Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth1001.html @ 28:544e12f679ad
convert to xml
| author | ht |
|---|---|
| date | Tue, 24 Nov 2009 19:27:32 +0000 |
| parents | 4006eb4882de |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª q. 1</title> | |
| 23 </head> | |
| 24 <body> | |
| 25 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 26 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 27 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 28 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 29 <div class="dos">prima pars quaestio I</div> | |
| 30 <br /> | |
| 31 <div class="centro"> | |
| 32 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 33 <tr> | |
| 34 <th><img src="icons/ghent190.jpg" width="120" height="190" border= | |
| 35 "0" alt="Thomas de Aquino a Justo Ghent depictus" align= | |
| 36 "middle" /></th> | |
| 37 </tr> | |
| 38 </table> | |
| 39 <br /> | |
| 40 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1888 editum<br /> | |
| 41 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 42 magneticas<br /> | |
| 43 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 44 <br /></span><br /> | |
| 45 <hr /> | |
| 46 <br /> | |
| 47 <p><a href="sth0000.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 48 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 49 <a href="sth1002.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 51 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 52 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
53 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
54 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="#28232">Iª q. 1 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="#28233">Iª q. 1 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#28234">Iª q. 1 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#28235">Iª q. 1 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#28236">Iª q. 1 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#28237">Iª q. 1 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#28238">Iª q. 1 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#28239">Iª q. 1 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#28240">Iª q. 1 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#28241">Iª q. 1 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#28242">Iª q. 1 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#28243">Iª q. 1 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#28244">Iª q. 1 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#28245">Iª q. 1 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#28246">Iª q. 1 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#28247">Iª q. 1 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#28248">Iª q. 1 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#28249">Iª q. 1 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#28250">Iª q. 1 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#28251">Iª q. 1 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#28252">Iª q. 1 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#28253">Iª q. 1 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#28254">Iª q. 1 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#28255">Iª q. 1 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#28256">Iª q. 1 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#28257">Iª q. 1 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#28258">Iª q. 1 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#28259">Iª q. 1 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#28260">Iª q. 1 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#28261">Iª q. 1 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#28262">Iª q. 1 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#28263">Iª q. 1 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#28264">Iª q. 1 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#28265">Iª q. 1 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#28266">Iª q. 1 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#28267">Iª q. 1 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#28268">Iª q. 1 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#28269">Iª q. 1 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#28270">Iª q. 1 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#28271">Iª q. 1 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#28272">Iª q. 1 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#28273">Iª q. 1 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#28274">Iª q. 1 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#28275">Iª q. 1 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#28276">Iª q. 1 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#28277">Iª q. 1 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#28278">Iª q. 1 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#28279">Iª q. 1 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#28280">Iª q. 1 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#28281">Iª q. 1 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#28282">Iª q. 1 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#28283">Iª q. 1 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#28284">Iª q. 1 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#28285">Iª q. 1 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#28286">Iª q. 1 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#28287">Iª q. 1 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#28288">Iª q. 1 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#28289">Iª q. 1 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#28290">Iª q. 1 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#28291">Iª q. 1 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#28292">Iª q. 1 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#28293">Iª q. 1 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#28294">Iª q. 1 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#28295">Iª q. 1 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#28296">Iª q. 1 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#28297">Iª q. 1 a. 10 ad 3'); |
| 28 | 129 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 132 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 // --> |
| 28 | 134 //]]> |
| 135 </script><br /> | |
| 136 <hr /> | |
| 137 <br /></div> | |
| 138 <div class="B">Prima pars</div> | |
| 139 <div class="D">Quaestio 1</div> | |
| 140 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 141 <p title="I q. 1 pr."><a name="28232"><span class="ref">[28232] | |
| 142 Iª q. 1 pr.</span></a> Et ut intentio nostra sub aliquibus | |
| 143 certis limitibus comprehendatur, necessarium est primo investigare | |
| 144 de ipsa sacra doctrina, qualis sit, et ad quae se extendat. Circa | |
| 145 quae quaerenda sunt decem. Primo, de necessitate huius doctrinae. | |
| 146 Secundo, utrum sit scientia. Tertio, utrum sit una vel plures. | |
| 147 Quarto, utrum sit speculativa vel practica. Quinto, de comparatione | |
| 148 eius ad alias scientias. Sexto, utrum sit sapientia. Septimo, quid | |
| 149 sit subiectum eius. Octavo, utrum sit argumentativa. Nono, utrum | |
| 150 uti debeat metaphoricis vel symbolicis locutionibus. Decimo, utrum | |
| 151 Scriptura sacra huius doctrinae sit secundum plures sensus | |
| 152 exponenda.</p> | |
| 153 <br /> | |
| 154 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 155 <p title="I q. 1 a. 1 arg. 1"><a name="28233"><span class= | |
| 156 "ref">[28233] Iª q. 1 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 157 proceditur. Videtur quod non sit necessarium, praeter philosophicas | |
| 158 disciplinas, aliam doctrinam haberi. Ad ea enim quae supra rationem | |
| 159 sunt, homo non debet conari, secundum illud Eccli. III, <i>altiora | |
| 160 te ne quaesieris</i>. Sed ea quae rationi subduntur, sufficienter | |
| 161 traduntur in philosophicis disciplinis. Superfluum igitur videtur, | |
| 162 praeter philosophicas disciplinas, aliam doctrinam haberi.</p> | |
| 163 <p title="I q. 1 a. 1 arg. 2"><a name="28234"><span class= | |
| 164 "ref">[28234] Iª q. 1 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 165 doctrina non potest esse nisi de ente, nihil enim scitur nisi | |
| 166 verum, quod cum ente convertitur. Sed de omnibus entibus tractatur | |
| 167 in philosophicis disciplinis, et etiam de Deo, unde quaedam pars | |
| 168 philosophiae dicitur theologia, sive scientia divina, ut patet per | |
| 169 philosophum in VI Metaphys. Non fuit igitur necessarium, praeter | |
| 170 philosophicas disciplinas, aliam doctrinam haberi.</p> | |
| 171 <p title="I q. 1 a. 1 s. c."><a name="28235"><span class= | |
| 172 "ref">[28235] Iª q. 1 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 173 quod dicitur II ad Tim. III, <i>omnis Scriptura divinitus inspirata | |
| 174 utilis est ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum, ad | |
| 175 erudiendum ad iustitiam</i>. Scriptura autem divinitus inspirata | |
| 176 non pertinet ad philosophicas disciplinas, quae sunt secundum | |
| 177 rationem humanam inventae. Utile igitur est, praeter philosophicas | |
| 178 disciplinas, esse aliam scientiam divinitus inspiratam.</p> | |
| 179 <p title="I q. 1 a. 1 co."><a name="28236"><span class= | |
| 180 "ref">[28236] Iª q. 1 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 181 quod necessarium fuit ad humanam salutem, esse doctrinam quandam | |
| 182 secundum revelationem divinam, praeter philosophicas disciplinas, | |
| 183 quae ratione humana investigantur. Primo quidem, quia homo | |
| 184 ordinatur ad Deum sicut ad quendam finem qui comprehensionem | |
| 185 rationis excedit, secundum illud Isaiae LXIV, <i>oculus non vidit | |
| 186 Deus absque te, quae praeparasti diligentibus te</i>. Finem autem | |
| 187 oportet esse praecognitum hominibus, qui suas intentiones et | |
| 188 actiones debent ordinare in finem. Unde necessarium fuit homini ad | |
| 189 salutem, quod ei nota fierent quaedam per revelationem divinam, | |
| 190 quae rationem humanam excedunt. Ad ea etiam quae de Deo ratione | |
| 191 humana investigari possunt, necessarium fuit hominem instrui | |
| 192 revelatione divina. Quia veritas de Deo, per rationem investigata, | |
| 193 a paucis, et per longum tempus, et cum admixtione multorum errorum, | |
| 194 homini proveniret, a cuius tamen veritatis cognitione dependet tota | |
| 195 hominis salus, quae in Deo est. Ut igitur salus hominibus et | |
| 196 convenientius et certius proveniat, necessarium fuit quod de | |
| 197 divinis per divinam revelationem instruantur. Necessarium igitur | |
| 198 fuit, praeter philosophicas disciplinas, quae per rationem | |
| 199 investigantur, sacram doctrinam per revelationem haberi.</p> | |
| 200 <p title="I q. 1 a. 1 ad 1"><a name="28237"><span class= | |
| 201 "ref">[28237] Iª q. 1 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 202 dicendum quod, licet ea quae sunt altiora hominis cognitione, non | |
| 203 sint ab homine per rationem inquirenda, sunt tamen, a Deo revelata, | |
| 204 suscipienda per fidem. Unde et ibidem subditur, <i>plurima supra | |
| 205 sensum hominum ostensa sunt tibi</i>. Et in huiusmodi sacra | |
| 206 doctrina consistit.</p> | |
| 207 <p title="I q. 1 a. 1 ad 2"><a name="28238"><span class= | |
| 208 "ref">[28238] Iª q. 1 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 209 dicendum quod diversa ratio cognoscibilis diversitatem scientiarum | |
| 210 inducit. Eandem enim conclusionem demonstrat astrologus et | |
| 211 naturalis, puta quod terra est rotunda, sed astrologus per medium | |
| 212 mathematicum, idest a materia abstractum; naturalis autem per | |
| 213 medium circa materiam consideratum. Unde nihil prohibet de eisdem | |
| 214 rebus, de quibus philosophicae disciplinae tractant secundum quod | |
| 215 sunt cognoscibilia lumine naturalis rationis, et aliam scientiam | |
| 216 tractare secundum quod cognoscuntur lumine divinae revelationis. | |
| 217 Unde theologia quae ad sacram doctrinam pertinet, differt secundum | |
| 218 genus ab illa theologia quae pars philosophiae ponitur.</p> | |
| 219 <br /> | |
| 220 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 221 <p title="I q. 1 a. 2 arg. 1"><a name="28239"><span class= | |
| 222 "ref">[28239] Iª q. 1 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 223 proceditur. Videtur quod sacra doctrina non sit scientia. Omnis | |
| 224 enim scientia procedit ex principiis per se notis. Sed sacra | |
| 225 doctrina procedit ex articulis fidei, qui non sunt per se noti, cum | |
| 226 non ab omnibus concedantur, <i>non enim omnium est fides</i>, ut | |
| 227 dicitur II Thessalon. III. Non igitur sacra doctrina est | |
| 228 scientia.</p> | |
| 229 <p title="I q. 1 a. 2 arg. 2"><a name="28240"><span class= | |
| 230 "ref">[28240] Iª q. 1 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 231 scientia non est singularium. Sed sacra doctrina tractat de | |
| 232 singularibus, puta de gestis Abrahae, Isaac et Iacob, et similibus. | |
| 233 Ergo sacra doctrina non est scientia.</p> | |
| 234 <p title="I q. 1 a. 2 s. c."><a name="28241"><span class= | |
| 235 "ref">[28241] Iª q. 1 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 236 quod Augustinus dicit, XIV de Trinitate, <i>huic scientiae | |
| 237 attribuitur illud tantummodo quo fides saluberrima gignitur, | |
| 238 nutritur, defenditur, roboratur</i>. Hoc autem ad nullam scientiam | |
| 239 pertinet nisi ad sacram doctrinam. Ergo sacra doctrina est | |
| 240 scientia.</p> | |
| 241 <p title="I q. 1 a. 2 co."><a name="28242"><span class= | |
| 242 "ref">[28242] Iª q. 1 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 243 sacram doctrinam esse scientiam. Sed sciendum est quod duplex est | |
| 244 scientiarum genus. Quaedam enim sunt, quae procedunt ex principiis | |
| 245 notis lumine naturali intellectus, sicut arithmetica, geometria, et | |
| 246 huiusmodi. Quaedam vero sunt, quae procedunt ex principiis notis | |
| 247 lumine superioris scientiae, sicut perspectiva procedit ex | |
| 248 principiis notificatis per geometriam, et musica ex principiis per | |
| 249 arithmeticam notis. Et hoc modo sacra doctrina est scientia, quia | |
| 250 procedit ex principiis notis lumine superioris scientiae, quae | |
| 251 scilicet est scientia Dei et beatorum. Unde sicut musica credit | |
| 252 principia tradita sibi ab arithmetico, ita doctrina sacra credit | |
| 253 principia revelata sibi a Deo.</p> | |
| 254 <p title="I q. 1 a. 2 ad 1"><a name="28243"><span class= | |
| 255 "ref">[28243] Iª q. 1 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 256 dicendum quod principia cuiuslibet scientiae vel sunt nota per se, | |
| 257 vel reducuntur ad notitiam superioris scientiae. Et talia sunt | |
| 258 principia sacrae doctrinae, ut dictum est.</p> | |
| 259 <p title="I q. 1 a. 2 ad 2"><a name="28244"><span class= | |
| 260 "ref">[28244] Iª q. 1 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 261 dicendum quod singularia traduntur in sacra doctrina, non quia de | |
| 262 eis principaliter tractetur, sed introducuntur tum in exemplum | |
| 263 vitae, sicut in scientiis moralibus; tum etiam ad declarandum | |
| 264 auctoritatem virorum per quos ad nos revelatio divina processit, | |
| 265 super quam fundatur sacra Scriptura seu doctrina.</p> | |
| 266 <br /> | |
| 267 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 268 <p title="I q. 1 a. 3 arg. 1"><a name="28245"><span class= | |
| 269 "ref">[28245] Iª q. 1 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 270 proceditur. Videtur quod sacra doctrina non sit una scientia. Quia | |
| 271 secundum philosophum in I Poster., <i>una scientia est quae est | |
| 272 unius generis subiecti</i>. Creator autem et creatura, de quibus in | |
| 273 sacra doctrina tractatur, non continentur sub uno genere subiecti. | |
| 274 Ergo sacra doctrina non est una scientia.</p> | |
| 275 <p title="I q. 1 a. 3 arg. 2"><a name="28246"><span class= | |
| 276 "ref">[28246] Iª q. 1 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 277 sacra doctrina tractatur de Angelis, de creaturis corporalibus, de | |
| 278 moribus hominum. Huiusmodi autem ad diversas scientias | |
| 279 philosophicas pertinent. Igitur sacra doctrina non est una | |
| 280 scientia.</p> | |
| 281 <p title="I q. 1 a. 3 s. c."><a name="28247"><span class= | |
| 282 "ref">[28247] Iª q. 1 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 283 quod sacra Scriptura de ea loquitur sicut de una scientia, dicitur | |
| 284 enim Sap. X, <i>dedit illi scientiam sanctorum</i>.</p> | |
| 285 <p title="I q. 1 a. 3 co."><a name="28248"><span class= | |
| 286 "ref">[28248] Iª q. 1 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 287 sacram doctrinam unam scientiam esse. Est enim unitas potentiae et | |
| 288 habitus consideranda secundum obiectum, non quidem materialiter, | |
| 289 sed secundum rationem formalem obiecti, puta homo, asinus et lapis | |
| 290 conveniunt in una formali ratione colorati, quod est obiectum | |
| 291 visus. Quia igitur sacra Scriptura considerat aliqua secundum quod | |
| 292 sunt divinitus revelata, secundum quod dictum est, omnia quaecumque | |
| 293 sunt divinitus revelabilia, communicant in una ratione formali | |
| 294 obiecti huius scientiae. Et ideo comprehenduntur sub sacra doctrina | |
| 295 sicut sub scientia una.</p> | |
| 296 <p title="I q. 1 a. 3 ad 1"><a name="28249"><span class= | |
| 297 "ref">[28249] Iª q. 1 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 298 dicendum quod sacra doctrina non determinat de Deo et de creaturis | |
| 299 ex aequo, sed de Deo principaliter, et de creaturis secundum quod | |
| 300 referuntur ad Deum, ut ad principium vel finem. Unde unitas | |
| 301 scientiae non impeditur.</p> | |
| 302 <p title="I q. 1 a. 3 ad 2"><a name="28250"><span class= | |
| 303 "ref">[28250] Iª q. 1 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 304 dicendum quod nihil prohibet inferiores potentias vel habitus | |
| 305 diversificari circa illas materias, quae communiter cadunt sub una | |
| 306 potentia vel habitu superiori, quia superior potentia vel habitus | |
| 307 respicit obiectum sub universaliori ratione formali. Sicut obiectum | |
| 308 sensus communis est sensibile, quod comprehendit sub se visibile et | |
| 309 audibile, unde sensus communis, cum sit una potentia, extendit se | |
| 310 ad omnia obiecta quinque sensuum. Et similiter ea quae in diversis | |
| 311 scientiis philosophicis tractantur, potest sacra doctrina, una | |
| 312 existens, considerare sub una ratione, inquantum scilicet sunt | |
| 313 divinitus revelabilia, ut sic sacra doctrina sit velut quaedam | |
| 314 impressio divinae scientiae, quae est una et simplex omnium.</p> | |
| 315 <br /> | |
| 316 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 317 <p title="I q. 1 a. 4 arg. 1"><a name="28251"><span class= | |
| 318 "ref">[28251] Iª q. 1 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 319 proceditur. Videtur quod sacra doctrina sit scientia practica. | |
| 320 Finis enim practicae est operatio, secundum philosophum in II | |
| 321 Metaphys. Sacra autem doctrina ad operationem ordinatur, secundum | |
| 322 illud Iac. I, <i>estote factores verbi, et non auditores | |
| 323 tantum</i>. Ergo sacra doctrina est practica scientia.</p> | |
| 324 <p title="I q. 1 a. 4 arg. 2"><a name="28252"><span class= | |
| 325 "ref">[28252] Iª q. 1 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, sacra | |
| 326 doctrina dividitur per legem veterem et novam. Lex autem pertinet | |
| 327 ad scientiam moralem, quae est scientia practica. Ergo sacra | |
| 328 doctrina est scientia practica.</p> | |
| 329 <p title="I q. 1 a. 4 s. c."><a name="28253"><span class= | |
| 330 "ref">[28253] Iª q. 1 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, omnis | |
| 331 scientia practica est de rebus operabilibus ab homine; ut moralis | |
| 332 de actibus hominum, et aedificativa de aedificiis. Sacra autem | |
| 333 doctrina est principaliter de Deo, cuius magis homines sunt opera. | |
| 334 Non ergo est scientia practica, sed magis speculativa.</p> | |
| 335 <p title="I q. 1 a. 4 co."><a name="28254"><span class= | |
| 336 "ref">[28254] Iª q. 1 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 337 quod sacra doctrina, ut dictum est, una existens, se extendit ad ea | |
| 338 quae pertinent ad diversas scientias philosophicas, propter | |
| 339 rationem formalem quam in diversis attendit, scilicet prout sunt | |
| 340 divino lumine cognoscibilia. Unde licet in scientiis philosophicis | |
| 341 alia sit speculativa et alia practica, sacra tamen doctrina | |
| 342 comprehendit sub se utramque; sicut et Deus eadem scientia se | |
| 343 cognoscit, et ea quae facit. Magis tamen est speculativa quam | |
| 344 practica, quia principalius agit de rebus divinis quam de actibus | |
| 345 humanis; de quibus agit secundum quod per eos ordinatur homo ad | |
| 346 perfectam Dei cognitionem, in qua aeterna beatitudo consistit.</p> | |
| 347 <p title="I q. 1 a. 4 ad arg."><a name="28255"><span class= | |
| 348 "ref">[28255] Iª q. 1 a. 4 ad arg.</span></a> Et per hoc patet | |
| 349 responsio ad obiecta.</p> | |
| 350 <br /> | |
| 351 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 352 <p title="I q. 1 a. 5 arg. 1"><a name="28256"><span class= | |
| 353 "ref">[28256] Iª q. 1 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 354 proceditur. Videtur quod sacra doctrina non sit dignior aliis | |
| 355 scientiis. Certitudo enim pertinet ad dignitatem scientiae. Sed | |
| 356 aliae scientiae, de quarum principiis dubitari non potest, videntur | |
| 357 esse certiores sacra doctrina, cuius principia, scilicet articuli | |
| 358 fidei, dubitationem recipiunt. Aliae igitur scientiae videntur ista | |
| 359 digniores.</p> | |
| 360 <p title="I q. 1 a. 5 arg. 2"><a name="28257"><span class= | |
| 361 "ref">[28257] Iª q. 1 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 362 inferioris scientiae est a superiori accipere, sicut musicus ab | |
| 363 arithmetico. Sed sacra doctrina accipit aliquid a philosophicis | |
| 364 disciplinis, dicit enim Hieronymus in epistola ad magnum oratorem | |
| 365 urbis Romae, quod <i>doctores antiqui intantum philosophorum | |
| 366 doctrinis atque sententiis suos resperserunt libros, ut nescias | |
| 367 quid in illis prius admirari debeas, eruditionem saeculi, an | |
| 368 scientiam Scripturarum</i>. Ergo sacra doctrina est inferior aliis | |
| 369 scientiis.</p> | |
| 370 <p title="I q. 1 a. 5 s. c."><a name="28258"><span class= | |
| 371 "ref">[28258] Iª q. 1 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 372 quod aliae scientiae dicuntur ancillae huius, Prov. IX, <i>misit | |
| 373 ancillas suas vocare ad arcem</i>.</p> | |
| 374 <p title="I q. 1 a. 5 co."><a name="28259"><span class= | |
| 375 "ref">[28259] Iª q. 1 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 376 quod, cum ista scientia quantum ad aliquid sit speculativa, et | |
| 377 quantum ad aliquid sit practica, omnes alias transcendit tam | |
| 378 speculativas quam practicas. Speculativarum enim scientiarum una | |
| 379 altera dignior dicitur, tum propter certitudinem, tum propter | |
| 380 dignitatem materiae. Et quantum ad utrumque, haec scientia alias | |
| 381 speculativas scientias excedit. Secundum certitudinem quidem, quia | |
| 382 aliae scientiae certitudinem habent ex naturali lumine rationis | |
| 383 humanae, quae potest errare, haec autem certitudinem habet ex | |
| 384 lumine divinae scientiae, quae decipi non potest. Secundum | |
| 385 dignitatem vero materiae, quia ista scientia est principaliter de | |
| 386 his quae sua altitudine rationem transcendunt, aliae vero scientiae | |
| 387 considerant ea tantum quae rationi subduntur. Practicarum vero | |
| 388 scientiarum illa dignior est, quae ad ulteriorem finem ordinatur, | |
| 389 sicut civilis militari, nam bonum exercitus ad bonum civitatis | |
| 390 ordinatur. Finis autem huius doctrinae inquantum est practica, est | |
| 391 beatitudo aeterna, ad quam sicut ad ultimum finem ordinantur omnes | |
| 392 alii fines scientiarum practicarum. Unde manifestum est, secundum | |
| 393 omnem modum, eam digniorem esse aliis.</p> | |
| 394 <p title="I q. 1 a. 5 ad 1"><a name="28260"><span class= | |
| 395 "ref">[28260] Iª q. 1 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 396 dicendum quod nihil prohibet id quod est certius secundum naturam, | |
| 397 esse quoad nos minus certum, propter debilitatem intellectus | |
| 398 nostri, qui se habet ad manifestissima naturae, sicut oculus | |
| 399 noctuae ad lumen solis, sicut dicitur in II Metaphys. Unde | |
| 400 dubitatio quae accidit in aliquibus circa articulos fidei, non est | |
| 401 propter incertitudinem rei, sed propter debilitatem intellectus | |
| 402 humani. Et tamen minimum quod potest haberi de cognitione rerum | |
| 403 altissimarum, desiderabilius est quam certissima cognitio quae | |
| 404 habetur de minimis rebus, ut dicitur in XI de animalibus.</p> | |
| 405 <p title="I q. 1 a. 5 ad 2"><a name="28261"><span class= | |
| 406 "ref">[28261] Iª q. 1 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 407 dicendum quod haec scientia accipere potest aliquid a philosophicis | |
| 408 disciplinis, non quod ex necessitate eis indigeat, sed ad maiorem | |
| 409 manifestationem eorum quae in hac scientia traduntur. Non enim | |
| 410 accipit sua principia ab aliis scientiis, sed immediate a Deo per | |
| 411 revelationem. Et ideo non accipit ab aliis scientiis tanquam a | |
| 412 superioribus, sed utitur eis tanquam inferioribus et ancillis; | |
| 413 sicut architectonicae utuntur subministrantibus, ut civilis | |
| 414 militari. Et hoc ipsum quod sic utitur eis, non est propter | |
| 415 defectum vel insufficientiam eius, sed propter defectum intellectus | |
| 416 nostri; qui ex his quae per naturalem rationem (ex qua procedunt | |
| 417 aliae scientiae) cognoscuntur, facilius manuducitur in ea quae sunt | |
| 418 supra rationem, quae in hac scientia traduntur.</p> | |
| 419 <br /> | |
| 420 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 421 <p title="I q. 1 a. 6 arg. 1"><a name="28262"><span class= | |
| 422 "ref">[28262] Iª q. 1 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 423 proceditur. Videtur quod haec doctrina non sit sapientia. Nulla | |
| 424 enim doctrina quae supponit sua principia aliunde, digna est nomine | |
| 425 sapientiae, <i>quia sapientis est ordinare, et non ordinari</i> (I | |
| 426 Metaphys.). Sed haec doctrina supponit principia sua aliunde, ut ex | |
| 427 dictis patet. Ergo haec doctrina non est sapientia.</p> | |
| 428 <p title="I q. 1 a. 6 arg. 2"><a name="28263"><span class= | |
| 429 "ref">[28263] Iª q. 1 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, ad | |
| 430 sapientiam pertinet probare principia aliarum scientiarum, unde ut | |
| 431 caput dicitur scientiarum, ut VI Ethic. patet. Sed haec doctrina | |
| 432 non probat principia aliarum scientiarum. Ergo non est | |
| 433 sapientia.</p> | |
| 434 <p title="I q. 1 a. 6 arg. 3"><a name="28264"><span class= | |
| 435 "ref">[28264] Iª q. 1 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, haec | |
| 436 doctrina per studium acquiritur. Sapientia autem per infusionem | |
| 437 habetur, unde inter septem dona spiritus sancti connumeratur, ut | |
| 438 patet Isaiae XI. Ergo haec doctrina non est sapientia.</p> | |
| 439 <p title="I q. 1 a. 6 s. c."><a name="28265"><span class= | |
| 440 "ref">[28265] Iª q. 1 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 441 quod dicitur Deut. IV, in principio legis, <i>haec est nostra | |
| 442 sapientia et intellectus coram populis</i>.</p> | |
| 443 <p title="I q. 1 a. 6 co."><a name="28266"><span class= | |
| 444 "ref">[28266] Iª q. 1 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 445 quod haec doctrina maxime sapientia est inter omnes sapientias | |
| 446 humanas, non quidem in aliquo genere tantum, sed simpliciter. Cum | |
| 447 enim sapientis sit ordinare et iudicare, iudicium autem per | |
| 448 altiorem causam de inferioribus habeatur; ille sapiens dicitur in | |
| 449 unoquoque genere, qui considerat causam altissimam illius generis. | |
| 450 Ut in genere aedificii, artifex qui disponit formam domus, dicitur | |
| 451 sapiens et architector, respectu inferiorum artificum, qui dolant | |
| 452 ligna vel parant lapides, unde dicitur I Cor. III, <i>ut sapiens | |
| 453 architector fundamentum posui</i>. Et rursus, in genere totius | |
| 454 humanae vitae, prudens sapiens dicitur, inquantum ordinat humanos | |
| 455 actus ad debitum finem, unde dicitur Prov. X, <i>sapientia est viro | |
| 456 prudentia</i>. Ille igitur qui considerat simpliciter altissimam | |
| 457 causam totius universi, quae Deus est, maxime sapiens dicitur, unde | |
| 458 et sapientia dicitur esse divinorum cognitio, ut patet per | |
| 459 Augustinum, XII de Trinitate. Sacra autem doctrina propriissime | |
| 460 determinat de Deo secundum quod est altissima causa, quia non solum | |
| 461 quantum ad illud quod est per creaturas cognoscibile (quod | |
| 462 philosophi cognoverunt, ut dicitur Rom. I, <i>quod notum est Dei, | |
| 463 manifestum est illis</i>); sed etiam quantum ad id quod notum est | |
| 464 sibi soli de seipso, et aliis per revelationem communicatum. Unde | |
| 465 sacra doctrina maxime dicitur sapientia.</p> | |
| 466 <p title="I q. 1 a. 6 ad 1"><a name="28267"><span class= | |
| 467 "ref">[28267] Iª q. 1 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 468 dicendum quod sacra doctrina non supponit sua principia ab aliqua | |
| 469 scientia humana, sed a scientia divina, a qua, sicut a summa | |
| 470 sapientia, omnis nostra cognitio ordinatur.</p> | |
| 471 <p title="I q. 1 a. 6 ad 2"><a name="28268"><span class= | |
| 472 "ref">[28268] Iª q. 1 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 473 dicendum quod aliarum scientiarum principia vel sunt per se nota, | |
| 474 et probari non possunt, vel per aliquam rationem naturalem | |
| 475 probantur in aliqua alia scientia. Propria autem huius scientiae | |
| 476 cognitio est, quae est per revelationem, non autem quae est per | |
| 477 naturalem rationem. Et ideo non pertinet ad eam probare principia | |
| 478 aliarum scientiarum, sed solum iudicare de eis, quidquid enim in | |
| 479 aliis scientiis invenitur veritati huius scientiae repugnans, totum | |
| 480 condemnatur ut falsum, unde dicitur II Cor. X, <i>consilia | |
| 481 destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam | |
| 482 Dei</i>.</p> | |
| 483 <p title="I q. 1 a. 6 ad 3"><a name="28269"><span class= | |
| 484 "ref">[28269] Iª q. 1 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum | |
| 485 quod, cum iudicium ad sapientem pertineat, secundum duplicem modum | |
| 486 iudicandi, dupliciter sapientia accipitur. Contingit enim aliquem | |
| 487 iudicare, uno modo per modum inclinationis, sicut qui habet habitum | |
| 488 virtutis, recte iudicat de his quae sunt secundum virtutem agenda, | |
| 489 inquantum ad illa inclinatur, unde et in X Ethic. dicitur quod | |
| 490 virtuosus est mensura et regula actuum humanorum. Alio modo, per | |
| 491 modum cognitionis, sicut aliquis instructus in scientia morali, | |
| 492 posset iudicare de actibus virtutis, etiam si virtutem non haberet. | |
| 493 Primus igitur modus iudicandi de rebus divinis, pertinet ad | |
| 494 sapientiam quae ponitur donum spiritus sancti secundum illud I Cor. | |
| 495 II, <i>spiritualis homo iudicat omnia,</i> etc., et Dionysius | |
| 496 dicit, II cap. de divinis nominibus, <i>Hierotheus doctus est non | |
| 497 solum discens, sed et patiens divina</i>. Secundus autem modus | |
| 498 iudicandi pertinet ad hanc doctrinam, secundum quod per studium | |
| 499 habetur; licet eius principia ex revelatione habeantur.</p> | |
| 500 <br /> | |
| 501 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 502 <p title="I q. 1 a. 7 arg. 1"><a name="28270"><span class= | |
| 503 "ref">[28270] Iª q. 1 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 504 proceditur. Videtur quod Deus non sit subiectum huius scientiae. In | |
| 505 qualibet enim scientia oportet supponere de subiecto quid est, | |
| 506 secundum philosophum in I Poster. Sed haec scientia non supponit de | |
| 507 Deo quid est, dicit enim Damascenus, <i>in Deo quid est, dicere | |
| 508 impossibile est</i>. Ergo Deus non est subiectum huius | |
| 509 scientiae.</p> | |
| 510 <p title="I q. 1 a. 7 arg. 2"><a name="28271"><span class= | |
| 511 "ref">[28271] Iª q. 1 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, omnia | |
| 512 quae determinantur in aliqua scientia, comprehenduntur sub subiecto | |
| 513 illius scientiae. Sed in sacra Scriptura determinatur de multis | |
| 514 aliis quam de Deo, puta de creaturis, et de moribus hominum. Ergo | |
| 515 Deus non est subiectum huius scientiae.</p> | |
| 516 <p title="I q. 1 a. 7 s. c."><a name="28272"><span class= | |
| 517 "ref">[28272] Iª q. 1 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra, illud | |
| 518 est subiectum scientiae, de quo est sermo in scientia. Sed in hac | |
| 519 scientia fit sermo de Deo, dicitur enim theologia, quasi sermo de | |
| 520 Deo. Ergo Deus est subiectum huius scientiae.</p> | |
| 521 <p title="I q. 1 a. 7 co."><a name="28273"><span class= | |
| 522 "ref">[28273] Iª q. 1 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 523 quod Deus est subiectum huius scientiae. Sic enim se habet | |
| 524 subiectum ad scientiam, sicut obiectum ad potentiam vel habitum. | |
| 525 Proprie autem illud assignatur obiectum alicuius potentiae vel | |
| 526 habitus, sub cuius ratione omnia referuntur ad potentiam vel | |
| 527 habitum, sicut homo et lapis referuntur ad visum inquantum sunt | |
| 528 colorata, unde coloratum est proprium obiectum visus. Omnia autem | |
| 529 pertractantur in sacra doctrina sub ratione Dei, vel quia sunt ipse | |
| 530 Deus; vel quia habent ordinem ad Deum, ut ad principium et finem. | |
| 531 Unde sequitur quod Deus vere sit subiectum huius scientiae. Quod | |
| 532 etiam manifestum fit ex principiis huius scientiae, quae sunt | |
| 533 articuli fidei, quae est de Deo, idem autem est subiectum | |
| 534 principiorum et totius scientiae, cum tota scientia virtute | |
| 535 contineatur in principiis. Quidam vero, attendentes ad ea quae in | |
| 536 ista scientia tractantur, et non ad rationem secundum quam | |
| 537 considerantur, assignaverunt aliter subiectum huius scientiae, vel | |
| 538 res et signa; vel opera reparationis; vel totum Christum, idest | |
| 539 caput et membra. De omnibus enim istis tractatur in ista scientia, | |
| 540 sed secundum ordinem ad Deum.</p> | |
| 541 <p title="I q. 1 a. 7 ad 1"><a name="28274"><span class= | |
| 542 "ref">[28274] Iª q. 1 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 543 dicendum quod, licet de Deo non possimus scire quid est, utimur | |
| 544 tamen eius effectu, in hac doctrina, vel naturae vel gratiae, loco | |
| 545 definitionis, ad ea quae de Deo in hac doctrina considerantur, | |
| 546 sicut et in aliquibus scientiis philosophicis demonstratur aliquid | |
| 547 de causa per effectum, accipiendo effectum loco definitionis | |
| 548 causae.</p> | |
| 549 <p title="I q. 1 a. 7 ad 2"><a name="28275"><span class= | |
| 550 "ref">[28275] Iª q. 1 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 551 dicendum quod omnia alia quae determinantur in sacra doctrina, | |
| 552 comprehenduntur sub Deo, non ut partes vel species vel accidentia, | |
| 553 sed ut ordinata aliqualiter ad ipsum.</p> | |
| 554 <br /> | |
| 555 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 556 <p title="I q. 1 a. 8 arg. 1"><a name="28276"><span class= | |
| 557 "ref">[28276] Iª q. 1 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 558 proceditur. Videtur quod haec doctrina non sit argumentativa. Dicit | |
| 559 enim Ambrosius in libro I de fide Catholica, <i>tolle argumenta, | |
| 560 ubi fides quaeritur</i>. Sed in hac doctrina praecipue fides | |
| 561 quaeritur, unde dicitur Ioan. XX, <i>haec scripta sunt ut | |
| 562 credatis</i>. Ergo sacra doctrina non est argumentativa.</p> | |
| 563 <p title="I q. 1 a. 8 arg. 2"><a name="28277"><span class= | |
| 564 "ref">[28277] Iª q. 1 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, si sit | |
| 565 argumentativa, aut argumentatur ex auctoritate, aut ex ratione. Si | |
| 566 ex auctoritate, non videtur hoc congruere eius dignitati, nam locus | |
| 567 ab auctoritate est infirmissimus, secundum Boetium. Si etiam ex | |
| 568 ratione, hoc non congruit eius fini, quia secundum Gregorium in | |
| 569 homilia, <i>fides non habet meritum, ubi humana ratio praebet | |
| 570 experimentum</i>. Ergo sacra doctrina non est argumentativa.</p> | |
| 571 <p title="I q. 1 a. 8 s. c."><a name="28278"><span class= | |
| 572 "ref">[28278] Iª q. 1 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 573 quod dicitur ad Titum I, de episcopo, <i>amplectentem eum qui | |
| 574 secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit exhortari | |
| 575 in doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere</i>.</p> | |
| 576 <p title="I q. 1 a. 8 co."><a name="28279"><span class= | |
| 577 "ref">[28279] Iª q. 1 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 578 quod, sicut aliae scientiae non argumentantur ad sua principia | |
| 579 probanda, sed ex principiis argumentantur ad ostendendum alia in | |
| 580 ipsis scientiis; ita haec doctrina non argumentatur ad sua | |
| 581 principia probanda, quae sunt articuli fidei; sed ex eis procedit | |
| 582 ad aliquid aliud ostendendum; sicut apostolus, I ad Cor. XV, ex | |
| 583 resurrectione Christi argumentatur ad resurrectionem communem | |
| 584 probandam. Sed tamen considerandum est in scientiis philosophicis, | |
| 585 quod inferiores scientiae nec probant sua principia, nec contra | |
| 586 negantem principia disputant, sed hoc relinquunt superiori | |
| 587 scientiae, suprema vero inter eas, scilicet metaphysica, disputat | |
| 588 contra negantem sua principia, si adversarius aliquid concedit, si | |
| 589 autem nihil concedit, non potest cum eo disputare, potest tamen | |
| 590 solvere rationes ipsius. Unde sacra Scriptura, cum non habeat | |
| 591 superiorem, disputat cum negante sua principia, argumentando | |
| 592 quidem, si adversarius aliquid concedat eorum quae per divinam | |
| 593 revelationem habentur; sicut per auctoritates sacrae doctrinae | |
| 594 disputamus contra haereticos, et per unum articulum contra negantes | |
| 595 alium. Si vero adversarius nihil credat eorum quae divinitus | |
| 596 revelantur, non remanet amplius via ad probandum articulos fidei | |
| 597 per rationes, sed ad solvendum rationes, si quas inducit, contra | |
| 598 fidem. Cum enim fides infallibili veritati innitatur, impossibile | |
| 599 autem sit de vero demonstrari contrarium, manifestum est | |
| 600 probationes quae contra fidem inducuntur, non esse demonstrationes, | |
| 601 sed solubilia argumenta.</p> | |
| 602 <p title="I q. 1 a. 8 ad 1"><a name="28280"><span class= | |
| 603 "ref">[28280] Iª q. 1 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 604 dicendum quod, licet argumenta rationis humanae non habeant locum | |
| 605 ad probandum quae fidei sunt, tamen ex articulis fidei haec | |
| 606 doctrina ad alia argumentatur, ut dictum est.</p> | |
| 607 <p title="I q. 1 a. 8 ad 2"><a name="28281"><span class= | |
| 608 "ref">[28281] Iª q. 1 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 609 dicendum quod argumentari ex auctoritate est maxime proprium huius | |
| 610 doctrinae, eo quod principia huius doctrinae per revelationem | |
| 611 habentur, et sic oportet quod credatur auctoritati eorum quibus | |
| 612 revelatio facta est. Nec hoc derogat dignitati huius doctrinae, nam | |
| 613 licet locus ab auctoritate quae fundatur super ratione humana, sit | |
| 614 infirmissimus; locus tamen ab auctoritate quae fundatur super | |
| 615 revelatione divina, est efficacissimus. Utitur tamen sacra doctrina | |
| 616 etiam ratione humana, non quidem ad probandum fidem, quia per hoc | |
| 617 tolleretur meritum fidei; sed ad manifestandum aliqua alia quae | |
| 618 traduntur in hac doctrina. Cum enim gratia non tollat naturam, sed | |
| 619 perficiat, oportet quod naturalis ratio subserviat fidei; sicut et | |
| 620 naturalis inclinatio voluntatis obsequitur caritati. Unde et | |
| 621 apostolus dicit, II ad Cor. X, <i>in captivitatem redigentes omnem | |
| 622 intellectum in obsequium Christi</i>. Et inde est quod etiam | |
| 623 auctoritatibus philosophorum sacra doctrina utitur, ubi per | |
| 624 rationem naturalem veritatem cognoscere potuerunt; sicut Paulus, | |
| 625 actuum XVII, inducit verbum Arati, dicens, <i>sicut et quidam | |
| 626 poetarum vestrorum dixerunt, genus Dei sumus</i>. Sed tamen sacra | |
| 627 doctrina huiusmodi auctoritatibus utitur quasi extraneis | |
| 628 argumentis, et probabilibus. Auctoritatibus autem canonicae | |
| 629 Scripturae utitur proprie, ex necessitate argumentando. | |
| 630 Auctoritatibus autem aliorum doctorum Ecclesiae, quasi arguendo ex | |
| 631 propriis, sed probabiliter. Innititur enim fides nostra revelationi | |
| 632 apostolis et prophetis factae, qui canonicos libros scripserunt, | |
| 633 non autem revelationi, si qua fuit aliis doctoribus facta. Unde | |
| 634 dicit Augustinus, in epistola ad Hieronymum, <i>solis eis | |
| 635 Scripturarum libris qui canonici appellantur, didici hunc honorem | |
| 636 deferre, ut nullum auctorem eorum in scribendo errasse aliquid | |
| 637 firmissime credam. Alios autem ita lego, ut, quantalibet sanctitate | |
| 638 doctrinaque praepolleant, non ideo verum putem, quod ipsi ita | |
| 639 senserunt vel scripserunt</i>.</p> | |
| 640 <br /> | |
| 641 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 642 <p title="I q. 1 a. 9 arg. 1"><a name="28282"><span class= | |
| 643 "ref">[28282] Iª q. 1 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 644 proceditur. Videtur quod sacra Scriptura non debeat uti metaphoris. | |
| 645 Illud enim quod est proprium infimae doctrinae, non videtur | |
| 646 competere huic scientiae, quae inter alias tenet locum supremum, ut | |
| 647 iam dictum est. Procedere autem per similitudines varias et | |
| 648 repraesentationes, est proprium poeticae, quae est infima inter | |
| 649 omnes doctrinas. Ergo huiusmodi similitudinibus uti, non est | |
| 650 conveniens huic scientiae.</p> | |
| 651 <p title="I q. 1 a. 9 arg. 2"><a name="28283"><span class= | |
| 652 "ref">[28283] Iª q. 1 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, haec | |
| 653 doctrina videtur esse ordinata ad veritatis manifestationem, unde | |
| 654 et manifestatoribus eius praemium promittitur, Eccli. XXIV, <i>qui | |
| 655 elucidant me, vitam aeternam habebunt</i>. Sed per huiusmodi | |
| 656 similitudines veritas occultatur. Non ergo competit huic doctrinae | |
| 657 divina tradere sub similitudine corporalium rerum.</p> | |
| 658 <p title="I q. 1 a. 9 arg. 3"><a name="28284"><span class= | |
| 659 "ref">[28284] Iª q. 1 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, quanto | |
| 660 aliquae creaturae sunt sublimiores, tanto magis ad divinam | |
| 661 similitudinem accedunt. Si igitur aliquae ex creaturis | |
| 662 transumerentur ad Deum, tunc oporteret talem transumptionem maxime | |
| 663 fieri ex sublimioribus creaturis, et non ex infimis. Quod tamen in | |
| 664 Scripturis frequenter invenitur.</p> | |
| 665 <p title="I q. 1 a. 9 s. c."><a name="28285"><span class= | |
| 666 "ref">[28285] Iª q. 1 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 667 quod dicitur Osee XII, <i>ego visionem multiplicavi eis, et in | |
| 668 manibus prophetarum assimilatus sum</i>. Tradere autem aliquid sub | |
| 669 similitudine, est metaphoricum. Ergo ad sacram doctrinam pertinet | |
| 670 uti metaphoris.</p> | |
| 671 <p title="I q. 1 a. 9 co."><a name="28286"><span class= | |
| 672 "ref">[28286] Iª q. 1 a. 9 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 673 quod conveniens est sacrae Scripturae divina et spiritualia sub | |
| 674 similitudine corporalium tradere. Deus enim omnibus providet | |
| 675 secundum quod competit eorum naturae. Est autem naturale homini ut | |
| 676 per sensibilia ad intelligibilia veniat, quia omnis nostra cognitio | |
| 677 a sensu initium habet. Unde convenienter in sacra Scriptura | |
| 678 traduntur nobis spiritualia sub metaphoris corporalium. Et hoc est | |
| 679 quod dicit Dionysius, I cap. caelestis hierarchiae, <i>impossibile | |
| 680 est nobis aliter lucere divinum radium, nisi varietate sacrorum | |
| 681 velaminum circumvelatum</i>. Convenit etiam sacrae Scripturae, quae | |
| 682 communiter omnibus proponitur (secundum illud ad Rom. I, | |
| 683 <i>sapientibus et insipientibus debitor sum</i>), ut spiritualia | |
| 684 sub similitudinibus corporalium proponantur; ut saltem vel sic | |
| 685 rudes eam capiant, qui ad intelligibilia secundum se capienda non | |
| 686 sunt idonei.</p> | |
| 687 <p title="I q. 1 a. 9 ad 1"><a name="28287"><span class= | |
| 688 "ref">[28287] Iª q. 1 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 689 dicendum quod poeta utitur metaphoris propter repraesentationem, | |
| 690 repraesentatio enim naturaliter homini delectabilis est. Sed sacra | |
| 691 doctrina utitur metaphoris propter necessitatem et utilitatem, ut | |
| 692 dictum est.</p> | |
| 693 <p title="I q. 1 a. 9 ad 2"><a name="28288"><span class= | |
| 694 "ref">[28288] Iª q. 1 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 695 dicendum quod radius divinae revelationis non destruitur propter | |
| 696 figuras sensibiles quibus circumvelatur, ut dicit Dionysius, sed | |
| 697 remanet in sua veritate; ut mentes quibus fit revelatio, non | |
| 698 permittat in similitudinibus permanere, sed elevet eas ad | |
| 699 cognitionem intelligibilium; et per eos quibus revelatio facta est, | |
| 700 alii etiam circa haec instruantur. Unde ea quae in uno loco | |
| 701 Scripturae traduntur sub metaphoris, in aliis locis expressius | |
| 702 exponuntur. Et ipsa etiam occultatio figurarum utilis est, ad | |
| 703 exercitium studiosorum, et contra irrisiones infidelium, de quibus | |
| 704 dicitur, Matth. VII, <i>nolite sanctum dare canibus</i>.</p> | |
| 705 <p title="I q. 1 a. 9 ad 3"><a name="28289"><span class= | |
| 706 "ref">[28289] Iª q. 1 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum | |
| 707 quod, sicut docet Dionysius, cap. II Cael. Hier., magis est | |
| 708 conveniens quod divina in Scripturis tradantur sub figuris vilium | |
| 709 corporum, quam corporum nobilium. Et hoc propter tria. Primo, quia | |
| 710 per hoc magis liberatur humanus animus ab errore. Manifestum enim | |
| 711 apparet quod haec secundum proprietatem non dicuntur de divinis, | |
| 712 quod posset esse dubium, si sub figuris nobilium corporum | |
| 713 describerentur divina; maxime apud illos qui nihil aliud a | |
| 714 corporibus nobilius excogitare noverunt. Secundo, quia hic modus | |
| 715 convenientior est cognitioni quam de Deo habemus in hac vita. Magis | |
| 716 enim manifestatur nobis de ipso quid non est, quam quid est, et | |
| 717 ideo similitudines illarum rerum quae magis elongantur a Deo, | |
| 718 veriorem nobis faciunt aestimationem quod sit supra illud quod de | |
| 719 Deo dicimus vel cogitamus. Tertio, quia per huiusmodi, divina magis | |
| 720 occultantur indignis.</p> | |
| 721 <br /> | |
| 722 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 723 <p title="I q. 1 a. 10 arg. 1"><a name="28290"><span class= | |
| 724 "ref">[28290] Iª q. 1 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum sic | |
| 725 proceditur. Videtur quod sacra Scriptura sub una littera non habeat | |
| 726 plures sensus, qui sunt historicus vel litteralis, allegoricus, | |
| 727 tropologicus sive moralis, et anagogicus. Multiplicitas enim | |
| 728 sensuum in una Scriptura parit confusionem et deceptionem, et | |
| 729 tollit arguendi firmitatem, unde ex multiplicibus propositionibus | |
| 730 non procedit argumentatio, sed secundum hoc aliquae fallaciae | |
| 731 assignantur. Sacra autem Scriptura debet esse efficax ad | |
| 732 ostendendam veritatem absque omni fallacia. Ergo non debent in ea | |
| 733 sub una littera plures sensus tradi.</p> | |
| 734 <p title="I q. 1 a. 10 arg. 2"><a name="28291"><span class= | |
| 735 "ref">[28291] Iª q. 1 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 736 Augustinus dicit in libro de utilitate credendi, quod <i>Scriptura | |
| 737 quae testamentum vetus vocatur, quadrifariam traditur, scilicet, | |
| 738 secundum historiam, secundum aetiologiam, secundum analogiam, | |
| 739 secundum allegoriam</i>. Quae quidem quatuor a quatuor praedictis | |
| 740 videntur esse aliena omnino. Non igitur conveniens videtur quod | |
| 741 eadem littera sacrae Scripturae secundum quatuor sensus praedictos | |
| 742 exponatur.</p> | |
| 743 <p title="I q. 1 a. 10 arg. 3"><a name="28292"><span class= | |
| 744 "ref">[28292] Iª q. 1 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 745 praeter praedictos sensus, invenitur sensus parabolicus, qui inter | |
| 746 illos sensus quatuor non continetur.</p> | |
| 747 <p title="I q. 1 a. 10 s. c."><a name="28293"><span class= | |
| 748 "ref">[28293] Iª q. 1 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 749 quod dicit Gregorius, XX Moralium, <i>sacra Scriptura omnes | |
| 750 scientias ipso locutionis suae more transcendit, quia uno eodemque | |
| 751 sermone, dum narrat gestum, prodit mysterium</i>.</p> | |
| 752 <p title="I q. 1 a. 10 co."><a name="28294"><span class= | |
| 753 "ref">[28294] Iª q. 1 a. 10 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 754 quod auctor sacrae Scripturae est Deus, in cuius potestate est ut | |
| 755 non solum voces ad significandum accommodet (quod etiam homo facere | |
| 756 potest), sed etiam res ipsas. Et ideo, cum in omnibus scientiis | |
| 757 voces significent, hoc habet proprium ista scientia, quod ipsae res | |
| 758 significatae per voces, etiam significant aliquid. Illa ergo prima | |
| 759 significatio, qua voces significant res, pertinet ad primum sensum, | |
| 760 qui est sensus historicus vel litteralis. Illa vero significatio | |
| 761 qua res significatae per voces, iterum res alias significant, | |
| 762 dicitur sensus spiritualis; qui super litteralem fundatur, et eum | |
| 763 supponit. Hic autem sensus spiritualis trifariam dividitur. Sicut | |
| 764 enim dicit apostolus, ad Hebr. VII, lex vetus figura est novae | |
| 765 legis, et ipsa nova lex, ut dicit Dionysius in ecclesiastica | |
| 766 hierarchia, est figura futurae gloriae, in nova etiam lege, ea quae | |
| 767 in capite sunt gesta, sunt signa eorum quae nos agere debemus. | |
| 768 Secundum ergo quod ea quae sunt veteris legis, significant ea quae | |
| 769 sunt novae legis, est sensus allegoricus, secundum vero quod ea | |
| 770 quae in Christo sunt facta, vel in his quae Christum significant, | |
| 771 sunt signa eorum quae nos agere debemus, est sensus moralis, prout | |
| 772 vero significant ea quae sunt in aeterna gloria, est sensus | |
| 773 anagogicus. Quia vero sensus litteralis est, quem auctor intendit, | |
| 774 auctor autem sacrae Scripturae Deus est, qui omnia simul suo | |
| 775 intellectu comprehendit, non est inconveniens, ut dicit Augustinus | |
| 776 XII confessionum, si etiam secundum litteralem sensum in una | |
| 777 littera Scripturae plures sint sensus.</p> | |
| 778 <p title="I q. 1 a. 10 ad 1"><a name="28295"><span class= | |
| 779 "ref">[28295] Iª q. 1 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 780 dicendum quod multiplicitas horum sensuum non facit | |
| 781 aequivocationem, aut aliam speciem multiplicitatis, quia, sicut iam | |
| 782 dictum est, sensus isti non multiplicantur propter hoc quod una vox | |
| 783 multa significet; sed quia ipsae res significatae per voces, | |
| 784 aliarum rerum possunt esse signa. Et ita etiam nulla confusio | |
| 785 sequitur in sacra Scriptura, cum omnes sensus fundentur super unum, | |
| 786 scilicet litteralem; ex quo solo potest trahi argumentum, non autem | |
| 787 ex his quae secundum allegoriam dicuntur, ut dicit Augustinus in | |
| 788 epistola contra Vincentium Donatistam. Non tamen ex hoc aliquid | |
| 789 deperit sacrae Scripturae, quia nihil sub spirituali sensu | |
| 790 continetur fidei necessarium, quod Scriptura per litteralem sensum | |
| 791 alicubi manifeste non tradat.</p> | |
| 792 <p title="I q. 1 a. 10 ad 2"><a name="28296"><span class= | |
| 793 "ref">[28296] Iª q. 1 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 794 dicendum quod illa tria, historia, aetiologia, analogia, ad unum | |
| 795 litteralem sensum pertinent. Nam historia est, ut ipse Augustinus | |
| 796 exponit, cum simpliciter aliquid proponitur, aetiologia vero, cum | |
| 797 causa dicti assignatur, sicut cum dominus assignavit causam quare | |
| 798 Moyses permisit licentiam repudiandi uxores, scilicet propter | |
| 799 duritiam cordis ipsorum, Matt. XIX, analogia vero est, cum veritas | |
| 800 unius Scripturae ostenditur veritati alterius non repugnare. Sola | |
| 801 autem allegoria, inter illa quatuor, pro tribus spiritualibus | |
| 802 sensibus ponitur. Sicut et Hugo de sancto Victore sub sensu | |
| 803 allegorico etiam anagogicum comprehendit, ponens in tertio suarum | |
| 804 sententiarum solum tres sensus, scilicet historicum, allegoricum et | |
| 805 tropologicum.</p> | |
| 806 <p title="I q. 1 a. 10 ad 3"><a name="28297"><span class= | |
| 807 "ref">[28297] Iª q. 1 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 808 dicendum quod sensus parabolicus sub litterali continetur, nam per | |
| 809 voces significatur aliquid proprie, et aliquid figurative; nec est | |
| 810 litteralis sensus ipsa figura, sed id quod est figuratum. Non enim | |
| 811 cum Scriptura nominat Dei brachium, est litteralis sensus quod in | |
| 812 Deo sit membrum huiusmodi corporale, sed id quod per hoc membrum | |
| 813 significatur, scilicet virtus operativa. In quo patet quod sensui | |
| 814 litterali sacrae Scripturae nunquam potest subesse falsum.</p> | |
| 815 <div class="centro"><br /> | |
| 816 <p><a href="sth0000.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 817 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 818 <a href="sth1002.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 819 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 820 <br /> | |
| 821 <hr /> | |
| 822 <br /> | |
| 823 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 824 hanc editionem<br /> | |
| 825 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 826 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 827 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 828 </div> | |
| 829 </body> | |
| 830 </html> |
