Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth1002.html @ 46:6cfdc13efd8a
from www.ccel.org/ss/
| author | ht |
|---|---|
| date | Sun, 20 Dec 2009 22:10:12 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª q. 2</title> | |
| 23 </head> | |
| 24 <body> | |
| 25 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 26 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 27 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 28 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 29 <div class="dos">prima pars quaestio II</div> | |
| 30 <br /> | |
| 31 <div class="centro"> | |
| 32 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 33 <tr> | |
| 34 <th><img src="icons/ghent190.jpg" width="120" height="190" border= | |
| 35 "0" alt="Thomas de Aquino a Justo Ghent depictus" align= | |
| 36 "middle" /></th> | |
| 37 </tr> | |
| 38 </table> | |
| 39 <br /> | |
| 40 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1888 editum<br /> | |
| 41 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 42 magneticas<br /> | |
| 43 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 44 <br /></span><br /> | |
| 45 <hr /> | |
| 46 <br /> | |
| 47 <p><a href="sth1001.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 48 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 49 <a href="sth1003.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 51 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 52 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
53 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
54 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="#28298">Iª q. 2 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="#28299">Iª q. 2 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#28300">Iª q. 2 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#28301">Iª q. 2 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#28302">Iª q. 2 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#28303">Iª q. 2 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#28304">Iª q. 2 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#28305">Iª q. 2 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#28306">Iª q. 2 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#28307">Iª q. 2 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#28308">Iª q. 2 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#28309">Iª q. 2 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#28310">Iª q. 2 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#28311">Iª q. 2 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#28312">Iª q. 2 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#28313">Iª q. 2 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#28314">Iª q. 2 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#28315">Iª q. 2 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#28316">Iª q. 2 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#28317">Iª q. 2 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#28318">Iª q. 2 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#28319">Iª q. 2 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#28320">Iª q. 2 a. 3 ad 2'); |
| 28 | 86 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 89 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 // --> |
| 28 | 91 //]]> |
| 92 </script><br /> | |
| 93 <hr /> | |
| 94 <br /></div> | |
| 95 <div class="D">Quaestio 2</div> | |
| 96 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 97 <p title="I q. 2 pr."><a name="28298"><span class="ref">[28298] | |
| 98 Iª q. 2 pr.</span></a> Quia igitur principalis intentio huius | |
| 99 sacrae doctrinae est Dei cognitionem tradere, et non solum secundum | |
| 100 quod in se est, sed etiam secundum quod est principium rerum et | |
| 101 finis earum, et specialiter rationalis creaturae, ut ex dictis est | |
| 102 manifestum; ad huius doctrinae expositionem intendentes, primo | |
| 103 tractabimus de Deo; secundo, de motu rationalis creaturae in Deum; | |
| 104 tertio, de Christo, qui, secundum quod homo, via est nobis tendendi | |
| 105 in Deum. Consideratio autem de Deo tripartita erit. Primo namque | |
| 106 considerabimus ea quae ad essentiam divinam pertinent; secundo, ea | |
| 107 quae pertinent ad distinctionem personarum; tertio, ea quae | |
| 108 pertinent ad processum creaturarum ab ipso. Circa essentiam vero | |
| 109 divinam, primo considerandum est an Deus sit; secundo, quomodo sit, | |
| 110 vel potius quomodo non sit; tertio considerandum erit de his quae | |
| 111 ad operationem ipsius pertinent, scilicet de scientia et de | |
| 112 voluntate et potentia. Circa primum quaeruntur tria. Primo, utrum | |
| 113 Deum esse sit per se notum. Secundo, utrum sit demonstrabile. | |
| 114 Tertio, an Deus sit.</p> | |
| 115 <br /> | |
| 116 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 117 <p title="I q. 2 a. 1 arg. 1"><a name="28299"><span class= | |
| 118 "ref">[28299] Iª q. 2 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 119 proceditur. Videtur quod Deum esse sit per se notum. Illa enim | |
| 120 nobis dicuntur per se nota, quorum cognitio nobis naturaliter | |
| 121 inest, sicut patet de primis principiis. Sed, sicut dicit | |
| 122 Damascenus in principio libri sui, <i>omnibus cognitio existendi | |
| 123 Deum naturaliter est inserta</i>. Ergo Deum esse est per se | |
| 124 notum.</p> | |
| 125 <p title="I q. 2 a. 1 arg. 2"><a name="28300"><span class= | |
| 126 "ref">[28300] Iª q. 2 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, illa | |
| 127 dicuntur esse per se nota, quae statim, cognitis terminis, | |
| 128 cognoscuntur, quod philosophus attribuit primis demonstrationis | |
| 129 principiis, in I Poster., scito enim quid est totum et quid pars, | |
| 130 statim scitur quod omne totum maius est sua parte. Sed intellecto | |
| 131 quid significet hoc nomen Deus, statim habetur quod Deus est. | |
| 132 Significatur enim hoc nomine id quo maius significari non potest, | |
| 133 maius autem est quod est in re et intellectu, quam quod est in | |
| 134 intellectu tantum, unde cum, intellecto hoc nomine Deus, statim sit | |
| 135 in intellectu, sequitur etiam quod sit in re. Ergo Deum esse est | |
| 136 per se notum.</p> | |
| 137 <p title="I q. 2 a. 1 arg. 3"><a name="28301"><span class= | |
| 138 "ref">[28301] Iª q. 2 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 139 veritatem esse est per se notum, quia qui negat veritatem esse, | |
| 140 concedit veritatem esse, si enim veritas non est, verum est | |
| 141 veritatem non esse. Si autem est aliquid verum, oportet quod | |
| 142 veritas sit. Deus autem est ipsa veritas, Ioann. XIV, <i>ego sum | |
| 143 via, veritas et vita</i>. Ergo Deum esse est per se notum.</p> | |
| 144 <p title="I q. 2 a. 1 s. c."><a name="28302"><span class= | |
| 145 "ref">[28302] Iª q. 2 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, nullus | |
| 146 potest cogitare oppositum eius quod est per se notum ut patet per | |
| 147 philosophum, in IV Metaphys. et I Poster., circa prima | |
| 148 demonstrationis principia. Cogitari autem potest oppositum eius | |
| 149 quod est Deum esse, secundum illud Psalmi LII, <i>dixit insipiens | |
| 150 in corde suo, non est Deus</i>. Ergo Deum esse non est per se | |
| 151 notum.</p> | |
| 152 <p title="I q. 2 a. 1 co."><a name="28303"><span class= | |
| 153 "ref">[28303] Iª q. 2 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 154 quod contingit aliquid esse per se notum dupliciter, uno modo, | |
| 155 secundum se et non quoad nos; alio modo, secundum se et quoad nos. | |
| 156 Ex hoc enim aliqua propositio est per se nota, quod praedicatum | |
| 157 includitur in ratione subiecti, ut homo est animal, nam animal est | |
| 158 de ratione hominis. Si igitur notum sit omnibus de praedicato et de | |
| 159 subiecto quid sit, propositio illa erit omnibus per se nota, sicut | |
| 160 patet in primis demonstrationum principiis, quorum termini sunt | |
| 161 quaedam communia quae nullus ignorat, ut ens et non ens, totum et | |
| 162 pars, et similia. Si autem apud aliquos notum non sit de praedicato | |
| 163 et subiecto quid sit, propositio quidem quantum in se est, erit per | |
| 164 se nota, non tamen apud illos qui praedicatum et subiectum | |
| 165 propositionis ignorant. Et ideo contingit, ut dicit Boetius in | |
| 166 libro de hebdomadibus, quod quaedam sunt communes animi | |
| 167 conceptiones et per se notae, apud sapientes tantum, ut | |
| 168 incorporalia in loco non esse. Dico ergo quod haec propositio, Deus | |
| 169 est, quantum in se est, per se nota est, quia praedicatum est idem | |
| 170 cum subiecto; Deus enim est suum esse, ut infra patebit. Sed quia | |
| 171 nos non scimus de Deo quid est, non est nobis per se nota, sed | |
| 172 indiget demonstrari per ea quae sunt magis nota quoad nos, et minus | |
| 173 nota quoad naturam, scilicet per effectus.</p> | |
| 174 <p title="I q. 2 a. 1 ad 1"><a name="28304"><span class= | |
| 175 "ref">[28304] Iª q. 2 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 176 dicendum quod cognoscere Deum esse in aliquo communi, sub quadam | |
| 177 confusione, est nobis naturaliter insertum, inquantum scilicet Deus | |
| 178 est hominis beatitudo, homo enim naturaliter desiderat | |
| 179 beatitudinem, et quod naturaliter desideratur ab homine, | |
| 180 naturaliter cognoscitur ab eodem. Sed hoc non est simpliciter | |
| 181 cognoscere Deum esse; sicut cognoscere venientem, non est | |
| 182 cognoscere Petrum, quamvis sit Petrus veniens, multi enim perfectum | |
| 183 hominis bonum, quod est beatitudo, existimant divitias; quidam vero | |
| 184 voluptates; quidam autem aliquid aliud.</p> | |
| 185 <p title="I q. 2 a. 1 ad 2"><a name="28305"><span class= | |
| 186 "ref">[28305] Iª q. 2 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 187 dicendum quod forte ille qui audit hoc nomen Deus, non intelligit | |
| 188 significari aliquid quo maius cogitari non possit, cum quidam | |
| 189 crediderint Deum esse corpus. Dato etiam quod quilibet intelligat | |
| 190 hoc nomine Deus significari hoc quod dicitur, scilicet illud quo | |
| 191 maius cogitari non potest; non tamen propter hoc sequitur quod | |
| 192 intelligat id quod significatur per nomen, esse in rerum natura; | |
| 193 sed in apprehensione intellectus tantum. Nec potest argui quod sit | |
| 194 in re, nisi daretur quod sit in re aliquid quo maius cogitari non | |
| 195 potest, quod non est datum a ponentibus Deum non esse.</p> | |
| 196 <p title="I q. 2 a. 1 ad 3"><a name="28306"><span class= | |
| 197 "ref">[28306] Iª q. 2 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum | |
| 198 quod veritatem esse in communi, est per se notum, sed primam | |
| 199 veritatem esse, hoc non est per se notum quoad nos.</p> | |
| 200 <br /> | |
| 201 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 202 <p title="I q. 2 a. 2 arg. 1"><a name="28307"><span class= | |
| 203 "ref">[28307] Iª q. 2 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 204 proceditur. Videtur quod Deum esse non sit demonstrabile. Deum enim | |
| 205 esse est articulus fidei. Sed ea quae sunt fidei, non sunt | |
| 206 demonstrabilia, quia demonstratio facit scire, fides autem de non | |
| 207 apparentibus est, ut patet per apostolum, ad Hebr. XI. Ergo Deum | |
| 208 esse non est demonstrabile.</p> | |
| 209 <p title="I q. 2 a. 2 arg. 2"><a name="28308"><span class= | |
| 210 "ref">[28308] Iª q. 2 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, medium | |
| 211 demonstrationis est quod quid est. Sed de Deo non possumus scire | |
| 212 quid est, sed solum quid non est, ut dicit Damascenus. Ergo non | |
| 213 possumus demonstrare Deum esse.</p> | |
| 214 <p title="I q. 2 a. 2 arg. 3"><a name="28309"><span class= | |
| 215 "ref">[28309] Iª q. 2 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 216 demonstraretur Deum esse, hoc non esset nisi ex effectibus eius. | |
| 217 Sed effectus eius non sunt proportionati ei, cum ipse sit | |
| 218 infinitus, et effectus finiti; finiti autem ad infinitum non est | |
| 219 proportio. Cum ergo causa non possit demonstrari per effectum sibi | |
| 220 non proportionatum, videtur quod Deum esse non possit | |
| 221 demonstrari.</p> | |
| 222 <p title="I q. 2 a. 2 s. c."><a name="28310"><span class= | |
| 223 "ref">[28310] Iª q. 2 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 224 quod apostolus dicit, ad Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea quae | |
| 225 facta sunt, intellecta, conspiciuntur</i>. Sed hoc non esset, nisi | |
| 226 per ea quae facta sunt, posset demonstrari Deum esse, primum enim | |
| 227 quod oportet intelligi de aliquo, est an sit.</p> | |
| 228 <p title="I q. 2 a. 2 co."><a name="28311"><span class= | |
| 229 "ref">[28311] Iª q. 2 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 230 quod duplex est demonstratio. Una quae est per causam, et dicitur | |
| 231 propter quid, et haec est per priora simpliciter. Alia est per | |
| 232 effectum, et dicitur demonstratio quia, et haec est per ea quae | |
| 233 sunt priora quoad nos, cum enim effectus aliquis nobis est | |
| 234 manifestior quam sua causa, per effectum procedimus ad cognitionem | |
| 235 causae. Ex quolibet autem effectu potest demonstrari propriam | |
| 236 causam eius esse (si tamen eius effectus sint magis noti quoad | |
| 237 nos), quia, cum effectus dependeant a causa, posito effectu necesse | |
| 238 est causam praeexistere. Unde Deum esse, secundum quod non est per | |
| 239 se notum quoad nos, demonstrabile est per effectus nobis notos.</p> | |
| 240 <p title="I q. 2 a. 2 ad 1"><a name="28312"><span class= | |
| 241 "ref">[28312] Iª q. 2 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 242 dicendum quod Deum esse, et alia huiusmodi quae per rationem | |
| 243 naturalem nota possunt esse de Deo, ut dicitur Rom. I non sunt | |
| 244 articuli fidei, sed praeambula ad articulos, sic enim fides | |
| 245 praesupponit cognitionem naturalem, sicut gratia naturam, et ut | |
| 246 perfectio perfectibile. Nihil tamen prohibet illud quod secundum se | |
| 247 demonstrabile est et scibile, ab aliquo accipi ut credibile, qui | |
| 248 demonstrationem non capit.</p> | |
| 249 <p title="I q. 2 a. 2 ad 2"><a name="28313"><span class= | |
| 250 "ref">[28313] Iª q. 2 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 251 dicendum quod cum demonstratur causa per effectum, necesse est uti | |
| 252 effectu loco definitionis causae, ad probandum causam esse, et hoc | |
| 253 maxime contingit in Deo. Quia ad probandum aliquid esse, necesse | |
| 254 est accipere pro medio quid significet nomen non autem quod quid | |
| 255 est, quia quaestio quid est, sequitur ad quaestionem an est. Nomina | |
| 256 autem Dei imponuntur ab effectibus, ut postea ostendetur, unde, | |
| 257 demonstrando Deum esse per effectum, accipere possumus pro medio | |
| 258 quid significet hoc nomen Deus.</p> | |
| 259 <p title="I q. 2 a. 2 ad 3"><a name="28314"><span class= | |
| 260 "ref">[28314] Iª q. 2 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum | |
| 261 quod per effectus non proportionatos causae, non potest perfecta | |
| 262 cognitio de causa haberi, sed tamen ex quocumque effectu potest | |
| 263 manifeste nobis demonstrari causam esse, ut dictum est. Et sic ex | |
| 264 effectibus Dei potest demonstrari Deum esse, licet per eos non | |
| 265 perfecte possimus eum cognoscere secundum suam essentiam.</p> | |
| 266 <br /> | |
| 267 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 268 <p title="I q. 2 a. 3 arg. 1"><a name="28315"><span class= | |
| 269 "ref">[28315] Iª q. 2 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 270 proceditur. Videtur quod Deus non sit. Quia si unum contrariorum | |
| 271 fuerit infinitum, totaliter destruetur aliud. Sed hoc intelligitur | |
| 272 in hoc nomine Deus, scilicet quod sit quoddam bonum infinitum. Si | |
| 273 ergo Deus esset, nullum malum inveniretur. Invenitur autem malum in | |
| 274 mundo. Ergo Deus non est.</p> | |
| 275 <p title="I q. 2 a. 3 arg. 2"><a name="28316"><span class= | |
| 276 "ref">[28316] Iª q. 2 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, quod | |
| 277 potest compleri per pauciora principia, non fit per plura. Sed | |
| 278 videtur quod omnia quae apparent in mundo, possunt compleri per | |
| 279 alia principia, supposito quod Deus non sit, quia ea quae sunt | |
| 280 naturalia, reducuntur in principium quod est natura; ea vero quae | |
| 281 sunt a proposito, reducuntur in principium quod est ratio humana | |
| 282 vel voluntas. Nulla igitur necessitas est ponere Deum esse.</p> | |
| 283 <p title="I q. 2 a. 3 s. c."><a name="28317"><span class= | |
| 284 "ref">[28317] Iª q. 2 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 285 quod dicitur Exodi III, ex persona Dei, <i>ego sum qui sum</i>.</p> | |
| 286 <p title="I q. 2 a. 3 co."><a name="28318"><span class= | |
| 287 "ref">[28318] Iª q. 2 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 288 quod Deum esse quinque viis probari potest. Prima autem et | |
| 289 manifestior via est, quae sumitur ex parte motus. Certum est enim, | |
| 290 et sensu constat, aliqua moveri in hoc mundo. Omne autem quod | |
| 291 movetur, ab alio movetur. Nihil enim movetur, nisi secundum quod | |
| 292 est in potentia ad illud ad quod movetur, movet autem aliquid | |
| 293 secundum quod est actu. Movere enim nihil aliud est quam educere | |
| 294 aliquid de potentia in actum, de potentia autem non potest aliquid | |
| 295 reduci in actum, nisi per aliquod ens in actu, sicut calidum in | |
| 296 actu, ut ignis, facit lignum, quod est calidum in potentia, esse | |
| 297 actu calidum, et per hoc movet et alterat ipsum. Non autem est | |
| 298 possibile ut idem sit simul in actu et potentia secundum idem, sed | |
| 299 solum secundum diversa, quod enim est calidum in actu, non potest | |
| 300 simul esse calidum in potentia, sed est simul frigidum in potentia. | |
| 301 Impossibile est ergo quod, secundum idem et eodem modo, aliquid sit | |
| 302 movens et motum, vel quod moveat seipsum. Omne ergo quod movetur, | |
| 303 oportet ab alio moveri. Si ergo id a quo movetur, moveatur, oportet | |
| 304 et ipsum ab alio moveri et illud ab alio. Hic autem non est | |
| 305 procedere in infinitum, quia sic non esset aliquod primum movens; | |
| 306 et per consequens nec aliquod aliud movens, quia moventia secunda | |
| 307 non movent nisi per hoc quod sunt mota a primo movente, sicut | |
| 308 baculus non movet nisi per hoc quod est motus a manu. Ergo necesse | |
| 309 est devenire ad aliquod primum movens, quod a nullo movetur, et hoc | |
| 310 omnes intelligunt Deum. Secunda via est ex ratione causae | |
| 311 efficientis. Invenimus enim in istis sensibilibus esse ordinem | |
| 312 causarum efficientium, nec tamen invenitur, nec est possibile, quod | |
| 313 aliquid sit causa efficiens sui ipsius; quia sic esset prius | |
| 314 seipso, quod est impossibile. Non autem est possibile quod in | |
| 315 causis efficientibus procedatur in infinitum. Quia in omnibus | |
| 316 causis efficientibus ordinatis, primum est causa medii, et medium | |
| 317 est causa ultimi, sive media sint plura sive unum tantum, remota | |
| 318 autem causa, removetur effectus, ergo, si non fuerit primum in | |
| 319 causis efficientibus, non erit ultimum nec medium. Sed si | |
| 320 procedatur in infinitum in causis efficientibus, non erit prima | |
| 321 causa efficiens, et sic non erit nec effectus ultimus, nec causae | |
| 322 efficientes mediae, quod patet esse falsum. Ergo est necesse ponere | |
| 323 aliquam causam efficientem primam, quam omnes Deum nominant. Tertia | |
| 324 via est sumpta ex possibili et necessario, quae talis est. | |
| 325 Invenimus enim in rebus quaedam quae sunt possibilia esse et non | |
| 326 esse, cum quaedam inveniantur generari et corrumpi, et per | |
| 327 consequens possibilia esse et non esse. Impossibile est autem omnia | |
| 328 quae sunt, talia esse, quia quod possibile est non esse, quandoque | |
| 329 non est. Si igitur omnia sunt possibilia non esse, aliquando nihil | |
| 330 fuit in rebus. Sed si hoc est verum, etiam nunc nihil esset, quia | |
| 331 quod non est, non incipit esse nisi per aliquid quod est; si igitur | |
| 332 nihil fuit ens, impossibile fuit quod aliquid inciperet esse, et | |
| 333 sic modo nihil esset, quod patet esse falsum. Non ergo omnia entia | |
| 334 sunt possibilia, sed oportet aliquid esse necessarium in rebus. | |
| 335 Omne autem necessarium vel habet causam suae necessitatis aliunde, | |
| 336 vel non habet. Non est autem possibile quod procedatur in infinitum | |
| 337 in necessariis quae habent causam suae necessitatis, sicut nec in | |
| 338 causis efficientibus, ut probatum est. Ergo necesse est ponere | |
| 339 aliquid quod sit per se necessarium, non habens causam necessitatis | |
| 340 aliunde, sed quod est causa necessitatis aliis, quod omnes dicunt | |
| 341 Deum. Quarta via sumitur ex gradibus qui in rebus inveniuntur. | |
| 342 Invenitur enim in rebus aliquid magis et minus bonum, et verum, et | |
| 343 nobile, et sic de aliis huiusmodi. Sed magis et minus dicuntur de | |
| 344 diversis secundum quod appropinquant diversimode ad aliquid quod | |
| 345 maxime est, sicut magis calidum est, quod magis appropinquat maxime | |
| 346 calido. Est igitur aliquid quod est verissimum, et optimum, et | |
| 347 nobilissimum, et per consequens maxime ens, nam quae sunt maxime | |
| 348 vera, sunt maxime entia, ut dicitur II Metaphys. Quod autem dicitur | |
| 349 maxime tale in aliquo genere, est causa omnium quae sunt illius | |
| 350 generis, sicut ignis, qui est maxime calidus, est causa omnium | |
| 351 calidorum, ut in eodem libro dicitur. Ergo est aliquid quod omnibus | |
| 352 entibus est causa esse, et bonitatis, et cuiuslibet perfectionis, | |
| 353 et hoc dicimus Deum. Quinta via sumitur ex gubernatione rerum. | |
| 354 Videmus enim quod aliqua quae cognitione carent, scilicet corpora | |
| 355 naturalia, operantur propter finem, quod apparet ex hoc quod semper | |
| 356 aut frequentius eodem modo operantur, ut consequantur id quod est | |
| 357 optimum; unde patet quod non a casu, sed ex intentione perveniunt | |
| 358 ad finem. Ea autem quae non habent cognitionem, non tendunt in | |
| 359 finem nisi directa ab aliquo cognoscente et intelligente, sicut | |
| 360 sagitta a sagittante. Ergo est aliquid intelligens, a quo omnes res | |
| 361 naturales ordinantur ad finem, et hoc dicimus Deum.</p> | |
| 362 <p title="I q. 2 a. 3 ad 1"><a name="28319"><span class= | |
| 363 "ref">[28319] Iª q. 2 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 364 dicendum quod, sicut dicit Augustinus in Enchiridio, <i>Deus, cum | |
| 365 sit summe bonus, nullo modo sineret aliquid mali esse in operibus | |
| 366 suis, nisi esset adeo omnipotens et bonus, ut bene faceret etiam de | |
| 367 malo</i>. Hoc ergo ad infinitam Dei bonitatem pertinet, ut esse | |
| 368 permittat mala, et ex eis eliciat bona.</p> | |
| 369 <p title="I q. 2 a. 3 ad 2"><a name="28320"><span class= | |
| 370 "ref">[28320] Iª q. 2 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 371 dicendum quod, cum natura propter determinatum finem operetur ex | |
| 372 directione alicuius superioris agentis, necesse est ea quae a | |
| 373 natura fiunt, etiam in Deum reducere, sicut in primam causam. | |
| 374 Similiter etiam quae ex proposito fiunt, oportet reducere in | |
| 375 aliquam altiorem causam, quae non sit ratio et voluntas humana, | |
| 376 quia haec mutabilia sunt et defectibilia; oportet autem omnia | |
| 377 mobilia et deficere possibilia reduci in aliquod primum principium | |
| 378 immobile et per se necessarium, sicut ostensum est.</p> | |
| 379 <div class="centro"><br /> | |
| 380 <p><a href="sth1001.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 381 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 382 <a href="sth1003.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 383 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 384 <br /> | |
| 385 <hr /> | |
| 386 <br /> | |
| 387 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 388 hanc editionem<br /> | |
| 389 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 390 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 391 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 392 </div> | |
| 393 </body> | |
| 394 </html> |
