet aliquid repugnans concupiscibili. | |
| 528 Et ideo necessarium fuit esse aliam potentiam quae in id tenderet. | |
| 529 Et eadem ratio est de malis. Et haec potentia est irascibilis. Unde | |
| 530 ex consequenti passiones concupiscibilis et irascibilis specie | |
| 531 differunt.</p> | |
| 532 <br /> | |
| 533 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 534 <p title="I-II q. 23 a. 2 arg. 1"><a name="34549"><span class= | |
| 535 "ref">[34549] Iª-IIae q. 23 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 536 sic proceditur. Videtur quod contrarietas passionum irascibilis non | |
| 537 sit nisi secundum contrarietatem boni et mali. Passiones enim | |
| 538 irascibilis ordinantur ad passiones concupiscibilis, ut dictum est. | |
| 539 Sed passiones concupiscibilis non contrariantur nisi secundum | |
| 540 contrarietatem boni et mali; sicut amor et odium, gaudium et | |
| 541 tristitia. Ergo nec passiones irascibilis.</p> | |
| 542 <p title="I-II q. 23 a. 2 arg. 2"><a name="34550"><span class= | |
| 543 "ref">[34550] Iª-IIae q. 23 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 544 passiones differunt secundum obiecta; sicut et motus secundum | |
| 545 terminos. Sed contrarietas non est in motibus nisi secundum | |
| 546 contrarietatem terminorum, ut patet in V Physic. Ergo neque in | |
| 547 passionibus est contrarietas nisi secundum contrarietatem | |
| 548 obiectorum. Obiectum autem appetitus est bonum vel malum. Ergo in | |
| 549 nulla potentia appetitiva potest esse contrarietas passionum nisi | |
| 550 secundum contrarietatem boni et mali.</p> | |
| 551 <p title="I-II q. 23 a. 2 arg. 3"><a name="34551"><span class= | |
| 552 "ref">[34551] Iª-IIae q. 23 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 553 <i>Praeterea, omnis passio animae attenditur secundum accessum et | |
| 554 recessum</i>, ut Avicenna dicit, in sexto de naturalibus. Sed | |
| 555 accessus causatur ex ratione boni, recessus autem ex ratione mali, | |
| 556 quia sicut bonum est quod omnia appetunt, ut dicitur in I Ethic., | |
| 557 ita malum est quod omnia fugiunt. Ergo contrarietas in passionibus | |
| 558 animae non potest esse nisi secundum bonum et malum.</p> | |
| 559 <p title="I-II q. 23 a. 2 s. c."><a name="34552"><span class= | |
| 560 "ref">[34552] Iª-IIae q. 23 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 561 timor et audacia sunt contraria, ut patet in III Ethic. sed timor | |
| 562 et audacia non differunt secundum bonum et malum, quia utrumque est | |
| 563 respectu aliquorum malorum. Ergo non omnis contrarietas passionum | |
| 564 irascibilis est secundum contrarietatem boni et mali.</p> | |
| 565 <p title="I-II q. 23 a. 2 co."><a name="34553"><span class= | |
| 566 "ref">[34553] Iª-IIae q. 23 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 567 dicendum quod passio quidam motus est, ut dicitur in III Physic. | |
| 568 Unde oportet contrarietatem passionum accipere secundum | |
| 569 contrarietatem motuum vel mutationum. Est autem duplex contrarietas | |
| 570 in mutationibus vel motibus, ut dicitur in V Physic. Una quidem | |
| 571 secundum accessum et recessum ab eodem termino, quae quidem | |
| 572 contrarietas est proprie mutationum, idest generationis, quae est | |
| 573 mutatio ad esse, et corruptionis, quae est mutatio ab esse. Alia | |
| 574 autem secundum contrarietatem terminorum, quae proprie est | |
| 575 contrarietas motuum, sicut dealbatio, quae est motus a nigro in | |
| 576 album, opponitur denigrationi, quae est motus ab albo in nigrum. | |
| 577 Sic igitur in passionibus animae duplex contrarietas invenitur, una | |
| 578 quidem secundum contrarietatem obiectorum, scilicet boni et mali; | |
| 579 alia vero secundum accessum et recessum ab eodem termino. In | |
| 580 passionibus quidem concupiscibilis invenitur prima contrarietas | |
| 581 tantum, quae scilicet est secundum obiecta, in passionibus autem | |
| 582 irascibilis invenitur utraque. Cuius ratio est quia obiectum | |
| 583 concupiscibilis, ut supra dictum est, est bonum vel malum sensibile | |
| 584 absolute. Bonum autem, inquantum bonum, non potest esse terminus ut | |
| 585 a quo, sed solum ut ad quem, quia nihil refugit bonum inquantum | |
| 586 bonum, sed omnia appetunt ipsum. Similiter nihil appetit malum | |
| 587 inquantum huiusmodi, sed omnia fugiunt ipsum, et propter hoc, malum | |
| 588 non habet rationem termini ad quem, sed solum termini a quo. Sic | |
| 589 igitur omnis passio concupiscibilis respectu boni, est ut in ipsum, | |
| 590 sicut amor, desiderium et gaudium, omnis vero passio eius respectu | |
| 591 mali, est ut ab ipso, sicut odium, fuga seu abominatio, et | |
| 592 tristitia. Unde in passionibus concupiscibilis non potest esse | |
| 593 contrarietas secundum accessum et recessum ab eodem obiecto. Sed | |
| 594 obiectum irascibilis est sensibile bonum vel malum, non quidem | |
| 595 absolute, sed sub ratione difficultatis vel arduitatis, ut supra | |
| 596 dictum est. Bonum autem arduum sive difficile habet rationem ut in | |
| 597 ipsum tendatur, inquantum est bonum, quod pertinet ad passionem | |
| 598 spei; et ut ab ipso recedatur, inquantum est arduum vel difficile, | |
| 599 quod pertinet ad passionem desperationis. Similiter malum arduum | |
| 600 habet rationem ut vitetur, inquantum est malum, et hoc pertinet ad | |
| 601 passionem timoris, habet etiam rationem ut in ipsum tendatur, sicut | |
| 602 in quoddam arduum, per quod scilicet aliquid evadit subiectionem | |
| 603 mali, et sic tendit in ipsum audacia. Invenitur ergo in passionibus | |
| 604 irascibilis contrarietas secundum contrarietatem boni et mali, | |
| 605 sicut inter spem et timorem, et iterum secundum accessum et | |
| 606 recessum ab eodem termino, sicut inter audaciam et timorem.</p> | |
| 607 <p title="I-II q. 23 a. 2 ad arg."><a name="34554"><span class= | |
| 608 "ref">[34554] Iª-IIae q. 23 a. 2 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 609 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 610 <br /> | |
| 611 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 612 <p title="I-II q. 23 a. 3 arg. 1"><a name="34555"><span class= | |
| 613 "ref">[34555] Iª-IIae q. 23 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 614 sic proceditur. Videtur quod omnis passio animae habeat aliquid | |
| 615 contrarium. Omnis enim passio animae vel est in irascibili vel in | |
| 616 concupiscibili, sicut supra dictum est. Sed utraeque passiones | |
| 617 habent contrarietatem suo modo. Ergo omnis passio animae habet | |
| 618 contrarium.</p> | |
| 619 <p title="I-II q. 23 a. 3 arg. 2"><a name="34556"><span class= | |
| 620 "ref">[34556] Iª-IIae q. 23 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 621 omnis passio animae habet vel bonum vel malum pro obiecto, quae | |
| 622 sunt obiecta universaliter appetitivae partis. Sed passioni cuius | |
| 623 obiectum est bonum, opponitur passio cuius obiectum est malum. Ergo | |
| 624 omnis passio habet contrarium.</p> | |
| 625 <p title="I-II q. 23 a. 3 arg. 3"><a name="34557"><span class= | |
| 626 "ref">[34557] Iª-IIae q. 23 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 627 omnis passio animae est secundum accessum vel secundum recessum, ut | |
| 628 dictum est. Sed cuilibet accessui contrariatur recessus, et e | |
| 629 converso. Ergo omnis passio animae habet contrarium.</p> | |
| 630 <p title="I-II q. 23 a. 3 s. c."><a name="34558"><span class= | |
| 631 "ref">[34558] Iª-IIae q. 23 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 632 ira est quaedam passio animae. Sed nulla passio ponitur contraria | |
| 633 irae, ut patet in IV Ethic. Ergo non omnis passio habet | |
| 634 contrarium.</p> | |
| 635 <p title="I-II q. 23 a. 3 co."><a name="34559"><span class= | |
| 636 "ref">[34559] Iª-IIae q. 23 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 637 dicendum quod singulare est in passione irae, quod non potest | |
| 638 habere contrarium, neque secundum accessum et recessum, neque | |
| 639 secundum contrarietatem boni et mali. Causatur enim ira ex malo | |
| 640 difficili iam iniacente. Ad cuius praesentiam, necesse est quod aut | |
| 641 appetitus succumbat, et sic non exit terminos tristitiae, quae est | |
| 642 passio concupiscibilis, aut habet motum ad invadendum malum | |
| 643 laesivum, quod pertinet ad iram. Motum autem ad fugiendum habere | |
| 644 non potest, quia iam malum ponitur praesens vel praeteritum. Et sic | |
| 645 motui irae non contrariatur aliqua passio secundum contrarietatem | |
| 646 accessus et recessus. Similiter etiam nec secundum contrarietatem | |
| 647 boni et mali. Quia malo iam iniacenti opponitur bonum iam adeptum, | |
| 648 quod iam non potest habere rationem ardui vel difficilis. Nec post | |
| 649 adeptionem boni remanet alius motus, nisi quietatio appetitus in | |
| 650 bono adepto, quae pertinet ad gaudium, quod est passio | |
| 651 concupiscibilis. Unde motus irae non potest habere aliquem motum | |
| 652 animae contrarium, sed solummodo opponitur ei cessatio a motu, | |
| 653 sicut philosophus dicit, in sua rhetorica, quod <i>mitescere | |
| 654 opponitur ei quod est irasci</i>, quod non est oppositum contrarie, | |
| 655 sed negative vel privative.</p> | |
| 656 <p title="I-II q. 23 a. 3 ad arg."><a name="34560"><span class= | |
| 657 "ref">[34560] Iª-IIae q. 23 a. 3 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 658 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 659 <br /> | |
| 660 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 661 <p title="I-II q. 23 a. 4 arg. 1"><a name="34561"><span class= | |
| 662 "ref">[34561] Iª-IIae q. 23 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 663 sic proceditur. Videtur quod non possint in aliqua potentia esse | |
| 664 passiones specie differentes, et non contrariae ad invicem. | |
| 665 Passiones enim animae differunt secundum obiecta. Obiecta autem | |
| 666 passionum animae sunt bonum et malum, secundum quorum differentiam | |
| 667 passiones habent contrarietatem. Ergo nullae passiones eiusdem | |
| 668 potentiae, non habentes contrarietatem ad invicem, differunt | |
| 669 specie.</p> | |
| 670 <p title="I-II q. 23 a. 4 arg. 2"><a name="34562"><span class= | |
| 671 "ref">[34562] Iª-IIae q. 23 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 672 differentia speciei est differentia secundum formam. Sed omnis | |
| 673 differentia secundum formam, est secundum aliquam contrarietatem, | |
| 674 ut dicitur in X Metaphys. Ergo passiones eiusdem potentiae quae non | |
| 675 sunt contrariae, non differunt specie.</p> | |
| 676 <p title="I-II q. 23 a. 4 arg. 3"><a name="34563"><span class= | |
| 677 "ref">[34563] Iª-IIae q. 23 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 678 cum omnis passio animae consistat in accessu vel recessu ad bonum | |
| 679 vel ad malum, necesse videtur quod omnis differentia passionum | |
| 680 animae sit vel secundum differentiam boni et mali; vel secundum | |
| 681 differentiam accessus et recessus; vel secundum maiorem vel minorem | |
| 682 accessum aut recessum. Sed primae duae differentiae inducunt | |
| 683 contrarietatem in passionibus animae, ut dictum est. Tertia autem | |
| 684 differentia non diversificat speciem, quia sic essent infinitae | |
| 685 species passionum animae. Ergo non potest esse quod passiones | |
| 686 eiusdem potentiae animae differant specie, et non sint | |
| 687 contrariae.</p> | |
| 688 <p title="I-II q. 23 a. 4 s. c."><a name="34564"><span class= | |
| 689 "ref">[34564] Iª-IIae q. 23 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 690 amor et gaudium differunt specie, et sunt in concupiscibili. Nec | |
| 691 tamen contrariantur ad invicem, quin potius unum est causa | |
| 692 alterius. Ergo sunt aliquae passiones eiusdem potentiae quae | |
| 693 differunt specie, nec sunt contrariae.</p> | |
| 694 <p title="I-II q. 23 a. 4 co."><a name="34565"><span class= | |
| 695 "ref">[34565] Iª-IIae q. 23 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 696 dicendum quod passiones differunt secundum activa, quae sunt | |
| 697 obiecta passionum animae. Differentia autem activorum potest | |
| 698 attendi dupliciter, uno modo, secundum speciem vel naturam ipsorum | |
| 699 activorum, sicut ignis differt ab aqua; alio modo, secundum | |
| 700 diversam virtutem activam. Diversitas autem activi vel motivi | |
| 701 quantum ad virtutem movendi, potest accipi in passionibus animae | |
| 702 secundum similitudinem agentium naturalium. Omne enim movens trahit | |
| 703 quodammodo ad se patiens, vel a se repellit. Trahendo quidem ad se, | |
| 704 tria facit in ipso. Nam primo quidem, dat ei inclinationem vel | |
| 705 aptitudinem ut in ipsum tendat, sicut cum corpus leve, quod est | |
| 706 sursum, dat levitatem corpori generato, per quam habet | |
| 707 inclinationem vel aptitudinem ad hoc quod sit sursum. Secundo, si | |
| 708 corpus generatum est extra locum proprium, dat ei moveri ad locum. | |
| 709 Tertio, dat ei quiescere, in locum cum pervenerit, quia ex eadem | |
| 710 causa aliquid quiescit in loco, per quam movebatur ad locum. Et | |
| 711 similiter intelligendum est de causa repulsionis. In motibus autem | |
| 712 appetitivae partis, bonum habet quasi virtutem attractivam, malum | |
| 713 autem virtutem repulsivam. Bonum ergo primo quidem in potentia | |
| 714 appetitiva causat quandam inclinationem, seu aptitudinem, seu | |
| 715 connaturalitatem ad bonum, quod pertinet ad passionem amoris. Cui | |
| 716 per contrarium respondet odium, ex parte mali. Secundo, si bonum | |
| 717 sit nondum habitum, dat ei motum ad assequendum bonum amatum, et | |
| 718 hoc pertinet ad passionem desiderii vel concupiscentiae. Et ex | |
| 719 opposito, ex parte mali, est fuga vel abominatio. Tertio, cum | |
| 720 adeptum fuerit bonum, dat appetitus quietationem quandam in ipso | |
| 721 bono adepto, et hoc pertinet ad delectationem vel gaudium. Cui | |
| 722 opponitur ex parte mali dolor vel tristitia. In passionibus autem | |
| 723 irascibilis, praesupponitur quidem aptitudo vel inclinatio ad | |
| 724 prosequendum bonum vel fugiendum malum, ex concupiscibili, quae | |
| 725 absolute respicit bonum vel malum. Et respectu boni nondum adepti, | |
| 726 est spes et desperatio. Respectu autem mali nondum iniacentis, est | |
| 727 timor et audacia. Respectu autem boni adepti, non est aliqua passio | |
| 728 in irascibili, quia iam non habet rationem ardui, ut supra dictum | |
| 729 est. Sed ex malo iam iniacenti, sequitur passio irae. Sic igitur | |
| 730 patet quod in concupiscibili sunt tres coniugationes passionum, | |
| 731 scilicet amor et odium, desiderium et fuga gaudium et tristitia. | |
| 732 Similiter in irascibili sunt tres, scilicet spes et desperatio, | |
| 733 timor et audacia, et ira, cui nulla passio opponitur. Sunt ergo | |
| 734 omnes passiones specie differentes undecim, sex quidem in | |
| 735 concupiscibili, et quinque in irascibili; sub quibus omnes animae | |
| 736 passiones continentur.</p> | |
| 737 <p title="I-II q. 23 a. 4 ad arg."><a name="34566"><span class= | |
| 738 "ref">[34566] Iª-IIae q. 23 a. 4 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 739 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 740 <br /> | |
| 741 <div class="D">Quaestio 24</div> | |
| 742 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 743 <p title="I-II q. 24 pr."><a name="34567"><span class="ref">[34567] | |
| 744 Iª-IIae q. 24 pr.</span></a> Deinde considerandum est de bono | |
| 745 et malo circa passiones animae. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 746 Primo, utrum bonum et malum morale possit in passionibus animae | |
| 747 inveniri. Secundo, utrum omnis passio animae sit mala moraliter. | |
| 748 Tertio, utrum omnis passio addat, vel diminuat, ad bonitatem vel | |
| 749 malitiam actus. Quarto, utrum aliqua passio sit bona vel mala ex | |
| 750 sua specie.</p> | |
| 751 <br /> | |
| 752 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 753 <p title="I-II q. 24 a. 1 arg. 1"><a name="34568"><span class= | |
| 754 "ref">[34568] Iª-IIae q. 24 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 755 sic proceditur. Videtur quod nulla passio animae sit bona vel mala | |
| 756 moraliter. Bonum enim et malum morale est proprium hominis, mores | |
| 757 enim proprie dicuntur humani, ut Ambrosius dicit, super Lucam. Sed | |
| 758 passiones non sunt propriae hominum, sed sunt etiam aliis | |
| 759 animalibus communes. Ergo nulla passio animae est bona vel mala | |
| 760 moraliter.</p> | |
| 761 <p title="I-II q. 24 a. 1 arg. 2"><a name="34569"><span class= | |
| 762 "ref">[34569] Iª-IIae q. 24 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 763 bonum vel malum hominis est secundum rationem esse, vel praeter | |
| 764 rationem esse, ut Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. Sed | |
| 765 passiones animae non sunt in ratione, sed in appetitu sensitivo, ut | |
| 766 supra dictum est. Ergo non pertinent ad bonum vel malum hominis, | |
| 767 quod est bonum morale.</p> | |
| 768 <p title="I-II q. 24 a. 1 arg. 3"><a name="34570"><span class= | |
| 769 "ref">[34570] Iª-IIae q. 24 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 770 philosophus dicit, in II Ethic., quod <i>passionibus neque laudamur | |
| 771 neque vituperamur</i>. Sed secundum bona et mala moralia, laudamur | |
| 772 et vituperamur. Ergo passiones non sunt bonae vel malae | |
| 773 moraliter.</p> | |
| 774 <p title="I-II q. 24 a. 1 s. c."><a name="34571"><span class= | |
| 775 "ref">[34571] Iª-IIae q. 24 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 776 est quod Augustinus dicit, in XIV de Civ. Dei, de passionibus | |
| 777 animae loquens <i>mala sunt ista, si malus est amor; bona, si | |
| 778 bonus</i>.</p> | |
| 779 <p title="I-II q. 24 a. 1 co."><a name="34572"><span class= | |
| 780 "ref">[34572] Iª-IIae q. 24 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 781 dicendum quod passiones animae dupliciter possunt considerari, uno | |
| 782 modo, secundum se; alio modo, secundum quod subiacent imperio | |
| 783 rationis et voluntatis. Si igitur secundum se considerentur, prout | |
| 784 scilicet sunt motus quidam irrationalis appetitus, sic non est in | |
| 785 eis bonum vel malum morale, quod dependet a ratione, ut supra | |
| 786 dictum est. Si autem considerentur secundum quod subiacent imperio | |
| 787 rationis et voluntatis, sic est in eis bonum et malum morale. | |
| 788 Propinquior enim est appetitus sensitivus ipsi rationi et | |
| 789 voluntati, quam membra exteriora; quorum tamen motus et actus sunt | |
| 790 boni vel mali moraliter, secundum quod sunt voluntarii. Unde multo | |
| 791 magis et ipsae passiones, secundum quod sunt voluntariae, possunt | |
| 792 dici bonae vel malae moraliter. Dicuntur autem voluntariae vel ex | |
| 793 eo quod a voluntate imperantur, vel ex eo quod a voluntate non | |
| 794 prohibentur.</p> | |
| 795 <p title="I-II q. 24 a. 1 ad 1"><a name="34573"><span class= | |
| 796 "ref">[34573] Iª-IIae q. 24 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 797 ergo dicendum quod istae passiones secundum se consideratae, sunt | |
| 798 communes hominibus et aliis animalibus, sed secundum quod a ratione | |
| 799 imperantur, sunt propriae hominum.</p> | |
| 800 <p title="I-II q. 24 a. 1 ad 2"><a name="34574"><span class= | |
| 801 "ref">[34574] Iª-IIae q. 24 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 802 dicendum quod etiam inferiores vires appetitivae dicuntur | |
| 803 rationales, secundum quod participant aliqualiter rationem, ut | |
| 804 dicitur in I Ethic.</p> | |
| 805 <p title="I-II q. 24 a. 1 ad 3"><a name="34575"><span class= | |
| 806 "ref">[34575] Iª-IIae q. 24 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 807 dicendum quod philosophus dicit quod non laudamur aut vituperamur | |
| 808 secundum passiones absolute consideratas, sed non removet quin | |
| 809 possint fieri laudabiles vel vituperabiles secundum quod a ratione | |
| 810 ordinantur. Unde subdit, <i>non enim laudatur aut vituperatur qui | |
| 811 timet aut irascitur, sed qui aliqualiter</i>, idest secundum | |
| 812 rationem vel praeter rationem.</p> | |
| 813 <br /> | |
| 814 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 815 <p title="I-II q. 24 a. 2 arg. 1"><a name="34576"><span class= | |
| 816 "ref">[34576] Iª-IIae q. 24 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 817 sic proceditur. Videtur quod omnes passiones animae sint malae | |
| 818 moraliter. Dicit enim Augustinus, IX de Civ. Dei, quod <i>passiones | |
| 819 animae quidam vocant morbos vel perturbationes animae</i>. Sed | |
| 820 omnis morbus vel perturbatio animae est aliquid malum moraliter. | |
| 821 Ergo omnis passio animae moraliter mala est.</p> | |
| 822 <p title="I-II q. 24 a. 2 arg. 2"><a name="34577"><span class= | |
| 823 "ref">[34577] Iª-IIae q. 24 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 824 Damascenus dicit quod <i>operatio quidem qui secundum naturam motus | |
| 825 est, passio vero qui praeter naturam</i>. Sed quod est praeter | |
| 826 naturam in motibus animae, habet rationem peccati et mali moralis, | |
| 827 unde ipse alibi dicit quod <i>Diabolus versus est ex eo quod est | |
| 828 secundum naturam, in id quod est praeter naturam</i>. Ergo | |
| 829 huiusmodi passiones sunt malae moraliter.</p> | |
| 830 <p title="I-II q. 24 a. 2 arg. 3"><a name="34578"><span class= | |
| 831 "ref">[34578] Iª-IIae q. 24 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 832 omne quod inducit ad peccatum, habet rationem mali. Sed huiusmodi | |
| 833 passiones inducunt ad peccatum, unde Rom. VII dicuntur passiones | |
| 834 peccatorum. Ergo videtur quod sint malae moraliter.</p> | |
| 835 <p title="I-II q. 24 a. 2 s. c."><a name="34579"><span class= | |
| 836 "ref">[34579] Iª-IIae q. 24 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 837 est quod Augustinus dicit, in XIV de Civ. Dei, quod <i>rectus amor | |
| 838 omnes istas affectiones rectas habet. Metuunt enim peccare, cupiunt | |
| 839 perseverare, dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis</i>.</p> | |
| 840 <p title="I-II q. 24 a. 2 co."><a name="34580"><span class= | |
| 841 "ref">[34580] Iª-IIae q. 24 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 842 dicendum quod circa hanc quaestionem diversa fuit sententia | |
| 843 Stoicorum et Peripateticorum, nam Stoici dixerunt omnes passiones | |
| 844 esse malas; Peripatetici vero dixerunt passiones moderatas esse | |
| 845 bonas. Quae quidem differentia, licet magna videatur secundum | |
| 846 vocem, tamen secundum rem vel nulla est, vel parva, si quis | |
| 847 utrorumque intentiones consideret. Stoici enim non discernebant | |
| 848 inter sensum et intellectum; et per consequens nec inter | |
| 849 intellectivum appetitum et sensitivum. Unde non discernebant | |
| 850 passiones animae a motibus voluntatis secundum hoc quod passiones | |
| 851 animae sunt in appetitu sensitivo, simplices autem motus voluntatis | |
| 852 sunt in intellectivo; sed omnem rationabilem motum appetitivae | |
| 853 partis vocabant voluntatem, passionem autem dicebant motum | |
| 854 progredientem extra limites rationis. Et ideo, eorum sententiam | |
| 855 sequens, Tullius, in III libro de Tusculanis quaestionibus, omnes | |
| 856 passiones vocat animae morbos. Ex quo argumentatur quod qui | |
| 857 <i>morbosi sunt, sani non sunt; et qui sani non sunt, insipientes | |
| 858 sunt</i>. Unde et insipientes insanos dicimus. Peripatetici vero | |
| 859 omnes motus appetitus sensitivi passiones vocant. Unde eas bonas | |
| 860 aestimant, cum sunt a ratione moderatae; malas autem, cum sunt | |
| 861 praeter moderationem rationis. Ex quo patet quod Tullius, in eodem | |
| 862 libro, Peripateticorum sententiam, qui approbabant mediocritatem | |
| 863 passionum, inconvenienter improbat, dicens quod <i>omne malum, | |
| 864 etiam mediocre, vitandum est, nam sicut corpus, etiamsi mediocriter | |
| 865 aegrum est, sanum non est; sic ista mediocritas morborum vel | |
| 866 passionum animae, sana non est</i>. Non enim passiones dicuntur | |
| 867 morbi vel perturbationes animae, nisi cum carent moderatione | |
| 868 rationis.</p> | |
| 869 <p title="I-II q. 24 a. 2 ad 1"><a name="34581"><span class= | |
| 870 "ref">[34581] Iª-IIae q. 24 a. 2 ad 1</span></a> Unde patet | |
| 871 responsio ad primum.</p> | |
| 872 <p title="I-II q. 24 a. 2 ad 2"><a name="34582"><span class= | |
| 873 "ref">[34582] Iª-IIae q. 24 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 874 dicendum quod in omni passione animae additur aliquid, vel | |
| 875 diminuitur a naturali motu cordis, inquantum cor intensius vel | |
| 876 remissius movetur, secundum systolen aut diastolen, et secundum hoc | |
| 877 habet passionis rationem. Non tamen oportet quod passio semper | |
| 878 declinet ab ordine naturalis rationis.</p> | |
| 879 <p title="I-II q. 24 a. 2 ad 3"><a name="34583"><span class= | |
| 880 "ref">[34583] Iª-IIae q. 24 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 881 dicendum quod passiones animae, inquantum sunt praeter ordinem | |
| 882 rationis, inclinant ad peccatum, inquantum autem sunt ordinatae a | |
| 883 ratione, pertinent ad virtutem.</p> | |
| 884 <br /> | |
| 885 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 886 <p title="I-II q. 24 a. 3 arg. 1"><a name="34584"><span class= | |
| 887 "ref">[34584] Iª-IIae q. 24 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 888 sic proceditur. Videtur quod passio quaecumque semper diminuat de | |
| 889 bonitate actus moralis. Omne enim quod impedit iudicium rationis, | |
| 890 ex quo dependet bonitas actus moralis, diminuit per consequens | |
| 891 bonitatem actus moralis. Sed omnis passio impedit iudicium | |
| 892 rationis, dicit enim Sallustius, in Catilinario, <i>omnes homines | |
| 893 qui de rebus dubiis consultant, ab odio, ira, amicitia atque | |
| 894 misericordia vacuos esse decet</i>. Ergo omnis passio diminuit | |
| 895 bonitatem moralis actus.</p> | |
| 896 <p title="I-II q. 24 a. 3 arg. 2"><a name="34585"><span class= | |
| 897 "ref">[34585] Iª-IIae q. 24 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 898 actus hominis, quanto est Deo similior, tanto est melior, unde | |
| 899 dicit apostolus, Ephes. V, <i>estote imitatores Dei, sicut filii | |
| 900 carissimi. Sed Deus et sancti Angeli sine ira puniunt, sine | |
| 901 miseriae compassione subveniunt</i> ut Augustinus dicit, in IX de | |
| 902 Civ. Dei. Ergo est melius huiusmodi opera bona agere sine passione | |
| 903 animae, quam cum passione.</p> | |
| 904 <p title="I-II q. 24 a. 3 arg. 3"><a name="34586"><span class= | |
| 905 "ref">[34586] Iª-IIae q. 24 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 906 sicut malum morale attenditur per ordinem ad rationem, ita et bonum | |
| 907 morale. Sed malum morale diminuitur per passionem, minus enim | |
| 908 peccat qui peccat ex passione, quam qui peccat ex industria. Ergo | |
| 909 maius bonum operatur qui operatur bonum sine passione, quam qui | |
| 910 operatur cum passione.</p> | |
| 911 <p title="I-II q. 24 a. 3 s. c."><a name="34587"><span class= | |
| 912 "ref">[34587] Iª-IIae q. 24 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 913 est quod Augustinus dicit, IX de Civ. Dei, quod <i>passio | |
| 914 misericordiae rationi deservit, quando ita praebetur misericordia, | |
| 915 ut iustitia conservetur, sive cum indigenti tribuitur, sive cum | |
| 916 ignoscitur poenitenti</i>. Sed nihil quod deservit rationi, | |
| 917 diminuit bonum morale. Ergo passio animae non diminuit bonum | |
| 918 moris.</p> | |
| 919 <p title="I-II q. 24 a. 3 co."><a name="34588"><span class= | |
| 920 "ref">[34588] Iª-IIae q. 24 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 921 dicendum quod Stoici, sicut ponebant omnem passionem animae esse | |
| 922 malam, ita ponebant consequenter omnem passionem animae diminuere | |
| 923 actus bonitatem, omne enim bonum ex permixtione mali vel totaliter | |
| 924 tollitur, vel fit minus bonum. Et hoc quidem verum est, si dicamus | |
| 925 passiones animae solum inordinatos motus sensitivi appetitus, prout | |
| 926 sunt perturbationes seu aegritudines. Sed si passiones simpliciter | |
| 927 nominemus omnes motus appetitus sensitivi, sic ad perfectionem | |
| 928 humani boni pertinet quod etiam ipsae passiones sint moderatae per | |
| 929 rationem. Cum enim bonum hominis consistat in ratione sicut in | |
| 930 radice, tanto istud bonum erit perfectius, quanto ad plura quae | |
| 931 homini conveniunt, derivari potest. Unde nullus dubitat quin ad | |
| 932 perfectionem moralis boni pertineat quod actus exteriorum membrorum | |
| 933 per rationis regulam dirigantur. Unde, cum appetitus sensitivus | |
| 934 possit obedire rationi, ut supra dictum est, ad perfectionem | |
| 935 moralis sive humani boni pertinet quod etiam ipsae passiones animae | |
| 936 sint regulatae per rationem. Sicut igitur melius est quod homo et | |
| 937 velit bonum, et faciat exteriori actu; ita etiam ad perfectionem | |
| 938 boni moralis pertinet quod homo ad bonum moveatur non solum | |
| 939 secundum voluntatem, sed etiam secundum appetitum sensitivum; | |
| 940 secundum illud quod in Psalmo LXXXIII, dicitur, <i>cor meum et caro | |
| 941 mea exultaverunt in Deum vivum</i>, ut cor accipiamus pro appetitu | |
| 942 intellectivo, carnem autem pro appetitu sensitivo.</p> | |
| 943 <p title="I-II q. 24 a. 3 ad 1"><a name="34589"><span class= | |
| 944 "ref">[34589] Iª-IIae q. 24 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 945 ergo dicendum quod passiones animae dupliciter se possunt habere ad | |
| 946 iudicium rationis. Uno modo, antecedenter. Et sic, cum obnubilent | |
| 947 iudicium rationis, ex quo dependet bonitas moralis actus, diminuunt | |
| 948 actus bonitatem, laudabilius enim est quod ex iudicio rationis | |
| 949 aliquis faciat opus caritatis, quam ex sola passione misericordiae. | |
| 950 Alio modo se habent consequenter. Et hoc dupliciter. Uno modo, per | |
| 951 modum redundantiae, quia scilicet, cum superior pars animae intense | |
| 952 movetur in aliquid, sequitur motum eius etiam pars inferior. Et sic | |
| 953 passio existens consequenter in appetitu sensitivo, est signum | |
| 954 intensionis voluntatis. Et sic indicat bonitatem moralem maiorem. | |
| 955 Alio modo, per modum electionis, quando scilicet homo ex iudicio | |
| 956 rationis eligit affici aliqua passione, ut promptius operetur, | |
| 957 cooperante appetitu sensitivo. Et sic passio animae addit ad | |
| 958 bonitatem actionis.</p> | |
| 959 <p title="I-II q. 24 a. 3 ad 2"><a name="34590"><span class= | |
| 960 "ref">[34590] Iª-IIae q. 24 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 961 dicendum quod in Deo et in Angelis non est appetitus sensitivus, | |
| 962 neque etiam membra corporea, et ideo bonum in eis non attenditur | |
| 963 secundum ordinationem passionum aut corporeorum actuum, sicut in | |
| 964 nobis.</p> | |
| 965 <p title="I-II q. 24 a. 3 ad 3"><a name="34591"><span class= | |
| 966 "ref">[34591] Iª-IIae q. 24 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 967 dicendum quod passio tendens in malum, praecedens iudicium | |
| 968 rationis, diminuit peccatum, sed consequens aliquo praedictorum | |
| 969 modorum, auget ipsum, vel significat augmentum eius.</p> | |
| 970 <br /> | |
| 971 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 972 <p title="I-II q. 24 a. 4 arg. 1"><a name="34592"><span class= | |
| 973 "ref">[34592] Iª-IIae q. 24 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 974 sic proceditur. Videtur quod nulla passio animae, secundum speciem | |
| 975 suam, sit bona vel mala moraliter. Bonum enim et malum morale | |
| 976 attenditur secundum rationem. Sed passiones sunt in appetitu | |
| 977 sensitivo, et ita id quod est secundum rationem, accidit eis. Cum | |
| 978 ergo nihil quod est per accidens, pertineat ad speciem rei; videtur | |
| 979 quod nulla passio secundum suam speciem sit bona vel mala.</p> | |
| 980 <p title="I-II q. 24 a. 4 arg. 2"><a name="34593"><span class= | |
| 981 "ref">[34593] Iª-IIae q. 24 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 982 actus et passiones habent speciem ex obiecto. Si ergo aliqua passio | |
| 983 secundum suam speciem esset bona vel mala, oporteret quod passiones | |
| 984 quarum obiectum est bonum, bonae essent secundum suam speciem, ut | |
| 985 amor, desiderium et gaudium; et passiones quarum obiectum est malum | |
| 986 essent malae secundum suam speciem, ut odium, timor et tristitia. | |
| 987 Sed hoc patet esse falsum. Non ergo aliqua passio est bona vel mala | |
| 988 ex sua specie.</p> | |
| 989 <p title="I-II q. 24 a. 4 arg. 3"><a name="34594"><span class= | |
| 990 "ref">[34594] Iª-IIae q. 24 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 991 nulla species passionum est quae non inveniatur in aliis | |
| 992 animalibus. Sed bonum morale non invenitur nisi in homine. Ergo | |
| 993 nulla passio animae bona est vel mala ex sua specie.</p> | |
| 994 <p title="I-II q. 24 a. 4 s. c."><a name="34595"><span class= | |
| 995 "ref">[34595] Iª-IIae q. 24 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 996 est quod Augustinus dicit, IX de Civ. Dei, quod <i>misericordia | |
| 997 pertinet ad virtutem</i>. Philosophus etiam dicit, in II Ethic., | |
| 998 quod verecundia est passio laudabilis. Ergo aliquae passiones sunt | |
| 999 bonae vel malae secundum suam speciem.</p> | |
| 1000 <p title="I-II q. 24 a. 4 co."><a name="34596"><span class= | |
| 1001 "ref">[34596] Iª-IIae q. 24 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1002 dicendum quod sicut de actibus dictum est, ita et de passionibus | |
| 1003 dicendum videtur, quod scilicet species actus vel passionis | |
| 1004 dupliciter considerari potest. Uno modo, secundum quod est in | |
| 1005 genere naturae, et sic bonum vel malum morale non pertinet ad | |
| 1006 speciem actus vel passionis. Alio modo, secundum quod pertinent ad | |
| 1007 genus moris, prout scilicet participant aliquid de voluntario et de | |
| 1008 iudicio rationis. Et hoc modo bonum et malum morale possunt | |
| 1009 pertinere ad speciem passionis, secundum quod accipitur ut obiectum | |
| 1010 passionis aliquid de se conveniens rationi, vel dissonum a ratione, | |
| 1011 sicut patet de verecundia, quae est timor turpis; et de invidia, | |
| 1012 quae est tristitia de bono alterius. Sic enim pertinent ad speciem | |
| 1013 exterioris actus.</p> | |
| 1014 <p title="I-II q. 24 a. 4 ad 1"><a name="34597"><span class= | |
| 1015 "ref">[34597] Iª-IIae q. 24 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1016 ergo dicendum quod ratio illa procedit de passionibus secundum quod | |
| 1017 pertinent ad speciem naturae, prout scilicet appetitus sensitivus | |
| 1018 in se consideratur. Secundum vero quod appetitus sensitivus obedit | |
| 1019 rationi, iam bonum et malum rationis non est in passionibus eius | |
| 1020 per accidens, sed per se.</p> | |
| 1021 <p title="I-II q. 24 a. 4 ad 2"><a name="34598"><span class= | |
| 1022 "ref">[34598] Iª-IIae q. 24 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1023 dicendum quod passiones quae in bonum tendunt, si sit verum bonum, | |
| 1024 sunt bonae, et similiter quae a vero malo recedunt. E converso vero | |
| 1025 passiones quae sunt per recessum a bono, et per accessum ad malum, | |
| 1026 sunt malae.</p> | |
| 1027 <p title="I-II q. 24 a. 4 ad 3"><a name="34599"><span class= | |
| 1028 "ref">[34599] Iª-IIae q. 24 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1029 dicendum quod in brutis animalibus appetitus sensitivus non obedit | |
| 1030 rationi. Et tamen inquantum ducitur quadam aestimativa naturali, | |
| 1031 quae subiicitur rationi superiori, scilicet divinae, est in eis | |
| 1032 quaedam similitudo moralis boni, quantum ad animae passiones.</p> | |
| 1033 <br /> | |
| 1034 <div class="D">Quaestio 25</div> | |
| 1035 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1036 <p title="I-II q. 25 pr."><a name="34600"><span class="ref">[34600] | |
| 1037 Iª-IIae q. 25 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1038 ordine passionum ad invicem. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 1039 Primo, de ordine passionum irascibilis ad passiones | |
| 1040 concupiscibilis. Secundo, de ordine passionum concupiscibilis ad | |
| 1041 invicem. Tertio, de ordine passionum irascibilis ad invicem. | |
| 1042 Quarto, de quatuor principalibus passionibus.</p> | |
| 1043 <br /> | |
| 1044 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1045 <p title="I-II q. 25 a. 1 arg. 1"><a name="34601"><span class= | |
| 1046 "ref">[34601] Iª-IIae q. 25 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1047 sic proceditur. Videtur quod passiones irascibilis sint priores | |
| 1048 passionibus concupiscibilis. Ordo enim passionum est secundum | |
| 1049 ordinem obiectorum. Sed obiectum irascibilis est bonum arduum, quod | |
| 1050 videtur esse supremum inter alia bona. Ergo passiones irascibilis | |
| 1051 videntur praeesse passionibus concupiscibilis.</p> | |
| 1052 <p title="I-II q. 25 a. 1 arg. 2"><a name="34602"><span class= | |
| 1053 "ref">[34602] Iª-IIae q. 25 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1054 movens est prius moto. Sed irascibilis comparatur ad | |
| 1055 concupiscibilem sicut movens ad motum, ad hoc enim datur | |
| 1056 animalibus, ut tollantur impedimenta quibus concupiscibilis | |
| 1057 prohibetur frui suo obiecto, ut supra dictum est; removens autem | |
| 1058 prohibens habet rationem moventis, ut dicitur in VIII Physic. Ergo | |
| 1059 passiones irascibilis sunt priores passionibus concupiscibilis.</p> | |
| 1060 <p title="I-II q. 25 a. 1 arg. 3"><a name="34603"><span class= | |
| 1061 "ref">[34603] Iª-IIae q. 25 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1062 gaudium et tristitia sunt passiones concupiscibilis. Sed gaudium et | |
| 1063 tristitia consequuntur ad passiones irascibilis, dicit enim | |
| 1064 philosophus, in IV Ethic., quod <i>punitio quietat impetum irae, | |
| 1065 delectationem loco tristitiae faciens</i>. Ergo passiones | |
| 1066 concupiscibilis sunt posteriores passionibus irascibilis.</p> | |
| 1067 <p title="I-II q. 25 a. 1 s. c."><a name="34604"><span class= | |
| 1068 "ref">[34604] Iª-IIae q. 25 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1069 passiones concupiscibilis respiciunt bonum absolutum, passiones | |
| 1070 autem irascibilis respiciunt bonum contractum, scilicet arduum. Cum | |
| 1071 igitur bonum simpliciter sit prius quam bonum contractum, videtur | |
| 1072 quod passiones concupiscibilis sint priores passionibus | |
| 1073 irascibilis.</p> | |
| 1074 <p title="I-II q. 25 a. 1 co."><a name="34605"><span class= | |
| 1075 "ref">[34605] Iª-IIae q. 25 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1076 dicendum quod passiones concupiscibilis ad plura se habent quam | |
| 1077 passiones irascibilis. Nam in passionibus concupiscibilis invenitur | |
| 1078 aliquid pertinens ad motum, sicut desiderium; et aliquid pertinens | |
| 1079 ad quietem, sicut gaudium et tristitia. Sed in passionibus | |
| 1080 irascibilis non invenitur aliquid pertinens ad quietem, sed solum | |
| 1081 pertinens ad motum. Cuius ratio est quia id in quo iam quiescitur, | |
| 1082 non habet rationem difficilis seu ardui, quod est obiectum | |
| 1083 irascibilis. Quies autem, cum sit finis motus, est prior in | |
| 1084 intentione, sed posterior in executione. Si ergo comparentur | |
| 1085 passiones irascibilis ad passiones concupiscibilis quae significant | |
| 1086 quietem in bono; manifeste passiones irascibilis praecedunt, ordine | |
| 1087 executionis, huiusmodi passiones concupiscibilis, sicut spes | |
| 1088 praecedit gaudium, unde et causat ipsum, secundum illud apostoli, | |
| 1089 Rom. XII, <i>spe gaudentes</i>. Sed passio concupiscibilis | |
| 1090 importans quietem in malo, scilicet tristitia, media est inter duas | |
| 1091 passiones irascibilis. Sequitur enim timorem, cum enim occurrerit | |
| 1092 malum quod timebatur, causatur tristitia. Praecedit autem motum | |
| 1093 irae, quia cum ex tristitia praecedente aliquis insurgit in | |
| 1094 vindictam, hoc pertinet ad motum irae. Et quia rependere vicem | |
| 1095 malis, apprehenditur ut bonum; cum iratus hoc consecutus fuerit, | |
| 1096 gaudet. Et sic manifestum est quod omnis passio irascibilis | |
| 1097 terminatur ad passionem concupiscibilis pertinentem ad quietem, | |
| 1098 scilicet vel ad gaudium vel ad tristitiam. Sed si comparentur | |
| 1099 passiones irascibilis ad passiones concupiscibilis quae important | |
| 1100 motum, sic manifeste passiones concupiscibilis sunt priores, eo | |
| 1101 quod passiones irascibilis addunt supra passiones concupiscibilis; | |
| 1102 sicut et obiectum irascibilis addit supra obiectum concupiscibilis | |
| 1103 arduitatem sive difficultatem. Spes enim supra desiderium addit | |
| 1104 quendam conatum, et quandam elevationem animi ad consequendum bonum | |
| 1105 arduum. Et similiter timor addit supra fugam seu abominationem, | |
| 1106 quandam depressionem animi, propter difficultatem mali. Sic ergo | |
| 1107 passiones irascibilis mediae sunt inter passiones concupiscibilis | |
| 1108 quae important motum in bonum vel in malum; et inter passiones | |
| 1109 concupiscibilis quae important quietem in bono vel in malo. Et sic | |
| 1110 patet quod passiones irascibilis et principium habent a passionibus | |
| 1111 concupiscibilis, et in passiones concupiscibilis terminantur.</p> | |
| 1112 <p title="I-II q. 25 a. 1 ad 1"><a name="34606"><span class= | |
| 1113 "ref">[34606] Iª-IIae q. 25 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1114 ergo dicendum quod illa ratio procederet, si de ratione obiecti | |
| 1115 concupiscibilis esset aliquid oppositum arduo, sicut de ratione | |
| 1116 obiecti irascibilis est quod sit arduum. Sed quia obiectum | |
| 1117 concupiscibilis est bonum absolute, prius naturaliter est quam | |
| 1118 obiectum irascibilis, sicut commune proprio.</p> | |
| 1119 <p title="I-II q. 25 a. 1 ad 2"><a name="34607"><span class= | |
| 1120 "ref">[34607] Iª-IIae q. 25 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1121 dicendum quod removens prohibens non est movens per se, sed per | |
| 1122 accidens. Nunc autem loquimur de ordine passionum per se. Et | |
| 1123 praeterea irascibilis removet prohibens quietem concupiscibilis in | |
| 1124 suo obiecto. Unde ex hoc non sequitur nisi quod passiones | |
| 1125 irascibilis praecedunt passiones concupiscibilis ad quietem | |
| 1126 pertinentes.</p> | |
| 1127 <p title="I-II q. 25 a. 1 ad 3"><a name="34608"><span class= | |
| 1128 "ref">[34608] Iª-IIae q. 25 a. 1 ad 3</span></a> De quibus | |
| 1129 etiam tertia ratio procedit.</p> | |
| 1130 <br /> | |
| 1131 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1132 <p title="I-II q. 25 a. 2 arg. 1"><a name="34609"><span class= | |
| 1133 "ref">[34609] Iª-IIae q. 25 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1134 sic proceditur. Videtur quod amor non sit prima passionum | |
| 1135 concupiscibilis. Vis enim concupiscibilis a concupiscentia | |
| 1136 denominatur, quae est eadem passio cum desiderio. Sed denominatio | |
| 1137 fit a potiori, ut dicitur in II de anima. Ergo concupiscentia est | |
| 1138 potior amore.</p> | |
| 1139 <p title="I-II q. 25 a. 2 arg. 2"><a name="34610"><span class= | |
| 1140 "ref">[34610] Iª-IIae q. 25 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1141 amor unionem quandam importat, est enim vis unitiva et concretiva, | |
| 1142 ut Dionysius dicit, in IV cap. de Div. Nom. Sed concupiscentia vel | |
| 1143 desiderium est motus ad unionem rei concupitae vel desideratae. | |
| 1144 Ergo concupiscentia est prior amore.</p> | |
| 1145 <p title="I-II q. 25 a. 2 arg. 3"><a name="34611"><span class= | |
| 1146 "ref">[34611] Iª-IIae q. 25 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1147 causa est prior effectu. Sed delectatio est quandoque causa amoris, | |
| 1148 quidam enim propter delectationem amant, ut dicitur in VIII Ethic. | |
| 1149 Ergo delectatio est prior amore. Non ergo prima inter passiones | |
| 1150 concupiscibilis est amor.</p> | |
| 1151 <p title="I-II q. 25 a. 2 s. c."><a name="34612"><span class= | |
| 1152 "ref">[34612] Iª-IIae q. 25 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1153 est quod Augustinus dicit, in XIV de Civ. Dei, quod omnes passiones | |
| 1154 ex amore causantur, <i>amor enim inhians habere quod amatur, | |
| 1155 cupiditas est; id autem habens, eoque fruens, laetitia est</i>. | |
| 1156 Amor ergo est prima passionum concupiscibilis.</p> | |
| 1157 <p title="I-II q. 25 a. 2 co."><a name="34613"><span class= | |
| 1158 "ref">[34613] Iª-IIae q. 25 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1159 dicendum quod obiectum concupiscibilis sunt bonum et malum. | |
| 1160 Naturaliter autem est prius bonum malo, eo quod malum est privatio | |
| 1161 boni. Unde et omnes passiones quarum obiectum est bonum, | |
| 1162 naturaliter sunt priores passionibus quarum obiectum est malum, | |
| 1163 unaquaeque scilicet sua opposita, quia enim bonum quaeritur, ideo | |
| 1164 refutatur oppositum malum. Bonum autem habet rationem finis, qui | |
| 1165 quidem est prior in intentione, sed est posterior in consecutione. | |
| 1166 Potest ergo ordo passionum concupiscibilis attendi vel secundum | |
| 1167 intentionem, vel secundum consecutionem. Secundum quidem | |
| 1168 consecutionem, illud est prius quod primo fit in eo quod tendit ad | |
| 1169 finem. Manifestum est autem quod omne quod tendit ad finem aliquem, | |
| 1170 primo quidem habet aptitudinem seu proportionem ad finem, nihil | |
| 1171 enim tendit in finem non proportionatum; secundo, movetur ad finem; | |
| 1172 tertio, quiescit in fine post eius consecutionem. Ipsa autem | |
| 1173 aptitudo sive proportio appetitus ad bonum est amor, qui nihil | |
| 1174 aliud est quam complacentia boni; motus autem ad bonum est | |
| 1175 desiderium vel concupiscentia; quies autem in bono est gaudium vel | |
| 1176 delectatio. Et ideo secundum hunc ordinem, amor praecedit | |
| 1177 desiderium, et desiderium praecedit delectationem. Sed secundum | |
| 1178 ordinem intentionis, est e converso, nam delectatio intenta causat | |
| 1179 desiderium et amorem. Delectatio enim est fruitio boni, quae | |
| 1180 quodammodo est finis sicut et ipsum bonum, ut supra dictum est.</p> | |
| 1181 <p title="I-II q. 25 a. 2 ad 1"><a name="34614"><span class= | |
| 1182 "ref">[34614] Iª-IIae q. 25 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1183 ergo dicendum quod hoc modo nominatur aliquid, secundum quod nobis | |
| 1184 innotescit, voces enim sunt signa intellectuum, secundum | |
| 1185 philosophum. Nos autem, ut plurimum, per effectum cognoscimus | |
| 1186 causam. Effectus autem amoris, quando quidem habetur ipsum amatum, | |
| 1187 est delectatio, quando vero non habetur, est desiderium vel | |
| 1188 concupiscentia. Ut autem Augustinus dicit, in X de Trin., <i>amor | |
| 1189 magis sentitur, cum eum prodit indigentia</i>. Unde inter omnes | |
| 1190 passiones concupiscibilis, magis sensibilis est concupiscentia. Et | |
| 1191 propter hoc, ab ea denominatur potentia.</p> | |
| 1192 <p title="I-II q. 25 a. 2 ad 2"><a name="34615"><span class= | |
| 1193 "ref">[34615] Iª-IIae q. 25 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1194 dicendum quod duplex est unio amati ad amantem. Una quidem realis, | |
| 1195 secundum scilicet coniunctionem ad rem ipsam. Et talis unio | |
| 1196 pertinet ad gaudium vel delectationem, quae sequitur desiderium. | |
| 1197 Alia autem est unio affectiva, quae est secundum aptitudinem vel | |
| 1198 proportionem, prout scilicet ex hoc quod aliquid habet aptitudinem | |
| 1199 ad alterum et inclinationem, iam participat aliquid eius. Et sic | |
| 1200 amor unionem importat. Quae quidem unio praecedit motum | |
| 1201 desiderii.</p> | |
| 1202 <p title="I-II q. 25 a. 2 ad 3"><a name="34616"><span class= | |
| 1203 "ref">[34616] Iª-IIae q. 25 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1204 dicendum quod delectatio causat amorem, secundum quod est prior in | |
| 1205 intentione.</p> | |
| 1206 <br /> | |
| 1207 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1208 <p title="I-II q. 25 a. 3 arg. 1"><a name="34617"><span class= | |
| 1209 "ref">[34617] Iª-IIae q. 25 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1210 sic proceditur. Videtur quod spes non sit prima inter passiones | |
| 1211 irascibilis. Vis enim irascibilis ab ira denominatur. Cum ergo | |
| 1212 denominatio fiat a potiori, videtur quod ira sit potior et prior | |
| 1213 quam spes.</p> | |
| 1214 <p title="I-II q. 25 a. 3 arg. 2"><a name="34618"><span class= | |
| 1215 "ref">[34618] Iª-IIae q. 25 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1216 arduum est obiectum irascibilis. Sed magis videtur esse arduum quod | |
| 1217 aliquis conetur superare malum contrarium quod imminet ut futurum, | |
| 1218 quod pertinet ad audaciam; vel quod iniacet iam ut praesens, quod | |
| 1219 pertinet ad iram; quam quod conetur acquirere simpliciter aliquod | |
| 1220 bonum. Et similiter magis videtur esse arduum quod conetur vincere | |
| 1221 malum praesens, quam malum futurum. Ergo ira videtur esse potior | |
| 1222 passio quam audacia, et audacia quam spes. Et sic spes non videtur | |
| 1223 esse prior.</p> | |
| 1224 <p title="I-II q. 25 a. 3 arg. 3"><a name="34619"><span class= | |
| 1225 "ref">[34619] Iª-IIae q. 25 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1226 prius occurrit, in motu ad finem, recessus a termino, quam accessus | |
| 1227 ad terminum. Sed timor et desperatio important recessum ab aliquo, | |
| 1228 audacia autem et spes important accessum ad aliquid. Ergo timor et | |
| 1229 desperatio praecedunt spem et audaciam.</p> | |
| 1230 <p title="I-II q. 25 a. 3 s. c."><a name="34620"><span class= | |
| 1231 "ref">[34620] Iª-IIae q. 25 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1232 quanto aliquid est propinquius primo, tanto est prius. Sed spes est | |
| 1233 propinquior amori, qui est prima passionum. Ergo spes est prior | |
| 1234 inter omnes passiones irascibilis.</p> | |
| 1235 <p title="I-II q. 25 a. 3 co."><a name="34621"><span class= | |
| 1236 "ref">[34621] Iª-IIae q. 25 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1237 dicendum quod, sicut iam dictum est, omnes passiones irascibilis | |
| 1238 important motum in aliquid. Motus autem ad aliquid in irascibili | |
| 1239 potest causari ex duobus, uno modo, ex sola aptitudine seu | |
| 1240 proportione ad finem, quae pertinet ad amorem vel odium; alio modo, | |
| 1241 ex praesentia ipsius boni vel mali, quae pertinet ad tristitiam vel | |
| 1242 gaudium. Et quidem ex praesentia boni non causatur aliqua passio in | |
| 1243 irascibili, ut dictum est, sed ex praesentia mali causatur passio | |
| 1244 irae. Quia igitur in via generationis seu consecutionis, proportio | |
| 1245 vel aptitudo ad finem praecedit consecutionem finis; inde est quod | |
| 1246 ira, inter omnes passiones irascibilis, est ultima, ordine | |
| 1247 generationis. Inter alias autem passiones irascibilis, quae | |
| 1248 important motum consequentem amorem vel odium boni vel mali, | |
| 1249 oportet quod passiones quarum obiectum est bonum, scilicet spes et | |
| 1250 desperatio, sint naturaliter priores passionibus quarum obiectum | |
| 1251 est malum, scilicet audacia et timore. Ita tamen quod spes est | |
| 1252 prior desperatione, quia spes est motus in bonum secundum rationem | |
| 1253 boni quod de sua ratione est attractivum, et ideo est motus in | |
| 1254 bonum per se; desperatio autem est recessus a bono, qui non | |
| 1255 competit bono secundum quod est bonum, sed secundum aliquid aliud, | |
| 1256 unde est quasi per accidens. Et eadem ratione, timor, cum sit | |
| 1257 recessus a malo, est prior quam audacia. Quod autem spes et | |
| 1258 desperatio sint naturaliter priores quam timor et audacia, ex hoc | |
| 1259 manifestum est, quod, sicut appetitus boni est ratio quare vitetur | |
| 1260 malum, ita etiam spes et desperatio sunt ratio timoris et audaciae, | |
| 1261 nam audacia consequitur spem victoriae, et timor consequitur | |
| 1262 desperationem vincendi. Ira autem consequitur audaciam, nullus enim | |
| 1263 irascitur vindictam appetens, nisi audeat vindicare, secundum quod | |
| 1264 Avicenna dicit, in sexto de naturalibus. Sic ergo patet quod spes | |
| 1265 est prima inter omnes passiones irascibilis. Et si ordinem omnium | |
| 1266 passionum secundum viam generationis, scire velimus, primo | |
| 1267 occurrunt amor et odium; secundo, desiderium et fuga; tertio, spes | |
| 1268 et desperatio; quarto, timor et audacia; quinto, ira; sexto et | |
| 1269 ultimo, gaudium et tristitia, quae consequuntur ad omnes passiones, | |
| 1270 ut dicitur in II Ethic. Ita tamen quod amor est prior odio, et | |
| 1271 desiderium fuga, et spes desperatione, et timor audacia, et gaudium | |
| 1272 quam tristitia, ut ex praedictis colligi potest.</p> | |
| 1273 <p title="I-II q. 25 a. 3 ad 1"><a name="34622"><span class= | |
| 1274 "ref">[34622] Iª-IIae q. 25 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1275 ergo dicendum quod, quia ira causatur ex aliis passionibus sicut | |
| 1276 effectus a causis praecedentibus, ideo ab ea, tanquam a | |
| 1277 manifestiori, denominatur potentia.</p> | |
| 1278 <p title="I-II q. 25 a. 3 ad 2"><a name="34623"><span class= | |
| 1279 "ref">[34623] Iª-IIae q. 25 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1280 dicendum quod arduum non est ratio accedendi vel appetendi, sed | |
| 1281 potius bonum. Et ideo spes, quae directius respicit bonum, est | |
| 1282 prior, quamvis audacia aliquando sit in magis arduum, vel etiam | |
| 1283 ira.</p> | |
| 1284 <p title="I-II q. 25 a. 3 ad 3"><a name="34624"><span class= | |
| 1285 "ref">[34624] Iª-IIae q. 25 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1286 dicendum quod appetitus primo et per se movetur in bonum, sicut in | |
| 1287 proprium obiectum; et ex hoc causatur quod recedat a malo. | |
| 1288 Proportionatur enim motus appetitivae partis, non quidem motui | |
| 1289 naturali, sed intentioni naturae; quae per prius intendit finem | |
| 1290 quam remotionem contrarii, quae non quaeritur nisi propter | |
| 1291 adeptionem finis.</p> | |
| 1292 <br /> | |
| 1293 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1294 <p title="I-II q. 25 a. 4 arg. 1"><a name="34625"><span class= | |
| 1295 "ref">[34625] Iª-IIae q. 25 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1296 sic proceditur. Videtur quod non sint istae quatuor principales | |
| 1297 passiones, gaudium et tristitia, spes et timor. Augustinus enim, in | |
| 1298 XIV de Civ. Dei, non ponit spem, sed cupiditatem loco eius.</p> | |
| 1299 <p title="I-II q. 25 a. 4 arg. 2"><a name="34626"><span class= | |
| 1300 "ref">[34626] Iª-IIae q. 25 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1301 in passionibus animae est duplex ordo, scilicet intentionis, et | |
| 1302 consecutionis seu generationis. Aut ergo principales passiones | |
| 1303 accipiuntur secundum ordinem intentionis, et sic tantum gaudium et | |
| 1304 tristitia, quae sunt finales, erunt principales passiones. Aut | |
| 1305 secundum ordinem consecutionis seu generationis, et sic amor erit | |
| 1306 principalis passio. Nullo ergo modo debent dici quatuor principales | |
| 1307 passiones istae quatuor, gaudium et tristitia, spes et timor.</p> | |
| 1308 <p title="I-II q. 25 a. 4 arg. 3"><a name="34627"><span class= | |
| 1309 "ref">[34627] Iª-IIae q. 25 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1310 sicut audacia causatur ex spe, ita timor ex desperatione. Aut ergo | |
| 1311 spes et desperatio debent poni principales passiones, tanquam | |
| 1312 causae, aut spes et audacia, tanquam sibi ipsis affines.</p> | |
| 1313 <p title="I-II q. 25 a. 4 s. c."><a name="34628"><span class= | |
| 1314 "ref">[34628] Iª-IIae q. 25 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1315 est illud quod Boetius, in libro de Consol., enumerans quatuor | |
| 1316 principales passiones, dicit, <i>gaudia pelle, pelle timorem, | |
| 1317 spemque fugato, nec dolor adsit</i>.</p> | |
| 1318 <p title="I-II q. 25 a. 4 co."><a name="34629"><span class= | |
| 1319 "ref">[34629] Iª-IIae q. 25 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1320 dicendum quod hae quatuor passiones communiter principales esse | |
| 1321 dicuntur. Quarum duae, scilicet gaudium et tristitia, principales | |
| 1322 dicuntur, quia sunt completivae et finales simpliciter respectu | |
| 1323 omnium passionum, unde ad omnes passiones consequuntur, ut dicitur | |
| 1324 in II Ethic. Timor autem et spes sunt principales, non quidem quasi | |
| 1325 completivae simpliciter, sed quia sunt completivae in genere motus | |
| 1326 appetitivi ad aliquid, nam respectu boni, incipit motus in amore, | |
| 1327 et procedit in desiderium, et terminatur in spe; respectu vero | |
| 1328 mali, incipit in odio, et procedit ad fugam, et terminatur in | |
| 1329 timore. Et ideo solet harum quatuor passionum numerus accipi | |
| 1330 secundum differentiam praesentis et futuri, motus enim respicit | |
| 1331 futurum, sed quies est in aliquo praesenti. De bono igitur | |
| 1332 praesenti est gaudium; de malo praesenti est tristitia; de bono | |
| 1333 vero futuro est spes; de malo futuro est timor. Omnes autem aliae | |
| 1334 passiones, quae sunt de bono vel de malo praesenti vel futuro, ad | |
| 1335 has completive reducuntur. Unde etiam a quibusdam dicuntur | |
| 1336 principales hae praedictae quatuor passiones, quia sunt generales. | |
| 1337 Quod quidem verum est, si spes et timor designant motum appetitus | |
| 1338 communiter tendentem in aliquid appetendum vel fugiendum.</p> | |
| 1339 <p title="I-II q. 25 a. 4 ad 1"><a name="34630"><span class= | |
| 1340 "ref">[34630] Iª-IIae q. 25 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1341 ergo dicendum quod Augustinus ponit desiderium vel cupiditatem loco | |
| 1342 spei, inquantum ad idem pertinere videntur, scilicet ad bonum | |
| 1343 futurum.</p> | |
| 1344 <p title="I-II q. 25 a. 4 ad 2"><a name="34631"><span class= | |
| 1345 "ref">[34631] Iª-IIae q. 25 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1346 dicendum quod passiones istae dicuntur principales, secundum | |
| 1347 ordinem intentionis et complementi. Et quamvis timor et spes non | |
| 1348 sint ultimae passiones simpliciter, tamen sunt ultimae in genere | |
| 1349 passionum tendentium in aliud quasi in futurum. Nec potest esse | |
| 1350 instantia nisi de ira. Quae tamen non potest poni principalis | |
| 1351 passio, quia est quidam effectus audaciae, quae non potest esse | |
| 1352 passio principalis, ut infra dicetur.</p> | |
| 1353 <p title="I-II q. 25 a. 4 ad 3"><a name="34632"><span class= | |
| 1354 "ref">[34632] Iª-IIae q. 25 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1355 dicendum quod desperatio importat recessum a bono, quod est quasi | |
| 1356 per accidens, et audacia importat accessum ad malum, quod etiam est | |
| 1357 per accidens. Et ideo hae passiones non possunt esse principales, | |
| 1358 quia quod est per accidens, non potest dici principale. Et sic | |
| 1359 etiam nec ira potest dici passio principalis, quae consequitur | |
| 1360 audaciam.</p> | |
| 1361 <div class="centro"><br /> | |
| 1362 <p><a href="sth2006.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 1363 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 1364 <a href="sth2026.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 1365 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 1366 <br /> | |
| 1367 <hr /> | |
| 1368 <br /> | |
| 1369 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 1370 hanc editionem<br /> | |
| 1371 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 1372 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 1373 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 1374 </div> | |
| 1375 </body> | |
| 1376 </html> |
