Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth1050.html @ 46:6cfdc13efd8a
from www.ccel.org/ss/
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 20 Dec 2009 22:10:12 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª q. 50-64</title> | |
| 23 </head> | |
| 24 <body> | |
| 25 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 26 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 27 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 28 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 29 <div class="dos">prima pars a quaestione L ad quaestionem | |
| 30 LXIV</div> | |
| 31 <br /> | |
| 32 <div class="centro"> | |
| 33 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 34 <tr> | |
| 35 <th><img src="icons/ghent190.jpg" width="120" height="190" border= | |
| 36 "0" alt="Thomas de Aquino a Justo Ghent depictus" align= | |
| 37 "middle" /></th> | |
| 38 </tr> | |
| 39 </table> | |
| 40 <br /> | |
| 41 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1889 editum<br /> | |
| 42 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 43 magneticas<br /> | |
| 44 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 45 <br /></span><br /> | |
| 46 <hr /> | |
| 47 <br /> | |
| 48 <p><a href="sth1044.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 49 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 50 <a href="sth1065.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 52 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 53 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
54 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="#30551">Iª q. 50 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#30552">Iª q. 50 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#30553">Iª q. 50 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#30554">Iª q. 50 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#30555">Iª q. 50 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#30556">Iª q. 50 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#30557">Iª q. 50 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#30558">Iª q. 50 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#30559">Iª q. 50 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#30560">Iª q. 50 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#30561">Iª q. 50 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#30562">Iª q. 50 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#30563">Iª q. 50 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#30564">Iª q. 50 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#30565">Iª q. 50 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#30566">Iª q. 50 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#30567">Iª q. 50 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#30568">Iª q. 50 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#30569">Iª q. 50 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#30570">Iª q. 50 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#30571">Iª q. 50 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#30572">Iª q. 50 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#30573">Iª q. 50 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#30574">Iª q. 50 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#30575">Iª q. 50 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#30576">Iª q. 50 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#30577">Iª q. 50 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#30578">Iª q. 50 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#30579">Iª q. 50 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#30580">Iª q. 50 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#30581">Iª q. 50 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#30582">Iª q. 50 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#30583">Iª q. 50 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#30584">Iª q. 50 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#30585">Iª q. 50 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#30586">Iª q. 50 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#30587">Iª q. 50 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#30588">Iª q. 50 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#30589">Iª q. 50 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#30590">Iª q. 50 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#30591">Iª q. 50 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#30592">Iª q. 50 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#30593">Iª q. 50 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#30594">Iª q. 50 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#30595">Iª q. 50 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#30596">Iª q. 50 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#30597">Iª q. 50 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#30598">Iª q. 51 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#30599">Iª q. 51 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#30600">Iª q. 51 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#30601">Iª q. 51 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#30602">Iª q. 51 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#30603">Iª q. 51 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#30604">Iª q. 51 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#30605">Iª q. 51 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#30606">Iª q. 51 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#30607">Iª q. 51 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#30608">Iª q. 51 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#30609">Iª q. 51 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#30610">Iª q. 51 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#30611">Iª q. 51 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#30612">Iª q. 51 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#30613">Iª q. 51 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#30614">Iª q. 51 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#30615">Iª q. 51 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#30616">Iª q. 51 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#30617">Iª q. 51 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#30618">Iª q. 51 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#30619">Iª q. 51 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#30620">Iª q. 51 a. 3 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#30621">Iª q. 51 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#30622">Iª q. 51 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#30623">Iª q. 51 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#30624">Iª q. 51 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#30625">Iª q. 51 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#30626">Iª q. 51 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#30627">Iª q. 51 a. 3 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#30628">Iª q. 51 a. 3 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#30629">Iª q. 52 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#30630">Iª q. 52 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#30631">Iª q. 52 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#30632">Iª q. 52 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#30633">Iª q. 52 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#30634">Iª q. 52 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#30635">Iª q. 52 a. 1 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#30636">Iª q. 52 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#30637">Iª q. 52 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#30638">Iª q. 52 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#30639">Iª q. 52 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#30640">Iª q. 52 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#30641">Iª q. 52 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#30642">Iª q. 52 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#30643">Iª q. 52 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#30644">Iª q. 52 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#30645">Iª q. 52 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#30646">Iª q. 52 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#30647">Iª q. 52 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#30648">Iª q. 52 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#30649">Iª q. 52 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#30650">Iª q. 53 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#30651">Iª q. 53 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#30652">Iª q. 53 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#30653">Iª q. 53 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#30654">Iª q. 53 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#30655">Iª q. 53 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#30656">Iª q. 53 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#30657">Iª q. 53 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#30658">Iª q. 53 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#30659">Iª q. 53 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#30660">Iª q. 53 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#30661">Iª q. 53 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#30662">Iª q. 53 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#30663">Iª q. 53 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#30664">Iª q. 53 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#30665">Iª q. 53 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#30666">Iª q. 53 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#30667">Iª q. 53 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#30668">Iª q. 53 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#30669">Iª q. 53 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#30670">Iª q. 53 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#30671">Iª q. 53 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#30672">Iª q. 53 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#30673">Iª q. 53 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#30674">Iª q. 54 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#30675">Iª q. 54 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#30676">Iª q. 54 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#30677">Iª q. 54 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#30678">Iª q. 54 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#30679">Iª q. 54 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#30680">Iª q. 54 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#30681">Iª q. 54 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#30682">Iª q. 54 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#30683">Iª q. 54 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#30684">Iª q. 54 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#30685">Iª q. 54 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#30686">Iª q. 54 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#30687">Iª q. 54 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#30688">Iª q. 54 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#30689">Iª q. 54 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#30690">Iª q. 54 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#30691">Iª q. 54 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#30692">Iª q. 54 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#30693">Iª q. 54 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#30694">Iª q. 54 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#30695">Iª q. 54 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#30696">Iª q. 54 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#30697">Iª q. 54 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#30698">Iª q. 54 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#30699">Iª q. 54 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#30700">Iª q. 54 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#30701">Iª q. 54 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#30702">Iª q. 54 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#30703">Iª q. 54 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#30704">Iª q. 54 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#30705">Iª q. 54 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#30706">Iª q. 54 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#30707">Iª q. 54 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#30708">Iª q. 54 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#30709">Iª q. 55 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#30710">Iª q. 55 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#30711">Iª q. 55 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#30712">Iª q. 55 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#30713">Iª q. 55 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#30714">Iª q. 55 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#30715">Iª q. 55 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#30716">Iª q. 55 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#30717">Iª q. 55 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#30718">Iª q. 55 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#30719">Iª q. 55 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#30720">Iª q. 55 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#30721">Iª q. 55 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#30722">Iª q. 55 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#30723">Iª q. 55 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#30724">Iª q. 55 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#30725">Iª q. 55 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#30726">Iª q. 55 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#30727">Iª q. 55 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#30728">Iª q. 55 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#30729">Iª q. 55 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#30730">Iª q. 55 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#30731">Iª q. 55 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#30732">Iª q. 55 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#30733">Iª q. 55 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#30734">Iª q. 56 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#30735">Iª q. 56 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#30736">Iª q. 56 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#30737">Iª q. 56 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#30738">Iª q. 56 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#30739">Iª q. 56 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#30740">Iª q. 56 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#30741">Iª q. 56 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#30742">Iª q. 56 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#30743">Iª q. 56 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#30744">Iª q. 56 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#30745">Iª q. 56 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#30746">Iª q. 56 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#30747">Iª q. 56 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#30748">Iª q. 56 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#30749">Iª q. 56 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#30750">Iª q. 56 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#30751">Iª q. 56 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#30752">Iª q. 56 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#30753">Iª q. 56 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#30754">Iª q. 56 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#30755">Iª q. 56 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#30756">Iª q. 56 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#30757">Iª q. 56 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#30758">Iª q. 56 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#30759">Iª q. 56 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#30760">Iª q. 56 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#30761">Iª q. 57 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#30762">Iª q. 57 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#30763">Iª q. 57 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#30764">Iª q. 57 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#30765">Iª q. 57 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#30766">Iª q. 57 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#30767">Iª q. 57 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#30768">Iª q. 57 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#30769">Iª q. 57 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#30770">Iª q. 57 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#30771">Iª q. 57 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#30772">Iª q. 57 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#30773">Iª q. 57 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#30774">Iª q. 57 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#30775">Iª q. 57 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#30776">Iª q. 57 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#30777">Iª q. 57 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#30778">Iª q. 57 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#30779">Iª q. 57 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#30780">Iª q. 57 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#30781">Iª q. 57 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#30782">Iª q. 57 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#30783">Iª q. 57 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#30784">Iª q. 57 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#30785">Iª q. 57 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#30786">Iª q. 57 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#30787">Iª q. 57 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#30788">Iª q. 57 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#30789">Iª q. 57 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#30790">Iª q. 57 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#30791">Iª q. 57 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#30792">Iª q. 57 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#30793">Iª q. 57 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#30794">Iª q. 57 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#30795">Iª q. 57 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#30796">Iª q. 57 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#30797">Iª q. 57 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#30798">Iª q. 57 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#30799">Iª q. 57 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#30800">Iª q. 57 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#30801">Iª q. 57 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#30802">Iª q. 57 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#30803">Iª q. 57 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#30804">Iª q. 58 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#30805">Iª q. 58 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#30806">Iª q. 58 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#30807">Iª q. 58 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#30808">Iª q. 58 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#30809">Iª q. 58 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#30810">Iª q. 58 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#30811">Iª q. 58 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#30812">Iª q. 58 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#30813">Iª q. 58 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#30814">Iª q. 58 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#30815">Iª q. 58 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#30816">Iª q. 58 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#30817">Iª q. 58 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#30818">Iª q. 58 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#30819">Iª q. 58 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#30820">Iª q. 58 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#30821">Iª q. 58 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#30822">Iª q. 58 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#30823">Iª q. 58 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#30824">Iª q. 58 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#30825">Iª q. 58 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#30826">Iª q. 58 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#30827">Iª q. 58 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#30828">Iª q. 58 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#30829">Iª q. 58 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#30830">Iª q. 58 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#30831">Iª q. 58 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#30832">Iª q. 58 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#30833">Iª q. 58 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#30834">Iª q. 58 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#30835">Iª q. 58 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#30836">Iª q. 58 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#30837">Iª q. 58 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#30838">Iª q. 58 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#30839">Iª q. 58 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#30840">Iª q. 58 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#30841">Iª q. 58 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#30842">Iª q. 58 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#30843">Iª q. 58 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#30844">Iª q. 58 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#30845">Iª q. 58 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#30846">Iª q. 58 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#30847">Iª q. 58 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#30848">Iª q. 58 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#30849">Iª q. 58 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#30850">Iª q. 58 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#30851">Iª q. 58 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#30852">Iª q. 58 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#30853">Iª q. 58 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#30854">Iª q. 58 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#30855">Iª q. 58 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#30856">Iª q. 58 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#30857">Iª q. 58 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#30858">Iª q. 58 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#30859">Iª q. 59 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#30860">Iª q. 59 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#30861">Iª q. 59 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#30862">Iª q. 59 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#30863">Iª q. 59 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#30864">Iª q. 59 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#30865">Iª q. 59 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#30866">Iª q. 59 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#30867">Iª q. 59 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#30868">Iª q. 59 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#30869">Iª q. 59 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#30870">Iª q. 59 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#30871">Iª q. 59 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#30872">Iª q. 59 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#30873">Iª q. 59 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#30874">Iª q. 59 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#30875">Iª q. 59 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#30876">Iª q. 59 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#30877">Iª q. 59 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#30878">Iª q. 59 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#30879">Iª q. 59 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#30880">Iª q. 59 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#30881">Iª q. 59 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#30882">Iª q. 59 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#30883">Iª q. 59 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#30884">Iª q. 59 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#30885">Iª q. 59 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#30886">Iª q. 59 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#30887">Iª q. 59 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#30888">Iª q. 59 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#30889">Iª q. 59 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#30890">Iª q. 59 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#30891">Iª q. 59 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#30892">Iª q. 60 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#30893">Iª q. 60 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#30894">Iª q. 60 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#30895">Iª q. 60 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#30896">Iª q. 60 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#30897">Iª q. 60 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#30898">Iª q. 60 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#30899">Iª q. 60 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#30900">Iª q. 60 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#30901">Iª q. 60 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#30902">Iª q. 60 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#30903">Iª q. 60 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#30904">Iª q. 60 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#30905">Iª q. 60 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#30906">Iª q. 60 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#30907">Iª q. 60 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#30908">Iª q. 60 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#30909">Iª q. 60 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#30910">Iª q. 60 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#30911">Iª q. 60 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#30912">Iª q. 60 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#30913">Iª q. 60 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#30914">Iª q. 60 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#30915">Iª q. 60 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#30916">Iª q. 60 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#30917">Iª q. 60 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#30918">Iª q. 60 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#30919">Iª q. 60 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#30920">Iª q. 60 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#30921">Iª q. 60 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#30922">Iª q. 60 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#30923">Iª q. 60 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#30924">Iª q. 60 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#30925">Iª q. 60 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#30926">Iª q. 60 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#30927">Iª q. 60 a. 5 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#30928">Iª q. 60 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#30929">Iª q. 60 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#30930">Iª q. 60 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#30931">Iª q. 60 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#30932">Iª q. 60 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#30933">Iª q. 60 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#30934">Iª q. 60 a. 5 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#30935">Iª q. 61 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#30936">Iª q. 61 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#30937">Iª q. 61 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#30938">Iª q. 61 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#30939">Iª q. 61 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#30940">Iª q. 61 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#30941">Iª q. 61 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#30942">Iª q. 61 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#30943">Iª q. 61 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#30944">Iª q. 61 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#30945">Iª q. 61 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#30946">Iª q. 61 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#30947">Iª q. 61 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#30948">Iª q. 61 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#30949">Iª q. 61 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#30950">Iª q. 61 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#30951">Iª q. 61 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#30952">Iª q. 61 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#30953">Iª q. 61 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#30954">Iª q. 61 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#30955">Iª q. 61 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#30956">Iª q. 61 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#30957">Iª q. 61 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#30958">Iª q. 61 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#30959">Iª q. 61 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#30960">Iª q. 61 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#30961">Iª q. 61 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#30962">Iª q. 61 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#30963">Iª q. 61 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#30964">Iª q. 61 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#30965">Iª q. 61 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#30966">Iª q. 61 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#30967">Iª q. 61 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#30968">Iª q. 62 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#30969">Iª q. 62 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#30970">Iª q. 62 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
484 document.write('<OPTION VALUE="#30971">Iª q. 62 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<OPTION VALUE="#30972">Iª q. 62 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<OPTION VALUE="#30973">Iª q. 62 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
487 document.write('<OPTION VALUE="#30974">Iª q. 62 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 document.write('<OPTION VALUE="#30975">Iª q. 62 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
489 document.write('<OPTION VALUE="#30976">Iª q. 62 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
490 document.write('<OPTION VALUE="#30977">Iª q. 62 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
491 document.write('<OPTION VALUE="#30978">Iª q. 62 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
492 document.write('<OPTION VALUE="#30979">Iª q. 62 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
493 document.write('<OPTION VALUE="#30980">Iª q. 62 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
494 document.write('<OPTION VALUE="#30981">Iª q. 62 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
495 document.write('<OPTION VALUE="#30982">Iª q. 62 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
496 document.write('<OPTION VALUE="#30983">Iª q. 62 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
497 document.write('<OPTION VALUE="#30984">Iª q. 62 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
498 document.write('<OPTION VALUE="#30985">Iª q. 62 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
499 document.write('<OPTION VALUE="#30986">Iª q. 62 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
500 document.write('<OPTION VALUE="#30987">Iª q. 62 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
501 document.write('<OPTION VALUE="#30988">Iª q. 62 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
502 document.write('<OPTION VALUE="#30989">Iª q. 62 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
503 document.write('<OPTION VALUE="#30990">Iª q. 62 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
504 document.write('<OPTION VALUE="#30991">Iª q. 62 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
505 document.write('<OPTION VALUE="#30992">Iª q. 62 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
506 document.write('<OPTION VALUE="#30993">Iª q. 62 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
507 document.write('<OPTION VALUE="#30994">Iª q. 62 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
508 document.write('<OPTION VALUE="#30995">Iª q. 62 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
509 document.write('<OPTION VALUE="#30996">Iª q. 62 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
510 document.write('<OPTION VALUE="#30997">Iª q. 62 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
511 document.write('<OPTION VALUE="#30998">Iª q. 62 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
512 document.write('<OPTION VALUE="#30999">Iª q. 62 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
513 document.write('<OPTION VALUE="#31000">Iª q. 62 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
514 document.write('<OPTION VALUE="#31001">Iª q. 62 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
515 document.write('<OPTION VALUE="#31002">Iª q. 62 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
516 document.write('<OPTION VALUE="#31003">Iª q. 62 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
517 document.write('<OPTION VALUE="#31004">Iª q. 62 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
518 document.write('<OPTION VALUE="#31005">Iª q. 62 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
519 document.write('<OPTION VALUE="#31006">Iª q. 62 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
520 document.write('<OPTION VALUE="#31007">Iª q. 62 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
521 document.write('<OPTION VALUE="#31008">Iª q. 62 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
522 document.write('<OPTION VALUE="#31009">Iª q. 62 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
523 document.write('<OPTION VALUE="#31010">Iª q. 62 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
524 document.write('<OPTION VALUE="#31011">Iª q. 62 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
525 document.write('<OPTION VALUE="#31012">Iª q. 62 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
526 document.write('<OPTION VALUE="#31013">Iª q. 62 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
527 document.write('<OPTION VALUE="#31014">Iª q. 62 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
528 document.write('<OPTION VALUE="#31015">Iª q. 62 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
529 document.write('<OPTION VALUE="#31016">Iª q. 62 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
530 document.write('<OPTION VALUE="#31017">Iª q. 62 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
531 document.write('<OPTION VALUE="#31018">Iª q. 62 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
532 document.write('<OPTION VALUE="#31019">Iª q. 62 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
533 document.write('<OPTION VALUE="#31020">Iª q. 62 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
534 document.write('<OPTION VALUE="#31021">Iª q. 62 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
535 document.write('<OPTION VALUE="#31022">Iª q. 62 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
536 document.write('<OPTION VALUE="#31023">Iª q. 62 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
537 document.write('<OPTION VALUE="#31024">Iª q. 62 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
538 document.write('<OPTION VALUE="#31025">Iª q. 62 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
539 document.write('<OPTION VALUE="#31026">Iª q. 62 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
540 document.write('<OPTION VALUE="#31027">Iª q. 62 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
541 document.write('<OPTION VALUE="#31028">Iª q. 62 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
542 document.write('<OPTION VALUE="#31029">Iª q. 62 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
543 document.write('<OPTION VALUE="#31030">Iª q. 62 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
544 document.write('<OPTION VALUE="#31031">Iª q. 62 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
545 document.write('<OPTION VALUE="#31032">Iª q. 62 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
546 document.write('<OPTION VALUE="#31033">Iª q. 62 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
547 document.write('<OPTION VALUE="#31034">Iª q. 62 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
548 document.write('<OPTION VALUE="#31035">Iª q. 62 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
549 document.write('<OPTION VALUE="#31036">Iª q. 62 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
550 document.write('<OPTION VALUE="#31037">Iª q. 62 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
551 document.write('<OPTION VALUE="#31038">Iª q. 62 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
552 document.write('<OPTION VALUE="#31039">Iª q. 62 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
553 document.write('<OPTION VALUE="#31040">Iª q. 62 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
554 document.write('<OPTION VALUE="#31041">Iª q. 63 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
555 document.write('<OPTION VALUE="#31042">Iª q. 63 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
556 document.write('<OPTION VALUE="#31043">Iª q. 63 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
557 document.write('<OPTION VALUE="#31044">Iª q. 63 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
558 document.write('<OPTION VALUE="#31045">Iª q. 63 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
559 document.write('<OPTION VALUE="#31046">Iª q. 63 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
560 document.write('<OPTION VALUE="#31047">Iª q. 63 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
561 document.write('<OPTION VALUE="#31048">Iª q. 63 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
562 document.write('<OPTION VALUE="#31049">Iª q. 63 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
563 document.write('<OPTION VALUE="#31050">Iª q. 63 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
564 document.write('<OPTION VALUE="#31051">Iª q. 63 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
565 document.write('<OPTION VALUE="#31052">Iª q. 63 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
566 document.write('<OPTION VALUE="#31053">Iª q. 63 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
567 document.write('<OPTION VALUE="#31054">Iª q. 63 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
568 document.write('<OPTION VALUE="#31055">Iª q. 63 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
569 document.write('<OPTION VALUE="#31056">Iª q. 63 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
570 document.write('<OPTION VALUE="#31057">Iª q. 63 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
571 document.write('<OPTION VALUE="#31058">Iª q. 63 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
572 document.write('<OPTION VALUE="#31059">Iª q. 63 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
573 document.write('<OPTION VALUE="#31060">Iª q. 63 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
574 document.write('<OPTION VALUE="#31061">Iª q. 63 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
575 document.write('<OPTION VALUE="#31062">Iª q. 63 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
576 document.write('<OPTION VALUE="#31063">Iª q. 63 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
577 document.write('<OPTION VALUE="#31064">Iª q. 63 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
578 document.write('<OPTION VALUE="#31065">Iª q. 63 a. 3 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
579 document.write('<OPTION VALUE="#31066">Iª q. 63 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
580 document.write('<OPTION VALUE="#31067">Iª q. 63 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
581 document.write('<OPTION VALUE="#31068">Iª q. 63 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
582 document.write('<OPTION VALUE="#31069">Iª q. 63 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
583 document.write('<OPTION VALUE="#31070">Iª q. 63 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
584 document.write('<OPTION VALUE="#31071">Iª q. 63 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
585 document.write('<OPTION VALUE="#31072">Iª q. 63 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
586 document.write('<OPTION VALUE="#31073">Iª q. 63 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
587 document.write('<OPTION VALUE="#31074">Iª q. 63 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
588 document.write('<OPTION VALUE="#31075">Iª q. 63 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
589 document.write('<OPTION VALUE="#31076">Iª q. 63 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
590 document.write('<OPTION VALUE="#31077">Iª q. 63 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
591 document.write('<OPTION VALUE="#31078">Iª q. 63 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
592 document.write('<OPTION VALUE="#31079">Iª q. 63 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
593 document.write('<OPTION VALUE="#31080">Iª q. 63 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
594 document.write('<OPTION VALUE="#31081">Iª q. 63 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
595 document.write('<OPTION VALUE="#31082">Iª q. 63 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
596 document.write('<OPTION VALUE="#31083">Iª q. 63 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
597 document.write('<OPTION VALUE="#31084">Iª q. 63 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
598 document.write('<OPTION VALUE="#31085">Iª q. 63 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
599 document.write('<OPTION VALUE="#31086">Iª q. 63 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
600 document.write('<OPTION VALUE="#31087">Iª q. 63 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
601 document.write('<OPTION VALUE="#31088">Iª q. 63 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
602 document.write('<OPTION VALUE="#31089">Iª q. 63 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
603 document.write('<OPTION VALUE="#31090">Iª q. 63 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
604 document.write('<OPTION VALUE="#31091">Iª q. 63 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
605 document.write('<OPTION VALUE="#31092">Iª q. 63 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
606 document.write('<OPTION VALUE="#31093">Iª q. 63 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
607 document.write('<OPTION VALUE="#31094">Iª q. 63 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
608 document.write('<OPTION VALUE="#31095">Iª q. 63 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
609 document.write('<OPTION VALUE="#31096">Iª q. 63 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
610 document.write('<OPTION VALUE="#31097">Iª q. 63 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
611 document.write('<OPTION VALUE="#31098">Iª q. 63 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
612 document.write('<OPTION VALUE="#31099">Iª q. 63 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
613 document.write('<OPTION VALUE="#31100">Iª q. 63 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
614 document.write('<OPTION VALUE="#31101">Iª q. 63 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
615 document.write('<OPTION VALUE="#31102">Iª q. 63 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
616 document.write('<OPTION VALUE="#31103">Iª q. 63 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
617 document.write('<OPTION VALUE="#31104">Iª q. 63 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
618 document.write('<OPTION VALUE="#31105">Iª q. 63 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
619 document.write('<OPTION VALUE="#31106">Iª q. 63 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
620 document.write('<OPTION VALUE="#31107">Iª q. 63 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
621 document.write('<OPTION VALUE="#31108">Iª q. 63 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
622 document.write('<OPTION VALUE="#31109">Iª q. 63 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
623 document.write('<OPTION VALUE="#31110">Iª q. 63 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
624 document.write('<OPTION VALUE="#31111">Iª q. 63 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
625 document.write('<OPTION VALUE="#31112">Iª q. 63 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
626 document.write('<OPTION VALUE="#31113">Iª q. 63 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
627 document.write('<OPTION VALUE="#31114">Iª q. 63 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
628 document.write('<OPTION VALUE="#31115">Iª q. 63 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
629 document.write('<OPTION VALUE="#31116">Iª q. 63 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
630 document.write('<OPTION VALUE="#31117">Iª q. 63 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
631 document.write('<OPTION VALUE="#31118">Iª q. 64 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
632 document.write('<OPTION VALUE="#31119">Iª q. 64 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
633 document.write('<OPTION VALUE="#31120">Iª q. 64 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
634 document.write('<OPTION VALUE="#31121">Iª q. 64 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
635 document.write('<OPTION VALUE="#31122">Iª q. 64 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
636 document.write('<OPTION VALUE="#31123">Iª q. 64 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
637 document.write('<OPTION VALUE="#31124">Iª q. 64 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
638 document.write('<OPTION VALUE="#31125">Iª q. 64 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
639 document.write('<OPTION VALUE="#31126">Iª q. 64 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
640 document.write('<OPTION VALUE="#31127">Iª q. 64 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
641 document.write('<OPTION VALUE="#31128">Iª q. 64 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
642 document.write('<OPTION VALUE="#31129">Iª q. 64 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
643 document.write('<OPTION VALUE="#31130">Iª q. 64 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
644 document.write('<OPTION VALUE="#31131">Iª q. 64 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
645 document.write('<OPTION VALUE="#31132">Iª q. 64 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
646 document.write('<OPTION VALUE="#31133">Iª q. 64 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
647 document.write('<OPTION VALUE="#31134">Iª q. 64 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
648 document.write('<OPTION VALUE="#31135">Iª q. 64 a. 2 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
649 document.write('<OPTION VALUE="#31136">Iª q. 64 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
650 document.write('<OPTION VALUE="#31137">Iª q. 64 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
651 document.write('<OPTION VALUE="#31138">Iª q. 64 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
652 document.write('<OPTION VALUE="#31139">Iª q. 64 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
653 document.write('<OPTION VALUE="#31140">Iª q. 64 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
654 document.write('<OPTION VALUE="#31141">Iª q. 64 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
655 document.write('<OPTION VALUE="#31142">Iª q. 64 a. 2 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
656 document.write('<OPTION VALUE="#31143">Iª q. 64 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
657 document.write('<OPTION VALUE="#31144">Iª q. 64 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
658 document.write('<OPTION VALUE="#31145">Iª q. 64 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
659 document.write('<OPTION VALUE="#31146">Iª q. 64 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
660 document.write('<OPTION VALUE="#31147">Iª q. 64 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
661 document.write('<OPTION VALUE="#31148">Iª q. 64 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
662 document.write('<OPTION VALUE="#31149">Iª q. 64 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
663 document.write('<OPTION VALUE="#31150">Iª q. 64 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
664 document.write('<OPTION VALUE="#31151">Iª q. 64 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
665 document.write('<OPTION VALUE="#31152">Iª q. 64 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
666 document.write('<OPTION VALUE="#31153">Iª q. 64 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
667 document.write('<OPTION VALUE="#31154">Iª q. 64 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
668 document.write('<OPTION VALUE="#31155">Iª q. 64 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
669 document.write('<OPTION VALUE="#31156">Iª q. 64 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
670 document.write('<OPTION VALUE="#31157">Iª q. 64 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
671 document.write('<OPTION VALUE="#31158">Iª q. 64 a. 4 ad 3'); |
| 28 | 672 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
673 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
674 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 675 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
676 // --> |
| 28 | 677 //]]> |
| 678 </script><br /> | |
| 679 <hr /> | |
| 680 <br /></div> | |
| 681 <div class="D">Quaestio 50</div> | |
| 682 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 683 <p title="I q. 50 pr."><a name="30551"><span class="ref">[30551] | |
| 684 Iª q. 50 pr.</span></a> Post haec considerandum est de | |
| 685 distinctione corporalis et spiritualis creaturae. Et primo, de | |
| 686 creatura pure spirituali, quae in Scriptura sacra Angelus | |
| 687 nominatur; secundo, de creatura pure corporali; tertio, de creatura | |
| 688 composita ex corporali et spirituali, quae est homo. Circa vero | |
| 689 Angelos, considerandum est primo de his quae pertinent ad eorum | |
| 690 substantiam; secundo, de his quae pertinent ad eorum intellectum; | |
| 691 tertio, de his quae pertinent ad eorum voluntatem; quarto, de his | |
| 692 quae pertinent ad eorum creationem. De substantia autem eorum | |
| 693 considerandum est et absolute, et per comparationem ad corporalia. | |
| 694 Circa substantiam vero eorum absolute, quinque quaeruntur. Primo, | |
| 695 utrum sit aliqua creatura omnino spiritualis, et penitus | |
| 696 incorporea. Secundo, supposito quod Angelus sit talis, quaeritur | |
| 697 utrum Angelus sit compositus ex materia et forma. Tertio, quaeritur | |
| 698 de multitudine eorum. Quarto, de differentia ipsorum ab invicem. | |
| 699 Quinto, de immortalitate, seu incorruptibilitate ipsorum.</p> | |
| 700 <br /> | |
| 701 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 702 <p title="I q. 50 a. 1 arg. 1"><a name="30552"><span class= | |
| 703 "ref">[30552] Iª q. 50 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 704 proceditur. Videtur quod Angelus non sit omnino incorporeus. Illud | |
| 705 enim quod est incorporeum solum quoad nos, et non quoad Deum, non | |
| 706 est incorporeum simpliciter. Sed Damascenus dicit, in libro II, | |
| 707 quod <i>Angelus incorporeus et immaterialis dicitur quantum ad nos, | |
| 708 sed comparatus ad Deum, corporeus et materialis invenitur</i>. Non | |
| 709 ergo est incorporeus simpliciter.</p> | |
| 710 <p title="I q. 50 a. 1 arg. 2"><a name="30553"><span class= | |
| 711 "ref">[30553] Iª q. 50 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, nihil | |
| 712 movetur nisi corpus, ut probatur in VI Physic. Sed Damascenus dicit | |
| 713 ibidem quod Angelus est substantia intellectualis semper mobilis. | |
| 714 Angelus ergo est substantia corporea.</p> | |
| 715 <p title="I q. 50 a. 1 arg. 3"><a name="30554"><span class= | |
| 716 "ref">[30554] Iª q. 50 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 717 Ambrosius dicit, in libro de spiritu sancto, <i>omnis creatura | |
| 718 certis suae naturae circumscripta est limitibus</i>. Circumscribi | |
| 719 autem proprium est corporum. Ergo omnis creatura est corporea. | |
| 720 Angeli autem sunt Dei creaturae, ut patet in Psalmo CXLVIII, | |
| 721 laudate dominum, omnes Angeli eius; et postea subditur, <i>quoniam | |
| 722 ipse dixit, et facta sunt, ipse mandavit, et creata sunt</i>. Ergo | |
| 723 Angeli sunt corporei.</p> | |
| 724 <p title="I q. 50 a. 1 s. c."><a name="30555"><span class= | |
| 725 "ref">[30555] Iª q. 50 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 726 quod dicitur in Psalmo CIII, <i>qui facit Angelos suos | |
| 727 spiritus</i>.</p> | |
| 728 <p title="I q. 50 a. 1 co."><a name="30556"><span class= | |
| 729 "ref">[30556] Iª q. 50 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 730 quod necesse est ponere aliquas creaturas incorporeas. Id enim quod | |
| 731 praecipue in rebus creatis Deus intendit est bonum quod consistit | |
| 732 in assimilatione ad Deum. Perfecta autem assimilatio effectus ad | |
| 733 causam attenditur, quando effectus imitatur causam secundum illud | |
| 734 per quod causa producit effectum; sicut calidum facit calidum. Deus | |
| 735 autem creaturam producit per intellectum et voluntatem, ut supra | |
| 736 ostensum est. Unde ad perfectionem universi requiritur quod sint | |
| 737 aliquae creaturae intellectuales. Intelligere autem non potest esse | |
| 738 actus corporis, nec alicuius virtutis corporeae, quia omne corpus | |
| 739 determinatur ad hic et nunc. Unde necesse est ponere, ad hoc quod | |
| 740 universum sit perfectum, quod sit aliqua incorporea creatura. | |
| 741 Antiqui autem, ignorantes vim intelligendi, et non distinguentes | |
| 742 inter sensum et intellectum, nihil esse existimaverunt in mundo, | |
| 743 nisi quod sensu et imaginatione apprehendi potest. Et quia sub | |
| 744 imaginatione non cadit nisi corpus, existimaverunt quod nullum ens | |
| 745 esset nisi corpus; ut philosophus dicit in IV Physic. Et ex his | |
| 746 processit Sadducaeorum error, dicentium non esse spiritum. Sed hoc | |
| 747 ipsum quod intellectus est altior sensu, rationabiliter ostendit | |
| 748 esse aliquas res incorporeas, a solo intellectu | |
| 749 comprehensibiles.</p> | |
| 750 <p title="I q. 50 a. 1 ad 1"><a name="30557"><span class= | |
| 751 "ref">[30557] Iª q. 50 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 752 dicendum quod substantiae incorporeae medium sunt inter Deum et | |
| 753 creaturas corporeas. Medium autem comparatum ad unum extremum, | |
| 754 videtur alterum extremum; sicut tepidum comparatum calido, videtur | |
| 755 frigidum. Et hac ratione dicitur quod Angeli, Deo comparati, sunt | |
| 756 materiales et corporei, non quod in eis sit aliquid de natura | |
| 757 corporea.</p> | |
| 758 <p title="I q. 50 a. 1 ad 2"><a name="30558"><span class= | |
| 759 "ref">[30558] Iª q. 50 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 760 dicendum quod motus ibi accipitur prout intelligere et velle motus | |
| 761 quidam dicuntur. Dicitur ergo Angelus substantia semper mobilis, | |
| 762 quia semper est actu intelligens, non quandoque actu et quandoque | |
| 763 potentia, sicut nos. Unde patet quod ratio procedit ex | |
| 764 aequivoco.</p> | |
| 765 <p title="I q. 50 a. 1 ad 3"><a name="30559"><span class= | |
| 766 "ref">[30559] Iª q. 50 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 767 dicendum quod circumscribi terminis localibus est proprium | |
| 768 corporum, sed circumscribi terminis essentialibus est commune | |
| 769 cuilibet creaturae, tam corporali quam spirituali. Unde dicit | |
| 770 Ambrosius, in libro de Spir. Sanct., quod licet quaedam locis | |
| 771 corporalibus non contineantur, circumscriptione tamen substantiae | |
| 772 non carent.</p> | |
| 773 <br /> | |
| 774 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 775 <p title="I q. 50 a. 2 arg. 1"><a name="30560"><span class= | |
| 776 "ref">[30560] Iª q. 50 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 777 proceditur. Videtur quod Angelus sit compositus ex materia et | |
| 778 forma. Omne enim quod continetur sub aliquo genere, est compositum | |
| 779 ex genere et differentia, quae, adveniens generi, constituit | |
| 780 speciem. Sed genus sumitur ex materia, differentia vero ex forma, | |
| 781 ut patet in VIII Metaphys. Ergo omne quod est in genere, est | |
| 782 compositum ex materia et forma. Sed Angelus est in genere | |
| 783 substantiae. Ergo est compositus ex materia et forma.</p> | |
| 784 <p title="I q. 50 a. 2 arg. 2"><a name="30561"><span class= | |
| 785 "ref">[30561] Iª q. 50 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 786 quocumque inveniuntur proprietates materiae, ibi invenitur materia. | |
| 787 Proprietates autem materiae sunt recipere et substare; unde dicit | |
| 788 Boetius, in libro de Trin., quod <i>forma simplex subiectum esse | |
| 789 non potest</i>. Haec autem inveniuntur in Angelo. Ergo Angelus est | |
| 790 compositus ex materia et forma.</p> | |
| 791 <p title="I q. 50 a. 2 arg. 3"><a name="30562"><span class= | |
| 792 "ref">[30562] Iª q. 50 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, forma | |
| 793 est actus. Quod ergo est forma tantum, est actus purus. Sed Angelus | |
| 794 non est actus purus, hoc enim solius Dei est. Ergo non est forma | |
| 795 tantum, sed habet formam in materia.</p> | |
| 796 <p title="I q. 50 a. 2 arg. 4"><a name="30563"><span class= | |
| 797 "ref">[30563] Iª q. 50 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, forma | |
| 798 proprie limitatur et finitur per materiam. Forma ergo quae non est | |
| 799 in materia, est forma infinita. Sed forma Angeli non est infinita, | |
| 800 quia omnis creatura finita est. Ergo forma Angeli est in | |
| 801 materia.</p> | |
| 802 <p title="I q. 50 a. 2 s. c."><a name="30564"><span class= | |
| 803 "ref">[30564] Iª q. 50 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 804 quod Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod <i>primae | |
| 805 creaturae sicut incorporales et immateriales intelliguntur</i>.</p> | |
| 806 <p title="I q. 50 a. 2 co."><a name="30565"><span class= | |
| 807 "ref">[30565] Iª q. 50 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 808 quod quidam ponunt Angelos esse compositos ex materia et forma. Et | |
| 809 hanc opinionem astruere nititur Avicebron in libro fontis vitae. | |
| 810 Supponit enim quod quaecumque distinguuntur secundum intellectum, | |
| 811 sint etiam in rebus distincta. In substantia autem incorporea | |
| 812 intellectus apprehendit aliquid per quod distinguitur a substantia | |
| 813 corporea, et aliquid per quod cum ea convenit. Unde ex hoc vult | |
| 814 concludere quod illud per quod differt substantia incorporea a | |
| 815 corporea, sit ei quasi forma, et illud quod subiicitur huic formae | |
| 816 distinguenti quasi commune, sit materia eius. Et propter hoc ponit | |
| 817 quod eadem est materia universalis spiritualium et corporalium, ut | |
| 818 intelligatur quod forma incorporeae substantiae sic sit impressa in | |
| 819 materia spiritualium, sicut forma quantitatis est impressa in | |
| 820 materia corporalium. Sed primo aspectu apparet esse impossibile | |
| 821 unam esse materiam spiritualium et corporalium. Non enim est | |
| 822 possibile quod forma spiritualis et corporalis recipiatur in una | |
| 823 parte materiae, quia sic una et eadem res numero esset corporalis | |
| 824 et spiritualis. Unde relinquitur quod alia pars materiae sit quae | |
| 825 recipit formam corporalem, et alia quae recipit formam spiritualem. | |
| 826 Materiam autem dividi in partes non contingit nisi secundum quod | |
| 827 intelligitur sub quantitate, qua remota, remanet substantia | |
| 828 indivisibilis, ut dicitur in I Physic. Sic igitur relinquitur quod | |
| 829 materia spiritualium sit subiecta quantitati, quod est impossibile. | |
| 830 Impossibile est ergo quod una sit materia corporalium et | |
| 831 spiritualium. Sed adhuc ulterius impossibile est quod substantia | |
| 832 intellectualis habeat qualemcumque materiam. Operatio enim | |
| 833 cuiuslibet rei est secundum modum substantiae eius. Intelligere | |
| 834 autem est operatio penitus immaterialis. Quod ex eius obiecto | |
| 835 apparet, a quo actus quilibet recipit speciem et rationem, sic enim | |
| 836 unumquodque intelligitur, inquantum a materia abstrahitur; quia | |
| 837 formae in materia sunt individuales formae, quas intellectus non | |
| 838 apprehendit secundum quod huiusmodi. Unde relinquitur quod omnis | |
| 839 substantia intellectualis est omnino immaterialis. Non est autem | |
| 840 necessarium quod ea quae distinguuntur secundum intellectum, sint | |
| 841 distincta in rebus, quia intellectus non apprehendit res secundum | |
| 842 modum rerum, sed secundum modum suum. Unde res materiales, quae | |
| 843 sunt infra intellectum nostrum, simpliciori modo sunt in intellectu | |
| 844 nostro, quam sint in seipsis. Substantiae autem angelicae sunt | |
| 845 supra intellectum nostrum. Unde intellectus noster non potest | |
| 846 attingere ad apprehendendum eas secundum quod sunt in seipsis; sed | |
| 847 per modum suum, secundum quod apprehendit res compositas. Et sic | |
| 848 etiam apprehendit Deum, ut supra dictum est.</p> | |
| 849 <p title="I q. 50 a. 2 ad 1"><a name="30566"><span class= | |
| 850 "ref">[30566] Iª q. 50 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 851 dicendum quod differentia est quae constituit speciem. Unumquodque | |
| 852 autem constituitur in specie, secundum quod determinatur ad aliquem | |
| 853 specialem gradum in entibus, quia species rerum sunt sicut numeri, | |
| 854 qui differunt per additionem et subtractionem unitatis, ut dicitur | |
| 855 in VIII Metaphys. In rebus autem materialibus aliud est quod | |
| 856 determinat ad specialem gradum, scilicet forma, et aliud quod | |
| 857 determinatur, scilicet materia, unde ab alio sumitur genus, et ab | |
| 858 alio differentia. Sed in rebus immaterialibus non est aliud | |
| 859 determinans et determinatum, sed unaquaeque earum secundum seipsam | |
| 860 tenet determinatum gradum in entibus. Et ideo genus et differentia | |
| 861 in eis non accipitur secundum aliud et aliud, sed secundum unum et | |
| 862 idem. Quod tamen differt secundum considerationem nostram, | |
| 863 inquantum enim intellectus noster considerat illam rem ut | |
| 864 indeterminate, accipitur in eis ratio generis; inquantum vero | |
| 865 considerat ut determinate, accipitur ratio differentiae.</p> | |
| 866 <p title="I q. 50 a. 2 ad 2"><a name="30567"><span class= | |
| 867 "ref">[30567] Iª q. 50 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 868 dicendum quod ratio illa ponitur in libro fontis vitae. Et esset | |
| 869 necessaria, si idem esset modus quo recipit intellectus, et quo | |
| 870 recipit materia. Sed hoc patet esse falsum. Materia enim recipit | |
| 871 formam, ut secundum ipsam constituatur in esse alicuius speciei, | |
| 872 vel aeris, vel ignis, vel cuiuscumque alterius. Sic autem | |
| 873 intellectus non recipit formam, alioquin verificaretur opinio | |
| 874 Empedoclis, qui posuit quod terram terra cognoscimus, et ignem | |
| 875 igne. Sed forma intelligibilis est in intellectu secundum ipsam | |
| 876 rationem formae, sic enim cognoscitur ab intellectu. Unde talis | |
| 877 receptio non est receptio materiae, sed est receptio substantiae | |
| 878 immaterialis.</p> | |
| 879 <p title="I q. 50 a. 2 ad 3"><a name="30568"><span class= | |
| 880 "ref">[30568] Iª q. 50 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 881 dicendum quod, licet in Angelo non sit compositio formae et | |
| 882 materiae, est tamen in eo actus et potentia. Quod quidem manifestum | |
| 883 potest esse ex consideratione rerum materialium, in quibus | |
| 884 invenitur duplex compositio. Prima quidem formae et materiae, ex | |
| 885 quibus constituitur natura aliqua. Natura autem sic composita non | |
| 886 est suum esse, sed esse est actus eius. Unde ipsa natura comparatur | |
| 887 ad suum esse sicut potentia ad actum. Subtracta ergo materia, et | |
| 888 posito quod ipsa forma subsistat non in materia, adhuc remanet | |
| 889 comparatio formae ad ipsum esse ut potentiae ad actum. Et talis | |
| 890 compositio intelligenda est in Angelis. Et hoc est quod a quibusdam | |
| 891 dicitur, quod Angelus est compositus ex quo est et quod est, vel ex | |
| 892 esse et quod est, ut Boetius dicit, nam quod est est ipsa forma | |
| 893 subsistens; ipsum autem esse est quo substantia est, sicut cursus | |
| 894 est quo currens currit. Sed in Deo non est aliud esse et quod est, | |
| 895 ut supra ostensum est. Unde solus Deus est actus purus.</p> | |
| 896 <p title="I q. 50 a. 2 ad 4"><a name="30569"><span class= | |
| 897 "ref">[30569] Iª q. 50 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 898 dicendum quod omnis creatura est finita simpliciter, inquantum esse | |
| 899 eius non est absolutum subsistens, sed limitatur ad naturam aliquam | |
| 900 cui advenit. Sed nihil prohibet aliquam creaturam esse secundum | |
| 901 quid infinitam. Creaturae autem materiales habent infinitatem ex | |
| 902 parte materiae, sed finitatem ex parte formae, quae limitatur per | |
| 903 materiam in qua recipitur. Substantiae autem immateriales creatae | |
| 904 sunt finitae secundum suum esse, sed infinitae secundum quod eorum | |
| 905 formae non sunt receptae in alio. Sicut si diceremus albedinem | |
| 906 separatam existentem esse infinitam quantum ad rationem albedinis, | |
| 907 quia non contrahitur ad aliquod subiectum; esse tamen eius esset | |
| 908 finitum, quia determinatur ad aliquam naturam specialem. Et propter | |
| 909 hoc dicitur in libro de causis, quod intelligentia est finita | |
| 910 superius, inquantum scilicet recipit esse a suo superiori; sed est | |
| 911 infinita inferius, inquantum non recipitur in aliqua materia.</p> | |
| 912 <br /> | |
| 913 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 914 <p title="I q. 50 a. 3 arg. 1"><a name="30570"><span class= | |
| 915 "ref">[30570] Iª q. 50 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 916 proceditur. Videtur quod Angeli non sint in aliquo magno numero. | |
| 917 Numerus enim species quantitatis est, et sequitur divisionem | |
| 918 continui. Hoc autem non potest esse in Angelis cum sint incorporei, | |
| 919 ut supra ostensum est. Ergo Angeli non possunt esse in aliquo magno | |
| 920 numero.</p> | |
| 921 <p title="I q. 50 a. 3 arg. 2"><a name="30571"><span class= | |
| 922 "ref">[30571] Iª q. 50 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 923 quanto aliquid est magis propinquum uni, tanto minus est | |
| 924 multiplicatum, ut in numeris apparet. Natura autem angelica inter | |
| 925 alias naturas creatas est Deo propinquior. Cum ergo Deus sit maxime | |
| 926 unus, videtur quod in natura angelica inveniatur minimum de | |
| 927 multitudine.</p> | |
| 928 <p title="I q. 50 a. 3 arg. 3"><a name="30572"><span class= | |
| 929 "ref">[30572] Iª q. 50 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 930 proprius effectus separatarum substantiarum videtur esse motus | |
| 931 corporum caelestium. Sed motus corporum caelestium sunt secundum | |
| 932 aliquem determinatum numerum paucum, qui a nobis comprehendi | |
| 933 potest. Ergo Angeli non sunt in maiori multitudine, quam motus | |
| 934 corporum caelestium.</p> | |
| 935 <p title="I q. 50 a. 3 arg. 4"><a name="30573"><span class= | |
| 936 "ref">[30573] Iª q. 50 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 937 Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod <i>propter radios | |
| 938 divinae bonitatis subsistunt intelligibiles et intellectuales omnes | |
| 939 substantiae</i>. Sed radius non multiplicatur nisi secundum | |
| 940 diversitatem recipientium. Non autem potest dici quod materia sit | |
| 941 receptiva intelligibilis radii, cum substantiae intellectuales sint | |
| 942 immateriales, ut supra ostensum est. Ergo videtur quod | |
| 943 multiplicatio substantiarum intellectualium non possit esse nisi | |
| 944 secundum exigentiam primorum corporum, scilicet caelestium, ut ad | |
| 945 ea quodammodo processus praedictorum radiorum terminetur. Et sic | |
| 946 idem quod prius.</p> | |
| 947 <p title="I q. 50 a. 3 s. c."><a name="30574"><span class= | |
| 948 "ref">[30574] Iª q. 50 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 949 quod dicitur Dan. VII, <i>millia millium ministrabant ei, et decies | |
| 950 millies centena millia assistebant ei</i>.</p> | |
| 951 <p title="I q. 50 a. 3 co."><a name="30575"><span class= | |
| 952 "ref">[30575] Iª q. 50 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 953 quod circa numerum substantiarum separatarum, diversi diversis viis | |
| 954 processerunt. Plato enim posuit substantias separatas esse species | |
| 955 rerum sensibilium, utpote si poneremus ipsam naturam humanam esse | |
| 956 separatam. Et secundum hoc oportebat dicere quod substantiae | |
| 957 separatae sint secundum numerum specierum sensibilium. Sed hanc | |
| 958 positionem improbat Aristoteles, ex eo quod materia est de ratione | |
| 959 speciei horum sensibilium. Unde substantiae separatae non possunt | |
| 960 esse species exemplares horum sensibilium, sed habent quasdam | |
| 961 naturas altiores naturis rerum sensibilium. Posuit tamen | |
| 962 Aristoteles quod illae naturae perfectiores habent ordinem ad | |
| 963 sensibilia ista, secundum rationem moventis et finis. Et ideo | |
| 964 secundum numerum primorum motuum, conatus est adinvenire numerum | |
| 965 substantiarum separatarum. Sed quia hoc videtur repugnare | |
| 966 documentis sacrae Scripturae, Rabbi Moyses, Iudaeus, volens | |
| 967 utrumque concordare, posuit quod Angeli, secundum quod dicuntur | |
| 968 substantiae immateriales, multiplicantur secundum numerum motuum | |
| 969 vel corporum caelestium, secundum Aristotelem. Sed posuit quod | |
| 970 Angeli in Scriptura dicuntur etiam homines divina annuntiantes; et | |
| 971 iterum virtutes rerum naturalium, quae Dei omnipotentiam | |
| 972 manifestant. Sed hoc est alienum a consuetudine Scripturae, quod | |
| 973 virtutes rerum irrationabilium Angeli nominentur. Unde dicendum est | |
| 974 quod etiam Angeli secundum quod sunt immateriales substantiae, in | |
| 975 quadam multitudine maxima sunt, omnem materialem multitudinem | |
| 976 excedentes. Et hoc est quod dicit Dionysius, XIV cap. Caelest. | |
| 977 Hierarch., <i>multi sunt beati exercitus supernarum mentium, | |
| 978 infirmam et constrictam excedentes nostrorum materialium numerorum | |
| 979 commensurationem</i>. Et huius ratio est quia, cum perfectio | |
| 980 universi sit illud quod praecipue Deus intendit in creatione rerum, | |
| 981 quanto aliqua sunt magis perfecta tanto in maiori excessu sunt | |
| 982 creata a Deo. Sicut autem in corporibus attenditur excessus | |
| 983 secundum magnitudinem, ita in rebus incorporeis potest attendi | |
| 984 excessus secundum multitudinem. Videmus autem quod corpora | |
| 985 incorruptibilia, quae sunt perfectiora inter corpora, excedunt | |
| 986 quasi incomparabiliter secundum magnitudinem corpora corruptibilia, | |
| 987 nam tota sphaera activorum et passivorum est aliquid modicum | |
| 988 respectu corporum caelestium. Unde rationabile est quod substantiae | |
| 989 immateriales excedant secundum multitudinem substantias materiales, | |
| 990 quasi incomparabiliter.</p> | |
| 991 <p title="I q. 50 a. 3 ad 1"><a name="30576"><span class= | |
| 992 "ref">[30576] Iª q. 50 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 993 dicendum quod in Angelis non est numerus qui est quantitas | |
| 994 discreta, causatus ex divisione continui, sed causatus ex | |
| 995 distinctione formarum, prout multitudo est de transcendentibus, ut | |
| 996 supra dictum est.</p> | |
| 997 <p title="I q. 50 a. 3 ad 2"><a name="30577"><span class= | |
| 998 "ref">[30577] Iª q. 50 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 999 dicendum quod ex hoc quod natura angelica est Deo propinqua, | |
| 1000 oportet quod habeat minimum de multitudine in sui compositione, non | |
| 1001 autem ita quod in paucis salvetur.</p> | |
| 1002 <p title="I q. 50 a. 3 ad 3"><a name="30578"><span class= | |
| 1003 "ref">[30578] Iª q. 50 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1004 dicendum quod ratio illa est Aristotelis in XII Metaphys. Et ex | |
| 1005 necessitate concluderet, si substantiae separatae essent propter | |
| 1006 substantias corporales, sic enim frustra essent immateriales | |
| 1007 substantiae, nisi ex eis aliquis motus in rebus corporalibus | |
| 1008 appareret. Non est autem hoc verum, quod substantiae immateriales | |
| 1009 sint propter corporales, quia finis nobilior est his quae sunt ad | |
| 1010 finem. Unde etiam Aristoteles dicit ibidem quod haec ratio non est | |
| 1011 necessaria, sed probabilis. Coactus autem fuit hac ratione uti, | |
| 1012 quia ad cognoscendum intelligibilia non possumus pervenire nisi per | |
| 1013 sensibilia.</p> | |
| 1014 <p title="I q. 50 a. 3 ad 4"><a name="30579"><span class= | |
| 1015 "ref">[30579] Iª q. 50 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1016 dicendum quod ratio illa procedit secundum opinionem eorum qui | |
| 1017 causam distinctionis rerum ponebant esse materiam. Hoc autem | |
| 1018 improbatum est. Unde multiplicatio Angelorum neque secundum | |
| 1019 materiam, neque secundum corpora est accipienda, sed secundum | |
| 1020 divinam sapientiam, diversos ordines immaterialium substantiarum | |
| 1021 excogitantem.</p> | |
| 1022 <br /> | |
| 1023 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1024 <p title="I q. 50 a. 4 arg. 1"><a name="30580"><span class= | |
| 1025 "ref">[30580] Iª q. 50 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1026 proceditur. Videtur quod Angeli non differant specie. Cum enim | |
| 1027 differentia sit nobilior genere, quaecumque conveniunt secundum id | |
| 1028 quod est nobilissimum in eis, conveniunt in ultima differentia | |
| 1029 constitutiva; et ita sunt eadem secundum speciem. Sed omnes Angeli | |
| 1030 conveniunt in eo quod est nobilissimum in eis, scilicet in | |
| 1031 intellectualitate. Ergo omnes Angeli sunt unius speciei.</p> | |
| 1032 <p title="I q. 50 a. 4 arg. 2"><a name="30581"><span class= | |
| 1033 "ref">[30581] Iª q. 50 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, magis | |
| 1034 et minus non diversificant speciem. Sed Angeli non videntur | |
| 1035 differre ad invicem nisi secundum magis et minus; prout scilicet | |
| 1036 unus alio est simplicior, et perspicacioris intellectus. Ergo | |
| 1037 Angeli non differunt specie.</p> | |
| 1038 <p title="I q. 50 a. 4 arg. 3"><a name="30582"><span class= | |
| 1039 "ref">[30582] Iª q. 50 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, anima | |
| 1040 et Angelus ex opposito dividuntur. Sed omnes animae sunt unius | |
| 1041 speciei. Ergo et Angeli.</p> | |
| 1042 <p title="I q. 50 a. 4 arg. 4"><a name="30583"><span class= | |
| 1043 "ref">[30583] Iª q. 50 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1044 quanto aliquid est perfectius in natura, tanto magis debet | |
| 1045 multiplicari. Hoc autem non esset, si in una specie esset unum | |
| 1046 tantum individuum. Ergo multi Angeli sunt unius speciei.</p> | |
| 1047 <p title="I q. 50 a. 4 s. c."><a name="30584"><span class= | |
| 1048 "ref">[30584] Iª q. 50 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1049 quod in his quae sunt unius speciei, non est invenire prius et | |
| 1050 posterius, ut dicitur in III Metaphys. Sed in Angelis, etiam unius | |
| 1051 ordinis, sunt primi et medii et ultimi, ut dicit Dionysius, X cap. | |
| 1052 Ang. Hier. Ergo Angeli non sunt eiusdem speciei.</p> | |
| 1053 <p title="I q. 50 a. 4 co."><a name="30585"><span class= | |
| 1054 "ref">[30585] Iª q. 50 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1055 quod quidam dixerunt omnes substantias spirituales esse unius | |
| 1056 speciei, etiam animas. Alii vero quod omnes Angeli sunt unius | |
| 1057 speciei, sed non animae. Quidam vero quod omnes Angeli unius | |
| 1058 hierarchiae, aut etiam unius ordinis. Sed hoc est impossibile. Ea | |
| 1059 enim quae conveniunt specie et differunt numero, conveniunt in | |
| 1060 forma, et distinguuntur materialiter. Si ergo Angeli non sunt | |
| 1061 compositi ex materia et forma, ut dictum est supra, sequitur quod | |
| 1062 impossibile sit esse duos Angelos unius speciei. Sicut etiam | |
| 1063 impossibile esset dicere quod essent plures albedines separatae, | |
| 1064 aut plures humanitates; cum albedines non sint plures nisi secundum | |
| 1065 quod sunt in pluribus substantiis. Si tamen Angeli haberent | |
| 1066 materiam, nec sic possent esse plures Angeli unius speciei. Sic | |
| 1067 enim oporteret quod principium distinctionis unius ab alio esset | |
| 1068 materia, non quidem secundum divisionem quantitatis, cum sint | |
| 1069 incorporei, sed secundum diversitatem potentiarum. Quae quidem | |
| 1070 diversitas materiae causat diversitatem non solum speciei, sed | |
| 1071 generis.</p> | |
| 1072 <p title="I q. 50 a. 4 ad 1"><a name="30586"><span class= | |
| 1073 "ref">[30586] Iª q. 50 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1074 dicendum quod differentia est nobilior genere, sicut determinatum | |
| 1075 indeterminato et proprium communi; non autem sicut alia et alia | |
| 1076 natura. Alioquin oporteret quod omnia animalia irrationalia essent | |
| 1077 unius speciei; vel quod esset in eis aliqua alia perfectior forma | |
| 1078 quam anima sensibilis. Differunt ergo specie animalia irrationalia | |
| 1079 secundum diversos gradus determinatos naturae sensitivae. Et | |
| 1080 similiter omnes Angeli differunt specie secundum diversos gradus | |
| 1081 naturae intellectivae.</p> | |
| 1082 <p title="I q. 50 a. 4 ad 2"><a name="30587"><span class= | |
| 1083 "ref">[30587] Iª q. 50 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1084 dicendum quod magis et minus, secundum quod causantur ex intensione | |
| 1085 et remissione unius formae, non diversificant speciem. Sed secundum | |
| 1086 quod causantur ex formis diversorum graduum, sic diversificant | |
| 1087 speciem, sicut si dicamus quod ignis est perfectior aere. Et hoc | |
| 1088 modo Angeli diversificantur secundum magis et minus.</p> | |
| 1089 <p title="I q. 50 a. 4 ad 3"><a name="30588"><span class= | |
| 1090 "ref">[30588] Iª q. 50 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1091 dicendum quod bonum speciei praeponderat bono individui. Unde multo | |
| 1092 melius est quod multiplicentur species in Angelis, quam quod | |
| 1093 multiplicentur individua in una specie.</p> | |
| 1094 <p title="I q. 50 a. 4 ad 4"><a name="30589"><span class= | |
| 1095 "ref">[30589] Iª q. 50 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1096 dicendum quod multiplicatio secundum numerum, cum in infinitum | |
| 1097 protendi possit, non intenditur ab agente, sed sola multiplicatio | |
| 1098 secundum speciem, ut supra dictum est. Unde perfectio naturae | |
| 1099 angelicae requirit multiplicationem specierum, non autem | |
| 1100 multiplicationem individuorum in una specie.</p> | |
| 1101 <br /> | |
| 1102 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1103 <p title="I q. 50 a. 5 arg. 1"><a name="30590"><span class= | |
| 1104 "ref">[30590] Iª q. 50 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 1105 proceditur. Videtur quod Angeli non sint incorruptibiles. Dicit | |
| 1106 enim Damascenus de Angelo, quod <i>est substantia intellectualis, | |
| 1107 gratia et non natura immortalitatem suscipiens</i>.</p> | |
| 1108 <p title="I q. 50 a. 5 arg. 2"><a name="30591"><span class= | |
| 1109 "ref">[30591] Iª q. 50 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, Plato | |
| 1110 dicit, in Timaeo, <i>o dii deorum, quorum opifex idem paterque ego, | |
| 1111 opera siquidem vos mea, dissolubilia natura, me tamen ita volente | |
| 1112 indissolubilia</i>. Hos autem deos non aliud quam Angelos | |
| 1113 intelligere potest. Ergo Angeli natura sua sunt corruptibiles.</p> | |
| 1114 <p title="I q. 50 a. 5 arg. 3"><a name="30592"><span class= | |
| 1115 "ref">[30592] Iª q. 50 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1116 secundum Gregorium, <i>omnia in nihilum deciderent, nisi ea manus | |
| 1117 omnipotentis conservaret</i>. Sed quod in nihilum redigi potest, | |
| 1118 est corruptibile. Ergo, cum Angeli sint a Deo facti, videtur quod | |
| 1119 sint corruptibiles secundum suam naturam.</p> | |
| 1120 <p title="I q. 50 a. 5 s. c."><a name="30593"><span class= | |
| 1121 "ref">[30593] Iª q. 50 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1122 quod Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod intellectuales | |
| 1123 substantiae <i>vitam habent indeficientem, ab universa corruptione, | |
| 1124 morte et materia et generatione mundae existentes</i>.</p> | |
| 1125 <p title="I q. 50 a. 5 co."><a name="30594"><span class= | |
| 1126 "ref">[30594] Iª q. 50 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1127 quod necesse est dicere Angelos secundum suam naturam esse | |
| 1128 incorruptibiles. Cuius ratio est, quia nihil corrumpitur nisi per | |
| 1129 hoc, quod forma eius a materia separatur, unde, cum Angelus sit | |
| 1130 ipsa forma subsistens, ut ex dictis patet, impossibile est quod | |
| 1131 eius substantia sit corruptibilis. Quod enim convenit alicui | |
| 1132 secundum se, nunquam ab eo separari potest, ab eo autem cui | |
| 1133 convenit per aliud, potest separari, separato eo secundum quod ei | |
| 1134 conveniebat. Rotunditas enim a circulo separari non potest, quia | |
| 1135 convenit ei secundum seipsum, sed aeneus circulus potest amittere | |
| 1136 rotunditatem per hoc, quod circularis figura separatur ab aere. | |
| 1137 Esse autem secundum se competit formae, unumquodque enim est ens | |
| 1138 actu secundum quod habet formam. Materia vero est ens actu per | |
| 1139 formam. Compositum igitur ex materia et forma desinit esse actu per | |
| 1140 hoc, quod forma separatur a materia. Sed si ipsa forma subsistat in | |
| 1141 suo esse, sicut est in Angelis, ut dictum est, non potest amittere | |
| 1142 esse. Ipsa igitur immaterialitas Angeli est ratio quare Angelus est | |
| 1143 incorruptibilis secundum suam naturam. Et huius incorruptibilitatis | |
| 1144 signum accipi potest ex eius intellectuali operatione, quia enim | |
| 1145 unumquodque operatur secundum quod est actu, operatio rei indicat | |
| 1146 modum esse ipsius. Species autem et ratio operationis ex obiecto | |
| 1147 comprehenditur. Obiectum autem intelligibile, cum sit supra tempus, | |
| 1148 est sempiternum. Unde omnis substantia intellectualis est | |
| 1149 incorruptibilis secundum suam naturam.</p> | |
| 1150 <p title="I q. 50 a. 5 ad 1"><a name="30595"><span class= | |
| 1151 "ref">[30595] Iª q. 50 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1152 dicendum quod Damascenus accipit immortalitatem perfectam, quae | |
| 1153 includit omnimodam immutabilitatem, quia omnis mutatio est quaedam | |
| 1154 mors, ut Augustinus dicit. Perfectam autem immutabilitatem Angeli | |
| 1155 non nisi per gratiam assequuntur, ut infra patebit.</p> | |
| 1156 <p title="I q. 50 a. 5 ad 2"><a name="30596"><span class= | |
| 1157 "ref">[30596] Iª q. 50 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1158 dicendum quod Plato per deos intelligit corpora caelestia, quae | |
| 1159 existimabat esse ex elementis composita, et ideo secundum suam | |
| 1160 naturam dissolubilia, sed voluntate divina semper conservantur in | |
| 1161 esse.</p> | |
| 1162 <p title="I q. 50 a. 5 ad 3"><a name="30597"><span class= | |
| 1163 "ref">[30597] Iª q. 50 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1164 dicendum quod, sicut supra dictum est, quoddam necessarium est quod | |
| 1165 habet causam suae necessitatis. Unde non repugnat necessario nec | |
| 1166 incorruptibili, quod esse eius dependeat ab alio sicut a causa. Per | |
| 1167 hoc ergo quod dicitur quod omnia deciderent in nihilum nisi | |
| 1168 continerentur a Deo, et etiam Angeli, non datur intelligi quod in | |
| 1169 Angelis sit aliquod corruptionis principium, sed quod esse Angeli | |
| 1170 dependeat a Deo sicut a causa. Non autem dicitur aliquid esse | |
| 1171 corruptibile, per hoc quod Deus possit illud in non esse redigere, | |
| 1172 subtrahendo suam conservationem, sed per hoc quod in seipso aliquod | |
| 1173 principium corruptionis habet, vel contrarietatem vel saltem | |
| 1174 potentiam materiae.</p> | |
| 1175 <br /> | |
| 1176 <div class="D">Quaestio 51</div> | |
| 1177 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1178 <p title="I q. 51 pr."><a name="30598"><span class="ref">[30598] | |
| 1179 Iª q. 51 pr.</span></a> Deinde quaeritur de Angelis per | |
| 1180 comparationem ad corporalia. Et primo, de comparatione Angelorum ad | |
| 1181 corpora; secundo, de comparatione Angelorum ad loca corporalia; | |
| 1182 tertio, de comparatione Angelorum ad motum localem. Circa primum | |
| 1183 quaeruntur tria. Primo, utrum Angeli habeant corpora naturaliter | |
| 1184 sibi unita. Secundo, utrum assumant corpora. Tertio, utrum in | |
| 1185 corporibus assumptis exerceant opera vitae.</p> | |
| 1186 <br /> | |
| 1187 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1188 <p title="I q. 51 a. 1 arg. 1"><a name="30599"><span class= | |
| 1189 "ref">[30599] Iª q. 51 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1190 proceditur. Videtur quod Angeli habeant corpora naturaliter sibi | |
| 1191 unita. Dicit enim Origenes, in libro peri archon, <i>solius Dei, | |
| 1192 idest patris et filii et spiritus sancti, naturae illud proprium | |
| 1193 est, ut sine materiali substantia et absque ulla corporeae | |
| 1194 adiectionis societate, intelligatur existere</i>. Bernardus etiam | |
| 1195 dicit, in VI homilia super Cant., <i>demus Deo soli, sicut | |
| 1196 immortalitatem sic incorporeitatem, cuius natura sola neque propter | |
| 1197 se neque propter alium, solatio indiget instrumenti corporei. | |
| 1198 Liquet autem omnem spiritum creatum corporeo indigere solatio</i>. | |
| 1199 Augustinus etiam dicit, super Gen. ad Litt., <i>Daemones aerea | |
| 1200 dicuntur animalia, quia corporum aereorum natura vigent</i>. Eadem | |
| 1201 autem est natura Daemonis et Angeli. Ergo Angeli habent corpora | |
| 1202 naturaliter sibi unita.</p> | |
| 1203 <p title="I q. 51 a. 1 arg. 2"><a name="30600"><span class= | |
| 1204 "ref">[30600] Iª q. 51 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1205 Gregorius, in homilia Epiphaniae, nominat Angelum rationale animal. | |
| 1206 Omne autem animal componitur ex corpore et anima. Ergo Angeli | |
| 1207 habent corpora naturaliter sibi unita.</p> | |
| 1208 <p title="I q. 51 a. 1 arg. 3"><a name="30601"><span class= | |
| 1209 "ref">[30601] Iª q. 51 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1210 perfectior est vita in Angelis quam in animabus. Sed anima non | |
| 1211 solum vivit, sed etiam vivificat corpus. Ergo Angeli vivificant | |
| 1212 corpora naturaliter sibi unita.</p> | |
| 1213 <p title="I q. 51 a. 1 s. c."><a name="30602"><span class= | |
| 1214 "ref">[30602] Iª q. 51 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1215 quod dicit Dionysius, IV cap. de Div. Nom., quod <i>Angeli sicut | |
| 1216 incorporales intelliguntur</i>.</p> | |
| 1217 <p title="I q. 51 a. 1 co."><a name="30603"><span class= | |
| 1218 "ref">[30603] Iª q. 51 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1219 quod Angeli non habent corpora sibi naturaliter unita. Quod enim | |
| 1220 accidit alicui naturae, non invenitur universaliter in natura illa, | |
| 1221 sicut habere alas, quia non est de ratione animalis, non convenit | |
| 1222 omni animali. Cum autem intelligere non sit actus corporis nec | |
| 1223 alicuius virtutis corporeae, ut infra patebit, habere corpus unitum | |
| 1224 non est de ratione substantiae intellectualis inquantum huiusmodi, | |
| 1225 sed accidit alicui substantiae intellectuali propter aliquid aliud; | |
| 1226 sicut humanae animae competit uniri corpori, quia est imperfecta et | |
| 1227 in potentia existens in genere intellectualium substantiarum, non | |
| 1228 habens in sui natura plenitudinem scientiae, sed acquirens eam per | |
| 1229 sensus corporeos a sensibilibus rebus, ut infra dicetur. In | |
| 1230 quocumque autem genere invenitur aliquid imperfectum, oportet | |
| 1231 praeexistere aliquid perfectum in genere illo. Sunt igitur aliquae | |
| 1232 substantiae perfectae intellectuales in natura intellectuali, non | |
| 1233 indigentes acquirere scientiam a sensibilibus rebus. Non igitur | |
| 1234 omnes substantiae intellectuales sunt unitae corporibus; sed | |
| 1235 aliquae sunt a corporibus separatae. Et has dicimus Angelos.</p> | |
| 1236 <p title="I q. 51 a. 1 ad 1"><a name="30604"><span class= | |
| 1237 "ref">[30604] Iª q. 51 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1238 dicendum quod, sicut supra dictum est, quorundam opinio fuit quod | |
| 1239 omne ens esset corpus. Et ex hac existimatione derivatum videtur, | |
| 1240 quod aliqui existimaverunt nullas substantias incorporeas esse nisi | |
| 1241 corporibus unitas; adeo quod quidam etiam posuerunt Deum esse | |
| 1242 animam mundi, ut Augustinus narrat in VII de Civ. Dei. Sed quia hoc | |
| 1243 fidei Catholicae repugnat, quae ponit Deum super omnia exaltatum, | |
| 1244 secundum illud Psalmi VIII, <i>elevata est magnificentia tua super | |
| 1245 caelos</i>, Origenes, hoc de Deo dicere recusans, de aliis secutus | |
| 1246 est aliorum opinionem; sicut et in multis aliis deceptus fuit, | |
| 1247 sequens antiquorum philosophorum opiniones. Verbum autem Bernardi | |
| 1248 potest exponi, quod spiritus creati indigeant corporali | |
| 1249 instrumento, non naturaliter unito, sed ad aliquid assumpto, ut | |
| 1250 infra dicetur. Augustinus autem loquitur non asserendo, sed | |
| 1251 opinione Platonicorum utens, qui ponebant esse quaedam animalia | |
| 1252 aerea, quae Daemones nominabant.</p> | |
| 1253 <p title="I q. 51 a. 1 ad 2"><a name="30605"><span class= | |
| 1254 "ref">[30605] Iª q. 51 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1255 dicendum quod Gregorius nominat Angelum rationale animal | |
| 1256 metaphorice, propter similitudinem rationis.</p> | |
| 1257 <p title="I q. 51 a. 1 ad 3"><a name="30606"><span class= | |
| 1258 "ref">[30606] Iª q. 51 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1259 dicendum quod vivificare effective simpliciter perfectionis est. | |
| 1260 Unde et Deo convenit secundum illud I Reg. II, <i>dominus | |
| 1261 mortificat et vivificat</i>. Sed vivificare formaliter est | |
| 1262 substantiae quae est pars alicuius naturae, et non habentis in se | |
| 1263 integram naturam speciei. Unde substantia intellectualis quae non | |
| 1264 est unita corpori, est perfectior quam ea quae est corpori | |
| 1265 unita.</p> | |
| 1266 <br /> | |
| 1267 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1268 <p title="I q. 51 a. 2 arg. 1"><a name="30607"><span class= | |
| 1269 "ref">[30607] Iª q. 51 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 1270 proceditur. Videtur quod Angeli non assumant corpora. In opere enim | |
| 1271 Angeli nihil est superfluum; sicut neque in opere naturae. Sed | |
| 1272 superfluum esset quod Angeli corpora assumerent, Angelus enim non | |
| 1273 indiget corpore, cum eius virtus omnem virtutem corporis excedat. | |
| 1274 Ergo Angelus non assumit corpus.</p> | |
| 1275 <p title="I q. 51 a. 2 arg. 2"><a name="30608"><span class= | |
| 1276 "ref">[30608] Iª q. 51 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, omnis | |
| 1277 assumptio ad aliquam unionem terminatur, quia assumere dicitur | |
| 1278 quasi ad se sumere. Sed corpus non unitur Angelo ut formae, sicut | |
| 1279 dictum est. Ex eo autem quod unitur sibi ut motori, non dicitur | |
| 1280 assumi, alioquin sequeretur quod omnia corpora mota ab Angelis, | |
| 1281 essent ab eis assumpta. Ergo Angeli non assumunt corpora.</p> | |
| 1282 <p title="I q. 51 a. 2 arg. 3"><a name="30609"><span class= | |
| 1283 "ref">[30609] Iª q. 51 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1284 Angeli non assumunt corpora de terra vel aqua, quia non subito | |
| 1285 disparerent; neque iterum de igne, quia comburerent ea quae | |
| 1286 contingerent; neque iterum ex aere, quia aer infigurabilis est et | |
| 1287 incolorabilis. Ergo Angeli corpora non assumunt.</p> | |
| 1288 <p title="I q. 51 a. 2 s. c."><a name="30610"><span class= | |
| 1289 "ref">[30610] Iª q. 51 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1290 quod Augustinus dicit, XVI de Civ. Dei, quod Angeli in assumptis | |
| 1291 corporibus Abrahae apparuerunt.</p> | |
| 1292 <p title="I q. 51 a. 2 co."><a name="30611"><span class= | |
| 1293 "ref">[30611] Iª q. 51 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1294 quod quidam dixerunt Angelos nunquam corpora assumere, sed omnia | |
| 1295 quae in Scripturis divinis leguntur de apparitionibus Angelorum, | |
| 1296 contigisse in visione prophetiae, hoc est secundum imaginationem. | |
| 1297 Sed hoc repugnat intentioni Scripturae. Illud enim quod imaginaria | |
| 1298 visione videtur, est in sola imaginatione videntis, unde non | |
| 1299 videtur indifferenter ab omnibus. Scriptura autem divina sic | |
| 1300 introducit interdum Angelos apparentes, ut communiter ab omnibus | |
| 1301 viderentur; sicut Angeli apparentes Abrahae, visi sunt ab eo et | |
| 1302 tota familia eius, et a Loth, et a civibus Sodomorum. Similiter | |
| 1303 Angelus qui apparuit Tobiae, ab omnibus videbatur. Ex quo | |
| 1304 manifestum fit huiusmodi contigisse secundum corpoream visionem, | |
| 1305 qua videtur id quod positum est extra videntem, unde ab omnibus | |
| 1306 videri potest. Tali autem visione non videtur nisi corpus. Cum | |
| 1307 igitur Angeli neque corpora sint, neque habeant corpora naturaliter | |
| 1308 sibi unita, ut ex dictis patet, relinquitur quod interdum corpora | |
| 1309 assumant.</p> | |
| 1310 <p title="I q. 51 a. 2 ad 1"><a name="30612"><span class= | |
| 1311 "ref">[30612] Iª q. 51 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1312 dicendum quod Angeli non indigent corpore assumpto propter seipsos, | |
| 1313 sed propter nos; ut familiariter cum hominibus conversando, | |
| 1314 demonstrent intelligibilem societatem quam homines expectant cum | |
| 1315 eis habendam in futura vita. Hoc etiam quod Angeli corpora | |
| 1316 assumpserunt in veteri testamento, fuit quoddam figurale indicium | |
| 1317 quod verbum Dei assumpturum esset corpus humanum, omnes enim | |
| 1318 apparitiones veteris testamenti ad illam apparitionem ordinatae | |
| 1319 fuerunt, qua filius Dei apparuit in carne.</p> | |
| 1320 <p title="I q. 51 a. 2 ad 2"><a name="30613"><span class= | |
| 1321 "ref">[30613] Iª q. 51 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1322 dicendum quod corpus assumptum unitur Angelo, non quidem ut formae, | |
| 1323 neque solum ut motori; sed sicut motori repraesentato per corpus | |
| 1324 mobile assumptum. Sicut enim in sacra Scriptura proprietates rerum | |
| 1325 intelligibilium sub similitudinibus rerum sensibilium describuntur, | |
| 1326 ita corpora sensibilia divina virtute sic formantur ab Angelis, ut | |
| 1327 congruant ad repraesentandum Angeli intelligibiles proprietates. Et | |
| 1328 hoc est Angelum assumere corpus.</p> | |
| 1329 <p title="I q. 51 a. 2 ad 3"><a name="30614"><span class= | |
| 1330 "ref">[30614] Iª q. 51 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1331 dicendum quod, licet aer, in sua raritate manens, non retineat | |
| 1332 figuram neque colorem; quando tamen condensatur, et figurari et | |
| 1333 colorari potest, sicut patet in nubibus. Et sic Angeli assumunt | |
| 1334 corpora ex aere, condensando ipsum virtute divina, quantum necesse | |
| 1335 est ad corporis assumendi formationem.</p> | |
| 1336 <br /> | |
| 1337 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1338 <p title="I q. 51 a. 3 arg. 1"><a name="30615"><span class= | |
| 1339 "ref">[30615] Iª q. 51 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1340 proceditur. Videtur quod Angeli in corporibus assumptis opera vitae | |
| 1341 exerceant. Angelos enim veritatis non decet aliqua fictio. Esset | |
| 1342 autem fictio, si corpus ab eis assumptum, quod vivum videtur et | |
| 1343 opera vitae habens, non haberet huiusmodi. Ergo Angeli in assumpto | |
| 1344 corpore opera vitae exercent.</p> | |
| 1345 <p title="I q. 51 a. 3 arg. 2"><a name="30616"><span class= | |
| 1346 "ref">[30616] Iª q. 51 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 1347 operibus Angeli non sunt aliqua frustra. Frustra autem in corpore | |
| 1348 assumpto per Angelum formarentur oculi et nares et alia sensuum | |
| 1349 instrumenta, nisi per ea Angelus sentiret. Ergo Angelus sentit per | |
| 1350 corpus assumptum. Quod est propriissimum opus vitae.</p> | |
| 1351 <p title="I q. 51 a. 3 arg. 3"><a name="30617"><span class= | |
| 1352 "ref">[30617] Iª q. 51 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1353 moveri motu processivo est unum de operibus vitae, ut patet in II | |
| 1354 de anima. Manifeste autem Angeli apparent in assumptis corporibus | |
| 1355 moveri. Dicitur enim Gen. XVIII, quod Abraham simul gradiebatur, | |
| 1356 deducens Angelos qui ei apparuerant. Et Angelus Tobiae quaerenti, | |
| 1357 nosti viam quae ducit in civitatem Medorum? Respondit, <i>novi, et | |
| 1358 omnia itinera eius frequenter ambulavi</i>. Ergo Angeli in | |
| 1359 corporibus assumptis frequenter exercent opera vitae.</p> | |
| 1360 <p title="I q. 51 a. 3 arg. 4"><a name="30618"><span class= | |
| 1361 "ref">[30618] Iª q. 51 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1362 locutio est opus viventis, fit enim per vocem, quae est sonus ab | |
| 1363 ore animalis prolatus ut dicitur in II de anima. Manifestum est | |
| 1364 autem ex multis locis Scripturae, Angelos in assumptis corporibus | |
| 1365 locutos fuisse. Ergo in corporibus assumptis exercent opera | |
| 1366 vitae.</p> | |
| 1367 <p title="I q. 51 a. 3 arg. 5"><a name="30619"><span class= | |
| 1368 "ref">[30619] Iª q. 51 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1369 comedere est proprium opus animalis, unde dominus post | |
| 1370 resurrectionem, in argumentum resumptae vitae, cum discipulis | |
| 1371 manducavit, ut habetur Lucae ultimo. Sed Angeli in assumptis | |
| 1372 corporibus apparentes comederunt, et Abraham eis cibos obtulit, | |
| 1373 quos tamen prius adoraverat, ut habetur Gen. XVIII. Ergo Angeli in | |
| 1374 assumptis corporibus exercent opera vitae.</p> | |
| 1375 <p title="I q. 51 a. 3 arg. 6"><a name="30620"><span class= | |
| 1376 "ref">[30620] Iª q. 51 a. 3 arg. 6</span></a> Praeterea, | |
| 1377 generare hominem est actus vitae. Sed hoc competit Angelis in | |
| 1378 assumptis corporibus dicitur enim Gen. VI, <i>postquam ingressi | |
| 1379 sunt filii Dei ad filias hominum, illaeque genuerunt, isti sunt | |
| 1380 potentes a saeculo viri famosi</i>. Ergo Angeli exercent opera | |
| 1381 vitae in corporibus assumptis.</p> | |
| 1382 <p title="I q. 51 a. 3 s. c."><a name="30621"><span class= | |
| 1383 "ref">[30621] Iª q. 51 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1384 corpora assumpta ab Angelis non vivunt, ut supra dictum est. Ergo | |
| 1385 nec opera vitae per ea exerceri possunt.</p> | |
| 1386 <p title="I q. 51 a. 3 co."><a name="30622"><span class= | |
| 1387 "ref">[30622] Iª q. 51 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1388 quod quaedam opera viventium habent aliquid commune cum aliis | |
| 1389 operibus, ut locutio, quae est opus viventis, convenit cum aliis | |
| 1390 sonis inanimatorum, inquantum est sonus; et progressio cum aliis | |
| 1391 motibus, inquantum est motus. Quantum ergo ad id quod est commune | |
| 1392 utrisque operibus, possunt opera vitae fieri ab Angelis per corpora | |
| 1393 assumpta. Non autem quantum ad id quod est proprium viventium, quia | |
| 1394 secundum philosophum, in libro de Somn. et Vig., cuius est | |
| 1395 potentia, eius est actio; unde nihil potest habere opus vitae, quod | |
| 1396 non habet vitam, quae est potentiale principium talis actionis.</p> | |
| 1397 <p title="I q. 51 a. 3 ad 1"><a name="30623"><span class= | |
| 1398 "ref">[30623] Iª q. 51 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1399 dicendum quod, sicut non est contra veritatem quod in Scriptura | |
| 1400 intelligibilia sub figuris sensibilibus describuntur, quia hoc non | |
| 1401 dicitur ad adstruendum quod intelligibilia sint sensibilia, sed per | |
| 1402 figuras sensibilium proprietates intelligibilium secundum | |
| 1403 similitudinem quandam dantur intelligi; ita non repugnat veritati | |
| 1404 sanctorum Angelorum quod corpora ab eis assumpta videntur homines | |
| 1405 viventes, licet non sint. Non enim assumuntur nisi ut per | |
| 1406 proprietates hominis et operum hominis. Spirituales proprietates | |
| 1407 Angelorum et eorum spiritualia opera designentur. Quod non ita | |
| 1408 congrue fieret, si veros homines assumerent, quia proprietates | |
| 1409 eorum ducerent in ipsos homines, non in Angelos.</p> | |
| 1410 <p title="I q. 51 a. 3 ad 2"><a name="30624"><span class= | |
| 1411 "ref">[30624] Iª q. 51 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1412 dicendum quod sentire est totaliter opus vitae, unde nullo modo est | |
| 1413 dicendum quod Angeli per organa assumptorum corporum sentiant. Nec | |
| 1414 tamen superflue sunt formata. Non enim ad hoc sunt formata, ut per | |
| 1415 ea sentiatur, sed ad hoc ut per huiusmodi organa virtutes | |
| 1416 spirituales Angelorum designentur; sicut per oculum designatur | |
| 1417 virtus cognitiva Angeli, et per alia membra aliae eius virtutes, ut | |
| 1418 Dionysius docet, ult. cap. Cael. Hier.</p> | |
| 1419 <p title="I q. 51 a. 3 ad 3"><a name="30625"><span class= | |
| 1420 "ref">[30625] Iª q. 51 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1421 dicendum quod motus qui est a motore coniuncto, est proprium opus | |
| 1422 vitae. Sic autem non moventur corpora assumpta ab eis, quia Angeli | |
| 1423 non sunt eorum formae. Moventur tamen Angeli per accidens, motis | |
| 1424 huiusmodi corporibus, cum sint in eis sicut motores in mobilibus, | |
| 1425 et ita sunt hic quod non alibi, quod de Deo dici non potest. Unde | |
| 1426 licet Deus non moveatur, motis his in quibus est, quia ubique est; | |
| 1427 Angeli tamen moventur per accidens ad motum corporum assumptorum. | |
| 1428 Non autem ad motum corporum caelestium, etiamsi sint in eis sicut | |
| 1429 motores in mobilibus, quia corpora caelestia non recedunt de loco | |
| 1430 secundum totum; nec determinatur spiritui moventi orbem locus | |
| 1431 secundum aliquam determinatam partem substantiae orbis, quae nunc | |
| 1432 est in oriente, nunc in occidente; sed secundum determinatum situm, | |
| 1433 quia semper est in oriente virtus movens, ut dicitur in VIII | |
| 1434 Physic.</p> | |
| 1435 <p title="I q. 51 a. 3 ad 4"><a name="30626"><span class= | |
| 1436 "ref">[30626] Iª q. 51 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1437 dicendum quod Angeli proprie non loquuntur per corpora assumpta, | |
| 1438 sed est aliquid simile locutioni, inquantum formant sonos in aere | |
| 1439 similes vocibus humanis.</p> | |
| 1440 <p title="I q. 51 a. 3 ad 5"><a name="30627"><span class= | |
| 1441 "ref">[30627] Iª q. 51 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1442 dicendum quod nec etiam comedere, proprie loquendo, Angelis | |
| 1443 convenit, quia comestio importat sumptionem cibi convertibilis in | |
| 1444 substantiam comedentis. Et quamvis in corpus Christi post | |
| 1445 resurrectionem cibus non converteretur, sed resolveretur in | |
| 1446 praeiacentem materiam, tamen Christus habebat corpus talis naturae | |
| 1447 in quod posset cibus converti, unde fuit vera comestio. Sed cibus | |
| 1448 assumptus ab Angelis neque convertebatur in corpus assumptum, neque | |
| 1449 corpus illud talis erat naturae in quod posset alimentum converti, | |
| 1450 unde non fuit vera comestio, sed figurativa spiritualis | |
| 1451 comestionis. Et hoc est quod Angelus dixit, Tob. XII, <i>cum essem | |
| 1452 vobiscum, videbar quidem manducare et bibere, sed ego potu | |
| 1453 invisibili et cibo utor</i>. Abraham autem obtulit eis cibos, | |
| 1454 existimans eos homines esse; in quibus tamen Deum venerabatur, | |
| 1455 sicut solet Deus esse in prophetis, ut Augustinus dicit, XVI de | |
| 1456 Civ. Dei.</p> | |
| 1457 <p title="I q. 51 a. 3 ad 6"><a name="30628"><span class= | |
| 1458 "ref">[30628] Iª q. 51 a. 3 ad 6</span></a> Ad sextum dicendum | |
| 1459 quod, sicut Augustinus dicit, XV de Civ. Dei, <i>multi se expertos, | |
| 1460 vel ab expertis audisse confirmant, Silvanos et Faunos, quos vulgus | |
| 1461 incubos vocat, improbos saepe extitisse mulieribus et earum | |
| 1462 expetisse atque peregisse concubitum. Unde hoc negare impudentiae | |
| 1463 videtur. Sed Angeli Dei sancti nullo modo sic labi ante diluvium | |
| 1464 potuerunt. Unde per filios Dei intelliguntur filii Seth, qui boni | |
| 1465 erant, filias autem hominum nominat Scriptura eas quae natae erant | |
| 1466 de stirpe Cain. Neque mirandum est quod de eis gigantes nasci | |
| 1467 potuerunt, neque enim omnes gigantes fuerunt, sed multo plures ante | |
| 1468 diluvium quam post</i>. Si tamen ex coitu Daemonum aliqui interdum | |
| 1469 nascuntur, hoc non est per semen ab eis decisum, aut a corporibus | |
| 1470 assumptis, sed per semen alicuius hominis ad hoc acceptum, utpote | |
| 1471 quod idem Daemon qui est succubus ad virum, fiat incubus ad | |
| 1472 mulierem; sicut et aliarum rerum semina assumunt ad aliquarum rerum | |
| 1473 generationem, ut Augustinus dicit, III de Trin.; ut sic ille qui | |
| 1474 nascitur non sit filius Daemonis, sed illius hominis cuius est | |
| 1475 semen acceptum.</p> | |
| 1476 <br /> | |
| 1477 <div class="D">Quaestio 52</div> | |
| 1478 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1479 <p title="I q. 52 pr."><a name="30629"><span class="ref">[30629] | |
| 1480 Iª q. 52 pr.</span></a> Deinde quaeritur de loco Angeli. Et | |
| 1481 circa hoc quaeruntur tria. Primo, utrum Angelus sit in loco. | |
| 1482 Secundo, utrum possit esse in pluribus locis simul. Tertio, utrum | |
| 1483 plures Angeli possint esse in eodem loco.</p> | |
| 1484 <br /> | |
| 1485 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1486 <p title="I q. 52 a. 1 arg. 1"><a name="30630"><span class= | |
| 1487 "ref">[30630] Iª q. 52 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1488 proceditur. Videtur quod Angelus non sit in loco. Dicit enim | |
| 1489 Boetius, in libro de Hebd., <i>communis animi conceptio apud | |
| 1490 sapientes est, incorporalia in loco non esse</i>. Et Aristoteles, | |
| 1491 in IV Physic., dicit quod <i>non omne quod est, est in loco, sed | |
| 1492 mobile corpus</i>. Sed Angelus non est corpus, ut supra ostensum | |
| 1493 est. Ergo Angelus non est in loco.</p> | |
| 1494 <p title="I q. 52 a. 1 arg. 2"><a name="30631"><span class= | |
| 1495 "ref">[30631] Iª q. 52 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, locus | |
| 1496 est quantitas positionem habens. Omne ergo quod est in loco, habet | |
| 1497 aliquem situm. Sed habere situm non potest convenire Angelo, cum | |
| 1498 substantia sua sit immunis a quantitate, cuius propria differentia | |
| 1499 est positionem habere. Ergo Angelus non est in loco.</p> | |
| 1500 <p title="I q. 52 a. 1 arg. 3"><a name="30632"><span class= | |
| 1501 "ref">[30632] Iª q. 52 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, esse | |
| 1502 in loco est mensurari loco et contineri a loco, ut patet per | |
| 1503 philosophum in IV Physic. Sed Angelus non potest mensurari neque | |
| 1504 contineri a loco, quia continens est formalius contento, sicut aer | |
| 1505 aqua, ut dicitur in IV Physic. Ergo Angelus non est in loco.</p> | |
| 1506 <p title="I q. 52 a. 1 s. c."><a name="30633"><span class= | |
| 1507 "ref">[30633] Iª q. 52 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1508 quod in collecta dicitur, <i>Angeli tui sancti, habitantes in ea, | |
| 1509 nos in pace custodiant</i>.</p> | |
| 1510 <p title="I q. 52 a. 1 co."><a name="30634"><span class= | |
| 1511 "ref">[30634] Iª q. 52 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1512 quod Angelo convenit esse in loco, aequivoce tamen dicitur Angelus | |
| 1513 esse in loco, et corpus. Corpus enim est in loco per hoc, quod | |
| 1514 applicatur loco secundum contactum dimensivae quantitatis. Quae | |
| 1515 quidem in Angelis non est; sed est in eis quantitas virtualis. Per | |
| 1516 applicationem igitur virtutis angelicae ad aliquem locum | |
| 1517 qualitercumque, dicitur Angelus esse in loco corporeo. Et secundum | |
| 1518 hoc patet quod non oportet dicere quod Angelus commensuretur loco; | |
| 1519 vel quod habeat situm in continuo. Haec enim conveniunt corpori | |
| 1520 locato, prout est quantum quantitate dimensiva. Similiter etiam non | |
| 1521 oportet propter hoc, quod contineatur a loco. Nam substantia | |
| 1522 incorporea sua virtute contingens rem corpoream, continet ipsam, et | |
| 1523 non continetur ab ea, anima enim est in corpore ut continens, et | |
| 1524 non ut contenta. Et similiter Angelus dicitur esse in loco | |
| 1525 corporeo, non ut contentum, sed ut continens aliquo modo.</p> | |
| 1526 <p title="I q. 52 a. 1 ad arg."><a name="30635"><span class= | |
| 1527 "ref">[30635] Iª q. 52 a. 1 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 1528 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 1529 <br /> | |
| 1530 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1531 <p title="I q. 52 a. 2 arg. 1"><a name="30636"><span class= | |
| 1532 "ref">[30636] Iª q. 52 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 1533 proceditur. Videtur quod Angelus possit esse in pluribus locis | |
| 1534 simul. Angelus enim non est minoris virtutis quam anima. Sed anima | |
| 1535 est simul in pluribus locis, quia est tota in qualibet parte | |
| 1536 corporis, ut Augustinus dicit. Ergo Angelus potest esse in pluribus | |
| 1537 locis simul.</p> | |
| 1538 <p title="I q. 52 a. 2 arg. 2"><a name="30637"><span class= | |
| 1539 "ref">[30637] Iª q. 52 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1540 Angelus est in corpore assumpto; et cum assumat corpus continuum, | |
| 1541 videtur quod sit in qualibet eius parte. Sed secundum partes eius | |
| 1542 considerantur diversa loca. Ergo Angelus est simul in pluribus | |
| 1543 locis.</p> | |
| 1544 <p title="I q. 52 a. 2 arg. 3"><a name="30638"><span class= | |
| 1545 "ref">[30638] Iª q. 52 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1546 Damascenus dicit quod ubi Angelus operatur, ibi est. Sed aliquando | |
| 1547 operatur simul in pluribus locis, ut patet de Angelo subvertente | |
| 1548 Sodomam, Gen. XIX. Ergo Angelus potest esse in pluribus locis | |
| 1549 simul.</p> | |
| 1550 <p title="I q. 52 a. 2 s. c."><a name="30639"><span class= | |
| 1551 "ref">[30639] Iª q. 52 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1552 quod Damascenus dicit, quod <i>Angeli, dum sunt in caelo, non sunt | |
| 1553 in terra</i>.</p> | |
| 1554 <p title="I q. 52 a. 2 co."><a name="30640"><span class= | |
| 1555 "ref">[30640] Iª q. 52 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1556 quod Angelus est virtutis et essentiae finitae. Divina autem virtus | |
| 1557 et essentia infinita est, et est universalis causa omnium, et ideo | |
| 1558 sua virtute omnia contingit, et non solum in pluribus locis est, | |
| 1559 sed ubique. Virtus autem Angeli, quia finita est, non se extendit | |
| 1560 ad omnia, sed ad aliquid unum determinatum. Oportet enim quidquid | |
| 1561 comparatur ad unam virtutem, ut unum aliquid comparari ad ipsam. | |
| 1562 Sicut igitur universum ens comparatur ut unum aliquid ad | |
| 1563 universalem Dei virtutem, ita et aliquod particulare ens comparatur | |
| 1564 ut aliquid unum ad Angeli virtutem. Unde cum Angelus sit in loco | |
| 1565 per applicationem virtutis suae ad locum, sequitur quod non sit | |
| 1566 ubique, nec in pluribus locis, sed in uno loco tantum. Circa hoc | |
| 1567 tamen aliqui decepti sunt. Quidam enim, imaginationem transcendere | |
| 1568 non valentes, cogitaverunt indivisibilitatem Angeli ad modum | |
| 1569 indivisibilitatis puncti, et inde crediderunt quod Angelus non | |
| 1570 posset esse nisi in loco punctali. Sed manifeste decepti sunt. Nam | |
| 1571 punctum est indivisibile habens situm, sed Angelus est indivisibile | |
| 1572 extra genus quantitatis et situs existens. Unde non est necesse | |
| 1573 quod determinetur ei unus locus indivisibilis secundum situm; sed | |
| 1574 vel divisibilis vel indivisibilis, vel maior vel minor, secundum | |
| 1575 quod voluntarie applicat suam virtutem ad corpus maius vel minus. | |
| 1576 Et sic totum corpus cui per suam virtutem applicatur, correspondet | |
| 1577 ei ut unus locus. Nec tamen oportet quod si aliquis Angelus movet | |
| 1578 caelum, quod sit ubique. Primo quidem, quia non applicatur virtus | |
| 1579 eius nisi ad id quod primo ab ipso movetur, una autem pars caeli | |
| 1580 est in qua primo est motus, scilicet pars orientis, unde etiam | |
| 1581 philosophus, in VIII Physic., virtutem motoris caelorum attribuit | |
| 1582 parti orientis. Secundo, quia non ponitur a philosophis quod una | |
| 1583 substantia separata moveat omnes orbes immediate. Unde non oportet | |
| 1584 quod sit ubique. Sic igitur patet quod diversimode esse in loco | |
| 1585 convenit corpori, et Angelo, et Deo. Nam corpus est in loco | |
| 1586 circumscriptive, quia commensuratur loco. Angelus autem non | |
| 1587 circumscriptive, cum non commensuretur loco, sed definitive, quia | |
| 1588 ita est in uno loco, quod non in alio. Deus autem neque | |
| 1589 circumscriptive neque definitive, quia est ubique.</p> | |
| 1590 <p title="I q. 52 a. 2 ad 1"><a name="30641"><span class= | |
| 1591 "ref">[30641] Iª q. 52 a. 2 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 1592 de facili responsio ad obiecta, quia totum illud cui immediate | |
| 1593 applicatur virtus Angeli, reputatur ut unus locus eius, licet sit | |
| 1594 continuum.</p> | |
| 1595 <br /> | |
| 1596 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1597 <p title="I q. 52 a. 3 arg. 1"><a name="30642"><span class= | |
| 1598 "ref">[30642] Iª q. 52 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1599 proceditur. Videtur quod plures Angeli possint simul esse in eodem | |
| 1600 loco. Plura enim corpora non possunt esse simul in eodem loco, quia | |
| 1601 replent locum. Sed Angeli non replent locum, quia solum corpus | |
| 1602 replet locum, ut non sit vacuum, ut patet per philosophum, in IV | |
| 1603 Physic. Ergo plures Angeli possunt esse in uno loco.</p> | |
| 1604 <p title="I q. 52 a. 3 arg. 2"><a name="30643"><span class= | |
| 1605 "ref">[30643] Iª q. 52 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, plus | |
| 1606 differt Angelus et corpus quam duo Angeli. Sed Angelus et corpus | |
| 1607 sunt simul in eodem loco, quia nullus locus est qui non sit plenus | |
| 1608 sensibili corpore, ut probatur in IV Physic. Ergo multo magis duo | |
| 1609 Angeli possunt esse in eodem loco.</p> | |
| 1610 <p title="I q. 52 a. 3 arg. 3"><a name="30644"><span class= | |
| 1611 "ref">[30644] Iª q. 52 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, anima | |
| 1612 est in qualibet parte corporis, secundum Augustinum. Sed Daemones, | |
| 1613 licet non illabantur mentibus, illabuntur tamen interdum | |
| 1614 corporibus, et sic anima et Daemon sunt simul in eodem loco. Ergo, | |
| 1615 eadem ratione, quaecumque aliae spirituales substantiae.</p> | |
| 1616 <p title="I q. 52 a. 3 s. c."><a name="30645"><span class= | |
| 1617 "ref">[30645] Iª q. 52 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, duae | |
| 1618 animae non sunt in eodem corpore. Ergo, pari ratione, neque duo | |
| 1619 Angeli in eodem loco.</p> | |
| 1620 <p title="I q. 52 a. 3 co."><a name="30646"><span class= | |
| 1621 "ref">[30646] Iª q. 52 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1622 quod duo Angeli non sunt simul in eodem loco. Et ratio huius est, | |
| 1623 quia impossibile est quod duae causae completae sint immediatae | |
| 1624 unius et eiusdem rei. Quod patet in omni genere causarum, una enim | |
| 1625 est forma proxima unius rei, et unum est proximum movens, licet | |
| 1626 possint esse plures motores remoti. Nec habet instantiam de | |
| 1627 pluribus trahentibus navem, quia nullus eorum est perfectus motor, | |
| 1628 cum virtus uniuscuiusque sit insufficiens ad movendum; sed omnes | |
| 1629 simul sunt in loco unius motoris, inquantum omnes virtutes eorum | |
| 1630 aggregantur ad unum motum faciendum. Unde cum Angelus dicatur esse | |
| 1631 in loco per hoc quod virtus eius immediate contingit locum per | |
| 1632 modum continentis perfecti, ut dictum est, non potest esse nisi | |
| 1633 unus Angelus in uno loco.</p> | |
| 1634 <p title="I q. 52 a. 3 ad 1"><a name="30647"><span class= | |
| 1635 "ref">[30647] Iª q. 52 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1636 dicendum quod plures Angelos esse in uno loco non impeditur propter | |
| 1637 impletionem loci, sed propter aliam causam, ut dictum est.</p> | |
| 1638 <p title="I q. 52 a. 3 ad 2"><a name="30648"><span class= | |
| 1639 "ref">[30648] Iª q. 52 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1640 dicendum quod Angelus et corpus non eodem modo sunt in loco, unde | |
| 1641 ratio non sequitur.</p> | |
| 1642 <p title="I q. 52 a. 3 ad 3"><a name="30649"><span class= | |
| 1643 "ref">[30649] Iª q. 52 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1644 dicendum quod nec etiam Daemon et anima comparantur ad corpus | |
| 1645 secundum eandem habitudinem causae; cum anima sit forma, non autem | |
| 1646 Daemon. Unde ratio non sequitur.</p> | |
| 1647 <br /> | |
| 1648 <div class="D">Quaestio 53</div> | |
| 1649 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1650 <p title="I q. 53 pr."><a name="30650"><span class="ref">[30650] | |
| 1651 Iª q. 53 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de motu | |
| 1652 locali Angelorum. Et circa hoc quaeruntur tria. Primo, utrum | |
| 1653 Angelus possit moveri localiter. Secundo, utrum moveatur de loco ad | |
| 1654 locum, pertranseundo medium. Tertio, utrum motus Angeli sit in | |
| 1655 tempore vel in instanti.</p> | |
| 1656 <br /> | |
| 1657 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1658 <p title="I q. 53 a. 1 arg. 1"><a name="30651"><span class= | |
| 1659 "ref">[30651] Iª q. 53 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1660 proceditur. Videtur quod Angelus non possit moveri localiter. Ut | |
| 1661 enim probat philosophus in VI Physic., nullum impartibile movetur, | |
| 1662 quia dum aliquid est in termino a quo, non movetur; nec etiam dum | |
| 1663 est in termino ad quem, sed tunc mutatum est, unde relinquitur quod | |
| 1664 omne quod movetur, dum movetur, partim est in termino a quo, et | |
| 1665 partim in termino ad quem. Sed Angelus est impartibilis. Ergo | |
| 1666 Angelus non potest moveri localiter.</p> | |
| 1667 <p title="I q. 53 a. 1 arg. 2"><a name="30652"><span class= | |
| 1668 "ref">[30652] Iª q. 53 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, motus | |
| 1669 est actus imperfecti, ut dicitur in III Physic. Sed Angelus beatus | |
| 1670 non est imperfectus. Ergo Angelus beatus non movetur localiter.</p> | |
| 1671 <p title="I q. 53 a. 1 arg. 3"><a name="30653"><span class= | |
| 1672 "ref">[30653] Iª q. 53 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, motus | |
| 1673 non est nisi propter indigentiam. Sed sanctorum Angelorum nulla est | |
| 1674 indigentia. Ergo sancti Angeli localiter non moventur.</p> | |
| 1675 <p title="I q. 53 a. 1 s. c."><a name="30654"><span class= | |
| 1676 "ref">[30654] Iª q. 53 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1677 eiusdem rationis est Angelum beatum moveri, et animam beatam | |
| 1678 moveri. Sed necesse est dicere animam beatam localiter moveri, cum | |
| 1679 sit articulus fidei quod Christus secundum animam, descendit ad | |
| 1680 Inferos. Ergo Angelus beatus movetur localiter.</p> | |
| 1681 <p title="I q. 53 a. 1 co."><a name="30655"><span class= | |
| 1682 "ref">[30655] Iª q. 53 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1683 quod Angelus beatus potest moveri localiter. Sed sicut esse in loco | |
| 1684 aequivoce convenit corpori et Angelo, ita etiam et moveri secundum | |
| 1685 locum. Corpus enim est in loco, inquantum continetur sub loco, et | |
| 1686 commensuratur loco. Unde oportet quod etiam motus corporis secundum | |
| 1687 locum, commensuretur loco, et sit secundum exigentiam eius. Et inde | |
| 1688 est quod secundum continuitatem magnitudinis est continuitas motus; | |
| 1689 et secundum prius et posterius in magnitudine, est prius et | |
| 1690 posterius in motu locali corporis, ut dicitur in IV Physic. Sed | |
| 1691 Angelus non est in loco ut commensuratus et contentus, sed magis ut | |
| 1692 continens. Unde motus Angeli in loco, non oportet quod | |
| 1693 commensuretur loco, nec quod sit secundum exigentiam eius, ut | |
| 1694 habeat continuitatem ex loco; sed est motus non continuus. Quia | |
| 1695 enim Angelus non est in loco nisi secundum contactum virtutis, ut | |
| 1696 dictum est, necesse est quod motus Angeli in loco nihil aliud sit | |
| 1697 quam diversi contactus diversorum locorum successive et non simul, | |
| 1698 quia Angelus non potest simul esse in pluribus locis, ut supra | |
| 1699 dictum est. Huiusmodi autem contactus non est necessarium esse | |
| 1700 continuos. Potest tamen in huiusmodi contactibus continuitas | |
| 1701 quaedam inveniri. Quia, ut dictum est, nihil prohibet Angelo | |
| 1702 assignare locum divisibilem, per contactum suae virtutis; sicut | |
| 1703 corpori assignatur locus divisibilis, per contactum suae | |
| 1704 magnitudinis. Unde sicut corpus successive, et non simul, dimittit | |
| 1705 locum in quo prius erat, et ex hoc causatur continuitas in motu | |
| 1706 locali eius; ita etiam Angelus potest dimittere successive locum | |
| 1707 divisibilem in quo prius erat, et sic motus eius erit continuus. Et | |
| 1708 potest etiam totum locum simul dimittere, et toti alteri loco simul | |
| 1709 se applicare, et sic motus eius non erit continuus.</p> | |
| 1710 <p title="I q. 53 a. 1 ad 1"><a name="30656"><span class= | |
| 1711 "ref">[30656] Iª q. 53 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1712 dicendum quod illa ratio dupliciter deficit in proposito. Primo | |
| 1713 quidem, quia demonstratio Aristotelis procedit de indivisibili | |
| 1714 secundum quantitatem, cui respondet locus de necessitate | |
| 1715 indivisibilis. Quod non potest dici de Angelo. Secundo, quia | |
| 1716 demonstratio Aristotelis procedit de motu continuo. Si enim motus | |
| 1717 non esset continuus, posset dici quod aliquid movetur dum est in | |
| 1718 termino a quo, et dum est in termino ad quem, quia ipsa successio | |
| 1719 diversorum ubi circa eandem rem, motus diceretur; unde in quolibet | |
| 1720 illorum ubi res esset, illa posset dici moveri. Sed continuitas | |
| 1721 motus hoc impedit, quia nullum continuum est in termino suo, ut | |
| 1722 patet, quia linea non est in puncto. Et ideo oportet quod illud | |
| 1723 quod movetur, non sit totaliter in altero terminorum, dum movetur; | |
| 1724 sed partim in uno, et partim in altero. Secundum ergo quod motus | |
| 1725 Angeli non est continuus, demonstratio Aristotelis non procedit in | |
| 1726 proposito. Sed secundum quod motus Angeli ponitur continuus, sic | |
| 1727 concedi potest quod Angelus, dum movetur, partim est in termino a | |
| 1728 quo, et partim in termino ad quem (ut tamen partialitas non | |
| 1729 referatur ad substantiam Angeli, sed ad locum), quia in principio | |
| 1730 sui motus continui, Angelus est in toto loco divisibili a quo | |
| 1731 incipit moveri; sed dum est in ipso moveri, est in parte primi loci | |
| 1732 quem deserit, et in parte secundi loci quem occupat. Et hoc quidem | |
| 1733 quod possit occupare partes duorum locorum, competit Angelo ex hoc | |
| 1734 quod potest occupare locum divisibilem per applicationem suae | |
| 1735 virtutis sicut corpus per applicationem magnitudinis. Unde sequitur | |
| 1736 de corpore mobili secundum locum, quod sit divisibile secundum | |
| 1737 magnitudinem de Angelo autem, quod virtus eius possit applicari | |
| 1738 alicui divisibili.</p> | |
| 1739 <p title="I q. 53 a. 1 ad 2"><a name="30657"><span class= | |
| 1740 "ref">[30657] Iª q. 53 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1741 dicendum quod motus existentis in potentia, est actus imperfecti. | |
| 1742 Sed motus qui est secundum applicationem virtutis, est existentis | |
| 1743 in actu, quia virtus rei est secundum quod actu est.</p> | |
| 1744 <p title="I q. 53 a. 1 ad 3"><a name="30658"><span class= | |
| 1745 "ref">[30658] Iª q. 53 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1746 dicendum quod motus existentis in potentia, est propter indigentiam | |
| 1747 suam, sed motus existentis in actu, non est propter indigentiam | |
| 1748 suam, sed propter indigentiam alterius. Et hoc modo Angelus, | |
| 1749 propter indigentiam nostram, localiter movetur, secundum illud Heb. | |
| 1750 I, <i>omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi | |
| 1751 propter eos qui haereditatem capiunt salutis</i>.</p> | |
| 1752 <br /> | |
| 1753 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1754 <p title="I q. 53 a. 2 arg. 1"><a name="30659"><span class= | |
| 1755 "ref">[30659] Iª q. 53 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 1756 proceditur. Videtur quod Angelus non transeat per medium. Omne enim | |
| 1757 quod pertransit medium, prius pertransit locum sibi aequalem, quam | |
| 1758 maiorem. Locus autem aequalis Angeli, qui est indivisibilis, est | |
| 1759 locus punctalis. Si ergo Angelus in suo motu pertransit medium, | |
| 1760 oportet quod numeret puncta infinita suo motu, quod est | |
| 1761 impossibile.</p> | |
| 1762 <p title="I q. 53 a. 2 arg. 2"><a name="30660"><span class= | |
| 1763 "ref">[30660] Iª q. 53 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1764 Angelus est simplicioris substantiae quam anima nostra. Sed anima | |
| 1765 nostra sua cogitatione potest transire de uno extremo in aliud, non | |
| 1766 pertranseundo medium, possum enim cogitare Galliam et postea | |
| 1767 Syriam, nihil cogitando de Italia, quae est in medio. Ergo multo | |
| 1768 magis Angelus potest de uno extremo transire ad aliud, non per | |
| 1769 medium.</p> | |
| 1770 <p title="I q. 53 a. 2 s. c."><a name="30661"><span class= | |
| 1771 "ref">[30661] Iª q. 53 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, si | |
| 1772 Angelus movetur de uno loco ad alium, quando est in termino ad | |
| 1773 quem, non movetur, sed mutatus est. Sed ante omne mutatum esse | |
| 1774 praecedit mutari, ergo alicubi existens movebatur. Sed non | |
| 1775 movebatur dum erat in termino a quo. Movebatur ergo dum erat in | |
| 1776 medio. Et ita oportet quod pertranseat medium.</p> | |
| 1777 <p title="I q. 53 a. 2 co."><a name="30662"><span class= | |
| 1778 "ref">[30662] Iª q. 53 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1779 quod, sicut supra dictum est, motus localis Angeli potest esse | |
| 1780 continuus, et non continuus. Si ergo sit continuus, non potest | |
| 1781 Angelus moveri de uno extremo in alterum, quin transeat per medium, | |
| 1782 quia, ut dicitur in V Physic., medium est in quod prius venit quod | |
| 1783 continue mutatur, quam in quod mutatur ultimum; ordo enim prioris | |
| 1784 et posterioris in motu continuo, est secundum ordinem prioris et | |
| 1785 posterioris in magnitudine, ut dicitur in IV Physic. Si autem motus | |
| 1786 Angeli non sit continuus, possibile est quod pertranseat de aliquo | |
| 1787 extremo in aliud, non pertransito medio. Quod sic patet. Inter | |
| 1788 quaelibet enim duo extrema loca sunt infinita loca media; sive | |
| 1789 accipiantur loca divisibilia, sive indivisibilia. Et de | |
| 1790 indivisibilibus quidem manifestum est, quia inter quaelibet duo | |
| 1791 puncta sunt infinita puncta media, cum nulla duo puncta | |
| 1792 consequantur se invicem sine medio, ut in VI Physic. probatur. De | |
| 1793 locis autem divisibilibus necesse est etiam hoc dicere. Et hoc | |
| 1794 demonstratur ex motu continuo alicuius corporis. Corpus enim non | |
| 1795 movetur de loco ad locum nisi in tempore. In toto autem tempore | |
| 1796 mensurante motum corporis, non est accipere duo nunc, in quibus | |
| 1797 corpus quod movetur non sit in alio et alio loco, quia si in uno et | |
| 1798 eodem loco esset in duobus nunc, sequeretur quod ibi quiesceret; | |
| 1799 cum nihil aliud sit quiescere quam in loco eodem esse nunc et | |
| 1800 prius. Cum igitur inter primum nunc et ultimum temporis mensurantis | |
| 1801 motum, sint infinita nunc, oportet quod inter primum locum, a quo | |
| 1802 incipit moveri, et ultimum locum, ad quem terminatur motus, sint | |
| 1803 infinita loca. Et hoc sic etiam sensibiliter apparet. Sit enim unum | |
| 1804 corpus unius palmi, et sit via per quam transit, duorum palmorum, | |
| 1805 manifestum est quod locus primus, a quo incipit motus, est unius | |
| 1806 palmi; et locus, ad quem terminatur motus, est alterius palmi. | |
| 1807 Manifestum est autem quod, quando incipit moveri, paulatim deserit | |
| 1808 primum palmum, et subintrat secundum. Secundum ergo quod dividitur | |
| 1809 magnitudo palmi, secundum hoc multiplicantur loca media, quia | |
| 1810 quodlibet punctum signatum in magnitudine primi palmi, est | |
| 1811 principium unius loci; et punctum signatum in magnitudine alterius | |
| 1812 palmi, est terminus eiusdem. Unde cum magnitudo sit divisibilis in | |
| 1813 infinitum, et puncta sint etiam infinita in potentia in qualibet | |
| 1814 magnitudine; sequitur quod inter quaelibet duo loca sint infinita | |
| 1815 loca media. Mobile autem infinitatem mediorum locorum non consumit | |
| 1816 nisi per continuitatem motus, quia sicut loca media sunt infinita | |
| 1817 in potentia, ita et in motu continuo est accipere infinita quaedam | |
| 1818 in potentia. Si ergo motus non sit continuus, omnes partes motus | |
| 1819 erunt numeratae in actu. Si ergo mobile quodcumque moveatur motu | |
| 1820 non continuo, sequitur quod vel non transeat omnia media, vel quod | |
| 1821 actu numeret media infinita, quod est impossibile. Sic igitur | |
| 1822 secundum quod motus Angeli non est continuus, non pertransit omnia | |
| 1823 media. Hoc autem, scilicet moveri de extremo in extremum et non per | |
| 1824 medium, potest convenire Angelo sed non corpori. Quia corpus | |
| 1825 mensuratur et continetur sub loco, unde oportet quod sequatur leges | |
| 1826 loci in suo motu. Sed substantia Angeli non est subdita loco ut | |
| 1827 contenta, sed est superior eo ut continens, unde in potestate eius | |
| 1828 est applicare se loco prout vult, vel per medium vel sine | |
| 1829 medio.</p> | |
| 1830 <p title="I q. 53 a. 2 ad 1"><a name="30663"><span class= | |
| 1831 "ref">[30663] Iª q. 53 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1832 dicendum quod locus Angeli non accipitur ei aequalis secundum | |
| 1833 magnitudinem, sed secundum contactum virtutis, et sic locus Angeli | |
| 1834 potest esse divisibilis, et non semper punctalis. Sed tamen loca | |
| 1835 media etiam divisibilia, sunt infinita, ut dictum est, sed | |
| 1836 consumuntur per continuitatem motus, ut patet ex praedictis.</p> | |
| 1837 <p title="I q. 53 a. 2 ad 2"><a name="30664"><span class= | |
| 1838 "ref">[30664] Iª q. 53 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1839 dicendum quod Angelus dum movetur localiter, applicatur eius | |
| 1840 essentia diversis locis, animae autem essentia non applicatur rebus | |
| 1841 quas cogitat, sed potius res cogitatae sunt in ipsa. Et ideo non | |
| 1842 est simile.</p> | |
| 1843 <p title="I q. 53 a. 2 ad 3"><a name="30665"><span class= | |
| 1844 "ref">[30665] Iª q. 53 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1845 dicendum quod in motu continuo mutatum esse non est pars moveri, | |
| 1846 sed terminus unde oportet quod moveri sit ante mutatum esse. Et | |
| 1847 ideo oportet quod talis motus sit per medium. Sed in motu non | |
| 1848 continuo mutatum esse est pars, sicut unitas est pars numeri, unde | |
| 1849 successio diversorum locorum, etiam sine medio, constituit talem | |
| 1850 motum.</p> | |
| 1851 <br /> | |
| 1852 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1853 <p title="I q. 53 a. 3 arg. 1"><a name="30666"><span class= | |
| 1854 "ref">[30666] Iª q. 53 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1855 proceditur. Videtur quod motus Angeli sit in instanti. Quanto enim | |
| 1856 virtus motoris fuerit fortior, et mobile minus resistens motori, | |
| 1857 tanto motus est velocior. Sed virtus Angeli moventis seipsum, | |
| 1858 improportionabiliter excedit virtutem moventem aliquod corpus. | |
| 1859 Proportio autem velocitatum est secundum minorationem temporis. | |
| 1860 Omne autem tempus omni tempori proportionabile est. Si igitur | |
| 1861 aliquod corpus movetur in tempore, Angelus movetur in instanti.</p> | |
| 1862 <p title="I q. 53 a. 3 arg. 2"><a name="30667"><span class= | |
| 1863 "ref">[30667] Iª q. 53 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, motus | |
| 1864 Angeli simplicior est quam aliqua mutatio corporalis. Sed aliqua | |
| 1865 mutatio corporalis est in instanti, ut illuminatio, tum quia non | |
| 1866 illuminatur aliquid successive, sicut calefit successive; tum quia | |
| 1867 radius non prius pertingit ad propinquum quam ad remotum. Ergo | |
| 1868 multo magis motus Angeli est in instanti.</p> | |
| 1869 <p title="I q. 53 a. 3 arg. 3"><a name="30668"><span class= | |
| 1870 "ref">[30668] Iª q. 53 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 1871 Angelus movetur in tempore de loco ad locum, manifestum est quod in | |
| 1872 ultimo instanti illius temporis est in termino ad quem, in toto | |
| 1873 autem tempore praecedenti, aut est in loco immediate praecedenti, | |
| 1874 qui accipitur ut terminus a quo; aut partim in uno et partim in | |
| 1875 alio. Si autem partim in uno et partim in alio, sequitur quod sit | |
| 1876 partibilis, quod est impossibile. Ergo in toto tempore praecedenti | |
| 1877 est in termino a quo. Ergo quiescit ibi, cum quiescere sit in eodem | |
| 1878 esse nunc et prius, ut dictum est. Et sic sequitur quod non | |
| 1879 moveatur nisi in ultimo instanti temporis.</p> | |
| 1880 <p title="I q. 53 a. 3 s. c."><a name="30669"><span class= | |
| 1881 "ref">[30669] Iª q. 53 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, in | |
| 1882 omni mutatione est prius et posterius. Sed prius et posterius motus | |
| 1883 numeratur secundum tempus. Ergo omnis motus est in tempore, etiam | |
| 1884 motus Angeli; cum in eo sit prius et posterius.</p> | |
| 1885 <p title="I q. 53 a. 3 co."><a name="30670"><span class= | |
| 1886 "ref">[30670] Iª q. 53 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1887 quod quidam dixerunt motum localem Angeli esse in instanti. | |
| 1888 Dicebant enim quod, cum Angelus movetur de uno loco ad alium, in | |
| 1889 toto tempore praecedenti Angelus est in termino a quo in ultimo | |
| 1890 autem instanti illius temporis est in termino ad quem. Nec oportet | |
| 1891 esse aliquod medium inter duos terminos; sicut non est aliquod | |
| 1892 medium inter tempus et terminum temporis. Inter duo autem nunc | |
| 1893 temporis, est tempus medium, unde dicunt quod non est dare ultimum | |
| 1894 nunc in quo fuit in termino a quo. Sicut in illuminatione, et in | |
| 1895 generatione substantiali ignis, non est dare ultimum instans in quo | |
| 1896 aer fuit tenebrosus, vel in quo materia fuit sub privatione formae | |
| 1897 ignis, sed est dare ultimum tempus, ita quod in ultimo illius | |
| 1898 temporis est vel lumen in aere, vel forma ignis in materia. Et sic | |
| 1899 illuminatio et generatio substantialis dicuntur motus instantanei. | |
| 1900 Sed hoc non habet locum in proposito. Quod sic ostenditur. De | |
| 1901 ratione enim quietis est quod quiescens non aliter se habeat nunc | |
| 1902 et prius, et ideo in quolibet nunc temporis mensurantis quietem, | |
| 1903 quiescens est in eodem et in primo, et in medio, et in ultimo. Sed | |
| 1904 de ratione motus est quod id quod movetur, aliter se habeat nunc et | |
| 1905 prius, et ideo in quolibet nunc temporis mensurantis motum, mobile | |
| 1906 se habet in alia et alia dispositione, unde oportet quod in ultimo | |
| 1907 nunc habeat formam quam prius non habebat. Et sic patet quod | |
| 1908 quiescere in toto tempore in aliquo, puta in albedine, est esse in | |
| 1909 illo in quolibet instanti illius temporis, unde non est possibile | |
| 1910 ut aliquid in toto tempore praecedenti quiescat in uno termino et | |
| 1911 postea in ultimo instanti illius temporis sit in alio termino. Sed | |
| 1912 hoc est possibile in motu, quia moveri in toto aliquo tempore, non | |
| 1913 est esse in eadem dispositione in quolibet instanti illius | |
| 1914 temporis. Igitur omnes huiusmodi mutationes instantaneae sunt | |
| 1915 termini motus continui, sicut generatio est terminus alterationis | |
| 1916 materiae, et illuminatio terminus motus localis corporis | |
| 1917 illuminantis. Motus autem localis Angeli non est terminus alicuius | |
| 1918 alterius motus continui, sed est per seipsum, a nullo alio motu | |
| 1919 dependens. Unde impossibile est dicere quod in toto tempore sit in | |
| 1920 aliquo loco, et in ultimo nunc sit in alio loco. Sed oportet | |
| 1921 assignare nunc in quo ultimo fuit in loco praecedenti. Ubi autem | |
| 1922 sunt multa nunc sibi succedentia, ibi de necessitate est tempus, | |
| 1923 cum tempus nihil aliud sit quam numeratio prioris et posterioris in | |
| 1924 motu. Unde relinquitur quod motus Angeli sit in tempore. In | |
| 1925 continuo quidem tempore, si sit motus eius continuus; in non | |
| 1926 continuo autem, si motus sit non continuus (utroque enim modo | |
| 1927 contingit esse motum Angeli, ut dictum est), continuitas enim | |
| 1928 temporis est ex continuitate motus, ut dicitur in IV Physic. Sed | |
| 1929 istud tempus, sive sit tempus continuum sive non, non est idem cum | |
| 1930 tempore quod mensurat motum caeli, et quo mensurantur omnia | |
| 1931 corporalia, quae habent mutabilitatem ex motu caeli. Motus enim | |
| 1932 Angeli non dependet ex motu caeli.</p> | |
| 1933 <p title="I q. 53 a. 3 ad 1"><a name="30671"><span class= | |
| 1934 "ref">[30671] Iª q. 53 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1935 dicendum quod, si tempus motus Angeli non sit continuum, sed | |
| 1936 successio quaedam ipsorum nunc, non habebit proportionem ad tempus | |
| 1937 quod mensurat motum corporalium, quod est continuum, cum non sit | |
| 1938 eiusdem rationis. Si vero sit continuum, est quidem | |
| 1939 proportionabile, non quidem propter proportionem moventis et | |
| 1940 mobilis sed propter proportionem magnitudinum in quibus est motus. | |
| 1941 Et praeterea, velocitas motus Angeli non est secundum quantitatem | |
| 1942 suae virtutis; sed secundum determinationem suae voluntatis.</p> | |
| 1943 <p title="I q. 53 a. 3 ad 2"><a name="30672"><span class= | |
| 1944 "ref">[30672] Iª q. 53 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1945 dicendum quod illuminatio est terminus motus; et est alteratio, non | |
| 1946 motus localis ut intelligatur lumen moveri prius ad propinquum, | |
| 1947 quam ad remotum. Motus autem Angeli est localis, et non est | |
| 1948 terminus motus. Unde non est simile.</p> | |
| 1949 <p title="I q. 53 a. 3 ad 3"><a name="30673"><span class= | |
| 1950 "ref">[30673] Iª q. 53 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1951 dicendum quod obiectio illa procedit de tempore continuo. Tempus | |
| 1952 autem motus Angeli potest esse non continuum. Et sic Angelus in uno | |
| 1953 instanti potest esse in uno loco, et in alio instanti in alio loco, | |
| 1954 nullo tempore intermedio existente. Si autem tempus motus Angeli | |
| 1955 sit continuum, Angelus in toto tempore praecedenti ultimum nunc, | |
| 1956 variatur per infinita loca, ut prius expositum est. Est tamen | |
| 1957 partim in uno locorum continuorum et partim in alio, non quod | |
| 1958 substantia illius sit partibilis; sed quia virtus sua applicatur ad | |
| 1959 partem primi loci et ad partem secundi, ut etiam supra dictum | |
| 1960 est.</p> | |
| 1961 <br /> | |
| 1962 <div class="D">Quaestio 54</div> | |
| 1963 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1964 <p title="I q. 54 pr."><a name="30674"><span class="ref">[30674] | |
| 1965 Iª q. 54 pr.</span></a> Consideratis his quae ad substantiam | |
| 1966 Angeli pertinent, procedendum est ad cognitionem ipsius. Haec autem | |
| 1967 consideratio erit quadripartita, nam primo considerandum est de his | |
| 1968 quae pertinent ad virtutem cognoscitivam Angeli; secundo, de his | |
| 1969 quae pertinent ad medium cognoscendi ipsius; tertio, de his quae ab | |
| 1970 eo cognoscuntur; quarto, de modo cognitionis ipsorum. Circa primum | |
| 1971 quaeruntur quinque. Primo, utrum intelligere Angeli sit sua | |
| 1972 substantia. Secundo, utrum eius esse sit suum intelligere. Tertio, | |
| 1973 utrum eius substantia sit sua virtus intellectiva. Quarto, utrum in | |
| 1974 Angelis sit intellectus agens et possibilis. Quinto, utrum in eis | |
| 1975 sit aliqua alia potentia cognoscitiva quam intellectus.</p> | |
| 1976 <br /> | |
| 1977 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1978 <p title="I q. 54 a. 1 arg. 1"><a name="30675"><span class= | |
| 1979 "ref">[30675] Iª q. 54 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1980 proceditur. Videtur quod intelligere Angeli sit eius substantia. | |
| 1981 Angelus enim est sublimior et simplicior quam intellectus agens | |
| 1982 animae. Sed substantia intellectus agentis est sua actio; ut patet | |
| 1983 in III de anima per Aristotelem, et eius Commentatorem. Ergo, multo | |
| 1984 fortius, substantia Angeli est sua actio, quae est intelligere.</p> | |
| 1985 <p title="I q. 54 a. 1 arg. 2"><a name="30676"><span class= | |
| 1986 "ref">[30676] Iª q. 54 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1987 philosophus dicit, in XII Metaphys., quod actio intellectus est | |
| 1988 vita. Sed cum vivere sit esse viventibus, ut dicitur in II de | |
| 1989 anima, videtur quod vita sit essentia. Ergo actio intellectus est | |
| 1990 essentia intelligentis Angeli.</p> | |
| 1991 <p title="I q. 54 a. 1 arg. 3"><a name="30677"><span class= | |
| 1992 "ref">[30677] Iª q. 54 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 1993 extrema sunt unum, medium non differt ab eis, quia extremum magis | |
| 1994 distat ab extremo, quam medium. Sed in Angelo idem est intellectus | |
| 1995 et intellectum, ad minus inquantum intelligit essentiam suam. Ergo | |
| 1996 intelligere, quod cadit medium inter intellectum et rem | |
| 1997 intellectam, est idem cum substantia Angeli intelligentis.</p> | |
| 1998 <p title="I q. 54 a. 1 s. c."><a name="30678"><span class= | |
| 1999 "ref">[30678] Iª q. 54 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, plus | |
| 2000 differt actio rei a substantia eius, quam ipsum esse eius. Sed | |
| 2001 nullius creati suum esse est sua substantia, hoc enim solius Dei | |
| 2002 proprium est, ut ex superioribus patet. Ergo neque Angeli, neque | |
| 2003 alterius creaturae, sua actio est eius substantia.</p> | |
| 2004 <p title="I q. 54 a. 1 co."><a name="30679"><span class= | |
| 2005 "ref">[30679] Iª q. 54 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2006 quod impossibile est quod actio Angeli, vel cuiuscumque alterius | |
| 2007 creaturae, sit eius substantia. Actio enim est proprie actualitas | |
| 2008 virtutis; sicut esse est actualitas substantiae vel essentiae. | |
| 2009 Impossibile est autem quod aliquid quod non est purus actus, sed | |
| 2010 aliquid habet de potentia admixtum, sit sua actualitas, quia | |
| 2011 actualitas potentialitati repugnat. Solus autem Deus est actus | |
| 2012 purus. Unde in solo Deo sua substantia est suum esse et suum agere. | |
| 2013 Praeterea, si intelligere Angeli esset sua substantia, oporteret | |
| 2014 quod intelligere Angeli esset subsistens. Intelligere autem | |
| 2015 subsistens non potest esse nisi unum; sicut nec aliquod abstractum | |
| 2016 subsistens. Unde unius Angeli substantia non distingueretur neque a | |
| 2017 substantia Dei, quae est ipsum intelligere subsistens; neque a | |
| 2018 substantia alterius Angeli. Si etiam Angelus ipse esset suum | |
| 2019 intelligere, non possent esse gradus in intelligendo perfectius et | |
| 2020 minus perfecte, cum hoc contingat propter diversam participationem | |
| 2021 ipsius intelligere.</p> | |
| 2022 <p title="I q. 54 a. 1 ad 1"><a name="30680"><span class= | |
| 2023 "ref">[30680] Iª q. 54 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2024 dicendum quod, cum dicitur quod intellectus agens est sua actio, | |
| 2025 est praedicatio non per essentiam, sed per concomitantiam, quia cum | |
| 2026 sit in actu eius substantia, statim quantum est in se, concomitatur | |
| 2027 ipsam actio. Quod non est de intellectu possibili, qui non habet | |
| 2028 actiones nisi postquam fuerit factus in actu.</p> | |
| 2029 <p title="I q. 54 a. 1 ad 2"><a name="30681"><span class= | |
| 2030 "ref">[30681] Iª q. 54 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2031 dicendum quod vita non hoc modo se habet ad vivere, sicut essentia | |
| 2032 ad esse; sed sicut cursus ad currere, quorum unum significat actum | |
| 2033 in abstracto, aliud in concreto. Unde non sequitur si vivere sit | |
| 2034 esse, quod vita sit essentia. Quamvis etiam quandoque vita pro | |
| 2035 essentia ponatur; secundum quod Augustinus dicit, in libro de | |
| 2036 Trin., quod <i>memoria et intelligentia et voluntas sunt una | |
| 2037 essentia, una vita</i>. Sed sic non accipitur a philosopho cum | |
| 2038 dicit quod <i>actio intellectus est vita</i>.</p> | |
| 2039 <p title="I q. 54 a. 1 ad 3"><a name="30682"><span class= | |
| 2040 "ref">[30682] Iª q. 54 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2041 dicendum quod actio quae transit in aliquid extrinsecum, est | |
| 2042 realiter media inter agens et subiectum recipiens actionem. Sed | |
| 2043 actio quae manet in agente, non est realiter medium inter agens et | |
| 2044 obiectum, sed secundum modum significandi tantum, realiter vero | |
| 2045 consequitur unionem obiecti cum agente. Ex hoc enim quod | |
| 2046 intellectum fit unum cum intelligente, consequitur intelligere, | |
| 2047 quasi quidam effectus differens ab utroque.</p> | |
| 2048 <br /> | |
| 2049 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2050 <p title="I q. 54 a. 2 arg. 1"><a name="30683"><span class= | |
| 2051 "ref">[30683] Iª q. 54 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2052 proceditur. Videtur quod intelligere Angeli sit eius esse. Vivere | |
| 2053 enim viventibus est esse, ut dicitur in II de anima. Sed | |
| 2054 intelligere est quoddam vivere, ut in eodem dicitur. Ergo | |
| 2055 intelligere Angeli est eius esse.</p> | |
| 2056 <p title="I q. 54 a. 2 arg. 2"><a name="30684"><span class= | |
| 2057 "ref">[30684] Iª q. 54 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, sicut | |
| 2058 se habet causa ad causam, ita effectus ad effectum. Sed forma per | |
| 2059 quam Angelus est, est eadem cum forma per quam intelligit ad minus | |
| 2060 seipsum. Ergo eius intelligere est idem cum suo esse.</p> | |
| 2061 <p title="I q. 54 a. 2 s. c."><a name="30685"><span class= | |
| 2062 "ref">[30685] Iª q. 54 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2063 intelligere Angeli est motus eius; ut patet per Dionysium, IV cap. | |
| 2064 de Div. Nom. Sed esse non est motus. Ergo esse Angeli non est | |
| 2065 intelligere eius.</p> | |
| 2066 <p title="I q. 54 a. 2 co."><a name="30686"><span class= | |
| 2067 "ref">[30686] Iª q. 54 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2068 quod actio Angeli non est eius esse, neque actio alicuius | |
| 2069 creaturae. Duplex enim est actionis genus, ut dicitur IX Metaphys. | |
| 2070 Una scilicet actio est quae transit in aliquid exterius, inferens | |
| 2071 ei passionem, sicut urere et secare. Alia vero actio est quae non | |
| 2072 transit in rem exteriorem, sed manet in ipso agente, sicut sentire, | |
| 2073 intelligere et velle, per huiusmodi enim actionem non immutatur | |
| 2074 aliquid extrinsecum, sed totum in ipso agente agitur. De prima ergo | |
| 2075 actione manifestum est quod non potest esse ipsum esse agentis, nam | |
| 2076 esse agentis significatur intra ipsum, actio autem talis est | |
| 2077 effluxus in actum ab agente. Secunda autem actio de sui ratione | |
| 2078 habet infinitatem, vel simpliciter, vel secundum quid. Simpliciter | |
| 2079 quidem, sicut intelligere, cuius obiectum est verum, et velle, | |
| 2080 cuius obiectum est bonum, quorum utrumque convertitur cum ente; et | |
| 2081 ita intelligere et velle, quantum est de se, habent se ad omnia; et | |
| 2082 utrumque recipit speciem ab obiecto. Secundum quid autem infinitum | |
| 2083 est sentire, quod se habet ad omnia sensibilia, sicut visus ad | |
| 2084 omnia visibilia. Esse autem cuiuslibet creaturae est determinatum | |
| 2085 ad unum secundum genus et speciem, esse autem solius Dei est | |
| 2086 simpliciter infinitum, in se omnia comprehendens, ut dicit | |
| 2087 Dionysius, V cap. de Div. Nom. Unde solum esse divinum est suum | |
| 2088 intelligere et suum velle.</p> | |
| 2089 <p title="I q. 54 a. 2 ad 1"><a name="30687"><span class= | |
| 2090 "ref">[30687] Iª q. 54 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2091 dicendum quod vivere quandoque sumitur pro ipso esse viventis, | |
| 2092 quandoque vero pro operatione vitae, idest per quam demonstratur | |
| 2093 aliquid esse vivens. Et hoc modo philosophus dicit quod intelligere | |
| 2094 est vivere quoddam, ibi enim distinguit diversos gradus viventium | |
| 2095 secundum diversa opera vitae.</p> | |
| 2096 <p title="I q. 54 a. 2 ad 2"><a name="30688"><span class= | |
| 2097 "ref">[30688] Iª q. 54 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2098 dicendum quod ipsa essentia Angeli est ratio totius sui esse, non | |
| 2099 autem est ratio totius sui intelligere, quia non omnia intelligere | |
| 2100 potest per suam essentiam. Et ideo secundum propriam rationem, | |
| 2101 inquantum est talis essentia, comparatur ad ipsum esse Angeli. Sed | |
| 2102 ad eius intelligere comparatur secundum rationem universalioris | |
| 2103 obiecti, scilicet veri vel entis. Et sic patet quod, licet sit | |
| 2104 eadem forma, non tamen secundum eandem rationem est principium | |
| 2105 essendi et intelligendi. Et propter hoc non sequitur quod in Angelo | |
| 2106 sit idem esse et intelligere.</p> | |
| 2107 <br /> | |
| 2108 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2109 <p title="I q. 54 a. 3 arg. 1"><a name="30689"><span class= | |
| 2110 "ref">[30689] Iª q. 54 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2111 proceditur. Videtur quod virtus vel potentia intellectiva in Angelo | |
| 2112 non sit aliud quam sua essentia. Mens enim et intellectus nominant | |
| 2113 potentiam intellectivam. Sed Dionysius in pluribus locis suorum | |
| 2114 librorum, nominat ipsos Angelos intellectus et mentes. Ergo Angelus | |
| 2115 est sua potentia intellectiva.</p> | |
| 2116 <p title="I q. 54 a. 3 arg. 2"><a name="30690"><span class= | |
| 2117 "ref">[30690] Iª q. 54 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, si | |
| 2118 potentia intellectiva in Angelo est aliquid praeter eius essentiam, | |
| 2119 oportet quod sit accidens, hoc enim dicimus esse accidens alicuius, | |
| 2120 quod est praeter eius essentiam. <i>Sed forma simplex subiectum | |
| 2121 esse non potest</i>, ut Boetius dicit, in libro de Trin. Ergo | |
| 2122 Angelus non esset forma simplex, quod est contra praemissa.</p> | |
| 2123 <p title="I q. 54 a. 3 arg. 3"><a name="30691"><span class= | |
| 2124 "ref">[30691] Iª q. 54 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2125 Augustinus dicit, XII Confess., quod Deus fecit angelicam naturam | |
| 2126 prope se, materiam autem primam prope nihil, ex quo videtur quod | |
| 2127 Angelus sit simplicior quam materia prima, utpote Deo propinquior. | |
| 2128 Sed materia prima est sua potentia. Ergo multo magis Angelus est | |
| 2129 sua potentia intellectiva.</p> | |
| 2130 <p title="I q. 54 a. 3 s. c."><a name="30692"><span class= | |
| 2131 "ref">[30692] Iª q. 54 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2132 quod Dionysius dicit, XI cap. Angel. Hier., quod <i>Angeli | |
| 2133 dividuntur in substantiam, virtutem et operationem</i>. Ergo aliud | |
| 2134 est in eis substantia, et aliud virtus, et aliud operatio.</p> | |
| 2135 <p title="I q. 54 a. 3 co."><a name="30693"><span class= | |
| 2136 "ref">[30693] Iª q. 54 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2137 quod nec in Angelo nec in aliqua creatura, virtus vel potentia | |
| 2138 operativa est idem quod sua essentia. Quod sic patet. Cum enim | |
| 2139 potentia dicatur ad actum, oportet quod secundum diversitatem | |
| 2140 actuum sit diversitas potentiarum, propter quod dicitur quod | |
| 2141 proprius actus respondet propriae potentiae. In omni autem creato | |
| 2142 essentia differt a suo esse, et comparatur ad ipsum sicut potentia | |
| 2143 ad actum, ut ex supra dictis patet. Actus autem ad quem comparatur | |
| 2144 potentia operativa, est operatio. In Angelo autem non est idem | |
| 2145 intelligere et esse, nec aliqua alia operatio aut in ipso aut in | |
| 2146 quocumque alio creato, est idem quod eius esse. Unde essentia | |
| 2147 Angeli non est eius potentia intellectiva, nec alicuius creati | |
| 2148 essentia est eius operativa potentia.</p> | |
| 2149 <p title="I q. 54 a. 3 ad 1"><a name="30694"><span class= | |
| 2150 "ref">[30694] Iª q. 54 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2151 dicendum quod Angelus dicitur intellectus et mens, quia tota eius | |
| 2152 cognitio est intellectualis. Cognitio autem animae partim est | |
| 2153 intellectualis, et partim sensitiva.</p> | |
| 2154 <p title="I q. 54 a. 3 ad 2"><a name="30695"><span class= | |
| 2155 "ref">[30695] Iª q. 54 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2156 dicendum quod forma simplex quae est actus purus, nullius | |
| 2157 accidentis potest esse subiectum, quia subiectum comparatur ad | |
| 2158 accidens ut potentia ad actum. Et huiusmodi est solus Deus. Et de | |
| 2159 tali forma loquitur ibi Boetius. Forma autem simplex quae non est | |
| 2160 suum esse, sed comparatur ad ipsum ut potentia ad actum, potest | |
| 2161 esse subiectum accidentis, et praecipue eius quod consequitur | |
| 2162 speciem, huiusmodi enim accidens pertinet ad formam (accidens vero | |
| 2163 quod est individui, non consequens totam speciem, consequitur | |
| 2164 materiam, quae est individuationis principium). Et talis forma | |
| 2165 simplex est Angelus.</p> | |
| 2166 <p title="I q. 54 a. 3 ad 3"><a name="30696"><span class= | |
| 2167 "ref">[30696] Iª q. 54 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2168 dicendum quod potentia materiae est ad ipsum esse substantiale, et | |
| 2169 non potentia operativa, sed ad esse accidentale. Unde non est | |
| 2170 simile.</p> | |
| 2171 <br /> | |
| 2172 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2173 <p title="I q. 54 a. 4 arg. 1"><a name="30697"><span class= | |
| 2174 "ref">[30697] Iª q. 54 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2175 proceditur. Videtur quod in Angelo sit intellectus agens et | |
| 2176 possibilis. Dicit enim philosophus, in III de anima, quod <i>sicut | |
| 2177 in omni natura est aliquid quo est omnia fieri, et aliquid quo est | |
| 2178 omnia facere, ita etiam in anima</i>. Sed Angelus est natura | |
| 2179 quaedam. Ergo in eo est intellectus agens et possibilis.</p> | |
| 2180 <p title="I q. 54 a. 4 arg. 2"><a name="30698"><span class= | |
| 2181 "ref">[30698] Iª q. 54 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2182 recipere est proprium intellectus possibilis, illuminare autem est | |
| 2183 proprium intellectus agentis, ut patet in III de anima. Sed Angelus | |
| 2184 recipit illuminationem a superiori, et illuminat inferiorem. Ergo | |
| 2185 in eo est intellectus agens et possibilis.</p> | |
| 2186 <p title="I q. 54 a. 4 s. c."><a name="30699"><span class= | |
| 2187 "ref">[30699] Iª q. 54 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2188 quod in nobis intellectus agens et possibilis est per comparationem | |
| 2189 ad phantasmata; quae quidem comparantur ad intellectum possibilem | |
| 2190 ut colores ad visum, ad intellectum autem agentem ut colores ad | |
| 2191 lumen, ut patet ex III de anima. Sed hoc non est in Angelo. Ergo in | |
| 2192 Angelo non est intellectus agens et possibilis.</p> | |
| 2193 <p title="I q. 54 a. 4 co."><a name="30700"><span class= | |
| 2194 "ref">[30700] Iª q. 54 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2195 quod necessitas ponendi intellectum possibilem in nobis, fuit | |
| 2196 propter hoc, quod nos invenimur quandoque intelligentes in potentia | |
| 2197 et non in actu, unde oportet esse quandam virtutem, quae sit in | |
| 2198 potentia ad intelligibilia ante ipsum intelligere, sed reducitur in | |
| 2199 actum eorum cum fit sciens, et ulterius cum fit considerans. Et | |
| 2200 haec virtus vocatur intellectus possibilis. Necessitas autem | |
| 2201 ponendi intellectum agentem fuit, quia naturae rerum materialium, | |
| 2202 quas nos intelligimus, non subsistunt extra animam immateriales et | |
| 2203 intelligibiles in actu, sed sunt solum intelligibiles in potentia, | |
| 2204 extra animam existentes, et ideo oportuit esse aliquam virtutem, | |
| 2205 quae faceret illas naturas intelligibiles actu. Et haec virtus | |
| 2206 dicitur intellectus agens in nobis. Utraque autem necessitas deest | |
| 2207 in Angelis. Quia neque sunt quandoque intelligentes in potentia | |
| 2208 tantum, respectu eorum quae naturaliter intelligunt, neque | |
| 2209 intelligibilia eorum sunt intelligibilia in potentia, sed in actu; | |
| 2210 intelligunt enim primo et principaliter res immateriales, ut infra | |
| 2211 patebit. Et ideo non potest in eis esse intellectus agens et | |
| 2212 possibilis, nisi aequivoce.</p> | |
| 2213 <p title="I q. 54 a. 4 ad 1"><a name="30701"><span class= | |
| 2214 "ref">[30701] Iª q. 54 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2215 dicendum quod philosophus intelligit ista duo esse in omni natura | |
| 2216 in qua contingit esse generari vel fieri, ut ipsa verba | |
| 2217 demonstrant. In Angelo autem non generatur scientia, sed | |
| 2218 naturaliter adest. Unde non oportet ponere in eis agens et | |
| 2219 possibile.</p> | |
| 2220 <p title="I q. 54 a. 4 ad 2"><a name="30702"><span class= | |
| 2221 "ref">[30702] Iª q. 54 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2222 dicendum quod intellectus agentis est illuminare non quidem alium | |
| 2223 intelligentem, sed intelligibilia in potentia, inquantum per | |
| 2224 abstractionem facit ea intelligibilia actu. Ad intellectum autem | |
| 2225 possibilem pertinet esse in potentia respectu naturalium | |
| 2226 cognoscibilium, et quandoque fieri actu. Unde quod Angelus | |
| 2227 illuminat Angelum, non pertinet ad rationem intellectus agentis. | |
| 2228 Neque ad rationem intellectus possibilis pertinet, quod illuminatur | |
| 2229 de supernaturalibus mysteriis, ad quae cognoscenda quandoque est in | |
| 2230 potentia. Si quis autem velit haec vocare intellectum agentem et | |
| 2231 possibilem, aequivoce dicet, nec de nominibus est curandum.</p> | |
| 2232 <br /> | |
| 2233 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2234 <p title="I q. 54 a. 5 arg. 1"><a name="30703"><span class= | |
| 2235 "ref">[30703] Iª q. 54 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2236 proceditur. Videtur quod in Angelis non sit sola intellectiva | |
| 2237 cognitio. Dicit enim Augustinus, VIII de Civ. Dei, quod in Angelis | |
| 2238 est vita quae intelligit et sentit. Ergo in eis est potentia | |
| 2239 sensitiva.</p> | |
| 2240 <p title="I q. 54 a. 5 arg. 2"><a name="30704"><span class= | |
| 2241 "ref">[30704] Iª q. 54 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2242 Isidorus dicit quod Angeli multa noverunt per experientiam. | |
| 2243 Experientia autem fit ex multis memoriis, ut dicitur in I Metaphys. | |
| 2244 Ergo in eis est etiam memorativa potentia.</p> | |
| 2245 <p title="I q. 54 a. 5 arg. 3"><a name="30705"><span class= | |
| 2246 "ref">[30705] Iª q. 54 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2247 Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod in Daemonibus est | |
| 2248 phantasia proterva. Phantasia autem ad vim imaginativam pertinet. | |
| 2249 Ergo in Daemonibus est vis imaginativa. Et eadem ratione in | |
| 2250 Angelis, quia sunt eiusdem naturae.</p> | |
| 2251 <p title="I q. 54 a. 5 s. c."><a name="30706"><span class= | |
| 2252 "ref">[30706] Iª q. 54 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2253 quod Gregorius dicit, in homilia de ascensione, quod <i>homo sentit | |
| 2254 cum pecoribus, et intelligit cum Angelis</i>.</p> | |
| 2255 <p title="I q. 54 a. 5 co."><a name="30707"><span class= | |
| 2256 "ref">[30707] Iª q. 54 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2257 quod in anima nostra sunt quaedam vires, quarum operationes per | |
| 2258 organa corporea exercentur, et huiusmodi vires sunt actus quarundam | |
| 2259 partium corporis, sicut est visus in oculo, et auditus in aure. | |
| 2260 Quaedam vero vires animae nostrae sunt, quarum operationes per | |
| 2261 organa corporea non exercentur, ut intellectus et voluntas, et | |
| 2262 huiusmodi non sunt actus aliquarum partium corporis. Angeli autem | |
| 2263 non habent corpora sibi naturaliter unita, ut ex supra dictis | |
| 2264 patet. Unde de viribus animae non possunt eis competere nisi | |
| 2265 intellectus et voluntas. Et hoc etiam Commentator dicit, XII | |
| 2266 Metaphys., quod substantiae separatae dividuntur in intellectum et | |
| 2267 voluntatem. Et hoc convenit ordini universi, ut suprema creatura | |
| 2268 intellectualis sit totaliter intellectiva; et non secundum partem, | |
| 2269 ut anima nostra. Et propter hoc etiam Angeli vocantur intellectus | |
| 2270 et mentes, ut supra dictum est.</p> | |
| 2271 <p title="I q. 54 a. 5 ad 1"><a name="30708"><span class= | |
| 2272 "ref">[30708] Iª q. 54 a. 5 ad 1</span></a> Ad ea vero quae in | |
| 2273 contrarium obiiciuntur, potest dupliciter responderi. Uno modo, | |
| 2274 quod auctoritates illae loquuntur secundum opinionem illorum qui | |
| 2275 posuerunt Angelos et Daemones habere corpora naturaliter sibi | |
| 2276 unita. Qua opinione frequenter Augustinus in libris suis utitur, | |
| 2277 licet eam asserere non intendat, unde dicit, XXI de Civ. Dei, quod | |
| 2278 <i>super hac inquisitione non est multum laborandum</i>. Alio modo | |
| 2279 potest dici, quod auctoritates illae, et consimiles, sunt | |
| 2280 intelligendae per quandam similitudinem. Quia cum sensus certam | |
| 2281 apprehensionem habeat de proprio sensibili, est in usu loquentium | |
| 2282 ut etiam secundum certam apprehensionem intellectus aliquid sentire | |
| 2283 dicamur. Unde etiam sententia nominatur. Experientia vero Angelis | |
| 2284 attribui potest per similitudinem cognitorum, etsi non per | |
| 2285 similitudinem virtutis cognoscitivae. Est enim in nobis | |
| 2286 experientia, dum singularia per sensum cognoscimus, Angeli autem | |
| 2287 singularia cognoscunt, ut infra patebit, sed non per sensum. Sed | |
| 2288 tamen memoria in Angelis potest poni, secundum quod ab Augustino | |
| 2289 ponitur in mente; licet non possit eis competere secundum quod | |
| 2290 ponitur pars animae sensitivae. Similiter dicendum quod phantasia | |
| 2291 proterva attribuitur Daemonibus, ex eo quod habent falsam practicam | |
| 2292 existimationem de vero bono, deceptio autem in nobis proprie fit | |
| 2293 secundum phantasiam, per quam interdum similitudinibus rerum | |
| 2294 inhaeremus sicut rebus ipsis, ut patet in dormientibus et | |
| 2295 amentibus.</p> | |
| 2296 <br /> | |
| 2297 <div class="D">Quaestio 55</div> | |
| 2298 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2299 <p title="I q. 55 pr."><a name="30709"><span class="ref">[30709] | |
| 2300 Iª q. 55 pr.</span></a> Consequenter quaeritur de medio | |
| 2301 cognitionis angelicae. Et circa hoc quaeruntur tria. Primo, utrum | |
| 2302 Angeli cognoscant omnia per suam substantiam, vel per aliquas | |
| 2303 species. Secundo, si per species, utrum per species connaturales, | |
| 2304 vel per species a rebus acceptas. Tertio, utrum Angeli superiores | |
| 2305 cognoscant per species magis universales, quam inferiores.</p> | |
| 2306 <br /> | |
| 2307 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2308 <p title="I q. 55 a. 1 arg. 1"><a name="30710"><span class= | |
| 2309 "ref">[30710] Iª q. 55 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2310 proceditur. Videtur quod Angeli cognoscant omnia per suam | |
| 2311 substantiam. Dicit enim Dionysius, VII cap. de Div. Nom., quod | |
| 2312 <i>Angeli sciunt ea quae sunt in terra, secundum propriam naturam | |
| 2313 mentis</i>. Sed natura Angeli est eius essentia. Ergo Angelus per | |
| 2314 suam essentiam res cognoscit.</p> | |
| 2315 <p title="I q. 55 a. 1 arg. 2"><a name="30711"><span class= | |
| 2316 "ref">[30711] Iª q. 55 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2317 secundum philosophum, in XII Metaphys., et in III de anima, <i>in | |
| 2318 his quae sunt sine materia, idem est intellectus et quod | |
| 2319 intelligitur</i>. Id autem quod intelligitur est idem intelligenti | |
| 2320 ratione eius quo intelligitur. Ergo in his quae sunt sine materia, | |
| 2321 sicut sunt Angeli, id quo intelligitur est ipsa substantia | |
| 2322 intelligentis.</p> | |
| 2323 <p title="I q. 55 a. 1 arg. 3"><a name="30712"><span class= | |
| 2324 "ref">[30712] Iª q. 55 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, omne | |
| 2325 quod est in altero, est in eo per modum eius in quo est. Sed | |
| 2326 Angelus habet naturam intellectualem. Ergo quidquid est in ipso, | |
| 2327 est in eo per modum intelligibilem. Sed omnia sunt in eo, quia | |
| 2328 inferiora in entibus sunt in superioribus essentialiter, superiora | |
| 2329 vero sunt in inferioribus participative; et ideo dicit Dionysius, | |
| 2330 IV cap. de Div. Nom., quod Deus tota in totis congregat, idest | |
| 2331 omnia in omnibus. Ergo Angelus omnia in sua substantia | |
| 2332 cognoscit.</p> | |
| 2333 <p title="I q. 55 a. 1 s. c."><a name="30713"><span class= | |
| 2334 "ref">[30713] Iª q. 55 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2335 quod Dionysius dicit, in eodem capite, quod Angeli illuminantur | |
| 2336 rationibus rerum. Ergo cognoscunt per rationes rerum, et non per | |
| 2337 propriam substantiam.</p> | |
| 2338 <p title="I q. 55 a. 1 co."><a name="30714"><span class= | |
| 2339 "ref">[30714] Iª q. 55 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2340 quod illud quo intellectus intelligit, comparatur ad intellectum | |
| 2341 intelligentem ut forma eius, quia forma est quo agens agit. Oportet | |
| 2342 autem, ad hoc quod potentia perfecte compleatur per formam, quod | |
| 2343 omnia contineantur sub forma, ad quae potentia se extendit. Et inde | |
| 2344 est quod in rebus corruptibilibus forma non perfecte complet | |
| 2345 potentiam materiae, quia potentia materiae ad plura se extendit | |
| 2346 quam sit continentia formae huius vel illius. Potentia autem | |
| 2347 intellectiva Angeli se extendit ad intelligendum omnia, quia | |
| 2348 obiectum intellectus est ens vel verum commune. Ipsa autem essentia | |
| 2349 Angeli non comprehendit in se omnia, cum sit essentia determinata | |
| 2350 ad genus et ad speciem. Hoc autem proprium est essentiae divinae, | |
| 2351 quae infinita est, ut in se simpliciter omnia comprehendat | |
| 2352 perfecte. Et ideo solus Deus cognoscit omnia per suam essentiam. | |
| 2353 Angelus autem per suam essentiam non potest omnia cognoscere; sed | |
| 2354 oportet intellectum eius aliquibus speciebus perfici ad res | |
| 2355 cognoscendas.</p> | |
| 2356 <p title="I q. 55 a. 1 ad 1"><a name="30715"><span class= | |
| 2357 "ref">[30715] Iª q. 55 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2358 dicendum quod, cum dicitur Angelum secundum suam naturam res | |
| 2359 cognoscere, ly secundum non determinat medium cognitionis, quod est | |
| 2360 similitudo cogniti; sed virtutem cognoscitivam, quae convenit | |
| 2361 Angelo secundum suam naturam.</p> | |
| 2362 <p title="I q. 55 a. 1 ad 2"><a name="30716"><span class= | |
| 2363 "ref">[30716] Iª q. 55 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2364 dicendum quod, sicut sensus in actu est sensibile in actu, ut | |
| 2365 dicitur in III de anima, non ita quod ipsa vis sensitiva sit ipsa | |
| 2366 similitudo sensibilis quae est in sensu, sed quia ex utroque fit | |
| 2367 unum sicut ex actu et potentia; ita et intellectus in actu dicitur | |
| 2368 esse intellectum in actu, non quod substantia intellectus sit ipsa | |
| 2369 similitudo per quam intelligit, sed quia illa similitudo est forma | |
| 2370 eius. Idem est autem quod dicitur, in his quae sunt sine materia, | |
| 2371 idem est intellectus et quod intelligitur, ac si diceretur quod | |
| 2372 intellectus in actu est intellectum in actu, ex hoc enim aliquid | |
| 2373 est intellectum in actu quod est immateriale.</p> | |
| 2374 <p title="I q. 55 a. 1 ad 3"><a name="30717"><span class= | |
| 2375 "ref">[30717] Iª q. 55 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2376 dicendum quod ea quae sunt infra Angelum, et ea quae sunt supra | |
| 2377 ipsum, sunt quodammodo in substantia eius, non quidem perfecte, | |
| 2378 neque secundum propriam rationem, cum Angeli essentia, finita | |
| 2379 existens, secundum propriam rationem ab aliis distinguatur; sed | |
| 2380 secundum quandam rationem communem. In essentia autem Dei sunt | |
| 2381 omnia perfecte et secundum propriam rationem, sicut in prima et | |
| 2382 universali virtute operativa, a qua procedit quidquid est in | |
| 2383 quacumque re vel proprium vel commune. Et ideo Deus per essentiam | |
| 2384 suam habet propriam cognitionem de rebus omnibus, non autem | |
| 2385 Angelus, sed solam communem.</p> | |
| 2386 <br /> | |
| 2387 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2388 <p title="I q. 55 a. 2 arg. 1"><a name="30718"><span class= | |
| 2389 "ref">[30718] Iª q. 55 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2390 proceditur. Videtur quod Angeli intelligant per species a rebus | |
| 2391 acceptas. Omne enim quod intelligitur, per aliquam sui | |
| 2392 similitudinem in intelligente intelligitur. Similitudo autem | |
| 2393 alicuius in altero existens, aut est ibi per modum exemplaris, ita | |
| 2394 quod illa similitudo sit causa rei, aut est ibi per modum imaginis, | |
| 2395 ita quod sit causata a re. Oportet igitur quod omnis scientia | |
| 2396 intelligentis vel sit causa rei intellectae, vel causata a re. Sed | |
| 2397 scientia Angeli non est causa rerum existentium in natura, sed sola | |
| 2398 divina scientia. Ergo oportet quod species per quas intelligit | |
| 2399 intellectus angelicus, sint a rebus acceptae.</p> | |
| 2400 <p title="I q. 55 a. 2 arg. 2"><a name="30719"><span class= | |
| 2401 "ref">[30719] Iª q. 55 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, lumen | |
| 2402 angelicum est fortius quam lumen intellectus agentis in anima. Sed | |
| 2403 lumen intellectus agentis abstrahit species intelligibiles a | |
| 2404 phantasmatibus. Ergo lumen intellectus angelici potest abstrahere | |
| 2405 species etiam ab ipsis rebus sensibilibus. Et ita nihil prohibet | |
| 2406 dicere quod Angelus intelligat per species a rebus acceptas.</p> | |
| 2407 <p title="I q. 55 a. 2 arg. 3"><a name="30720"><span class= | |
| 2408 "ref">[30720] Iª q. 55 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2409 species quae sunt in intellectu, indifferenter se habent ad | |
| 2410 praesens et distans, nisi quatenus a rebus sensibilibus | |
| 2411 accipiuntur. Si ergo Angelus non intelligit per species a rebus | |
| 2412 acceptas, eius cognitio indifferenter se haberet ad propinqua et | |
| 2413 distantia, et ita frustra secundum locum moveretur.</p> | |
| 2414 <p title="I q. 55 a. 2 s. c."><a name="30721"><span class= | |
| 2415 "ref">[30721] Iª q. 55 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2416 quod Dionysius dicit, VII cap. de Div. Nom., quod <i>Angeli non | |
| 2417 congregant divinam cognitionem a rebus divisibilibus, aut a | |
| 2418 sensibilibus</i>.</p> | |
| 2419 <p title="I q. 55 a. 2 co."><a name="30722"><span class= | |
| 2420 "ref">[30722] Iª q. 55 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2421 quod species per quas Angeli intelligunt, non sunt a rebus | |
| 2422 acceptae, sed eis connaturales. Sic enim oportet intelligere | |
| 2423 distinctionem et ordinem spiritualium substantiarum, sicut est | |
| 2424 distinctio et ordo corporalium. Suprema autem corpora habent | |
| 2425 potentiam in sui natura totaliter perfectam per formam, in | |
| 2426 corporibus autem inferioribus potentia materiae non totaliter | |
| 2427 perficitur per formam, sed accipit nunc unam, nunc aliam formam, ab | |
| 2428 aliquo agente. Similiter et inferiores substantiae intellectivae, | |
| 2429 scilicet animae humanae, habent potentiam intellectivam non | |
| 2430 completam naturaliter; sed completur in eis successive, per hoc | |
| 2431 quod accipiunt species intelligibiles a rebus. Potentia vero | |
| 2432 intellectiva in substantiis spiritualibus superioribus, idest in | |
| 2433 Angelis, naturaliter completa est per species intelligibiles, | |
| 2434 inquantum habent species intelligibiles connaturales ad omnia | |
| 2435 intelligenda quae naturaliter cognoscere possunt. Et hoc etiam ex | |
| 2436 ipso modo essendi huiusmodi substantiarum apparet. Substantiae enim | |
| 2437 spirituales inferiores, scilicet animae, habent esse affine | |
| 2438 corpori, inquantum sunt corporum formae, et ideo ex ipso modo | |
| 2439 essendi competit eis ut a corporibus, et per corpora suam | |
| 2440 perfectionem intelligibilem consequantur, alioquin frustra | |
| 2441 corporibus unirentur. Substantiae vero superiores, idest Angeli, | |
| 2442 sunt a corporibus totaliter absolutae, immaterialiter et in esse | |
| 2443 intelligibili subsistentes, et ideo suam perfectionem | |
| 2444 intelligibilem consequuntur per intelligibilem effluxum, quo a Deo | |
| 2445 species rerum cognitarum acceperunt simul cum intellectuali natura. | |
| 2446 Unde Augustinus dicit, II super Gen. ad Litt., quod <i>cetera, quae | |
| 2447 infra Angelos sunt, ita creantur, ut prius fiant in cognitione | |
| 2448 rationalis creaturae, ac deinde in genere suo</i>.</p> | |
| 2449 <p title="I q. 55 a. 2 ad 1"><a name="30723"><span class= | |
| 2450 "ref">[30723] Iª q. 55 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2451 dicendum quod in mente Angeli sunt similitudines creaturarum, non | |
| 2452 quidem ab ipsis creaturis acceptae, sed a Deo, qui est creaturarum | |
| 2453 causa, et in quo primo similitudines rerum existunt. Unde | |
| 2454 Augustinus dicit, in eodem libro, quod <i>sicut ratio qua creatura | |
| 2455 conditur, prius est in verbo Dei quam ipsa creatura quae conditur, | |
| 2456 sic et eiusdem rationis cognitio prius fit in creatura | |
| 2457 intellectuali, ac deinde est ipsa conditio creaturae</i>.</p> | |
| 2458 <p title="I q. 55 a. 2 ad 2"><a name="30724"><span class= | |
| 2459 "ref">[30724] Iª q. 55 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2460 dicendum quod de extremo ad extremum non pervenitur nisi per | |
| 2461 medium. Esse autem formae in imaginatione, quod est quidem sine | |
| 2462 materia, non tamen sine materialibus conditionibus, medium est | |
| 2463 inter esse formae quae est in materia, et esse formae quae est in | |
| 2464 intellectu per abstractionem a materia et a conditionibus | |
| 2465 materialibus. Unde quantumcumque sit potens intellectus angelicus, | |
| 2466 non posset formas materiales reducere ad esse intelligibile, nisi | |
| 2467 prius reduceret eas ad esse formarum imaginatarum. Quod est | |
| 2468 impossibile, cum careat imaginatione, ut dictum est. Dato etiam | |
| 2469 quod posset abstrahere species intelligibiles a rebus materialibus, | |
| 2470 non tamen abstraheret, quia non indigeret eis, cum habeat species | |
| 2471 intelligibiles connaturales.</p> | |
| 2472 <p title="I q. 55 a. 2 ad 3"><a name="30725"><span class= | |
| 2473 "ref">[30725] Iª q. 55 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2474 dicendum quod cognitio Angeli indifferenter se habet ad distans et | |
| 2475 propinquum secundum locum. Non tamen propter hoc motus eius localis | |
| 2476 est frustra, non enim movetur localiter ad cognitionem accipiendam, | |
| 2477 sed ad operandum aliquid in loco.</p> | |
| 2478 <br /> | |
| 2479 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2480 <p title="I q. 55 a. 3 arg. 1"><a name="30726"><span class= | |
| 2481 "ref">[30726] Iª q. 55 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2482 proceditur. Videtur quod superiores Angeli non intelligant per | |
| 2483 species magis universales quam inferiores. Universale enim esse | |
| 2484 videtur quod a particularibus abstrahitur. Sed Angeli non | |
| 2485 intelligunt per species a rebus abstractas. Ergo non potest dici | |
| 2486 quod species intellectus angelici sint magis vel minus | |
| 2487 universales.</p> | |
| 2488 <p title="I q. 55 a. 3 arg. 2"><a name="30727"><span class= | |
| 2489 "ref">[30727] Iª q. 55 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, quod | |
| 2490 cognoscitur in speciali, perfectius cognoscitur quam quod | |
| 2491 cognoscitur in universali, quia cognoscere aliquid in universali | |
| 2492 est quodammodo medium inter potentiam et actum. Si ergo Angeli | |
| 2493 superiores cognoscunt per formas magis universales quam inferiores, | |
| 2494 sequitur quod Angeli superiores habeant scientiam magis imperfectam | |
| 2495 quam inferiores. Quod est inconveniens.</p> | |
| 2496 <p title="I q. 55 a. 3 arg. 3"><a name="30728"><span class= | |
| 2497 "ref">[30728] Iª q. 55 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, idem | |
| 2498 non potest esse propria ratio multorum. Sed si Angelus superior | |
| 2499 cognoscat per unam formam universalem diversa, quae inferior | |
| 2500 Angelus cognoscit per plures formas speciales, sequitur quod | |
| 2501 Angelus superior utitur una forma universali ad cognoscendum | |
| 2502 diversa. Ergo non poterit habere propriam cognitionem de utroque. | |
| 2503 Quod videtur inconveniens.</p> | |
| 2504 <p title="I q. 55 a. 3 s. c."><a name="30729"><span class= | |
| 2505 "ref">[30729] Iª q. 55 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2506 quod dicit Dionysius, XII cap. Angel. Hier., quod superiores Angeli | |
| 2507 participant scientiam magis in universali quam inferiores. Et in | |
| 2508 libro de causis dicitur quod Angeli superiores habent formas magis | |
| 2509 universales.</p> | |
| 2510 <p title="I q. 55 a. 3 co."><a name="30730"><span class= | |
| 2511 "ref">[30730] Iª q. 55 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2512 quod ex hoc sunt in rebus aliqua superiora, quod sunt uni primo, | |
| 2513 quod est Deus, propinquiora et similiora. In Deo autem tota | |
| 2514 plenitudo intellectualis cognitionis continetur in uno, scilicet in | |
| 2515 essentia divina, per quam Deus omnia cognoscit. Quae quidem | |
| 2516 intelligibilis plenitudo in intellectibus creatis inferiori modo et | |
| 2517 minus simpliciter invenitur. Unde oportet quod ea quae Deus | |
| 2518 cognoscit per unum, inferiores intellectus cognoscant per multa, et | |
| 2519 tanto amplius per plura, quanto amplius intellectus inferior | |
| 2520 fuerit. Sic igitur quanto Angelus fuerit superior, tanto per | |
| 2521 pauciores species universitatem intelligibilium apprehendere | |
| 2522 poterit. Et ideo oportet quod eius formae sint universaliores, | |
| 2523 quasi ad plura se extendentes unaquaeque earum. Et de hoc exemplum | |
| 2524 aliqualiter in nobis perspici potest. Sunt enim quidam, qui | |
| 2525 veritatem intelligibilem capere non possunt, nisi eis particulatim | |
| 2526 per singula explicetur, et hoc quidem ex debilitate intellectus | |
| 2527 eorum contingit. Alii vero, qui sunt fortioris intellectus, ex | |
| 2528 paucis multa capere possunt.</p> | |
| 2529 <p title="I q. 55 a. 3 ad 1"><a name="30731"><span class= | |
| 2530 "ref">[30731] Iª q. 55 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2531 dicendum quod accidit universali ut a singularibus abstrahatur, | |
| 2532 inquantum intellectus illud cognoscens a rebus cognitionem accipit. | |
| 2533 Si vero sit aliquis intellectus a rebus cognitionem non accipiens, | |
| 2534 universale ab eo cognitum non erit abstractum a rebus, sed | |
| 2535 quodammodo ante res praeexistens, vel secundum ordinem causae, | |
| 2536 sicut universales rerum rationes sunt in verbo Dei; vel saltem | |
| 2537 ordine naturae, sicut universales rerum rationes sunt in intellectu | |
| 2538 angelico.</p> | |
| 2539 <p title="I q. 55 a. 3 ad 2"><a name="30732"><span class= | |
| 2540 "ref">[30732] Iª q. 55 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2541 dicendum quod cognoscere aliquid in universali, dicitur dupliciter. | |
| 2542 Uno modo, ex parte rei cognitae, ut scilicet cognoscatur solum | |
| 2543 universalis natura rei. Et sic cognoscere aliquid in universali est | |
| 2544 imperfectius, imperfecte enim cognosceret hominem, qui cognosceret | |
| 2545 de eo solum quod est animal. Alio modo, ex parte medii cognoscendi. | |
| 2546 Et sic perfectius est cognoscere aliquid in universali, perfectior | |
| 2547 enim est intellectus qui per unum universale medium potest singula | |
| 2548 propria cognoscere, quam qui non potest.</p> | |
| 2549 <p title="I q. 55 a. 3 ad 3"><a name="30733"><span class= | |
| 2550 "ref">[30733] Iª q. 55 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2551 dicendum quod idem non potest esse plurium propria ratio adaequata. | |
| 2552 Sed si sit excellens, potest idem accipi ut propria ratio et | |
| 2553 similitudo diversorum. Sicut in homine est universalis prudentia | |
| 2554 quantum ad omnes actus virtutum; et potest accipi ut propria ratio | |
| 2555 et similitudo particularis prudentiae quae est in leone ad actus | |
| 2556 magnanimitatis, et eius quae est in vulpe ad actus cautelae, et sic | |
| 2557 de aliis. Similiter essentia divina accipitur, propter sui | |
| 2558 excellentiam, ut propria ratio singulorum, quia est in ea unde sibi | |
| 2559 singula similentur secundum proprias rationes. Et eodem modo | |
| 2560 dicendum est de ratione universali quae est in mente Angeli, quod | |
| 2561 per eam, propter eius excellentiam, multa cognosci possunt propria | |
| 2562 cognitione.</p> | |
| 2563 <br /> | |
| 2564 <div class="D">Quaestio 56</div> | |
| 2565 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2566 <p title="I q. 56 pr."><a name="30734"><span class="ref">[30734] | |
| 2567 Iª q. 56 pr.</span></a> Deinde quaeritur de cognitione | |
| 2568 Angelorum ex parte rerum quas cognoscunt. Et primo, de cognitione | |
| 2569 rerum immaterialium; secundo, de cognitione rerum materialium. | |
| 2570 Circa primum quaeruntur tria. Primo, utrum Angelus cognoscat | |
| 2571 seipsum. Secundo, utrum unus cognoscat alium. Tertio, utrum Angelus | |
| 2572 per sua naturalia cognoscat Deum.</p> | |
| 2573 <br /> | |
| 2574 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2575 <p title="I q. 56 a. 1 arg. 1"><a name="30735"><span class= | |
| 2576 "ref">[30735] Iª q. 56 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2577 proceditur. Videtur quod Angelus seipsum non cognoscat. Dicit enim | |
| 2578 Dionysius, VI cap. Angel. Hier., quod Angeli ignorant proprias | |
| 2579 virtutes. Cognita autem substantia, cognoscitur virtus. Ergo | |
| 2580 Angelus non cognoscit suam essentiam.</p> | |
| 2581 <p title="I q. 56 a. 1 arg. 2"><a name="30736"><span class= | |
| 2582 "ref">[30736] Iª q. 56 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2583 Angelus est quaedam substantia singularis, alioquin non ageret, cum | |
| 2584 actus sint singularium subsistentium. Sed nullum singulare est | |
| 2585 intelligibile. Ergo non potest intelligi. Et ita, cum Angelo non | |
| 2586 adsit nisi intellectiva cognitio, non poterit aliquis Angelus | |
| 2587 cognoscere seipsum.</p> | |
| 2588 <p title="I q. 56 a. 1 arg. 3"><a name="30737"><span class= | |
| 2589 "ref">[30737] Iª q. 56 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2590 intellectus movetur ab intelligibili, quia intelligere est quoddam | |
| 2591 pati, ut dicitur in III de anima. Sed nihil movetur aut patitur a | |
| 2592 seipso; ut in rebus corporalibus apparet. Ergo Angelus non potest | |
| 2593 intelligere seipsum.</p> | |
| 2594 <p title="I q. 56 a. 1 s. c."><a name="30738"><span class= | |
| 2595 "ref">[30738] Iª q. 56 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2596 quod Augustinus dicit, II super Gen. ad Litt., quod <i>Angelus in | |
| 2597 ipsa sua conformatione, hoc est illustratione veritatis, cognovit | |
| 2598 seipsum</i>.</p> | |
| 2599 <p title="I q. 56 a. 1 co."><a name="30739"><span class= | |
| 2600 "ref">[30739] Iª q. 56 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2601 quod, sicut ex supra dictis patet, obiectum aliter se habet in | |
| 2602 actione quae manet in agente, et in actione quae transit in aliquid | |
| 2603 exterius. Nam in actione quae transit in aliquid exterius, obiectum | |
| 2604 sive materia in quam transit actus, est separata ab agente, sicut | |
| 2605 calefactum a calefaciente, et aedificatum ab aedificante. Sed in | |
| 2606 actione quae manet in agente, oportet ad hoc quod procedat actio, | |
| 2607 quod obiectum uniatur agenti, sicut oportet quod sensibile uniatur | |
| 2608 sensui, ad hoc quod sentiat actu. Et ita se habet obiectum unitum | |
| 2609 potentiae ad huiusmodi actionem, sicut forma quae est principium | |
| 2610 actionis in aliis agentibus, sicut enim calor est principium | |
| 2611 formale calefactionis in igne, ita species rei visae est principium | |
| 2612 formale visionis in oculo. Sed considerandum est quod huiusmodi | |
| 2613 species obiecti quandoque est in potentia tantum in cognoscitiva | |
| 2614 virtute, et tunc est cognoscens in potentia tantum; et ad hoc quod | |
| 2615 actu cognoscat, requiritur quod potentia cognoscitiva reducatur in | |
| 2616 actum speciei. Si autem semper eam actu habeat, nihilominus per eam | |
| 2617 cognoscere potest absque aliqua mutatione vel receptione | |
| 2618 praecedenti. Ex quo patet quod moveri ab obiecto non est de ratione | |
| 2619 cognoscentis inquantum est cognoscens, sed inquantum est potentia | |
| 2620 cognoscens. Nihil autem differt, ad hoc quod forma sit principium | |
| 2621 actionis, quod ipsa forma sit alii inhaerens, et quod sit per se | |
| 2622 subsistens, non enim minus calor calefaceret si esset per se | |
| 2623 subsistens, quam calefacit inhaerens. Sic igitur et si aliquid in | |
| 2624 genere intelligibilium se habeat ut forma intelligibilis | |
| 2625 subsistens, intelliget seipsum. Angelus autem, cum sit | |
| 2626 immaterialis, est quaedam forma subsistens, et per hoc | |
| 2627 intelligibilis actu. Unde sequitur quod per suam formam, quae est | |
| 2628 sua substantia, seipsum intelligat.</p> | |
| 2629 <p title="I q. 56 a. 1 ad 1"><a name="30740"><span class= | |
| 2630 "ref">[30740] Iª q. 56 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2631 dicendum quod littera illa est antiquae translationis, quae | |
| 2632 corrigitur per novam, in qua dicitur, praeterea et ipsos, scilicet | |
| 2633 Angelos, cognovisse proprias virtutes; loco cuius habebatur in alia | |
| 2634 translatione, et adhuc et eos ignorare proprias virtutes. Quamvis | |
| 2635 etiam littera antiquae translationis salvari possit quantum ad hoc, | |
| 2636 quod Angeli non perfecte cognoscunt suam virtutem, secundum quod | |
| 2637 procedit ab ordine divinae sapientiae, quae est Angelis | |
| 2638 incomprehensibilis.</p> | |
| 2639 <p title="I q. 56 a. 1 ad 2"><a name="30741"><span class= | |
| 2640 "ref">[30741] Iª q. 56 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2641 dicendum quod singularium quae sunt in rebus corporalibus, non est | |
| 2642 intellectus, apud nos, non ratione singularitatis, sed ratione | |
| 2643 materiae, quae est in eis individuationis principium. Unde si | |
| 2644 aliqua singularia sunt sine materia subsistentia, sicut sunt | |
| 2645 Angeli, illa nihil prohibet intelligibilia esse actu.</p> | |
| 2646 <p title="I q. 56 a. 1 ad 3"><a name="30742"><span class= | |
| 2647 "ref">[30742] Iª q. 56 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2648 dicendum quod moveri et pati convenit intellectui secundum quod est | |
| 2649 in potentia. Unde non habet locum in intellectu angelico; maxime | |
| 2650 quantum ad hoc quod intelligit seipsum. Actio etiam intellectus non | |
| 2651 est eiusdem rationis cum actione quae in corporalibus invenitur, in | |
| 2652 aliam materiam transeunte.</p> | |
| 2653 <br /> | |
| 2654 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2655 <p title="I q. 56 a. 2 arg. 1"><a name="30743"><span class= | |
| 2656 "ref">[30743] Iª q. 56 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2657 proceditur. Videtur quod unus Angelus alium non cognoscat. Dicit | |
| 2658 enim philosophus, in III de anima, quod si intellectus humanus | |
| 2659 haberet in se aliquam naturam de numero naturarum rerum | |
| 2660 sensibilium, illa natura interius existens prohiberet apparere | |
| 2661 extranea, sicut etiam si pupilla esset colorata aliquo colore, non | |
| 2662 posset videre omnem colorem. Sed sicut se habet intellectus humanus | |
| 2663 ad cognoscendas res corporeas, ita se habet intellectus angelicus | |
| 2664 ad cognoscendas res immateriales. Cum igitur intellectus angelicus | |
| 2665 habeat in se aliquam naturam determinatam de numero illarum | |
| 2666 naturarum, videtur quod alias cognoscere non possit.</p> | |
| 2667 <p title="I q. 56 a. 2 arg. 2"><a name="30744"><span class= | |
| 2668 "ref">[30744] Iª q. 56 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 2669 libro de causis dicitur quod <i>omnis intelligentia sit quod est | |
| 2670 supra se, inquantum est causata ab eo; et quod est sub se, | |
| 2671 inquantum est causa eius</i>. Sed unus Angelus non est causa | |
| 2672 alterius. Ergo unus Angelus non cognoscit alium.</p> | |
| 2673 <p title="I q. 56 a. 2 arg. 3"><a name="30745"><span class= | |
| 2674 "ref">[30745] Iª q. 56 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, unus | |
| 2675 Angelus non potest cognoscere alium per essentiam ipsius Angeli | |
| 2676 cognoscentis, cum omnis cognitio sit secundum rationem | |
| 2677 similitudinis, essentia autem Angeli cognoscentis non est similis | |
| 2678 essentiae Angeli cogniti nisi in genere, ut ex supra dictis patet; | |
| 2679 unde sequeretur quod unus Angelus non haberet de alio cognitionem | |
| 2680 propriam, sed generalem tantum. Similiter etiam non potest dici | |
| 2681 quod unus Angelus cognoscat alium per essentiam Angeli cogniti, | |
| 2682 quia illud quo intellectus intelligit, est intrinsecum intellectui; | |
| 2683 sola autem Trinitas illabitur menti. Similiter etiam dici non | |
| 2684 potest quod unus cognoscat alium per speciem, quia illa species non | |
| 2685 differret ab Angelo intellecto, cum utrumque sit immateriale. Nullo | |
| 2686 igitur modo videtur quod unus Angelus possit intelligere alium.</p> | |
| 2687 <p title="I q. 56 a. 2 arg. 4"><a name="30746"><span class= | |
| 2688 "ref">[30746] Iª q. 56 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, si | |
| 2689 unus Angelus intelligit alium, aut hoc esset per speciem innatam, | |
| 2690 et sic sequeretur quod, si Deus nunc de novo crearet aliquem | |
| 2691 Angelum, quod non posset cognosci ab his qui nunc sunt. Aut per | |
| 2692 speciem acquisitam a rebus, et sic sequeretur quod Angeli | |
| 2693 superiores non possent cognoscere inferiores, a quibus nihil | |
| 2694 accipiunt. Nullo igitur modo videtur quod unus Angelus alium | |
| 2695 cognoscat.</p> | |
| 2696 <p title="I q. 56 a. 2 s. c."><a name="30747"><span class= | |
| 2697 "ref">[30747] Iª q. 56 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2698 quod dicitur in libro de causis, quod <i>omnis intelligentia scit | |
| 2699 res quae non corrumpuntur</i>.</p> | |
| 2700 <p title="I q. 56 a. 2 co."><a name="30748"><span class= | |
| 2701 "ref">[30748] Iª q. 56 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2702 quod, sicut Augustinus dicit, II super Gen. ad Litt., ea quae in | |
| 2703 verbo Dei ab aeterno praeextiterunt, dupliciter ab eo effluxerunt, | |
| 2704 uno modo, in intellectum angelicum; alio modo, ut subsisterent in | |
| 2705 propriis naturis. In intellectum autem angelicum processerunt per | |
| 2706 hoc, quod Deus menti angelicae impressit rerum similitudines, quas | |
| 2707 in esse naturali produxit. In verbo autem Dei ab aeterno extiterunt | |
| 2708 non solum rationes rerum corporalium, sed etiam rationes omnium | |
| 2709 spiritualium creaturarum. Sic igitur unicuique spiritualium | |
| 2710 creaturarum a verbo Dei impressae sunt omnes rationes rerum omnium, | |
| 2711 tam corporalium quam spiritualium. Ita tamen quod unicuique Angelo | |
| 2712 impressa est ratio suae speciei secundum esse naturale et | |
| 2713 intelligibile simul, ita scilicet quod in natura suae speciei | |
| 2714 subsisteret, et per eam se intelligeret, aliarum vero naturarum, | |
| 2715 tam spiritualium quam corporalium, rationes sunt ei impressae | |
| 2716 secundum esse intelligibile tantum, ut videlicet per huiusmodi | |
| 2717 species impressas, tam creaturas corporales quam spirituales | |
| 2718 cognosceret.</p> | |
| 2719 <p title="I q. 56 a. 2 ad 1"><a name="30749"><span class= | |
| 2720 "ref">[30749] Iª q. 56 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2721 dicendum quod naturae spirituales Angelorum ab invicem | |
| 2722 distinguuntur ordine quodam, sicut supra dictum est. Et sic natura | |
| 2723 unius Angeli non prohibet intellectum ipsius a cognoscendis aliis | |
| 2724 naturis Angelorum, cum tam superiores quam inferiores habeant | |
| 2725 affinitatem cum natura eius, differentia existente tantum secundum | |
| 2726 diversos gradus perfectionis.</p> | |
| 2727 <p title="I q. 56 a. 2 ad 2"><a name="30750"><span class= | |
| 2728 "ref">[30750] Iª q. 56 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2729 dicendum quod ratio causae et causati non facit ad hoc quod unus | |
| 2730 Angelus alium cognoscat, nisi ratione similitudinis, inquantum | |
| 2731 causa et causatum sunt similia. Et ideo, si inter Angelos ponatur | |
| 2732 similitudo absque causalitate, remanebit in uno cognitio | |
| 2733 alterius.</p> | |
| 2734 <p title="I q. 56 a. 2 ad 3"><a name="30751"><span class= | |
| 2735 "ref">[30751] Iª q. 56 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2736 dicendum quod unus Angelus cognoscit alium per speciem eius in | |
| 2737 intellectu suo existentem, quae differt ab Angelo cuius similitudo | |
| 2738 est, non secundum esse materiale et immateriale, sed secundum esse | |
| 2739 naturale et intentionale. Nam ipse Angelus est forma subsistens in | |
| 2740 esse naturali, non autem species eius quae est in intellectu | |
| 2741 alterius Angeli, sed habet ibi esse intelligibile tantum. Sicut | |
| 2742 etiam et forma coloris in pariete habet esse naturale, in medio | |
| 2743 autem deferente habet esse intentionale tantum.</p> | |
| 2744 <p title="I q. 56 a. 2 ad 4"><a name="30752"><span class= | |
| 2745 "ref">[30752] Iª q. 56 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2746 dicendum quod Deus unamquamque creaturam fecit proportionatam | |
| 2747 universo quod facere disposuit. Et ideo, si Deus instituisset | |
| 2748 facere plures Angelos vel plures naturas rerum, plures species | |
| 2749 intelligibiles mentibus angelicis impressisset. Sicut si | |
| 2750 aedificator voluisset facere maiorem domum, fecisset maius | |
| 2751 fundamentum. Unde eiusdem rationis est quod Deus adderet aliquam | |
| 2752 creaturam universo, et aliquam speciem intelligibilem Angelo.</p> | |
| 2753 <br /> | |
| 2754 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2755 <p title="I q. 56 a. 3 arg. 1"><a name="30753"><span class= | |
| 2756 "ref">[30753] Iª q. 56 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2757 proceditur. Videtur quod Angeli per sua naturalia Deum cognoscere | |
| 2758 non possint. Dicit enim Dionysius, I cap. de Div. Nom., quod | |
| 2759 <i>Deus est super omnes caelestes mentes incomprehensibili virtute | |
| 2760 collocatus</i>. Et postea subdit quod, <i>quia est supra omnem | |
| 2761 substantiam, ab omni cognitione est segregatus</i>.</p> | |
| 2762 <p title="I q. 56 a. 3 arg. 2"><a name="30754"><span class= | |
| 2763 "ref">[30754] Iª q. 56 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, Deus | |
| 2764 in infinitum distat ab intellectu Angeli. Sed in infinitum | |
| 2765 distantia non possunt attingi. Ergo videtur quod Angelus per sua | |
| 2766 naturalia non possit Deum cognoscere.</p> | |
| 2767 <p title="I q. 56 a. 3 arg. 3"><a name="30755"><span class= | |
| 2768 "ref">[30755] Iª q. 56 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, I | |
| 2769 Cor. XIII dicitur, <i>videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc | |
| 2770 autem facie ad faciem</i>. Ex quo videtur quod sit duplex Dei | |
| 2771 cognitio, una, qua videtur per sui essentiam, secundum quam dicitur | |
| 2772 videri facie ad faciem; alia, secundum quod videtur in speculo | |
| 2773 creaturarum. Sed primam Dei cognitionem Angelus habere non potuit | |
| 2774 per sua naturalia, ut supra ostensum est. Visio autem specularis | |
| 2775 Angelis non convenit, quia non accipiunt divinam cognitionem e | |
| 2776 rebus sensibilibus, ut dicit Dionysius, VII cap. de Div. Nom. Ergo | |
| 2777 Angeli per sua naturalia Deum cognoscere non possunt.</p> | |
| 2778 <p title="I q. 56 a. 3 s. c."><a name="30756"><span class= | |
| 2779 "ref">[30756] Iª q. 56 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2780 Angeli sunt potentiores in cognoscendo quam homines. Sed homines | |
| 2781 per sua naturalia Deum cognoscere possunt; secundum illud Rom. I, | |
| 2782 <i>quod notum est Dei, manifestum est in illis</i>. Ergo multo | |
| 2783 magis Angeli.</p> | |
| 2784 <p title="I q. 56 a. 3 co."><a name="30757"><span class= | |
| 2785 "ref">[30757] Iª q. 56 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2786 quod Angeli aliquam cognitionem de Deo habere possunt per sua | |
| 2787 naturalia. Ad cuius evidentiam, considerandum est quod aliquid | |
| 2788 tripliciter cognoscitur. Uno modo, per praesentiam suae essentiae | |
| 2789 in cognoscente, sicut si lux videatur in oculo, et sic dictum est | |
| 2790 quod Angelus intelligit seipsum. Alio modo, per praesentiam suae | |
| 2791 similitudinis in potentia cognoscitiva, sicut lapis videtur ab | |
| 2792 oculo per hoc quod similitudo eius resultat in oculo. Tertio modo, | |
| 2793 per hoc quod similitudo rei cognitae non accipitur immediate ab | |
| 2794 ipsa re cognita, sed a re alia, in qua resultat, sicut cum videmus | |
| 2795 hominem in speculo. Primae igitur cognitioni assimilatur divina | |
| 2796 cognitio, qua per essentiam suam videtur. Et haec cognitio Dei non | |
| 2797 potest adesse creaturae alicui per sua naturalia, ut supra dictum | |
| 2798 est. Tertiae autem cognitioni assimilatur cognitio qua nos | |
| 2799 cognoscimus Deum in via, per similitudinem eius in creaturis | |
| 2800 resultantem; secundum illud Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea quae | |
| 2801 facta sunt, intellecta, conspiciuntur</i>. Unde et dicimur Deum | |
| 2802 videre in speculo. Cognitio autem qua Angelus per sua naturalia | |
| 2803 cognoscit Deum, media est inter has duas; et similatur illi | |
| 2804 cognitioni qua videtur res per speciem ab ea acceptam. Quia enim | |
| 2805 imago Dei est in ipsa natura Angeli impressa per suam essentiam, | |
| 2806 Angelus Deum cognoscit, inquantum est similitudo Dei. Non tamen | |
| 2807 ipsam essentiam Dei videt, quia nulla similitudo creata est | |
| 2808 sufficiens ad repraesentandam divinam essentiam. Unde magis ista | |
| 2809 cognitio tenet se cum speculari, quia et ipsa natura angelica est | |
| 2810 quoddam speculum divinam similitudinem repraesentans.</p> | |
| 2811 <p title="I q. 56 a. 3 ad 1"><a name="30758"><span class= | |
| 2812 "ref">[30758] Iª q. 56 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2813 dicendum quod Dionysius loquitur de cognitione comprehensionis, ut | |
| 2814 expresse eius verba ostendunt. Et sic a nullo intellectu creato | |
| 2815 cognoscitur.</p> | |
| 2816 <p title="I q. 56 a. 3 ad 2"><a name="30759"><span class= | |
| 2817 "ref">[30759] Iª q. 56 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2818 dicendum quod propter hoc quod intellectus et essentia Angeli in | |
| 2819 infinitum distant a Deo, sequitur quod non possit ipsum | |
| 2820 comprehendere, nec per suam naturam eius essentiam videre. Non | |
| 2821 tamen sequitur propter hoc, quod nullam eius cognitionem habere | |
| 2822 possit, quia sicut Deus in infinitum distat ab Angelo, ita cognitio | |
| 2823 quam Deus habet de seipso, in infinitum distat a cognitione quam | |
| 2824 Angelus habet de eo.</p> | |
| 2825 <p title="I q. 56 a. 3 ad 3"><a name="30760"><span class= | |
| 2826 "ref">[30760] Iª q. 56 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2827 dicendum quod cognitio quam naturaliter Angelus habet de Deo, est | |
| 2828 media inter utramque cognitionem, et tamen magis se tenet cum una, | |
| 2829 ut supra dictum est.</p> | |
| 2830 <br /> | |
| 2831 <div class="D">Quaestio 57</div> | |
| 2832 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2833 <p title="I q. 57 pr."><a name="30761"><span class="ref">[30761] | |
| 2834 Iª q. 57 pr.</span></a> Deinde quaeritur de his materialibus | |
| 2835 quae ab Angelis cognoscuntur. Et circa hoc quaeruntur quinque. | |
| 2836 Primo, utrum Angeli cognoscant naturas rerum materialium. Secundo, | |
| 2837 utrum cognoscant singularia. Tertio, utrum cognoscant futura. | |
| 2838 Quarto, utrum cognoscant cogitationes cordium. Quinto, utrum | |
| 2839 cognoscant omnia mysteria gratiae.</p> | |
| 2840 <br /> | |
| 2841 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2842 <p title="I q. 57 a. 1 arg. 1"><a name="30762"><span class= | |
| 2843 "ref">[30762] Iª q. 57 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2844 proceditur. Videtur quod Angeli non cognoscant res materiales. | |
| 2845 Intellectum enim est perfectio intelligentis. Res autem materiales | |
| 2846 non possunt esse perfectiones Angelorum, cum sint infra ipsos. Ergo | |
| 2847 Angeli non cognoscunt res materiales.</p> | |
| 2848 <p title="I q. 57 a. 1 arg. 2"><a name="30763"><span class= | |
| 2849 "ref">[30763] Iª q. 57 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, visio | |
| 2850 intellectualis est eorum quae sunt in anima per sui essentiam, ut | |
| 2851 dicitur in Glossa, II ad Cor. XII. Sed res materiales non possunt | |
| 2852 esse in anima hominis, vel in mente Angeli, per suas essentias. | |
| 2853 Ergo non possunt intellectuali visione cognosci, sed solum | |
| 2854 imaginaria, qua apprehenduntur similitudines corporum; et | |
| 2855 sensibili, quae est de ipsis corporibus. In Angelis autem non est | |
| 2856 visio imaginaria et sensibilis, sed solum intellectualis. Ergo | |
| 2857 Angeli materialia cognoscere non possunt.</p> | |
| 2858 <p title="I q. 57 a. 1 arg. 3"><a name="30764"><span class= | |
| 2859 "ref">[30764] Iª q. 57 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, res | |
| 2860 materiales non sunt intelligibiles in actu, sed sunt cognoscibiles | |
| 2861 apprehensione sensus et imaginationis; quae non est in Angelis. | |
| 2862 Ergo Angeli materialia non cognoscunt.</p> | |
| 2863 <p title="I q. 57 a. 1 s. c."><a name="30765"><span class= | |
| 2864 "ref">[30765] Iª q. 57 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2865 quidquid potest inferior virtus, potest virtus superior. Sed | |
| 2866 intellectus hominis, qui est ordine naturae infra intellectum | |
| 2867 Angeli, potest cognoscere res materiales. Ergo multo fortius | |
| 2868 intellectus Angeli.</p> | |
| 2869 <p title="I q. 57 a. 1 co."><a name="30766"><span class= | |
| 2870 "ref">[30766] Iª q. 57 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2871 quod talis est ordo in rebus, quod superiora in entibus sunt | |
| 2872 perfectiora inferioribus, et quod in inferioribus continetur | |
| 2873 deficienter et partialiter et multipliciter, in superioribus | |
| 2874 continetur eminenter et per quandam totalitatem et simplicitatem. | |
| 2875 Et ideo in Deo, sicut in summo rerum vertice, omnia | |
| 2876 supersubstantialiter praeexistunt secundum ipsum suum simplex esse, | |
| 2877 ut Dionysius dicit, in libro de Div. Nom. Angeli autem inter | |
| 2878 ceteras creaturas sunt Deo propinquiores et similiores, unde et | |
| 2879 plura participant ex bonitate divina, et perfectius, ut Dionysius | |
| 2880 dicit, IV cap. Cael. Hier. Sic igitur omnia materialia in ipsis | |
| 2881 Angelis praeexistunt, simplicius quidem et immaterialius quam in | |
| 2882 ipsis rebus; multiplicius autem et imperfectius quam in Deo. Omne | |
| 2883 autem quod est in aliquo; est in eo per modum eius in quo est. | |
| 2884 Angeli autem secundum suam naturam sunt intellectuales. Et ideo, | |
| 2885 sicut Deus per suam essentiam materialia cognoscit, ita Angeli ea | |
| 2886 cognoscunt per hoc quod sunt in eis per suas intelligibiles | |
| 2887 species.</p> | |
| 2888 <p title="I q. 57 a. 1 ad 1"><a name="30767"><span class= | |
| 2889 "ref">[30767] Iª q. 57 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2890 dicendum quod intellectum est perfectio intelligentis secundum | |
| 2891 speciem intelligibilem quam habet in intellectu. Et sic species | |
| 2892 intelligibiles quae sunt in intellectu Angeli, sunt perfectiones et | |
| 2893 actus intellectus angelici.</p> | |
| 2894 <p title="I q. 57 a. 1 ad 2"><a name="30768"><span class= | |
| 2895 "ref">[30768] Iª q. 57 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2896 dicendum quod sensus non apprehendit essentias rerum, sed exteriora | |
| 2897 accidentia tantum. Similiter neque imaginatio, sed apprehendit | |
| 2898 solas similitudines corporum. Intellectus autem solus apprehendit | |
| 2899 essentias rerum. Unde in III de anima dicitur quod obiectum | |
| 2900 intellectus est quod quid est, circa quod non errat, sicut neque | |
| 2901 sensus circa proprium sensibile. Sic ergo essentiae rerum | |
| 2902 materialium sunt in intellectu hominis vel Angeli, ut intellectum | |
| 2903 est in intelligente, et non secundum esse suum reale. Quaedam vero | |
| 2904 sunt quae sunt in intellectu vel in anima secundum utrumque esse. | |
| 2905 Et utrorumque est visio intellectualis.</p> | |
| 2906 <p title="I q. 57 a. 1 ad 3"><a name="30769"><span class= | |
| 2907 "ref">[30769] Iª q. 57 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2908 dicendum quod, si Angelus acciperet cognitionem rerum materialium | |
| 2909 ab ipsis rebus materialibus, oporteret quod faceret eas | |
| 2910 intelligibiles actu, abstrahendo eas. Non autem accipit cognitionem | |
| 2911 earum a rebus materialibus, sed per species actu intelligibiles | |
| 2912 rerum sibi connaturales, rerum materialium notitiam habet; sicut | |
| 2913 intellectus noster secundum species quas intelligibiles facit | |
| 2914 abstrahendo.</p> | |
| 2915 <br /> | |
| 2916 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2917 <p title="I q. 57 a. 2 arg. 1"><a name="30770"><span class= | |
| 2918 "ref">[30770] Iª q. 57 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2919 proceditur. Videtur quod Angelus singularia non cognoscat. Dicit | |
| 2920 enim philosophus, in I Physic., quod sensus est singularium, ratio | |
| 2921 vero (vel intellectus) universalium. In Angelis autem non est vis | |
| 2922 cognoscitiva nisi intellectiva, ut ex superioribus patet. Ergo | |
| 2923 singularia non cognoscunt.</p> | |
| 2924 <p title="I q. 57 a. 2 arg. 2"><a name="30771"><span class= | |
| 2925 "ref">[30771] Iª q. 57 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, omnis | |
| 2926 cognitio est per assimilationem aliquam cognoscentis ad cognitum. | |
| 2927 Sed non videtur quod possit esse aliqua assimilatio Angeli ad | |
| 2928 singulare inquantum est singulare, cum Angelus sit immaterialis, ut | |
| 2929 supra dictum est, singularitatis vero principium sit materia. Ergo | |
| 2930 Angelus non potest cognoscere singularia.</p> | |
| 2931 <p title="I q. 57 a. 2 arg. 3"><a name="30772"><span class= | |
| 2932 "ref">[30772] Iª q. 57 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 2933 Angelus scit singularia, aut per species singulares, aut per | |
| 2934 species universales. Non per singulares, quia sic oporteret quod | |
| 2935 haberet species infinitas. Neque per universales, quia universale | |
| 2936 non est sufficiens principium cognoscendi singulare inquantum est | |
| 2937 singulare, cum in universali singularia non cognoscantur nisi in | |
| 2938 potentia. Ergo Angelus non cognoscit singularia.</p> | |
| 2939 <p title="I q. 57 a. 2 s. c."><a name="30773"><span class= | |
| 2940 "ref">[30773] Iª q. 57 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2941 nullus potest custodire quod non cognoscit. Sed Angeli custodiunt | |
| 2942 homines singulares, secundum illud Psalmi XC, <i>Angelis suis | |
| 2943 mandavit de te,</i> et cetera. Ergo Angeli cognoscunt | |
| 2944 singularia.</p> | |
| 2945 <p title="I q. 57 a. 2 co."><a name="30774"><span class= | |
| 2946 "ref">[30774] Iª q. 57 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2947 quod quidam totaliter subtraxerunt Angelis singularium cognitionem. | |
| 2948 Sed hoc primo quidem derogat Catholicae fidei, quae ponit haec | |
| 2949 inferiora administrari per Angelos, secundum illud Heb. I, <i>omnes | |
| 2950 sunt administratorii spiritus</i>. Si autem singularium notitiam | |
| 2951 non haberent, nullam providentiam habere possent de his quae in hoc | |
| 2952 mundo aguntur; cum actus singularium sint. Et hoc est contra illud | |
| 2953 quod dicitur Eccle. V, <i>ne dicas coram Angelo, non est | |
| 2954 providentia</i>. Secundo, etiam derogat philosophiae documentis, | |
| 2955 secundum quae ponuntur Angeli motores caelestium orbium, et quod | |
| 2956 eos moveant secundum intellectum et voluntatem. Et ideo alii | |
| 2957 dixerunt quod Angelus habet quidem cognitionem singularium, sed in | |
| 2958 causis universalibus, ad quas reducuntur particulares omnes | |
| 2959 effectus, sicut si astrologus iudicet de aliqua eclipsi futura, per | |
| 2960 dispositiones caelestium motuum. Sed haec positio praedicta | |
| 2961 inconvenientia non evadit, quia sic cognoscere singulare in causis | |
| 2962 universalibus, non est cognoscere ipsum ut est singulare, hoc est | |
| 2963 ut est hic et nunc. Astrologus enim cognoscens eclipsim futuram per | |
| 2964 computationem caelestium motuum, scit eam in universali; et non | |
| 2965 prout est hic et nunc, nisi per sensum accipiat. Administratio | |
| 2966 autem et providentia et motus sunt singularium, prout sunt hic et | |
| 2967 nunc. Et ideo aliter dicendum est quod, sicut homo cognoscit | |
| 2968 diversis viribus cognitivis omnia rerum genera, intellectu quidem | |
| 2969 universalia et immaterialia, sensu autem singularia et corporalia; | |
| 2970 ita Angelus per unam intellectivam virtutem utraque cognoscit. Hoc | |
| 2971 enim rerum ordo habet, quod quanto aliquid est superius, tanto | |
| 2972 habeat virtutem magis unitam et ad plura se extendentem, sicut in | |
| 2973 ipso homine patet quod sensus communis, qui est superior quam | |
| 2974 sensus proprius, licet sit unica potentia, omnia cognoscit quae | |
| 2975 quinque sensibus exterioribus cognoscuntur, et quaedam alia quae | |
| 2976 nullus sensus exterior cognoscit, scilicet differentiam albi et | |
| 2977 dulcis. Et simile etiam est in aliis considerare. Unde cum Angelus | |
| 2978 naturae ordine sit supra hominem, inconveniens est dicere quod homo | |
| 2979 quacumque sua potentia cognoscat aliquid, quod Angelus per unam vim | |
| 2980 suam cognoscitivam, scilicet intellectum, non cognoscat. Unde | |
| 2981 Aristoteles pro inconvenienti habet ut litem, quam nos scimus, Deus | |
| 2982 ignoret; ut patet in I de anima, et in III Metaphys. Modus autem | |
| 2983 quo intellectus Angeli singularia cognoscit, ex hoc considerari | |
| 2984 potest quod, sicut a Deo effluunt res ut subsistant in propriis | |
| 2985 naturis, ita etiam ut sint in cognitione angelica. Manifestum est | |
| 2986 autem quod a Deo effluit in rebus non solum illud quod ad naturam | |
| 2987 universalem pertinet, sed etiam ea quae sunt individuationis | |
| 2988 principia, est enim causa totius substantiae rei, et quantum ad | |
| 2989 materiam et quantum ad formam. Et secundum quod causat, sic et | |
| 2990 cognoscit, quia scientia eius est causa rei, ut supra ostensum est. | |
| 2991 Sicut igitur Deus per essentiam suam, per quam omnia causat, est | |
| 2992 similitudo omnium, et per eam omnia cognoscit non solum quantum ad | |
| 2993 naturas universales, sed etiam quantum ad singularitatem; ita | |
| 2994 Angeli per species a Deo inditas, res cognoscunt non solum quantum | |
| 2995 ad naturam universalem, sed etiam secundum earum singularitatem, | |
| 2996 inquantum sunt quaedam repraesentationes multiplicatae illius | |
| 2997 unicae et simplicis essentiae.</p> | |
| 2998 <p title="I q. 57 a. 2 ad 1"><a name="30775"><span class= | |
| 2999 "ref">[30775] Iª q. 57 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3000 dicendum quod philosophus loquitur de intellectu nostro, qui non | |
| 3001 intelligit res nisi abstrahendo; et per ipsam abstractionem a | |
| 3002 materialibus conditionibus, id quod abstrahitur, fit universale. | |
| 3003 Hic autem modus intelligendi non convenit Angelis, ut supra dictum | |
| 3004 est, et ideo non est eadem ratio.</p> | |
| 3005 <p title="I q. 57 a. 2 ad 2"><a name="30776"><span class= | |
| 3006 "ref">[30776] Iª q. 57 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3007 dicendum quod secundum suam naturam Angeli non assimilantur rebus | |
| 3008 materialibus sicut assimilatur aliquid alicui secundum | |
| 3009 convenientiam in genere vel in specie, aut in accidente; sed sicut | |
| 3010 superius habet similitudinem cum inferiori, ut sol cum igne. Et per | |
| 3011 hunc etiam modum in Deo est similitudo omnium, et quantum ad formam | |
| 3012 et quantum ad materiam, inquantum in ipso praeexistit ut in causa | |
| 3013 quidquid in rebus invenitur. Et eadem ratione species intellectus | |
| 3014 Angeli, quae sunt quaedam derivatae similitudines a divina | |
| 3015 essentia, sunt similitudines rerum non solum quantum ad formam, sed | |
| 3016 etiam quantum ad materiam.</p> | |
| 3017 <p title="I q. 57 a. 2 ad 3"><a name="30777"><span class= | |
| 3018 "ref">[30777] Iª q. 57 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3019 dicendum quod Angeli cognoscunt singularia per formas universales, | |
| 3020 quae tamen sunt similitudines rerum et quantum ad principia | |
| 3021 universalia, et quantum ad individuationis principia. Quomodo autem | |
| 3022 per eandem speciem possint multa cognosci iam supra dictum est.</p> | |
| 3023 <br /> | |
| 3024 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3025 <p title="I q. 57 a. 3 arg. 1"><a name="30778"><span class= | |
| 3026 "ref">[30778] Iª q. 57 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3027 proceditur. Videtur quod Angeli cognoscant futura. Angeli enim | |
| 3028 potentiores sunt in cognoscendo quam homines. Sed homines aliqui | |
| 3029 cognoscunt multa futura. Ergo multo fortius Angeli.</p> | |
| 3030 <p title="I q. 57 a. 3 arg. 2"><a name="30779"><span class= | |
| 3031 "ref">[30779] Iª q. 57 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3032 praesens et futurum sunt differentiae temporis. Sed intellectus | |
| 3033 Angeli est supra tempus, parificatur enim intelligentia | |
| 3034 aeternitati, idest aevo, ut dicitur in libro de causis. Ergo | |
| 3035 quantum ad intellectum Angeli, non differunt praeteritum et | |
| 3036 futurum; sed indifferenter cognoscit utrumque.</p> | |
| 3037 <p title="I q. 57 a. 3 arg. 3"><a name="30780"><span class= | |
| 3038 "ref">[30780] Iª q. 57 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3039 Angelus non cognoscit per species acceptas a rebus, sed per species | |
| 3040 innatas universales. Sed species universales aequaliter se habent | |
| 3041 ad praesens, praeteritum et futurum. Ergo videtur quod Angeli | |
| 3042 indifferenter cognoscant praeterita et praesentia et futura.</p> | |
| 3043 <p title="I q. 57 a. 3 arg. 4"><a name="30781"><span class= | |
| 3044 "ref">[30781] Iª q. 57 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, sicut | |
| 3045 aliquid dicitur distans secundum tempus, ita secundum locum. Sed | |
| 3046 Angeli cognoscunt distantia secundum locum. Ergo etiam cognoscunt | |
| 3047 distantia secundum tempus futurum.</p> | |
| 3048 <p title="I q. 57 a. 3 s. c."><a name="30782"><span class= | |
| 3049 "ref">[30782] Iª q. 57 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, id | |
| 3050 quod est proprium signum divinitatis, non convenit Angelis. Sed | |
| 3051 cognoscere futura est proprium signum divinitatis; secundum illud | |
| 3052 Isaiae XLI, <i>annuntiate quae ventura sunt in futurum, et sciemus | |
| 3053 quod dii estis vos</i>. Ergo Angeli non cognoscunt futura.</p> | |
| 3054 <p title="I q. 57 a. 3 co."><a name="30783"><span class= | |
| 3055 "ref">[30783] Iª q. 57 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3056 quod futurum dupliciter potest cognosci. Uno modo, in causa sua. Et | |
| 3057 sic futura quae ex necessitate ex causis suis proveniunt, per | |
| 3058 certam scientiam cognoscuntur, ut solem oriri cras. Quae vero ex | |
| 3059 suis causis proveniunt ut in pluribus, cognoscuntur non per | |
| 3060 certitudinem, sed per coniecturam; sicut medicus praecognoscit | |
| 3061 sanitatem infirmi. Et iste modus cognoscendi futura adest Angelis; | |
| 3062 et tanto magis quam nobis, quanto magis rerum causas et | |
| 3063 universalius et perfectius cognoscunt; sicut medici qui acutius | |
| 3064 vident causas, melius de futuro statu aegritudinis prognosticantur. | |
| 3065 Quae vero proveniunt ex causis suis ut in paucioribus, penitus sunt | |
| 3066 ignota, sicut casualia et fortuita. Alio modo cognoscuntur futura | |
| 3067 in seipsis. Et sic solius Dei est futura cognoscere, non solum quae | |
| 3068 ex necessitate proveniunt, vel ut in pluribus, sed etiam casualia | |
| 3069 et fortuita, quia Deus videt omnia in sua aeternitate, quae, cum | |
| 3070 sit simplex, toti tempori adest, et ipsum concludit. Et ideo unus | |
| 3071 Dei intuitus fertur in omnia quae aguntur per totum tempus sicut in | |
| 3072 praesentia, et videt omnia ut in seipsis sunt; sicut supra dictum | |
| 3073 est cum de Dei scientia ageretur. Angelicus autem intellectus, et | |
| 3074 quilibet intellectus creatus, deficit ab aeternitate divina. Unde | |
| 3075 non potest ab aliquo intellectu creato cognosci futurum, ut est in | |
| 3076 suo esse.</p> | |
| 3077 <p title="I q. 57 a. 3 ad 1"><a name="30784"><span class= | |
| 3078 "ref">[30784] Iª q. 57 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3079 dicendum quod homines non cognoscunt futura nisi in causis suis, | |
| 3080 vel Deo revelante. Et sic Angeli multo subtilius futura | |
| 3081 cognoscunt.</p> | |
| 3082 <p title="I q. 57 a. 3 ad 2"><a name="30785"><span class= | |
| 3083 "ref">[30785] Iª q. 57 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3084 dicendum quod, licet intellectus Angeli sit supra tempus quo | |
| 3085 mensurantur corporales motus, est tamen in intellectu Angeli tempus | |
| 3086 secundum successionem intelligibilium conceptionum; secundum quod | |
| 3087 dicit Augustinus, VIII super Gen. ad Litt., quod <i>Deus movet | |
| 3088 spiritualem creaturam per tempus</i>. Et ita, cum sit successio in | |
| 3089 intellectu Angeli, non omnia quae aguntur per totum tempus, sunt ei | |
| 3090 praesentia.</p> | |
| 3091 <p title="I q. 57 a. 3 ad 3"><a name="30786"><span class= | |
| 3092 "ref">[30786] Iª q. 57 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3093 dicendum quod, licet species quae sunt in intellectu Angeli, | |
| 3094 quantum est de se, aequaliter se habeant ad praesentia, praeterita | |
| 3095 et futura; tamen praesentia, praeterita et futura non aequaliter se | |
| 3096 habent ad rationes. Quia ea quae praesentia sunt, habent naturam | |
| 3097 per quam assimilantur speciebus quae sunt in mente Angeli, et sic | |
| 3098 per eas cognosci possunt. Sed quae futura sunt, nondum habent | |
| 3099 naturam per quam illis assimilentur, unde per eas cognosci non | |
| 3100 possunt.</p> | |
| 3101 <p title="I q. 57 a. 3 ad 4"><a name="30787"><span class= | |
| 3102 "ref">[30787] Iª q. 57 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3103 dicendum quod distantia secundum locum sunt iam in rerum natura, et | |
| 3104 participant aliquam speciem, cuius similitudo est in Angelo, quod | |
| 3105 non est verum de futuris, ut dictum est. Et ideo non est | |
| 3106 simile.</p> | |
| 3107 <br /> | |
| 3108 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3109 <p title="I q. 57 a. 4 arg. 1"><a name="30788"><span class= | |
| 3110 "ref">[30788] Iª q. 57 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3111 proceditur. Videtur quod Angeli cognoscant cogitationes cordium. | |
| 3112 Dicit enim Gregorius, in moralibus, super illud Iob XXVIII, <i>non | |
| 3113 aequabitur ei aurum vel vitrum</i>, quod tunc, scilicet in | |
| 3114 beatitudine resurgentium, unus <i>erit perspicabilis alteri sicut | |
| 3115 ipse sibi, et cum uniuscuiusque intellectus attenditur, simul | |
| 3116 conscientia penetratur</i>. Sed resurgentes erunt similes Angelis, | |
| 3117 sicut habetur Matth. XXII. Ergo unus Angelus potest videre id quod | |
| 3118 est in conscientia alterius.</p> | |
| 3119 <p title="I q. 57 a. 4 arg. 2"><a name="30789"><span class= | |
| 3120 "ref">[30789] Iª q. 57 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, sicut | |
| 3121 se habent figurae ad corpora, ita se habent species intelligibiles | |
| 3122 ad intellectum. Sed viso corpore, videtur eius figura. Ergo visa | |
| 3123 substantia intellectuali, videtur species intelligibilis quae est | |
| 3124 in ipsa. Ergo, cum Angelus videat alium Angelum, et etiam animam, | |
| 3125 videtur quod possit videre cogitationem utriusque.</p> | |
| 3126 <p title="I q. 57 a. 4 arg. 3"><a name="30790"><span class= | |
| 3127 "ref">[30790] Iª q. 57 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, ea | |
| 3128 quae sunt in intellectu nostro, sunt similiora Angelo quam ea quae | |
| 3129 sunt in phantasia, cum haec sint intellecta in actu, illa vero in | |
| 3130 potentia tantum. Sed ea quae sunt in phantasia, possunt cognosci ab | |
| 3131 Angelo sicut corporalia, cum phantasia sit virtus corporis. Ergo | |
| 3132 videtur quod Angelus possit cognoscere cogitationes | |
| 3133 intellectus.</p> | |
| 3134 <p title="I q. 57 a. 4 s. c."><a name="30791"><span class= | |
| 3135 "ref">[30791] Iª q. 57 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, quod | |
| 3136 est proprium Dei, non convenit Angelis. Sed cognoscere cogitationes | |
| 3137 cordium est proprium Dei, secundum illud Ierem. XVII, <i>pravum est | |
| 3138 cor hominis et inscrutabile, quis cognoscet illud? Ego, dominus, | |
| 3139 scrutans corda</i>. Ergo Angeli non cognoscunt secreta cordium.</p> | |
| 3140 <p title="I q. 57 a. 4 co."><a name="30792"><span class= | |
| 3141 "ref">[30792] Iª q. 57 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3142 quod cogitatio cordis dupliciter potest cognosci. Uno modo, in suo | |
| 3143 effectu. Et sic non solum ab Angelo, sed etiam ab homine cognosci | |
| 3144 potest; et tanto subtilius, quanto effectus huiusmodi fuerit magis | |
| 3145 occultus. Cognoscitur enim cogitatio interdum non solum per actum | |
| 3146 exteriorem, sed etiam per immutationem vultus, et etiam medici | |
| 3147 aliquas affectiones animi per pulsum cognoscere possunt. Et multo | |
| 3148 magis Angeli, vel etiam Daemones, quanto subtilius huiusmodi | |
| 3149 immutationes occultas corporales perpendunt. Unde Augustinus dicit, | |
| 3150 in libro de divinatione Daemonum, quod <i>aliquando hominum | |
| 3151 dispositiones, non solum voce prolatas, verum etiam cogitatione | |
| 3152 conceptas, cum signa quaedam in corpore exprimuntur ex animo, tota | |
| 3153 facilitate perdiscunt</i>, quamvis in libro Retract. hoc dicat non | |
| 3154 esse asserendum quomodo fiat. Alio modo possunt cognosci | |
| 3155 cogitationes, prout sunt in intellectu; et affectiones, prout sunt | |
| 3156 in voluntate. Et sic solus Deus cogitationes cordium et affectiones | |
| 3157 voluntatum cognoscere potest. Cuius ratio est, quia voluntas | |
| 3158 rationalis creaturae soli Deo subiacet; et ipse solus in eam | |
| 3159 operari potest, qui est principale eius obiectum, ut ultimus finis; | |
| 3160 et hoc magis infra patebit. Et ideo ea quae in voluntate sunt, vel | |
| 3161 quae ex voluntate sola dependent, soli Deo sunt nota. Manifestum | |
| 3162 est autem quod ex sola voluntate dependet quod aliquis actu aliqua | |
| 3163 consideret, quia cum aliquis habet habitum scientiae, vel species | |
| 3164 intelligibiles in eo existentes, utitur eis cum vult. Et ideo dicit | |
| 3165 apostolus, I Cor. II, quod <i>quae sunt hominis, nemo novit nisi | |
| 3166 spiritus hominis, qui in ipso est</i>.</p> | |
| 3167 <p title="I q. 57 a. 4 ad 1"><a name="30793"><span class= | |
| 3168 "ref">[30793] Iª q. 57 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3169 dicendum quod modo cogitatio unius hominis non cognoscitur ab alio, | |
| 3170 propter duplex impedimentum, scilicet propter grossitiem corporis, | |
| 3171 et propter voluntatem claudentem sua secreta. Primum autem | |
| 3172 obstaculum tolletur in resurrectione, nec est in Angelis. Sed | |
| 3173 secundum impedimentum manebit post resurrectionem, et est modo in | |
| 3174 Angelis. Et tamen qualitatem mentis, quantum ad quantitatem gratiae | |
| 3175 et gloriae, repraesentabit claritas corporis. Et sic unus mentem | |
| 3176 alterius videre poterit.</p> | |
| 3177 <p title="I q. 57 a. 4 ad 2"><a name="30794"><span class= | |
| 3178 "ref">[30794] Iª q. 57 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3179 dicendum quod, etsi unus Angelus, species intelligibiles alterius | |
| 3180 videat, per hoc quod modus intelligibilium specierum, secundum | |
| 3181 maiorem et minorem universalitatem, proportionatur nobilitati | |
| 3182 substantiarum; non tamen sequitur quod unus cognoscat quomodo alius | |
| 3183 illis intelligibilibus speciebus utitur actualiter | |
| 3184 considerando.</p> | |
| 3185 <p title="I q. 57 a. 4 ad 3"><a name="30795"><span class= | |
| 3186 "ref">[30795] Iª q. 57 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3187 dicendum quod appetitus brutalis non est dominus sui actus, sed | |
| 3188 sequitur impressionem alterius causae corporalis vel spiritualis. | |
| 3189 Quia igitur Angeli cognoscunt res corporales et dispositiones | |
| 3190 earum, possunt per haec cognoscere quod est in appetitu et in | |
| 3191 apprehensione phantastica brutorum animalium; et etiam hominum, | |
| 3192 secundum quod in eis quandoque appetitus sensitivus procedit in | |
| 3193 actum, sequens aliquam impressionem corporalem, sicut in brutis | |
| 3194 semper est. Non tamen oportet quod Angeli cognoscant motum | |
| 3195 appetitus sensitivi et apprehensionem phantasticam hominis, | |
| 3196 secundum quod moventur a voluntate et ratione, quia etiam inferior | |
| 3197 pars animae participat aliqualiter rationem, sicut obediens | |
| 3198 imperanti, ut dicitur in I Ethic. Nec tamen sequitur quod, si | |
| 3199 Angelus cognoscit quod est in appetitu sensitivo vel phantasia | |
| 3200 hominis, quod cognoscat id quod est in cogitatione vel voluntate, | |
| 3201 quia intellectus vel voluntas non subiacet appetitui sensitivo et | |
| 3202 phantasiae, sed potest eis diversimode uti.</p> | |
| 3203 <br /> | |
| 3204 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3205 <p title="I q. 57 a. 5 arg. 1"><a name="30796"><span class= | |
| 3206 "ref">[30796] Iª q. 57 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 3207 proceditur. Videtur quod Angeli mysteria gratiae cognoscant. Quia | |
| 3208 inter omnia mysteria excellentius est mysterium incarnationis | |
| 3209 Christi. Sed hoc Angeli cognoverunt a principio, dicit enim | |
| 3210 Augustinus, V super Gen. ad Litt., quod <i>sic fuit hoc mysterium | |
| 3211 absconditum a saeculis in Deo, ut tamen innotesceret principibus et | |
| 3212 potestatibus in caelestibus</i>. Et dicit apostolus, I ad Tim. III, | |
| 3213 quod <i>apparuit Angelis illud magnum sacramentum pietatis</i>. | |
| 3214 Ergo Angeli mysteria gratiae cognoscunt.</p> | |
| 3215 <p title="I q. 57 a. 5 arg. 2"><a name="30797"><span class= | |
| 3216 "ref">[30797] Iª q. 57 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3217 rationes omnium mysteriorum gratiae in divina sapientia | |
| 3218 continentur. Sed Angeli vident ipsam Dei sapientiam, quae est eius | |
| 3219 essentia. Ergo Angeli mysteria gratiae cognoscunt.</p> | |
| 3220 <p title="I q. 57 a. 5 arg. 3"><a name="30798"><span class= | |
| 3221 "ref">[30798] Iª q. 57 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3222 prophetae per Angelos instruuntur, ut patet per Dionysium, IV cap. | |
| 3223 Angel. Hier. Sed prophetae mysteria gratiae cognoverunt, dicitur | |
| 3224 enim Amos III, <i>non faciet dominus verbum, nisi revelaverit | |
| 3225 secretum ad servos suos, prophetas</i>. Ergo Angeli mysteria | |
| 3226 gratiae cognoscunt.</p> | |
| 3227 <p title="I q. 57 a. 5 s. c."><a name="30799"><span class= | |
| 3228 "ref">[30799] Iª q. 57 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3229 quod nullus discit illud quod cognoscit. Sed Angeli, etiam supremi, | |
| 3230 quaerunt de divinis mysteriis gratiae, et ea discunt, dicitur enim | |
| 3231 VII cap. Cael. Hier., quod <i>sacra Scriptura inducit quasdam | |
| 3232 caelestes essentias ad ipsum Iesum quaestionem facientes, et | |
| 3233 addiscentes scientiam divinae eius operationis pro nobis, et Iesum | |
| 3234 eas sine medio docentem</i>; ut patet Isaiae LXIII, ubi | |
| 3235 quaerentibus Angelis, quis est iste qui venit de Edom? Respondit | |
| 3236 Iesus, ego, qui loquor iustitiam. Ergo Angeli non cognoscunt | |
| 3237 mysteria gratiae.</p> | |
| 3238 <p title="I q. 57 a. 5 co."><a name="30800"><span class= | |
| 3239 "ref">[30800] Iª q. 57 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3240 quod in Angelis est cognitio duplex. Una quidem naturalis, secundum | |
| 3241 quam cognoscunt res tum per essentiam suam, tum etiam per species | |
| 3242 innatas. Et hac cognitione mysteria gratiae Angeli cognoscere non | |
| 3243 possunt. Haec enim mysteria ex pura Dei voluntate dependent, si | |
| 3244 autem unus Angelus non potest cognoscere cogitationes alterius ex | |
| 3245 voluntate eius dependentes, multo minus potest cognoscere ea quae | |
| 3246 ex sola Dei voluntate dependent. Et sic argumentatur apostolus, I | |
| 3247 Cor. II, <i>quae sunt hominis, nemo novit nisi spiritus hominis, | |
| 3248 qui in ipso est. Ita et quae sunt Dei, nemo novit nisi spiritus | |
| 3249 Dei</i>. Est autem alia Angelorum cognitio, quae eos beatos facit, | |
| 3250 qua vident verbum et res in verbo. Et hac quidem visione cognoscunt | |
| 3251 mysteria gratiae, non quidem omnia, nec aequaliter omnes sed | |
| 3252 secundum quod Deus voluerit eis revelare; secundum illud apostoli, | |
| 3253 I Cor. II, <i>nobis autem revelavit Deus per spiritum suum</i>. Ita | |
| 3254 tamen quod superiores Angeli, perspicacius divinam sapientiam | |
| 3255 contemplantes, plura mysteria et altiora in ipsa Dei visione | |
| 3256 cognoscunt, quae inferioribus manifestant, eos illuminando. Et | |
| 3257 horum etiam mysteriorum quaedam a principio suae creationis | |
| 3258 cognoverunt; quaedam vero postmodum, secundum quod eorum officiis | |
| 3259 congruit, edocentur.</p> | |
| 3260 <p title="I q. 57 a. 5 ad 1"><a name="30801"><span class= | |
| 3261 "ref">[30801] Iª q. 57 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3262 dicendum quod de mysterio incarnationis Christi dupliciter | |
| 3263 contingit loqui. Uno modo, in generali, et sic omnibus revelatum | |
| 3264 est a principio suae beatitudinis. Cuius ratio est, quia hoc est | |
| 3265 quoddam generale principium, ad quod omnia eorum officia | |
| 3266 ordinantur, <i>omnes enim sunt administratorii spiritus</i>, ut | |
| 3267 dicitur Heb. I, <i>in ministerium missi propter eos qui | |
| 3268 haereditatem capiunt salutis</i>; quod quidem fit per incarnationis | |
| 3269 mysterium. Unde oportuit de hoc mysterio omnes a principio | |
| 3270 communiter edoceri. Alio modo possumus loqui de mysterio | |
| 3271 incarnationis quantum ad speciales conditiones. Et sic non omnes | |
| 3272 Angeli a principio de omnibus sunt edocti, immo quidam, etiam | |
| 3273 superiores Angeli, postmodum didicerunt, ut patet per auctoritatem | |
| 3274 Dionysii inductam.</p> | |
| 3275 <p title="I q. 57 a. 5 ad 2"><a name="30802"><span class= | |
| 3276 "ref">[30802] Iª q. 57 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3277 dicendum quod, licet Angeli beati divinam sapientiam contemplentur, | |
| 3278 non tamen eam comprehendunt. Et ideo non oportet quod cognoscant | |
| 3279 quidquid in ea latet.</p> | |
| 3280 <p title="I q. 57 a. 5 ad 3"><a name="30803"><span class= | |
| 3281 "ref">[30803] Iª q. 57 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3282 dicendum quod quidquid prophetae cognoverunt de mysteriis gratiae | |
| 3283 per revelationem divinam, multo excellentius est Angelis revelatum. | |
| 3284 Et licet prophetis ea quae Deus facturus erat circa salutem humani | |
| 3285 generis, in generali revelaverit; quaedam tamen specialia apostoli | |
| 3286 circa hoc cognoverunt, quae prophetae non cognoverant; secundum | |
| 3287 illud Ephes. III, <i>potestis, legentes, intelligere prudentiam | |
| 3288 meam in mysterio Christi, quod aliis generationibus non est | |
| 3289 agnitum, sicut nunc revelatum est sanctis apostolis eius</i>. Inter | |
| 3290 ipsos etiam prophetas, posteriores cognoverunt quod priores non | |
| 3291 cognoverant; secundum illud Psalmi CXVIII, <i>super senes | |
| 3292 intellexi</i>. Et Gregorius dicit quod per successiones temporum, | |
| 3293 crevit divinae cognitionis augmentum.</p> | |
| 3294 <br /> | |
| 3295 <div class="D">Quaestio 58</div> | |
| 3296 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3297 <p title="I q. 58 pr."><a name="30804"><span class="ref">[30804] | |
| 3298 Iª q. 58 pr.</span></a> Post haec considerandum est de modo | |
| 3299 angelicae cognitionis. Et circa hoc quaeruntur septem. Primo, utrum | |
| 3300 intellectus Angeli quandoque sit in potentia, quandoque in actu. | |
| 3301 Secundo, utrum Angelus possit simul intelligere multa. Tertio, | |
| 3302 utrum intelligat discurrendo. Quarto, utrum intelligat componendo | |
| 3303 et dividendo. Quinto, utrum in intellectu Angeli possit esse | |
| 3304 falsitas. Sexto, utrum cognitio Angeli possit dici matutina et | |
| 3305 vespertina. Septimo, utrum sit eadem cognitio matutina et | |
| 3306 vespertina, vel diversae.</p> | |
| 3307 <br /> | |
| 3308 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3309 <p title="I q. 58 a. 1 arg. 1"><a name="30805"><span class= | |
| 3310 "ref">[30805] Iª q. 58 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3311 proceditur. Videtur quod intellectus Angeli quandoque sit in | |
| 3312 potentia. Motus enim est actus existentis in potentia, ut dicitur | |
| 3313 III Physic. Sed mentes angelicae intelligendo moventur, ut dicit | |
| 3314 Dionysius, IV cap. de Div. Nom. Ergo mentes angelicae quandoque | |
| 3315 sunt in potentia.</p> | |
| 3316 <p title="I q. 58 a. 1 arg. 2"><a name="30806"><span class= | |
| 3317 "ref">[30806] Iª q. 58 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, cum | |
| 3318 desiderium sit rei non habitae, possibilis tamen haberi, quicumque | |
| 3319 desiderat aliquid intelligere, est in potentia ad illud. Sed I | |
| 3320 Petri I, dicitur, <i>in quem desiderant Angeli prospicere</i>. Ergo | |
| 3321 intellectus Angeli quandoque est in potentia.</p> | |
| 3322 <p title="I q. 58 a. 1 arg. 3"><a name="30807"><span class= | |
| 3323 "ref">[30807] Iª q. 58 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 3324 libro de causis dicitur quod intelligentia intelligit secundum | |
| 3325 modum suae substantiae. Sed substantia Angeli habet aliquid de | |
| 3326 potentia permixtum. Ergo quandoque intelligit in potentia.</p> | |
| 3327 <p title="I q. 58 a. 1 s. c."><a name="30808"><span class= | |
| 3328 "ref">[30808] Iª q. 58 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3329 quod Augustinus dicit, II super Gen. ad Litt., quod <i>Angeli, ex | |
| 3330 quo creati sunt, ipsa verbi aeternitate, sancta et pia | |
| 3331 contemplatione perfruuntur</i>. Sed intellectus contemplans non est | |
| 3332 in potentia, sed in actu. Ergo intellectus Angeli non est in | |
| 3333 potentia.</p> | |
| 3334 <p title="I q. 58 a. 1 co."><a name="30809"><span class= | |
| 3335 "ref">[30809] Iª q. 58 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3336 quod, sicut philosophus dicit, in III de anima et in VIII Physic., | |
| 3337 intellectus dupliciter est in potentia, uno modo, sicut ante | |
| 3338 addiscere vel invenire, idest antequam habeat habitum scientiae; | |
| 3339 alio modo dicitur esse in potentia, sicut cum iam habet habitum | |
| 3340 scientiae, sed non considerat. Primo igitur modo, intellectus | |
| 3341 Angeli nunquam est in potentia respectu eorum ad quae eius cognitio | |
| 3342 naturalis se extendere potest. Sicut enim corpora superiora, | |
| 3343 scilicet caelestia, non habent potentiam ad esse, quae non sit | |
| 3344 completa per actum; ita caelestes intellectus, scilicet Angeli, non | |
| 3345 habent aliquam intelligibilem potentiam, quae non sit totaliter | |
| 3346 completa per species intelligibiles connaturales eis. Sed quantum | |
| 3347 ad ea quae eis divinitus revelantur, nihil prohibet intellectus | |
| 3348 eorum esse in potentia, quia sic etiam corpora caelestia sunt in | |
| 3349 potentia quandoque ut illuminentur a sole. Secundo vero modo, | |
| 3350 intellectus Angeli potest esse in potentia ad ea quae cognoscit | |
| 3351 naturali cognitione, non enim omnia quae naturali cognitione | |
| 3352 cognoscit, semper actu considerat. Sed ad cognitionem verbi, et | |
| 3353 eorum quae in verbo videt, nunquam hoc modo est in potentia, quia | |
| 3354 semper actu intuetur verbum, et ea quae in verbo videt. In hac enim | |
| 3355 visione eorum beatitudo consistit, beatitudo autem non consistit in | |
| 3356 habitu, sed in actu, ut dicit philosophus, in I Ethic.</p> | |
| 3357 <p title="I q. 58 a. 1 ad 1"><a name="30810"><span class= | |
| 3358 "ref">[30810] Iª q. 58 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3359 dicendum quod motus ibi non sumitur secundum quod est actus | |
| 3360 imperfecti, idest existentis in potentia; sed secundum quod est | |
| 3361 actus perfecti, idest existentis in actu. Sic enim intelligere et | |
| 3362 sentire dicuntur motus, ut dicitur in III de anima.</p> | |
| 3363 <p title="I q. 58 a. 1 ad 2"><a name="30811"><span class= | |
| 3364 "ref">[30811] Iª q. 58 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3365 dicendum quod desiderium illud Angelorum non excludit rem | |
| 3366 desideratam, sed eius fastidium. Vel dicuntur desiderare Dei | |
| 3367 visionem, quantum ad novas revelationes, quas pro opportunitate | |
| 3368 negotiorum a Deo recipiunt.</p> | |
| 3369 <p title="I q. 58 a. 1 ad 3"><a name="30812"><span class= | |
| 3370 "ref">[30812] Iª q. 58 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3371 dicendum quod in substantia Angeli non est aliqua potentia denudata | |
| 3372 ab actu. Et similiter nec intellectus Angeli sic est in potentia, | |
| 3373 quod sit absque actu.</p> | |
| 3374 <br /> | |
| 3375 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3376 <p title="I q. 58 a. 2 arg. 1"><a name="30813"><span class= | |
| 3377 "ref">[30813] Iª q. 58 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3378 proceditur. Videtur quod Angelus non possit simul multa | |
| 3379 intelligere. Dicit enim philosophus, II Topic., quod <i>contingit | |
| 3380 multa scire, sed unum tantum intelligere</i>.</p> | |
| 3381 <p title="I q. 58 a. 2 arg. 2"><a name="30814"><span class= | |
| 3382 "ref">[30814] Iª q. 58 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, nihil | |
| 3383 intelligitur nisi secundum quod intellectus formatur per speciem | |
| 3384 intelligibilem, sicut corpus formatur per figuram. Sed unum corpus | |
| 3385 non potest formari diversis figuris. Ergo unus intellectus non | |
| 3386 potest simul intelligere diversa intelligibilia.</p> | |
| 3387 <p title="I q. 58 a. 2 arg. 3"><a name="30815"><span class= | |
| 3388 "ref">[30815] Iª q. 58 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3389 intelligere est motus quidam. Nullus autem motus terminatur ad | |
| 3390 diversos terminos. Ergo non contingit simul multa intelligere.</p> | |
| 3391 <p title="I q. 58 a. 2 s. c."><a name="30816"><span class= | |
| 3392 "ref">[30816] Iª q. 58 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3393 quod dicit Augustinus, IV Sup. Gen. ad Litt., <i>potentia | |
| 3394 spiritualis mentis angelicae cuncta quae voluerit, facillime simul | |
| 3395 comprehendit</i>.</p> | |
| 3396 <p title="I q. 58 a. 2 co."><a name="30817"><span class= | |
| 3397 "ref">[30817] Iª q. 58 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3398 quod, sicut ad unitatem motus requiritur unitas termini, ita ad | |
| 3399 unitatem operationis requiritur unitas obiecti. Contingit autem | |
| 3400 aliqua accipi ut plura, et ut unum; sicut partes alicuius continui. | |
| 3401 Si enim unaquaeque per se accipiatur, plures sunt, unde et non una | |
| 3402 operatione, nec simul accipiuntur per sensum et intellectum. Alio | |
| 3403 modo accipiuntur secundum quod sunt unum in toto, et sic simul et | |
| 3404 una operatione cognoscuntur tam per sensum quam per intellectum, | |
| 3405 dum totum continuum consideratur, ut dicitur in III de anima. Et | |
| 3406 sic etiam intellectus noster simul intelligit subiectum et | |
| 3407 praedicatum, prout sunt partes unius propositionis; et duo | |
| 3408 comparata, secundum quod conveniunt in una comparatione. Ex quo | |
| 3409 patet quod multa, secundum quod sunt distincta, non possunt simul | |
| 3410 intelligi; sed secundum quod uniuntur in uno intelligibili, sic | |
| 3411 simul intelliguntur. Unumquodque autem est intelligibile in actu, | |
| 3412 secundum quod eius similitudo est in intellectu. Quaecumque igitur | |
| 3413 per unam speciem intelligibilem cognosci possunt, cognoscuntur ut | |
| 3414 unum intelligibile; et ideo simul cognoscuntur. Quae vero per | |
| 3415 diversas species intelligibiles cognoscuntur, ut diversa | |
| 3416 intelligibilia capiuntur. Angeli igitur ea cognitione qua | |
| 3417 cognoscunt res per verbum, omnia cognoscunt una intelligibili | |
| 3418 specie, quae est essentia divina. Et ideo quantum ad talem | |
| 3419 cognitionem, omnia simul cognoscunt, sicut et in patria <i>non | |
| 3420 erunt volubiles nostrae cogitationes, ab aliis in alia euntes atque | |
| 3421 redeuntes, sed omnem scientiam nostram simul uno conspectu | |
| 3422 videbimus</i>, ut Augustinus dicit in XV de Trin. Ea vero | |
| 3423 cognitione qua cognoscunt res per species innatas, omnia illa simul | |
| 3424 possunt intelligere, quae una specie cognoscuntur; non autem illa | |
| 3425 quae diversis.</p> | |
| 3426 <p title="I q. 58 a. 2 ad 1"><a name="30818"><span class= | |
| 3427 "ref">[30818] Iª q. 58 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3428 dicendum quod intelligere multa ut unum, est quodammodo unum | |
| 3429 intelligere.</p> | |
| 3430 <p title="I q. 58 a. 2 ad 2"><a name="30819"><span class= | |
| 3431 "ref">[30819] Iª q. 58 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3432 dicendum quod intellectus formatur per intelligibilem speciem quam | |
| 3433 apud se habet. Et ideo sic potest una specie intelligibili multa | |
| 3434 simul intelligibilia intueri, sicut unum corpus per unam figuram | |
| 3435 potest simul multis corporibus assimilari.</p> | |
| 3436 <p title="I q. 58 a. 2 ad 3"><a name="30820"><span class= | |
| 3437 "ref">[30820] Iª q. 58 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3438 dicendum sicut ad primum.</p> | |
| 3439 <br /> | |
| 3440 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3441 <p title="I q. 58 a. 3 arg. 1"><a name="30821"><span class= | |
| 3442 "ref">[30821] Iª q. 58 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3443 proceditur. Videtur quod Angelus cognoscat discurrendo. Discursus | |
| 3444 enim intellectus attenditur secundum hoc, quod unum per aliud | |
| 3445 cognoscitur. Sed Angeli cognoscunt unum per aliud, cognoscunt enim | |
| 3446 creaturas per verbum. Ergo intellectus Angeli cognoscit | |
| 3447 discurrendo.</p> | |
| 3448 <p title="I q. 58 a. 3 arg. 2"><a name="30822"><span class= | |
| 3449 "ref">[30822] Iª q. 58 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3450 quidquid potest virtus inferior, potest et virtus superior. Sed | |
| 3451 intellectus humanus potest syllogizare, et in effectibus causas | |
| 3452 cognoscere, secundum quae discursus attenditur. Ergo intellectus | |
| 3453 Angeli, qui superior est ordine naturae, multo magis hoc | |
| 3454 potest.</p> | |
| 3455 <p title="I q. 58 a. 3 arg. 3"><a name="30823"><span class= | |
| 3456 "ref">[30823] Iª q. 58 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3457 Isidorus dicit quod Daemones per experientiam multa cognoscunt. Sed | |
| 3458 experimentalis cognitio est discursiva, <i>ex multis enim memoriis | |
| 3459 fit unum experimentum, et ex multis experimentis fit unum | |
| 3460 universale</i>, ut dicitur in fine Poster., et in principio | |
| 3461 Metaphys. Ergo cognitio Angelorum est discursiva.</p> | |
| 3462 <p title="I q. 58 a. 3 s. c."><a name="30824"><span class= | |
| 3463 "ref">[30824] Iª q. 58 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3464 quod Dionysius dicit, VII cap. de Div. Nom., quod <i>Angeli non | |
| 3465 congregant divinam cognitionem a sermonibus diffusis, neque ab | |
| 3466 aliquo communi ad ista specialia simul aguntur</i>.</p> | |
| 3467 <p title="I q. 58 a. 3 co."><a name="30825"><span class= | |
| 3468 "ref">[30825] Iª q. 58 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3469 quod, sicut saepius dictum est, Angeli illum gradum tenent in | |
| 3470 substantiis spiritualibus, quem corpora caelestia in substantiis | |
| 3471 corporeis, nam et caelestes mentes a Dionysio dicuntur. Est autem | |
| 3472 haec differentia inter caelestia et terrena corpora, quod corpora | |
| 3473 terrena per mutationem et motum adipiscuntur suam ultimam | |
| 3474 perfectionem, corpora vero caelestia statim, ex ipsa sua natura, | |
| 3475 suam ultimam perfectionem habent. Sic igitur et inferiores | |
| 3476 intellectus, scilicet hominum, per quendam motum et discursum | |
| 3477 intellectualis operationis perfectionem in cognitione veritatis | |
| 3478 adipiscuntur; dum scilicet ex uno cognito in aliud cognitum | |
| 3479 procedunt. Si autem statim in ipsa cognitione principii noti, | |
| 3480 inspicerent quasi notas omnes conclusiones consequentes, in eis | |
| 3481 discursus locum non haberet. Et hoc est in Angelis, quia statim in | |
| 3482 illis quae primo naturaliter cognoscunt, inspiciunt omnia | |
| 3483 quaecumque in eis cognosci possunt. Et ideo dicuntur | |
| 3484 intellectuales, quia etiam apud nos, ea quae statim naturaliter | |
| 3485 apprehenduntur, intelligi dicuntur; unde intellectus dicitur | |
| 3486 habitus primorum principiorum. Animae vero humanae, quae veritatis | |
| 3487 notitiam per quendam discursum acquirunt, rationales vocantur. Quod | |
| 3488 quidem contingit ex debilitate intellectualis luminis in eis. Si | |
| 3489 enim haberent plenitudinem intellectualis luminis, sicut Angeli, | |
| 3490 statim in primo aspectu principiorum totam virtutem eorum | |
| 3491 comprehenderent, intuendo quidquid ex eis syllogizari posset.</p> | |
| 3492 <p title="I q. 58 a. 3 ad 1"><a name="30826"><span class= | |
| 3493 "ref">[30826] Iª q. 58 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3494 dicendum quod discursus quendam motum nominat. Omnis autem motus | |
| 3495 est de uno priori in aliud posterius. Unde discursiva cognitio | |
| 3496 attenditur secundum quod ex aliquo prius noto devenitur in | |
| 3497 cognitionem alterius posterius noti, quod prius erat ignotum. Si | |
| 3498 autem in uno inspecto simul aliud inspiciatur, sicut in speculo | |
| 3499 inspicitur simul imago rei et res; non est propter hoc cognitio | |
| 3500 discursiva. Et hoc modo cognoscunt Angeli res in verbo.</p> | |
| 3501 <p title="I q. 58 a. 3 ad 2"><a name="30827"><span class= | |
| 3502 "ref">[30827] Iª q. 58 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3503 dicendum quod Angeli syllogizare possunt, tanquam syllogismum | |
| 3504 cognoscentes; et in causis effectus vident, et in effectibus | |
| 3505 causas, non tamen ita quod cognitionem veritatis ignotae acquirant | |
| 3506 syllogizando ex causis in causata, et ex causatis in causas.</p> | |
| 3507 <p title="I q. 58 a. 3 ad 3"><a name="30828"><span class= | |
| 3508 "ref">[30828] Iª q. 58 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3509 dicendum quod experientia in Angelis et Daemonibus dicitur secundum | |
| 3510 quandam similitudinem, prout scilicet cognoscunt sensibilia | |
| 3511 praesentia; tamen absque omni discursu.</p> | |
| 3512 <br /> | |
| 3513 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3514 <p title="I q. 58 a. 4 arg. 1"><a name="30829"><span class= | |
| 3515 "ref">[30829] Iª q. 58 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3516 proceditur. Videtur quod Angeli intelligant componendo et | |
| 3517 dividendo. Ubi enim est multitudo intellectuum, ibi est compositio | |
| 3518 intellectuum, ut dicitur in III de anima. Sed in intellectu Angeli | |
| 3519 est multitudo intellectuum, cum per diversas species diversa | |
| 3520 intelligat, et non omnia simul. Ergo in intellectu Angeli est | |
| 3521 compositio et divisio.</p> | |
| 3522 <p title="I q. 58 a. 4 arg. 2"><a name="30830"><span class= | |
| 3523 "ref">[30830] Iª q. 58 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, plus | |
| 3524 distat negatio ab affirmatione, quam quaecumque duae naturae | |
| 3525 oppositae, quia prima distinctio est per affirmationem et | |
| 3526 negationem. Sed aliquas naturas distantes Angelus non cognoscit per | |
| 3527 unum, sed per diversas species, ut ex dictis patet. Ergo oportet | |
| 3528 quod affirmationem et negationem cognoscat per diversa. Et ita | |
| 3529 videtur quod Angelus intelligat componendo et dividendo.</p> | |
| 3530 <p title="I q. 58 a. 4 arg. 3"><a name="30831"><span class= | |
| 3531 "ref">[30831] Iª q. 58 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3532 locutio est signum intellectus. Sed Angeli hominibus loquentes, | |
| 3533 proferunt affirmativas et negativas enuntiationes, quae sunt signa | |
| 3534 compositionis et divisionis in intellectu; ut ex multis locis | |
| 3535 sacrae Scripturae apparet. Ergo videtur quod Angelus intelligat | |
| 3536 componendo et dividendo.</p> | |
| 3537 <p title="I q. 58 a. 4 s. c."><a name="30832"><span class= | |
| 3538 "ref">[30832] Iª q. 58 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3539 quod Dionysius dicit, VII cap. de Div. Nom., quod <i>virtus | |
| 3540 intellectualis Angelorum resplendet conspicaci divinorum | |
| 3541 intellectuum simplicitate</i>. Sed simplex intelligentia est sine | |
| 3542 compositione et divisione, ut dicitur in III de anima. Ergo Angelus | |
| 3543 intelligit sine compositione et divisione.</p> | |
| 3544 <p title="I q. 58 a. 4 co."><a name="30833"><span class= | |
| 3545 "ref">[30833] Iª q. 58 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3546 quod, sicut in intellectu ratiocinante comparatur conclusio ad | |
| 3547 principium, ita in intellectu componente et dividente comparatur | |
| 3548 praedicatum ad subiectum. Si enim intellectus statim in ipso | |
| 3549 principio videret conclusionis veritatem, nunquam intelligeret | |
| 3550 discurrendo vel ratiocinando. Similiter si intellectus statim in | |
| 3551 apprehensione quidditatis subiecti, haberet notitiam de omnibus | |
| 3552 quae possunt attribui subiecto vel removeri ab eo, nunquam | |
| 3553 intelligeret componendo et dividendo, sed solum intelligendo quod | |
| 3554 quid est. Sic igitur patet quod ex eodem provenit quod intellectus | |
| 3555 noster intelligit discurrendo, et componendo et dividendo, ex hoc | |
| 3556 scilicet, quod non statim in prima apprehensione alicuius primi | |
| 3557 apprehensi, potest inspicere quidquid in eo virtute continetur. | |
| 3558 Quod contingit ex debilitate luminis intellectualis in nobis, sicut | |
| 3559 dictum est. Unde cum in Angelo sit lumen intellectuale perfectum, | |
| 3560 cum sit speculum purum et clarissimum, ut dicit Dionysius, IV cap. | |
| 3561 de Div. Nom.; relinquitur quod Angelus, sicut non intelligit | |
| 3562 ratiocinando, ita non intelligit componendo et dividendo. | |
| 3563 Nihilominus tamen compositionem et divisionem enuntiationum | |
| 3564 intelligit, sicut et ratiocinationem syllogismorum, intelligit enim | |
| 3565 composita simpliciter, et mobilia immobiliter, et materialia | |
| 3566 immaterialiter.</p> | |
| 3567 <p title="I q. 58 a. 4 ad 1"><a name="30834"><span class= | |
| 3568 "ref">[30834] Iª q. 58 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3569 dicendum quod non qualiscumque multitudo intellectuum compositionem | |
| 3570 causat, sed multitudo illorum intellectuum quorum unum attribuitur | |
| 3571 alteri, vel removetur ab altero. Angelus autem, intelligendo | |
| 3572 quidditatem alicuius rei, simul intelligit quidquid ei attribui | |
| 3573 potest vel removeri ab ea. Unde intelligendo quod quid est, | |
| 3574 intelligit quidquid nos intelligere possumus et componendo et | |
| 3575 dividendo, per unum suum simplicem intellectum.</p> | |
| 3576 <p title="I q. 58 a. 4 ad 2"><a name="30835"><span class= | |
| 3577 "ref">[30835] Iª q. 58 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3578 dicendum quod diversae quidditates rerum minus differunt, quantum | |
| 3579 ad rationem existendi, quam affirmatio et negatio. Tamen quantum ad | |
| 3580 rationem cognoscendi, affirmatio et negatio magis conveniunt, quia | |
| 3581 statim per hoc quod cognoscitur veritas affirmationis, cognoscitur | |
| 3582 falsitas negationis oppositae.</p> | |
| 3583 <p title="I q. 58 a. 4 ad 3"><a name="30836"><span class= | |
| 3584 "ref">[30836] Iª q. 58 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3585 dicendum quod hoc quod Angeli loquuntur enuntiationes affirmativas | |
| 3586 et negativas, manifestat quod Angeli cognoscunt compositionem et | |
| 3587 divisionem, non autem quod cognoscant componendo et dividendo, sed | |
| 3588 simpliciter cognoscendo quod quid est.</p> | |
| 3589 <br /> | |
| 3590 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3591 <p title="I q. 58 a. 5 arg. 1"><a name="30837"><span class= | |
| 3592 "ref">[30837] Iª q. 58 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 3593 proceditur. Videtur quod in intellectu Angeli possit esse falsitas. | |
| 3594 Protervitas enim ad falsitatem pertinet. Sed in Daemonibus est | |
| 3595 phantasia proterva, ut dicit Dionysius, IV cap. de Div. Nom. Ergo | |
| 3596 videtur quod in Angelorum intellectu possit esse falsitas.</p> | |
| 3597 <p title="I q. 58 a. 5 arg. 2"><a name="30838"><span class= | |
| 3598 "ref">[30838] Iª q. 58 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3599 nescientia est causa falsae aestimationis. Sed in Angelis potest | |
| 3600 esse nescientia, ut Dionysius dicit, VI cap. Eccles. Hier. Ergo | |
| 3601 videtur quod in eis possit esse falsitas.</p> | |
| 3602 <p title="I q. 58 a. 5 arg. 3"><a name="30839"><span class= | |
| 3603 "ref">[30839] Iª q. 58 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, omne | |
| 3604 quod cadit a veritate sapientiae, et habet rationem depravatam, | |
| 3605 habet falsitatem vel errorem in suo intellectu. Sed hoc Dionysius | |
| 3606 dicit de Daemonibus, VII cap. de Div. Nom. Ergo videtur quod in | |
| 3607 intellectu Angelorum possit esse falsitas.</p> | |
| 3608 <p title="I q. 58 a. 5 s. c."><a name="30840"><span class= | |
| 3609 "ref">[30840] Iª q. 58 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3610 philosophus dicit, III de anima, quod <i>intellectus semper verus | |
| 3611 est</i>. Augustinus etiam dicit, in libro octoginta trium quaest., | |
| 3612 quod <i>nihil intelligitur nisi verum</i>. Sed Angeli non | |
| 3613 cognoscunt aliquid nisi intelligendo. Ergo in Angeli cognitione non | |
| 3614 potest esse deceptio et falsitas.</p> | |
| 3615 <p title="I q. 58 a. 5 co."><a name="30841"><span class= | |
| 3616 "ref">[30841] Iª q. 58 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3617 quod huius quaestionis veritas aliquatenus ex praemissa dependet. | |
| 3618 Dictum est enim quod Angelus non intelligit componendo et | |
| 3619 dividendo, sed intelligendo quod quid est. Intellectus autem circa | |
| 3620 quod quid est semper verus est, sicut et sensus circa proprium | |
| 3621 obiectum, ut dicitur in III de anima. Sed per accidens in nobis | |
| 3622 accidit deceptio et falsitas intelligendo quod quid est, scilicet | |
| 3623 secundum rationem alicuius compositionis, vel cum definitionem | |
| 3624 unius rei accipimus ut definitionem alterius; vel cum partes | |
| 3625 definitionis sibi non cohaerent, sicut si accipiatur pro | |
| 3626 definitione alicuius rei, animal quadrupes volatile (nullum enim | |
| 3627 animal tale est); et hoc quidem accidit in compositis, quorum | |
| 3628 definitio ex diversis sumitur, quorum unum est materiale ad aliud. | |
| 3629 Sed intelligendo quidditates simplices, ut dicitur in IX Metaphys., | |
| 3630 non est falsitas, quia vel totaliter non attinguntur, et nihil | |
| 3631 intelligimus de eis; vel cognoscuntur ut sunt. Sic igitur per se | |
| 3632 non potest esse falsitas aut error aut deceptio in intellectu | |
| 3633 alicuius Angeli; sed per accidens contingit. Alio tamen modo quam | |
| 3634 in nobis. Nam nos componendo et dividendo quandoque ad intellectum | |
| 3635 quidditatis pervenimus, sicut cum dividendo vel demonstrando | |
| 3636 definitionem investigamus. Quod quidem in Angelis non contingit; | |
| 3637 sed per quod quid est rei cognoscunt omnes enuntiationes ad illam | |
| 3638 rem pertinentes. Manifestum est autem quod quidditas rei potest | |
| 3639 esse principium cognoscendi respectu eorum quae naturaliter | |
| 3640 conveniunt rei vel ab ea removentur, non autem eorum quae a | |
| 3641 supernaturali Dei ordinatione dependent. Angeli igitur boni, | |
| 3642 habentes rectam voluntatem, per cognitionem quidditatis rei non | |
| 3643 iudicant de his quae naturaliter ad rem pertinent, nisi salva | |
| 3644 ordinatione divina. Unde in eis non potest esse falsitas aut error. | |
| 3645 Daemones vero, per voluntatem perversam subducentes intellectum a | |
| 3646 divina sapientia, absolute interdum de rebus iudicant secundum | |
| 3647 naturalem conditionem. Et in his quae naturaliter ad rem pertinent, | |
| 3648 non decipiuntur. Sed decipi possunt quantum ad ea quae | |
| 3649 supernaturalia sunt, sicut si considerans hominem mortuum, iudicet | |
| 3650 eum non resurrecturum; et si videns hominem Christum, iudicet eum | |
| 3651 non esse Deum.</p> | |
| 3652 <p title="I q. 58 a. 5 ad 1"><a name="30842"><span class= | |
| 3653 "ref">[30842] Iª q. 58 a. 5 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 3654 responsio ad ea quae utrinque obiiciuntur. Nam protervitas Daemonum | |
| 3655 est secundum quod non subduntur divinae sapientiae. Nescientia | |
| 3656 autem est in Angelis, non respectu naturalium cognoscibilium, sed | |
| 3657 supernaturalium. Patet etiam quod intellectus eius quod quid est | |
| 3658 semper est verus, nisi per accidens, secundum quod indebite | |
| 3659 ordinatur ad aliquam compositionem vel divisionem.</p> | |
| 3660 <br /> | |
| 3661 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3662 <p title="I q. 58 a. 6 arg. 1"><a name="30843"><span class= | |
| 3663 "ref">[30843] Iª q. 58 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 3664 proceditur. Videtur quod in Angelis non sit vespertina neque | |
| 3665 matutina cognitio. Vespere enim et mane admixtionem tenebrarum | |
| 3666 habent. Sed in cognitione Angeli non est aliqua tenebrositas; cum | |
| 3667 non sit ibi error vel falsitas. Ergo cognitio Angeli non debet dici | |
| 3668 matutina vel vespertina.</p> | |
| 3669 <p title="I q. 58 a. 6 arg. 2"><a name="30844"><span class= | |
| 3670 "ref">[30844] Iª q. 58 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, inter | |
| 3671 vespere et mane cadit nox; et inter mane et vespere cadit meridies. | |
| 3672 Si igitur in Angelis cadit cognitio matutina et vespertina, pari | |
| 3673 ratione videtur quod in eis debeat esse meridiana et nocturna | |
| 3674 cognitio.</p> | |
| 3675 <p title="I q. 58 a. 6 arg. 3"><a name="30845"><span class= | |
| 3676 "ref">[30845] Iª q. 58 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3677 cognitio distinguitur secundum differentiam cognitorum, unde in III | |
| 3678 de anima dicit philosophus quod <i>scientiae secantur quemadmodum | |
| 3679 et res</i>. Triplex autem est esse rerum, scilicet in verbo, in | |
| 3680 propria natura, et in intelligentia angelica, ut Augustinus dicit, | |
| 3681 II super Gen. ad Litt. Ergo, si ponatur cognitio matutina in | |
| 3682 Angelis et vespertina, propter esse rerum in verbo et in propria | |
| 3683 natura; debet etiam in eis poni tertia cognitio, propter esse rerum | |
| 3684 in intelligentia angelica.</p> | |
| 3685 <p title="I q. 58 a. 6 s. c."><a name="30846"><span class= | |
| 3686 "ref">[30846] Iª q. 58 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3687 quod Augustinus, IV super Gen. ad Litt., et XI de Civ. Dei, | |
| 3688 distinguit cognitionem Angelorum per matutinam et vespertinam.</p> | |
| 3689 <p title="I q. 58 a. 6 co."><a name="30847"><span class= | |
| 3690 "ref">[30847] Iª q. 58 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3691 quod hoc quod dicitur de cognitione matutina et vespertina in | |
| 3692 Angelis, introductum est ab Augustino, qui sex dies in quibus Deus | |
| 3693 legitur fecisse cuncta, Gen. I, intelligi vult non hos usitatos | |
| 3694 dies qui solis circuitu peraguntur, cum sol quarto die factus | |
| 3695 legatur; sed unum diem, scilicet cognitionem angelicam sex rerum | |
| 3696 generibus praesentatam. Sicut autem in die consueto mane est | |
| 3697 principium diei, vespere autem terminus, ita cognitio ipsius | |
| 3698 primordialis esse rerum, dicitur cognitio matutina, et haec est | |
| 3699 secundum quod res sunt in verbo. Cognitio autem ipsius esse rei | |
| 3700 creatae secundum quod in propria natura consistit, dicitur cognitio | |
| 3701 vespertina, nam esse rerum fluit a verbo sicut a quodam primordiali | |
| 3702 principio, et hic effluxus terminatur ad esse rerum quod in propria | |
| 3703 natura habent.</p> | |
| 3704 <p title="I q. 58 a. 6 ad 1"><a name="30848"><span class= | |
| 3705 "ref">[30848] Iª q. 58 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3706 dicendum quod vespere et mane non accipiuntur in cognitione | |
| 3707 angelica secundum similitudinem ad admixtionem tenebrarum; sed | |
| 3708 secundum similitudinem principii et termini. Vel dicendum quod | |
| 3709 nihil prohibet, ut dicit Augustinus IV super Gen. ad Litt., aliquid | |
| 3710 in comparatione ad unum dici lux, et in comparatione ad aliud dici | |
| 3711 tenebra. Sicut vita fidelium et iustorum, in comparatione ad | |
| 3712 impios, dicitur lux, secundum illud Ephes. V, <i>fuistis aliquando | |
| 3713 tenebrae, nunc autem lux in domino</i>; quae tamen vita fidelium, | |
| 3714 in comparatione ad vitam gloriae, tenebrosa dicitur, secundum illud | |
| 3715 II Petri I, <i>habetis propheticum sermonem, cui bene facitis | |
| 3716 attendentes quasi lucernae lucenti in caliginoso loco</i>. Sic | |
| 3717 igitur cognitio Angeli qua cognoscit res in propria natura, dies | |
| 3718 est per comparationem ad ignorantiam vel errorem, sed obscura est | |
| 3719 per comparationem ad visionem verbi.</p> | |
| 3720 <p title="I q. 58 a. 6 ad 2"><a name="30849"><span class= | |
| 3721 "ref">[30849] Iª q. 58 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3722 dicendum quod matutina et vespertina cognitio ad diem pertinet, | |
| 3723 idest ad Angelos illuminatos, qui sunt distincti a tenebris, idest | |
| 3724 a malis Angelis. Angeli autem boni, cognoscentes creaturam, non in | |
| 3725 ea figuntur, quod esset tenebrescere et noctem fieri; sed hoc ipsum | |
| 3726 referunt ad laudem Dei, in quo sicut in principio omnia cognoscunt. | |
| 3727 Et ideo post vesperam non ponitur nox, sed mane, ita quod mane sit | |
| 3728 finis praecedentis diei et principium sequentis, inquantum Angeli | |
| 3729 cognitionem praecedentis operis ad laudem Dei referunt. Meridies | |
| 3730 autem sub nomine diei comprehenditur, quasi medium inter duo | |
| 3731 extrema. Vel potest meridies referri ad cognitionem ipsius Dei, qui | |
| 3732 non habet principium nec finem.</p> | |
| 3733 <p title="I q. 58 a. 6 ad 3"><a name="30850"><span class= | |
| 3734 "ref">[30850] Iª q. 58 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3735 dicendum quod etiam ipsi Angeli creaturae sunt. Unde esse rerum in | |
| 3736 intelligentia angelica comprehenditur sub vespertina cognitione, | |
| 3737 sicut et esse rerum in propria natura.</p> | |
| 3738 <br /> | |
| 3739 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 3740 <p title="I q. 58 a. 7 arg. 1"><a name="30851"><span class= | |
| 3741 "ref">[30851] Iª q. 58 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 3742 proceditur. Videtur quod una sit cognitio vespertina et matutina. | |
| 3743 Dicitur enim Gen. I, <i>factum est vespere et mane dies unus</i>. | |
| 3744 Sed per diem intelligitur cognitio angelica, ut Augustinus dicit. | |
| 3745 Ergo una et eadem est cognitio in Angelis matutina et | |
| 3746 vespertina.</p> | |
| 3747 <p title="I q. 58 a. 7 arg. 2"><a name="30852"><span class= | |
| 3748 "ref">[30852] Iª q. 58 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3749 impossibile est unam potentiam simul duas operationes habere. Sed | |
| 3750 Angeli semper sunt in actu cognitionis matutinae, quia semper | |
| 3751 vident Deum et res in Deo, secundum illud Matth. XVIII, <i>Angeli | |
| 3752 eorum semper vident faciem patris mei</i> et cetera. Ergo, si | |
| 3753 cognitio vespertina esset alia a matutina, nullo modo Angelus | |
| 3754 posset esse in actu cognitionis vespertinae.</p> | |
| 3755 <p title="I q. 58 a. 7 arg. 3"><a name="30853"><span class= | |
| 3756 "ref">[30853] Iª q. 58 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3757 apostolus dicit, I Cor. XIII, <i>cum venerit quod perfectum est, | |
| 3758 evacuabitur quod ex parte est</i>. Sed si cognitio vespertina sit | |
| 3759 alia a matutina, comparatur ad ipsam sicut imperfectum ad | |
| 3760 perfectum. Ergo non poterit simul vespertina cognitio esse cum | |
| 3761 matutina.</p> | |
| 3762 <p title="I q. 58 a. 7 s. c."><a name="30854"><span class= | |
| 3763 "ref">[30854] Iª q. 58 a. 7 s. c.</span></a> In contrarium est | |
| 3764 quod dicit Augustinus, IV super Gen. ad Litt., <i>quod multum | |
| 3765 interest inter cognitionem rei cuiuscumque in verbo Dei, et | |
| 3766 cognitionem eius in natura eius, ut illud merito pertineat ad diem, | |
| 3767 hoc ad vesperam</i>.</p> | |
| 3768 <p title="I q. 58 a. 7 co."><a name="30855"><span class= | |
| 3769 "ref">[30855] Iª q. 58 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3770 quod, sicut dictum est, cognitio vespertina dicitur, qua Angeli | |
| 3771 cognoscunt res in propria natura. Quod non potest ita intelligi | |
| 3772 quasi ex propria rerum natura cognitionem accipiant, ut haec | |
| 3773 praepositio in indicet habitudinem principii, quia non accipiunt | |
| 3774 Angeli cognitionem a rebus, ut supra habitum est. Relinquitur | |
| 3775 igitur quod hoc quod dicitur in propria natura, accipiatur secundum | |
| 3776 rationem cogniti, secundum quod subest cognitioni; ut scilicet | |
| 3777 cognitio vespertina in Angelis dicatur secundum quod cognoscunt | |
| 3778 esse rerum quod habent res in propria natura. Quod quidem per | |
| 3779 duplex medium cognoscunt, scilicet per species innatas, et per | |
| 3780 rationes rerum in verbo existentes. Non enim, videndo verbum, | |
| 3781 cognoscunt solum illud esse rerum quod habent in verbo; sed illud | |
| 3782 esse quod habent in propria natura; sicut Deus per hoc quod videt | |
| 3783 se, cognoscit esse rerum quod habent in propria natura. Si ergo | |
| 3784 dicatur cognitio vespertina secundum quod cognoscunt esse rerum | |
| 3785 quod habent in propria natura, videndo verbum; sic una et eadem | |
| 3786 secundum essentiam est cognitio vespertina et matutina, differens | |
| 3787 solum secundum cognita. Si vero cognitio vespertina dicatur | |
| 3788 secundum quod Angeli cognoscunt esse rerum quod habent in propria | |
| 3789 natura, per formas innatas; sic alia est cognitio vespertina et | |
| 3790 matutina. Et ita videtur intelligere Augustinus, cum unam ponat | |
| 3791 imperfectam respectu alterius.</p> | |
| 3792 <p title="I q. 58 a. 7 ad 1"><a name="30856"><span class= | |
| 3793 "ref">[30856] Iª q. 58 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3794 dicendum quod, sicut numerus sex dierum, secundum intellectum | |
| 3795 Augustini, accipitur secundum sex genera rerum quae cognoscuntur ab | |
| 3796 Angelis; ita unitas diei accipitur secundum unitatem rei cognitae, | |
| 3797 quae tamen diversis cognitionibus cognosci potest.</p> | |
| 3798 <p title="I q. 58 a. 7 ad 2"><a name="30857"><span class= | |
| 3799 "ref">[30857] Iª q. 58 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3800 dicendum quod duae operationes possunt simul esse unius potentiae, | |
| 3801 quarum una ad aliam refertur; ut patet cum voluntas simul vult et | |
| 3802 finem et ea quae sunt ad finem, et intellectus simul intelligit | |
| 3803 principia et conclusiones per principia, quando iam scientiam | |
| 3804 acquisivit. Cognitio autem vespertina in Angelis refertur ad | |
| 3805 matutinam, ut Augustinus dicit. Unde nihil prohibet utramque simul | |
| 3806 esse in Angelis.</p> | |
| 3807 <p title="I q. 58 a. 7 ad 3"><a name="30858"><span class= | |
| 3808 "ref">[30858] Iª q. 58 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3809 dicendum quod, veniente perfecto, evacuatur imperfectum quod ei | |
| 3810 opponitur, sicut fides, quae est eorum quae non videntur, evacuatur | |
| 3811 visione veniente. Sed imperfectio vespertinae cognitionis non | |
| 3812 opponitur perfectioni matutinae. Quod enim cognoscatur aliquid in | |
| 3813 seipso, non est oppositum ei quod cognoscatur in sua causa. Nec | |
| 3814 iterum quod aliquid cognoscatur per duo media, quorum unum est | |
| 3815 perfectius et aliud imperfectius, aliquid repugnans habet, sicut ad | |
| 3816 eandem conclusionem habere possumus et medium demonstrativum et | |
| 3817 dialecticum. Et similiter eadem res potest sciri ab Angelo per | |
| 3818 verbum increatum, et per speciem innatam.</p> | |
| 3819 <br /> | |
| 3820 <div class="D">Quaestio 59</div> | |
| 3821 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3822 <p title="I q. 59 pr."><a name="30859"><span class="ref">[30859] | |
| 3823 Iª q. 59 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de his | |
| 3824 quae pertinent ad voluntatem Angelorum. Et primo considerabimus de | |
| 3825 ipsa voluntate secundo, de motu eius, qui est amor sive dilectio. | |
| 3826 Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum in Angelis sit | |
| 3827 voluntas. Secundo, utrum voluntas Angeli sit ipsa natura eorum, vel | |
| 3828 etiam ipse intellectus eorum. Tertio, utrum in Angelis sit liberum | |
| 3829 arbitrium. Quarto, utrum in eis sit irascibilis et | |
| 3830 concupiscibilis.</p> | |
| 3831 <br /> | |
| 3832 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3833 <p title="I q. 59 a. 1 arg. 1"><a name="30860"><span class= | |
| 3834 "ref">[30860] Iª q. 59 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3835 proceditur. Videtur quod in Angelis non sit voluntas. Quia, ut | |
| 3836 dicit philosophus, in III de anima, <i>voluntas in ratione est</i>. | |
| 3837 Sed in Angelis non est ratio, sed aliquid superius ratione. Ergo in | |
| 3838 Angelis non est voluntas, sed aliquid superius voluntate.</p> | |
| 3839 <p title="I q. 59 a. 1 arg. 2"><a name="30861"><span class= | |
| 3840 "ref">[30861] Iª q. 59 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3841 voluntas sub appetitu continetur, ut patet per philosophum, in III | |
| 3842 de anima. Sed appetitus est imperfecti, est enim eius quod nondum | |
| 3843 habetur. Cum igitur in Angelis, maxime in beatis, non sit aliqua | |
| 3844 imperfectio, videtur quod non sit in eis voluntas.</p> | |
| 3845 <p title="I q. 59 a. 1 arg. 3"><a name="30862"><span class= | |
| 3846 "ref">[30862] Iª q. 59 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3847 philosophus dicit, in III de anima, quod voluntas est movens motum, | |
| 3848 movetur enim ab appetibili intellecto. Sed Angeli sunt immobiles; | |
| 3849 cum sint incorporei. Ergo in Angelis non est voluntas.</p> | |
| 3850 <p title="I q. 59 a. 1 s. c."><a name="30863"><span class= | |
| 3851 "ref">[30863] Iª q. 59 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3852 quod Augustinus dicit, X Lib. de Trin., quod imago Trinitatis | |
| 3853 invenitur in mente secundum memoriam, intelligentiam et voluntatem. | |
| 3854 Imago autem Dei invenitur non solum in mente humana, sed etiam in | |
| 3855 mente angelica; cum etiam mens angelica sit capax Dei. Ergo in | |
| 3856 Angelis est voluntas.</p> | |
| 3857 <p title="I q. 59 a. 1 co."><a name="30864"><span class= | |
| 3858 "ref">[30864] Iª q. 59 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3859 quod necesse est ponere in Angelis voluntatem. Ad cuius evidentiam, | |
| 3860 considerandum est quod, cum omnia procedant ex voluntate divina, | |
| 3861 omnia suo modo per appetitum inclinantur in bonum, sed diversimode. | |
| 3862 Quaedam enim inclinantur in bonum, per solam naturalem habitudinem, | |
| 3863 absque cognitione, sicut plantae et corpora inanimata. Et talis | |
| 3864 inclinatio ad bonum vocatur appetitus naturalis. Quaedam vero ad | |
| 3865 bonum inclinantur cum aliqua cognitione; non quidem sic quod | |
| 3866 cognoscant ipsam rationem boni, sed cognoscunt aliquod bonum | |
| 3867 particulare; sicut sensus, qui cognoscit dulce et album et aliquid | |
| 3868 huiusmodi. Inclinatio autem hanc cognitionem sequens, dicitur | |
| 3869 appetitus sensitivus. Quaedam vero inclinantur ad bonum cum | |
| 3870 cognitione qua cognoscunt ipsam boni rationem; quod est proprium | |
| 3871 intellectus. Et haec perfectissime inclinantur in bonum; non quidem | |
| 3872 quasi ab alio solummodo directa in bonum, sicut ea quae cognitione | |
| 3873 carent; neque in bonum particulariter tantum, sicut ea in quibus | |
| 3874 est sola sensitiva cognitio; sed quasi inclinata in ipsum | |
| 3875 universale bonum. Et haec inclinatio dicitur voluntas. Unde cum | |
| 3876 Angeli per intellectum cognoscant ipsam universalem rationem boni, | |
| 3877 manifestum est quod in eis sit voluntas.</p> | |
| 3878 <p title="I q. 59 a. 1 ad 1"><a name="30865"><span class= | |
| 3879 "ref">[30865] Iª q. 59 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3880 dicendum quod aliter ratio transcendit sensum, et aliter | |
| 3881 intellectus rationem. Ratio enim transcendit sensum, secundum | |
| 3882 diversitatem cognitorum, nam sensus est particularium, ratio vero | |
| 3883 universalium. Et ideo oportet quod sit alius appetitus tendens in | |
| 3884 bonum universale, qui debetur rationi; et alius tendens in bonum | |
| 3885 particulare, qui debetur sensui. Sed intellectus et ratio differunt | |
| 3886 quantum ad modum cognoscendi, quia scilicet intellectus cognoscit | |
| 3887 simplici intuitu, ratio vero discurrendo de uno in aliud. Sed tamen | |
| 3888 ratio per discursum pervenit ad cognoscendum illud, quod | |
| 3889 intellectus sine discursu cognoscit, scilicet universale. Idem est | |
| 3890 ergo obiectum quod appetitivae proponitur et ex parte rationis, et | |
| 3891 ex parte intellectus. Unde in Angelis, qui sunt intellectuales | |
| 3892 tantum, non est appetitus superior voluntate.</p> | |
| 3893 <p title="I q. 59 a. 1 ad 2"><a name="30866"><span class= | |
| 3894 "ref">[30866] Iª q. 59 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3895 dicendum quod, licet nomen appetitivae partis sit sumptum ab | |
| 3896 appetendo ea quae non habentur, tamen appetitiva pars non solum ad | |
| 3897 haec se extendit, sed etiam ad multa alia. Sicut et nomen lapidis | |
| 3898 sumptum est a laesione pedis, cum tamen lapidi non hoc solum | |
| 3899 conveniat. Similiter irascibilis potentia denominatur ab ira; cum | |
| 3900 tamen in ea sint plures aliae passiones, ut spes et audacia et | |
| 3901 huiusmodi.</p> | |
| 3902 <p title="I q. 59 a. 1 ad 3"><a name="30867"><span class= | |
| 3903 "ref">[30867] Iª q. 59 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3904 dicendum quod voluntas dicitur movens motum, secundum quod velle | |
| 3905 est motus quidam, et intelligere; cuiusmodi motum nihil prohibet in | |
| 3906 Angelis esse, quia talis motus est actus perfecti, ut dicitur in | |
| 3907 III de anima.</p> | |
| 3908 <br /> | |
| 3909 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3910 <p title="I q. 59 a. 2 arg. 1"><a name="30868"><span class= | |
| 3911 "ref">[30868] Iª q. 59 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3912 proceditur. Videtur quod in Angelis non differat voluntas ab | |
| 3913 intellectu et natura. Angelus enim est simplicior quam corpus | |
| 3914 naturale. Sed corpus naturale per suam formam inclinatur in suum | |
| 3915 finem, qui est eius bonum. Ergo multo magis Angelus. Forma autem | |
| 3916 Angeli est vel natura ipsa in qua subsistit, vel species quae est | |
| 3917 in intellectu eius. Ergo Angelus inclinatur in bonum per naturam | |
| 3918 suam, et per speciem intelligibilem. Haec autem inclinatio ad bonum | |
| 3919 pertinet ad voluntatem. Voluntas igitur Angeli non est aliud quam | |
| 3920 eius natura vel intellectus.</p> | |
| 3921 <p title="I q. 59 a. 2 arg. 2"><a name="30869"><span class= | |
| 3922 "ref">[30869] Iª q. 59 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3923 obiectum intellectus est verum, voluntatis autem bonum. Bonum autem | |
| 3924 et verum non differunt realiter, sed secundum rationem tantum. Ergo | |
| 3925 voluntas et intellectus non differunt realiter.</p> | |
| 3926 <p title="I q. 59 a. 2 arg. 3"><a name="30870"><span class= | |
| 3927 "ref">[30870] Iª q. 59 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3928 distinctio communis et proprii non diversificat potentias, eadem | |
| 3929 enim potentia visiva est coloris et albedinis. Sed bonum et verum | |
| 3930 videntur se habere sicut commune et proprium, nam verum est quoddam | |
| 3931 bonum, scilicet intellectus. Ergo voluntas, cuius obiectum est | |
| 3932 bonum, non differt ab intellectu, cuius obiectum est verum.</p> | |
| 3933 <p title="I q. 59 a. 2 s. c."><a name="30871"><span class= | |
| 3934 "ref">[30871] Iª q. 59 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3935 voluntas in Angelis est bonorum tantum. Intellectus autem est | |
| 3936 bonorum et malorum, cognoscunt enim utrumque. Ergo voluntas in | |
| 3937 Angelis est aliud quam eius intellectus.</p> | |
| 3938 <p title="I q. 59 a. 2 co."><a name="30872"><span class= | |
| 3939 "ref">[30872] Iª q. 59 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3940 quod voluntas in Angelis est quaedam virtus vel potentia, quae nec | |
| 3941 est ipsa eorum natura, nec eorum intellectus. Et quod non sit eorum | |
| 3942 natura, apparet ex hoc, quod natura vel essentia alicuius rei intra | |
| 3943 ipsam rem comprehenditur, quidquid ergo se extendit ad id quod est | |
| 3944 extra rem, non est rei essentia. Unde videmus in corporibus | |
| 3945 naturalibus, quod inclinatio quae est ad esse rei, non est per | |
| 3946 aliquid superadditum essentiae; sed per materiam, quae appetit esse | |
| 3947 antequam illud habeat, et per formam, quae tenet rem in esse | |
| 3948 postquam fuerit. Sed inclinatio ad aliquid extrinsecum, est per | |
| 3949 aliquid essentiae superadditum, sicut inclinatio ad locum est per | |
| 3950 gravitatem vel levitatem, inclinatio autem ad faciendum sibi simile | |
| 3951 est per qualitates activas. Voluntas autem habet inclinationem in | |
| 3952 bonum naturaliter. Unde ibi solum est idem essentia et voluntas, | |
| 3953 ubi totaliter bonum continetur in essentia volentis; scilicet in | |
| 3954 Deo, qui nihil vult extra se nisi ratione suae bonitatis. Quod de | |
| 3955 nulla creatura potest dici; cum bonum infinitum sit extra essentiam | |
| 3956 cuiuslibet creati. Unde nec voluntas Angeli, nec alterius | |
| 3957 creaturae, potest esse idem quod eius essentia. Similiter nec | |
| 3958 potest esse idem quod intellectus Angeli vel hominis. Nam cognitio | |
| 3959 fit per hoc quod cognitum est in cognoscente, unde ea ratione se | |
| 3960 extendit eius intellectus in id quod est extra se, secundum quod | |
| 3961 illud quod extra ipsum est per essentiam, natum est aliquo modo in | |
| 3962 eo esse. Voluntas vero se extendit in id quod extra se est, | |
| 3963 secundum quod quadam inclinatione quodammodo tendit in rem | |
| 3964 exteriorem. Alterius autem virtutis est, quod aliquid habeat in se | |
| 3965 quod est extra se, et quod ipsum tendat in rem exteriorem. Et ideo | |
| 3966 oportet quod in qualibet creatura sit aliud intellectus et | |
| 3967 voluntas. Non autem in Deo, qui habet et ens universale et bonum | |
| 3968 universale in seipso. Unde tam voluntas quam intellectus est eius | |
| 3969 essentia.</p> | |
| 3970 <p title="I q. 59 a. 2 ad 1"><a name="30873"><span class= | |
| 3971 "ref">[30873] Iª q. 59 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3972 dicendum quod corpus naturale per formam substantialem inclinatur | |
| 3973 in esse suum, sed in exterius inclinatur per aliquid additum, ut | |
| 3974 dictum est.</p> | |
| 3975 <p title="I q. 59 a. 2 ad 2"><a name="30874"><span class= | |
| 3976 "ref">[30874] Iª q. 59 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3977 dicendum quod potentiae non diversificantur secundum materialem | |
| 3978 distinctionem obiectorum, sed secundum formalem distinctionem, quae | |
| 3979 attenditur secundum rationem obiecti. Et ideo diversitas secundum | |
| 3980 rationem boni et veri, sufficit ad diversitatem intellectus et | |
| 3981 voluntatis.</p> | |
| 3982 <p title="I q. 59 a. 2 ad 3"><a name="30875"><span class= | |
| 3983 "ref">[30875] Iª q. 59 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3984 dicendum quod, quia bonum et verum convertuntur secundum rem, inde | |
| 3985 est quod et bonum ab intellectu intelligitur sub ratione veri, et | |
| 3986 verum a voluntate appetitur sub ratione boni. Sed tamen diversitas | |
| 3987 rationum ad diversificandum potentias sufficit, ut dictum est.</p> | |
| 3988 <br /> | |
| 3989 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3990 <p title="I q. 59 a. 3 arg. 1"><a name="30876"><span class= | |
| 3991 "ref">[30876] Iª q. 59 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3992 proceditur. Videtur quod in Angelis non sit liberum arbitrium. | |
| 3993 Actus enim liberi arbitrii est eligere. Sed electio non potest esse | |
| 3994 in Angelis, cum electio sit appetitus praeconsiliati, consilium | |
| 3995 autem est inquisitio quaedam ut dicitur in III Ethic.; Angeli autem | |
| 3996 non cognoscunt inquirendo, quia hoc pertinet ad discursum rationis. | |
| 3997 Ergo videtur quod in Angelis non sit liberum arbitrium.</p> | |
| 3998 <p title="I q. 59 a. 3 arg. 2"><a name="30877"><span class= | |
| 3999 "ref">[30877] Iª q. 59 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4000 liberum arbitrium se habet ad utrumlibet. Sed ex parte intellectus | |
| 4001 non est aliquid se habens ad utrumlibet in Angelis, quia | |
| 4002 intellectus eorum non fallitur in naturalibus intelligibilibus, ut | |
| 4003 dictum est. Ergo nec ex parte appetitus liberum arbitrium in eis | |
| 4004 esse potest.</p> | |
| 4005 <p title="I q. 59 a. 3 arg. 3"><a name="30878"><span class= | |
| 4006 "ref">[30878] Iª q. 59 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, ea | |
| 4007 quae sunt naturalia in Angelis, conveniunt eis secundum magis et | |
| 4008 minus, quia in superioribus Angelis natura intellectualis est | |
| 4009 perfectior quam in inferioribus. Liberum autem arbitrium non | |
| 4010 recipit magis et minus. Ergo in Angelis non est liberum | |
| 4011 arbitrium.</p> | |
| 4012 <p title="I q. 59 a. 3 s. c."><a name="30879"><span class= | |
| 4013 "ref">[30879] Iª q. 59 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 4014 libertas arbitrii ad dignitatem hominis pertinet. Sed Angeli | |
| 4015 digniores sunt hominibus. Ergo libertas arbitrii, cum sit in | |
| 4016 hominibus, multo magis est in Angelis.</p> | |
| 4017 <p title="I q. 59 a. 3 co."><a name="30880"><span class= | |
| 4018 "ref">[30880] Iª q. 59 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4019 quod quaedam sunt quae non agunt ex aliquo arbitrio, sed quasi ab | |
| 4020 aliis acta et mota, sicut sagitta a sagittante movetur ad finem. | |
| 4021 Quaedam vero agunt quodam arbitrio, sed non libero, sicut animalia | |
| 4022 irrationalia, ovis enim fugit lupum ex quodam iudicio, quo | |
| 4023 existimat eum sibi noxium; sed hoc iudicium non est sibi liberum, | |
| 4024 sed a natura inditum. Sed solum id quod habet intellectum, potest | |
| 4025 agere iudicio libero, inquantum cognoscit universalem rationem | |
| 4026 boni, ex qua potest iudicare hoc vel illud esse bonum. Unde | |
| 4027 ubicumque est intellectus, est liberum arbitrium. Et sic patet | |
| 4028 liberum arbitrium esse in Angelis etiam excellentius quam in | |
| 4029 hominibus, sicut et intellectum.</p> | |
| 4030 <p title="I q. 59 a. 3 ad 1"><a name="30881"><span class= | |
| 4031 "ref">[30881] Iª q. 59 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4032 dicendum quod philosophus loquitur de electione secundum quod est | |
| 4033 hominis. Sicut autem aestimatio hominis in speculativis differt ab | |
| 4034 aestimatione Angeli in hoc, quod una est absque inquisitione, alia | |
| 4035 vero per inquisitionem; ita et in operativis. Unde in Angelis est | |
| 4036 electio; non tamen cum inquisitiva deliberatione consilii, sed per | |
| 4037 subitam acceptionem veritatis.</p> | |
| 4038 <p title="I q. 59 a. 3 ad 2"><a name="30882"><span class= | |
| 4039 "ref">[30882] Iª q. 59 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4040 dicendum quod, sicut dictum est, cognitio fit per hoc quod cognita | |
| 4041 sunt in cognoscente. Ad imperfectionem autem alicuius rei pertinet, | |
| 4042 si non sit in ea id quod natum est in ea esse. Unde Angelus non | |
| 4043 esset perfectus in sua natura, si intellectus eius non esset | |
| 4044 determinatus ad omnem veritatem quam naturaliter cognoscere potest. | |
| 4045 Sed actus appetitivae virtutis est per hoc quod affectus inclinatur | |
| 4046 ad rem exteriorem. Non autem dependet perfectio rei ex omni re ad | |
| 4047 quam inclinatur, sed solum ex superiori. Et ideo non pertinet ad | |
| 4048 imperfectionem Angeli, si non habet voluntatem determinatam | |
| 4049 respectu eorum quae infra ipsum sunt. Pertineret autem ad | |
| 4050 imperfectionem eius, si indeterminate se haberet ad illud quod | |
| 4051 supra ipsum est.</p> | |
| 4052 <p title="I q. 59 a. 3 ad 3"><a name="30883"><span class= | |
| 4053 "ref">[30883] Iª q. 59 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4054 dicendum quod liberum arbitrium nobiliori modo est in superioribus | |
| 4055 Angelis, quam in inferioribus, sicut et iudicium intellectus. Tamen | |
| 4056 verum est quod ipsa libertas, secundum quod in ea consideratur | |
| 4057 quaedam remotio coactionis, non suscipit magis et minus, quia | |
| 4058 privationes et negationes non remittuntur nec intenduntur per se, | |
| 4059 sed solum per suam causam, vel secundum aliquam affirmationem | |
| 4060 adiunctam.</p> | |
| 4061 <br /> | |
| 4062 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4063 <p title="I q. 59 a. 4 arg. 1"><a name="30884"><span class= | |
| 4064 "ref">[30884] Iª q. 59 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4065 proceditur. Videtur quod in Angelis sit irascibilis et | |
| 4066 concupiscibilis. Dicit enim Dionysius, IV cap. de Div. Nom., quod | |
| 4067 in Daemonibus est furor irrationabilis et concupiscentia amens. Sed | |
| 4068 Daemones eiusdem naturae sunt cum Angelis, quia peccatum non | |
| 4069 mutavit in eis naturam. Ergo in Angelis est irascibilis et | |
| 4070 concupiscibilis.</p> | |
| 4071 <p title="I q. 59 a. 4 arg. 2"><a name="30885"><span class= | |
| 4072 "ref">[30885] Iª q. 59 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, amor | |
| 4073 et gaudium in concupiscibili sunt; ira vero, spes et timor in | |
| 4074 irascibili. Sed haec attribuuntur Angelis bonis et malis in | |
| 4075 Scripturis. Ergo in Angelis est irascibilis et concupiscibilis.</p> | |
| 4076 <p title="I q. 59 a. 4 arg. 3"><a name="30886"><span class= | |
| 4077 "ref">[30886] Iª q. 59 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4078 virtutes quaedam dicuntur esse in irascibili et concupiscibili; | |
| 4079 sicut caritas et temperantia videntur esse in concupiscibili, spes | |
| 4080 autem et fortitudo in irascibili. Sed virtutes hae sunt in Angelis. | |
| 4081 Ergo in Angelis est concupiscibilis et irascibilis.</p> | |
| 4082 <p title="I q. 59 a. 4 s. c."><a name="30887"><span class= | |
| 4083 "ref">[30887] Iª q. 59 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4084 quod philosophus dicit, in III de anima, quod irascibilis et | |
| 4085 concupiscibilis sunt in parte sensitiva; quae non est in Angelis. | |
| 4086 Ergo in eis non est irascibilis et concupiscibilis.</p> | |
| 4087 <p title="I q. 59 a. 4 co."><a name="30888"><span class= | |
| 4088 "ref">[30888] Iª q. 59 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4089 quod intellectivus appetitus non dividitur per irascibilem et | |
| 4090 concupiscibilem, sed solum appetitus sensitivus. Cuius ratio est | |
| 4091 quia cum potentiae non distinguantur secundum distinctionem | |
| 4092 materialem obiectorum, sed solum secundum rationem formalem | |
| 4093 obiecti; si alicui potentiae respondeat aliquod obiectum secundum | |
| 4094 rationem communem, non erit distinctio potentiarum secundum | |
| 4095 diversitatem propriorum quae sub illo communi continentur. Sicut si | |
| 4096 proprium obiectum potentiae visivae est color secundum rationem | |
| 4097 coloris, non distinguuntur plures potentiae visivae secundum | |
| 4098 differentiam albi et nigri, sed si proprium obiectum alicuius | |
| 4099 potentiae esset album inquantum album, distingueretur potentia | |
| 4100 visiva albi a potentia visiva nigri. Manifestum est autem ex dictis | |
| 4101 quod obiectum appetitus intellectivi, qui voluntas dicitur, est | |
| 4102 bonum secundum communem boni rationem, nec potest esse aliquis | |
| 4103 appetitus nisi boni. Unde in parte intellectiva appetitus non | |
| 4104 dividitur secundum distinctionem aliquorum particularium bonorum; | |
| 4105 sicut dividitur appetitus sensitivus, qui non respicit bonum | |
| 4106 secundum communem rationem, sed quoddam particulare bonum. Unde, | |
| 4107 cum in Angelis non sit nisi appetitus intellectivus, eorum | |
| 4108 appetitus non distinguitur per irascibilem et concupiscibilem, sed | |
| 4109 remanet indivisus; et vocatur voluntas.</p> | |
| 4110 <p title="I q. 59 a. 4 ad 1"><a name="30889"><span class= | |
| 4111 "ref">[30889] Iª q. 59 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4112 dicendum quod furor et concupiscentia metaphorice dicuntur esse in | |
| 4113 Daemonibus, sicut et ira quandoque Deo attribuitur, propter | |
| 4114 similitudinem effectus.</p> | |
| 4115 <p title="I q. 59 a. 4 ad 2"><a name="30890"><span class= | |
| 4116 "ref">[30890] Iª q. 59 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4117 dicendum quod amor et gaudium, secundum quod sunt passiones, sunt | |
| 4118 in concupiscibili, sed secundum quod nominant simplicem voluntatis | |
| 4119 actum, sic sunt in intellectiva parte; prout amare est velle bonum | |
| 4120 alicui, et gaudere est quiescere voluntatem in aliquo bono habito. | |
| 4121 Et universaliter nihil horum dicitur de Angelis secundum passionem, | |
| 4122 ut Augustinus dicit, IX de Civ. Dei.</p> | |
| 4123 <p title="I q. 59 a. 4 ad 3"><a name="30891"><span class= | |
| 4124 "ref">[30891] Iª q. 59 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4125 dicendum quod caritas, secundum quod est virtus, non est in | |
| 4126 concupiscibili, sed in voluntate. Nam obiectum concupiscibilis est | |
| 4127 bonum delectabile secundum sensum, huiusmodi autem non est bonum | |
| 4128 divinum, quod est obiectum caritatis. Et eadem ratione dicendum est | |
| 4129 quod spes non est in irascibili, quia obiectum irascibilis est | |
| 4130 quoddam arduum quod est sensibile, circa quod non est spes quae est | |
| 4131 virtus, sed circa arduum divinum. Temperantia autem, secundum quod | |
| 4132 est virtus humana, est circa concupiscentias delectabilium | |
| 4133 sensibilium, quae pertinent ad vim concupiscibilem. Et similiter | |
| 4134 fortitudo est circa audacias et timores quae sunt in irascibili. Et | |
| 4135 ideo temperantia, secundum quod est virtus humana, est in | |
| 4136 concupiscibili, et fortitudo in irascibili. Sed hoc modo non sunt | |
| 4137 in Angelis. Non enim in eis sunt passiones concupiscentiarum, vel | |
| 4138 timoris et audaciae, quas oporteat per temperantiam et fortitudinem | |
| 4139 regulare. Sed temperantia in eis dicitur, secundum quod moderate | |
| 4140 suam voluntatem exhibent secundum regulam divinae voluntatis. Et | |
| 4141 fortitudo in eis dicitur, secundum quod voluntatem divinam firmiter | |
| 4142 exequuntur. Quod totum fit per voluntatem; et non per irascibilem | |
| 4143 et concupiscibilem.</p> | |
| 4144 <br /> | |
| 4145 <div class="D">Quaestio 60</div> | |
| 4146 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4147 <p title="I q. 60 pr."><a name="30892"><span class="ref">[30892] | |
| 4148 Iª q. 60 pr.</span></a> Deinde considerandum est de actu | |
| 4149 voluntatis, qui est amor sive dilectio, nam omnis actus appetitivae | |
| 4150 virtutis ex amore seu dilectione derivatur. Et circa hoc quaeruntur | |
| 4151 quinque. Primo, utrum in Angelis sit dilectio naturalis. Secundo, | |
| 4152 utrum in eis sit dilectio electiva. Tertio, utrum Angelus diligat | |
| 4153 seipsum dilectione naturali an electiva. Quarto, utrum unus Angelus | |
| 4154 diligat alium dilectione naturali sicut seipsum. Quinto, utrum | |
| 4155 Angelus naturali dilectione diligat Deum plus quam seipsum.</p> | |
| 4156 <br /> | |
| 4157 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4158 <p title="I q. 60 a. 1 arg. 1"><a name="30893"><span class= | |
| 4159 "ref">[30893] Iª q. 60 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4160 proceditur. Videtur quod in Angelis non sit amor vel dilectio | |
| 4161 naturalis. Amor enim naturalis dividitur contra intellectualem; ut | |
| 4162 patet per Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Sed amor Angeli est | |
| 4163 intellectualis. Ergo non est naturalis.</p> | |
| 4164 <p title="I q. 60 a. 1 arg. 2"><a name="30894"><span class= | |
| 4165 "ref">[30894] Iª q. 60 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, ea | |
| 4166 quae amant amore naturali, magis aguntur quam agant, nihil enim | |
| 4167 habet dominium suae naturae. Sed Angeli non aguntur, sed agunt; cum | |
| 4168 sint liberi arbitrii, ut ostensum est. Ergo in Angelis non est amor | |
| 4169 seu dilectio naturalis.</p> | |
| 4170 <p title="I q. 60 a. 1 arg. 3"><a name="30895"><span class= | |
| 4171 "ref">[30895] Iª q. 60 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, omnis | |
| 4172 dilectio aut est recta, aut non recta. Dilectio autem recta | |
| 4173 pertinet ad caritatem, dilectio autem non recta pertinet ad | |
| 4174 iniquitatem. Neutrum autem horum pertinet ad naturam, quia caritas | |
| 4175 est supra naturam, iniquitas autem est contra naturam. Ergo nulla | |
| 4176 dilectio naturalis est in Angelis.</p> | |
| 4177 <p title="I q. 60 a. 1 s. c."><a name="30896"><span class= | |
| 4178 "ref">[30896] Iª q. 60 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4179 quod dilectio sequitur cognitionem, nihil enim amatur nisi | |
| 4180 cognitum, ut Augustinus dicit, X de Trin. Sed in Angelis est | |
| 4181 cognitio naturalis. Ergo et dilectio naturalis.</p> | |
| 4182 <p title="I q. 60 a. 1 co."><a name="30897"><span class= | |
| 4183 "ref">[30897] Iª q. 60 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4184 quod necesse est in Angelis ponere dilectionem naturalem. Ad cuius | |
| 4185 evidentiam, considerandum est quod semper prius salvatur in | |
| 4186 posteriori. Natura autem prior est quam intellectus, quia natura | |
| 4187 cuiuscumque rei est essentia eius. Unde id quod est naturae, | |
| 4188 oportet salvari etiam in habentibus intellectum. Est autem hoc | |
| 4189 commune omni naturae, ut habeat aliquam inclinationem, quae est | |
| 4190 appetitus naturalis vel amor. Quae tamen inclinatio diversimode | |
| 4191 invenitur in diversis naturis, in unaquaque secundum modum eius. | |
| 4192 Unde in natura intellectuali invenitur inclinatio naturalis | |
| 4193 secundum voluntatem; in natura autem sensitiva, secundum appetitum | |
| 4194 sensitivum, in natura vero carente cognitione, secundum solum | |
| 4195 ordinem naturae in aliquid. Unde cum Angelus sit natura | |
| 4196 intellectualis, oportet quod in voluntate eius sit naturalis | |
| 4197 dilectio.</p> | |
| 4198 <p title="I q. 60 a. 1 ad 1"><a name="30898"><span class= | |
| 4199 "ref">[30898] Iª q. 60 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4200 dicendum quod intellectualis amor dividitur contra naturalem qui | |
| 4201 est solum naturalis, inquantum est naturae quae non addit supra | |
| 4202 rationem naturae perfectionem sensus aut intellectus.</p> | |
| 4203 <p title="I q. 60 a. 1 ad 2"><a name="30899"><span class= | |
| 4204 "ref">[30899] Iª q. 60 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4205 dicendum quod omnia quae sunt in toto mundo, aguntur ab aliquo, | |
| 4206 praeter primum agens, quod ita agit quod nullo modo ab alio agitur, | |
| 4207 in quo est idem natura et voluntas. Et ideo non est inconveniens si | |
| 4208 Angelus agatur, inquantum inclinatio naturalis est sibi indita ab | |
| 4209 auctore suae naturae. Non tamen sic agitur quod non agat; cum | |
| 4210 habeat liberam voluntatem.</p> | |
| 4211 <p title="I q. 60 a. 1 ad 3"><a name="30900"><span class= | |
| 4212 "ref">[30900] Iª q. 60 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4213 dicendum quod, sicut cognitio naturalis semper est vera ita | |
| 4214 dilectio naturalis semper est recta, cum amor naturalis nihil aliud | |
| 4215 sit quam inclinatio naturae indita ab auctore naturae. Dicere ergo | |
| 4216 quod inclinatio naturalis non sit recta, est derogare auctori | |
| 4217 naturae. Alia tamen est rectitudo naturalis dilectionis, et alia | |
| 4218 est rectitudo caritatis et virtutis, quia una rectitudo est | |
| 4219 perfectiva alterius. Sicut etiam alia est veritas naturalis | |
| 4220 cognitionis; et alia est veritas cognitionis infusae vel | |
| 4221 acquisitae.</p> | |
| 4222 <br /> | |
| 4223 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4224 <p title="I q. 60 a. 2 arg. 1"><a name="30901"><span class= | |
| 4225 "ref">[30901] Iª q. 60 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4226 proceditur. Videtur quod in Angelis non sit dilectio electiva. | |
| 4227 Dilectio enim electiva videtur esse amor rationalis, cum electio | |
| 4228 sequatur consilium, quod in inquisitione consistit, ut dicitur in | |
| 4229 III Ethic. Sed rationalis amor dividitur contra intellectualem (qui | |
| 4230 est proprius Angelorum); ut dicitur IV cap. de Div. Nom. Ergo in | |
| 4231 Angelis non est dilectio electiva.</p> | |
| 4232 <p title="I q. 60 a. 2 arg. 2"><a name="30902"><span class= | |
| 4233 "ref">[30902] Iª q. 60 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 4234 Angelis non est nisi cognitio naturalis, praeter cognitionem | |
| 4235 infusam, quia non discurrunt de principiis ad acquirendum | |
| 4236 conclusiones. Et sic ad omnia quae naturaliter cognoscere possunt, | |
| 4237 sic se habent sicut intellectus noster ad prima principia quae | |
| 4238 naturaliter cognoscere potest. Sed dilectio sequitur cognitionem, | |
| 4239 ut dictum est. Ergo in Angelis, praeter dilectionem gratuitam, non | |
| 4240 est nisi dilectio naturalis. Non ergo electiva.</p> | |
| 4241 <p title="I q. 60 a. 2 s. c."><a name="30903"><span class= | |
| 4242 "ref">[30903] Iª q. 60 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 4243 naturalibus neque meremur neque demeremur. Sed Angeli sua | |
| 4244 dilectione aliqua merentur, vel demerentur. Ergo in eis est aliqua | |
| 4245 dilectio electiva.</p> | |
| 4246 <p title="I q. 60 a. 2 co."><a name="30904"><span class= | |
| 4247 "ref">[30904] Iª q. 60 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4248 quod in Angelis est quaedam dilectio naturalis et quaedam electiva. | |
| 4249 Et naturalis dilectio in eis est principium electivae, quia semper | |
| 4250 id quod pertinet ad prius, habet rationem principii; unde, cum | |
| 4251 natura sit primum quod est in unoquoque, oportet quod id quod ad | |
| 4252 naturam pertinet, sit principium in quolibet. Et hoc apparet in | |
| 4253 homine et quantum ad intellectum, et quantum ad voluntatem. | |
| 4254 Intellectus enim cognoscit principia naturaliter, et ex hac | |
| 4255 cognitione causatur in homine scientia conclusionum, quae non | |
| 4256 cognoscuntur naturaliter ab homine, sed per inventionem vel | |
| 4257 doctrinam. Similiter in voluntate finis hoc modo se habet, sicut | |
| 4258 principium in intellectu, ut dicitur in II Physic. Unde voluntas | |
| 4259 naturaliter tendit in suum finem ultimum, omnis enim homo | |
| 4260 naturaliter vult beatitudinem. Et ex hac naturali voluntate | |
| 4261 causantur omnes aliae voluntates, cum quidquid homo vult, velit | |
| 4262 propter finem. Dilectio igitur boni quod homo naturaliter vult | |
| 4263 sicut finem, est dilectio naturalis, dilectio autem ab hac | |
| 4264 derivata, quae est boni quod diligitur propter finem, est dilectio | |
| 4265 electiva. Hoc tamen differenter se habet ex parte intellectus, et | |
| 4266 voluntatis. Quia, sicut supra dictum est, cognitio intellectus fit | |
| 4267 secundum quod res cognitae sunt in cognoscente. Est autem ex | |
| 4268 imperfectione intellectualis naturae in homine, quod non statim | |
| 4269 eius intellectus naturaliter habet omnia intelligibilia, sed | |
| 4270 quaedam, a quibus in alia quodammodo movetur. Sed actus appetitivae | |
| 4271 virtutis est, e converso, secundum ordinem appetentis ad res. | |
| 4272 Quarum quaedam sunt secundum se bona, et ideo secundum se | |
| 4273 appetibilia, quaedam vero habent rationem bonitatis ex ordine ad | |
| 4274 aliud, et sunt appetibilia propter aliud. Unde non est ex | |
| 4275 imperfectione appetentis, quod aliquid appetat naturaliter ut | |
| 4276 finem, et aliquid per electionem, ut ordinatur in finem. Quia | |
| 4277 igitur natura intellectualis in Angelis perfecta est, invenitur in | |
| 4278 eis sola cognitio naturalis, non autem ratiocinativa, sed invenitur | |
| 4279 in eis dilectio et naturalis et electiva. Haec autem dicta sunt, | |
| 4280 praetermissis his quae supra naturam sunt, horum enim natura non | |
| 4281 est principium sufficiens. De his autem infra dicetur.</p> | |
| 4282 <p title="I q. 60 a. 2 ad 1"><a name="30905"><span class= | |
| 4283 "ref">[30905] Iª q. 60 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4284 dicendum quod non omnis dilectio electiva est amor rationalis, | |
| 4285 secundum quod rationalis amor dividitur contra intellectualem. | |
| 4286 Dicitur enim sic amor rationalis, qui sequitur cognitionem | |
| 4287 ratiocinativam, non omnis autem electio consequitur discursum | |
| 4288 rationis, ut supra dictum est, cum de libero arbitrio ageretur; sed | |
| 4289 solum electio hominis. Unde ratio non sequitur.</p> | |
| 4290 <p title="I q. 60 a. 2 ad 2"><a name="30906"><span class= | |
| 4291 "ref">[30906] Iª q. 60 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum patet | |
| 4292 responsio ex dictis.</p> | |
| 4293 <br /> | |
| 4294 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4295 <p title="I q. 60 a. 3 arg. 1"><a name="30907"><span class= | |
| 4296 "ref">[30907] Iª q. 60 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4297 proceditur. Videtur quod Angelus non diligat seipsum dilectione | |
| 4298 naturali et electiva. Dilectio enim naturalis est ipsius finis, | |
| 4299 sicut dictum est; dilectio autem electiva, eorum quae sunt ad | |
| 4300 finem. Sed idem non potest esse finis et ad finem, respectu | |
| 4301 eiusdem. Ergo non potest esse eiusdem dilectio naturalis et | |
| 4302 electiva.</p> | |
| 4303 <p title="I q. 60 a. 3 arg. 2"><a name="30908"><span class= | |
| 4304 "ref">[30908] Iª q. 60 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, amor | |
| 4305 est virtus unitiva et concretiva, ut Dionysius dicit, IV cap. de | |
| 4306 Div. Nom. Sed unitio et concretio est diversorum in unum | |
| 4307 reductorum. Ergo non potest Angelus diligere seipsum.</p> | |
| 4308 <p title="I q. 60 a. 3 arg. 3"><a name="30909"><span class= | |
| 4309 "ref">[30909] Iª q. 60 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4310 dilectio est quidam motus. Sed omnis motus in alterum tendit. Ergo | |
| 4311 videtur quod Angelus non possit amare seipsum dilectione naturali, | |
| 4312 nec electiva.</p> | |
| 4313 <p title="I q. 60 a. 3 s. c."><a name="30910"><span class= | |
| 4314 "ref">[30910] Iª q. 60 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4315 quod philosophus dicit, IX Ethic., quod <i>amicabilia quae sunt ad | |
| 4316 alterum, veniunt ex amicabilibus quae sunt ad seipsum</i>.</p> | |
| 4317 <p title="I q. 60 a. 3 co."><a name="30911"><span class= | |
| 4318 "ref">[30911] Iª q. 60 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4319 quod, cum amor sit boni, bonum autem sit et in substantia et in | |
| 4320 accidente, ut patet I Ethic., dupliciter aliquid amatur, uno modo, | |
| 4321 ut bonum subsistens; alio modo, ut bonum accidentale sive | |
| 4322 inhaerens. Illud quidem amatur ut bonum subsistens, quod sic amatur | |
| 4323 ut ei aliquis velit bonum. Ut bonum vero accidentale seu inhaerens | |
| 4324 amatur id quod desideratur alteri, sicut amatur scientia, non ut | |
| 4325 ipsa sit bona, sed ut habeatur. Et hunc modum amoris quidam | |
| 4326 nominaverunt concupiscentiam, primum vero amicitiam. Manifestum est | |
| 4327 autem quod in rebus cognitione carentibus, unumquodque naturaliter | |
| 4328 appetit consequi id quod est sibi bonum; sicut ignis locum sursum. | |
| 4329 Unde et Angelus et homo naturaliter appetunt suum bonum et suam | |
| 4330 perfectionem. Et hoc est amare seipsum. Unde naturaliter tam | |
| 4331 Angelus quam homo diligit seipsum, inquantum aliquod bonum naturali | |
| 4332 appetitu sibi desiderat. Inquantum vero sibi desiderat aliquod | |
| 4333 bonum per electionem, intantum amat seipsum dilectione | |
| 4334 electiva.</p> | |
| 4335 <p title="I q. 60 a. 3 ad 1"><a name="30912"><span class= | |
| 4336 "ref">[30912] Iª q. 60 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4337 dicendum quod Angelus aut homo non diligit se dilectione naturali | |
| 4338 et electiva secundum idem; sed secundum diversa, ut dictum est.</p> | |
| 4339 <p title="I q. 60 a. 3 ad 2"><a name="30913"><span class= | |
| 4340 "ref">[30913] Iª q. 60 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4341 dicendum quod, sicut plus est esse unum quam uniri, ita amor magis | |
| 4342 est unus ad seipsum, quam ad diversa quae ei uniuntur. Sed ideo | |
| 4343 Dionysius usus fuit nomine unitionis et concretionis, ut ostenderet | |
| 4344 derivationem amoris a se in alia, sicut ab uno derivatur | |
| 4345 unitio.</p> | |
| 4346 <p title="I q. 60 a. 3 ad 3"><a name="30914"><span class= | |
| 4347 "ref">[30914] Iª q. 60 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4348 dicendum quod, sicut amor est actio manens in agente, ita est motus | |
| 4349 manens in amante, non autem tendens in aliquid aliud ex | |
| 4350 necessitate; sed potest reflecti super amantem, ut amet seipsum, | |
| 4351 sicut et cognitio reflectitur in cognoscentem, ut cognoscat | |
| 4352 seipsum.</p> | |
| 4353 <br /> | |
| 4354 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4355 <p title="I q. 60 a. 4 arg. 1"><a name="30915"><span class= | |
| 4356 "ref">[30915] Iª q. 60 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4357 proceditur. Videtur quod unus Angelus non diligat naturali | |
| 4358 dilectione alium sicut seipsum. Dilectio enim sequitur cognitionem. | |
| 4359 Sed unus Angelus non cognoscit alium sicut seipsum, quia seipsum | |
| 4360 cognoscit per suam essentiam, alium vero per eius similitudinem, ut | |
| 4361 supra dictum est. Ergo videtur quod unus Angelus non diligat alium | |
| 4362 sicut seipsum.</p> | |
| 4363 <p title="I q. 60 a. 4 arg. 2"><a name="30916"><span class= | |
| 4364 "ref">[30916] Iª q. 60 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, causa | |
| 4365 est potior causato, et principium eo quod ex principio derivatur. | |
| 4366 Sed dilectio quae est ad alium, derivatur ab ea quae est ad | |
| 4367 seipsum; sicut dicit philosophus, IX Ethic. Ergo Angelus non | |
| 4368 diligit alium sicut seipsum, sed seipsum magis.</p> | |
| 4369 <p title="I q. 60 a. 4 arg. 3"><a name="30917"><span class= | |
| 4370 "ref">[30917] Iª q. 60 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4371 dilectio naturalis est alicuius tanquam finis; et non potest | |
| 4372 removeri. Sed unus Angelus non est finis alterius; et iterum haec | |
| 4373 dilectio potest removeri, ut patet in Daemonibus, qui non diligunt | |
| 4374 bonos Angelos. Ergo unus Angelus non diligit alium naturali | |
| 4375 dilectione sicut seipsum.</p> | |
| 4376 <p title="I q. 60 a. 4 s. c."><a name="30918"><span class= | |
| 4377 "ref">[30918] Iª q. 60 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est, | |
| 4378 quia illud quod invenitur in omnibus, etiam ratione carentibus, | |
| 4379 videtur esse naturale. Sed sicut dicitur Eccli. XIII, omne animal | |
| 4380 diligit sibi simile. Ergo Angelus diligit naturaliter alium sicut | |
| 4381 seipsum.</p> | |
| 4382 <p title="I q. 60 a. 4 co."><a name="30919"><span class= | |
| 4383 "ref">[30919] Iª q. 60 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4384 quod, sicut dictum est, Angelus et homo naturaliter seipsum | |
| 4385 diligit. Illud autem quod est unum cum aliquo, est ipsummet, unde | |
| 4386 unumquodque diligit id quod est unum sibi. Et si quidem sit unum | |
| 4387 sibi unione naturali, diligit illud dilectione naturali, si vero | |
| 4388 sit unum secum unione non naturali, diligit ipsum dilectione non | |
| 4389 naturali. Sicut homo diligit civem suum dilectione politicae | |
| 4390 virtutis; consanguineum autem suum dilectione naturali, inquantum | |
| 4391 est unum cum eo in principio generationis naturalis. Manifestum est | |
| 4392 autem quod id quod est unum cum aliquo, genere vel specie, est unum | |
| 4393 per naturam. Et ideo dilectione naturali quaelibet res diligit id | |
| 4394 quod est secum unum secundum speciem, inquantum diligit speciem | |
| 4395 suam. Et hoc etiam apparet in his quae cognitione carent, nam ignis | |
| 4396 naturalem inclinationem habet ut communicet alteri suam formam, | |
| 4397 quod est bonum eius; sicut naturaliter inclinatur ad hoc quod | |
| 4398 quaerat bonum suum, ut esse sursum. Sic ergo dicendum est quod unus | |
| 4399 Angelus diligit alium naturali dilectione, inquantum convenit cum | |
| 4400 eo in natura. Sed inquantum convenit cum eo in aliquibus aliis vel | |
| 4401 etiam inquantum differt ab eo secundum quaedam alia, non diligit | |
| 4402 eum naturali dilectione.</p> | |
| 4403 <p title="I q. 60 a. 4 ad 1"><a name="30920"><span class= | |
| 4404 "ref">[30920] Iª q. 60 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4405 dicendum quod hoc quod dico sicut seipsum, potest uno modo | |
| 4406 determinare cognitionem seu dilectionem ex parte cogniti et | |
| 4407 dilecti. Et sic cognoscit alium sicut seipsum, quia cognoscit alium | |
| 4408 esse, sicut cognoscit seipsum esse. Alio modo potest determinare | |
| 4409 cognitionem et dilectionem ex parte diligentis et cognoscentis. Et | |
| 4410 sic non cognoscit alium sicut seipsum, quia se cognoscit per suam | |
| 4411 essentiam, alium autem non per eius essentiam. Et similiter non | |
| 4412 diligit alium sicut seipsum, quia seipsum diligit per suam | |
| 4413 voluntatem, alium autem non diligit per eius voluntatem.</p> | |
| 4414 <p title="I q. 60 a. 4 ad 2"><a name="30921"><span class= | |
| 4415 "ref">[30921] Iª q. 60 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4416 dicendum quod ly sicut non designat aequalitatem, sed | |
| 4417 similitudinem. Cum enim dilectio naturalis super unitatem naturalem | |
| 4418 fundetur, illud quod est minus unum cum eo, naturaliter minus | |
| 4419 diligit. Unde naturaliter plus diligit quod est unum numero, quam | |
| 4420 quod est unum specie vel genere. Sed naturale est quod similem | |
| 4421 dilectionem habeat ad alium sicut ad seipsum, quantum ad hoc, quod | |
| 4422 sicut seipsum diligit inquantum vult sibi bonum, ita alium diligat | |
| 4423 inquantum vult eius bonum.</p> | |
| 4424 <p title="I q. 60 a. 4 ad 3"><a name="30922"><span class= | |
| 4425 "ref">[30922] Iª q. 60 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4426 dicendum quod dilectio naturalis dicitur esse ipsius finis, non | |
| 4427 tanquam cui aliquis velit bonum; sed tanquam bonum quod quis vult | |
| 4428 sibi, et per consequens alii, inquantum est unum sibi. Nec ista | |
| 4429 dilectio naturalis removeri potest etiam ab Angelis malis, quin | |
| 4430 dilectionem naturalem habeant ad alios Angelos, inquantum cum eis | |
| 4431 communicant in natura. Sed odiunt eos, inquantum diversificantur | |
| 4432 secundum iustitiam et iniustitiam.</p> | |
| 4433 <br /> | |
| 4434 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 4435 <p title="I q. 60 a. 5 arg. 1"><a name="30923"><span class= | |
| 4436 "ref">[30923] Iª q. 60 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 4437 proceditur. Videtur quod Angelus naturali dilectione non diligat | |
| 4438 Deum plus quam seipsum. Quia, ut dictum est, dilectio naturalis | |
| 4439 fundatur super unione naturali. Sed natura divina maxime distat a | |
| 4440 natura Angeli. Ergo naturali dilectione Angelus minus diligit Deum | |
| 4441 quam se, vel etiam alium Angelum.</p> | |
| 4442 <p title="I q. 60 a. 5 arg. 2"><a name="30924"><span class= | |
| 4443 "ref">[30924] Iª q. 60 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4444 propter quod unumquodque, et illud magis. Sed naturali dilectione | |
| 4445 quilibet diligit alium propter se, unumquodque enim diligit aliquid | |
| 4446 inquantum est bonum sibi. Ergo dilectione naturali Angelus non | |
| 4447 diligit Deum plus quam seipsum.</p> | |
| 4448 <p title="I q. 60 a. 5 arg. 3"><a name="30925"><span class= | |
| 4449 "ref">[30925] Iª q. 60 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4450 natura reflectitur in seipsam, videmus enim quod omne agens | |
| 4451 naturaliter agit ad conservationem sui. Non autem reflecteretur in | |
| 4452 seipsam natura, si tenderet in aliud plus quam in seipsam. Non ergo | |
| 4453 naturali dilectione diligit Angelus Deum plus quam se.</p> | |
| 4454 <p title="I q. 60 a. 5 arg. 4"><a name="30926"><span class= | |
| 4455 "ref">[30926] Iª q. 60 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, hoc | |
| 4456 videtur esse proprium caritatis, ut aliquis Deum plus quam seipsum | |
| 4457 diligat. Sed dilectio caritatis non est naturalis in Angelis, sed | |
| 4458 diffunditur in cordibus eorum per spiritum sanctum, qui datus est | |
| 4459 eis, ut dicit Augustinus, XII de Civ. Dei. Ergo non diligunt Deum | |
| 4460 Angeli dilectione naturali plus quam seipsos.</p> | |
| 4461 <p title="I q. 60 a. 5 arg. 5"><a name="30927"><span class= | |
| 4462 "ref">[30927] Iª q. 60 a. 5 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 4463 dilectio naturalis semper manet, manente natura. Sed diligere Deum | |
| 4464 plus quam seipsum non manet in peccante Angelo vel homine, quia, ut | |
| 4465 Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, <i>fecerunt civitates duas | |
| 4466 amores duo, terrenam scilicet amor sui usque ad Dei contemptum, | |
| 4467 caelestem vero amor Dei usque ad contemptum sui</i>. Ergo diligere | |
| 4468 Deum supra seipsum non est naturale.</p> | |
| 4469 <p title="I q. 60 a. 5 s. c."><a name="30928"><span class= | |
| 4470 "ref">[30928] Iª q. 60 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra, omnia | |
| 4471 moralia legis praecepta sunt de lege naturae. Sed praeceptum de | |
| 4472 diligendo Deum supra seipsum, est praeceptum morale legis. Ergo est | |
| 4473 de lege naturae. Ergo dilectione naturali Angelus diligit Deum | |
| 4474 supra seipsum.</p> | |
| 4475 <p title="I q. 60 a. 5 co."><a name="30929"><span class= | |
| 4476 "ref">[30929] Iª q. 60 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4477 quod quidam dixerunt quod Angelus naturali dilectione diligit Deum | |
| 4478 plus quam se, amore concupiscentiae, quia scilicet plus appetit | |
| 4479 sibi bonum divinum quam bonum suum. Et quodammodo amore amicitiae, | |
| 4480 inquantum scilicet Deo vult naturaliter Angelus maius bonum quam | |
| 4481 sibi, vult enim naturaliter Deum esse Deum, se autem vult habere | |
| 4482 naturam propriam. Sed simpliciter loquendo, naturali dilectione | |
| 4483 plus diligit se quam Deum, quia intensius et principalius | |
| 4484 naturaliter diligit se quam Deum. Sed falsitas huius opinionis | |
| 4485 manifeste apparet, si quis in rebus naturalibus consideret ad quid | |
| 4486 res naturaliter moveatur, inclinatio enim naturalis in his quae | |
| 4487 sunt sine ratione, demonstrat inclinationem naturalem in voluntate | |
| 4488 intellectualis naturae. Unumquodque autem in rebus naturalibus, | |
| 4489 quod secundum naturam hoc ipsum quod est, alterius est, | |
| 4490 principalius et magis inclinatur in id cuius est, quam in seipsum. | |
| 4491 Et haec inclinatio naturalis demonstratur ex his quae naturaliter | |
| 4492 aguntur, quia <i>unumquodque, sicut agitur naturaliter, sic aptum | |
| 4493 natum est agi</i>, ut dicitur in II Physic. Videmus enim quod | |
| 4494 naturaliter pars se exponit, ad conservationem totius, sicut manus | |
| 4495 exponitur ictui, absque deliberatione, ad conservationem totius | |
| 4496 corporis. Et quia ratio imitatur naturam, huiusmodi inclinationem | |
| 4497 invenimus in virtutibus politicis, est enim virtuosi civis, ut se | |
| 4498 exponat mortis periculo pro totius reipublicae conservatione; et si | |
| 4499 homo esset naturalis pars huius civitatis, haec inclinatio esset ei | |
| 4500 naturalis. Quia igitur bonum universale est ipse Deus, et sub hoc | |
| 4501 bono continetur etiam Angelus et homo et omnis creatura, quia omnis | |
| 4502 creatura naturaliter, secundum id quod est, Dei est; sequitur quod | |
| 4503 naturali dilectione etiam Angelus et homo plus et principalius | |
| 4504 diligat Deum quam seipsum. Alioquin, si naturaliter plus seipsum | |
| 4505 diligeret quam Deum, sequeretur quod naturalis dilectio esset | |
| 4506 perversa; et quod non perficeretur per caritatem, sed | |
| 4507 destrueretur.</p> | |
| 4508 <p title="I q. 60 a. 5 ad 1"><a name="30930"><span class= | |
| 4509 "ref">[30930] Iª q. 60 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4510 dicendum quod ratio illa procedit in his quae ex aequo dividuntur, | |
| 4511 quorum unum non est alteri ratio existendi et bonitatis, in talibus | |
| 4512 enim unumquodque diligit naturaliter magis seipsum quam alterum, | |
| 4513 inquantum est magis sibi ipsi unum quam alteri. Sed in illis quorum | |
| 4514 unum est tota ratio existendi et bonitatis alii, magis diligitur | |
| 4515 naturaliter tale alterum quam ipsum; sicut dictum est quod | |
| 4516 unaquaeque pars diligit naturaliter totum plus quam se. Et | |
| 4517 quodlibet singulare naturaliter diligit plus bonum suae speciei, | |
| 4518 quam bonum suum singulare. Deus autem non solum est bonum unius | |
| 4519 speciei, sed est ipsum universale bonum simpliciter. Unde | |
| 4520 unumquodque suo modo naturaliter diligit Deum plus quam | |
| 4521 seipsum.</p> | |
| 4522 <p title="I q. 60 a. 5 ad 2"><a name="30931"><span class= | |
| 4523 "ref">[30931] Iª q. 60 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4524 dicendum quod, cum dicitur quod Deus diligitur ab Angelo inquantum | |
| 4525 est ei bonus, si ly inquantum dicat finem, sic falsum est, non enim | |
| 4526 diligit naturaliter Deum propter bonum suum, sed propter ipsum | |
| 4527 Deum. Si vero dicat rationem amoris ex parte amantis, sic verum | |
| 4528 est, non enim esset in natura alicuius quod amaret Deum, nisi ex eo | |
| 4529 quod unumquodque dependet a bono quod est Deus.</p> | |
| 4530 <p title="I q. 60 a. 5 ad 3"><a name="30932"><span class= | |
| 4531 "ref">[30932] Iª q. 60 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4532 dicendum quod natura reflectitur in seipsam non solum quantum ad id | |
| 4533 quod est ei singulare, sed multo magis quantum ad commune, | |
| 4534 inclinatur enim unumquodque ad conservandum non solum suum | |
| 4535 individuum, sed etiam suam speciem. Et multo magis habet naturalem | |
| 4536 inclinationem unumquodque in id quod est bonum universale | |
| 4537 simpliciter.</p> | |
| 4538 <p title="I q. 60 a. 5 ad 4"><a name="30933"><span class= | |
| 4539 "ref">[30933] Iª q. 60 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4540 dicendum quod Deus, secundum quod est universale bonum, a quo | |
| 4541 dependet omne bonum naturale, diligitur naturali dilectione ab | |
| 4542 unoquoque. Inquantum vero est bonum beatificans naturaliter omnes | |
| 4543 supernaturali beatitudine, sic diligitur dilectione caritatis.</p> | |
| 4544 <p title="I q. 60 a. 5 ad 5"><a name="30934"><span class= | |
| 4545 "ref">[30934] Iª q. 60 a. 5 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 4546 dicendum quod, cum in Deo sit unum et idem eius substantia et bonum | |
| 4547 commune, omnes qui vident ipsam Dei essentiam, eodem motu | |
| 4548 dilectionis moventur in ipsam Dei essentiam prout est ab aliis | |
| 4549 distincta, et secundum quod est quoddam bonum commune. Et quia | |
| 4550 inquantum est bonum commune, naturaliter amatur ab omnibus; | |
| 4551 quicumque videt eum per essentiam, impossibile est quin diligat | |
| 4552 ipsum. Sed illi qui non vident essentiam eius, cognoscunt eum per | |
| 4553 aliquos particulares effectus, qui interdum eorum voluntati | |
| 4554 contrariantur. Et sic hoc modo dicuntur odio habere Deum, cum | |
| 4555 tamen, inquantum est bonum commune omnium, unumquodque naturaliter | |
| 4556 diligat plus Deum quam seipsum.</p> | |
| 4557 <br /> | |
| 4558 <div class="D">Quaestio 61</div> | |
| 4559 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4560 <p title="I q. 61 pr."><a name="30935"><span class="ref">[30935] | |
| 4561 Iª q. 61 pr.</span></a> Post ea quae praemissa sunt de natura | |
| 4562 Angelorum, et cognitione et voluntate eorum, restat considerandum | |
| 4563 de eorum creatione, sive universaliter de eorum exordio. Et haec | |
| 4564 consideratio est tripartita. Nam primo considerabimus quomodo | |
| 4565 producti sunt in esse naturae; secundo, quomodo perfecti sunt in | |
| 4566 gratia vel gloria; tertio, quomodo aliqui ex eis facti sunt mali. | |
| 4567 Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum Angelus habeat causam | |
| 4568 sui esse. Secundo, utrum Angelus sit ab aeterno. Tertio, utrum | |
| 4569 Angelus sit creatus ante corporalem creaturam. Quarto, utrum Angeli | |
| 4570 fuerint creati in caelo Empyreo.</p> | |
| 4571 <br /> | |
| 4572 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4573 <p title="I q. 61 a. 1 arg. 1"><a name="30936"><span class= | |
| 4574 "ref">[30936] Iª q. 61 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4575 proceditur. Videtur quod Angeli non habeant causam sui esse. De his | |
| 4576 enim quae sunt a Deo creata, agitur Genesis I. Sed nulla mentio fit | |
| 4577 ibi de Angelis. Ergo Angeli non sunt creati a Deo.</p> | |
| 4578 <p title="I q. 61 a. 1 arg. 2"><a name="30937"><span class= | |
| 4579 "ref">[30937] Iª q. 61 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4580 philosophus dicit, in VIII Metaphys., quod si aliqua substantia sit | |
| 4581 forma sine materia, <i>statim per seipsam est ens et unum, et non | |
| 4582 habet causam quae faciat eam ens et unum</i>. Sed Angeli sunt | |
| 4583 formae immateriales, ut supra ostensum est. Ergo non habent causam | |
| 4584 sui esse.</p> | |
| 4585 <p title="I q. 61 a. 1 arg. 3"><a name="30938"><span class= | |
| 4586 "ref">[30938] Iª q. 61 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, omne | |
| 4587 quod fit ab aliquo agente, per hoc quod fit, accipit formam ab eo. | |
| 4588 Sed Angeli, cum sint formae, non accipiunt formam ab aliquo agente. | |
| 4589 Ergo Angeli non habent causam agentem.</p> | |
| 4590 <p title="I q. 61 a. 1 s. c."><a name="30939"><span class= | |
| 4591 "ref">[30939] Iª q. 61 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4592 quod dicitur in Psalmo CXLVIII, <i>laudate eum, omnes Angeli | |
| 4593 eius</i>. Et postea subdit, <i>quoniam ipse dixit, et facta | |
| 4594 sunt</i>.</p> | |
| 4595 <p title="I q. 61 a. 1 co."><a name="30940"><span class= | |
| 4596 "ref">[30940] Iª q. 61 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4597 quod necesse est dicere et Angelos, et omne id quod praeter Deum | |
| 4598 est, a Deo factum esse. Solus enim Deus est suum esse, in omnibus | |
| 4599 autem aliis differt essentia rei et esse eius, ut ex superioribus | |
| 4600 patet. Et ex hoc manifestum est quod solus Deus est ens per suam | |
| 4601 essentiam, omnia vero alia sunt entia per participationem. Omne | |
| 4602 autem quod est per participationem causatur ab eo quod est per | |
| 4603 essentiam, sicut omne ignitum causatur ab igne. Unde necesse est | |
| 4604 Angelos a Deo creatos esse.</p> | |
| 4605 <p title="I q. 61 a. 1 ad 1"><a name="30941"><span class= | |
| 4606 "ref">[30941] Iª q. 61 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4607 dicendum quod Augustinus dicit, in XI de Civ. Dei, quod Angeli non | |
| 4608 sunt praetermissi in illa prima rerum creatione, sed significantur | |
| 4609 nomine caeli, aut etiam lucis. Ideo autem vel praetermissi sunt, | |
| 4610 vel nominibus rerum corporalium significati, quia Moyses rudi | |
| 4611 populo loquebatur, qui nondum capere poterat incorpoream naturam; | |
| 4612 et si eis fuisset expressum aliquas res esse super omnem naturam | |
| 4613 corpoream, fuisset eis occasio idololatriae, ad quam proni erant, | |
| 4614 et a qua Moyses eos praecipue revocare intendebat.</p> | |
| 4615 <p title="I q. 61 a. 1 ad 2"><a name="30942"><span class= | |
| 4616 "ref">[30942] Iª q. 61 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4617 dicendum quod substantiae quae sunt formae subsistentes, non habent | |
| 4618 causam aliquam formalem sui esse et suae unitatis, nec causam | |
| 4619 agentem per transmutationem materiae de potentia in actum, sed | |
| 4620 habent causam producentem totam substantiam.</p> | |
| 4621 <p title="I q. 61 a. 1 ad 3"><a name="30943"><span class= | |
| 4622 "ref">[30943] Iª q. 61 a. 1 ad 3</span></a> Et per hoc patet | |
| 4623 solutio ad tertium.</p> | |
| 4624 <br /> | |
| 4625 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4626 <p title="I q. 61 a. 2 arg. 1"><a name="30944"><span class= | |
| 4627 "ref">[30944] Iª q. 61 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4628 proceditur. Videtur quod Angelus sit productus a Deo ab aeterno. | |
| 4629 Deus enim est causa Angeli per suum esse, non enim agit per aliquid | |
| 4630 additum suae essentiae. Sed esse eius est aeternum. Ergo ab aeterno | |
| 4631 Angelos produxit.</p> | |
| 4632 <p title="I q. 61 a. 2 arg. 2"><a name="30945"><span class= | |
| 4633 "ref">[30945] Iª q. 61 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, omne | |
| 4634 quod quandoque est et quandoque non est, subiacet tempori. Sed | |
| 4635 Angelus est supra tempus, ut dicitur in libro de causis. Ergo | |
| 4636 Angelus non quandoque est, et quandoque non est, sed semper.</p> | |
| 4637 <p title="I q. 61 a. 2 arg. 3"><a name="30946"><span class= | |
| 4638 "ref">[30946] Iª q. 61 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4639 Augustinus probat incorruptibilitatem animae per hoc, quod per | |
| 4640 intellectum est capax veritatis. Sed sicut veritas est | |
| 4641 incorruptibilis, ita est aeterna. Ergo natura intellectualis et | |
| 4642 animae et Angeli, non solum est incorruptibilis, sed etiam | |
| 4643 aeterna.</p> | |
| 4644 <p title="I q. 61 a. 2 s. c."><a name="30947"><span class= | |
| 4645 "ref">[30947] Iª q. 61 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4646 quod dicitur Prov. VIII, ex persona sapientiae genitae, <i>dominus | |
| 4647 possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a | |
| 4648 principio</i>. Sed Angeli sunt facti a Deo, ut ostensum est. Ergo | |
| 4649 Angeli aliquando non fuerunt.</p> | |
| 4650 <p title="I q. 61 a. 2 co."><a name="30948"><span class= | |
| 4651 "ref">[30948] Iª q. 61 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4652 quod solus Deus, pater et filius et spiritus sanctus, est ab | |
| 4653 aeterno. Hoc enim fides Catholica indubitanter tenet; et omne | |
| 4654 contrarium est sicut haereticum refutandum. Sic enim Deus creaturas | |
| 4655 produxit, quod eas ex nihilo fecit, idest postquam nihil | |
| 4656 fuerat.</p> | |
| 4657 <p title="I q. 61 a. 2 ad 1"><a name="30949"><span class= | |
| 4658 "ref">[30949] Iª q. 61 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4659 dicendum quod esse Dei est ipsum eius velle. Per hoc ergo quod Deus | |
| 4660 produxit Angelos et alias creaturas per suum esse, non excluditur | |
| 4661 quin eas produxerit per suam voluntatem. Voluntas autem Dei non de | |
| 4662 necessitate se habet ad productionem creaturarum, ut supra dictum | |
| 4663 est. Et ideo produxit et quae voluit, et quando voluit.</p> | |
| 4664 <p title="I q. 61 a. 2 ad 2"><a name="30950"><span class= | |
| 4665 "ref">[30950] Iª q. 61 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4666 dicendum quod Angelus est supra tempus quod est numerus motus | |
| 4667 caeli, quia est supra omnem motum corporalis naturae. Non tamen est | |
| 4668 supra tempus quod est numerus successionis esse eius post non esse, | |
| 4669 et etiam quod est numerus successionis quae est in operationibus | |
| 4670 eius. Unde Augustinus dicit, VIII super Gen. ad Litt., quod <i>Deus | |
| 4671 movet creaturam spiritualem per tempus</i>.</p> | |
| 4672 <p title="I q. 61 a. 2 ad 3"><a name="30951"><span class= | |
| 4673 "ref">[30951] Iª q. 61 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4674 dicendum quod Angeli et animae intellectivae, ex hoc ipso quod | |
| 4675 habent naturam per quam sunt capaces veritatis, sunt | |
| 4676 incorruptibiles. Sed hanc naturam non habuerunt ab aeterno; sed | |
| 4677 data fuit eis a Deo quando ipse voluit. Unde non sequitur quod | |
| 4678 Angeli sint ab aeterno.</p> | |
| 4679 <br /> | |
| 4680 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4681 <p title="I q. 61 a. 3 arg. 1"><a name="30952"><span class= | |
| 4682 "ref">[30952] Iª q. 61 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4683 proceditur. Videtur quod Angeli fuerint creati ante mundum | |
| 4684 corporeum. Dicit enim Hieronymus, super epistolam ad Titum, <i>sex | |
| 4685 millia nondum nostri temporis complentur annorum; et quanta | |
| 4686 tempora, quantasque saeculorum origines fuisse arbitrandum est, in | |
| 4687 quibus Angeli, throni, dominationes, ceterique ordines Deo | |
| 4688 servierunt?</i> Damascenus etiam dicit, in II libro, <i>quidam | |
| 4689 dicunt quod ante omnem creationem geniti sunt Angeli; ut theologus | |
| 4690 dicit Gregorius, primum quidem excogitavit angelicas virtutes et | |
| 4691 caelestes, et excogitatio opus eius fuit</i>.</p> | |
| 4692 <p title="I q. 61 a. 3 arg. 2"><a name="30953"><span class= | |
| 4693 "ref">[30953] Iª q. 61 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4694 angelica natura est media inter naturam divinam et naturam | |
| 4695 corpoream. Sed natura divina est ab aeterno, natura autem corporea | |
| 4696 ex tempore. Ergo natura angelica facta est ante creationem | |
| 4697 temporis, et post aeternitatem.</p> | |
| 4698 <p title="I q. 61 a. 3 arg. 3"><a name="30954"><span class= | |
| 4699 "ref">[30954] Iª q. 61 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, plus | |
| 4700 distat natura angelica a natura corporali, quam una natura | |
| 4701 corporalis ab alia. Sed una natura corporalis fuit facta ante | |
| 4702 aliam, unde et sex dies productionis rerum in principio Genesis | |
| 4703 describuntur. Ergo multo magis natura angelica facta est ante omnem | |
| 4704 naturam corporalem.</p> | |
| 4705 <p title="I q. 61 a. 3 s. c."><a name="30955"><span class= | |
| 4706 "ref">[30955] Iª q. 61 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4707 quod dicitur Gen. I, <i>in principio creavit Deus caelum et | |
| 4708 terram</i>. Non autem hoc esset verum, si aliquid creasset antea. | |
| 4709 Ergo Angeli non sunt ante naturam corpoream creati.</p> | |
| 4710 <p title="I q. 61 a. 3 co."><a name="30956"><span class= | |
| 4711 "ref">[30956] Iª q. 61 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4712 quod circa hoc invenitur duplex sanctorum doctorum sententia, illa | |
| 4713 tamen probabilior videtur, quod Angeli simul cum creatura corporea | |
| 4714 sunt creati. Angeli enim sunt quaedam pars universi, non enim | |
| 4715 constituunt per se unum universum, sed tam ipsi quam creatura | |
| 4716 corporea in constitutionem unius universi conveniunt. Quod apparet | |
| 4717 ex ordine unius creaturae ad aliam, ordo enim rerum ad invicem est | |
| 4718 bonum universi. Nulla autem pars perfecta est a suo toto separata. | |
| 4719 Non est igitur probabile ut Deus, cuius perfecta sunt opera, ut | |
| 4720 dicitur Deut. XXXII, creaturam angelicam seorsum ante alias | |
| 4721 creaturas creaverit. Quamvis contrarium non sit reputandum | |
| 4722 erroneum; praecipue propter sententiam Gregorii Nazianzeni, cuius | |
| 4723 tanta est in doctrina Christiana auctoritas, ut nullus unquam eius | |
| 4724 dictis calumniam inferre praesumpserit, sicut nec Athanasii | |
| 4725 documentis, ut Hieronymus dicit.</p> | |
| 4726 <p title="I q. 61 a. 3 ad 1"><a name="30957"><span class= | |
| 4727 "ref">[30957] Iª q. 61 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4728 dicendum quod Hieronymus loquitur secundum sententiam doctorum | |
| 4729 Graecorum, qui omnes hoc concorditer sentiunt, quod Angeli sunt | |
| 4730 ante mundum corporeum creati.</p> | |
| 4731 <p title="I q. 61 a. 3 ad 2"><a name="30958"><span class= | |
| 4732 "ref">[30958] Iª q. 61 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4733 dicendum quod Deus non est aliqua pars universi, sed est supra | |
| 4734 totum universum, praehabens in se eminentiori modo totam universi | |
| 4735 perfectionem. Angelus autem est pars universi. Unde non est eadem | |
| 4736 ratio.</p> | |
| 4737 <p title="I q. 61 a. 3 ad 3"><a name="30959"><span class= | |
| 4738 "ref">[30959] Iª q. 61 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4739 dicendum quod creaturae corporeae omnes sunt unum in materia, sed | |
| 4740 Angeli non conveniunt in materia cum creatura corporea. Unde, | |
| 4741 creata materia corporalis creaturae, omnia quodammodo sunt creata, | |
| 4742 non autem, creatis Angelis, esset ipsum universum creatum. Si vero | |
| 4743 contrarium teneatur, quod dicitur Gen. I, <i>in principio creavit | |
| 4744 Deus caelum et terram</i> exponendum est, in principio, idest in | |
| 4745 filio, vel in principio temporis, non autem in principio, idest | |
| 4746 ante quod nihil, nisi dicatur, ante quod nihil in genere | |
| 4747 corporalium creaturarum.</p> | |
| 4748 <br /> | |
| 4749 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4750 <p title="I q. 61 a. 4 arg. 1"><a name="30960"><span class= | |
| 4751 "ref">[30960] Iª q. 61 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4752 proceditur. Videtur quod Angeli non sint creati in caelo Empyreo. | |
| 4753 Angeli enim sunt substantiae incorporeae. Sed substantia incorporea | |
| 4754 non dependet a corpore secundum suum esse, et per consequens neque | |
| 4755 secundum suum fieri. Ergo Angeli non sunt creati in loco | |
| 4756 corporeo.</p> | |
| 4757 <p title="I q. 61 a. 4 arg. 2"><a name="30961"><span class= | |
| 4758 "ref">[30961] Iª q. 61 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4759 Augustinus dicit, III super Gen. ad Litt., quod Angeli fuerunt | |
| 4760 creati in superiori parte aeris. Non ergo in caelo Empyreo.</p> | |
| 4761 <p title="I q. 61 a. 4 arg. 3"><a name="30962"><span class= | |
| 4762 "ref">[30962] Iª q. 61 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4763 caelum Empyreum dicitur esse caelum supremum. Si igitur Angeli | |
| 4764 creati fuissent in caelo Empyreo, non convenisset eis in superius | |
| 4765 caelum ascendere. Quod est contra id quod ex persona Angeli | |
| 4766 peccantis dicitur Isaiae XIV, <i>ascendam in caelum</i>.</p> | |
| 4767 <p title="I q. 61 a. 4 s. c."><a name="30963"><span class= | |
| 4768 "ref">[30963] Iª q. 61 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4769 quod Strabus dicit, super illud, <i>in principio creavit Deus | |
| 4770 caelum et terram, caelum non visibile firmamentum hic appellat, sed | |
| 4771 Empyreum, idest igneum vel intellectuale, quod non ab ardore, sed a | |
| 4772 splendore dicitur, quod statim factum, Angelis est | |
| 4773 repletum</i>.</p> | |
| 4774 <p title="I q. 61 a. 4 co."><a name="30964"><span class= | |
| 4775 "ref">[30964] Iª q. 61 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4776 quod, sicut dictum est, ex creaturis corporalibus et spiritualibus | |
| 4777 unum universum constituitur. Unde sic creatae sunt spirituales | |
| 4778 creaturae, quod ad creaturam corporalem aliquem ordinem habent, et | |
| 4779 toti creaturae corporali praesident. Unde conveniens fuit quod | |
| 4780 Angeli in supremo corpore crearentur, tanquam toti naturae | |
| 4781 corporeae praesidentes; sive id dicatur caelum Empyreum, sive | |
| 4782 qualitercumque nominetur. Unde Isidorus dicit quod supremum caelum | |
| 4783 est caelum Angelorum, super illud Deut. X, <i>domini Dei tui est | |
| 4784 caelum, et caelum caeli</i>.</p> | |
| 4785 <p title="I q. 61 a. 4 ad 1"><a name="30965"><span class= | |
| 4786 "ref">[30965] Iª q. 61 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4787 dicendum quod Angeli non sunt creati in loco corporeo, quasi | |
| 4788 dependentes a corpore secundum suum esse vel secundum suum fieri, | |
| 4789 potuisset enim Deus Angelos ante totam creaturam corporalem | |
| 4790 creasse, ut multi sancti doctores tenent. Sed facti sunt in loco | |
| 4791 corporeo, ad ostendendum ordinem eorum ad naturam corpoream, et | |
| 4792 quod sua virtute corpora contingunt.</p> | |
| 4793 <p title="I q. 61 a. 4 ad 2"><a name="30966"><span class= | |
| 4794 "ref">[30966] Iª q. 61 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4795 dicendum quod Augustinus forte per supremam partem aeris intelligit | |
| 4796 supremam partem caeli, cum quo aer quandam convenientiam habet | |
| 4797 propter suam subtilitatem et diaphaneitatem. Vel loquitur non de | |
| 4798 omnibus Angelis, sed de illis qui peccaverunt, qui secundum quosdam | |
| 4799 fuerunt de inferioribus ordinibus. Nihil autem prohibet dicere quod | |
| 4800 superiores Angeli, habentes virtutem elevatam et universalem supra | |
| 4801 omnia corpora, sint in supremo creaturae corporeae creati; alii | |
| 4802 vero, habentes virtutes magis particulares, sint creati in | |
| 4803 inferioribus corporibus.</p> | |
| 4804 <p title="I q. 61 a. 4 ad 3"><a name="30967"><span class= | |
| 4805 "ref">[30967] Iª q. 61 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4806 dicendum quod loquitur ibi non de caelo aliquo corporeo, sed de | |
| 4807 caelo sanctae Trinitatis, in quod Angelus peccans ascendere voluit, | |
| 4808 dum voluit aliquo modo Deo aequiparari, ut infra patebit.</p> | |
| 4809 <br /> | |
| 4810 <div class="D">Quaestio 62</div> | |
| 4811 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4812 <p title="I q. 62 pr."><a name="30968"><span class="ref">[30968] | |
| 4813 Iª q. 62 pr.</span></a> Consequenter investigandum est quomodo | |
| 4814 Angeli facti sunt in esse gratiae vel gloriae. Et circa hoc | |
| 4815 quaeruntur novem. Primo, utrum Angeli fuerint in sua creatione | |
| 4816 beati. Secundo, utrum indiguerint gratia ad hoc quod ad Deum | |
| 4817 converterentur. Tertio, utrum fuerint creati in gratia. Quarto, | |
| 4818 utrum suam beatitudinem meruerint. Quinto, utrum statim post | |
| 4819 meritum beatitudinem adepti fuerint. Sexto, utrum gratiam et | |
| 4820 gloriam secundum capacitatem suorum naturalium receperint. Septimo, | |
| 4821 utrum post consecutionem gloriae remanserit in eis dilectio et | |
| 4822 cognitio naturalis. Octavo, utrum postmodum potuerint peccare. | |
| 4823 Nono, utrum post adeptionem gloriae potuerint proficere.</p> | |
| 4824 <br /> | |
| 4825 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4826 <p title="I q. 62 a. 1 arg. 1"><a name="30969"><span class= | |
| 4827 "ref">[30969] Iª q. 62 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4828 proceditur. Videtur quod Angeli fuerint creati beati. Dicitur enim | |
| 4829 in libro de ecclesiasticis dogmatibus, quod <i>Angeli qui in illa | |
| 4830 in qua creati sunt beatitudine perseverant, non natura possident | |
| 4831 bonum quod habent</i>. Sunt ergo Angeli creati in beatitudine.</p> | |
| 4832 <p title="I q. 62 a. 1 arg. 2"><a name="30970"><span class= | |
| 4833 "ref">[30970] Iª q. 62 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4834 natura angelica est nobilior quam creatura corporalis. Sed creatura | |
| 4835 corporalis statim in principio suae creationis fuit creata formata | |
| 4836 et perfecta; nec informitas praecessit in ea formationem tempore, | |
| 4837 sed natura tantum, ut Augustinus dicit, I super Gen. ad Litt. Ergo | |
| 4838 nec naturam angelicam creavit Deus informem et imperfectam. Sed | |
| 4839 eius formatio et perfectio est per beatitudinem, secundum quod | |
| 4840 fruitur Deo. Ergo fuit creata beata.</p> | |
| 4841 <p title="I q. 62 a. 1 arg. 3"><a name="30971"><span class= | |
| 4842 "ref">[30971] Iª q. 62 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4843 secundum Augustinum, super Gen. ad Litt., ea quae leguntur facta in | |
| 4844 operibus sex dierum, simul facta fuerunt, et sic oportet quod | |
| 4845 statim a principio creationis rerum fuerint omnes illi sex dies. | |
| 4846 Sed in illis sex diebus, secundum eius expositionem, mane fuit | |
| 4847 cognitio angelica secundum quam cognoverunt verbum et res in verbo. | |
| 4848 Ergo statim a principio creationis cognoverunt verbum et res in | |
| 4849 verbo. Sed Angeli beati sunt per hoc quod verbum vident. Ergo | |
| 4850 statim a principio suae creationis Angeli fuerunt beati.</p> | |
| 4851 <p title="I q. 62 a. 1 s. c."><a name="30972"><span class= | |
| 4852 "ref">[30972] Iª q. 62 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, de | |
| 4853 ratione beatitudinis est stabilitas sive confirmatio in bono. Sed | |
| 4854 Angeli non statim ut creati sunt, fuerunt confirmati in bono, quod | |
| 4855 casus quorundam ostendit. Non ergo Angeli in sua creatione fuerunt | |
| 4856 beati.</p> | |
| 4857 <p title="I q. 62 a. 1 co."><a name="30973"><span class= | |
| 4858 "ref">[30973] Iª q. 62 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4859 quod nomine beatitudinis intelligitur ultima perfectio rationalis | |
| 4860 seu intellectualis naturae, et inde est quod naturaliter | |
| 4861 desideratur, quia unumquodque naturaliter desiderat suam ultimam | |
| 4862 perfectionem. Ultima autem perfectio rationalis seu intellectualis | |
| 4863 naturae est duplex. Una quidem, quam potest assequi virtute suae | |
| 4864 naturae, et haec quodammodo beatitudo vel felicitas dicitur. Unde | |
| 4865 et Aristoteles perfectissimam hominis contemplationem, qua optimum | |
| 4866 intelligibile, quod est Deus, contemplari potest in hac vita, dicit | |
| 4867 esse ultimam hominis felicitatem. Sed super hanc felicitatem est | |
| 4868 alia felicitas, quam in futuro expectamus, qua videbimus Deum | |
| 4869 sicuti est. Quod quidem est supra cuiuslibet intellectus creati | |
| 4870 naturam, ut supra ostensum est. Sic igitur dicendum est quod, | |
| 4871 quantum ad primam beatitudinem, quam Angelus assequi virtute suae | |
| 4872 naturae potuit, fuit creatus beatus. Quia perfectionem huiusmodi | |
| 4873 Angelus non acquirit per aliquem motum discursivum, sicut homo, sed | |
| 4874 statim ei adest propter suae naturae dignitatem, ut supra dictum | |
| 4875 est. Sed ultimam beatitudinem, quae facultatem naturae excedit, | |
| 4876 Angeli non statim in principio suae creationis habuerunt, quia haec | |
| 4877 beatitudo non est aliquid naturae, sed naturae finis; et ideo non | |
| 4878 statim eam a principio debuerunt habere.</p> | |
| 4879 <p title="I q. 62 a. 1 ad 1"><a name="30974"><span class= | |
| 4880 "ref">[30974] Iª q. 62 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4881 dicendum quod beatitudo ibi accipitur pro illa perfectione naturali | |
| 4882 quam Angelus habuit in statu innocentiae.</p> | |
| 4883 <p title="I q. 62 a. 1 ad 2"><a name="30975"><span class= | |
| 4884 "ref">[30975] Iª q. 62 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4885 dicendum quod creatura corporalis statim in principio suae | |
| 4886 creationis habere non potuit perfectionem ad quam per suam | |
| 4887 operationem perducitur, unde, secundum Augustinum, germinatio | |
| 4888 plantarum ex terra non statim fuit in primis operibus, in quibus | |
| 4889 virtus sola germinativa plantarum data est terrae. Et similiter | |
| 4890 creatura angelica in principio suae creationis habuit perfectionem | |
| 4891 suae naturae; non autem perfectionem ad quam per suam operationem | |
| 4892 pervenire debebat.</p> | |
| 4893 <p title="I q. 62 a. 1 ad 3"><a name="30976"><span class= | |
| 4894 "ref">[30976] Iª q. 62 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4895 dicendum quod Angelus duplicem habet verbi cognitionem, unam | |
| 4896 naturalem, et aliam gloriae, naturalem quidem, qua cognoscit verbum | |
| 4897 per eius similitudinem in sua natura relucentem; cognitionem vero | |
| 4898 gloriae, qua cognoscit verbum per suam essentiam. Et utraque | |
| 4899 cognoscit Angelus res in verbo, sed naturali quidem cognitione | |
| 4900 imperfecte, cognitione vero gloriae perfecte. Prima ergo cognitio | |
| 4901 rerum in verbo affuit Angelo a principio suae creationis, secunda | |
| 4902 vero non, sed quando facti sunt beati per conversionem ad bonum. Et | |
| 4903 haec proprie dicitur cognitio matutina.</p> | |
| 4904 <br /> | |
| 4905 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4906 <p title="I q. 62 a. 2 arg. 1"><a name="30977"><span class= | |
| 4907 "ref">[30977] Iª q. 62 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4908 proceditur. Videtur quod Angelus non indiguerit gratia ad hoc quod | |
| 4909 converteretur in Deum. Ad ea enim quae naturaliter possumus, gratia | |
| 4910 non indigemus. Sed naturaliter Angelus convertitur in Deum, quia | |
| 4911 naturaliter Deum diligit, ut ex supra dictis patet. Ergo Angelus | |
| 4912 non indiguit gratia ad hoc quod converteretur in Deum.</p> | |
| 4913 <p title="I q. 62 a. 2 arg. 2"><a name="30978"><span class= | |
| 4914 "ref">[30978] Iª q. 62 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, ad ea | |
| 4915 tantum videmur indigere auxilio, quae sunt difficilia. Sed converti | |
| 4916 ad Deum non erat difficile Angelo; cum nihil esset in eo quod huic | |
| 4917 conversioni repugnaret. Ergo Angelus non indiguit auxilio gratiae | |
| 4918 ad hoc quod converteretur in Deum.</p> | |
| 4919 <p title="I q. 62 a. 2 arg. 3"><a name="30979"><span class= | |
| 4920 "ref">[30979] Iª q. 62 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4921 converti ad Deum est se ad gratiam praeparare, unde Zach. I, | |
| 4922 dicitur, <i>convertimini ad me, et ego convertar ad vos</i>. Sed | |
| 4923 nos non indigemus gratia ad hoc quod nos ad gratiam praeparemus, | |
| 4924 quia sic esset abire in infinitum. Ergo non indiguit gratia Angelus | |
| 4925 ad hoc quod converteretur in Deum.</p> | |
| 4926 <p title="I q. 62 a. 2 s. c."><a name="30980"><span class= | |
| 4927 "ref">[30980] Iª q. 62 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, per | |
| 4928 conversionem ad Deum Angelus pervenit ad beatitudinem. Si igitur | |
| 4929 non indiguisset gratia ad hoc quod converteretur in Deum, | |
| 4930 sequeretur quod non indigeret gratia ad habendam vitam aeternam. | |
| 4931 Quod est contra illud apostoli, Rom. VI, <i>gratia Dei vita | |
| 4932 aeterna</i>.</p> | |
| 4933 <p title="I q. 62 a. 2 co."><a name="30981"><span class= | |
| 4934 "ref">[30981] Iª q. 62 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4935 quod Angeli indiguerunt gratia ad hoc quod converterentur in Deum, | |
| 4936 prout est obiectum beatitudinis. Sicut enim superius dictum est, | |
| 4937 naturalis motus voluntatis est principium omnium eorum quae | |
| 4938 volumus. Naturalis autem inclinatio voluntatis est ad id quod est | |
| 4939 conveniens secundum naturam. Et ideo, si aliquid sit supra naturam, | |
| 4940 voluntas in id ferri non potest, nisi ab aliquo alio supernaturali | |
| 4941 principio adiuta. Sicut patet quod ignis habet naturalem | |
| 4942 inclinationem ad calefaciendum, et ad generandum ignem, sed | |
| 4943 generare carnem est supra naturalem virtutem ignis, unde ignis ad | |
| 4944 hoc nullam inclinationem habet, nisi secundum quod movetur ut | |
| 4945 instrumentum ab anima nutritiva. Ostensum est autem supra, cum de | |
| 4946 Dei cognitione ageretur, quod videre Deum per essentiam, in quo | |
| 4947 ultima beatitudo rationalis creaturae consistit, est supra naturam | |
| 4948 cuiuslibet intellectus creati. Unde nulla creatura rationalis | |
| 4949 potest habere motum voluntatis ordinatum ad illam beatitudinem, | |
| 4950 nisi mota a supernaturali agente. Et hoc dicimus auxilium gratiae. | |
| 4951 Et ideo dicendum est quod Angelus in illam beatitudinem voluntate | |
| 4952 converti non potuit, nisi per auxilium gratiae.</p> | |
| 4953 <p title="I q. 62 a. 2 ad 1"><a name="30982"><span class= | |
| 4954 "ref">[30982] Iª q. 62 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4955 dicendum quod Angelus naturaliter diligit Deum, inquantum est | |
| 4956 principium naturalis esse. Hic autem loquimur de conversione ad | |
| 4957 Deum, inquantum est beatificans per suae essentiae visionem.</p> | |
| 4958 <p title="I q. 62 a. 2 ad 2"><a name="30983"><span class= | |
| 4959 "ref">[30983] Iª q. 62 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4960 dicendum quod difficile est quod transcendit potentiam. Sed hoc | |
| 4961 contingit esse dupliciter. Uno modo, quia transcendit potentiam | |
| 4962 secundum suum naturalem ordinem. Et tunc, si ad hoc possit | |
| 4963 pervenire aliquo auxilio, dicitur difficile; si autem nullo modo, | |
| 4964 dicitur impossibile, sicut impossibile est hominem volare. Alio | |
| 4965 modo transcendit aliquid potentiam, non secundum ordinem naturalem | |
| 4966 potentiae, sed propter aliquod impedimentum potentiae adiunctum. | |
| 4967 Sicut ascendere non est contra naturalem ordinem potentiae animae | |
| 4968 motivae, quia anima, quantum est de se, nata est movere in | |
| 4969 quamlibet partem, sed impeditur ab hoc propter corporis gravitatem; | |
| 4970 unde difficile est homini ascendere. Converti autem ad beatitudinem | |
| 4971 ultimam, homini quidem est difficile et quia est supra naturam, et | |
| 4972 quia habet impedimentum ex corruptione corporis et infectione | |
| 4973 peccati. Sed Angelo est difficile propter hoc solum quod est | |
| 4974 supernaturale.</p> | |
| 4975 <p title="I q. 62 a. 2 ad 3"><a name="30984"><span class= | |
| 4976 "ref">[30984] Iª q. 62 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4977 dicendum quod quilibet motus voluntatis in Deum, potest dici | |
| 4978 conversio in ipsum. Et ideo triplex est conversio in Deum. Una | |
| 4979 quidem per dilectionem perfectam, quae est creaturae iam Deo | |
| 4980 fruentis. Et ad hanc conversionem requiritur gratia consummata. | |
| 4981 Alia conversio est, quae est meritum beatitudinis. Et ad hanc | |
| 4982 requiritur habitualis gratia, quae est merendi principium. Tertia | |
| 4983 conversio est, per quam aliquis praeparat se ad gratiam habendam. | |
| 4984 Et ad hanc non exigitur aliqua habitualis gratia, sed operatio Dei | |
| 4985 ad se animam convertentis, secundum illud Thren. ult., <i>converte | |
| 4986 nos, domine, ad te, et convertemur</i>. Unde patet quod non est | |
| 4987 procedere in infinitum.</p> | |
| 4988 <br /> | |
| 4989 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4990 <p title="I q. 62 a. 3 arg. 1"><a name="30985"><span class= | |
| 4991 "ref">[30985] Iª q. 62 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4992 proceditur. Videtur quod Angeli non sint creati in gratia. Dicit | |
| 4993 enim Augustinus, II super Gen. ad Litt., quod angelica natura primo | |
| 4994 erat informiter creata, et caelum dicta, postmodum vero formata | |
| 4995 est, et lux appellata. Sed haec formatio est per gratiam. Ergo non | |
| 4996 sunt creati in gratia.</p> | |
| 4997 <p title="I q. 62 a. 3 arg. 2"><a name="30986"><span class= | |
| 4998 "ref">[30986] Iª q. 62 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4999 gratia inclinat creaturam rationalem in Deum. Si igitur Angelus in | |
| 5000 gratia creatus fuisset nullus Angelus fuisset a Deo aversus.</p> | |
| 5001 <p title="I q. 62 a. 3 arg. 3"><a name="30987"><span class= | |
| 5002 "ref">[30987] Iª q. 62 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5003 gratia medium est inter naturam et gloriam. Sed Angeli non fuerunt | |
| 5004 beati in sua creatione. Ergo videtur quod nec etiam creati sint in | |
| 5005 gratia, sed primo in natura tantum; postea autem adepti sunt | |
| 5006 gratiam; et ultimo facti sunt beati.</p> | |
| 5007 <p title="I q. 62 a. 3 s. c."><a name="30988"><span class= | |
| 5008 "ref">[30988] Iª q. 62 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5009 quod Augustinus dicit, XII de Civ. Dei, <i>bonam voluntatem quis | |
| 5010 fecit in Angelis, nisi ille qui eos cum sua voluntate, idest cum | |
| 5011 amore casto quo illi adhaerent, creavit, simul in eis condens | |
| 5012 naturam et largiens gratiam?</i></p> | |
| 5013 <p title="I q. 62 a. 3 co."><a name="30989"><span class= | |
| 5014 "ref">[30989] Iª q. 62 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5015 quod, quamvis super hoc sint diversae opiniones, quibusdam | |
| 5016 dicentibus quod creati sunt Angeli in naturalibus tantum, aliis | |
| 5017 vero quod sunt creati in gratia; hoc tamen probabilius videtur | |
| 5018 tenendum, et magis dictis sanctorum consonum est, quod fuerunt | |
| 5019 creati in gratia gratum faciente. Sic enim videmus quod omnia quae | |
| 5020 processu temporis per opus divinae providentiae, creatura sub Deo | |
| 5021 operante, sunt producta, in prima rerum conditione producta sunt | |
| 5022 secundum quasdam seminales rationes, ut Augustinus dicit, super | |
| 5023 Gen. ad Litt.; sicut arbores et animalia et alia huiusmodi. | |
| 5024 Manifestum est autem quod gratia gratum faciens hoc modo comparatur | |
| 5025 ad beatitudinem, sicut ratio seminalis in natura ad effectum | |
| 5026 naturalem, unde I Ioan. III, gratia semen Dei nominatur. Sicut | |
| 5027 igitur, secundum opinionem Augustini, ponitur quod statim in prima | |
| 5028 creatione corporalis creaturae inditae sunt ei seminales rationes | |
| 5029 omnium naturalium effectuum, ita statim a principio sunt Angeli | |
| 5030 creati in gratia.</p> | |
| 5031 <p title="I q. 62 a. 3 ad 1"><a name="30990"><span class= | |
| 5032 "ref">[30990] Iª q. 62 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5033 dicendum quod informitas illa Angeli potest intelligi vel per | |
| 5034 comparationem ad formationem gloriae, et sic praecessit tempore | |
| 5035 informitas formationem. Vel per comparationem ad formationem | |
| 5036 gratiae, et sic non praecessit ordine temporis, sed ordine naturae; | |
| 5037 sicut etiam de formatione corporali Augustinus ponit.</p> | |
| 5038 <p title="I q. 62 a. 3 ad 2"><a name="30991"><span class= | |
| 5039 "ref">[30991] Iª q. 62 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5040 dicendum quod omnis forma inclinat suum subiectum secundum modum | |
| 5041 naturae eius. Modus autem naturalis intellectualis naturae est, ut | |
| 5042 libere feratur in ea quae vult. Et ideo inclinatio gratiae non | |
| 5043 imponit necessitatem, sed habens gratiam potest ea non uti, et | |
| 5044 peccare.</p> | |
| 5045 <p title="I q. 62 a. 3 ad 3"><a name="30992"><span class= | |
| 5046 "ref">[30992] Iª q. 62 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5047 dicendum quod, quamvis gratia sit medium inter naturam et gloriam | |
| 5048 ordine naturae tamen ordine temporis in natura creata non debuit | |
| 5049 simul esse gloria cum natura, quia est finis operationis ipsius | |
| 5050 naturae per gratiam adiutae. Gratia autem non se habet ut finis | |
| 5051 operationis, quia non est ex operibus; sed ut principium bene | |
| 5052 operandi. Et ideo statim cum natura gratiam dare conveniens | |
| 5053 fuit.</p> | |
| 5054 <br /> | |
| 5055 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 5056 <p title="I q. 62 a. 4 arg. 1"><a name="30993"><span class= | |
| 5057 "ref">[30993] Iª q. 62 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 5058 proceditur. Videtur quod Angelus beatus suam beatitudinem non | |
| 5059 meruerit. Meritum enim est ex difficultate actus meritorii. Sed | |
| 5060 nullam difficultatem Angelus habuit ad bene operandum. Ergo bona | |
| 5061 operatio non fuit ei meritoria.</p> | |
| 5062 <p title="I q. 62 a. 4 arg. 2"><a name="30994"><span class= | |
| 5063 "ref">[30994] Iª q. 62 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5064 naturalibus non meremur. Sed naturale fuit Angelo quod | |
| 5065 converteretur ad Deum. Ergo per hoc non meruit beatitudinem.</p> | |
| 5066 <p title="I q. 62 a. 4 arg. 3"><a name="30995"><span class= | |
| 5067 "ref">[30995] Iª q. 62 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 5068 Angelus beatus beatitudinem suam meruit, aut ergo antequam eam | |
| 5069 haberet, aut post. Sed non ante, quia, ut multis videtur, ante non | |
| 5070 habuit gratiam, sine qua nullum est meritum. Nec etiam post, quia | |
| 5071 sic etiam modo mereretur, quod videtur esse falsum, quia sic minor | |
| 5072 Angelus merendo ad superioris Angeli gradum posset pertingere, et | |
| 5073 non essent stabiles distinctiones graduum gratiae; quod est | |
| 5074 inconveniens. Non ergo Angelus beatus suam beatitudinem meruit.</p> | |
| 5075 <p title="I q. 62 a. 4 s. c."><a name="30996"><span class= | |
| 5076 "ref">[30996] Iª q. 62 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, Apoc. | |
| 5077 XXI, dicitur quod mensura Angeli, in illa caelesti Ierusalem, est | |
| 5078 mensura hominis. Sed homo ad beatitudinem pertingere non potest | |
| 5079 nisi per meritum. Ergo neque Angelus.</p> | |
| 5080 <p title="I q. 62 a. 4 co."><a name="30997"><span class= | |
| 5081 "ref">[30997] Iª q. 62 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5082 quod soli Deo beatitudo perfecta est naturalis quia idem est sibi | |
| 5083 esse et beatum esse. Cuiuslibet autem creaturae esse beatum non est | |
| 5084 natura, sed ultimus finis. Quaelibet autem res ad ultimum finem per | |
| 5085 suam operationem pertingit. Quae quidem operatio in finem ducens, | |
| 5086 vel est factiva finis, quando finis non excedit virtutem eius quod | |
| 5087 operatur propter finem, sicut medicatio est factiva sanitatis, vel | |
| 5088 est meritoria finis, quando finis excedit virtutem operantis | |
| 5089 propter finem, unde expectatur finis ex dono alterius. Beatitudo | |
| 5090 autem ultima excedit et naturam angelicam et humanam, ut ex dictis | |
| 5091 patet. Unde relinquitur quod tam homo quam Angelus suam | |
| 5092 beatitudinem meruerit. Et si quidem Angelus in gratia creatus fuit, | |
| 5093 sine qua nullum est meritum, absque difficultate dicere possumus | |
| 5094 quod suam beatitudinem meruerit. Et similiter si quis diceret quod | |
| 5095 qualitercumque gratiam habuerit antequam gloriam. Si vero gratiam | |
| 5096 non habuit antequam esset beatus, sic oportet dicere quod | |
| 5097 beatitudinem absque merito habuit, sicut nos gratiam. Quod tamen | |
| 5098 est contra rationem beatitudinis, quae habet rationem finis, et est | |
| 5099 praemium virtutis, ut etiam philosophus dicit, in I Ethic. Vel | |
| 5100 oportet dicere quod Angeli merentur beatitudinem per ea quae iam | |
| 5101 beati operantur in divinis ministeriis, ut alii dixerunt. Quod | |
| 5102 tamen est contra rationem meriti, nam meritum habet rationem viae | |
| 5103 ad finem, ei autem qui iam est in termino, non convenit moveri ad | |
| 5104 terminum; et sic nullus meretur quod iam habet. Vel oportet dicere | |
| 5105 quod unus et idem actus conversionis in Deum, inquantum est ex | |
| 5106 libero arbitrio, est meritorius; et inquantum pertingit ad finem, | |
| 5107 est fruitio beata. Sed nec hoc etiam videtur esse conveniens, quia | |
| 5108 liberum arbitrium non est sufficiens causa meriti unde actus non | |
| 5109 potest esse meritorius secundum quod est ex libero arbitrio, nisi | |
| 5110 inquantum est gratia informatus; non autem simul potest informari | |
| 5111 gratia imperfecta, quae est principium merendi, et gratia perfecta, | |
| 5112 quae est principium fruendi. Unde non videtur esse possibile quod | |
| 5113 simul fruatur, et suam fruitionem mereatur. Et ideo melius dicendum | |
| 5114 est quod gratiam habuit Angelus antequam esset beatus, per quam | |
| 5115 beatitudinem meruit.</p> | |
| 5116 <p title="I q. 62 a. 4 ad 1"><a name="30998"><span class= | |
| 5117 "ref">[30998] Iª q. 62 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5118 dicendum quod difficultas bene operandi non est in Angelis ex | |
| 5119 aliqua contrarietate, vel impedimento naturalis virtutis; sed ex | |
| 5120 hoc quod opus aliquod bonum est supra virtutem naturae.</p> | |
| 5121 <p title="I q. 62 a. 4 ad 2"><a name="30999"><span class= | |
| 5122 "ref">[30999] Iª q. 62 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5123 dicendum quod conversione naturali Angelus non meruit beatitudinem, | |
| 5124 sed conversione caritatis, quae est per gratiam.</p> | |
| 5125 <p title="I q. 62 a. 4 ad 3"><a name="31000"><span class= | |
| 5126 "ref">[31000] Iª q. 62 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium patet | |
| 5127 responsio ex dictis.</p> | |
| 5128 <br /> | |
| 5129 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 5130 <p title="I q. 62 a. 5 arg. 1"><a name="31001"><span class= | |
| 5131 "ref">[31001] Iª q. 62 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 5132 proceditur. Videtur quod Angelus non statim post unum actum | |
| 5133 meritorium beatitudinem habuerit. Difficilius enim est homini bene | |
| 5134 operari quam Angelo. Sed homo non praemiatur statim post unum | |
| 5135 actum. Ergo neque Angelus.</p> | |
| 5136 <p title="I q. 62 a. 5 arg. 2"><a name="31002"><span class= | |
| 5137 "ref">[31002] Iª q. 62 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5138 Angelus statim in principio suae creationis, et in instanti, actum | |
| 5139 aliquem habere potuit, cum etiam corpora naturalia in ipso instanti | |
| 5140 suae creationis moveri incipiant, et si motus corporis in instanti | |
| 5141 esse posset, sicut opera intellectus et voluntatis, in primo | |
| 5142 instanti suae generationis motum haberent. Si ergo Angelus per unum | |
| 5143 motum suae voluntatis beatitudinem meruit, in primo instanti suae | |
| 5144 creationis meruit beatitudinem. Si ergo eorum beatitudo non | |
| 5145 retardatur, statim in primo instanti fuerunt beati.</p> | |
| 5146 <p title="I q. 62 a. 5 arg. 3"><a name="31003"><span class= | |
| 5147 "ref">[31003] Iª q. 62 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, inter | |
| 5148 multum distantia oportet esse multa media. Sed status beatitudinis | |
| 5149 Angelorum multum distat a statu naturae eorum, medium autem inter | |
| 5150 utrumque est meritum. Oportuit igitur quod per multa media Angelus | |
| 5151 ad beatitudinem perveniret.</p> | |
| 5152 <p title="I q. 62 a. 5 s. c."><a name="31004"><span class= | |
| 5153 "ref">[31004] Iª q. 62 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra, anima | |
| 5154 hominis et Angelus similiter ad beatitudinem ordinantur, unde | |
| 5155 sanctis promittitur aequalitas Angelorum Luc. XX. Sed anima a | |
| 5156 corpore separata, si habeat meritum beatitudinis, statim | |
| 5157 beatitudinem consequitur, nisi aliud sit impedimentum. Ergo pari | |
| 5158 ratione et Angelus. Sed statim in primo actu caritatis habuit | |
| 5159 meritum beatitudinis. Ergo, cum in eo non esset aliquod | |
| 5160 impedimentum, statim ad beatitudinem pervenit per solum unum actum | |
| 5161 meritorium.</p> | |
| 5162 <p title="I q. 62 a. 5 co."><a name="31005"><span class= | |
| 5163 "ref">[31005] Iª q. 62 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5164 quod Angelus post primum actum caritatis quo beatitudinem meruit, | |
| 5165 statim beatus fuit. Cuius ratio est, quia gratia perficit naturam | |
| 5166 secundum modum naturae, sicut et omnis perfectio recipitur in | |
| 5167 perfectibili secundum modum eius. Est autem hoc proprium naturae | |
| 5168 angelicae, quod naturalem perfectionem non per discursum acquirat, | |
| 5169 sed statim per naturam habeat, sicut supra ostensum est. Sicut | |
| 5170 autem ex sua natura Angelus habet ordinem ad perfectionem | |
| 5171 naturalem, ita ex merito habet ordinem ad gloriam. Et ita statim | |
| 5172 post meritum in Angelo fuit beatitudo consecuta. Meritum autem | |
| 5173 beatitudinis, non solum in Angelo, sed etiam in homine esse potest | |
| 5174 per unicum actum, quia quolibet actu caritate informato homo | |
| 5175 beatitudinem meretur. Unde relinquitur quod statim post unum actum | |
| 5176 caritate informatum, Angelus beatus fuit.</p> | |
| 5177 <p title="I q. 62 a. 5 ad 1"><a name="31006"><span class= | |
| 5178 "ref">[31006] Iª q. 62 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5179 dicendum quod homo secundum suam naturam non statim natus est | |
| 5180 ultimam perfectionem adipisci, sicut Angelus. Et ideo homini | |
| 5181 longior via data est ad merendum beatitudinem, quam Angelo.</p> | |
| 5182 <p title="I q. 62 a. 5 ad 2"><a name="31007"><span class= | |
| 5183 "ref">[31007] Iª q. 62 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5184 dicendum quod Angelus est supra tempus rerum corporalium, unde | |
| 5185 instantia diversa in his quae ad Angelos pertinent, non accipiuntur | |
| 5186 nisi secundum successionem in ipsorum actibus. Non autem potuit | |
| 5187 simul in eis esse actus meritorius beatitudinis, et actus | |
| 5188 beatitudinis, qui est fruitio; cum unus sit gratiae imperfectae, et | |
| 5189 alius gratiae consummatae. Unde relinquitur quod oportet diversa | |
| 5190 instantia accipi, in quorum uno meruerit beatitudinem, et in alio | |
| 5191 fuerit beatus.</p> | |
| 5192 <p title="I q. 62 a. 5 ad 3"><a name="31008"><span class= | |
| 5193 "ref">[31008] Iª q. 62 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5194 dicendum quod de natura Angeli est, quod statim suam perfectionem | |
| 5195 consequatur ad quam ordinatur. Et ideo non requiritur nisi unus | |
| 5196 actus meritorius; qui ea ratione medium dici potest, quia secundum | |
| 5197 ipsum Angelus ad beatitudinem ordinatur.</p> | |
| 5198 <br /> | |
| 5199 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 5200 <p title="I q. 62 a. 6 arg. 1"><a name="31009"><span class= | |
| 5201 "ref">[31009] Iª q. 62 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 5202 proceditur. Videtur quod Angeli non sint consecuti gratiam et | |
| 5203 gloriam secundum quantitatem suorum naturalium. Gratia enim ex mera | |
| 5204 Dei voluntate datur. Ergo et quantitas gratiae dependet ex | |
| 5205 voluntate Dei, et non ex quantitate naturalium.</p> | |
| 5206 <p title="I q. 62 a. 6 arg. 2"><a name="31010"><span class= | |
| 5207 "ref">[31010] Iª q. 62 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, magis | |
| 5208 propinquum videtur ad gratiam actus humanus quam natura, quia actus | |
| 5209 humanus praeparatorius est ad gratiam. Sed gratia non est ex | |
| 5210 operibus, ut dicitur Rom. XI. Multo igitur minus quantitas gratiae | |
| 5211 in Angelis est secundum quantitatem naturalium.</p> | |
| 5212 <p title="I q. 62 a. 6 arg. 3"><a name="31011"><span class= | |
| 5213 "ref">[31011] Iª q. 62 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, homo | |
| 5214 et Angelus pariter ordinantur ad beatitudinem vel gratiam. Sed | |
| 5215 homini non datur plus de gratia secundum gradum naturalium. Ergo | |
| 5216 nec Angelo.</p> | |
| 5217 <p title="I q. 62 a. 6 s. c."><a name="31012"><span class= | |
| 5218 "ref">[31012] Iª q. 62 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5219 quod Magister dicit, III dist. II Sent., quod <i>Angeli qui natura | |
| 5220 magis subtiles, et sapientia amplius perspicaces creati sunt, hi | |
| 5221 etiam maioribus gratiae muneribus praediti sunt</i>.</p> | |
| 5222 <p title="I q. 62 a. 6 co."><a name="31013"><span class= | |
| 5223 "ref">[31013] Iª q. 62 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5224 quod rationabile est quod secundum gradum naturalium Angelis data | |
| 5225 sint dona gratiarum et perfectio beatitudinis. Cuius quidem ratio | |
| 5226 ex duobus accipi potest. Primo quidem ex parte ipsius Dei, qui per | |
| 5227 ordinem suae sapientiae diversos gradus in angelica natura | |
| 5228 constituit. Sicut autem natura angelica facta est a Deo ad gratiam | |
| 5229 et beatitudinem consequendam, ita etiam gradus naturae angelicae ad | |
| 5230 diversos gradus gratiae et gloriae ordinari videntur, ut puta, si | |
| 5231 aedificator lapides polit ad construendam domum, ex hoc ipso quod | |
| 5232 aliquos pulchrius et decentius aptat, videtur eos ad honoratiorem | |
| 5233 partem domus ordinare. Sic igitur videtur quod Deus Angelos quos | |
| 5234 altioris naturae fecit, ad maiora gratiarum dona et ampliorem | |
| 5235 beatitudinem ordinaverit. Secundo apparet idem ex parte ipsius | |
| 5236 Angeli. Non enim Angelus est compositus ex diversis naturis, ut | |
| 5237 inclinatio unius naturae impetum alterius impediat aut retardet; | |
| 5238 sicut in homine accidit, in quo motus intellectivae partis aut | |
| 5239 retardatur aut impeditur ex inclinatione partis sensitivae. Quando | |
| 5240 autem non est aliquid quod retardet aut impediat, natura secundum | |
| 5241 totam suam virtutem movetur. Et ideo rationabile est quod Angeli | |
| 5242 qui meliorem naturam habuerunt, etiam fortius et efficacius ad Deum | |
| 5243 sint conversi. Hoc autem etiam in hominibus contingit, quod | |
| 5244 secundum intensionem conversionis in Deum datur maior gratia et | |
| 5245 gloria. Unde videtur quod Angeli qui habuerunt meliora naturalia, | |
| 5246 habuerunt plus de gratia et gloria.</p> | |
| 5247 <p title="I q. 62 a. 6 ad 1"><a name="31014"><span class= | |
| 5248 "ref">[31014] Iª q. 62 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5249 dicendum quod, sicut gratia est ex mera Dei voluntate, ita etiam et | |
| 5250 natura Angeli. Et sicut naturam Dei voluntas ordinavit ad gratiam | |
| 5251 ita et gradus naturae ad gradus gratiae.</p> | |
| 5252 <p title="I q. 62 a. 6 ad 2"><a name="31015"><span class= | |
| 5253 "ref">[31015] Iª q. 62 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5254 dicendum quod actus rationalis creaturae sunt ab ipsa; sed natura | |
| 5255 est immediate a Deo. Unde magis videtur quod gratia detur secundum | |
| 5256 gradum naturae, quam ex operibus.</p> | |
| 5257 <p title="I q. 62 a. 6 ad 3"><a name="31016"><span class= | |
| 5258 "ref">[31016] Iª q. 62 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5259 dicendum quod diversitas naturalium aliter est in Angelis, qui | |
| 5260 differunt specie; et aliter in hominibus, qui differunt solo | |
| 5261 numero. Differentia enim secundum speciem est propter finem, sed | |
| 5262 differentia secundum numerum est propter materiam. In homine etiam | |
| 5263 est aliquid quod potest impedire vel retardare motum intellectivae | |
| 5264 naturae, non autem in Angelis. Unde non est eadem ratio de | |
| 5265 utroque.</p> | |
| 5266 <br /> | |
| 5267 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 5268 <p title="I q. 62 a. 7 arg. 1"><a name="31017"><span class= | |
| 5269 "ref">[31017] Iª q. 62 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 5270 proceditur. Videtur quod in Angelis beatis non remaneat cognitio et | |
| 5271 dilectio naturalis. Quia, ut dicitur I Cor. XIII, <i>cum venerit | |
| 5272 quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est</i>. Sed dilectio | |
| 5273 et cognitio naturalis est imperfecta respectu cognitionis et | |
| 5274 dilectionis beatae. Ergo adveniente beatitudine, naturalis cognitio | |
| 5275 et dilectio cessat.</p> | |
| 5276 <p title="I q. 62 a. 7 arg. 2"><a name="31018"><span class= | |
| 5277 "ref">[31018] Iª q. 62 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, ubi | |
| 5278 unum sufficit, aliud superflue existit. Sed sufficit in Angelis | |
| 5279 beatis cognitio et dilectio gloriae. Superfluum ergo esset quod | |
| 5280 remaneret in eis cognitio et dilectio naturalis.</p> | |
| 5281 <p title="I q. 62 a. 7 arg. 3"><a name="31019"><span class= | |
| 5282 "ref">[31019] Iª q. 62 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, eadem | |
| 5283 potentia non habet simul duos actus; sicut nec una linea terminatur | |
| 5284 ex eadem parte ad duo puncta. Sed Angeli beati sunt semper in actu | |
| 5285 cognitionis et dilectionis beatae, felicitas enim non est secundum | |
| 5286 habitum, sed secundum actum, ut dicitur in I Ethic. Ergo nunquam in | |
| 5287 Angelis potest esse cognitio et dilectio naturalis.</p> | |
| 5288 <p title="I q. 62 a. 7 s. c."><a name="31020"><span class= | |
| 5289 "ref">[31020] Iª q. 62 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 5290 quandiu manet natura aliqua, manet operatio eius. Sed beatitudo non | |
| 5291 tollit naturam; cum sit perfectio eius. Ergo non tollit naturalem | |
| 5292 cognitionem et dilectionem.</p> | |
| 5293 <p title="I q. 62 a. 7 co."><a name="31021"><span class= | |
| 5294 "ref">[31021] Iª q. 62 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5295 quod in Angelis beatis remanet cognitio et dilectio naturalis. | |
| 5296 Sicut enim se habent principia operationum ad invicem, ita se | |
| 5297 habent et operationes ipsae. Manifestum est autem quod natura ad | |
| 5298 beatitudinem comparatur sicut primum ad secundum, quia beatitudo | |
| 5299 naturae additur. Semper autem oportet salvari primum in secundo. | |
| 5300 Unde oportet quod natura salvetur in beatitudine. Et similiter | |
| 5301 oportet quod in actu beatitudinis salvetur actus naturae.</p> | |
| 5302 <p title="I q. 62 a. 7 ad 1"><a name="31022"><span class= | |
| 5303 "ref">[31022] Iª q. 62 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5304 dicendum quod perfectio adveniens tollit imperfectionem sibi | |
| 5305 oppositam. Imperfectio autem naturae non opponitur perfectioni | |
| 5306 beatitudinis, sed substernitur ei, sicut imperfectio potentiae | |
| 5307 substernitur perfectioni formae, et non tollitur potentia per | |
| 5308 formam, sed tollitur privatio, quae opponitur formae. Et similiter | |
| 5309 etiam imperfectio cognitionis naturalis non opponitur perfectioni | |
| 5310 cognitionis gloriae, nihil enim prohibet simul aliquid cognoscere | |
| 5311 per diversa media, sicut simul potest aliquid cognosci per medium | |
| 5312 probabile, et demonstrativum. Et similiter potest Angelus simul | |
| 5313 Deum cognoscere per essentiam Dei, quod pertinet ad cognitionem | |
| 5314 gloriae, et per essentiam propriam, quod pertinet ad cognitionem | |
| 5315 naturae.</p> | |
| 5316 <p title="I q. 62 a. 7 ad 2"><a name="31023"><span class= | |
| 5317 "ref">[31023] Iª q. 62 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5318 dicendum quod ea quae sunt beatitudinis, per se sufficiunt. Sed ad | |
| 5319 hoc quod sint, praeexigunt ea quae sunt naturae, quia nulla | |
| 5320 beatitudo est per se subsistens, nisi beatitudo increata.</p> | |
| 5321 <p title="I q. 62 a. 7 ad 3"><a name="31024"><span class= | |
| 5322 "ref">[31024] Iª q. 62 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5323 dicendum quod duae operationes non possunt esse simul unius | |
| 5324 potentiae, nisi una ad aliam ordinetur. Cognitio autem et dilectio | |
| 5325 naturalis ordinantur ad cognitionem et dilectionem gloriae. Unde | |
| 5326 nihil prohibet in Angelo simul esse et cognitionem et dilectionem | |
| 5327 naturalem, et cognitionem et dilectionem gloriae.</p> | |
| 5328 <br /> | |
| 5329 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 5330 <p title="I q. 62 a. 8 arg. 1"><a name="31025"><span class= | |
| 5331 "ref">[31025] Iª q. 62 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 5332 proceditur. Videtur quod Angelus beatus peccare possit. Beatitudo | |
| 5333 enim non tollit naturam, ut dictum est. Sed de ratione naturae | |
| 5334 creatae est quod possit deficere. Ergo Angelus beatus potest | |
| 5335 peccare.</p> | |
| 5336 <p title="I q. 62 a. 8 arg. 2"><a name="31026"><span class= | |
| 5337 "ref">[31026] Iª q. 62 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5338 potestates rationales sunt ad opposita, ut philosophus dicit. Sed | |
| 5339 voluntas Angeli beati non desinit esse rationalis. Ergo se habet ad | |
| 5340 bonum et malum.</p> | |
| 5341 <p title="I q. 62 a. 8 arg. 3"><a name="31027"><span class= | |
| 5342 "ref">[31027] Iª q. 62 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 5343 libertatem arbitrii pertinet quod homo possit eligere bonum et | |
| 5344 malum. Sed libertas arbitrii non minuitur in Angelis beatis. Ergo | |
| 5345 possunt peccare.</p> | |
| 5346 <p title="I q. 62 a. 8 s. c."><a name="31028"><span class= | |
| 5347 "ref">[31028] Iª q. 62 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5348 quod Augustinus dicit, XI super Gen. ad Litt., quod illa natura | |
| 5349 quae peccare non potest in sanctis Angelis est. Ergo sancti Angeli | |
| 5350 peccare non possunt.</p> | |
| 5351 <p title="I q. 62 a. 8 co."><a name="31029"><span class= | |
| 5352 "ref">[31029] Iª q. 62 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5353 quod Angeli beati peccare non possunt. Cuius ratio est, quia eorum | |
| 5354 beatitudo in hoc consistit, quod per essentiam Deum vident. | |
| 5355 Essentia autem Dei est ipsa essentia bonitatis. Unde hoc modo se | |
| 5356 habet Angelus videns Deum ad ipsum Deum, sicut se habet quicumque | |
| 5357 non videns Deum ad communem rationem boni. Impossibile est autem | |
| 5358 quod aliquis quidquam velit vel operetur, nisi attendens ad bonum; | |
| 5359 vel quod velit divertere a bono, inquantum huiusmodi. Angelus | |
| 5360 igitur beatus non potest velle vel agere, nisi attendens ad Deum. | |
| 5361 Sic autem volens vel agens non potest peccare. Unde Angelus beatus | |
| 5362 nullo modo peccare potest.</p> | |
| 5363 <p title="I q. 62 a. 8 ad 1"><a name="31030"><span class= | |
| 5364 "ref">[31030] Iª q. 62 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5365 dicendum quod bonum creatum, in se consideratum, deficere potest. | |
| 5366 Sed ex coniunctione perfecta ad bonum increatum, qualis est | |
| 5367 coniunctio beatitudinis, adipiscitur quod peccare non possit, | |
| 5368 ratione iam dicta.</p> | |
| 5369 <p title="I q. 62 a. 8 ad 2"><a name="31031"><span class= | |
| 5370 "ref">[31031] Iª q. 62 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5371 dicendum quod virtutes rationales se habent ad opposita in illis ad | |
| 5372 quae non ordinantur naturaliter, sed quantum ad illa ad quae | |
| 5373 naturaliter ordinantur, non se habent ad opposita. Intellectus enim | |
| 5374 non potest non assentire principiis naturaliter notis, et similiter | |
| 5375 voluntas non potest non adhaerere bono inquantum est bonum, quia in | |
| 5376 bonum naturaliter ordinatur sicut in suum obiectum. Voluntas igitur | |
| 5377 Angeli se habet ad opposita, quantum ad multa facienda vel non | |
| 5378 facienda. Sed quantum ad ipsum Deum, quem vident esse ipsam | |
| 5379 essentiam bonitatis, non se habent ad opposita; sed secundum ipsum | |
| 5380 ad omnia diriguntur, quodcumque oppositorum eligant. Quod sine | |
| 5381 peccato est.</p> | |
| 5382 <p title="I q. 62 a. 8 ad 3"><a name="31032"><span class= | |
| 5383 "ref">[31032] Iª q. 62 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5384 dicendum quod liberum arbitrium sic se habet ad eligendum ea quae | |
| 5385 sunt ad finem, sicut se habet intellectus ad conclusiones. | |
| 5386 Manifestum est autem quod ad virtutem intellectus pertinet, ut in | |
| 5387 diversas conclusiones procedere possit secundum principia data, sed | |
| 5388 quod in aliquam conclusionem procedat praetermittendo ordinem | |
| 5389 principiorum, hoc est ex defectu ipsius. Unde quod liberum | |
| 5390 arbitrium diversa eligere possit servato ordine finis, hoc pertinet | |
| 5391 ad perfectionem libertatis eius, sed quod eligat aliquid divertendo | |
| 5392 ab ordine finis, quod est peccare, hoc pertinet ad defectum | |
| 5393 libertatis. Unde maior libertas arbitrii est in Angelis, qui | |
| 5394 peccare non possunt, quam in nobis, qui peccare possumus.</p> | |
| 5395 <br /> | |
| 5396 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 5397 <p title="I q. 62 a. 9 arg. 1"><a name="31033"><span class= | |
| 5398 "ref">[31033] Iª q. 62 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 5399 proceditur. Videtur quod Angeli beati in beatitudine proficere | |
| 5400 possint. Caritas enim est principium merendi. Sed in Angelis est | |
| 5401 perfecta caritas. Ergo Angeli beati possunt mereri. Crescente autem | |
| 5402 merito, et praemium beatitudinis crescit. Ergo Angeli beati in | |
| 5403 beatitudine proficere possunt.</p> | |
| 5404 <p title="I q. 62 a. 9 arg. 2"><a name="31034"><span class= | |
| 5405 "ref">[31034] Iª q. 62 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5406 Augustinus dicit, in libro de Doctr. Christ., quod <i>Deus utitur | |
| 5407 nobis ad nostram utilitatem, et ad suam bonitatem</i>. Et similiter | |
| 5408 Angelis, quibus utitur in ministeriis spiritualibus; <i>cum sint | |
| 5409 administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui | |
| 5410 haereditatem capiunt salutis</i>, ut dicitur Heb. I. Non autem hoc | |
| 5411 esset ad eorum utilitatem, si per hoc non mererentur nec in | |
| 5412 beatitudine proficerent. Relinquitur ergo quod Angeli beati et | |
| 5413 mereri, et in beatitudine proficere possunt.</p> | |
| 5414 <p title="I q. 62 a. 9 arg. 3"><a name="31035"><span class= | |
| 5415 "ref">[31035] Iª q. 62 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 5416 imperfectionem pertinet quod ille qui non est in summo, non possit | |
| 5417 proficere. Sed Angeli non sunt in summo. Si ergo ad maius proficere | |
| 5418 non possunt, videtur quod in eis sit imperfectio et defectus. Quod | |
| 5419 est inconveniens.</p> | |
| 5420 <p title="I q. 62 a. 9 s. c."><a name="31036"><span class= | |
| 5421 "ref">[31036] Iª q. 62 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5422 quod mereri et proficere pertinent ad statum viae. Sed Angeli non | |
| 5423 sunt viatores, sed comprehensores. Ergo Angeli beati non possunt | |
| 5424 mereri, nec in beatitudine proficere.</p> | |
| 5425 <p title="I q. 62 a. 9 co."><a name="31037"><span class= | |
| 5426 "ref">[31037] Iª q. 62 a. 9 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5427 quod in unoquoque motu motoris intentio fertur in aliquid | |
| 5428 determinatum, ad quod mobile perducere intendit, intentio enim est | |
| 5429 de fine cui repugnat infinitum. Manifestum est autem quod, cum | |
| 5430 creatura rationalis per suam virtutem consequi non possit suam | |
| 5431 beatitudinem, quae in visione Dei consistit, ut ex superioribus | |
| 5432 patet; indiget ut ad beatitudinem a Deo moveatur. Oportet igitur | |
| 5433 quod sit aliquid determinatum, ad quod quaelibet creatura | |
| 5434 rationalis dirigatur sicut in ultimum finem. Et hoc quidem | |
| 5435 determinatum non potest esse, in divina visione, quantum ad ipsum | |
| 5436 quod videtur, quia summa veritas ab omnibus beatis secundum | |
| 5437 diversos gradus conspicitur. Sed quantum ad modum visionis, | |
| 5438 praefigitur diversimode terminus ex intentione dirigentis in finem. | |
| 5439 Non enim possibile est quod, sicut rationalis creatura producitur | |
| 5440 ad videndum summam essentiam, ita producatur ad summum modum | |
| 5441 visionis, qui est comprehensio, hic enim modus soli Deo competere | |
| 5442 potest, ut ex supra dictis patet. Sed cum infinita efficacia | |
| 5443 requiratur ad Deum comprehendendum, creaturae vero efficacia in | |
| 5444 videndo non possit esse nisi finita; ab infinito autem finitum | |
| 5445 quodlibet infinitis gradibus distet; infinitis modis contingit | |
| 5446 creaturam rationalem intelligere Deum vel clarius vel minus clare. | |
| 5447 Et sicut beatitudo consistit in ipsa visione, ita gradus | |
| 5448 beatitudinis in certo modo visionis. Sic igitur unaquaeque creatura | |
| 5449 rationalis a Deo perducitur ad finem beatitudinis, ut etiam ad | |
| 5450 determinatum gradum beatitudinis perducatur ex praedestinatione | |
| 5451 Dei. Unde consecuto illo gradu, ad altiorem transire non | |
| 5452 potest.</p> | |
| 5453 <p title="I q. 62 a. 9 ad 1"><a name="31038"><span class= | |
| 5454 "ref">[31038] Iª q. 62 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5455 dicendum quod mereri est eius quod movetur ad finem. Movetur autem | |
| 5456 ad finem creatura rationalis, non solum patiendo, sed etiam | |
| 5457 operando. Et si quidem finis ille subsit virtuti rationalis | |
| 5458 creaturae, operatio illa dicetur acquisitiva illius finis, sicut | |
| 5459 homo meditando acquirit scientiam, si vero finis non sit in | |
| 5460 potestate eius, sed ab alio expectetur, operatio, erit meritoria | |
| 5461 finis. Ei autem quod est in ultimo termino, non convenit moveri, | |
| 5462 sed mutatum esse. Unde caritatis imperfectae, quae est viae, est | |
| 5463 mereri, caritatis autem perfectae non est mereri, sed potius | |
| 5464 praemio frui. Sicut et in habitibus acquisitis, operatio praecedens | |
| 5465 habitum est acquisitiva habitus, quae vero est ex habitu iam | |
| 5466 acquisito, est operatio iam perfecta cum delectatione. Et similiter | |
| 5467 actus caritatis perfectae non habet rationem meriti, sed magis est | |
| 5468 de perfectione praemii.</p> | |
| 5469 <p title="I q. 62 a. 9 ad 2"><a name="31039"><span class= | |
| 5470 "ref">[31039] Iª q. 62 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5471 dicendum quod aliquid dicitur utile dupliciter. Uno modo, sicut | |
| 5472 quod est in via ad finem, et sic utile est meritum beatitudinis. | |
| 5473 Alio modo, sicut pars est utilis ad totum, ut paries ad domum. Et | |
| 5474 hoc modo ministeria Angelorum sunt utilia Angelis beatis, inquantum | |
| 5475 sunt quaedam pars beatitudinis ipsorum, diffundere enim | |
| 5476 perfectionem habitam in alia, hoc est de ratione perfecti inquantum | |
| 5477 est perfectum.</p> | |
| 5478 <p title="I q. 62 a. 9 ad 3"><a name="31040"><span class= | |
| 5479 "ref">[31040] Iª q. 62 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5480 dicendum quod, licet Angelus beatus non sit in summo gradu | |
| 5481 beatitudinis simpliciter, est tamen in ultimo quantum ad seipsum, | |
| 5482 secundum praedestinationem divinam. Potest tamen augeri Angelorum | |
| 5483 gaudium de salute eorum qui per ipsorum ministerium salvantur; | |
| 5484 secundum illud Luc. XV, <i>gaudium est Angelis Dei super uno | |
| 5485 peccatore poenitentiam agente</i>. Sed hoc gaudium ad praemium | |
| 5486 accidentale pertinet, quod quidem augeri potest usque ad diem | |
| 5487 iudicii. Unde quidam dicunt quod, quantum ad praemium accidentale, | |
| 5488 etiam mereri possunt. Sed melius est ut dicatur quod nullo modo | |
| 5489 aliquis beatus mereri potest, nisi sit simul viator et | |
| 5490 comprehensor, ut Christus, qui solus fuit viator et comprehensor. | |
| 5491 Praedictum enim gaudium magis acquirunt ex virtute beatitudinis, | |
| 5492 quam illud mereantur.</p> | |
| 5493 <br /> | |
| 5494 <div class="D">Quaestio 63</div> | |
| 5495 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 5496 <p title="I q. 63 pr."><a name="31041"><span class="ref">[31041] | |
| 5497 Iª q. 63 pr.</span></a> Deinde considerandum est quomodo | |
| 5498 Angeli facti sunt mali. Et primo, quantum ad malum culpae; secundo, | |
| 5499 quantum ad malum poenae. Circa primum quaeruntur novem. Primo, | |
| 5500 utrum malum culpae in Angelo esse possit. Secundo, cuiusmodi | |
| 5501 peccata in eis esse possunt. Tertio, quid appetendo Angelus | |
| 5502 peccavit. Quarto, supposito quod aliqui peccato propriae voluntatis | |
| 5503 facti sunt mali, utrum aliqui naturaliter sint mali. Quinto, | |
| 5504 supposito quod non, utrum aliquis eorum in primo instanti suae | |
| 5505 creationis potuerit esse malus per actum propriae voluntatis. | |
| 5506 Sexto, supposito quod non, utrum aliqua mora fuerit inter | |
| 5507 creationem et lapsum. Septimo, utrum supremus inter cadentes, | |
| 5508 fuerit simpliciter inter omnes Angelos summus. Octavo, utrum | |
| 5509 peccatum primi Angeli fuerit aliis aliqua causa peccandi. Nono, | |
| 5510 utrum tot ceciderint, quot remanserunt.</p> | |
| 5511 <br /> | |
| 5512 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 5513 <p title="I q. 63 a. 1 arg. 1"><a name="31042"><span class= | |
| 5514 "ref">[31042] Iª q. 63 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 5515 proceditur. Videtur quod malum culpae in Angelis esse non possit. | |
| 5516 Quia malum non potest esse nisi in his quae sunt in potentia, ut | |
| 5517 dicitur in IX Metaphys., subiectum enim privationis est ens in | |
| 5518 potentia. Sed Angeli, cum sint formae subsistentes, non habent esse | |
| 5519 in potentia. Ergo in eis non potest esse malum.</p> | |
| 5520 <p title="I q. 63 a. 1 arg. 2"><a name="31043"><span class= | |
| 5521 "ref">[31043] Iª q. 63 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5522 Angeli sunt digniores quam corpora caelestia. Sed in corporibus | |
| 5523 caelestibus non potest esse malum, ut philosophi dicunt. Ergo neque | |
| 5524 in Angelis.</p> | |
| 5525 <p title="I q. 63 a. 1 arg. 3"><a name="31044"><span class= | |
| 5526 "ref">[31044] Iª q. 63 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, id | |
| 5527 quod est naturale, semper inest. Sed naturale est Angelis quod | |
| 5528 moveantur motu dilectionis in Deum. Ergo hoc ab eis removeri non | |
| 5529 potest. Sed diligendo Deum non peccant. Ergo Angeli peccare non | |
| 5530 possunt.</p> | |
| 5531 <p title="I q. 63 a. 1 arg. 4"><a name="31045"><span class= | |
| 5532 "ref">[31045] Iª q. 63 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 5533 appetitus non est nisi boni, vel apparentis boni. Sed in Angelis | |
| 5534 non potest esse apparens bonum, quod non sit verum bonum, quia in | |
| 5535 eis vel omnino error esse non potest, vel saltem non potest | |
| 5536 praecedere culpam. Ergo Angeli non possunt appetere nisi id quod | |
| 5537 est vere bonum. Sed nullus, appetendo id quod est vere bonum, | |
| 5538 peccat. Ergo Angelus appetendo non peccat.</p> | |
| 5539 <p title="I q. 63 a. 1 s. c."><a name="31046"><span class= | |
| 5540 "ref">[31046] Iª q. 63 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5541 quod dicitur Iob IV, <i>in Angelis suis reperit pravitatem</i>.</p> | |
| 5542 <p title="I q. 63 a. 1 co."><a name="31047"><span class= | |
| 5543 "ref">[31047] Iª q. 63 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5544 quod tam Angelus quam quaecumque creatura rationalis, si in sua | |
| 5545 sola natura consideretur, potest peccare, et cuicumque creaturae | |
| 5546 hoc convenit ut peccare non possit, hoc habet ex dono gratiae, non | |
| 5547 ex conditione naturae. Cuius ratio est, quia peccare nihil est | |
| 5548 aliud quam declinare a rectitudine actus quam debet habere; sive | |
| 5549 accipiatur peccatum in naturalibus, sive in artificialibus, sive in | |
| 5550 moralibus. Solum autem illum actum a rectitudine declinare non | |
| 5551 contingit, cuius regula est ipsa virtus agentis. Si enim manus | |
| 5552 artificis esset ipsa regula incisionis, nunquam posset artifex nisi | |
| 5553 recte lignum incidere, sed si rectitudo incisionis sit ab alia | |
| 5554 regula, contingit incisionem esse rectam et non rectam. Divina | |
| 5555 autem voluntas sola est regula sui actus, quia non ad superiorem | |
| 5556 finem ordinatur. Omnis autem voluntas cuiuslibet creaturae | |
| 5557 rectitudinem in suo actu non habet, nisi secundum quod regulatur a | |
| 5558 voluntate divina, ad quam pertinet ultimus finis, sicut quaelibet | |
| 5559 voluntas inferioris debet regulari secundum voluntatem superioris, | |
| 5560 ut voluntas militis secundum voluntatem ducis exercitus. Sic igitur | |
| 5561 in sola voluntate divina peccatum esse non potest, in qualibet | |
| 5562 autem voluntate creaturae potest esse peccatum, secundum | |
| 5563 conditionem suae naturae.</p> | |
| 5564 <p title="I q. 63 a. 1 ad 1"><a name="31048"><span class= | |
| 5565 "ref">[31048] Iª q. 63 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5566 dicendum quod in Angelis non est potentia ad esse naturale. Est | |
| 5567 tamen in eis potentia secundum intellectivam partem, ad hoc quod | |
| 5568 convertantur in hoc vel in illud. Et quantum ad hoc, potest in eis | |
| 5569 esse malum.</p> | |
| 5570 <p title="I q. 63 a. 1 ad 2"><a name="31049"><span class= | |
| 5571 "ref">[31049] Iª q. 63 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5572 dicendum quod corpora caelestia non habent operationem nisi | |
| 5573 naturalem. Et ideo sicut in natura eorum non potest esse | |
| 5574 corruptionis malum, ita nec in actione naturali eorum potest esse | |
| 5575 malum inordinationis. Sed supra actionem naturalem in Angelis est | |
| 5576 actio liberi arbitrii, secundum quam contingit in eis esse | |
| 5577 malum.</p> | |
| 5578 <p title="I q. 63 a. 1 ad 3"><a name="31050"><span class= | |
| 5579 "ref">[31050] Iª q. 63 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5580 dicendum quod naturale est Angelo quod convertatur motu dilectionis | |
| 5581 in Deum, secundum quod est principium naturalis esse. Sed quod | |
| 5582 convertatur in ipsum secundum quod est obiectum beatitudinis | |
| 5583 supernaturalis, hoc est ex amore gratuito, a quo averti potuit | |
| 5584 peccando.</p> | |
| 5585 <p title="I q. 63 a. 1 ad 4"><a name="31051"><span class= | |
| 5586 "ref">[31051] Iª q. 63 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 5587 dicendum quod peccatum in actu liberi arbitrii contingit esse | |
| 5588 dupliciter. Uno modo, ex hoc quod aliquod malum eligitur, sicut | |
| 5589 homo peccat eligendo adulterium, quod secundum se est malum. Et | |
| 5590 tale peccatum semper procedit ex aliqua ignorantia vel errore, | |
| 5591 alioquin id quod est malum, non eligeretur ut bonum. Errat quidem | |
| 5592 adulter in particulari, eligens hanc delectationem inordinati actus | |
| 5593 quasi aliquod bonum ad nunc agendum, propter inclinationem | |
| 5594 passionis aut habitus; etiam si in universali non erret, sed veram | |
| 5595 de hoc sententiam teneat. Hoc autem modo in Angelo peccatum esse | |
| 5596 non potuit, quia nec in Angelis sunt passiones, quibus ratio aut | |
| 5597 intellectus ligetur, ut ex supra dictis patet; nec iterum primum | |
| 5598 peccatum habitus praecedere potuit ad peccatum inclinans. Alio modo | |
| 5599 contingit peccare per liberum arbitrium, eligendo aliquid quod | |
| 5600 secundum se est bonum, sed non cum ordine debitae mensurae aut | |
| 5601 regulae; ita quod defectus inducens peccatum sit solum ex parte | |
| 5602 electionis, quae non habet debitum ordinem, non ex parte rei | |
| 5603 electae; sicut si aliquis eligeret orare, non attendens ad ordinem | |
| 5604 ab Ecclesia institutum. Et huiusmodi peccatum non praeexigit | |
| 5605 ignorantiam, sed absentiam solum considerationis eorum quae | |
| 5606 considerari debent. Et hoc modo Angelus peccavit, convertendo se | |
| 5607 per liberum arbitrium ad proprium bonum, absque ordine ad regulam | |
| 5608 divinae voluntatis.</p> | |
| 5609 <br /> | |
| 5610 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 5611 <p title="I q. 63 a. 2 arg. 1"><a name="31052"><span class= | |
| 5612 "ref">[31052] Iª q. 63 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 5613 proceditur. Videtur quod in Angelis non possit esse solum peccatum | |
| 5614 superbiae et invidiae. In quemcumque enim cadit delectatio alicuius | |
| 5615 peccati, potest cadere peccatum illud. Sed Daemones delectantur | |
| 5616 etiam in obscenitatibus carnalium peccatorum, ut Augustinus dicit, | |
| 5617 II de Civ. Dei. Ergo in Daemonibus etiam peccata carnalia possunt | |
| 5618 esse.</p> | |
| 5619 <p title="I q. 63 a. 2 arg. 2"><a name="31053"><span class= | |
| 5620 "ref">[31053] Iª q. 63 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, sicut | |
| 5621 superbia et invidia sunt peccata spiritualia, ita acedia et | |
| 5622 avaritia et ira. Sed spiritui conveniunt peccata spiritualia, sicut | |
| 5623 et carni peccata carnalia. Ergo non solum superbia et invidia in | |
| 5624 Angelis esse possunt, sed etiam acedia et avaritia.</p> | |
| 5625 <p title="I q. 63 a. 2 arg. 3"><a name="31054"><span class= | |
| 5626 "ref">[31054] Iª q. 63 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5627 secundum Gregorium, in moralibus, ex superbia nascuntur plura | |
| 5628 vitia, et similiter ex invidia. Posita autem causa, ponitur | |
| 5629 effectus. Si ergo superbia et invidia in Angelis esse possunt, pari | |
| 5630 ratione et alia vitia in eis esse possunt.</p> | |
| 5631 <p title="I q. 63 a. 2 s. c."><a name="31055"><span class= | |
| 5632 "ref">[31055] Iª q. 63 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5633 quod Augustinus dicit, XIV libro de Civ. Dei, quod <i>Diabolus non | |
| 5634 est fornicator aut ebriosus, neque aliquid huiusmodi, est tamen | |
| 5635 superbus et invidus</i>.</p> | |
| 5636 <p title="I q. 63 a. 2 co."><a name="31056"><span class= | |
| 5637 "ref">[31056] Iª q. 63 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5638 quod peccatum aliquod in aliquo esse potest dupliciter, uno modo, | |
| 5639 secundum reatum; alio modo, secundum affectum. Secundum reatum | |
| 5640 quidem omnia peccata in Daemonibus esse contingit, quia dum homines | |
| 5641 ad omnia peccata inducunt, omnium peccatorum reatum incurrunt. | |
| 5642 Secundum affectum vero illa solum peccata in malis Angelis esse | |
| 5643 possunt, ad quae contingit affici spiritualem naturam. Spiritualem | |
| 5644 autem naturam affici non contingit ad bona quae sunt propria | |
| 5645 corpori, sed ad ea quae in rebus spiritualibus inveniri possunt, | |
| 5646 nihil enim afficitur nisi ad id quod suae naturae potest esse | |
| 5647 quodam modo conveniens. In spiritualibus autem bonis non potest | |
| 5648 esse peccatum dum aliquis ad ea afficitur, nisi per hoc quod in | |
| 5649 tali affectu superioris regula non servatur. Et hoc est peccatum | |
| 5650 superbiae, non subdi superiori in eo quo debet. Unde peccatum | |
| 5651 primum Angeli non potest esse aliud quam superbia. Sed consequenter | |
| 5652 potuit in eis esse etiam invidia. Eiusdem enim rationis est quod | |
| 5653 affectus tendat in aliquid appetendum, et quod renitatur opposito. | |
| 5654 Invidus autem ex hoc de bono alterius dolet, inquantum bonum | |
| 5655 alterius aestimat sui boni impedimentum. Non autem bonum alterius | |
| 5656 poterat aestimari impedimentum boni affectati per Angelum malum, | |
| 5657 nisi inquantum affectavit excellentiam singularem, quae quidem | |
| 5658 singularitas per alterius excellentiam cessat. Et ideo post | |
| 5659 peccatum superbiae consecutum est in Angelo peccante malum | |
| 5660 invidiae, secundum quod de bono hominis doluit; et etiam de | |
| 5661 excellentia divina, secundum quod eo Deus contra voluntatem ipsius | |
| 5662 Diaboli utitur in gloriam divinam.</p> | |
| 5663 <p title="I q. 63 a. 2 ad 1"><a name="31057"><span class= | |
| 5664 "ref">[31057] Iª q. 63 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5665 dicendum quod Daemones non delectantur in obscenitatibus carnalium | |
| 5666 peccatorum; quasi ipsi afficiantur ad delectationes carnales, sed | |
| 5667 hoc totum ex invidia procedit, quod in peccatis hominum | |
| 5668 quibuscumque delectantur, inquantum sunt impedimenta humani | |
| 5669 boni.</p> | |
| 5670 <p title="I q. 63 a. 2 ad 2"><a name="31058"><span class= | |
| 5671 "ref">[31058] Iª q. 63 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5672 dicendum quod avaritia, secundum quod est speciale peccatum, est | |
| 5673 immoderatus appetitus rerum temporalium quae veniunt in usum vitae | |
| 5674 humanae, quaecumque pecunia aestimari possunt, et ad ista non | |
| 5675 afficiuntur Daemones, sicut nec ad delectationes carnales. Unde | |
| 5676 avaritia proprie sumpta in eis esse non potest. Sed si avaritia | |
| 5677 dicatur omnis immoderata cupiditas habendi quodcumque bonum | |
| 5678 creatum, sic avaritia continetur in superbia quae est in | |
| 5679 Daemonibus. Ira vero cum quadam passione est, sicut et | |
| 5680 concupiscentia. Unde ipsa in Daemonibus esse non potest nisi | |
| 5681 metaphorice. Acedia vero est quaedam tristitia, qua homo redditur | |
| 5682 tardus ad spirituales actus propter corporalem laborem; qui | |
| 5683 Daemonibus non competit. Et sic patet quod sola superbia et invidia | |
| 5684 sunt pure spiritualia peccata, quae Daemonibus competere possunt, | |
| 5685 ita tamen quod invidia non sumatur pro passione, sed pro voluntate | |
| 5686 renitente bono alterius.</p> | |
| 5687 <p title="I q. 63 a. 2 ad 3"><a name="31059"><span class= | |
| 5688 "ref">[31059] Iª q. 63 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5689 dicendum quod sub invidia et superbia, prout in Daemonibus | |
| 5690 ponuntur, comprehenduntur omnia peccata quae ab illis | |
| 5691 derivantur.</p> | |
| 5692 <br /> | |
| 5693 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 5694 <p title="I q. 63 a. 3 arg. 1"><a name="31060"><span class= | |
| 5695 "ref">[31060] Iª q. 63 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 5696 proceditur. Videtur quod Diabolus non appetierit esse ut Deus. | |
| 5697 Illud enim quod non cadit in apprehensione, non cadit in appetitu, | |
| 5698 cum bonum apprehensum moveat appetitum vel sensibilem vel | |
| 5699 rationalem, vel intellectualem (in solo enim huiusmodi appetitu | |
| 5700 contingit esse peccatum). Sed creaturam aliquam esse aequalem Deo, | |
| 5701 non cadit in apprehensione, implicat enim contradictionem, quia | |
| 5702 necesse est finitum esse infinitum, si aequatur infinito. Ergo | |
| 5703 Angelus non potuit appetere esse ut Deus.</p> | |
| 5704 <p title="I q. 63 a. 3 arg. 2"><a name="31061"><span class= | |
| 5705 "ref">[31061] Iª q. 63 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, illud | |
| 5706 quod est finis naturae, absque peccato appeti potest. Sed | |
| 5707 assimilari Deo est finis in quem tendit naturaliter quaelibet | |
| 5708 creatura. Si ergo Angelus appetiit esse ut Deus, non per | |
| 5709 aequalitatem, sed per similitudinem, videtur quod in hoc non | |
| 5710 peccaverit.</p> | |
| 5711 <p title="I q. 63 a. 3 arg. 3"><a name="31062"><span class= | |
| 5712 "ref">[31062] Iª q. 63 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5713 Angelus in maiori plenitudine sapientiae conditus est quam homo. | |
| 5714 Sed nullus homo, nisi omnino amens, eligit esse aequalis Angelo, | |
| 5715 nedum Deo, quia electio non est nisi possibilium, de quibus est | |
| 5716 consilium. Ergo multo minus peccavit Angelus appetendo esse ut | |
| 5717 Deus.</p> | |
| 5718 <p title="I q. 63 a. 3 s. c."><a name="31063"><span class= | |
| 5719 "ref">[31063] Iª q. 63 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5720 quod dicitur Isaiae XIV, ex persona Diaboli, <i>ascendam in caelum, | |
| 5721 et ero similis altissimo</i>. Et Augustinus dicit in libro de | |
| 5722 quaestionibus Vet. Test., quod elatione inflatus, voluit dici | |
| 5723 Deus.</p> | |
| 5724 <p title="I q. 63 a. 3 co."><a name="31064"><span class= | |
| 5725 "ref">[31064] Iª q. 63 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5726 quod Angelus, absque omni dubio, peccavit appetendo esse ut Deus. | |
| 5727 Sed hoc potest intelligi dupliciter, uno modo, per aequiparantiam; | |
| 5728 alio modo, per similitudinem. Primo quidem modo, non potuit | |
| 5729 appetere esse ut Deus, quia scivit hoc esse impossibile, naturali | |
| 5730 cognitione; nec primum actum peccandi in ipso praecessit vel | |
| 5731 habitus vel passio ligans cognoscitivam ipsius virtutem, ut in | |
| 5732 particulari deficiens eligeret impossibile, sicut in nobis interdum | |
| 5733 accidit. Et tamen, dato quod esset possibile, hoc esset contra | |
| 5734 naturale desiderium. Inest enim unicuique naturale desiderium ad | |
| 5735 conservandum suum esse, quod non conservaretur, si transmutaretur | |
| 5736 in alteram naturam. Unde nulla res quae est in inferiori gradu | |
| 5737 naturae, potest appetere superioris naturae gradum, sicut asinus | |
| 5738 non appetit esse equus, quia si transferretur in gradum superioris | |
| 5739 naturae, iam ipsum non esset. Sed in hoc imaginatio decipitur, quia | |
| 5740 enim homo appetit esse in altiori gradu quantum ad aliqua | |
| 5741 accidentalia, quae possunt crescere absque corruptione subiecti, | |
| 5742 aestimatur quod possit appetere altiorem gradum naturae, in quem | |
| 5743 pervenire non posset nisi esse desineret. Manifestum est autem quod | |
| 5744 Deus excedit Angelum, non secundum aliqua accidentalia, sed | |
| 5745 secundum gradum naturae, et etiam unus Angelus alium. Unde | |
| 5746 impossibile est quod Angelus inferior appetat esse aequalis | |
| 5747 superiori; nedum quod appetat esse aequalis Deo. Appetere autem | |
| 5748 esse ut Deus per similitudinem, contingit dupliciter. Uno modo, | |
| 5749 quantum ad id in quo aliquid natum est Deo assimilari. Et sic, si | |
| 5750 aliquis quantum ad hoc appetat esse Deo similis, non peccat, | |
| 5751 dummodo similitudinem Dei debito ordine appetat adipisci, ut | |
| 5752 scilicet eam a Deo habeat. Peccaret vero si quis etiam appeteret | |
| 5753 secundum iustitiam esse similis Deo, quasi propria virtute, et non | |
| 5754 ex virtute Dei. Alio vero modo potest aliquis appetere similis esse | |
| 5755 Deo, quantum ad hoc in quo non natus est assimilari; sicut si quis | |
| 5756 appeteret creare caelum et terram, quod est proprium Dei; in quo | |
| 5757 appetitu esset peccatum. Et hoc modo Diabolus appetiit esse ut | |
| 5758 Deus. Non ut ei assimilaretur quantum ad hoc quod est nulli subesse | |
| 5759 simpliciter, quia sic etiam suum non esse appeteret, cum nulla | |
| 5760 creatura esse possit nisi per hoc quod sub Deo esse participat. Sed | |
| 5761 in hoc appetiit esse similis Deo, quia appetiit ut finem ultimum | |
| 5762 beatitudinis id ad quod virtute suae naturae poterat pervenire, | |
| 5763 avertens suum appetitum a beatitudine supernaturali, quae est ex | |
| 5764 gratia Dei. Vel si appetiit ut ultimum finem illam Dei | |
| 5765 similitudinem quae datur ex gratia, voluit hoc habere per virtutem | |
| 5766 suae naturae, non ex divino auxilio secundum Dei dispositionem. Et | |
| 5767 hoc consonat dictis Anselmi, qui dicit quod appetiit illud ad quod | |
| 5768 pervenisset si stetisset. Et haec duo quodammodo in idem redeunt, | |
| 5769 quia secundum utrumque appetiit finalem beatitudinem per suam | |
| 5770 virtutem habere, quod est proprium Dei. Quia vero quod est per se, | |
| 5771 est principium et causa eius quod est per aliud, ex hoc etiam | |
| 5772 consecutum est quod appetiit aliquem principatum super alia habere. | |
| 5773 In quo etiam perverse voluit Deo assimilari.</p> | |
| 5774 <p title="I q. 63 a. 3 ad arg."><a name="31065"><span class= | |
| 5775 "ref">[31065] Iª q. 63 a. 3 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 5776 patet responsio ad omnia obiecta.</p> | |
| 5777 <br /> | |
| 5778 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 5779 <p title="I q. 63 a. 4 arg. 1"><a name="31066"><span class= | |
| 5780 "ref">[31066] Iª q. 63 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 5781 proceditur. Videtur quod aliqui Daemones sint naturaliter mali. | |
| 5782 Dicit enim Porphyrius, ut Augustinus introducit X de Civ. Dei, quod | |
| 5783 <i>est quoddam genus Daemonum natura fallax, simulans deos et | |
| 5784 animas defunctorum</i>. Sed esse fallacem est esse malum. Ergo | |
| 5785 aliqui Daemones sunt naturaliter mali.</p> | |
| 5786 <p title="I q. 63 a. 4 arg. 2"><a name="31067"><span class= | |
| 5787 "ref">[31067] Iª q. 63 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, sicut | |
| 5788 Angeli sunt creati a Deo, ita et homines. Sed aliqui homines sunt | |
| 5789 naturaliter mali, de quibus dicitur Sap. XII, <i>erat eorum malitia | |
| 5790 naturalis</i>. Ergo et Angeli aliqui possunt esse naturaliter | |
| 5791 mali.</p> | |
| 5792 <p title="I q. 63 a. 4 arg. 3"><a name="31068"><span class= | |
| 5793 "ref">[31068] Iª q. 63 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5794 aliqua animalia irrationalia habent quasdam naturales malitias, | |
| 5795 sicut vulpes naturaliter est subdola, et lupus naturaliter est | |
| 5796 rapax, et tamen sunt creaturae Dei. Ergo et Daemones, licet sint | |
| 5797 creaturae Dei, possunt esse naturaliter mali.</p> | |
| 5798 <p title="I q. 63 a. 4 s. c."><a name="31069"><span class= | |
| 5799 "ref">[31069] Iª q. 63 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5800 quod Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod <i>Daemones non | |
| 5801 sunt natura mali</i>.</p> | |
| 5802 <p title="I q. 63 a. 4 co."><a name="31070"><span class= | |
| 5803 "ref">[31070] Iª q. 63 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5804 quod omne quod est, inquantum est et naturam habet aliquam, in | |
| 5805 bonum aliquod naturaliter tendit, utpote ex principio bono | |
| 5806 existens, quia semper effectus convertitur in suum principium. | |
| 5807 Contingit autem alicui bono particulari aliquod malum esse | |
| 5808 adiunctum, sicut igni coniungitur hoc malum quod est esse | |
| 5809 consumptivum aliorum, sed bono universali nullum malum potest esse | |
| 5810 adiunctum. Si ergo aliquid sit cuius natura ordinetur in aliquod | |
| 5811 bonum particulare, potest naturaliter tendere in aliquod malum, non | |
| 5812 inquantum malum, sed per accidens, inquantum est coniunctum cuidam | |
| 5813 bono. Si vero aliquid sit cuius natura ordinetur in aliquod bonum | |
| 5814 secundum communem boni rationem hoc secundum suam naturam non | |
| 5815 potest tendere in aliquod malum. Manifestum est autem quod | |
| 5816 quaelibet natura intellectualis habet ordinem in bonum universale, | |
| 5817 quod potest apprehendere, et quod est obiectum voluntatis. Unde cum | |
| 5818 Daemones sint substantiae intellectuales, nullo modo possunt habere | |
| 5819 inclinationem naturalem in aliquod quodcumque malum. Et ideo non | |
| 5820 possunt esse naturaliter mali.</p> | |
| 5821 <p title="I q. 63 a. 4 ad 1"><a name="31071"><span class= | |
| 5822 "ref">[31071] Iª q. 63 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5823 dicendum quod Augustinus ibidem reprehendit Porphyrium de hoc quod | |
| 5824 dixit quod Daemones erant naturaliter fallaces, dicens eos non esse | |
| 5825 naturaliter fallaces, sed propria voluntate. Porphyrius autem hac | |
| 5826 ratione posuit Daemones esse natura fallaces, quia ponebat Daemones | |
| 5827 esse animalia habentia naturam sensitivam. Natura autem sensitiva | |
| 5828 ordinatur ad aliquod bonum particulare, cui potest esse coniunctum | |
| 5829 malum. Et secundum hoc, aliquam inclinationem naturalem habere | |
| 5830 possunt ad malum; per accidens tamen, inquantum malum est | |
| 5831 coniunctum bono.</p> | |
| 5832 <p title="I q. 63 a. 4 ad 2"><a name="31072"><span class= | |
| 5833 "ref">[31072] Iª q. 63 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5834 dicendum quod malitia aliquorum hominum potest dici naturalis, vel | |
| 5835 propter consuetudinem, quae est altera natura; vel propter | |
| 5836 naturalem inclinationem ex parte naturae sensitivae, ad aliquam | |
| 5837 inordinatam passionem, sicut quidam dicuntur naturaliter iracundi | |
| 5838 vel concupiscentes; non autem ex parte naturae intellectualis.</p> | |
| 5839 <p title="I q. 63 a. 4 ad 3"><a name="31073"><span class= | |
| 5840 "ref">[31073] Iª q. 63 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5841 dicendum quod animalia bruta secundum naturam sensitivam habent | |
| 5842 naturalem inclinationem ad quaedam particularia bona, quibus | |
| 5843 coniuncta sunt aliqua mala; sicut vulpes ad quaerendum victum | |
| 5844 sagaciter, cui adiungitur dolositas. Unde esse dolosum non est | |
| 5845 malum vulpi, cum sit ei naturale; sicut nec esse furiosum est malum | |
| 5846 cani, sicut Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom.</p> | |
| 5847 <br /> | |
| 5848 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 5849 <p title="I q. 63 a. 5 arg. 1"><a name="31074"><span class= | |
| 5850 "ref">[31074] Iª q. 63 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 5851 proceditur. Videtur quod Diabolus in primo instanti suae creationis | |
| 5852 fuerit malus per culpam propriae voluntatis. Dicitur enim Ioan. | |
| 5853 VIII, de Diabolo, <i>ille homicida erat ab initio</i>.</p> | |
| 5854 <p title="I q. 63 a. 5 arg. 2"><a name="31075"><span class= | |
| 5855 "ref">[31075] Iª q. 63 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5856 secundum Augustinum, I super Gen. ad Litt., informitas creaturae | |
| 5857 non praecessit formationem tempore, sed origine tantum. Per caelum | |
| 5858 autem quod legitur primo creatum, ut ipse dicit in II libro, | |
| 5859 intelligitur natura angelica informis; per hoc autem quod dicitur | |
| 5860 quod Deus dixit, fiat lux, et facta est lux, intelligitur formatio | |
| 5861 eius per conversionem ad verbum; simul ergo natura Angeli creata | |
| 5862 est, et facta est lux. Sed simul dum facta est lux, distincta est a | |
| 5863 tenebris, per quas intelliguntur Angeli peccantes. Ergo in primo | |
| 5864 instanti suae creationis quidam Angeli fuerunt beati, et quidam | |
| 5865 peccaverunt.</p> | |
| 5866 <p title="I q. 63 a. 5 arg. 3"><a name="31076"><span class= | |
| 5867 "ref">[31076] Iª q. 63 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5868 peccatum opponitur merito. Sed in primo instanti suae creationis | |
| 5869 aliqua natura intellectualis potest mereri; sicut anima Christi, | |
| 5870 vel etiam ipsi boni Angeli. Ergo et Daemones in primo instanti suae | |
| 5871 creationis potuerunt peccare.</p> | |
| 5872 <p title="I q. 63 a. 5 arg. 4"><a name="31077"><span class= | |
| 5873 "ref">[31077] Iª q. 63 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 5874 natura angelica virtuosior est quam natura corporea. Sed res | |
| 5875 corporalis statim in primo instanti suae creationis incipit habere | |
| 5876 suam operationem; sicut ignis in primo instanti quo generatus est, | |
| 5877 incipit moveri sursum. Ergo et Angelus in primo instanti suae | |
| 5878 creationis potuit operari. Aut ergo habuit operationem rectam, aut | |
| 5879 non rectam. Si rectam, cum gratiam habuerint, per eam meruerunt | |
| 5880 beatitudinem. In Angelis autem statim ad meritum sequitur praemium, | |
| 5881 ut supra dictum est. Ergo fuissent statim beati, et ita nunquam | |
| 5882 peccassent, quod est falsum. Relinquitur ergo quod in primo | |
| 5883 instanti, non recte operando, peccaverunt.</p> | |
| 5884 <p title="I q. 63 a. 5 s. c."><a name="31078"><span class= | |
| 5885 "ref">[31078] Iª q. 63 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5886 quod dicitur Gen. I, <i>vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant | |
| 5887 valde bona</i>. Inter ea autem erant etiam Daemones. Ergo et | |
| 5888 Daemones aliquando fuerunt boni.</p> | |
| 5889 <p title="I q. 63 a. 5 co."><a name="31079"><span class= | |
| 5890 "ref">[31079] Iª q. 63 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5891 quod quidam posuerunt quod statim Daemones in primo instanti suae | |
| 5892 creationis mali fuerunt, non quidem per naturam, sed per peccatum | |
| 5893 propriae voluntatis, quia <i>ex quo est factus Diabolus, iustitiam | |
| 5894 recusavit. Cui sententiae</i>, ut Augustinus dicit, XI de Civ. Dei, | |
| 5895 <i>quisquis acquiescit, non cum illis haereticis sapit, idest | |
| 5896 Manichaeis, qui dicunt quod Diabolus habet naturam mali</i>. Sed | |
| 5897 quia haec opinio auctoritati Scripturae contradicit (dicitur enim, | |
| 5898 sub figura principis Babylonis, de Diabolo, Isaiae XIV, <i>quomodo | |
| 5899 cecidisti, Lucifer, qui mane oriebaris?</i> Et Ezech. XXVIII, <i>in | |
| 5900 deliciis Paradisi Dei fuisti</i> dicitur ad Diabolum sub persona | |
| 5901 regis Tyri), ideo a magistris haec opinio tanquam erronea | |
| 5902 rationabiliter reprobata est. Unde aliqui dixerunt quod Angeli in | |
| 5903 primo instanti suae creationis peccare potuerunt, sed non | |
| 5904 peccaverunt. Sed haec opinio etiam a quibusdam improbatur ea | |
| 5905 ratione quia, cum duae operationes se consequuntur, impossibile | |
| 5906 videtur quod in eodem nunc utraque operatio terminetur. Manifestum | |
| 5907 est autem quod peccatum Angeli fuit operatio creatione posterior. | |
| 5908 Terminus autem creationis est ipsum esse Angeli; terminus vero | |
| 5909 operationis peccati est quod sunt mali. Impossibile ergo videtur | |
| 5910 quod in primo instanti quo Angelus esse coepit, fuerit malus. Sed | |
| 5911 haec ratio non videtur sufficiens. Habet enim solum locum in | |
| 5912 motibus temporalibus, qui successive aguntur; sicut si motus | |
| 5913 localis sequitur ad alterationem, non potest in eodem instanti | |
| 5914 terminari alteratio et localis motus. Sed si sunt mutationes | |
| 5915 instantaneae, simul et in eodem instanti potest esse terminus | |
| 5916 primae et secundae mutationis; sicut in eodem instanti in quo | |
| 5917 illuminatur luna a sole, illuminatur aer a luna. Manifestum est | |
| 5918 autem quod creatio est instantanea; et similiter motus liberi | |
| 5919 arbitrii in Angelis; non enim indigent collatione et discursu | |
| 5920 rationis, ut ex supra dictis patet. Unde nihil prohibet simul et in | |
| 5921 eodem instanti esse terminum creationis, et terminum liberi | |
| 5922 arbitrii. Et ideo aliter dicendum est, quod impossibile fuit | |
| 5923 Angelum in primo instanti peccasse per inordinatum actum liberi | |
| 5924 arbitrii. Quamvis enim res aliqua in primo instanti quo esse | |
| 5925 incipit, simul incipere possit operari; tamen illa operatio quae | |
| 5926 simul incipit cum esse rei, est ei ab agente a quo habet esse; | |
| 5927 sicut moveri sursum inest igni a generante. Unde si aliqua res | |
| 5928 habeat esse ab agente deficiente, quod possit esse causa defectivae | |
| 5929 actionis, poterit in primo instanti in quo incipit esse, habere | |
| 5930 defectivam operationem; sicut si tibia quae nascitur clauda ex | |
| 5931 debilitate seminis, statim incipiat claudicare. Agens autem quod | |
| 5932 Angelos in esse produxit, scilicet Deus, non potest esse causa | |
| 5933 peccati. Unde non potest dici quod Diabolus in primo instanti suae | |
| 5934 creationis fuerit malus.</p> | |
| 5935 <p title="I q. 63 a. 5 ad 1"><a name="31080"><span class= | |
| 5936 "ref">[31080] Iª q. 63 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5937 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XI de Civ. Dei, <i>cum | |
| 5938 dicitur quod Diabolus ab initio peccat non ab initio ex quo creatus | |
| 5939 est, peccare putandus est, sed ab initio peccati</i>; scilicet quia | |
| 5940 nunquam a peccato suo recessit.</p> | |
| 5941 <p title="I q. 63 a. 5 ad 2"><a name="31081"><span class= | |
| 5942 "ref">[31081] Iª q. 63 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5943 dicendum quod illa distinctio lucis et tenebrarum, secundum quod | |
| 5944 per tenebras peccata Daemonum intelliguntur, accipienda est | |
| 5945 secundum Dei praescientiam. Unde Augustinus dicit, XI de Civ. Dei, | |
| 5946 quod <i>solus lucem ac tenebras discernere potuit, qui potuit | |
| 5947 etiam, priusquam caderent, praescire casuros</i>.</p> | |
| 5948 <p title="I q. 63 a. 5 ad 3"><a name="31082"><span class= | |
| 5949 "ref">[31082] Iª q. 63 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5950 dicendum quod quidquid est in merito, est a Deo, et ideo in primo | |
| 5951 instanti suae creationis Angelus mereri potuit. Sed non est similis | |
| 5952 ratio de peccato, ut dictum est.</p> | |
| 5953 <p title="I q. 63 a. 5 ad 4"><a name="31083"><span class= | |
| 5954 "ref">[31083] Iª q. 63 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 5955 dicendum quod Deus non discrevit inter Angelos ante aversionem | |
| 5956 quorundam et conversionem aliorum, ut Augustinus dicit, XI de Civ. | |
| 5957 Dei, et ideo omnes, in gratia creati in primo instanti meruerunt. | |
| 5958 Sed quidam eorum statim impedimentum praestiterunt suae | |
| 5959 beatitudinis, praecedens meritum mortificantes. Et ideo beatitudine | |
| 5960 quam meruerunt, sunt privati.</p> | |
| 5961 <br /> | |
| 5962 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 5963 <p title="I q. 63 a. 6 arg. 1"><a name="31084"><span class= | |
| 5964 "ref">[31084] Iª q. 63 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 5965 proceditur. Videtur quod aliqua mora fuerit inter creationem et | |
| 5966 lapsum Angeli. Dicitur enim Ezech. XXVIII, <i>ambulasti perfectus | |
| 5967 in viis tuis a die conceptionis tuae, donec inventa est iniquitas | |
| 5968 in te</i>. Sed ambulatio, cum sit motus continuus, requirit aliquam | |
| 5969 moram. Ergo aliqua mora fuit inter creationem Diaboli et eius | |
| 5970 lapsum.</p> | |
| 5971 <p title="I q. 63 a. 6 arg. 2"><a name="31085"><span class= | |
| 5972 "ref">[31085] Iª q. 63 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5973 Origenes dicit quod <i>serpens antiquus non statim supra pectus et | |
| 5974 ventrem suum ambulavit</i>; per quod intelligitur eius peccatum. | |
| 5975 Ergo Diabolus non statim post primum instans suae creationis | |
| 5976 peccavit.</p> | |
| 5977 <p title="I q. 63 a. 6 arg. 3"><a name="31086"><span class= | |
| 5978 "ref">[31086] Iª q. 63 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, posse | |
| 5979 peccare commune est homini et Angelo. Fuit autem aliqua mora inter | |
| 5980 formationem hominis et eius peccatum. Ergo, pari ratione, fuit | |
| 5981 aliqua mora inter formationem Diaboli et eius peccatum.</p> | |
| 5982 <p title="I q. 63 a. 6 arg. 4"><a name="31087"><span class= | |
| 5983 "ref">[31087] Iª q. 63 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, aliud | |
| 5984 instans fuit in quo Diabolus peccavit, ab instanti in quo creatus | |
| 5985 fuit. Sed inter quaelibet duo instantia cadit tempus medium. Ergo | |
| 5986 aliqua mora fuit inter creationem eius et lapsum.</p> | |
| 5987 <p title="I q. 63 a. 6 s. c."><a name="31088"><span class= | |
| 5988 "ref">[31088] Iª q. 63 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5989 quod dicitur Ioan. VIII, de Diabolo, quod <i>in veritate non | |
| 5990 stetit</i>. Et sicut Augustinus dicit, XI de Civ. Dei, <i>oportet | |
| 5991 ut hoc sic accipiamus, quod in veritate fuerit, sed non | |
| 5992 permanserit</i>.</p> | |
| 5993 <p title="I q. 63 a. 6 co."><a name="31089"><span class= | |
| 5994 "ref">[31089] Iª q. 63 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5995 quod circa hoc est duplex opinio. Sed probabilior, et sanctorum | |
| 5996 dictis magis consona est, quod statim post primum instans suae | |
| 5997 creationis Diabolus peccaverit. Et hoc necesse est dicere, si | |
| 5998 ponatur quod in primo instanti suae creationis in actum liberi | |
| 5999 arbitrii proruperit, et cum gratia fuerit creatus, ut supra | |
| 6000 diximus. Cum enim Angeli per unum actum meritorium ad beatitudinem | |
| 6001 perveniant, ut supra dictum est; si Diabolus in primo instanti, in | |
| 6002 gratia creatus, meruit, statim post primum instans beatitudinem | |
| 6003 accepisset, nisi statim impedimentum praestitisset peccando. Si | |
| 6004 vero ponatur quod Angelus in gratia creatus non fuerit; vel quod in | |
| 6005 primo instanti actum liberi arbitrii non potuerit habere; nihil | |
| 6006 prohibet aliquam moram fuisse inter creationem et lapsum.</p> | |
| 6007 <p title="I q. 63 a. 6 ad 1"><a name="31090"><span class= | |
| 6008 "ref">[31090] Iª q. 63 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6009 dicendum quod per motus corporales, qui per tempus mensurantur, | |
| 6010 quandoque in sacra Scriptura intelliguntur metaphorice motus | |
| 6011 spirituales instantanei. Et sic per ambulationem intelligitur motus | |
| 6012 liberi arbitrii tendentis in bonum.</p> | |
| 6013 <p title="I q. 63 a. 6 ad 2"><a name="31091"><span class= | |
| 6014 "ref">[31091] Iª q. 63 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6015 dicendum quod Origenes dicit quod <i>serpens antiquus non a | |
| 6016 principio, nec statim supra pectus</i> ambulavit, propter primum | |
| 6017 instans, in quo malus non fuit.</p> | |
| 6018 <p title="I q. 63 a. 6 ad 3"><a name="31092"><span class= | |
| 6019 "ref">[31092] Iª q. 63 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6020 dicendum quod Angelus habet liberum arbitrium inflexibile post | |
| 6021 electionem, et ideo nisi statim post primum instans, in quo | |
| 6022 naturalem motum habuit ad bonum, impedimentum beatitudini | |
| 6023 praestitisset, fuisset firmatus in bono. Sed non est simile de | |
| 6024 homine. Et ideo ratio non sequitur.</p> | |
| 6025 <p title="I q. 63 a. 6 ad 4"><a name="31093"><span class= | |
| 6026 "ref">[31093] Iª q. 63 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 6027 dicendum quod inter quaelibet duo instantia esse tempus medium, | |
| 6028 habet veritatem inquantum tempus est continuum, ut probatur in VI | |
| 6029 Physic. Sed in Angelis, qui non sunt subiecti caelesti motui, qui | |
| 6030 primo per tempus continuum mensuratur, tempus accipitur pro ipsa | |
| 6031 successione operationum intellectus, vel etiam affectus. Sic igitur | |
| 6032 instans primum in Angelis intelligitur respondere operationi mentis | |
| 6033 angelicae, qua se in seipsam convertit per vespertinam cognitionem, | |
| 6034 quia in primo die commemoratur vespere, sed non mane. Et haec | |
| 6035 quidem operatio in omnibus bona fuit. Sed ab hac operatione quidam | |
| 6036 per matutinam cognitionem ad laudem verbi sunt conversi, quidam | |
| 6037 vero, in seipsis remanentes, facti sunt nox, per superbiam | |
| 6038 intumescentes, ut Augustinus dicit, IV super Gen. ad Litt. Et sic | |
| 6039 prima operatio fuit omnibus communis; sed in secunda sunt discreti. | |
| 6040 Et ideo in primo instanti omnes fuerunt boni; sed in secundo | |
| 6041 fuerunt boni a malis distincti.</p> | |
| 6042 <br /> | |
| 6043 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 6044 <p title="I q. 63 a. 7 arg. 1"><a name="31094"><span class= | |
| 6045 "ref">[31094] Iª q. 63 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 6046 proceditur. Videtur quod ille Angelus qui fuit supremus inter | |
| 6047 peccantes, non fuerit supremus inter omnes. Dicitur enim de eo | |
| 6048 Ezech. XXVIII, <i>tu Cherub extentus et protegens, posui te in | |
| 6049 monte sancto Dei</i>. Sed ordo Cherubim est sub ordine Seraphim, ut | |
| 6050 Dionysius dicit, VII cap. Ang. Hier. Ergo Angelus qui fuit supremus | |
| 6051 inter peccantes, non fuit supremus inter omnes.</p> | |
| 6052 <p title="I q. 63 a. 7 arg. 2"><a name="31095"><span class= | |
| 6053 "ref">[31095] Iª q. 63 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, Deus | |
| 6054 fecit naturam intellectualem propter beatitudinem consequendam. Si | |
| 6055 igitur Angelus qui fuit supremus inter omnes, peccavit, sequitur | |
| 6056 quod ordinatio divina fuerit frustrata in nobilissima creatura. | |
| 6057 Quod est inconveniens.</p> | |
| 6058 <p title="I q. 63 a. 7 arg. 3"><a name="31096"><span class= | |
| 6059 "ref">[31096] Iª q. 63 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6060 quanto aliquid magis inclinatur in aliquid, tanto minus potest ab | |
| 6061 illo deficere. Sed Angelus quanto est superior, tanto magis | |
| 6062 inclinatur in Deum. Ergo minus potest a Deo peccando deficere. Et | |
| 6063 sic videtur quod Angelus qui peccavit, non fuerit supremus inter | |
| 6064 omnes, sed de inferioribus.</p> | |
| 6065 <p title="I q. 63 a. 7 s. c."><a name="31097"><span class= | |
| 6066 "ref">[31097] Iª q. 63 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6067 quod dicit Gregorius, in homilia de centum ovibus, <i>quod primus | |
| 6068 Angelus qui peccavit, dum cunctis agminibus Angelorum praelatus, | |
| 6069 eorum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior | |
| 6070 fuit</i>.</p> | |
| 6071 <p title="I q. 63 a. 7 co."><a name="31098"><span class= | |
| 6072 "ref">[31098] Iª q. 63 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 6073 quod in peccato est duo considerare, scilicet pronitatem ad | |
| 6074 peccandum; et motivum ad peccandum. Si ergo consideremus in Angelis | |
| 6075 pronitatem ad peccandum, minus videtur quod peccaverint superiores | |
| 6076 Angeli, quam inferiores. Et propter hoc Damascenus dicit quod maior | |
| 6077 eorum qui peccaverunt, fuit terrestri ordini praelatus. Et videtur | |
| 6078 haec opinio consonare positioni Platonicorum, quam Augustinus | |
| 6079 recitat in Lib. de Civ. Dei VIII et X. Dicebant enim quod omnes dii | |
| 6080 erant boni, sed Daemonum quidam boni, quidam mali; deos nominantes | |
| 6081 substantias intellectuales quae sunt a globo lunari superius, | |
| 6082 Daemones vero substantias intellectuales quae sunt a globo lunari | |
| 6083 inferius, superiores hominibus ordine naturae. Nec est abiicienda | |
| 6084 haec opinio tanquam a fide aliena, quia tota creatura corporalis | |
| 6085 administratur a Deo per Angelos, ut Augustinus dicit, III de Trin.; | |
| 6086 unde nihil prohibet dicere inferiores Angelos divinitus distributos | |
| 6087 esse ad administrandum inferiora corpora, superiores vero ad | |
| 6088 administrandum corpora superiora, supremos vero ad assistendum Deo. | |
| 6089 Et secundum hoc Damascenus dicit quod illi qui ceciderunt, fuerunt | |
| 6090 de inferioribus, in quorum etiam ordine aliqui boni Angeli | |
| 6091 permanserunt. Si vero consideretur motivum ad peccandum, maius | |
| 6092 invenitur in superioribus quam in inferioribus. Fuit enim Daemonum | |
| 6093 peccatum superbia, ut supra dictum est; cuius motivum est | |
| 6094 excellentia, quae fuit maior in superioribus. Et ideo Gregorius | |
| 6095 dicit quod ille qui peccavit, fuit superior inter omnes. Et hoc | |
| 6096 videtur probabilius. Quia peccatum Angeli non processit ex aliqua | |
| 6097 pronitate, sed ex solo libero arbitrio, unde magis videtur | |
| 6098 consideranda esse ratio quae sumitur a motivo ad peccandum. Non est | |
| 6099 tamen inde alii opinioni praeiudicandum, quia etiam in principe | |
| 6100 inferiorum Angelorum potuit esse aliquod motivum ad peccandum.</p> | |
| 6101 <p title="I q. 63 a. 7 ad 1"><a name="31099"><span class= | |
| 6102 "ref">[31099] Iª q. 63 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6103 dicendum quod Cherubim interpretatur plenitudo scientiae; Seraphim | |
| 6104 autem interpretatur ardentes sive incedentes. Et sic patet quod | |
| 6105 Cherubim denominatur a scientia, quae potest esse cum mortali | |
| 6106 peccato; Seraphim vero denominatur ab ardore caritatis, quae cum | |
| 6107 peccato mortali esse non potest. Et ideo primus Angelus peccans non | |
| 6108 est denominatus Seraphim, sed Cherubim.</p> | |
| 6109 <p title="I q. 63 a. 7 ad 2"><a name="31100"><span class= | |
| 6110 "ref">[31100] Iª q. 63 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6111 dicendum quod divina intentio non frustratur nec in his qui | |
| 6112 peccant, nec in his qui salvantur, utrorumque enim eventum Deus | |
| 6113 praecognoscit, et ex utroque habet gloriam, dum hos ex sua bonitate | |
| 6114 salvat, illos ex sua iustitia punit. Ipsa vero creatura | |
| 6115 intellectualis, dum peccat, a fine debito deficit. Nec hoc est | |
| 6116 inconveniens in quacumque creatura sublimi, sic enim creatura | |
| 6117 intellectualis instituta est a Deo, ut in eius arbitrio positum sit | |
| 6118 agere propter finem.</p> | |
| 6119 <p title="I q. 63 a. 7 ad 3"><a name="31101"><span class= | |
| 6120 "ref">[31101] Iª q. 63 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6121 dicendum quod quantacumque inclinatio ad bonum fuerit in supremo | |
| 6122 Angelo, tamen ei necessitatem non inducebat. Unde potuit per | |
| 6123 liberum arbitrium eam non sequi.</p> | |
| 6124 <br /> | |
| 6125 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 6126 <p title="I q. 63 a. 8 arg. 1"><a name="31102"><span class= | |
| 6127 "ref">[31102] Iª q. 63 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 6128 proceditur. Videtur quod peccatum primi Angeli peccantis non fuit | |
| 6129 aliis causa peccandi. Causa enim prior est causato. Sed omnes simul | |
| 6130 peccaverunt, ut Damascenus dicit. Ergo peccatum unius non fuit | |
| 6131 aliis causa peccandi.</p> | |
| 6132 <p title="I q. 63 a. 8 arg. 2"><a name="31103"><span class= | |
| 6133 "ref">[31103] Iª q. 63 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6134 primum peccatum Angeli non potest esse nisi superbia, ut supra | |
| 6135 dictum est. Sed superbia excellentiam quaerit. Magis autem | |
| 6136 excellentiae repugnat quod aliquis inferiori subdatur, quam | |
| 6137 superiori, et sic non videtur quod Daemones peccaverint per hoc | |
| 6138 quod voluerunt subesse alicui superiorum Angelorum, potius quam | |
| 6139 Deo. Sic autem peccatum unius Angeli fuisset aliis causa peccandi, | |
| 6140 si eos ad hoc induxisset ut sibi subiicerentur. Non ergo videtur | |
| 6141 quod peccatum primi Angeli fuerit causa peccandi aliis.</p> | |
| 6142 <p title="I q. 63 a. 8 arg. 3"><a name="31104"><span class= | |
| 6143 "ref">[31104] Iª q. 63 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, maius | |
| 6144 peccatum est velle subesse alteri contra Deum, quam contra Deum | |
| 6145 alteri velle praeesse, quia minus habet de motivo ad peccandum. Si | |
| 6146 ergo peccatum primi Angeli fuit aliis causa peccandi in hoc, quod | |
| 6147 eos ut sibi subiicerentur induxit, gravius peccassent inferiores | |
| 6148 Angeli quam supremus, quod est contra hoc quod super illud Psalmi | |
| 6149 CIII, <i>draco iste quem formasti</i>, dicit Glossa, <i>qui ceteris | |
| 6150 in esse erat excellentior, factus est in malitia maior</i>. Non | |
| 6151 ergo peccatum primi Angeli fuit aliis causa peccandi.</p> | |
| 6152 <p title="I q. 63 a. 8 s. c."><a name="31105"><span class= | |
| 6153 "ref">[31105] Iª q. 63 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6154 quod dicitur Apoc. XII, quod draco traxit secum tertiam partem | |
| 6155 stellarum.</p> | |
| 6156 <p title="I q. 63 a. 8 co."><a name="31106"><span class= | |
| 6157 "ref">[31106] Iª q. 63 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 6158 quod peccatum primi Angeli fuit aliis causa peccandi, non quidem | |
| 6159 cogens, sed quadam quasi exhortatione inducens. Cuius signum ex hoc | |
| 6160 apparet, quod omnes Daemones illi supremo subduntur; ut manifeste | |
| 6161 apparet per illud quod dicit dominus, Matth. XXV, <i>ite, | |
| 6162 maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est Diabolo et Angelis | |
| 6163 eius</i>. Habet enim hoc ordo divinae iustitiae, ut cuius | |
| 6164 suggestioni aliquis consentit in culpa, eius potestati subdatur in | |
| 6165 poena; secundum illud II Petr. II, a quo quis superatus est, huic | |
| 6166 servus addictus est.</p> | |
| 6167 <p title="I q. 63 a. 8 ad 1"><a name="31107"><span class= | |
| 6168 "ref">[31107] Iª q. 63 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6169 dicendum quod, licet simul Daemones peccaverint, tamen peccatum | |
| 6170 unius potuit esse aliis causa peccandi. Angelus enim non indiget ad | |
| 6171 eligendum vel exhortandum vel etiam consentiendum, temporis mora; | |
| 6172 sicut homo, qui deliberatione indiget ad eligendum et ad | |
| 6173 consentiendum, et locutione vocali ad exhortandum, quorum utrumque | |
| 6174 tempore agitur. Manifestum est autem quod etiam homo simul dum | |
| 6175 aliquid iam corde concepit, in eodem instanti incipit loqui. Et in | |
| 6176 ultimo instanti locutionis, in quo aliquis sensum loquentis capit, | |
| 6177 potest assentire ei quod dicitur, ut patet maxime in primis | |
| 6178 conceptionibus, quas quisque probat auditas. Sublato ergo tempore | |
| 6179 locutionis et deliberationis quod in nobis requiritur, in eodem | |
| 6180 instanti in quo primus Angelus suam affectionem intelligibili | |
| 6181 locutione expressit, possibile fuit aliis in eam consentire.</p> | |
| 6182 <p title="I q. 63 a. 8 ad 2"><a name="31108"><span class= | |
| 6183 "ref">[31108] Iª q. 63 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6184 dicendum quod superbus, ceteris paribus, magis vult subesse | |
| 6185 superiori quam inferiori. Sed si aliquam excellentiam consequatur | |
| 6186 sub inferiori, quam sub superiori consequi non possit, magis eligit | |
| 6187 inferiori subesse quam superiori. Sic igitur non fuit contra | |
| 6188 superbiam Daemonum quod subesse inferiori voluerunt, in eius | |
| 6189 principatum consentientes; ad hoc eum principem et ducem habere | |
| 6190 volentes, ut virtute naturali suam ultimam beatitudinem | |
| 6191 consequerentur; praesertim quia supremo Angelo naturae ordine etiam | |
| 6192 tunc subiecti erant.</p> | |
| 6193 <p title="I q. 63 a. 8 ad 3"><a name="31109"><span class= | |
| 6194 "ref">[31109] Iª q. 63 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6195 dicendum quod, sicut supra dictum est, Angelus non habet aliquid | |
| 6196 retardans, sed secundum suam totam virtutem movetur in illud ad | |
| 6197 quod movetur, sive in bonum sive in malum. Quia igitur supremus | |
| 6198 Angelus maiorem habuit naturalem virtutem quam inferiores, | |
| 6199 intensiori motu in peccatum prolapsus est. Et ideo factus est etiam | |
| 6200 in malitia maior.</p> | |
| 6201 <br /> | |
| 6202 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 6203 <p title="I q. 63 a. 9 arg. 1"><a name="31110"><span class= | |
| 6204 "ref">[31110] Iª q. 63 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 6205 proceditur. Videtur quod plures peccaverunt de Angelis, quam | |
| 6206 permanserunt. Quia, ut dicit philosophus, <i>malum est ut in | |
| 6207 pluribus, bonum ut in paucioribus</i>.</p> | |
| 6208 <p title="I q. 63 a. 9 arg. 2"><a name="31111"><span class= | |
| 6209 "ref">[31111] Iª q. 63 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6210 iustitia et peccatum eadem ratione inveniuntur in Angelis et | |
| 6211 hominibus. Sed in hominibus plures inveniuntur mali quam boni; | |
| 6212 secundum illud Eccle. I, <i>stultorum infinitus est numerus</i>. | |
| 6213 Ergo pari ratione in Angelis.</p> | |
| 6214 <p title="I q. 63 a. 9 arg. 3"><a name="31112"><span class= | |
| 6215 "ref">[31112] Iª q. 63 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6216 Angeli distinguuntur secundum personas, et secundum ordines. Si | |
| 6217 igitur plures personae angelicae remanserunt, videtur etiam quod | |
| 6218 non de omnibus ordinibus aliqui peccaverunt.</p> | |
| 6219 <p title="I q. 63 a. 9 s. c."><a name="31113"><span class= | |
| 6220 "ref">[31113] Iª q. 63 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6221 quod dicitur IV Reg. VI, <i>plures nobiscum sunt quam cum | |
| 6222 illis</i>; quod exponitur de bonis Angelis qui sunt nobiscum in | |
| 6223 auxilium, et de malis qui nobis adversantur.</p> | |
| 6224 <p title="I q. 63 a. 9 co."><a name="31114"><span class= | |
| 6225 "ref">[31114] Iª q. 63 a. 9 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 6226 quod plures Angeli permanserunt quam peccaverunt. Quia peccatum est | |
| 6227 contra naturalem inclinationem, ea vero quae contra naturam fiunt, | |
| 6228 ut in paucioribus accidunt; natura enim consequitur suum effectum | |
| 6229 vel semper, vel ut in pluribus.</p> | |
| 6230 <p title="I q. 63 a. 9 ad 1"><a name="31115"><span class= | |
| 6231 "ref">[31115] Iª q. 63 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6232 dicendum quod philosophus loquitur quantum ad homines, in quibus | |
| 6233 malum contingit ex hoc quod sequuntur bona sensibilia, quae sunt | |
| 6234 pluribus nota, deserto bono rationis, quod paucioribus notum est. | |
| 6235 In Angelis autem non est nisi natura intellectualis. Unde non est | |
| 6236 similis ratio.</p> | |
| 6237 <p title="I q. 63 a. 9 ad 2"><a name="31116"><span class= | |
| 6238 "ref">[31116] Iª q. 63 a. 9 ad 2</span></a> Et per hoc patet | |
| 6239 responsio ad secundum.</p> | |
| 6240 <p title="I q. 63 a. 9 ad 3"><a name="31117"><span class= | |
| 6241 "ref">[31117] Iª q. 63 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6242 dicendum quod secundum illos qui dicunt quod Diabolus maior fuit de | |
| 6243 inferiori ordine Angelorum, qui praesunt terrestribus, manifestum | |
| 6244 est quod non de quolibet ordine ceciderunt, sed de infimo tantum. | |
| 6245 Secundum vero illos qui ponunt maiorem Diabolum de supremo fuisse | |
| 6246 ordine, probabile est quod de quolibet ordine aliqui ceciderunt; | |
| 6247 sicut et in quemlibet ordinem homines assumuntur in supplementum | |
| 6248 ruinae angelicae. In quo etiam magis comprobatur libertas liberi | |
| 6249 arbitrii, quae secundum quemlibet gradum creaturae in malum flecti | |
| 6250 potest. In sacra Scriptura tamen nomina quorundam ordinum, ut | |
| 6251 Seraphim et thronorum, Daemonibus non attribuuntur; quia haec | |
| 6252 nomina sumuntur ab ardore caritatis et ab inhabitatione Dei, quae | |
| 6253 non possunt esse cum peccato mortali. Attribuuntur autem eis nomina | |
| 6254 Cherubim, potestatum et principatuum, quia haec nomina sumuntur a | |
| 6255 scientia et potentia, quae bonis malisque possunt esse | |
| 6256 communia.</p> | |
| 6257 <br /> | |
| 6258 <div class="D">Quaestio 64</div> | |
| 6259 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 6260 <p title="I q. 64 pr."><a name="31118"><span class="ref">[31118] | |
| 6261 Iª q. 64 pr.</span></a> Consequenter quaeritur de poena | |
| 6262 Daemonum. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, de obtenebratione | |
| 6263 intellectus. Secundo, de obstinatione voluntatis. Tertio, de dolore | |
| 6264 ipsorum. Quarto, de loco poenali ipsorum.</p> | |
| 6265 <br /> | |
| 6266 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 6267 <p title="I q. 64 a. 1 arg. 1"><a name="31119"><span class= | |
| 6268 "ref">[31119] Iª q. 64 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 6269 proceditur. Videtur quod intellectus Daemonis sit obtenebratus per | |
| 6270 privationem cognitionis omnis veritatis. Si enim aliquam veritatem | |
| 6271 cognoscerent, maxime cognoscerent seipsos, quod est cognoscere | |
| 6272 substantias separatas. Hoc autem eorum miseriae non convenit, cum | |
| 6273 ad magnam beatitudinem pertinere videatur, intantum quod quidam | |
| 6274 ultimam beatitudinem hominis posuerunt in cognoscendo substantias | |
| 6275 separatas. Ergo Daemones privantur omni cognitione veritatis.</p> | |
| 6276 <p title="I q. 64 a. 1 arg. 2"><a name="31120"><span class= | |
| 6277 "ref">[31120] Iª q. 64 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, id | |
| 6278 quod est manifestissimum in natura, videtur esse maxime manifestum | |
| 6279 Angelis, sive bonis sive malis. Quod enim non sit nobis maxime | |
| 6280 manifestum, contingit ex debilitate intellectus nostri a | |
| 6281 phantasmatibus accipientis, sicut ex debilitate oculi noctuae | |
| 6282 contingit quod non possit videre lumen solis. Sed Daemones non | |
| 6283 possunt cognoscere Deum, qui est secundum se manifestissimus, cum | |
| 6284 sit in summo veritatis, eo quod non habent mundum cor, quo solo | |
| 6285 videtur Deus. Ergo nec alia cognoscere possunt.</p> | |
| 6286 <p title="I q. 64 a. 1 arg. 3"><a name="31121"><span class= | |
| 6287 "ref">[31121] Iª q. 64 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6288 cognitio rerum Angelis conveniens est duplex, secundum Augustinum, | |
| 6289 scilicet matutina, et vespertina. Sed cognitio matutina non | |
| 6290 competit Daemonibus, quia non vident res in verbo, nec etiam | |
| 6291 cognitio vespertina, quia cognitio vespertina refert res cognitas | |
| 6292 ad laudem creatoris (unde post vespere fit mane, ut dicitur Gen. | |
| 6293 I). Ergo Daemones non possunt cognitionem de rebus habere.</p> | |
| 6294 <p title="I q. 64 a. 1 arg. 4"><a name="31122"><span class= | |
| 6295 "ref">[31122] Iª q. 64 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 6296 Angeli in sua conditione cognoverunt mysterium regni Dei, ut | |
| 6297 Augustinus dicit, V super Gen. ad Litt. Sed Daemones hac cognitione | |
| 6298 privati sunt, quia <i>si cognovissent, nequaquam dominum gloriae | |
| 6299 crucifixissent</i>, ut dicitur I Cor. II. Ergo, pari ratione, omni | |
| 6300 alia cognitione veritatis sunt privati.</p> | |
| 6301 <p title="I q. 64 a. 1 arg. 5"><a name="31123"><span class= | |
| 6302 "ref">[31123] Iª q. 64 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 6303 quamcumque veritatem aliquis scit, aut cognoscit eam naturaliter, | |
| 6304 sicut nos cognoscimus prima principia; aut accipiendo ab alio, | |
| 6305 sicut quae scimus addiscendo; aut per experientiam longi temporis, | |
| 6306 sicut quae scimus inveniendo. Sed Daemones non possunt cognoscere | |
| 6307 veritatem per suam naturam, quia ab eis divisi sunt boni Angeli | |
| 6308 sicut lux a tenebris, ut Augustinus dicit; omnis autem manifestatio | |
| 6309 fit per lumen, ut dicitur Ephes. V. Similiter etiam neque per | |
| 6310 revelationem, neque addiscendo a bonis Angelis, quia non est | |
| 6311 conventio lucis ad tenebras, ut dicitur II Cor. VI. Neque etiam per | |
| 6312 experientiam longi temporis, quia experientia a sensu oritur. Ergo | |
| 6313 nulla in eis est cognitio veritatis.</p> | |
| 6314 <p title="I q. 64 a. 1 s. c."><a name="31124"><span class= | |
| 6315 "ref">[31124] Iª q. 64 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6316 quod Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod <i>data Daemonibus | |
| 6317 angelica dona nequaquam mutata esse dicimus, sed sunt integra et | |
| 6318 splendidissima</i>. Inter ista autem naturalia dona est cognitio | |
| 6319 veritatis. Ergo in eis est aliqua veritatis cognitio.</p> | |
| 6320 <p title="I q. 64 a. 1 co."><a name="31125"><span class= | |
| 6321 "ref">[31125] Iª q. 64 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 6322 quod duplex est cognitio veritatis, una quidem quae habetur per | |
| 6323 gratiam; alia vero quae habetur per naturam. Et ista quae habetur | |
| 6324 per gratiam, est duplex, una quae est speculativa tantum, sicut cum | |
| 6325 alicui aliqua secreta divinorum revelantur; alia vero quae est | |
| 6326 affectiva, producens amorem Dei; et haec proprie pertinet ad donum | |
| 6327 sapientiae. Harum autem trium cognitionum prima in Daemonibus nec | |
| 6328 est ablata, nec diminuta. Consequitur enim ipsam naturam Angeli, | |
| 6329 qui secundum suam naturam est quidam intellectus vel mens, propter | |
| 6330 simplicitatem autem suae substantiae, a natura eius aliquid | |
| 6331 subtrahi non potest, ut sic per subtractionem naturalium puniatur, | |
| 6332 sicut homo punitur per subtractionem manus aut pedis aut alicuius | |
| 6333 huiusmodi. Et ideo dicit Dionysius quod dona naturalia in eis | |
| 6334 integra manent. Unde naturalis cognitio in eis non est diminuta. | |
| 6335 Secunda autem cognitio, quae est per gratiam, in speculatione | |
| 6336 consistens, non est in eis totaliter ablata, sed diminuta, quia de | |
| 6337 huiusmodi secretis divinis tantum revelatur eis quantum oportet, | |
| 6338 vel mediantibus Angelis, vel per aliqua temporalia divinae virtutis | |
| 6339 effecta, ut dicit Augustinus, IX de Civ. Dei; non autem sicut ipsis | |
| 6340 sanctis Angelis, quibus plura et clarius revelantur in ipso verbo. | |
| 6341 A tertia vero cognitione sunt totaliter privati, sicut et a | |
| 6342 caritate.</p> | |
| 6343 <p title="I q. 64 a. 1 ad 1"><a name="31126"><span class= | |
| 6344 "ref">[31126] Iª q. 64 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6345 dicendum quod felicitas consistit in applicatione ad id quod | |
| 6346 superius est. Substantiae autem separatae sunt ordine naturae supra | |
| 6347 nos, unde aliqualis ratio felicitatis esse potest homini si | |
| 6348 cognoscat substantias separatas; licet perfecta eius felicitas sit | |
| 6349 in cognoscendo primam substantiam, scilicet Deum. Sed substantiae | |
| 6350 separatae cognoscere substantiam separatam est connaturale, sicut | |
| 6351 et nobis cognoscere naturas sensibiles. Unde sicut in hoc non est | |
| 6352 felicitas hominis, quod cognoscat naturas sensibiles; ita non est | |
| 6353 felicitas Angeli in hoc, quod cognoscat substantias separatas.</p> | |
| 6354 <p title="I q. 64 a. 1 ad 2"><a name="31127"><span class= | |
| 6355 "ref">[31127] Iª q. 64 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6356 dicendum quod illud quod est manifestissimum in natura, est nobis | |
| 6357 occultum propter hoc quod excedit proportionem intellectus nostri; | |
| 6358 et non solum propter hoc quod intellectus noster accipit a | |
| 6359 phantasmatibus. Excedit autem divina substantia non solum | |
| 6360 proportionem intellectus humani, sed etiam intellectus angelici. | |
| 6361 Unde nec ipse Angelus secundum suam naturam, potest cognoscere Dei | |
| 6362 substantiam. Potest tamen altiorem cognitionem de Deo habere per | |
| 6363 suam naturam quam homo, propter perfectionem sui intellectus. Et | |
| 6364 talis cognitio Dei remanet etiam in Daemonibus. Licet enim non | |
| 6365 habeant puritatem quae est per gratiam, habent tamen puritatem | |
| 6366 naturae, quae sufficit ad cognitionem Dei quae eis competit ex | |
| 6367 natura.</p> | |
| 6368 <p title="I q. 64 a. 1 ad 3"><a name="31128"><span class= | |
| 6369 "ref">[31128] Iª q. 64 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6370 dicendum quod creatura tenebra est, comparata excellentiae divini | |
| 6371 luminis, et ideo cognitio creaturae in propria natura, vespertina | |
| 6372 dicitur. Vespere enim est tenebris adiunctum, habet tamen aliquid | |
| 6373 de luce, cum autem totaliter deficit lux, est nox. Sic igitur et | |
| 6374 cognitio rerum in propria natura, quando refertur ad laudem | |
| 6375 creatoris, ut in bonis Angelis, habet aliquid de luce divina, et | |
| 6376 potest dici vespertina, si autem non referatur in Deum, sicut in | |
| 6377 Daemonibus, non dicitur vespertina, sed nocturna. Unde et in Genesi | |
| 6378 I, legitur quod tenebras quas Deus a luce separavit, vocavit | |
| 6379 noctem.</p> | |
| 6380 <p title="I q. 64 a. 1 ad 4"><a name="31129"><span class= | |
| 6381 "ref">[31129] Iª q. 64 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 6382 dicendum quod mysterium regni Dei, quod est impletum per Christum, | |
| 6383 omnes quidem Angeli a principio aliquo modo cognoverunt; maxime ex | |
| 6384 quo beatificati sunt visione verbi, quam Daemones nunquam | |
| 6385 habuerunt. Non tamen omnes Angeli cognoverunt perfecte, neque | |
| 6386 aequaliter. Unde Daemones multo minus, Christo existente in mundo, | |
| 6387 perfecte mysterium incarnationis cognoverunt. Non enim innotuit | |
| 6388 eis, ut Augustinus dicit sicut Angelis sanctis, qui verbi | |
| 6389 participata aeternitate perfruuntur, sed sicut eis terrendis | |
| 6390 innotescendum fuit per quaedam temporalia effecta. Si autem | |
| 6391 perfecte et per certitudinem cognovissent ipsum esse filium Dei, et | |
| 6392 effectum passionis eius, nunquam dominum gloriae crucifigi | |
| 6393 procurassent.</p> | |
| 6394 <p title="I q. 64 a. 1 ad 5"><a name="31130"><span class= | |
| 6395 "ref">[31130] Iª q. 64 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 6396 dicendum quod Daemones tribus modis cognoscunt veritatem aliquam. | |
| 6397 Uno modo, subtilitate suae naturae, quia licet sint obtenebrati per | |
| 6398 privationem luminis gratiae, sunt tamen lucidi lumine | |
| 6399 intellectualis naturae. Secundo, per revelationem a sanctis | |
| 6400 Angelis; cum quibus non conveniunt quidem per conformitatem | |
| 6401 voluntatis; conveniunt autem similitudine intellectualis naturae, | |
| 6402 secundum quam possunt accipere quod ab aliis manifestatur. Tertio | |
| 6403 modo cognoscunt per experientiam longi temporis; non quasi a sensu | |
| 6404 accipientes; sed dum in rebus singularibus completur similitudo | |
| 6405 eius speciei intelligibilis quam sibi naturaliter habent inditam, | |
| 6406 aliqua cognoscunt praesentia, quae non praecognoverunt futura, ut | |
| 6407 supra de cognitione Angelorum dictum est.</p> | |
| 6408 <br /> | |
| 6409 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 6410 <p title="I q. 64 a. 2 arg. 1"><a name="31131"><span class= | |
| 6411 "ref">[31131] Iª q. 64 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 6412 proceditur. Videtur quod voluntas Daemonum non sit obstinata in | |
| 6413 malo. Libertas enim arbitrii ad naturam intellectualis naturae | |
| 6414 pertinet, quae manet in Daemonibus, ut dictum est. Sed libertas | |
| 6415 arbitrii per se et prius ordinatur ad bonum quam ad malum. Ergo | |
| 6416 voluntas Daemonis non est ita obstinata in malo, quin possit redire | |
| 6417 ad bonum.</p> | |
| 6418 <p title="I q. 64 a. 2 arg. 2"><a name="31132"><span class= | |
| 6419 "ref">[31132] Iª q. 64 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, maior | |
| 6420 est misericordia Dei, quae est infinita, quam Daemonis malitia, | |
| 6421 quae est finita. A malitia autem culpae ad bonitatem iustitiae | |
| 6422 nullus redit nisi per Dei misericordiam. Ergo etiam Daemones a | |
| 6423 statu malitiae possunt redire ad statum iustitiae.</p> | |
| 6424 <p title="I q. 64 a. 2 arg. 3"><a name="31133"><span class= | |
| 6425 "ref">[31133] Iª q. 64 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 6426 Daemones habent voluntatem obstinatam in malo, maxime haberent eam | |
| 6427 obstinatam in peccato quo peccaverunt. Sed illud peccatum in eis | |
| 6428 nunc non manet, scilicet superbia quia nec motivum manet, scilicet | |
| 6429 excellentia. Ergo Daemon non est obstinatus in malitia.</p> | |
| 6430 <p title="I q. 64 a. 2 arg. 4"><a name="31134"><span class= | |
| 6431 "ref">[31134] Iª q. 64 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 6432 Gregorius dicit quod homo per alium reparari potuit, quia per alium | |
| 6433 cecidit. Sed Daemones inferiores per primum ceciderunt, ut supra | |
| 6434 dictum est. Ergo eorum casus per alium reparari potest. Ergo non | |
| 6435 sunt in malitia obstinati.</p> | |
| 6436 <p title="I q. 64 a. 2 arg. 5"><a name="31135"><span class= | |
| 6437 "ref">[31135] Iª q. 64 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 6438 quicumque est in malitia obstinatus, nunquam aliquod bonum opus | |
| 6439 operatur. Sed Daemon aliqua bona opera facit, confitetur enim | |
| 6440 veritatem, dicens Christo, scio quia sis sanctus Dei, Marc. I, | |
| 6441 Daemones etiam credunt et contremiscunt, ut dicitur Iacob. II; | |
| 6442 Dionysius etiam dicit, IV cap. de Div. Nom., quod <i>bonum et | |
| 6443 optimum concupiscunt, esse, vivere et intelligere</i>. Ergo non | |
| 6444 sunt obstinati in malitia.</p> | |
| 6445 <p title="I q. 64 a. 2 s. c."><a name="31136"><span class= | |
| 6446 "ref">[31136] Iª q. 64 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6447 quod dicitur in Psalmo LXXIII, <i>superbia eorum qui te oderunt, | |
| 6448 ascendit semper</i>; quod de Daemonibus exponitur. Ergo semper | |
| 6449 obstinati in malitia perseverant.</p> | |
| 6450 <p title="I q. 64 a. 2 co."><a name="31137"><span class= | |
| 6451 "ref">[31137] Iª q. 64 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 6452 quod Origenis positio fuit quod omnis voluntas creaturae, propter | |
| 6453 libertatem arbitrii, potest flecti et in bonum et in malum, excepta | |
| 6454 anima Christi propter unionem verbi. Sed haec positio tollit | |
| 6455 veritatem beatitudinis a sanctis Angelis et hominibus, quia | |
| 6456 stabilitas sempiterna est de ratione verae beatitudinis; unde et | |
| 6457 vita aeterna nominatur. Repugnat etiam auctoritati Scripturae | |
| 6458 sacrae, quae Daemones et homines malos in supplicium aeternum | |
| 6459 mittendos, bonos autem in vitam aeternam transferendos pronuntiat, | |
| 6460 Matth. XXV. Unde haec positio est tanquam erronea reputanda; et | |
| 6461 tenendum est firmiter, secundum fidem Catholicam, quod et voluntas | |
| 6462 bonorum Angelorum confirmata est in bono, et voluntas Daemonum | |
| 6463 obstinata est in malo. Causam autem huius obstinationis oportet | |
| 6464 accipere, non ex gravitate culpae, sed ex conditione naturae | |
| 6465 status. <i>Hoc enim est hominibus mors, quod Angelis casus</i>, ut | |
| 6466 Damascenus dicit. Manifestum est autem quod omnia mortalia peccata | |
| 6467 hominum, sive sint magna sive sint parva, ante mortem sunt | |
| 6468 remissibilia; post mortem vero, irremissibilia, et perpetuo | |
| 6469 manentia. Ad inquirendum ergo causam huiusmodi obstinationis, | |
| 6470 considerandum est quod vis appetitiva in omnibus proportionatur | |
| 6471 apprehensivae a qua movetur, sicut mobile motori. Appetitus enim | |
| 6472 sensitivus est boni particularis, voluntas vero universalis, ut | |
| 6473 supra dictum est; sicut etiam sensus apprehensivus est singularium, | |
| 6474 intellectus vero universalium. Differt autem apprehensio Angeli ab | |
| 6475 apprehensione hominis in hoc, quod Angelus apprehendit immobiliter | |
| 6476 per intellectum, sicut et nos immobiliter apprehendimus prima | |
| 6477 principia, quorum est intellectus, homo vero per rationem | |
| 6478 apprehendit mobiliter, discurrendo de uno ad aliud, habens viam | |
| 6479 procedendi ad utrumque oppositorum. Unde et voluntas hominis | |
| 6480 adhaeret alicui mobiliter, quasi potens etiam ab eo discedere et | |
| 6481 contrario adhaerere, voluntas autem Angeli adhaeret fixe et | |
| 6482 immobiliter. Et ideo, si consideretur ante adhaesionem, potest | |
| 6483 libere adhaerere et huic et opposito (in his scilicet quae non | |
| 6484 naturaliter vult), sed postquam iam adhaesit, immobiliter adhaeret. | |
| 6485 Et ideo consuevit dici quod liberum arbitrium hominis flexibile est | |
| 6486 ad oppositum et ante electionem, et post; liberum autem arbitrium | |
| 6487 Angeli est flexibile ad utrumque oppositum ante electionem, sed non | |
| 6488 post. Sic igitur et boni Angeli, semper adhaerentes iustitiae, sunt | |
| 6489 in illa confirmati, mali vero, peccantes, sunt in peccato | |
| 6490 obstinati. De obstinatione vero hominum damnatorum infra | |
| 6491 dicetur.</p> | |
| 6492 <p title="I q. 64 a. 2 ad 1"><a name="31138"><span class= | |
| 6493 "ref">[31138] Iª q. 64 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6494 dicendum quod boni et mali Angeli habent liberum arbitrium, sed | |
| 6495 secundum modum et conditionem suae naturae, ut dictum est.</p> | |
| 6496 <p title="I q. 64 a. 2 ad 2"><a name="31139"><span class= | |
| 6497 "ref">[31139] Iª q. 64 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6498 dicendum quod misericordia Dei liberat a peccato poenitentes. Illi | |
| 6499 vero qui poenitentiae capaces non sunt, immobiliter malo | |
| 6500 adhaerentes per divinam misericordiam non liberantur.</p> | |
| 6501 <p title="I q. 64 a. 2 ad 3"><a name="31140"><span class= | |
| 6502 "ref">[31140] Iª q. 64 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6503 dicendum quod adhuc manet in Diabolo peccatum quo primo peccavit, | |
| 6504 quantum ad appetitum; licet non quantum ad hoc quod credat se posse | |
| 6505 obtinere. Sicut si aliquis credat se posse facere homicidium, et | |
| 6506 velit facere, et postea adimatur ei potestas; nihilominus voluntas | |
| 6507 homicidii in eo manere potest, ut velit fecisse, vel velit facere | |
| 6508 si posset.</p> | |
| 6509 <p title="I q. 64 a. 2 ad 4"><a name="31141"><span class= | |
| 6510 "ref">[31141] Iª q. 64 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 6511 dicendum quod non est tota causa quare peccatum hominis sit | |
| 6512 remissibile, quia alio suggerente peccavit. Et ideo ratio non | |
| 6513 sequitur.</p> | |
| 6514 <p title="I q. 64 a. 2 ad 5"><a name="31142"><span class= | |
| 6515 "ref">[31142] Iª q. 64 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 6516 dicendum quod actus Daemonis est duplex. Quidam scilicet ex | |
| 6517 voluntate deliberata procedens, et hic proprie potest dici actus | |
| 6518 eius. Et talis actus Daemonis semper est malus, quia etsi aliquando | |
| 6519 aliquod bonum faciat, non tamen bene facit; sicut dum veritatem | |
| 6520 dicit ut decipiat, et dum non voluntarie credit et confitetur, sed | |
| 6521 rerum evidentia coactus. Alius autem actus Daemonis est naturalis; | |
| 6522 qui bonus esse potest, et attestatur bonitati naturae. Et tamen | |
| 6523 etiam tali bono actu abutuntur ad malum.</p> | |
| 6524 <br /> | |
| 6525 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 6526 <p title="I q. 64 a. 3 arg. 1"><a name="31143"><span class= | |
| 6527 "ref">[31143] Iª q. 64 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 6528 proceditur. Videtur quod dolor non sit in Daemonibus. Cum enim | |
| 6529 dolor et gaudium opponantur, non possunt esse simul in eodem. Sed | |
| 6530 in Daemonibus est gaudium, dicit enim Augustinus, contra | |
| 6531 Manichaeos, <i>Diabolus potestatem habet in eos qui Dei praecepta | |
| 6532 contemnunt, et de hac tam infelici potestate laetatur</i>. Ergo in | |
| 6533 Daemonibus non est dolor.</p> | |
| 6534 <p title="I q. 64 a. 3 arg. 2"><a name="31144"><span class= | |
| 6535 "ref">[31144] Iª q. 64 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, dolor | |
| 6536 est causa timoris, de his enim timemus dum futura sunt, de quibus | |
| 6537 dolemus dum praesentia sunt. Sed in Daemonibus non est timor; | |
| 6538 secundum illud Iob XLI, <i>factus est ut nullum timeret</i>. Ergo | |
| 6539 in Daemonibus non est dolor.</p> | |
| 6540 <p title="I q. 64 a. 3 arg. 3"><a name="31145"><span class= | |
| 6541 "ref">[31145] Iª q. 64 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6542 dolere de malo est bonum. Sed Daemones non possunt bene facere. | |
| 6543 Ergo non possunt dolere, ad minus de malo culpae; quod pertinet ad | |
| 6544 vermem conscientiae.</p> | |
| 6545 <p title="I q. 64 a. 3 s. c."><a name="31146"><span class= | |
| 6546 "ref">[31146] Iª q. 64 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6547 quod peccatum Daemonis est gravius quam peccatum hominis. Sed homo | |
| 6548 punitur dolore pro delectatione peccati; secundum illud Apoc. | |
| 6549 XVIII, <i>quantum glorificavit se et in deliciis fuit, tantum date | |
| 6550 ei tormentum et luctum</i>. Ergo multo magis Diabolus, qui maximo | |
| 6551 se glorificavit, punitur doloris luctu.</p> | |
| 6552 <p title="I q. 64 a. 3 co."><a name="31147"><span class= | |
| 6553 "ref">[31147] Iª q. 64 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 6554 quod timor, dolor, gaudium, et huiusmodi, secundum quod sunt | |
| 6555 passiones, in Daemonibus esse non possunt, sic enim sunt propriae | |
| 6556 appetitus sensitivi, qui est virtus in organo corporali. Sed | |
| 6557 secundum quod nominant simplices actus voluntatis, sic possunt esse | |
| 6558 in Daemonibus. Et necesse est dicere quod in eis sit dolor. Quia | |
| 6559 dolor, secundum quod significat simplicem actum voluntatis, nihil | |
| 6560 est aliud quam renisus voluntatis ad id quod est vel non est. Patet | |
| 6561 autem quod Daemones multa vellent non esse quae sunt, et esse quae | |
| 6562 non sunt, vellent enim, cum sint invidi, damnari eos qui salvantur. | |
| 6563 Unde oportet dicere quod in eis sit dolor, et praecipue quia de | |
| 6564 ratione poenae est, quod voluntati repugnet. Privantur etiam | |
| 6565 beatitudine quam naturaliter appetunt; et in multis eorum iniqua | |
| 6566 voluntas cohibetur.</p> | |
| 6567 <p title="I q. 64 a. 3 ad 1"><a name="31148"><span class= | |
| 6568 "ref">[31148] Iª q. 64 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6569 dicendum quod gaudium et dolor de eodem sunt opposita, non autem de | |
| 6570 diversis. Unde nihil prohibet unum simul dolere de uno, et gaudere | |
| 6571 de alio; et maxime secundum quod dolor et gaudium important | |
| 6572 simplices voluntatis actus; quia non solum in diversis, sed etiam | |
| 6573 in una et eadem re potest esse aliquid quod volumus, et aliquid | |
| 6574 quod nolumus.</p> | |
| 6575 <p title="I q. 64 a. 3 ad 2"><a name="31149"><span class= | |
| 6576 "ref">[31149] Iª q. 64 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6577 dicendum quod sicut in Daemonibus est dolor de praesenti, ita et | |
| 6578 timor de futuro. Quod autem dicitur, factus est ut nullum timeret, | |
| 6579 intelligitur de timore Dei cohibente a peccato. Alibi, namque | |
| 6580 scriptum est quod Daemones credunt et contremiscunt.</p> | |
| 6581 <p title="I q. 64 a. 3 ad 3"><a name="31150"><span class= | |
| 6582 "ref">[31150] Iª q. 64 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6583 dicendum quod dolere de malo culpae propter se attestatur | |
| 6584 voluntatis bonitati, cui malum culpae opponitur. Dolere autem de | |
| 6585 malo poenae, vel de malo culpae propter poenam, attestatur bonitati | |
| 6586 naturae, cui malum poenae opponitur. Unde Augustinus dicit, XIX de | |
| 6587 Civ. Dei, quod <i>dolor amissi boni in supplicio, testis est | |
| 6588 naturae bonae</i>. Daemon ergo, cum perversae sit voluntatis et | |
| 6589 obstinatae, de malo culpae non dolet.</p> | |
| 6590 <br /> | |
| 6591 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 6592 <p title="I q. 64 a. 4 arg. 1"><a name="31151"><span class= | |
| 6593 "ref">[31151] Iª q. 64 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 6594 proceditur. Videtur quod aer iste non sit locus poenalis Daemonum. | |
| 6595 Daemon enim est natura spiritualis. Natura autem spiritualis non | |
| 6596 afficitur loco. Ergo nullus locus est Daemonibus poenalis.</p> | |
| 6597 <p title="I q. 64 a. 4 arg. 2"><a name="31152"><span class= | |
| 6598 "ref">[31152] Iª q. 64 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6599 peccatum hominis non est gravius quam peccatum Daemonis. Sed locus | |
| 6600 poenalis hominis est Infernus. Ergo multo magis Daemonis. Ergo non | |
| 6601 aer caliginosus.</p> | |
| 6602 <p title="I q. 64 a. 4 arg. 3"><a name="31153"><span class= | |
| 6603 "ref">[31153] Iª q. 64 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6604 Daemones puniuntur poena ignis. Sed in aere caliginoso non est | |
| 6605 ignis. Ergo aer caliginosus non est locus poenae Daemonum.</p> | |
| 6606 <p title="I q. 64 a. 4 s. c."><a name="31154"><span class= | |
| 6607 "ref">[31154] Iª q. 64 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6608 quod Augustinus dicit, III super Gen. ad Litt., quod <i>aer | |
| 6609 caliginosus est quasi carcer Daemonibus usque ad tempus | |
| 6610 iudicii</i>.</p> | |
| 6611 <p title="I q. 64 a. 4 co."><a name="31155"><span class= | |
| 6612 "ref">[31155] Iª q. 64 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 6613 quod Angeli, secundum suam naturam, medii sunt inter Deum et | |
| 6614 homines. Habet autem hoc divinae providentiae ratio, quod | |
| 6615 inferiorum bonum per superiora procuret. Bonum autem hominis | |
| 6616 dupliciter procuratur per divinam providentiam. Uno modo directe, | |
| 6617 dum scilicet aliquis inducitur ad bonum et retrahitur a malo, et | |
| 6618 hoc decenter fit per Angelos bonos. Alio modo indirecte, dum | |
| 6619 scilicet aliquis exercetur, impugnatus, per impugnationem | |
| 6620 contrarii. Et hanc procurationem boni humani conveniens fuit per | |
| 6621 malos Angelos fieri, ne totaliter post peccatum ab utilitate | |
| 6622 naturalis ordinis exciderent. Sic ergo Daemonibus duplex locus | |
| 6623 poenalis debetur. Unus quidem ratione suae culpae, et hic est | |
| 6624 Infernus. Alius autem ratione exercitationis humanae, et sic | |
| 6625 debetur eis caliginosus aer. Procuratio autem salutis humanae | |
| 6626 protenditur usque ad diem iudicii, unde et usque tunc durat | |
| 6627 ministerium Angelorum et exercitatio Daemonum. Unde et usque tunc | |
| 6628 et boni Angeli ad nos huc mittuntur, et Daemones in hoc aere | |
| 6629 caliginoso sunt ad nostrum exercitium, licet eorum aliqui etiam | |
| 6630 nunc in Inferno sint, ad torquendum eos quos ad malum induxerunt; | |
| 6631 sicut et aliquis boni Angeli sunt cum animabus sanctis in caelo. | |
| 6632 Sed post diem iudicii omnes mali, tam homines quam Angeli, in | |
| 6633 Inferno erunt; boni vero in caelo.</p> | |
| 6634 <p title="I q. 64 a. 4 ad 1"><a name="31156"><span class= | |
| 6635 "ref">[31156] Iª q. 64 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6636 dicendum quod locus non est poenalis Angelo aut animae, quasi | |
| 6637 afficiens alterando naturam; sed quasi afficiens voluntatem | |
| 6638 contristando, dum Angelus vel anima apprehendit se esse in loco non | |
| 6639 convenienti suae voluntati.</p> | |
| 6640 <p title="I q. 64 a. 4 ad 2"><a name="31157"><span class= | |
| 6641 "ref">[31157] Iª q. 64 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6642 dicendum quod anima secundum ordinem naturae non praefertur alteri | |
| 6643 animae, sicut Daemones ordine naturae praeferuntur hominibus. Unde | |
| 6644 non est similis ratio.</p> | |
| 6645 <p title="I q. 64 a. 4 ad 3"><a name="31158"><span class= | |
| 6646 "ref">[31158] Iª q. 64 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6647 dicendum quod aliqui dixerunt usque ad diem iudicii differri poenam | |
| 6648 sensibilem tam Daemonum quam animarum, et similiter beatitudinem | |
| 6649 sanctorum differri usque ad diem iudicii; quod est erroneum, et | |
| 6650 repugnans apostoli sententiae, qui dicit, II Cor. V, <i>si | |
| 6651 terrestris domus nostra huius habitationis dissolvatur, domum | |
| 6652 habemus in caelo</i>. Alii vero, licet hoc non concedant de | |
| 6653 animabus, concedunt tamen de Daemonibus. Sed melius est dicendum | |
| 6654 quod idem iudicium sit de malis animabus et malis Angelis; sicut | |
| 6655 idem iudicium est de bonis animabus et bonis Angelis. Unde dicendum | |
| 6656 est quod, sicut locus caelestis pertinet ad gloriam Angelorum, | |
| 6657 tamen gloria eorum non minuitur cum ad nos veniunt, quia | |
| 6658 considerant illum locum esse suum (eo modo quo dicimus honorem | |
| 6659 episcopi non minui dum actu non sedet in cathedra); similiter | |
| 6660 dicendum est quod Daemones licet non actu alligentur gehennali | |
| 6661 igni, dum sunt in aere isto caliginoso, tamen ex hoc ipso quod | |
| 6662 sciunt illam alligationem sibi deberi, eorum poena non diminuitur. | |
| 6663 Unde dicitur in quadam Glossa Iacobi III, quod <i>portant secum | |
| 6664 ignem Gehennae quocumque vadant</i>. Nec est contra hoc, quod | |
| 6665 rogaverunt dominum ut non mitteret eos in abyssum, ut dicitur Lucae | |
| 6666 VIII, quia hoc petierunt reputantes sibi poenam, si excluderentur a | |
| 6667 loco in quo possunt hominibus nocere. Unde Marci V, dicitur quod | |
| 6668 <i>deprecabantur eum ne expelleret eos extra regionem</i>.</p> | |
| 6669 <div class="centro"><br /> | |
| 6670 <p><a href="sth1044.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 6671 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 6672 <a href="sth1065.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 6673 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 6674 <br /> | |
| 6675 <hr /> | |
| 6676 <br /> | |
| 6677 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 6678 hanc editionem<br /> | |
| 6679 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 6680 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 6681 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 6682 </div> | |
| 6683 </body> | |
| 6684 </html> |
