Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4046.html @ 34:2bc1f3a24bc0
fix p2
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 21:59:53 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 46-52</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione XLVI ad quaestionem | |
| 31 LII</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1903 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth4040.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth4053.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#48842">IIIª q. 46 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#48843">IIIª q. 46 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#48844">IIIª q. 46 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#48845">IIIª q. 46 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#48846">IIIª q. 46 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#48847">IIIª q. 46 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#48848">IIIª q. 46 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#48849">IIIª q. 46 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#48850">IIIª q. 46 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#48851">IIIª q. 46 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#48852">IIIª q. 46 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#48853">IIIª q. 46 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#48854">IIIª q. 46 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#48855">IIIª q. 46 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#48856">IIIª q. 46 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#48857">IIIª q. 46 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#48858">IIIª q. 46 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#48859">IIIª q. 46 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#48860">IIIª q. 46 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#48861">IIIª q. 46 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#48862">IIIª q. 46 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#48863">IIIª q. 46 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#48864">IIIª q. 46 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#48865">IIIª q. 46 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#48866">IIIª q. 46 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#48867">IIIª q. 46 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#48868">IIIª q. 46 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#48869">IIIª q. 46 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#48870">IIIª q. 46 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#48871">IIIª q. 46 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#48872">IIIª q. 46 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#48873">IIIª q. 46 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#48874">IIIª q. 46 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#48875">IIIª q. 46 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#48876">IIIª q. 46 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#48877">IIIª q. 46 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#48878">IIIª q. 46 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#48879">IIIª q. 46 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#48880">IIIª q. 46 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#48881">IIIª q. 46 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#48882">IIIª q. 46 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#48883">IIIª q. 46 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#48884">IIIª q. 46 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#48885">IIIª q. 46 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#48886">IIIª q. 46 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#48887">IIIª q. 46 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#48888">IIIª q. 46 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#48889">IIIª q. 46 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#48890">IIIª q. 46 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#48891">IIIª q. 46 a. 6 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#48892">IIIª q. 46 a. 6 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#48893">IIIª q. 46 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#48894">IIIª q. 46 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#48895">IIIª q. 46 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#48896">IIIª q. 46 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#48897">IIIª q. 46 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#48898">IIIª q. 46 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#48899">IIIª q. 46 a. 6 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#48900">IIIª q. 46 a. 6 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#48901">IIIª q. 46 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#48902">IIIª q. 46 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#48903">IIIª q. 46 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#48904">IIIª q. 46 a. 7 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#48905">IIIª q. 46 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#48906">IIIª q. 46 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#48907">IIIª q. 46 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#48908">IIIª q. 46 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#48909">IIIª q. 46 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#48910">IIIª q. 46 a. 7 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#48911">IIIª q. 46 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#48912">IIIª q. 46 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#48913">IIIª q. 46 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#48914">IIIª q. 46 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#48915">IIIª q. 46 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#48916">IIIª q. 46 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#48917">IIIª q. 46 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#48918">IIIª q. 46 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#48919">IIIª q. 46 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#48920">IIIª q. 46 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#48921">IIIª q. 46 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#48922">IIIª q. 46 a. 9 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#48923">IIIª q. 46 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#48924">IIIª q. 46 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#48925">IIIª q. 46 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#48926">IIIª q. 46 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#48927">IIIª q. 46 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#48928">IIIª q. 46 a. 9 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#48929">IIIª q. 46 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#48930">IIIª q. 46 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#48931">IIIª q. 46 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#48932">IIIª q. 46 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#48933">IIIª q. 46 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#48934">IIIª q. 46 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#48935">IIIª q. 46 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#48936">IIIª q. 46 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#48937">IIIª q. 46 a. 11 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#48938">IIIª q. 46 a. 11 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#48939">IIIª q. 46 a. 11 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#48940">IIIª q. 46 a. 11 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#48941">IIIª q. 46 a. 11 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#48942">IIIª q. 46 a. 11 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#48943">IIIª q. 46 a. 11 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#48944">IIIª q. 46 a. 11 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#48945">IIIª q. 46 a. 12 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#48946">IIIª q. 46 a. 12 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#48947">IIIª q. 46 a. 12 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#48948">IIIª q. 46 a. 12 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#48949">IIIª q. 46 a. 12 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#48950">IIIª q. 46 a. 12 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#48951">IIIª q. 46 a. 12 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#48952">IIIª q. 46 a. 12 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#48953">IIIª q. 47 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#48954">IIIª q. 47 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#48955">IIIª q. 47 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#48956">IIIª q. 47 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#48957">IIIª q. 47 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#48958">IIIª q. 47 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#48959">IIIª q. 47 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#48960">IIIª q. 47 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#48961">IIIª q. 47 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#48962">IIIª q. 47 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#48963">IIIª q. 47 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#48964">IIIª q. 47 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#48965">IIIª q. 47 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#48966">IIIª q. 47 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#48967">IIIª q. 47 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#48968">IIIª q. 47 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#48969">IIIª q. 47 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#48970">IIIª q. 47 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#48971">IIIª q. 47 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#48972">IIIª q. 47 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#48973">IIIª q. 47 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#48974">IIIª q. 47 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#48975">IIIª q. 47 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#48976">IIIª q. 47 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#48977">IIIª q. 47 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#48978">IIIª q. 47 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#48979">IIIª q. 47 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#48980">IIIª q. 47 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#48981">IIIª q. 47 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#48982">IIIª q. 47 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#48983">IIIª q. 47 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#48984">IIIª q. 47 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#48985">IIIª q. 47 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#48986">IIIª q. 47 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#48987">IIIª q. 47 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#48988">IIIª q. 47 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#48989">IIIª q. 47 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#48990">IIIª q. 47 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#48991">IIIª q. 47 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#48992">IIIª q. 47 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#48993">IIIª q. 47 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#48994">IIIª q. 47 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#48995">IIIª q. 47 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#48996">IIIª q. 47 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#48997">IIIª q. 47 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#48998">IIIª q. 47 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#48999">IIIª q. 47 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#49000">IIIª q. 47 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#49001">IIIª q. 47 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#49002">IIIª q. 48 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#49003">IIIª q. 48 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#49004">IIIª q. 48 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#49005">IIIª q. 48 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#49006">IIIª q. 48 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#49007">IIIª q. 48 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#49008">IIIª q. 48 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#49009">IIIª q. 48 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#49010">IIIª q. 48 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#49011">IIIª q. 48 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#49012">IIIª q. 48 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#49013">IIIª q. 48 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#49014">IIIª q. 48 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#49015">IIIª q. 48 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#49016">IIIª q. 48 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#49017">IIIª q. 48 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#49018">IIIª q. 48 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#49019">IIIª q. 48 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#49020">IIIª q. 48 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#49021">IIIª q. 48 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#49022">IIIª q. 48 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#49023">IIIª q. 48 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#49024">IIIª q. 48 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#49025">IIIª q. 48 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#49026">IIIª q. 48 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#49027">IIIª q. 48 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#49028">IIIª q. 48 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#49029">IIIª q. 48 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#49030">IIIª q. 48 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#49031">IIIª q. 48 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#49032">IIIª q. 48 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#49033">IIIª q. 48 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#49034">IIIª q. 48 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#49035">IIIª q. 48 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#49036">IIIª q. 48 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#49037">IIIª q. 48 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#49038">IIIª q. 48 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#49039">IIIª q. 48 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#49040">IIIª q. 48 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#49041">IIIª q. 48 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#49042">IIIª q. 48 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#49043">IIIª q. 48 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#49044">IIIª q. 48 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#49045">IIIª q. 48 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#49046">IIIª q. 48 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#49047">IIIª q. 48 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#49048">IIIª q. 48 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#49049">IIIª q. 48 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#49050">IIIª q. 48 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#49051">IIIª q. 49 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#49052">IIIª q. 49 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#49053">IIIª q. 49 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#49054">IIIª q. 49 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#49055">IIIª q. 49 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#49056">IIIª q. 49 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#49057">IIIª q. 49 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#49058">IIIª q. 49 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#49059">IIIª q. 49 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#49060">IIIª q. 49 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#49061">IIIª q. 49 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#49062">IIIª q. 49 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#49063">IIIª q. 49 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#49064">IIIª q. 49 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#49065">IIIª q. 49 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#49066">IIIª q. 49 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#49067">IIIª q. 49 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#49068">IIIª q. 49 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#49069">IIIª q. 49 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#49070">IIIª q. 49 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#49071">IIIª q. 49 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#49072">IIIª q. 49 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#49073">IIIª q. 49 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#49074">IIIª q. 49 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#49075">IIIª q. 49 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#49076">IIIª q. 49 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#49077">IIIª q. 49 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#49078">IIIª q. 49 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#49079">IIIª q. 49 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#49080">IIIª q. 49 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#49081">IIIª q. 49 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#49082">IIIª q. 49 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#49083">IIIª q. 49 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#49084">IIIª q. 49 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#49085">IIIª q. 49 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#49086">IIIª q. 49 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#49087">IIIª q. 49 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#49088">IIIª q. 49 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#49089">IIIª q. 49 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#49090">IIIª q. 49 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#49091">IIIª q. 49 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#49092">IIIª q. 49 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#49093">IIIª q. 49 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#49094">IIIª q. 49 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#49095">IIIª q. 49 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#49096">IIIª q. 49 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#49097">IIIª q. 49 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#49098">IIIª q. 49 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#49099">IIIª q. 49 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#49100">IIIª q. 49 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#49101">IIIª q. 49 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#49102">IIIª q. 49 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#49103">IIIª q. 49 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#49104">IIIª q. 49 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#49105">IIIª q. 49 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#49106">IIIª q. 50 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#49107">IIIª q. 50 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#49108">IIIª q. 50 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#49109">IIIª q. 50 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#49110">IIIª q. 50 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#49111">IIIª q. 50 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#49112">IIIª q. 50 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#49113">IIIª q. 50 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#49114">IIIª q. 50 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#49115">IIIª q. 50 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#49116">IIIª q. 50 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#49117">IIIª q. 50 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#49118">IIIª q. 50 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#49119">IIIª q. 50 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#49120">IIIª q. 50 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#49121">IIIª q. 50 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#49122">IIIª q. 50 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#49123">IIIª q. 50 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#49124">IIIª q. 50 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#49125">IIIª q. 50 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#49126">IIIª q. 50 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#49127">IIIª q. 50 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#49128">IIIª q. 50 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#49129">IIIª q. 50 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#49130">IIIª q. 50 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#49131">IIIª q. 50 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#49132">IIIª q. 50 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#49133">IIIª q. 50 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#49134">IIIª q. 50 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#49135">IIIª q. 50 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#49136">IIIª q. 50 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#49137">IIIª q. 50 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#49138">IIIª q. 50 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#49139">IIIª q. 50 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#49140">IIIª q. 50 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#49141">IIIª q. 50 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#49142">IIIª q. 50 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#49143">IIIª q. 50 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#49144">IIIª q. 50 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#49145">IIIª q. 50 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#49146">IIIª q. 50 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#49147">IIIª q. 50 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#49148">IIIª q. 50 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#49149">IIIª q. 50 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#49150">IIIª q. 50 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#49151">IIIª q. 50 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#49152">IIIª q. 50 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#49153">IIIª q. 50 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#49154">IIIª q. 50 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#49155">IIIª q. 50 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#49156">IIIª q. 50 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#49157">IIIª q. 51 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#49158">IIIª q. 51 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#49159">IIIª q. 51 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#49160">IIIª q. 51 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#49161">IIIª q. 51 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#49162">IIIª q. 51 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#49163">IIIª q. 51 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#49164">IIIª q. 51 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#49165">IIIª q. 51 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#49166">IIIª q. 51 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#49167">IIIª q. 51 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#49168">IIIª q. 51 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#49169">IIIª q. 51 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#49170">IIIª q. 51 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#49171">IIIª q. 51 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#49172">IIIª q. 51 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#49173">IIIª q. 51 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#49174">IIIª q. 51 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#49175">IIIª q. 51 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#49176">IIIª q. 51 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#49177">IIIª q. 51 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#49178">IIIª q. 51 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#49179">IIIª q. 51 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#49180">IIIª q. 51 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#49181">IIIª q. 51 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#49182">IIIª q. 51 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#49183">IIIª q. 51 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#49184">IIIª q. 51 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#49185">IIIª q. 51 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#49186">IIIª q. 51 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#49187">IIIª q. 51 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#49188">IIIª q. 51 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#49189">IIIª q. 51 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#49190">IIIª q. 51 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#49191">IIIª q. 51 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#49192">IIIª q. 52 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#49193">IIIª q. 52 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#49194">IIIª q. 52 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#49195">IIIª q. 52 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#49196">IIIª q. 52 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#49197">IIIª q. 52 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#49198">IIIª q. 52 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#49199">IIIª q. 52 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#49200">IIIª q. 52 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#49201">IIIª q. 52 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#49202">IIIª q. 52 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#49203">IIIª q. 52 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#49204">IIIª q. 52 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#49205">IIIª q. 52 a. 2 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#49206">IIIª q. 52 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#49207">IIIª q. 52 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#49208">IIIª q. 52 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#49209">IIIª q. 52 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#49210">IIIª q. 52 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#49211">IIIª q. 52 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#49212">IIIª q. 52 a. 2 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#49213">IIIª q. 52 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#49214">IIIª q. 52 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#49215">IIIª q. 52 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#49216">IIIª q. 52 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#49217">IIIª q. 52 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#49218">IIIª q. 52 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#49219">IIIª q. 52 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#49220">IIIª q. 52 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#49221">IIIª q. 52 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#49222">IIIª q. 52 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#49223">IIIª q. 52 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#49224">IIIª q. 52 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#49225">IIIª q. 52 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#49226">IIIª q. 52 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#49227">IIIª q. 52 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#49228">IIIª q. 52 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#49229">IIIª q. 52 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#49230">IIIª q. 52 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#49231">IIIª q. 52 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#49232">IIIª q. 52 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#49233">IIIª q. 52 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#49234">IIIª q. 52 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#49235">IIIª q. 52 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#49236">IIIª q. 52 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#49237">IIIª q. 52 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#49238">IIIª q. 52 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#49239">IIIª q. 52 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#49240">IIIª q. 52 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#49241">IIIª q. 52 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#49242">IIIª q. 52 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#49243">IIIª q. 52 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#49244">IIIª q. 52 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#49245">IIIª q. 52 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#49246">IIIª q. 52 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#49247">IIIª q. 52 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#49248">IIIª q. 52 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#49249">IIIª q. 52 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#49250">IIIª q. 52 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#49251">IIIª q. 52 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#49252">IIIª q. 52 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#49253">IIIª q. 52 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#49254">IIIª q. 52 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#49255">IIIª q. 52 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#49256">IIIª q. 52 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#49257">IIIª q. 52 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#49258">IIIª q. 52 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#49259">IIIª q. 52 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#49260">IIIª q. 52 a. 8 ad 3'); |
| 28 | 484 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 487 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 // --> |
| 28 | 489 //]]> |
| 490 </script><br /> | |
| 491 <hr /> | |
| 492 <br /></div> | |
| 493 <div class="D">Quaestio 46</div> | |
| 494 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 495 <p title="III q. 46 pr."><a name="48842"><span class="ref">[48842] | |
| 496 IIIª q. 46 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de | |
| 497 his quae pertinent ad exitum Christi de mundo. Et primo, de | |
| 498 passione eius; secundo, de morte; tertio, de sepultura; quarto, de | |
| 499 descensu ad Inferos. Circa passionem occurrit triplex consideratio, | |
| 500 prima, de ipsa passione; secunda, de causa efficiente passionis; | |
| 501 tertia, de fructu passionis. Circa primum quaeruntur duodecim. | |
| 502 Primo, utrum necesse fuerit Christum pati pro liberatione hominum. | |
| 503 Secundo, utrum fuerit alius modus possibilis liberationis humanae. | |
| 504 Tertio, utrum iste modus fuerit convenientior. Quarto, utrum fuerit | |
| 505 conveniens quod in cruce pateretur. Quinto, de generalitate | |
| 506 passionis eius. Sexto, utrum dolor quem in passione sustinuit, | |
| 507 fuerit maximus. Septimo, utrum tota anima eius pateretur. Octavo, | |
| 508 utrum passio eius impediverit gaudium fruitionis. Nono, de tempore | |
| 509 passionis. Decimo, de loco. Undecimo, utrum conveniens fuerit ipsum | |
| 510 cum latronibus crucifigi. Duodecimo, utrum passio ipsius Christi | |
| 511 sit divinitati attribuenda.</p> | |
| 512 <br /> | |
| 513 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 514 <p title="III q. 46 a. 1 arg. 1"><a name="48843"><span class= | |
| 515 "ref">[48843] IIIª q. 46 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 516 proceditur. Videtur quod non fuerit necessarium Christum pati pro | |
| 517 humani generis liberatione. Humanum enim genus liberari non poterat | |
| 518 nisi a Deo, secundum illud Isaiae XLV, <i>nunquid non ego dominus, | |
| 519 et non est ultra Deus absque me? Deus iustus et salvans non est | |
| 520 praeter me</i>. In Deum autem non cadit aliqua necessitas, quia hoc | |
| 521 repugnaret omnipotentiae ipsius. Ergo non fuit necessarium Christum | |
| 522 pati.</p> | |
| 523 <p title="III q. 46 a. 1 arg. 2"><a name="48844"><span class= | |
| 524 "ref">[48844] IIIª q. 46 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 525 necessarium voluntario opponitur. Sed Christus propria voluntate | |
| 526 est passus, dicitur enim Isaiae LIII, <i>oblatus est quia ipse | |
| 527 voluit</i>. Ergo non necessarium fuit eum pati.</p> | |
| 528 <p title="III q. 46 a. 1 arg. 3"><a name="48845"><span class= | |
| 529 "ref">[48845] IIIª q. 46 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 530 sicut in Psalmo dicitur, <i>universae viae domini misericordia et | |
| 531 veritas</i>. Sed non videtur necessarium quod pateretur ex parte | |
| 532 misericordiae divinae, quae, sicut gratis dona tribuit, ita videtur | |
| 533 quod gratis debita relaxet, absque satisfactione. Neque etiam ex | |
| 534 parte divinae iustitiae, secundum quam homo aeternam damnationem | |
| 535 meruerat. Ergo videtur non fuisse necessarium quod Christus pro | |
| 536 liberatione hominum pateretur.</p> | |
| 537 <p title="III q. 46 a. 1 arg. 4"><a name="48846"><span class= | |
| 538 "ref">[48846] IIIª q. 46 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 539 angelica natura est excellentior quam humana, ut patet per | |
| 540 Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Sed pro reparatione angelicae | |
| 541 naturae, quae peccaverat, Christus non est passus. Ergo videtur | |
| 542 quod nec etiam fuerit necessarium eum pati pro salute humani | |
| 543 generis.</p> | |
| 544 <p title="III q. 46 a. 1 s. c."><a name="48847"><span class= | |
| 545 "ref">[48847] IIIª q. 46 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 546 quod dicitur Ioan. III, <i>sicut Moyses exaltavit serpentem in | |
| 547 deserto, sic oportet exaltari filium hominis, ut omnis qui credit | |
| 548 in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam</i>. Quod quidem de | |
| 549 exaltatione in cruce intelligitur. Ergo videtur quod Christum | |
| 550 oportuerit pati.</p> | |
| 551 <p title="III q. 46 a. 1 co."><a name="48848"><span class= | |
| 552 "ref">[48848] IIIª q. 46 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 553 dicendum quod, sicut philosophus docet in V Metaphys., necessarium | |
| 554 multipliciter dicitur. Uno quidem modo, quod secundum sui naturam | |
| 555 impossibile est aliter se habere. Et sic manifestum est quod non | |
| 556 fuit necessarium Christum pati, neque ex parte Dei, neque ex parte | |
| 557 hominis. Alio modo dicitur aliquid necessarium ex aliquo exteriori. | |
| 558 Quod quidem si sit causa efficiens vel movens, facit necessitatem | |
| 559 coactionis, utpote cum aliquis non potest ire propter violentiam | |
| 560 detinentis ipsum. Si vero illud exterius quod necessitatem inducit, | |
| 561 sit finis, dicetur aliquid necessarium ex suppositione finis, | |
| 562 quando scilicet finis aliquis aut nullo modo potest esse, aut non | |
| 563 potest esse convenienter, nisi tali fine praesupposito. Non fuit | |
| 564 ergo necessarium Christum pati necessitate coactionis, neque ex | |
| 565 parte Dei, qui Christum definivit pati; neque etiam ex parte ipsius | |
| 566 Christi, qui voluntarie passus est. Fuit autem necessarium | |
| 567 necessitate finis. Qui quidem potest tripliciter intelligi. Primo | |
| 568 quidem, ex parte nostra, qui per eius passionem liberati sumus, | |
| 569 secundum illud Ioan. III, <i>oportet exaltari filium hominis, ut | |
| 570 omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam</i>. | |
| 571 Secundo, ex parte ipsius Christi, qui per humilitatem passionis | |
| 572 meruit gloriam exaltationis. Et ad hoc pertinet quod dicitur Luc. | |
| 573 ult., <i>haec oportuit Christum pati, et sic intrare in gloriam | |
| 574 suam</i>. Tertio, ex parte Dei, cuius definitio est circa passionem | |
| 575 Christi praenuntiatam in Scripturis et praefiguratam in observantia | |
| 576 veteris testamenti. Et hoc est quod dicitur Luc. XXII, <i>filius | |
| 577 hominis secundum quod definitum est vadit</i>; et Luc. ult., | |
| 578 <i>haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem | |
| 579 vobiscum, quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in | |
| 580 lege Moysi et prophetis et Psalmis de me; et, quoniam scriptum est | |
| 581 quoniam oportebat Christum pati et resurgere a mortuis</i>.</p> | |
| 582 <p title="III q. 46 a. 1 ad 1"><a name="48849"><span class= | |
| 583 "ref">[48849] IIIª q. 46 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 584 dicendum quod ratio illa procedit de necessitate coactionis ex | |
| 585 parte Dei.</p> | |
| 586 <p title="III q. 46 a. 1 ad 2"><a name="48850"><span class= | |
| 587 "ref">[48850] IIIª q. 46 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 588 dicendum quod ratio illa procedit de necessitate coactionis ex | |
| 589 parte hominis Christi.</p> | |
| 590 <p title="III q. 46 a. 1 ad 3"><a name="48851"><span class= | |
| 591 "ref">[48851] IIIª q. 46 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 592 dicendum quod hominem liberari per passionem Christi, conveniens | |
| 593 fuit et misericordiae et iustitiae eius. Iustitiae quidem, quia per | |
| 594 passionem suam Christus satisfecit pro peccato humani generis, et | |
| 595 ita homo per iustitiam Christi liberatus est. Misericordiae vero, | |
| 596 quia, cum homo per se satisfacere non posset pro peccato totius | |
| 597 humanae naturae, ut supra habitum est, Deus ei satisfactorem dedit | |
| 598 filium suum, secundum illud Rom. III, <i>iustificati gratis per | |
| 599 gratiam ipsius, per redemptionem quae est in Christo Iesu, quem | |
| 600 proposuit Deus propitiatorem per fidem ipsius</i>. Et hoc fuit | |
| 601 abundantioris misericordiae quam si peccata absque satisfactione | |
| 602 dimisisset. Unde dicitur Ephes. II, <i>Deus, qui dives est in | |
| 603 misericordia, propter nimiam caritatem qua dilexit nos, cum essemus | |
| 604 mortui peccatis, convivificavit nos in Christo</i>.</p> | |
| 605 <p title="III q. 46 a. 1 ad 4"><a name="48852"><span class= | |
| 606 "ref">[48852] IIIª q. 46 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 607 dicendum quod peccatum Angeli non fuit remediabile, sicut peccatum | |
| 608 hominis, ut ex supra dictis in prima parte patet.</p> | |
| 609 <br /> | |
| 610 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 611 <p title="III q. 46 a. 2 arg. 1"><a name="48853"><span class= | |
| 612 "ref">[48853] IIIª q. 46 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 613 sic proceditur. Videtur quod non fuit possibilis alius modus | |
| 614 liberationis humanae naturae quam per passionem Christi. Dixit enim | |
| 615 dominus, Ioan. XII, <i>nisi granum frumenti cadens in terram | |
| 616 mortuum fuerit, ipsum solum manet, si autem mortuum fuerit, multum | |
| 617 fructum affert</i>, ubi dicit Augustinus quod <i>seipsum granum | |
| 618 dicebat</i>. Nisi ergo mortem passus esset, aliter fructum nostrae | |
| 619 liberationis non fecisset.</p> | |
| 620 <p title="III q. 46 a. 2 arg. 2"><a name="48854"><span class= | |
| 621 "ref">[48854] IIIª q. 46 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 622 Matth. XXVI dominus dicit ad patrem, <i>pater mi, si non potest | |
| 623 iste calix transire nisi bibam illum, fiat voluntas tua</i>. | |
| 624 Loquitur autem ibi de calice passionis. Ergo passio Christi | |
| 625 praeterire non poterat. Unde et Hilarius dicit, <i>ideo calix | |
| 626 transire non potest nisi illum bibat, quia reparari nisi ex eius | |
| 627 passione non possumus</i>.</p> | |
| 628 <p title="III q. 46 a. 2 arg. 3"><a name="48855"><span class= | |
| 629 "ref">[48855] IIIª q. 46 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 630 iustitia Dei exigebat ut homo a peccato liberaretur, Christo per | |
| 631 passionem suam satisfaciente. Sed Christus suam iustitiam | |
| 632 praeterire non potest. Dicitur enim II ad Tim. II, <i>si non | |
| 633 credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest</i>. | |
| 634 Seipsum autem negaret si iustitiam suam negaret, cum ipse sit | |
| 635 iustitia. Ergo videtur quod non fuerit possibile alio modo hominem | |
| 636 liberari quam per passionem Christi.</p> | |
| 637 <p title="III q. 46 a. 2 arg. 4"><a name="48856"><span class= | |
| 638 "ref">[48856] IIIª q. 46 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 639 fidei non potest subesse falsum. Sed antiqui patres crediderunt | |
| 640 Christum passurum. Ergo videtur quod non potuerit esse quin | |
| 641 Christus pateretur.</p> | |
| 642 <p title="III q. 46 a. 2 s. c."><a name="48857"><span class= | |
| 643 "ref">[48857] IIIª q. 46 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 644 quod Augustinus dicit, XIII de Trin., <i>istum modum quo nos per | |
| 645 mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Iesum, Deus liberare | |
| 646 dignatur, asserimus bonum et divinae dignitati congruum, verum | |
| 647 etiam ostendamus alium modum possibilem Deo fuisse, cuius potestati | |
| 648 cuncta aequaliter subiacent</i>.</p> | |
| 649 <p title="III q. 46 a. 2 co."><a name="48858"><span class= | |
| 650 "ref">[48858] IIIª q. 46 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 651 dicendum quod aliquid potest dici possibile vel impossibile | |
| 652 dupliciter, uno modo, simpliciter et absolute; alio modo, ex | |
| 653 suppositione. Simpliciter igitur et absolute loquendo, possibile | |
| 654 fuit Deo alio modo hominem liberare quam per passionem Christi, | |
| 655 <i>quia non est impossibile apud Deum omne verbum</i>, ut dicitur | |
| 656 Luc. I. Sed ex aliqua suppositione facta, fuit impossibile. Quia | |
| 657 enim impossibile est Dei praescientiam falli et eius voluntatem | |
| 658 sive dispositionem cassari, supposita praescientia et | |
| 659 praeordinatione Dei de passione Christi, non erat simul possibile | |
| 660 Christum non pati, et hominem alio modo quam per eius passionem | |
| 661 liberari. Et est eadem ratio de omnibus his quae sunt praescita et | |
| 662 praeordinata a Deo, ut in prima parte habitum est.</p> | |
| 663 <p title="III q. 46 a. 2 ad 1"><a name="48859"><span class= | |
| 664 "ref">[48859] IIIª q. 46 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 665 dicendum quod dominus ibi loquitur supposita praescientia et | |
| 666 praeordinatione Dei, secundum quam erat ordinatum ut fructus | |
| 667 humanae salutis non sequeretur nisi Christo patiente.</p> | |
| 668 <p title="III q. 46 a. 2 ad 2"><a name="48860"><span class= | |
| 669 "ref">[48860] IIIª q. 46 a. 2 ad 2</span></a> Et similiter | |
| 670 intelligendum est quod secundo obiicitur, <i>si non potest hic | |
| 671 calix transire nisi bibam illum</i>, scilicet, propter hoc quod et | |
| 672 tu ita disposuisti. Unde subdit, <i>fiat voluntas tua</i>.</p> | |
| 673 <p title="III q. 46 a. 2 ad 3"><a name="48861"><span class= | |
| 674 "ref">[48861] IIIª q. 46 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 675 dicendum quod haec etiam iustitia dependet ex voluntate divina ab | |
| 676 humano genere satisfactionem pro peccato exigente. Alioquin, si | |
| 677 voluisset absque omni satisfactione hominem a peccato liberare, | |
| 678 contra iustitiam non fecisset. Ille enim iudex non potest, salva | |
| 679 iustitia, culpam sive poenam dimittere, qui habet punire culpam in | |
| 680 alium commissam, puta vel in alium hominem, vel in totam | |
| 681 rempublicam, sive in superiorem principem. Sed Deus non habet | |
| 682 aliquem superiorem, sed ipse est supremum et commune bonum totius | |
| 683 universi. Et ideo, si dimittat peccatum, quod habet rationem culpae | |
| 684 ex eo quod contra ipsum committitur, nulli facit iniuriam, sicut | |
| 685 quicumque homo remittit offensam in se commissam absque | |
| 686 satisfactione, misericorditer, et non iniuste agit. Et ideo David, | |
| 687 misericordiam petens, dicebat, tibi soli peccavi, quasi dicat, | |
| 688 potes sine iniustitia mihi dimittere.</p> | |
| 689 <p title="III q. 46 a. 2 ad 4"><a name="48862"><span class= | |
| 690 "ref">[48862] IIIª q. 46 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 691 dicendum quod fides humana, et etiam Scripturae divinae, quibus | |
| 692 fides instruitur, innituntur praescientiae et ordinationi divinae. | |
| 693 Et ideo eadem ratio est de necessitate quae provenit ex | |
| 694 suppositione eorum, et de necessitate quae provenit ex praescientia | |
| 695 et voluntate divina.</p> | |
| 696 <br /> | |
| 697 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 698 <p title="III q. 46 a. 3 arg. 1"><a name="48863"><span class= | |
| 699 "ref">[48863] IIIª q. 46 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 700 proceditur. Videtur quod alius modus convenientior fuisset | |
| 701 liberationis humanae quam per passionem Christi. Natura enim in sua | |
| 702 operatione imitatur opus divinum, utpote a Deo mota et regulata. | |
| 703 Sed natura non facit per duo quod per unum potest facere. Cum ergo | |
| 704 Deus potuerit hominem liberare sola propria voluntate, non videtur | |
| 705 conveniens fuisse quod ad liberationem humani generis Christi | |
| 706 passio adderetur.</p> | |
| 707 <p title="III q. 46 a. 3 arg. 2"><a name="48864"><span class= | |
| 708 "ref">[48864] IIIª q. 46 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, ea | |
| 709 quae fiunt per naturam, convenientius fiunt quam ea quae per | |
| 710 violentiam fiunt, quia violentum est quaedam excisio, seu casus, ab | |
| 711 eo quod est secundum naturam, ut dicitur in libro de caelo. Sed | |
| 712 passio Christi mortem violentam induxit. Ergo convenientius fuisset | |
| 713 quod Christus naturali morte moriendo hominem liberaret, quam quod | |
| 714 pateretur.</p> | |
| 715 <p title="III q. 46 a. 3 arg. 3"><a name="48865"><span class= | |
| 716 "ref">[48865] IIIª q. 46 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 717 convenientissimum videtur quod ille qui violenter et iniuste | |
| 718 detinet, per superioris potentiam spolietur, unde et Isaiae LII | |
| 719 dicitur, <i>gratis venundati estis, et sine argento redimemini</i>. | |
| 720 Sed Diabolus nullum ius in homine habebat, quem per fraudem | |
| 721 deceperat, et per quandam violentiam servituti subiectum detinebat. | |
| 722 Ergo videtur convenientissimum fuisse quod Christus Diabolum per | |
| 723 solam potentiam spoliaret, absque sua passione.</p> | |
| 724 <p title="III q. 46 a. 3 s. c."><a name="48866"><span class= | |
| 725 "ref">[48866] IIIª q. 46 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 726 quod Augustinus dicit, XIII de Trin., <i>sanandae nostrae miseriae | |
| 727 convenientior modus alius non fuit</i> quam per Christi | |
| 728 passionem.</p> | |
| 729 <p title="III q. 46 a. 3 co."><a name="48867"><span class= | |
| 730 "ref">[48867] IIIª q. 46 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 731 dicendum quod tanto aliquis modus convenientior est ad assequendum | |
| 732 finem, quanto per ipsum plura concurrunt quae sunt expedientia | |
| 733 fini. Per hoc autem quod homo per Christi passionem est liberatus, | |
| 734 multa occurrerunt ad salutem hominis pertinentia, praeter | |
| 735 liberationem a peccato. Primo enim, per hoc homo cognoscit quantum | |
| 736 Deus hominem diligat, et per hoc provocatur ad eum diligendum, in | |
| 737 quo perfectio humanae salutis consistit. Unde apostolus dicit, Rom. | |
| 738 V, <i>commendat suam caritatem Deus in nobis, quoniam, cum inimici | |
| 739 essemus, Christus pro nobis mortuus est</i>. Secundo, quia per hoc | |
| 740 dedit nobis exemplum obedientiae, humilitatis, constantiae, | |
| 741 iustitiae, et ceterarum virtutum in passione Christi ostensarum, | |
| 742 quae sunt necessariae ad humanam salutem. Unde dicitur I Pet. II, | |
| 743 <i>Christus passus est pro nobis, nobis relinquens exemplum, ut | |
| 744 sequamur vestigia eius</i>. Tertio, quia Christus per passionem | |
| 745 suam non solum hominem a peccato liberavit, sed etiam gratiam | |
| 746 iustificantem et gloriam beatitudinis ei promeruit, ut infra | |
| 747 dicetur. Quarto, quia per hoc est homini indicta maior necessitas | |
| 748 se immunem a peccato conservandi, secundum illud I Cor. VI, | |
| 749 <i>empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore | |
| 750 vestro</i>. Quinto, quia hoc ad maiorem dignitatem cessit, ut, | |
| 751 sicut homo victus fuerat et deceptus a Diabolo, ita etiam homo | |
| 752 esset qui Diabolum vinceret; et sicut homo mortem meruit, ita homo | |
| 753 moriendo mortem superaret; ut dicitur I Cor. XV, <i>Deo gratias, | |
| 754 qui dedit nobis victoriam per Iesum Christum</i>. Et ideo | |
| 755 convenientius fuit quod per passionem Christi liberaremur, quam per | |
| 756 solam Dei voluntatem.</p> | |
| 757 <p title="III q. 46 a. 3 ad 1"><a name="48868"><span class= | |
| 758 "ref">[48868] IIIª q. 46 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 759 dicendum quod natura etiam, ut aliquid convenientius faciat, plura | |
| 760 ad unum assumit, sicut duos oculos ad videndum. Et idem patet in | |
| 761 aliis.</p> | |
| 762 <p title="III q. 46 a. 3 ad 2"><a name="48869"><span class= | |
| 763 "ref">[48869] IIIª q. 46 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 764 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, <i>Christus non sui | |
| 765 mortem, quam non habebat, cum sit vita, sed hominum mortem venerat | |
| 766 consumpturus. Unde non propria morte corpus deposuit, sed ab | |
| 767 hominibus illatam sustinuit. Sed et, si aegrotavisset corpus eius | |
| 768 et in conspectu omnium solveretur, inconveniens erat eum qui | |
| 769 aliorum languores sanaret, habere proprium corpus affectum | |
| 770 languoribus. Sed et, si absque aliquo morbo seorsum alicubi corpus | |
| 771 deposuisset ac deinde se offerret, non crederetur ei de | |
| 772 resurrectione disserenti. Quomodo enim pateret Christi in morte | |
| 773 victoria, nisi, coram omnibus eam patiens, per incorruptionem | |
| 774 corporis probasset extinctam?</i></p> | |
| 775 <p title="III q. 46 a. 3 ad 3"><a name="48870"><span class= | |
| 776 "ref">[48870] IIIª q. 46 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 777 dicendum quod, licet Diabolus iniuste invaserit hominem, tamen homo | |
| 778 propter peccatum iuste erat sub servitute Diaboli derelictus a Deo. | |
| 779 Et ideo conveniens fuit ut per iustitiam homo a servitute Diaboli | |
| 780 liberaretur, Christo satisfaciente pro ipso per suam passionem. | |
| 781 Fuit etiam hoc conveniens ad vincendam superbiam Diaboli, <i>qui | |
| 782 est desertor iustitiae et amator potentiae, ut Christus Diabolum | |
| 783 vinceret et hominem liberaret, non per solam potentiam divinitatis, | |
| 784 sed etiam per iustitiam et humilitatem passionis</i>, ut Augustinus | |
| 785 dicit, XIII de Trinitate.</p> | |
| 786 <br /> | |
| 787 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 788 <p title="III q. 46 a. 4 arg. 1"><a name="48871"><span class= | |
| 789 "ref">[48871] IIIª q. 46 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 790 proceditur. Videtur quod Christus non debuerit pati in cruce. | |
| 791 Veritas enim debet respondere figurae. Sed in figuram Christi | |
| 792 praecesserunt omnia sacrificia veteris testamenti, in quibus | |
| 793 animalia gladio necabantur, et postmodum igni cremabantur. Ergo | |
| 794 videtur quod Christus non debuerit pati in cruce, sed magis gladio | |
| 795 vel igne.</p> | |
| 796 <p title="III q. 46 a. 4 arg. 2"><a name="48872"><span class= | |
| 797 "ref">[48872] IIIª q. 46 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 798 Damascenus dicit quod Christus non debuit assumere detractibiles | |
| 799 passiones. Sed mors crucis videtur maxime detractibilis et | |
| 800 ignominiosa, unde dicitur Sap. II, <i>morte turpissima condemnemus | |
| 801 eum</i>. Ergo videtur quod Christus non debuit pati mortem | |
| 802 crucis.</p> | |
| 803 <p title="III q. 46 a. 4 arg. 3"><a name="48873"><span class= | |
| 804 "ref">[48873] IIIª q. 46 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, de | |
| 805 Christo dicitur, <i>benedictus qui venit in nomine domini</i>, ut | |
| 806 patet Matth. XXI. Sed mors crucis erat mors maledictionis, secundum | |
| 807 illud Deut. XXI, <i>maledictus a Deo est qui pendet in ligno</i>. | |
| 808 Ergo videtur quod non fuit conveniens Christum crucifigi.</p> | |
| 809 <p title="III q. 46 a. 4 s. c."><a name="48874"><span class= | |
| 810 "ref">[48874] IIIª q. 46 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 811 quod dicitur Philipp. II, <i>factus est obediens usque ad mortem, | |
| 812 mortem autem crucis</i>.</p> | |
| 813 <p title="III q. 46 a. 4 co."><a name="48875"><span class= | |
| 814 "ref">[48875] IIIª q. 46 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 815 dicendum quod convenientissimum fuit Christum pati mortem crucis. | |
| 816 Primo quidem, propter exemplum virtutis. Dicit enim Augustinus, in | |
| 817 libro octogintatrium quaest., <i>sapientia Dei hominem, ad exemplum | |
| 818 quo recte viveremus, suscepit. Pertinet autem ad vitam rectam ea | |
| 819 quae non sunt metuenda, non metuere. Sunt autem homines qui, | |
| 820 quamvis mortem ipsam non timeant, genus tamen mortis horrescunt. Ut | |
| 821 ergo nullum genus mortis recte viventi homini metuendum esset, | |
| 822 illius hominis cruce ostendendum fuit, nihil enim erat, inter omnia | |
| 823 genera mortis, illo genere execrabilius et formidabilius</i>. | |
| 824 Secundo, quia hoc genus mortis maxime conveniens erat satisfactioni | |
| 825 pro peccato primi parentis, quod fuit ex eo quod, contra mandatum | |
| 826 Dei, pomum ligni vetiti sumpsit. Et ideo conveniens fuit quod | |
| 827 Christus, ad satisfaciendum pro peccato illo, seipsum pateretur | |
| 828 ligno affigi, quasi restituens quod Adam sustulerat, secundum illud | |
| 829 Psalmi, <i>quae non rapui, tunc exsolvebam</i>. Unde Augustinus | |
| 830 dicit, in quodam sermone de passione, <i>contemsit Adam praeceptum, | |
| 831 accipiens ex arbore, sed quidquid Adam perdidit, Christus in cruce | |
| 832 invenit</i>. Tertia ratio est quia, ut Chrysostomus dicit, in | |
| 833 sermone de passione, <i>in excelso ligno, et non sub tecto passus | |
| 834 est, ut etiam ipsius aeris natura mundetur. Sed et ipsa terra | |
| 835 simile beneficium sentiebat, decurrentis de latere sanguinis | |
| 836 stillatione mundata</i>. Et super illud Ioan. III, <i>oportet | |
| 837 exaltari filium hominis, exaltari audiens, suspensionem intelligas | |
| 838 in altum, ut sanctificaret aerem qui sanctificaverat terram | |
| 839 ambulando in ea</i>. Quarta ratio est quia, per hoc quod in ea | |
| 840 moritur, ascensum nobis parat in caelum, ut Chrysostomus dicit. Et | |
| 841 inde est quod ipse dicit, Ioan. XII, <i>ego, si exaltatus fuero a | |
| 842 terra, omnia traham ad meipsum</i>. Quinta ratio est quia hoc | |
| 843 competit universali salvationi totius mundi. Unde Gregorius | |
| 844 Nyssenus dicit quod <i>figura crucis, a medio contactu in quatuor | |
| 845 extrema partita, significat virtutem et providentiam eius qui in ea | |
| 846 pependit, ubique diffusam</i>. Chrysostomus etiam dicit quod in | |
| 847 cruce, <i>expansis manibus, moritur, ut altera manu veterem | |
| 848 populum, altera eos qui ex gentibus sunt, trahat</i>. Sexta ratio | |
| 849 est quia per hoc genus mortis diversae virtutes designantur. Unde | |
| 850 Augustinus dicit, in libro de gratia Vet. et novi Test., <i>non | |
| 851 frustra tale genus mortis elegit, ut latitudinis et altitudinis et | |
| 852 longitudinis et profunditatis</i>, de quibus apostolus loquitur, | |
| 853 <i>magister existeret. Nam latitudo est in eo ligno quod | |
| 854 transversum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia ibi | |
| 855 extenduntur manus. Longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad | |
| 856 terram conspicuum est, ibi enim quodammodo statur, idest, | |
| 857 persistitur et perseveratur; quod longanimitati tribuitur. Altitudo | |
| 858 est in ea ligni parte quae ab illa quae transversa figitur, sursum | |
| 859 versus relinquitur, hoc est, ad caput crucifixi, quia bene | |
| 860 sperantium superna expectatio est. Iam vero illud ex ligno quod | |
| 861 fixum occultatur, unde totum illud exurgit, significat | |
| 862 profunditatem gratuitae gratiae</i>. Et, sicut Augustinus dicit, | |
| 863 super Ioan., <i>lignum in quo fixa erant membra patientis, etiam | |
| 864 cathedra fuit magistri docentis</i>. Septima ratio est quia hoc | |
| 865 genus mortis plurimis figuris respondet. Ut enim Augustinus dicit, | |
| 866 in sermone de passione, de diluvio aquarum humanum genus arca | |
| 867 lignea liberavit; de Aegypto Dei populo recedente, Moyses mare | |
| 868 virga divisit, et Pharaonem prostravit, et populum Dei redemit; | |
| 869 idem Moyses lignum in aquam misit et amaram aquam in dulcedinem | |
| 870 commutavit; ex lignea virga de spirituali petra salutaris unda | |
| 871 profertur; et, ut Amalec vinceretur, contra virgam Moyses expansis | |
| 872 manibus extenditur; et lex Dei arcae testamenti creditur ligneae; | |
| 873 ut his omnibus ad lignum crucis, quasi per quosdam gradus, | |
| 874 veniatur.</p> | |
| 875 <p title="III q. 46 a. 4 ad 1"><a name="48876"><span class= | |
| 876 "ref">[48876] IIIª q. 46 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 877 dicendum quod altare holocaustorum, in quo sacrificia animalium | |
| 878 offerebantur, erat factum de lignis, ut habetur Exod. XXVII, et | |
| 879 quantum ad hoc veritas respondet figurae. <i>Non autem oportet quod | |
| 880 quantum, ad omnia, quia iam non esset similitudo, sed veritas</i>, | |
| 881 ut Damascenus dicit, in III libro. Specialiter tamen, ut | |
| 882 Chrysostomus dicit, <i>non caput ei amputatur, ut Ioanni; neque | |
| 883 sectus est, ut Isaias, ut corpus integrum et indivisibile morti | |
| 884 servet, et non fiat occasio volentibus Ecclesiam dividere</i>. Loco | |
| 885 autem materialis ignis, fuit in holocausto Christi ignis | |
| 886 caritatis.</p> | |
| 887 <p title="III q. 46 a. 4 ad 2"><a name="48877"><span class= | |
| 888 "ref">[48877] IIIª q. 46 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 889 dicendum quod Christus detractibiles passiones assumere renuit quae | |
| 890 pertinebant ad defectum scientiae vel gratiae, aut etiam virtutis. | |
| 891 Non autem illas quae pertinent ad iniuriam ab exteriori illatam, | |
| 892 quinimmo, ut dicitur Heb. XII, <i>sustinuit crucem confusione | |
| 893 contempta</i>.</p> | |
| 894 <p title="III q. 46 a. 4 ad 3"><a name="48878"><span class= | |
| 895 "ref">[48878] IIIª q. 46 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 896 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XIV contra Faustum, peccatum | |
| 897 maledictum est et per consequens mors et mortalitas ex peccato | |
| 898 proveniens, <i>caro autem Christi mortalis fuit, similitudinem | |
| 899 habens carnis peccati</i>. Et propter hoc Moyses eam nominat | |
| 900 maledictum, sicut et apostolus nominat eam peccatum, dicens, II | |
| 901 Cor. V, <i>eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum | |
| 902 fecit</i>, scilicet per poenam peccati. <i>Nec ideo maior invidia | |
| 903 est, quia dixit, maledictus est a Deo. Nisi enim Deus peccatum | |
| 904 odisset, non ad eam suscipiendam atque tollendam filium suum | |
| 905 mitteret. Confitere ergo maledictum suscepisse pro nobis, quem | |
| 906 confiteris mortuum esse pro nobis</i>. Unde et Galat. III dicitur, | |
| 907 <i>Christus nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis | |
| 908 maledictum</i>.</p> | |
| 909 <br /> | |
| 910 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 911 <p title="III q. 46 a. 5 arg. 1"><a name="48879"><span class= | |
| 912 "ref">[48879] IIIª q. 46 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 913 proceditur. Videtur quod Christus omnes passiones sustinuerit. | |
| 914 Dicit enim Hilarius, in X de Trin., <i>unigenitus Dei, ad | |
| 915 peragendum mortis suae sacramentum, consummasse in se omne | |
| 916 humanarum genus passionum testatur, cum, inclinato capite, emisit | |
| 917 spiritum</i>. Videtur ergo quod omnes passiones humanas | |
| 918 sustinuerit.</p> | |
| 919 <p title="III q. 46 a. 5 arg. 2"><a name="48880"><span class= | |
| 920 "ref">[48880] IIIª q. 46 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 921 Isaiae LII dicitur, <i>ecce, intelliget servus meus, et | |
| 922 exaltabitur, et elevabitur, et sublimis erit valde. Sicut | |
| 923 obstupuerunt super eum multi, sic inglorius erit inter viros | |
| 924 aspectus eius, et forma eius inter filios hominum</i>. Sed Christus | |
| 925 est exaltatus secundum hoc quod habuit omnem gratiam et omnem | |
| 926 scientiam, pro quo super eo multi admirantes obstupuerunt. Ergo | |
| 927 videtur quod inglorius fuerit sustinendo omnem passionem | |
| 928 humanam.</p> | |
| 929 <p title="III q. 46 a. 5 arg. 3"><a name="48881"><span class= | |
| 930 "ref">[48881] IIIª q. 46 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 931 passio Christi ordinata est ad liberationem hominis a peccato, ut | |
| 932 supra dictum est. Sed Christus venit liberare homines ab omni | |
| 933 peccatorum genere. Ergo debuit pati omne genus passionum.</p> | |
| 934 <p title="III q. 46 a. 5 s. c."><a name="48882"><span class= | |
| 935 "ref">[48882] IIIª q. 46 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 936 quod dicitur Ioan. XIX, quod <i>milites primi quidem fregerunt | |
| 937 crura et alterius qui crucifixus est cum eo, ad Iesum autem cum | |
| 938 venissent, non fregerunt eius crura</i>. Non ergo passus est omnem | |
| 939 humanam passionem.</p> | |
| 940 <p title="III q. 46 a. 5 co."><a name="48883"><span class= | |
| 941 "ref">[48883] IIIª q. 46 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 942 dicendum quod passiones humanae possunt considerari dupliciter. Uno | |
| 943 modo, quantum ad speciem. Et sic non oportuit Christum omnem | |
| 944 humanam passionem pati, quia multae passionum species sibi invicem | |
| 945 contrariantur, sicut combustio in igne et submersio in aqua. | |
| 946 Loquimur enim nunc de passionibus ab extrinseco illatis, quia | |
| 947 passiones ab intrinseco causatas, sicut sunt aegritudines | |
| 948 corporales, non decuit eum pati, ut supra dictum est. Sed secundum | |
| 949 genus, passus est omnem passionem humanam. Quod quidem potest | |
| 950 considerari tripliciter. Uno modo, ex parte hominum. Passus est | |
| 951 enim aliquid et a gentilibus, et a Iudaeis; a masculis et feminis, | |
| 952 ut patet de ancillis accusantibus Petrum. Passus est etiam a | |
| 953 principibus, et a ministris eorum, et popularibus, secundum illud | |
| 954 Psalmi, <i>quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? | |
| 955 Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus | |
| 956 dominum et adversus Christum eius</i>. Passus est etiam a | |
| 957 familiaribus et notis, sicut patet de Iuda eum prodente, et Petro | |
| 958 ipsum negante. Alio modo patet idem ex parte eorum in quibus homo | |
| 959 potest pati. Passus est enim Christus in suis amicis eum | |
| 960 deserentibus; in fama per blasphemias contra eum dictas; in honore | |
| 961 et gloria per irrisiones et contumelias ei illatas; in rebus per | |
| 962 hoc quod etiam vestibus spoliatus est; in anima per tristitiam, | |
| 963 taedium et timorem; in corpore per vulnera et flagella. Tertio | |
| 964 potest considerari quantum ad corporis membra. Passus est enim | |
| 965 Christus in capite pungentium spinarum coronam; in manibus et | |
| 966 pedibus fixionem clavorum; in facie alapas et sputa; et in toto | |
| 967 corpore flagella. Fuit etiam passus secundum omnem sensum | |
| 968 corporeum, secundum tactum quidem, flagellatus et clavis confixus; | |
| 969 secundum gustum, felle et aceto potatus; secundum olfactum, in loco | |
| 970 fetido cadaverum mortuorum, qui dicitur Calvariae, appensus | |
| 971 patibulo; secundum auditum, lacessitus vocibus blasphemantium et | |
| 972 irridentium; secundum visum, videns matrem et discipulum quem | |
| 973 diligebat flentes.</p> | |
| 974 <p title="III q. 46 a. 5 ad 1"><a name="48884"><span class= | |
| 975 "ref">[48884] IIIª q. 46 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 976 dicendum quod verbum illud Hilarii est intelligendum quantum ad | |
| 977 omnia genera passionum, non autem quantum ad omnes species.</p> | |
| 978 <p title="III q. 46 a. 5 ad 2"><a name="48885"><span class= | |
| 979 "ref">[48885] IIIª q. 46 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 980 dicendum quod similitudo ibi attenditur, non quantum ad numerum | |
| 981 passionum et gratiarum, sed quantum ad magnitudinem utriusque, quia | |
| 982 sicut sublimatus est in donis gratiarum super alios, ita deiectus | |
| 983 est infra alios per ignominiam passionis.</p> | |
| 984 <p title="III q. 46 a. 5 ad 3"><a name="48886"><span class= | |
| 985 "ref">[48886] IIIª q. 46 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 986 dicendum quod, secundum sufficientiam, una minima passio Christi | |
| 987 suffecit ad redimendum genus humanum ab omnibus peccatis. Sed | |
| 988 secundum convenientiam, sufficiens fuit quod pateretur omnia genera | |
| 989 passionum, sicut iam dictum est.</p> | |
| 990 <br /> | |
| 991 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 992 <p title="III q. 46 a. 6 arg. 1"><a name="48887"><span class= | |
| 993 "ref">[48887] IIIª q. 46 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 994 proceditur. Videtur quod dolor passionis Christi non fuerit maior | |
| 995 omnibus aliis doloribus. Dolor enim patientis augetur secundum | |
| 996 gravitatem et diuturnitatem passionis. Sed quidam martyres | |
| 997 graviores passiones et diuturniores sustinuerunt quam Christus, | |
| 998 sicut patet de Laurentio, qui est assatus in craticula; et de | |
| 999 Vincentio, cuius carnes sunt ungulis ferreis laceratae. Ergo | |
| 1000 videtur quod dolor Christi patientis non fuerit maximus.</p> | |
| 1001 <p title="III q. 46 a. 6 arg. 2"><a name="48888"><span class= | |
| 1002 "ref">[48888] IIIª q. 46 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1003 virtus mentis est mitigativa doloris, in tantum quod Stoici | |
| 1004 posuerunt <i>tristitiam in animo sapientis non cadere</i>. Et | |
| 1005 Aristoteles posuit quod virtus moralis medium tenet in passionibus. | |
| 1006 Sed in Christo fuit perfectissima virtus mentis. Ergo videtur quod | |
| 1007 in Christo fuerit minimus dolor.</p> | |
| 1008 <p title="III q. 46 a. 6 arg. 3"><a name="48889"><span class= | |
| 1009 "ref">[48889] IIIª q. 46 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1010 quanto aliquod patiens est magis sensibile, tanto maior sequitur | |
| 1011 dolor passionis. Sed anima est sensibilior quam corpus, cum corpus | |
| 1012 sentiat ex anima. Adam etiam in statu innocentiae videtur corpus | |
| 1013 sensibilius habuisse quam Christus, qui assumpsit corpus humanum | |
| 1014 cum naturalibus defectibus. Ergo videtur quod dolor animae | |
| 1015 patientis in Purgatorio vel in Inferno, vel etiam dolor Adae si | |
| 1016 passus fuisset, maior fuisset quam dolor passionis Christi.</p> | |
| 1017 <p title="III q. 46 a. 6 arg. 4"><a name="48890"><span class= | |
| 1018 "ref">[48890] IIIª q. 46 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1019 maioris boni amissio causat maiorem dolorem. Sed peccator peccando | |
| 1020 amittit maius bonum quam Christus patiendo, quia vita gratiae est | |
| 1021 melior quam vita naturae. Christus etiam, qui amisit vitam post | |
| 1022 triduum resurrecturus, minus aliquid videtur amisisse quam illi qui | |
| 1023 amittunt vitam permansuri in morte. Ergo videtur quod dolor Christi | |
| 1024 non fuerit maximus dolor.</p> | |
| 1025 <p title="III q. 46 a. 6 arg. 5"><a name="48891"><span class= | |
| 1026 "ref">[48891] IIIª q. 46 a. 6 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1027 innocentia patientis diminuit dolorem passionis. Sed Christus | |
| 1028 innocenter est passus, secundum illud Ierem. XI, <i>ego autem quasi | |
| 1029 agnus mansuetus qui portatur ad victimam</i>. Ergo videtur quod | |
| 1030 dolor passionis Christi non fuerit maximus.</p> | |
| 1031 <p title="III q. 46 a. 6 arg. 6"><a name="48892"><span class= | |
| 1032 "ref">[48892] IIIª q. 46 a. 6 arg. 6</span></a> Praeterea, in | |
| 1033 his quae Christi sunt, nihil fuit superfluum. Sed minimus dolor | |
| 1034 Christi suffecisset ad finem salutis humanae, habuisset enim | |
| 1035 infinitam virtutem ex persona divina. Ergo superfluum fuisset | |
| 1036 assumere maximum dolorem.</p> | |
| 1037 <p title="III q. 46 a. 6 s. c."><a name="48893"><span class= | |
| 1038 "ref">[48893] IIIª q. 46 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1039 quod habetur Thren. I ex persona Christi, <i>attendite, et videte | |
| 1040 si est dolor sicut dolor meus</i>.</p> | |
| 1041 <p title="III q. 46 a. 6 co."><a name="48894"><span class= | |
| 1042 "ref">[48894] IIIª q. 46 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1043 dicendum quod, sicut supra dictum est cum de defectibus assumptis a | |
| 1044 Christo ageretur, in Christo patiente fuit verus dolor et | |
| 1045 sensibilis, qui causatur ex corporali nocivo; et dolor interior, | |
| 1046 qui causatur ex apprehensione alicuius nocivi, qui tristitia | |
| 1047 dicitur. Uterque autem dolor in Christo fuit maximus inter dolores | |
| 1048 praesentis vitae. Quod quidem contingit propter quatuor. Primo | |
| 1049 quidem, propter causas doloris. Nam doloris sensibilis causa fuit | |
| 1050 laesio corporalis. Quae acerbitatem habuit, tum propter | |
| 1051 generalitatem passionis, de qua dictum est, tum etiam ex genere | |
| 1052 passionis. Quia mors confixorum in cruce est acerbissima, quia | |
| 1053 configuntur in locis nervosis et maxime sensibilibus, scilicet in | |
| 1054 manibus et pedibus; et ipsum pondus corporis pendentis continue | |
| 1055 auget dolorem; et cum hoc etiam est doloris diuturnitas, quia non | |
| 1056 statim moriuntur, sicut hi qui sunt gladio interfecti. Doloris | |
| 1057 autem interioris causa fuit, primo quidem, omnia peccata humani | |
| 1058 generis, pro quibus satisfaciebat patiendo, unde ea quasi sibi | |
| 1059 adscribit, dicens in Psalmo, <i>verba delictorum meorum</i>. | |
| 1060 Secundo, specialiter casus Iudaeorum et aliorum in eius mortem | |
| 1061 delinquentium, et praecipue discipulorum, qui scandalum passi | |
| 1062 fuerant in Christi passione. Tertio etiam amissio vitae corporalis, | |
| 1063 quae naturaliter est horribilis humanae naturae. Secundo potest | |
| 1064 magnitudo considerari ex perceptibilitate patientis. Nam et | |
| 1065 secundum corpus erat optime complexionatus, cum corpus eius fuerit | |
| 1066 formatum miraculose operatione spiritus sancti, sicut et alia quae | |
| 1067 per miracula facta sunt, sunt aliis potiora, ut Chrysostomus dicit | |
| 1068 de vino in quod Christus aquam convertit in nuptiis. Et ideo in eo | |
| 1069 maxime viguit sensus tactus, ex cuius perceptione sequitur dolor. | |
| 1070 Anima etiam, secundum vires interiores, efficacissime apprehendit | |
| 1071 omnes causas tristitiae. Tertio magnitudo doloris Christi patientis | |
| 1072 potest considerari ex doloris puritate. Nam in aliis patientibus | |
| 1073 mitigatur tristitia interior, et etiam dolor exterior, ex aliqua | |
| 1074 consideratione rationis, per quandam derivationem seu redundantiam | |
| 1075 a superioribus viribus ad inferiores. Quod in Christo patiente non | |
| 1076 fuit, unicuique enim virium permisit agere quod est sibi proprium, | |
| 1077 sicut Damascenus dicit. Quarto potest considerari magnitudo doloris | |
| 1078 Christi patientis ex hoc quod passio illa et dolor a Christo | |
| 1079 fuerunt assumpta voluntarie, propter finem liberationis hominum a | |
| 1080 peccato. Et ideo tantam quantitatem doloris assumpsit quae esset | |
| 1081 proportionata magnitudini fructus qui inde sequebatur. Ex his | |
| 1082 igitur omnibus causis simul consideratis manifeste apparet quod | |
| 1083 dolor Christi fuit maximus.</p> | |
| 1084 <p title="III q. 46 a. 6 ad 1"><a name="48895"><span class= | |
| 1085 "ref">[48895] IIIª q. 46 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1086 dicendum quod ratio illa procedit ex uno tantum praedictorum, | |
| 1087 scilicet ex laesione corporali, quae est causa sensibilis doloris. | |
| 1088 Sed ex aliis causis multo magis dolor Christi patientis augetur, ut | |
| 1089 dictum est.</p> | |
| 1090 <p title="III q. 46 a. 6 ad 2"><a name="48896"><span class= | |
| 1091 "ref">[48896] IIIª q. 46 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1092 dicendum quod virtus moralis aliter mitigat tristitiam interiorem, | |
| 1093 et aliter exteriorem dolorem sensibilem. Tristitiam enim interiorem | |
| 1094 diminuit directe, in ea medium constituendo sicut in propria | |
| 1095 materia. Medium autem in passionibus virtus moralis constituit, ut | |
| 1096 in secunda parte habitum est, non secundum quantitatem rei, sed | |
| 1097 secundum quantitatem proportionis, ut scilicet passio non excedat | |
| 1098 regulam rationis. Et quia Stoici reputabant quod nulla tristitia | |
| 1099 esset ad aliquid utilis, ideo credebant quod totaliter a ratione | |
| 1100 discordaret, et per consequens quod totaliter esset sapienti | |
| 1101 vitanda. Sed secundum rei veritatem, tristitia aliqua laudabilis | |
| 1102 est, ut Augustinus probat, in XIV de Civ. Dei, quando scilicet | |
| 1103 procedit ex sancto amore, ut puta cum aliquis tristatur de peccatis | |
| 1104 propriis vel alienis. Assumitur etiam ut utilis ad finem | |
| 1105 satisfactionis pro peccato, secundum illud II Cor. VII, <i>quae | |
| 1106 secundum Deum est tristitia, poenitentiam in salutem stabilem | |
| 1107 operatur</i>. Et ideo Christus, ut satisfaceret pro peccatis omnium | |
| 1108 hominum, assumpsit tristitiam maximam quantitate absoluta, non | |
| 1109 tamen excedentem regulam rationis. Dolorem autem exteriorem sensus | |
| 1110 virtus moralis directe non minuit, quia talis dolor non obedit | |
| 1111 rationi, sed sequitur corporis naturam. Diminuit tamen ipsum | |
| 1112 indirecte per redundantiam a superioribus viribus in inferiores. | |
| 1113 Quod in Christo non fuit, ut dictum est.</p> | |
| 1114 <p title="III q. 46 a. 6 ad 3"><a name="48897"><span class= | |
| 1115 "ref">[48897] IIIª q. 46 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1116 dicendum quod dolor animae separatae patientis pertinet ad statum | |
| 1117 futurae damnationis, qui excedit omne malum huius vitae, sicut | |
| 1118 sanctorum gloria excedit omne bonum praesentis vitae. Unde, cum | |
| 1119 diximus Christi dolorem esse maximum, non comparamus ipsum dolori | |
| 1120 animae separatae. Corpus autem Adae pati non poterat, nisi peccaret | |
| 1121 et sic fieret mortale et passibile. Et minus doleret patiens quam | |
| 1122 corpus Christi, propter rationes praedictas. Ex quibus etiam | |
| 1123 apparet quod etiam si, per impossibile, ponatur quod Adam in statu | |
| 1124 innocentiae passus fuisset, minor fuisset eius dolor quam | |
| 1125 Christi.</p> | |
| 1126 <p title="III q. 46 a. 6 ad 4"><a name="48898"><span class= | |
| 1127 "ref">[48898] IIIª q. 46 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1128 dicendum quod Christus non solum doluit pro amissione vitae | |
| 1129 corporalis propriae, sed etiam pro peccatis omnium aliorum. Qui | |
| 1130 dolor in Christo excessit omnem dolorem cuiuslibet contriti. Tum | |
| 1131 quia ex maiori sapientia et caritate processit, ex quibus dolor | |
| 1132 contritionis augetur. Tum etiam quia pro omnium peccatis simul | |
| 1133 doluit, secundum illud Isaiae LIII, <i>vere dolores nostros ipse | |
| 1134 tulit</i>. Vita autem corporalis Christi fuit tantae dignitatis, et | |
| 1135 praecipue propter divinitatem unitam, quod de eius amissione etiam | |
| 1136 ad horam, magis esset dolendum quam de amissione alterius hominis | |
| 1137 per quantumcumque tempus. Unde et philosophus dicit, in III Ethic., | |
| 1138 quod virtuosus plus diligit vitam suam quanto scit eam esse | |
| 1139 meliorem, et tamen eam exponit propter bonum virtutis. Et similiter | |
| 1140 Christus vitam suam maxime dilectam exposuit propter bonum | |
| 1141 caritatis, secundum illud Ierem. XII, <i>dedi dilectam animam meam | |
| 1142 in manibus inimicorum eius</i>.</p> | |
| 1143 <p title="III q. 46 a. 6 ad 5"><a name="48899"><span class= | |
| 1144 "ref">[48899] IIIª q. 46 a. 6 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1145 dicendum quod innocentia patientis minuit dolorem passionis quantum | |
| 1146 ad numerum, quia, dum nocens patitur, dolet non solum de poena, sed | |
| 1147 etiam de culpa; innocens autem solum de poena. Qui tamen dolor in | |
| 1148 eo augetur ex innocentia, inquantum apprehendit nocumentum illatum | |
| 1149 ut magis indebitum. Unde etiam et alii magis sunt reprehensibiles | |
| 1150 si eis non compatiuntur, secundum illud Isaiae LVII, <i>iustus | |
| 1151 autem perit, et non est qui recogitet in corde suo</i>.</p> | |
| 1152 <p title="III q. 46 a. 6 ad 6"><a name="48900"><span class= | |
| 1153 "ref">[48900] IIIª q. 46 a. 6 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 1154 dicendum quod Christus voluit genus humanum a peccatis liberare, | |
| 1155 non sola potestate, sed etiam iustitia. Et ideo non solum attendit | |
| 1156 quantam virtutem dolor eius haberet ex divinitate unita, sed etiam | |
| 1157 quantum dolor eius sufficeret secundum naturam humanam, ad tantam | |
| 1158 satisfactionem.</p> | |
| 1159 <br /> | |
| 1160 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 1161 <p title="III q. 46 a. 7 arg. 1"><a name="48901"><span class= | |
| 1162 "ref">[48901] IIIª q. 46 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 1163 sic proceditur. Videtur quod Christus non fuerit passus secundum | |
| 1164 totam animam. Anima enim patitur, patiente corpore, per accidens, | |
| 1165 inquantum est corporis actus. Sed anima non est actus corporis | |
| 1166 secundum quamlibet partem eius, nam intellectus nullius corporis | |
| 1167 actus est, ut dicitur in III de anima. Ergo videtur quod Christus | |
| 1168 non fuerit passus secundum totam animam.</p> | |
| 1169 <p title="III q. 46 a. 7 arg. 2"><a name="48902"><span class= | |
| 1170 "ref">[48902] IIIª q. 46 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1171 quaelibet potentia animae patitur a suo obiecto. Sed superioris | |
| 1172 partis rationis obiectum sunt rationes aeternae, quibus | |
| 1173 inspiciendis et consulendis intendit, ut Augustinus dicit, XII de | |
| 1174 Trin. Ex rationibus autem aeternis nullum potuit Christus pati | |
| 1175 nocumentum, cum in nullo ei contrariarentur. Ergo videtur quod non | |
| 1176 fuerit passus secundum totam animam.</p> | |
| 1177 <p title="III q. 46 a. 7 arg. 3"><a name="48903"><span class= | |
| 1178 "ref">[48903] IIIª q. 46 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1179 quando passio sensibilis usque ad rationem pertingit, tunc dicitur | |
| 1180 completa passio. Quae in Christo non fuit, ut Hieronymus dicit, sed | |
| 1181 solum propassio. Unde et Dionysius dicit, in epistola ad Ioannem | |
| 1182 Evangelistam, quod <i>passiones sibi illatas patiebatur secundum | |
| 1183 iudicare solum</i>. Non ergo videtur quod Christus secundum totam | |
| 1184 animam pateretur.</p> | |
| 1185 <p title="III q. 46 a. 7 arg. 4"><a name="48904"><span class= | |
| 1186 "ref">[48904] IIIª q. 46 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1187 passio dolorem causat. Sed in intellectu speculativo non est dolor, | |
| 1188 quia <i>delectationi quae est ab eo quod est considerare, nulla | |
| 1189 tristitia opponitur</i>, ut philosophus dicit, I Topic. Ergo | |
| 1190 videtur quod Christus non pateretur secundum totam animam.</p> | |
| 1191 <p title="III q. 46 a. 7 s. c."><a name="48905"><span class= | |
| 1192 "ref">[48905] IIIª q. 46 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1193 quod in Psalmo dicitur, ex persona Christi, <i>repleta est malis | |
| 1194 anima mea</i>, Glossa, <i>non vitiis, sed doloribus, quibus anima | |
| 1195 carni compatitur, vel malis, scilicet pereuntis populi, | |
| 1196 compatiendo</i>. Non autem fuisset anima eius his malis repleta, si | |
| 1197 non secundum totam animam passus esset. Ergo Christus secundum | |
| 1198 totam animam passus est.</p> | |
| 1199 <p title="III q. 46 a. 7 co."><a name="48906"><span class= | |
| 1200 "ref">[48906] IIIª q. 46 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 1201 dicendum quod totum dicitur respectu partium. Partes autem animae | |
| 1202 dicuntur potentiae eius. Sic ergo dicitur anima tota pati, | |
| 1203 inquantum patitur secundum suam essentiam, vel inquantum secundum | |
| 1204 omnes suas potentias patitur. Sed considerandum est quod aliqua | |
| 1205 potentia animae potest pati dupliciter. Uno modo, passione propria, | |
| 1206 quae quidem est secundum quod patitur a suo obiecto, sicut si visus | |
| 1207 patiatur ex superabundantia visibilis. Alio modo patitur aliqua | |
| 1208 potentia passione subiecti super quod fundatur, sicut visus patitur | |
| 1209 patiente sensu tactus in oculo, super quem fundatur visus; puta cum | |
| 1210 oculus pungitur, aut etiam distemperatur per calorem. Sic igitur | |
| 1211 dicendum quod, si intelligamus totam animam ratione suae essentiae, | |
| 1212 sic manifestum est totam animam Christi passam esse. Nam tota | |
| 1213 essentia animae coniungitur corpori ita quod <i>tota est in toto, | |
| 1214 et tota in qualibet parte eius</i>. Et ideo, corpore patiente et | |
| 1215 disposito ad separationem ab anima, tota anima patiebatur. Si vero | |
| 1216 intelligamus totam animam secundum omnes potentias eius, sic, | |
| 1217 loquendo de passionibus propriis potentiarum, patiebatur quidem | |
| 1218 secundum omnes vires inferiores, quia in singulis viribus | |
| 1219 inferioribus animae, quae circa temporalia operantur, inveniebatur | |
| 1220 aliquid quod erat causa doloris Christi, sicut ex supra dictis | |
| 1221 patet. Sed secundum hoc superior ratio non patiebatur in Christo ex | |
| 1222 parte sui obiecti, scilicet Dei, qui non erat animae Christi causa | |
| 1223 doloris, sed delectationis et gaudii. Secundum autem illum modum | |
| 1224 passionis quo potentia aliqua dicitur pati ex parte sui subiecti, | |
| 1225 sic omnes potentiae animae Christi patiebantur. Omnes enim | |
| 1226 potentiae animae Christi radicantur in essentia eius, ad quam | |
| 1227 perveniebat passio, passo corpore, cuius est actus.</p> | |
| 1228 <p title="III q. 46 a. 7 ad 1"><a name="48907"><span class= | |
| 1229 "ref">[48907] IIIª q. 46 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1230 dicendum quod, licet intellectus, secundum quod est potentia | |
| 1231 quaedam, non sit corporis actus; essentia tamen animae est corporis | |
| 1232 actus, in qua radicatur potentia intellectiva, ut in prima parte | |
| 1233 habitum est.</p> | |
| 1234 <p title="III q. 46 a. 7 ad 2"><a name="48908"><span class= | |
| 1235 "ref">[48908] IIIª q. 46 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1236 dicendum quod illa ratio procedit de passione quae est ex parte | |
| 1237 proprii obiecti, secundum quam superior ratio in Christo passa non | |
| 1238 fuit.</p> | |
| 1239 <p title="III q. 46 a. 7 ad 3"><a name="48909"><span class= | |
| 1240 "ref">[48909] IIIª q. 46 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1241 dicendum quod dolor tunc dicitur esse passio perfecta, per quam | |
| 1242 anima perturbatur, quando passio sensitivae partis pertingit usque | |
| 1243 ad immutandam rationem a rectitudine sui actus, ut scilicet | |
| 1244 sequatur passionem, et non habeat liberum arbitrium super eam. Sic | |
| 1245 autem passio sensitivae partis non pervenit in Christo usque ad | |
| 1246 rationem, sed ex parte subiecti, ut dictum est.</p> | |
| 1247 <p title="III q. 46 a. 7 ad 4"><a name="48910"><span class= | |
| 1248 "ref">[48910] IIIª q. 46 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1249 dicendum quod intellectus speculativus non potest habere dolorem | |
| 1250 vel tristitiam ex parte sui obiecti, quod est verum absolute | |
| 1251 consideratum, quod est perfectio eius. Potest tamen ad ipsum | |
| 1252 pertinere dolor, vel causa doloris, per modum iam dictum.</p> | |
| 1253 <br /> | |
| 1254 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1255 <p title="III q. 46 a. 8 arg. 1"><a name="48911"><span class= | |
| 1256 "ref">[48911] IIIª q. 46 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 1257 proceditur. Videtur quod anima Christi, in articulo illius | |
| 1258 passionis, non tota frueretur fruitione beata. Impossibile est enim | |
| 1259 simul dolere et gaudere, cum dolor et gaudium sint contraria. Sed | |
| 1260 anima Christi tota patiebatur dolorem in tempore passionis, ut | |
| 1261 supra habitum est. Non ergo poterat esse ut tota frueretur.</p> | |
| 1262 <p title="III q. 46 a. 8 arg. 2"><a name="48912"><span class= | |
| 1263 "ref">[48912] IIIª q. 46 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1264 philosophus dicit, in VII Ethic., quod tristitia, si sit vehemens, | |
| 1265 non solum impedit delectationem contrariam, sed quamcumque, et e | |
| 1266 converso. Dolor autem passionis Christi fuit maximus, ut ostensum | |
| 1267 est, et similiter delectatio fruitionis est maxima, ut in primo | |
| 1268 secundae partis habitum est. Non ergo potuit esse quod anima | |
| 1269 Christi tota simul pateretur et frueretur.</p> | |
| 1270 <p title="III q. 46 a. 8 arg. 3"><a name="48913"><span class= | |
| 1271 "ref">[48913] IIIª q. 46 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1272 fruitio beata est secundum cognitionem et amorem divinorum, ut | |
| 1273 patet per Augustinum, in I de Doct. Christ. Sed non omnes vires | |
| 1274 animae attingunt ad cognoscendum et amandum Deum. Non ergo tota | |
| 1275 anima Christi fruebatur.</p> | |
| 1276 <p title="III q. 46 a. 8 s. c."><a name="48914"><span class= | |
| 1277 "ref">[48914] IIIª q. 46 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1278 quod Damascenus dicit, in III libro, quod <i>divinitas Christi | |
| 1279 permisit carni agere et pati quae propria</i>. Ergo, pari ratione, | |
| 1280 cum proprium esset animae Christi, inquantum erat beata, quod | |
| 1281 frueretur, passio eius fruitionem non impediebat.</p> | |
| 1282 <p title="III q. 46 a. 8 co."><a name="48915"><span class= | |
| 1283 "ref">[48915] IIIª q. 46 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1284 dicendum quod, sicut dictum est prius, tota anima potest intelligi | |
| 1285 et secundum essentiam, et secundum omnes eius potentias. Si autem | |
| 1286 intelligatur secundum essentiam, sic tota anima fruebatur, | |
| 1287 inquantum est subiectum superioris partis animae, cuius est frui | |
| 1288 divinitate, ut, sicut passio ratione essentiae attribuitur | |
| 1289 superiori parti animae, ita e converso fruitio ratione superioris | |
| 1290 partis animae attribuatur essentiae. Si vero accipiamus totam | |
| 1291 animam ratione omnium potentiarum eius, sic non tota anima | |
| 1292 fruebatur, nec directe quidem, quia fruitio non potest esse actus | |
| 1293 cuiuslibet partis animae; nec per redundantiam, quia, dum Christus | |
| 1294 erat viator, non fiebat redundantia gloriae a superiori parte in | |
| 1295 inferiorem, nec ab anima in corpus. Sed quia nec e converso | |
| 1296 superior pars animae non impediebatur circa id quod est sibi | |
| 1297 proprium, per inferiorem, consequens est quod superior pars animae | |
| 1298 perfecte fruebatur, Christo patiente.</p> | |
| 1299 <p title="III q. 46 a. 8 ad 1"><a name="48916"><span class= | |
| 1300 "ref">[48916] IIIª q. 46 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1301 dicendum quod gaudium fruitionis non contrariatur directe dolori | |
| 1302 passionis, quia non sunt de eodem. Nihil enim prohibet contraria | |
| 1303 eidem inesse non secundum idem. Et sic gaudium fruitionis potest | |
| 1304 pertinere ad superiorem partem rationis per proprium actum, dolor | |
| 1305 autem passionis secundum suum subiectum. Ad essentiam vero animae | |
| 1306 pertinet dolor passionis ex parte corporis, cuius est forma, | |
| 1307 gaudium vero fruitionis ex parte potentiae, cui subiicitur.</p> | |
| 1308 <p title="III q. 46 a. 8 ad 2"><a name="48917"><span class= | |
| 1309 "ref">[48917] IIIª q. 46 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1310 dicendum quod verbum illud philosophi habet veritatem ratione | |
| 1311 redundantiae quae naturaliter fit ab una potentia animae in aliam. | |
| 1312 Sed hoc in Christo non fuit, ut supra dictum est.</p> | |
| 1313 <p title="III q. 46 a. 8 ad 3"><a name="48918"><span class= | |
| 1314 "ref">[48918] IIIª q. 46 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1315 dicendum quod ratio illa procedit de totalitate animae quantum ad | |
| 1316 eius potentias.</p> | |
| 1317 <br /> | |
| 1318 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 1319 <p title="III q. 46 a. 9 arg. 1"><a name="48919"><span class= | |
| 1320 "ref">[48919] IIIª q. 46 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 1321 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit convenienti tempore | |
| 1322 passus. Passio enim Christi figurabatur per immolationem agni | |
| 1323 paschalis, unde et apostolus dicit, I Cor. V, <i>Pascha nostrum | |
| 1324 immolatus est Christus</i>. Sed agnus paschalis immolabatur | |
| 1325 quartadecima die ad vesperam, ut dicitur Exod. XII. Ergo videtur | |
| 1326 quod Christus tunc debuerit pati. Quod patet esse falsum, nam tunc | |
| 1327 Pascha cum suis discipulis celebravit, secundum illud Marc. XIV, | |
| 1328 <i>prima die azymorum, quando Pascha immolabant</i>; sequenti autem | |
| 1329 die passus fuit.</p> | |
| 1330 <p title="III q. 46 a. 9 arg. 2"><a name="48920"><span class= | |
| 1331 "ref">[48920] IIIª q. 46 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1332 passio Christi dicitur eius exaltatio, secundum illud Ioan. III, | |
| 1333 <i>oportet exaltari filium hominis</i>. Ipse autem Christus dicitur | |
| 1334 sol iustitiae, ut patet Malach. ultimo. Ergo videtur quod debuit | |
| 1335 pati hora sexta, quando sol est in maxima sua exaltatione. Cuius | |
| 1336 contrarium videtur per id quod dicitur Marc. XV, <i>erat autem hora | |
| 1337 tertia, et crucifixerunt eum</i>.</p> | |
| 1338 <p title="III q. 46 a. 9 arg. 3"><a name="48921"><span class= | |
| 1339 "ref">[48921] IIIª q. 46 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1340 sicut sol in hora sexta maxime exaltatur quolibet die, ita in | |
| 1341 solstitio aestivali maxime exaltatur quolibet anno. Debuit ergo | |
| 1342 Christus magis pati circa tempus solstitii aestivalis, quam circa | |
| 1343 tempus aequinoctii vernalis.</p> | |
| 1344 <p title="III q. 46 a. 9 arg. 4"><a name="48922"><span class= | |
| 1345 "ref">[48922] IIIª q. 46 a. 9 arg. 4</span></a> Praeterea, per | |
| 1346 praesentiam Christi in mundo mundus illuminabatur, secundum illud | |
| 1347 Ioan. IX, <i>quandiu sum in mundo, lux mundi sum</i>. Conveniens | |
| 1348 igitur fuisset humanae saluti ut diutius in hoc mundo vixisset, ita | |
| 1349 quod non pateretur in iuvenili aetate, sed magis in senili.</p> | |
| 1350 <p title="III q. 46 a. 9 s. c."><a name="48923"><span class= | |
| 1351 "ref">[48923] IIIª q. 46 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1352 quod dicitur Ioan. XIII, <i>sciens Iesus quod venit hora eius ut | |
| 1353 transeat de hoc mundo ad patrem</i>. Et Ioan. II dicit, <i>nondum | |
| 1354 venit hora mea</i>. Ubi dicit Augustinus, <i>ubi tantum fecit | |
| 1355 quantum sufficere iudicavit, venit hora eius, non necessitatis, sed | |
| 1356 voluntatis; non conditionis, sed potestatis</i>. Convenienti igitur | |
| 1357 tempore passus est.</p> | |
| 1358 <p title="III q. 46 a. 9 co."><a name="48924"><span class= | |
| 1359 "ref">[48924] IIIª q. 46 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 1360 dicendum quod, sicut supra dictum est, passio Christi subiecta erat | |
| 1361 eius voluntati. Voluntas autem eius regebatur divina sapientia, | |
| 1362 quae omnia convenienter et suaviter disponit, ut dicitur Sap. VIII. | |
| 1363 Et ideo dicendum est quod convenienti tempore passio Christi | |
| 1364 celebrata est. Unde et in libro quaest. Nov. et Vet. Test., | |
| 1365 dicitur, <i>omnia propriis locis et temporibus gessit | |
| 1366 salvator</i>.</p> | |
| 1367 <p title="III q. 46 a. 9 ad 1"><a name="48925"><span class= | |
| 1368 "ref">[48925] IIIª q. 46 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1369 dicendum quod quidam dicunt Christum fuisse passum quartadecima | |
| 1370 luna, quando Iudaei Pascha immolabant. Unde et Ioan. XVIII dicitur | |
| 1371 quod Iudaei non introierunt in praetorium Pilati ipso die | |
| 1372 passionis, ut non contaminarentur, sed ut manducarent Pascha. Ubi | |
| 1373 Chrysostomus dicit quod <i>tunc Iudaei faciebant Pascha, ipse vero | |
| 1374 ante unam diem celebravit Pascha, reservans suam occisionem sextae | |
| 1375 feriae, quando vetus Pascha fiebat</i>. Cui videtur consonare quod | |
| 1376 dicitur Ioan. XIII, quod <i>ante diem festum Paschae, Christus, | |
| 1377 facta cena, pedes discipulorum lavit</i>. Sed contra hoc videtur | |
| 1378 esse quod dicitur Matth. XXVI, quod <i>prima die azymorum | |
| 1379 accesserunt discipuli ad Iesum dicentes, ubi vis paremus tibi | |
| 1380 comedere Pascha? Ex quo patet, cum primus dies azymorum dicatur | |
| 1381 quartusdecimus dies mensis primi, quando agnus immolabatur et luna | |
| 1382 plenissima est</i>, ut Hieronymus dicit, quartadecima luna Christum | |
| 1383 cenam fecisse, et quintadecima eum passum fuisse. Et hoc expressius | |
| 1384 manifestatur per id quod dicitur Marc. XIV, <i>primo die azymorum, | |
| 1385 quando Pascha immolabant</i>, etc.; et Luc. XXII, <i>venit dies | |
| 1386 azymorum, in quo necesse erat occidi Pascha</i>. Et ideo quidam | |
| 1387 dicunt quod Christus die convenienti, idest quartadecima luna, | |
| 1388 Pascha cum discipulis suis manducavit, <i>demonstrans quod usque ad | |
| 1389 ultimum diem non erat contrarius legi</i>, ut Chrysostomus dicit, | |
| 1390 super Matth., sed Iudaei, occupati circa procurationem mortis | |
| 1391 Christi, contra legem celebrationem Paschae in crastinum | |
| 1392 distulerunt. Et propter hoc de his dicitur quod in die passionis | |
| 1393 Christi noluerunt intrare praetorium, <i>ut non contaminarentur, | |
| 1394 sed manducarent Pascha</i>. Sed nec illud videtur esse consonum | |
| 1395 verbis Marci dicentis, <i>primo die azymorum, quando Pascha | |
| 1396 immolabant</i>. Simul ergo Christus et Iudaei vetus Pascha | |
| 1397 celebraverunt. Et, sicut Beda dicit, super Marc., <i>licet | |
| 1398 Christus, qui est Pascha nostrum, sit crucifixus sequenti die, hoc | |
| 1399 est quintadecima luna; attamen nocte qua agnus immolabatur, | |
| 1400 corporis sanguinisque sui discipulis tradens mysteria celebranda, | |
| 1401 et a Iudaeis tentus et alligatus, ipsius immolationis, hoc est | |
| 1402 passionis suae, sacravit exordium</i>. Cum autem dicitur, Ioan. | |
| 1403 XIII, ante diem festum Paschae, intelligitur hoc fuisse | |
| 1404 quartadecima luna, quod tunc evenit feria quinta, nam, luna | |
| 1405 existente quintadecima, erat dies solemnissimus Paschae apud | |
| 1406 Iudaeos. Et sic eundem diem quem Ioannes nominat ante diem festum | |
| 1407 Paschae, propter distinctionem naturalem dierum, Matthaeus nominat | |
| 1408 primam diem azymorum, quia, secundum ritum Iudaicae festivitatis, | |
| 1409 solemnitas incipiebat a vespera praecedentis diei. Quod autem | |
| 1410 dicitur eos comesturos esse Pascha in quintadecima luna, | |
| 1411 intelligendum est quod ibi Pascha non dicitur agnus paschalis, qui | |
| 1412 immolatus fuerat decimaquarta luna, sed dicitur cibus paschalis, | |
| 1413 idest azymi panes, quos oportebat comedi a mundis. Unde | |
| 1414 Chrysostomus ibi aliam expositionem ponit, quod Pascha potest | |
| 1415 accipi pro toto festo Iudaeorum, quod septem diebus agebatur.</p> | |
| 1416 <p title="III q. 46 a. 9 ad 2"><a name="48926"><span class= | |
| 1417 "ref">[48926] IIIª q. 46 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1418 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 1419 <i>hora erat quasi sexta, cum traditus esset dominus crucifigendus | |
| 1420 a Pilato, ut Ioannes dicit, non enim erat plena sexta, sed quasi | |
| 1421 sexta, idest, peracta quinta, et aliquid de sexta esse coeperat, | |
| 1422 donec, completa sexta, Christo pendente in cruce, tenebrae fierent. | |
| 1423 Intelligitur autem fuisse hora tertia cum clamaverunt Iudaei ut | |
| 1424 dominus crucifigeretur, et veracissime demonstratur tunc eos | |
| 1425 crucifixisse quando clamaverunt. Ergo, ne quisquam cogitationem | |
| 1426 tanti criminis a Iudaeis aversus in milites converteret, erat, | |
| 1427 inquit, hora tertia, et crucifixerunt eum, ut illi potius eum | |
| 1428 crucifixisse inveniantur qui hora tertia ut crucifigeretur | |
| 1429 clamaverunt. Quanquam non desint qui parasceve, quam Ioannes | |
| 1430 commemorat, dicens, erat autem parasceve hora quasi sexta, horam | |
| 1431 diei tertiam velint intelligi. Parasceve quippe interpretatur | |
| 1432 praeparatio. Verum autem Pascha, quod in passione domini | |
| 1433 celebratur, incoepit praeparari ab hora noctis nona, quando | |
| 1434 scilicet omnes principes sacerdotum dixerunt, reus est mortis. Ab | |
| 1435 illa ergo hora noctis usque ad Christi crucifixionem occurrit hora | |
| 1436 parasceve sexta, secundum Ioannem; et hora diei tertia, secundum | |
| 1437 Marcum</i>. Quidam tamen dicunt quod haec diversitas ex peccato | |
| 1438 scriptoris contingit apud Graecos, nam figurae quibus tria et sex | |
| 1439 repraesentantur, satis sunt propinquae apud eos.</p> | |
| 1440 <p title="III q. 46 a. 9 ad 3"><a name="48927"><span class= | |
| 1441 "ref">[48927] IIIª q. 46 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1442 dicendum quod, sicut dicitur in libro de quaest. Nov. et Vet. | |
| 1443 Test., <i>tunc voluit dominus passione sua mundum redimere et | |
| 1444 reformare, quando eum creaverat, idest in aequinoctio. Et tunc dies | |
| 1445 super noctem increscit, quia per passionem salvatoris a tenebris ad | |
| 1446 lucem perducimur</i>. Et quia perfecta illuminatio erit in secundo | |
| 1447 adventu Christi, ideo tempus secundi adventus aestati comparatur, | |
| 1448 Matth. XXIV, ubi dicitur, <i>cum ramus eius iam tener fuerit et | |
| 1449 folia nata, scitis quia prope est aestas. Ita et vos, cum videritis | |
| 1450 haec omnia, scitote quia prope est et in ianuis</i>. Et tunc etiam | |
| 1451 erit maxima Christi exaltatio.</p> | |
| 1452 <p title="III q. 46 a. 9 ad 4"><a name="48928"><span class= | |
| 1453 "ref">[48928] IIIª q. 46 a. 9 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1454 dicendum quod Christus in iuvenili aetate pati voluit propter tria. | |
| 1455 Primo quidem, ut ex hoc magis suam dilectionem commendaret, quod | |
| 1456 vitam suam pro nobis dedit quando erat in perfectissimo statu. | |
| 1457 Secundo, quia non conveniebat ut in eo appareret naturae diminutio, | |
| 1458 sicut nec morbus, ut supra dictum est. Tertio ut, in iuvenili | |
| 1459 aetate moriens et resurgens, futuram resurgentium qualitatem in | |
| 1460 seipso Christus praemonstraret. Unde dicitur Ephes. IV, <i>donec | |
| 1461 occurramus omnes in unitatem fidei et agnitionis filii Dei, in | |
| 1462 virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi</i>.</p> | |
| 1463 <br /> | |
| 1464 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 1465 <p title="III q. 46 a. 10 arg. 1"><a name="48929"><span class= | |
| 1466 "ref">[48929] IIIª q. 46 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum | |
| 1467 sic proceditur. Videtur quod non convenienti loco Christus passus | |
| 1468 fuerit. Christus enim passus est secundum carnem humanam, quae | |
| 1469 quidem concepta fuit ex virgine in Nazareth, et nata in Bethlehem. | |
| 1470 Ergo videtur quod non in Ierusalem, sed in Nazareth vel in | |
| 1471 Bethlehem pati debuerit.</p> | |
| 1472 <p title="III q. 46 a. 10 arg. 2"><a name="48930"><span class= | |
| 1473 "ref">[48930] IIIª q. 46 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1474 veritas debet respondere figurae. Sed passio Christi figurabatur | |
| 1475 per sacrificia veteris legis. Sed huiusmodi sacrificia offerebantur | |
| 1476 in templo. Ergo et Christus in templo pati debuit, et non extra | |
| 1477 portam civitatis.</p> | |
| 1478 <p title="III q. 46 a. 10 arg. 3"><a name="48931"><span class= | |
| 1479 "ref">[48931] IIIª q. 46 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1480 medicina debet morbo respondere. Sed passio Christi fuit medicina | |
| 1481 contra peccatum Adae. Adam autem non fuit sepultus in Ierusalem, | |
| 1482 sed in Hebron, dicitur enim Iosue XIV, <i>nomen Hebron antea | |
| 1483 vocabatur Cariath Arbe, Adam maximus ibi in terra Enacim situs | |
| 1484 erat</i>.</p> | |
| 1485 <p title="III q. 46 a. 10 s. c."><a name="48932"><span class= | |
| 1486 "ref">[48932] IIIª q. 46 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1487 quod dicitur Luc. XIII, <i>non capit prophetam perire extra | |
| 1488 Ierusalem</i>. Convenienter igitur in Ierusalem passus est.</p> | |
| 1489 <p title="III q. 46 a. 10 co."><a name="48933"><span class= | |
| 1490 "ref">[48933] IIIª q. 46 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 1491 dicendum quod, sicut dicitur in libro octoginta trium quaest., | |
| 1492 <i>omnia propriis locis et temporibus gessit salvator</i>, quia, | |
| 1493 sicut omnia sunt in manu eius, ita etiam omnia loca. Et ideo, sicut | |
| 1494 convenienti tempore Christus passus est, ita etiam convenienti | |
| 1495 loco.</p> | |
| 1496 <p title="III q. 46 a. 10 ad 1"><a name="48934"><span class= | |
| 1497 "ref">[48934] IIIª q. 46 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1498 dicendum quod Christus convenientissime in Ierusalem passus est. | |
| 1499 Primo quidem, quia Ierusalem erat locus a Deo electus ad sacrificia | |
| 1500 sibi offerenda. Quae quidem figuralia sacrificia figurabant Christi | |
| 1501 passionem, quod est verum sacrificium, secundum illud Ephes. V, | |
| 1502 <i>tradidit semetipsum hostiam et oblationem in odorem | |
| 1503 suavitatis</i>. Unde Beda dicit, in quadam homilia, quod | |
| 1504 <i>appropinquante hora passionis, dominus appropinquare voluit loco | |
| 1505 passionis</i>, scilicet in Ierusalem, quo pervenit ante quinque | |
| 1506 dies Paschae, sicut agnus paschalis ante quinque dies Paschae, | |
| 1507 idest decima luna, secundum praeceptum legis, ad locum immolationis | |
| 1508 ducebatur. Secundo, quia virtus passionis eius ad totum mundum | |
| 1509 diffundenda erat, in medio terrae habitabilis pati voluit, idest in | |
| 1510 Ierusalem. Unde dicitur in Psalmo, <i>Deus autem, rex noster ante | |
| 1511 saecula, operatus est salutem in medio terrae</i>, idest in | |
| 1512 Ierusalem, quae dicitur esse terrae umbilicus. Tertio, quia hoc | |
| 1513 maxime conveniebat humilitati eius, ut scilicet, sicut turpissimum | |
| 1514 genus mortis elegit, ita etiam ad eius humilitatem pertinuit quod | |
| 1515 in loco tam celebri confusionem pati non recusavit. Unde Leo Papa | |
| 1516 dicit, in sermone quodam Epiphaniae, <i>qui servi susceperat | |
| 1517 formam, Bethlehem praeelegit nativitati, Ierusalem passioni</i>. | |
| 1518 Quarto, ut ostenderet a principibus populi exortam esse iniquitatem | |
| 1519 occidentium ipsum. Et ideo in Ierusalem, ubi principes morabantur, | |
| 1520 voluit pati. Unde dicitur Act. IV, <i>convenerunt in ista civitate | |
| 1521 adversus puerum sanctum tuum Iesum, quem unxisti, Herodes et | |
| 1522 Pontius Pilatus, cum gentibus et populis Israel</i>.</p> | |
| 1523 <p title="III q. 46 a. 10 ad 2"><a name="48935"><span class= | |
| 1524 "ref">[48935] IIIª q. 46 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1525 dicendum quod Christus non in templo aut in civitate, sed extra | |
| 1526 portam passus est, propter tria. Primo quidem, ut veritas | |
| 1527 responderet figurae. Nam vitulus et hircus, qui solemnissimo | |
| 1528 sacrificio ad expiationem totius multitudinis offerebantur, extra | |
| 1529 castra comburebantur, ut praecipitur Levit. XVI. Unde dicitur Heb. | |
| 1530 XIII, <i>quorum animalium infertur sanguis pro peccato in sancta | |
| 1531 per pontificem, horum corpora cremantur extra castra. Propter quod | |
| 1532 et Iesus, ut sanctificaret suum populum, extra portam passus | |
| 1533 est</i>. Secundo, ut per hoc daret exemplum nobis exeundi a mundana | |
| 1534 conversatione. Unde ibidem subditur, <i>exeamus igitur ad eum extra | |
| 1535 castra, improperium eius portantes</i>. Tertio, ut Chrysostomus | |
| 1536 dicit, in sermone de passione, <i>noluit dominus pati sub tecto, | |
| 1537 non in templo Iudaico, ne Iudaei subtraherent sacrificium salutare, | |
| 1538 ne putares pro illa tantum plebe oblatum. Et ideo foras civitatem, | |
| 1539 foras muros, ut scias sacrificium esse commune quod totius terrae | |
| 1540 est oblatio, quod communis est purificatio</i>.</p> | |
| 1541 <p title="III q. 46 a. 10 ad 3"><a name="48936"><span class= | |
| 1542 "ref">[48936] IIIª q. 46 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1543 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, super Matth., <i>quidam | |
| 1544 exposuit Calvariae locum, in quo sepultus est Adam, et ideo sic | |
| 1545 appellatum quia ibi antiqui hominis sit conditum caput. Favorabilis | |
| 1546 interpretatio, et mulcens aures populi, nec tamen vera. Extra urbem | |
| 1547 enim et foris portam, loca sunt in quibus truncantur capita | |
| 1548 damnatorum; et Calvariae, idest decollatorum, sumpsere nomen. | |
| 1549 Propterea autem ibi crucifixus est Iesus, ut ubi prius erat area | |
| 1550 damnatorum, ibi erigerentur vexilla martyrii. Adam vero sepultum | |
| 1551 iuxta Hebron, in libro Iesu filii Nave legimus</i>. Magis autem | |
| 1552 Christus crucifigendus erat in loco communi damnatorum quam iuxta | |
| 1553 sepulcrum Adae, ut ostenderetur quod crux Christi non solum erat in | |
| 1554 remedium contra peccatum personale Adae, sed etiam contra peccatum | |
| 1555 totius mundi.</p> | |
| 1556 <br /> | |
| 1557 <div class="E">Articulus 11</div> | |
| 1558 <p title="III q. 46 a. 11 arg. 1"><a name="48937"><span class= | |
| 1559 "ref">[48937] IIIª q. 46 a. 11 arg. 1</span></a> Ad undecimum | |
| 1560 sic proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum cum | |
| 1561 latronibus crucifigi. Dicitur enim II Cor. VI, <i>quae participatio | |
| 1562 iustitiae cum iniquitate? Sed Christus factus est nobis iustitia a | |
| 1563 Deo</i>; iniquitas autem pertinet ad latrones. Non ergo fuit | |
| 1564 conveniens ut Christus simul cum latronibus crucifigeretur.</p> | |
| 1565 <p title="III q. 46 a. 11 arg. 2"><a name="48938"><span class= | |
| 1566 "ref">[48938] IIIª q. 46 a. 11 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1567 super illud Matth. XXVI, <i>si oportuerit me mori tecum, non te | |
| 1568 negabo</i>, dicit Origenes, <i>mori cum Iesu pro omnibus moriente, | |
| 1569 hominum non erat</i>. Et Ambrosius dicit, super illud Luc. XXII, | |
| 1570 <i>paratus sum tecum et in carcerem et in mortem ire, passio, | |
| 1571 inquit, domini aemulos habet, pares non habet</i>. Multo igitur | |
| 1572 minus conveniens videtur quod Christus simul cum latronibus | |
| 1573 pateretur.</p> | |
| 1574 <p title="III q. 46 a. 11 arg. 3"><a name="48939"><span class= | |
| 1575 "ref">[48939] IIIª q. 46 a. 11 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1576 Matth. XXVII dicitur quod <i>latrones qui crucifixi erant, | |
| 1577 improperabant ei</i>. Sed Luc. XXIII dicitur quod unus eorum qui | |
| 1578 crucifixi erant cum Christo, ei dicebat, <i>memento mei, domine, | |
| 1579 cum veneris in regnum tuum</i>. Ergo videtur quod, praeter latrones | |
| 1580 blasphemantes, fuerit cum eo crucifixus alius non blasphemans. Et | |
| 1581 sic videtur inconvenienter ab Evangelistis narratum quod Christus | |
| 1582 fuerit cum latronibus crucifixus.</p> | |
| 1583 <p title="III q. 46 a. 11 s. c."><a name="48940"><span class= | |
| 1584 "ref">[48940] IIIª q. 46 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1585 quod Isaiae LIII fuerat prophetatum, <i>et cum sceleratis reputatus | |
| 1586 est</i>.</p> | |
| 1587 <p title="III q. 46 a. 11 co."><a name="48941"><span class= | |
| 1588 "ref">[48941] IIIª q. 46 a. 11 co.</span></a> Respondeo | |
| 1589 dicendum quod Christus inter latrones crucifixus est, alia quidem | |
| 1590 ratione quantum ad intentionem Iudaeorum, alia vero quantum ad Dei | |
| 1591 ordinationem. Quantum enim ad intentionem Iudaeorum, duos latrones | |
| 1592 utrinque crucifixerunt, sicut dicit Chrysostomus, <i>ut eorum | |
| 1593 suspicionis fieret particeps. Sed non ita evenit. Nam de illis nil | |
| 1594 dicitur, huius autem ubique crux honoratur. Reges, diademata | |
| 1595 deponentes, assumunt crucem, in purpuris, in diadematibus, in | |
| 1596 armis, in mensa sacrata, ubique terrarum crux emicat</i>. Quantum | |
| 1597 vero ad Dei ordinationem, Christus cum latronibus crucifixus est, | |
| 1598 quia, ut Hieronymus dicit, super Matth., <i>sicut pro nobis | |
| 1599 maledictum crucis factus est Christus, sic, pro omnium salute, | |
| 1600 inter noxios quasi noxius crucifigitur</i>. Secundo, ut dicit Leo | |
| 1601 Papa, in sermone de passione, <i>duo latrones unus ad dexteram | |
| 1602 alius ad sinistram crucifiguntur, ut in ipsa patibuli specie | |
| 1603 demonstraretur illa quae in iudicio ipsius omnium hominum facienda | |
| 1604 est discretio</i>. Et Augustinus dicit, super Ioan., <i>ipsa crux, | |
| 1605 si attendas, tribunal fuit. In medio enim iudice constituto, unus, | |
| 1606 qui credidit, liberatus; alius, qui insultavit, damnatus est. Iam | |
| 1607 significabat quid facturus est de vivis et mortuis, alios positurus | |
| 1608 ad dextram et alios ad sinistram</i>. Tertio, secundum Hilarium, | |
| 1609 <i>duo latrones laevae ac dextrae affiguntur, omnem humani generis | |
| 1610 diversitatem vocari ad sacramentum passionis domini ostendentes. | |
| 1611 Sed quia per diversitatem fidelium atque infidelium fit omnium | |
| 1612 secundum dextram et sinistram divisio, unus ex duobus, ad dextram | |
| 1613 situs, fidei iustificatione salvatur</i>. Quarto quia, ut Beda | |
| 1614 dicit, super Marc., <i>latrones qui cum domino crucifixi sunt, | |
| 1615 significant eos qui, sub fide et confessione Christi, vel agonem | |
| 1616 martyrii vel quaelibet arctioris disciplinae instituta subeunt. Sed | |
| 1617 qui hoc pro aeterna gloria gerunt, dextri latronis fide | |
| 1618 designantur, qui vero humanae laudis intuitu, sinistri latronis | |
| 1619 mentem imitantur et actus</i>.</p> | |
| 1620 <p title="III q. 46 a. 11 ad 1"><a name="48942"><span class= | |
| 1621 "ref">[48942] IIIª q. 46 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1622 dicendum quod, sicut Christus debitum mortis non habuit, sed mortem | |
| 1623 voluntarie subiit ut sua virtute vinceret mortem, ita etiam non | |
| 1624 habuit meritum ut cum latronibus poneretur, sed voluit cum iniquis | |
| 1625 deputari ut sua virtute iniquitatem destrueret. Unde Chrysostomus | |
| 1626 dicit, super Ioan., quod <i>latronem in cruce convertere et in | |
| 1627 Paradisum inducere, non minus fuit quam concutere petras</i>.</p> | |
| 1628 <p title="III q. 46 a. 11 ad 2"><a name="48943"><span class= | |
| 1629 "ref">[48943] IIIª q. 46 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1630 dicendum quod non conveniebat quod cum Christo aliquis alius | |
| 1631 pateretur ex eadem causa. Unde Origenes ibidem subdit, <i>omnes | |
| 1632 fuerant in peccatis, et omnes opus habebant ut pro eis alius | |
| 1633 moreretur, non ipsi pro aliis</i>.</p> | |
| 1634 <p title="III q. 46 a. 11 ad 3"><a name="48944"><span class= | |
| 1635 "ref">[48944] IIIª q. 46 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1636 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 1637 possumus intelligere Matthaeum posuisse pluralem numerum pro | |
| 1638 singulari, cum dixit, latrones improperabant ei. Vel potest dici, | |
| 1639 secundum Hieronymum, quod <i>primum uterque blasphemaverit; deinde, | |
| 1640 visis signis, unus eorum crediderit</i>.</p> | |
| 1641 <br /> | |
| 1642 <div class="E">Articulus 12</div> | |
| 1643 <p title="III q. 46 a. 12 arg. 1"><a name="48945"><span class= | |
| 1644 "ref">[48945] IIIª q. 46 a. 12 arg. 1</span></a> Ad duodecimum | |
| 1645 sic proceditur. Videtur quod passio Christi sit eius divinitati | |
| 1646 attribuenda. Dicitur enim I Cor. II, <i>si cognovissent, nunquam | |
| 1647 dominum gloriae crucifixissent</i>. Sed dominus gloriae est | |
| 1648 Christus secundum divinitatem. Ergo passio Christi competit ei | |
| 1649 secundum divinitatem.</p> | |
| 1650 <p title="III q. 46 a. 12 arg. 2"><a name="48946"><span class= | |
| 1651 "ref">[48946] IIIª q. 46 a. 12 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1652 principium salutis humanae est ipsa divinitas, secundum illud | |
| 1653 Psalmi, <i>salus autem iustorum a domino</i>. Si ergo passio | |
| 1654 Christi ad eius divinitatem non pertineret, videtur quod non posset | |
| 1655 esse nobis fructifera.</p> | |
| 1656 <p title="III q. 46 a. 12 arg. 3"><a name="48947"><span class= | |
| 1657 "ref">[48947] IIIª q. 46 a. 12 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1658 Iudaei puniti sunt pro peccato occisionis Christi tanquam homicidae | |
| 1659 ipsius Dei, quod magnitudo poenae demonstrat. Hoc autem non esset, | |
| 1660 si passio ad divinitatem non pertineret. Ergo passio Christi ad | |
| 1661 divinitatem pertinuit.</p> | |
| 1662 <p title="III q. 46 a. 12 s. c."><a name="48948"><span class= | |
| 1663 "ref">[48948] IIIª q. 46 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1664 quod Athanasius dicit, in epistola ad Epictetum, <i>natura Deus | |
| 1665 manens verbum est impassibile</i>. Sed impassibile non potest pati. | |
| 1666 Passio ergo Christi non pertinebat ad eius divinitatem.</p> | |
| 1667 <p title="III q. 46 a. 12 co."><a name="48949"><span class= | |
| 1668 "ref">[48949] IIIª q. 46 a. 12 co.</span></a> Respondeo | |
| 1669 dicendum quod, sicut supra dictum est, unio humanae naturae et | |
| 1670 divinae facta est in persona et hypostasi et supposito, manente | |
| 1671 tamen distinctione naturarum, ut scilicet sit eadem persona et | |
| 1672 hypostasis divinae et humanae naturae, salva tamen utriusque | |
| 1673 naturae proprietate. Et ideo, sicut supra dictum est, supposito | |
| 1674 divinae naturae attribuenda est passio, non ratione divinae | |
| 1675 naturae, quae est impassibilis, sed ratione humanae naturae. Unde | |
| 1676 in epistola synodali Cyrilli dicitur, <i>si quis non confitetur Dei | |
| 1677 verbum passum carne et crucifixum carne, anathema sit</i>. Pertinet | |
| 1678 ergo passio Christi ad suppositum divinae naturae ratione naturae | |
| 1679 passibilis assumptae, non autem ratione divinae naturae | |
| 1680 impassibilis.</p> | |
| 1681 <p title="III q. 46 a. 12 ad 1"><a name="48950"><span class= | |
| 1682 "ref">[48950] IIIª q. 46 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1683 dicendum quod dominus gloriae dicitur crucifixus, non secundum quod | |
| 1684 dominus est gloriae, sed secundum quod erat homo passibilis.</p> | |
| 1685 <p title="III q. 46 a. 12 ad 2"><a name="48951"><span class= | |
| 1686 "ref">[48951] IIIª q. 46 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1687 dicendum quod, sicut dicitur in quodam sermone Ephesini Concilii, | |
| 1688 quod mors Christi, tanquam facta mors Dei, scilicet per unionem in | |
| 1689 persona, destruxit mortem, quoniam Deus et homo erat qui | |
| 1690 patiebatur. Non enim natura Dei laesa est, nec mutatione sua | |
| 1691 suscepit passiones.</p> | |
| 1692 <p title="III q. 46 a. 12 ad 3"><a name="48952"><span class= | |
| 1693 "ref">[48952] IIIª q. 46 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1694 dicendum quod, sicut subditur ibidem, <i>non purum hominem | |
| 1695 crucifixerunt Iudaei, sed Deo intulerunt praesumptiones. Pone enim | |
| 1696 principem loqui per verbum, et hoc formari per litteras in charta | |
| 1697 aliqua, et dirigi civitatibus, et aliquis inobediens chartam | |
| 1698 disrumpat. Ad mortis sententiam deducetur, non tanquam chartam | |
| 1699 discerpens, sed tanquam verbum imperiale disrumpens. Non ergo | |
| 1700 securus sit Iudaeus, tanquam purum hominem crucifigens. Quod enim | |
| 1701 videbat, quasi charta erat, quod autem in ea celabatur, imperiale | |
| 1702 verbum erat, natum ex natura, non prolatum per linguam</i>.</p> | |
| 1703 <br /> | |
| 1704 <div class="D">Quaestio 47</div> | |
| 1705 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1706 <p title="III q. 47 pr."><a name="48953"><span class="ref">[48953] | |
| 1707 IIIª q. 47 pr.</span></a> Deinde considerandum est de causa | |
| 1708 efficiente passionis Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, | |
| 1709 utrum Christus fuerit ab aliis occisus, vel a seipso. Secundo, ex | |
| 1710 quo motivo seipsum passioni tradiderit. Tertio, utrum pater | |
| 1711 tradiderit eum ad patiendum. Quarto, utrum fuerit conveniens ut per | |
| 1712 manus gentium pateretur, vel potius a Iudaeis. Quinto, utrum | |
| 1713 occisores eius eum cognoverint. Sexto, de peccato eorum qui | |
| 1714 Christum occiderunt.</p> | |
| 1715 <br /> | |
| 1716 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1717 <p title="III q. 47 a. 1 arg. 1"><a name="48954"><span class= | |
| 1718 "ref">[48954] IIIª q. 47 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1719 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit ab alio occisus, sed a | |
| 1720 seipso. Dicit enim ipse, Ioan. X, <i>nemo a me tollit animam meam, | |
| 1721 sed ego pono eam</i>. Ille autem dicitur aliquem occidere qui | |
| 1722 animam eius tollit. Non est ergo Christus ab aliis occisus, sed a | |
| 1723 seipso.</p> | |
| 1724 <p title="III q. 47 a. 1 arg. 2"><a name="48955"><span class= | |
| 1725 "ref">[48955] IIIª q. 47 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1726 illi qui ab aliis occiduntur, paulatim, debilitata natura, | |
| 1727 deficiunt. Et maxime hoc apparet in crucifixis, ut enim dicit | |
| 1728 Augustinus, in IV de Trin., <i>longa morte cruciabantur ligno | |
| 1729 suspensi</i>. In Christo autem non hoc accidit, nam <i>clamans voce | |
| 1730 magna emisit spiritum</i>, ut dicitur Matth. XXVII. Non ergo | |
| 1731 Christus est ab aliis occisus, sed a seipso.</p> | |
| 1732 <p title="III q. 47 a. 1 arg. 3"><a name="48956"><span class= | |
| 1733 "ref">[48956] IIIª q. 47 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1734 illi qui ab aliis occiduntur, per violentiam moriuntur, et ita non | |
| 1735 voluntarie, quia violentum opponitur voluntario. Sed Augustinus | |
| 1736 dicit, in IV de Trin., quod <i>spiritus Christi non deseruit carnem | |
| 1737 invitus, sed quia voluit, quando voluit, et quomodo voluit</i>. Non | |
| 1738 ergo Christus est ab aliis occisus, sed a seipso.</p> | |
| 1739 <p title="III q. 47 a. 1 s. c."><a name="48957"><span class= | |
| 1740 "ref">[48957] IIIª q. 47 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1741 quod dicitur Luc. XVIII, <i>postquam flagellaverint, occident | |
| 1742 eum</i>.</p> | |
| 1743 <p title="III q. 47 a. 1 co."><a name="48958"><span class= | |
| 1744 "ref">[48958] IIIª q. 47 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1745 dicendum quod aliquid potest esse causa alicuius effectus | |
| 1746 dupliciter. Uno modo, directe ad illud agendo. Et hoc modo | |
| 1747 persecutores Christi eum occiderunt, quia sufficientem causam | |
| 1748 mortis ei intulerunt, cum intentione occidendi ipsum et effectu | |
| 1749 subsequente; quia scilicet ex illa causa est mors subsecuta. Alio | |
| 1750 modo dicitur aliquis causa alicuius indirecte, scilicet quia non | |
| 1751 impedit, cum impedire possit, sicut si dicatur aliquis alium | |
| 1752 perfundere quia non claudit fenestram, per quam imber ingreditur. | |
| 1753 Et hoc modo ipse Christus fuit causa passionis et mortis. Poterat | |
| 1754 enim suam passionem et mortem impedire. Primo quidem, adversarios | |
| 1755 reprimendo, ut eum aut non vellent, aut non possent interficere. | |
| 1756 Secundo, quia spiritus eius habebat potestatem conservandi naturam | |
| 1757 carnis suae, ne a quocumque laesivo inflicto opprimeretur. Quod | |
| 1758 quidem habuit anima Christi quia erat verbo Dei coniuncta in | |
| 1759 unitate personae, ut Augustinus dicit, in IV de Trin. Quia ergo | |
| 1760 anima Christi non repulit a proprio corpore nocumentum illatum, sed | |
| 1761 voluit quod natura corporalis illi nocumento succumberet, dicitur | |
| 1762 suam animam posuisse, vel voluntarie mortuus esse.</p> | |
| 1763 <p title="III q. 47 a. 1 ad 1"><a name="48959"><span class= | |
| 1764 "ref">[48959] IIIª q. 47 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1765 dicendum quod, cum dicitur, nemo tollit animam meam a me, | |
| 1766 intelligitur, me invito. Quod enim aliquis ab invito aufert, qui | |
| 1767 resistere non potest, id proprie dicitur tolli.</p> | |
| 1768 <p title="III q. 47 a. 1 ad 2"><a name="48960"><span class= | |
| 1769 "ref">[48960] IIIª q. 47 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1770 dicendum quod, ut Christus ostenderet quod passio illata per | |
| 1771 violentiam eius animam non eripiebat, naturam corporalem in eius | |
| 1772 fortitudine conservavit, ut etiam in extremis positus voce magna | |
| 1773 clamaret. Quod inter alia miracula mortis eius computatur. Unde | |
| 1774 dicitur Marci XV, <i>videns autem centurio qui ex adverso stabat, | |
| 1775 quia sic clamans exspirasset, ait, vere homo hic filius Dei | |
| 1776 erat</i>. Fuit etiam et mirabile in Christi morte quod velocius | |
| 1777 mortuus fuit aliis qui simili poena afficiebantur. Unde dicitur | |
| 1778 Ioan. XIX, quod eorum qui cum Christo erant fregerunt crura, ut | |
| 1779 cito morerentur, <i>ad Iesum autem cum venissent, invenerunt eum | |
| 1780 mortuum, unde non fregerunt eius crura</i>. Et Marci XV dicitur | |
| 1781 quod <i>Pilatus mirabatur si iam obiisset</i>. Sicut enim eius | |
| 1782 voluntate natura corporalis conservata est in suo vigore usque ad | |
| 1783 extremum, sic etiam, quando voluit, subito cessit nocumento | |
| 1784 illato.</p> | |
| 1785 <p title="III q. 47 a. 1 ad 3"><a name="48961"><span class= | |
| 1786 "ref">[48961] IIIª q. 47 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1787 dicendum quod Christus simul et violentiam passus est, ut | |
| 1788 moreretur, et tamen voluntarie mortuus fuit, quia violentia corpori | |
| 1789 eius illata est, quae tamen tantum corpori eius praevaluit quantum | |
| 1790 ipse voluit.</p> | |
| 1791 <br /> | |
| 1792 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1793 <p title="III q. 47 a. 2 arg. 1"><a name="48962"><span class= | |
| 1794 "ref">[48962] IIIª q. 47 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1795 sic proceditur. Videtur quod Christus non fuerit ex obedientia | |
| 1796 mortuus. Obedientia enim respicit praeceptum. Sed non legitur | |
| 1797 Christo fuisse praeceptum quod ipse pateretur. Non ergo ex | |
| 1798 obedientia passus fuit.</p> | |
| 1799 <p title="III q. 47 a. 2 arg. 2"><a name="48963"><span class= | |
| 1800 "ref">[48963] IIIª q. 47 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1801 illud dicitur ex obedientia aliquis facere quod facit ex | |
| 1802 necessitate praecepti. Christus autem non ex necessitate, sed | |
| 1803 voluntarie passus fuit. Non ergo passus est ex obedientia.</p> | |
| 1804 <p title="III q. 47 a. 2 arg. 3"><a name="48964"><span class= | |
| 1805 "ref">[48964] IIIª q. 47 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1806 caritas est excellentior virtus quam obedientia. Sed Christus | |
| 1807 legitur ex caritate passus, secundum illud Ephes. V, <i>ambulate in | |
| 1808 dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum | |
| 1809 pro nobis</i>. Ergo passio Christi magis debet attribui caritati | |
| 1810 quam obedientiae.</p> | |
| 1811 <p title="III q. 47 a. 2 s. c."><a name="48965"><span class= | |
| 1812 "ref">[48965] IIIª q. 47 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1813 quod dicitur Philipp. II, <i>factus est obediens patri usque ad | |
| 1814 mortem</i>.</p> | |
| 1815 <p title="III q. 47 a. 2 co."><a name="48966"><span class= | |
| 1816 "ref">[48966] IIIª q. 47 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1817 dicendum quod convenientissimum fuit quod Christus ex obedientia | |
| 1818 pateretur. Primo quidem, quia hoc conveniebat iustificationi | |
| 1819 humanae, ut, <i>sicut per unius hominis inobedientiam peccatores | |
| 1820 constituti sunt multi, ita per unius hominis obedientiam iusti | |
| 1821 constituantur multi</i>, ut dicitur Rom. V. Secundo, hoc fuit | |
| 1822 conveniens reconciliationi Dei ad homines, secundum illud Rom. V, | |
| 1823 <i>reconciliati sumus Deo per mortem filii eius</i>, inquantum | |
| 1824 scilicet ipsa mors Christi fuit quoddam sacrificium acceptissimum | |
| 1825 Deo, secundum illud Ephes., <i>tradidit semetipsum pro nobis | |
| 1826 oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis</i>. Obedientia vero | |
| 1827 omnibus sacrificiis antefertur, secundum illud I Reg. XV, <i>melior | |
| 1828 est obedientia quam victimae</i>. Et ideo conveniens fuit ut | |
| 1829 sacrificium passionis et mortis Christi ex obedientia procederet. | |
| 1830 Tertio, hoc conveniens fuit eius victoriae, qua de morte et auctore | |
| 1831 mortis triumphavit. Non enim miles vincere potest nisi duci | |
| 1832 obediat. Et ita homo Christus victoriam obtinuit per hoc quod Deo | |
| 1833 fuit obediens, secundum illud Proverb. XXI, <i>vir obediens | |
| 1834 loquitur victorias</i>.</p> | |
| 1835 <p title="III q. 47 a. 2 ad 1"><a name="48967"><span class= | |
| 1836 "ref">[48967] IIIª q. 47 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1837 dicendum quod Christus mandatum accepit a patre ut pateretur, | |
| 1838 dicitur enim Ioan. X, <i>potestatem habeo ponendi animam meam, et | |
| 1839 potestatem habeo iterum sumendi eam, et hoc mandatum accepi a patre | |
| 1840 meo</i>, scilicet ponendi animam et sumendi. Ex quo, ut | |
| 1841 Chrysostomus dicit, non est intelligendum quod <i>prius | |
| 1842 expectaverit audire, et opus fuerit ei discere, sed voluntarium | |
| 1843 monstravit processum, et contrarietatis ad patrem suspicionem | |
| 1844 destruxit</i>. Quia tamen in morte Christi lex vetus consummata | |
| 1845 est, secundum illud quod ipse moriens dixit, Ioan. XIX, | |
| 1846 <i>consummatum est</i>; potest intelligi quod patiendo omnia | |
| 1847 veteris legis praecepta implevit. Moralia quidem, quae in | |
| 1848 praeceptis caritatis fundantur, implevit inquantum passus est et ex | |
| 1849 dilectione patris, secundum illud Ioan. XIV, <i>ut cognoscat mundus | |
| 1850 quia diligo patrem, et sicut mandatum dedit mihi pater sic facio, | |
| 1851 surgite, eamus hinc</i>, scilicet ad locum passionis, et etiam ex | |
| 1852 dilectione proximi, secundum illud Galat. II <i>dilexit me, et | |
| 1853 tradidit semetipsum pro me</i>. Caeremonialia vero praecepta legis, | |
| 1854 quae ad sacrificia et oblationes praecipue ordinantur, implevit | |
| 1855 Christus sua passione inquantum omnia antiqua sacrificia figurae | |
| 1856 fuerunt illius veri sacrificii quod Christus obtulit moriendo pro | |
| 1857 nobis. Unde dicitur Coloss. II, <i>nemo vos iudicet in cibo aut in | |
| 1858 potu, aut in parte diei festi aut Neomeniae, quae sunt umbra | |
| 1859 futurorum, corpus autem Christi</i>, eo scilicet quod Christus | |
| 1860 comparatur ad illa sicut corpus ad umbram. Praecepta vero | |
| 1861 iudicialia legis, quae praecipue ordinantur ad satisfaciendum | |
| 1862 iniuriam passis, implevit Christus sua passione, quoniam, ut in | |
| 1863 Psalmo dicitur, <i>quae non rapuit, tunc exsolvit</i>, permittens | |
| 1864 se ligno affigi pro pomo quod de ligno homo rapuerat contra Dei | |
| 1865 mandatum.</p> | |
| 1866 <p title="III q. 47 a. 2 ad 2"><a name="48968"><span class= | |
| 1867 "ref">[48968] IIIª q. 47 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1868 dicendum quod obedientia, etsi importet necessitatem respectu eius | |
| 1869 quod praecipitur, tamen importat voluntatem respectu impletionis | |
| 1870 praecepti. Et talis fuit obedientia Christi. Nam ipsa passio et | |
| 1871 mors, secundum se considerata, naturali voluntati repugnabat, | |
| 1872 volebat tamen Christus Dei voluntatem circa hoc implere, secundum | |
| 1873 illud Psalmi, <i>ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui</i>. | |
| 1874 Unde dicebat, Matth. XXVI, <i>si non potest transire a me calix | |
| 1875 iste nisi bibam illum, fiat voluntas tua</i>.</p> | |
| 1876 <p title="III q. 47 a. 2 ad 3"><a name="48969"><span class= | |
| 1877 "ref">[48969] IIIª q. 47 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1878 dicendum quod eadem ratione Christus passus est ex caritate, et | |
| 1879 obedientia, quia etiam praecepta caritatis nonnisi ex obedientia | |
| 1880 implevit; et obediens fuit ex dilectione ad patrem | |
| 1881 praecipientem.</p> | |
| 1882 <br /> | |
| 1883 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1884 <p title="III q. 47 a. 3 arg. 1"><a name="48970"><span class= | |
| 1885 "ref">[48970] IIIª q. 47 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1886 proceditur. Videtur quod Deus pater non tradiderit Christum | |
| 1887 passioni. Iniquum enim et crudele esse videtur quod innocens | |
| 1888 passioni et morti tradatur. Sed, sicut dicitur Deut. XXXII <i>Deus | |
| 1889 fidelis et absque ulla iniquitate</i>. Ergo Christum innocentem non | |
| 1890 tradidit passioni et morti.</p> | |
| 1891 <p title="III q. 47 a. 3 arg. 2"><a name="48971"><span class= | |
| 1892 "ref">[48971] IIIª q. 47 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, non | |
| 1893 videtur quod aliquis a seipso, et ab alio morti tradatur. Sed | |
| 1894 <i>Christus tradidit semetipsum pro nobis</i>, secundum quod | |
| 1895 dicitur Isaiae LIII, <i>tradidit in mortem animam suam</i>. Non | |
| 1896 ergo videtur quod Deus pater eum tradiderit.</p> | |
| 1897 <p title="III q. 47 a. 3 arg. 3"><a name="48972"><span class= | |
| 1898 "ref">[48972] IIIª q. 47 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1899 Iudas vituperatur ex eo quod tradidit Christum Iudaeis, secundum | |
| 1900 illud Ioan. VI, <i>unus ex vobis Diabolus est, quod dicebat propter | |
| 1901 Iudam, qui eum erat traditurus</i>. Similiter etiam vituperantur | |
| 1902 Iudaei, qui eum tradiderunt Pilato, secundum quod ipse dicit, Ioan. | |
| 1903 XVIII, <i>gens tua et pontifices tui tradiderunt te mihi</i>. | |
| 1904 Pilatus autem tradidit ipsum ut crucifigeretur, ut habetur Ioan. | |
| 1905 XIX, <i>non est autem conventio iustitiae cum iniquitate</i>, ut | |
| 1906 dicitur II Cor. VI. Ergo videtur quod Deus pater Christum non | |
| 1907 tradiderit passioni.</p> | |
| 1908 <p title="III q. 47 a. 3 s. c."><a name="48973"><span class= | |
| 1909 "ref">[48973] IIIª q. 47 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1910 quod dicitur Rom. VIII, <i>proprio filio suo non pepercit Deus, sed | |
| 1911 pro nobis omnibus tradidit illum</i>.</p> | |
| 1912 <p title="III q. 47 a. 3 co."><a name="48974"><span class= | |
| 1913 "ref">[48974] IIIª q. 47 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1914 dicendum quod, sicut dictum est, Christus passus est voluntarie ex | |
| 1915 obedientia patris. Unde secundum tria Deus pater tradidit Christum | |
| 1916 passioni. Uno quidem modo, secundum quod sua aeterna voluntate | |
| 1917 praeordinavit passionem Christi ad humani generis liberationem, | |
| 1918 secundum illud quod dicitur Isaiae LIII, <i>dominus posuit in eo | |
| 1919 iniquitatem omnium nostrum</i>; et iterum, <i>dominus voluit | |
| 1920 conterere eum in infirmitate</i>. Secundo, inquantum inspiravit ei | |
| 1921 voluntatem patiendi pro nobis, infundendo ei caritatem. Unde ibidem | |
| 1922 sequitur, <i>oblatus est quia voluit</i>. Tertio, non protegendo | |
| 1923 eum a passione, sed exponendo persequentibus. Unde, ut legitur | |
| 1924 Matth. XXVII, pendens in cruce Christus dicebat, Deus meus, ut quid | |
| 1925 dereliquisti me? Quia scilicet potestati persequentium eum | |
| 1926 exposuit, ut Augustinus dicit.</p> | |
| 1927 <p title="III q. 47 a. 3 ad 1"><a name="48975"><span class= | |
| 1928 "ref">[48975] IIIª q. 47 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1929 dicendum quod innocentem hominem passioni et morti tradere contra | |
| 1930 eius voluntatem, est impium et crudele. Sic autem Deus pater | |
| 1931 Christum non tradidit, sed inspirando ei voluntatem patiendi pro | |
| 1932 nobis. In quo ostenditur et Dei severitas, qui peccatum sine poena | |
| 1933 dimittere noluit, quod significat apostolus dicens, <i>proprio | |
| 1934 filio suo non pepercit, et bonitas eius</i>, in eo quod, cum homo | |
| 1935 sufficienter satisfacere non posset per aliquam poenam quam | |
| 1936 pateretur, ei satisfactorem dedit, quod significavit apostolus | |
| 1937 dicens, <i>pro nobis omnibus tradidit illum</i>. Et Rom. III dicit, | |
| 1938 <i>quem, scilicet Christum, per fidem propitiatorem proposuit Deus | |
| 1939 in sanguine ipsius</i>.</p> | |
| 1940 <p title="III q. 47 a. 3 ad 2"><a name="48976"><span class= | |
| 1941 "ref">[48976] IIIª q. 47 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1942 dicendum quod Christus, secundum quod Deus, tradidit semetipsum in | |
| 1943 mortem eadem voluntate et actione qua et pater tradidit eum. Sed | |
| 1944 inquantum homo, tradidit semetipsum voluntate a patre inspirata. | |
| 1945 Unde non est contrarietas in hoc quod pater tradidit Christum, et | |
| 1946 ipse tradidit semetipsum.</p> | |
| 1947 <p title="III q. 47 a. 3 ad 3"><a name="48977"><span class= | |
| 1948 "ref">[48977] IIIª q. 47 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1949 dicendum quod eadem actio diversimode iudicatur in bono vel in | |
| 1950 malo, secundum quod ex diversa radice procedit. Pater enim tradidit | |
| 1951 Christum, et ipse seipsum, ex caritate, et ideo laudantur. Iudas | |
| 1952 autem tradidit ipsum ex cupiditate, Iudaei ex invidia, Pilatus ex | |
| 1953 timore mundano, quo timuit Caesarem, et ideo ipsi vituperantur.</p> | |
| 1954 <br /> | |
| 1955 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1956 <p title="III q. 47 a. 4 arg. 1"><a name="48978"><span class= | |
| 1957 "ref">[48978] IIIª q. 47 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1958 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum pati a | |
| 1959 gentilibus. Quia enim per mortem Christi homines erant a peccato | |
| 1960 liberandi, conveniens videretur ut paucissimi in morte eius | |
| 1961 peccarent. Peccaverunt autem in morte eius Iudaei, ex quorum | |
| 1962 persona dicitur, Matth. XXI, <i>hic est heres; venite, occidamus | |
| 1963 eum</i>. Ergo videtur conveniens fuisse quod in peccato occisionis | |
| 1964 Christi gentiles non implicarentur.</p> | |
| 1965 <p title="III q. 47 a. 4 arg. 2"><a name="48979"><span class= | |
| 1966 "ref">[48979] IIIª q. 47 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1967 veritas debet respondere figurae. Sed figuralia sacrificia veteris | |
| 1968 legis non gentiles, sed Iudaei offerebant. Ergo neque passio | |
| 1969 Christi, quae fuit verum sacrificium, impleri debuit per manus | |
| 1970 gentilium.</p> | |
| 1971 <p title="III q. 47 a. 4 arg. 3"><a name="48980"><span class= | |
| 1972 "ref">[48980] IIIª q. 47 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1973 sicut dicitur Ioan. V, <i>Iudaei quaerebant Christum interficere, | |
| 1974 non solum quia solvebat sabbatum, sed etiam quia patrem suum | |
| 1975 dicebat Deum, aequalem se Deo faciens</i>. Sed haec videbantur esse | |
| 1976 solum contra legem Iudaeorum, unde et ipsi dicunt, Ioan. XIX, | |
| 1977 <i>secundum legem debet mori, quia filium Dei se fecit</i>. Videtur | |
| 1978 ergo conveniens fuisse quod Christus non a gentilibus, sed a | |
| 1979 Iudaeis pateretur, et falsum esse quod dixerunt, <i>nobis non licet | |
| 1980 interficere quemquam</i>, cum multa peccata secundum legem morte | |
| 1981 puniantur, ut patet Levit. XX.</p> | |
| 1982 <p title="III q. 47 a. 4 s. c."><a name="48981"><span class= | |
| 1983 "ref">[48981] IIIª q. 47 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1984 quod ipse dominus dicit, Matth. XX, <i>tradent eum gentibus ad | |
| 1985 illudendum et flagellandum et crucifigendum</i>.</p> | |
| 1986 <p title="III q. 47 a. 4 co."><a name="48982"><span class= | |
| 1987 "ref">[48982] IIIª q. 47 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1988 dicendum quod in ipso modo passionis Christi praefiguratus est | |
| 1989 effectus ipsius. Primo enim passio Christi effectum salutis habuit | |
| 1990 in Iudaeis, quorum plurimi in morte Christi baptizati sunt, ut | |
| 1991 patet Act. II et IV. Secundo vero, Iudaeis praedicantibus, effectus | |
| 1992 passionis Christi transivit ad gentes. Et ideo conveniens fuit ut | |
| 1993 Christus a Iudaeis pati inciperet, et postea, Iudaeis tradentibus, | |
| 1994 per manus gentilium eius passio finiretur.</p> | |
| 1995 <p title="III q. 47 a. 4 ad 1"><a name="48983"><span class= | |
| 1996 "ref">[48983] IIIª q. 47 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1997 dicendum quod, quia Christus, ad ostendendam abundantiam caritatis | |
| 1998 suae, ex qua patiebatur, in cruce positus veniam persecutoribus | |
| 1999 postulavit; ut huius petitionis fructus ad Iudaeos et gentiles | |
| 2000 perveniret, voluit Christus ab utrisque pati.</p> | |
| 2001 <p title="III q. 47 a. 4 ad 2"><a name="48984"><span class= | |
| 2002 "ref">[48984] IIIª q. 47 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2003 dicendum quod passio Christi fuit sacrificii oblatio inquantum | |
| 2004 Christus propria voluntate mortem sustinuit ex caritate. Inquantum | |
| 2005 autem a persecutoribus est passus, non fuit sacrificium, sed | |
| 2006 peccatum gravissimum.</p> | |
| 2007 <p title="III q. 47 a. 4 ad 3"><a name="48985"><span class= | |
| 2008 "ref">[48985] IIIª q. 47 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2009 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, Iudaei dicentes, <i>nobis | |
| 2010 non licet interficere quemquam, intellexerunt non sibi licere | |
| 2011 interficere quemquam propter festi diei sanctitatem, quam celebrare | |
| 2012 iam coeperant</i>. Vel hoc dicebant, ut Chrysostomus dicit, quia | |
| 2013 volebant eum occidi, non tanquam transgressorem legis, sed tanquam | |
| 2014 publicum hostem, quia regem se fecerat, de quo non erat eorum | |
| 2015 iudicare. Vel quia non licebat eis crucifigere, quod cupiebant, sed | |
| 2016 lapidare, quod in Stephano fecerunt. Vel melius dicendum est quod | |
| 2017 per Romanos, quibus erant subiecti, erat eis potestas occidendi | |
| 2018 interdicta.</p> | |
| 2019 <br /> | |
| 2020 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2021 <p title="III q. 47 a. 5 arg. 1"><a name="48986"><span class= | |
| 2022 "ref">[48986] IIIª q. 47 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2023 proceditur. Videtur quod persecutores Christi eum cognoverunt. | |
| 2024 Dicitur enim Matth. XXI, quod <i>agricolae, videntes filium, | |
| 2025 dixerunt intra se, hic est heres, venite, occidamus eum</i>. Ubi | |
| 2026 dicit Hieronymus, <i>manifestissime dominus probat his verbis | |
| 2027 Iudaeorum principes non per ignorantiam, sed per invidiam Dei | |
| 2028 filium crucifixisse. Intellexerunt enim esse illum cui pater per | |
| 2029 prophetam dicit, postula a me, et dabo tibi gentes hereditatem | |
| 2030 tuam</i>. Ergo videtur quod cognoverunt eum esse Christum, vel | |
| 2031 filium Dei.</p> | |
| 2032 <p title="III q. 47 a. 5 arg. 2"><a name="48987"><span class= | |
| 2033 "ref">[48987] IIIª q. 47 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2034 Ioan. XV dominus dixit, <i>nunc autem et viderunt et oderunt et me | |
| 2035 et patrem meum</i>. Quod autem videtur, manifeste cognoscitur. Ergo | |
| 2036 Iudaei, cognoscentes Christum, ex causa odii ei passionem | |
| 2037 intulerunt.</p> | |
| 2038 <p title="III q. 47 a. 5 arg. 3"><a name="48988"><span class= | |
| 2039 "ref">[48988] IIIª q. 47 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 2040 quodam sermone Ephesini Concilii dicitur, <i>sicut qui chartam | |
| 2041 imperialem disrumpit, tanquam imperatoris disrumpens verbum, ad | |
| 2042 mortem adducitur, sic crucifigens Iudaeus quem viderat, poenas | |
| 2043 dabit tanquam in ipsum Deum verbum praesumptiones iniiciens</i>. | |
| 2044 Hoc autem non esset si eum Dei filium esse non cognoverunt, quia | |
| 2045 ignorantia eos excusasset. Ergo videtur quod Iudaei crucifigentes | |
| 2046 Christum cognoverunt eum esse filium Dei.</p> | |
| 2047 <p title="III q. 47 a. 5 s. c."><a name="48989"><span class= | |
| 2048 "ref">[48989] IIIª q. 47 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2049 quod dicitur I Cor. II, <i>si cognovissent, nunquam dominum gloriae | |
| 2050 crucifixissent</i>. Et Act. III dicit Petrus, Iudaeis loquens, | |
| 2051 <i>scio quod per ignorantiam fecistis sicut et principes | |
| 2052 vestri</i>. Et dominus, in cruce pendens, dixit, <i>pater, dimitte | |
| 2053 illis, non enim sciunt quid faciunt</i>.</p> | |
| 2054 <p title="III q. 47 a. 5 co."><a name="48990"><span class= | |
| 2055 "ref">[48990] IIIª q. 47 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2056 dicendum quod apud Iudaeos quidam erant maiores, et quidam minores. | |
| 2057 Maiores quidem, qui eorum principes dicebantur, cognoverunt, ut | |
| 2058 dicitur in libro quaest. Nov. et Vet. Test., sicut et Daemones | |
| 2059 cognoverunt, <i>eum esse Christum promissum in lege, omnia enim | |
| 2060 signa videbant in eo quae dixerant futura prophetae. Mysterium | |
| 2061 autem divinitatis eius ignorabant</i>, et ideo apostolus dixit | |
| 2062 quod, <i>si cognovissent, nunquam dominum gloriae | |
| 2063 crucifixissent</i>. Sciendum tamen quod eorum ignorantia non eos | |
| 2064 excusabat a crimine, quia erat quodammodo ignorantia affectata. | |
| 2065 Videbant enim evidentia signa ipsius divinitatis, sed ex odio et | |
| 2066 invidia Christi ea pervertebant, et verbis eius, quibus se Dei | |
| 2067 filium fatebatur, credere noluerunt. Unde ipse de eis dicit, Ioan. | |
| 2068 XV, <i>si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non | |
| 2069 haberent, nunc autem excusationem non habent de peccato suo</i>. Et | |
| 2070 postea subdit, <i>si opera non fecissem in eis quae nemo alius | |
| 2071 fecit, peccatum non haberent</i>. Et sic ex persona eorum accipi | |
| 2072 potest quod dicitur Iob XXI, <i>dixerunt Deo, recede a nobis, | |
| 2073 scientiam viarum tuarum nolumus</i>. Minores vero, idest populares, | |
| 2074 qui mysteria Scripturae non noverant, non plene cognoverunt ipsum | |
| 2075 esse nec Christum nec filium Dei, licet aliqui eorum etiam in eum | |
| 2076 crediderint. Multitudo tamen non credidit. Et si aliquando | |
| 2077 dubitarent an ipse esset Christus, propter signorum multitudinem, | |
| 2078 et efficaciam doctrinae, ut habetur Ioan. VII, tamen postea decepti | |
| 2079 fuerunt a suis principibus ut eum non crederent neque filium Dei | |
| 2080 neque Christum. Unde et Petrus eis dixit, <i>scio quod per | |
| 2081 ignorantiam hoc fecistis, sicut et principes vestri</i>, quia | |
| 2082 scilicet per principes seducti erant.</p> | |
| 2083 <p title="III q. 47 a. 5 ad 1"><a name="48991"><span class= | |
| 2084 "ref">[48991] IIIª q. 47 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2085 dicendum quod illa verba dicuntur ex persona colonorum vineae, per | |
| 2086 quos significantur rectores illius populi, qui eum cognoverunt esse | |
| 2087 heredem, inquantum cognoverunt eum esse Christum promissum in lege. | |
| 2088 Sed contra hanc responsionem videtur esse quod illa verba Psalmi, | |
| 2089 <i>postula a me et dabo tibi gentes hereditatem tuam</i>, eidem | |
| 2090 dicuntur cui dicitur, filius meus es tu, ego hodie genui te. Si | |
| 2091 ergo cognoverunt eum esse illum cui dictum est, <i>postula a me et | |
| 2092 dabo tibi gentes hereditatem tuam</i>, sequitur quod cognoverunt | |
| 2093 eum esse filium Dei. Chrysostomus etiam, ibidem, dicit quod | |
| 2094 <i>cognoverunt eum esse filium Dei</i>. Beda etiam dicit, super | |
| 2095 illud Luc. XXIII, <i>quia nesciunt quid faciunt, notandum, inquit, | |
| 2096 quod non pro eis orat qui, quem filium Dei intellexerunt, | |
| 2097 crucifigere quam confiteri maluerunt</i>. Sed ad hoc potest | |
| 2098 responderi quod cognoverunt eum esse filium Dei non per naturam, | |
| 2099 sed per excellentiam gratiae singularis. Possumus tamen dicere quod | |
| 2100 etiam verum Dei filium cognovisse dicuntur, quia evidentia signa | |
| 2101 huius rei habebant, quibus tamen assentire propter odium et | |
| 2102 invidiam noluerunt, ut eum cognoscerent esse filium Dei.</p> | |
| 2103 <p title="III q. 47 a. 5 ad 2"><a name="48992"><span class= | |
| 2104 "ref">[48992] IIIª q. 47 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2105 dicendum quod ante illa verba praemittitur, <i>si opera non | |
| 2106 fecissem in eis quae nemo alius fecit, peccatum non haberent</i>, | |
| 2107 et postea subditur, <i>nunc autem viderunt, et oderunt et me et | |
| 2108 patrem meum</i>. Per quod ostenditur quod, videntes opera Christi | |
| 2109 mirifica, ex odio processit quod eum filium Dei non | |
| 2110 cognoverunt.</p> | |
| 2111 <p title="III q. 47 a. 5 ad 3"><a name="48993"><span class= | |
| 2112 "ref">[48993] IIIª q. 47 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2113 dicendum quod ignorantia affectata non excusat a culpa sed magis | |
| 2114 videtur culpam aggravare, ostendit enim hominem sic vehementer esse | |
| 2115 affectum ad peccandum quod vult ignorantiam incurrere ne peccatum | |
| 2116 vitet. Et ideo Iudaei peccaverunt, non solum hominis Christi, sed | |
| 2117 tanquam Dei crucifixores.</p> | |
| 2118 <br /> | |
| 2119 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2120 <p title="III q. 47 a. 6 arg. 1"><a name="48994"><span class= | |
| 2121 "ref">[48994] IIIª q. 47 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2122 proceditur. Videtur quod peccatum crucifigentium Christum non | |
| 2123 fuerit gravissimum. Non enim est gravissimum peccatum quod | |
| 2124 excusationem habet. Sed ipse dominus excusavit peccatum | |
| 2125 crucifigentium eum, dicens, <i>pater, ignosce illis, quia nesciunt | |
| 2126 quid faciunt</i>. Non ergo peccatum eorum fuit gravissimum.</p> | |
| 2127 <p title="III q. 47 a. 6 arg. 2"><a name="48995"><span class= | |
| 2128 "ref">[48995] IIIª q. 47 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2129 dominus dixit Pilato, Ioan. XIX, <i>qui tradidit me tibi, maius | |
| 2130 peccatum habet</i>. Ipse autem Pilatus fecit Christum crucifigi per | |
| 2131 suos ministros. Ergo videtur fuisse maius peccatum Iudae proditoris | |
| 2132 peccato crucifigentium Christum.</p> | |
| 2133 <p title="III q. 47 a. 6 arg. 3"><a name="48996"><span class= | |
| 2134 "ref">[48996] IIIª q. 47 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2135 secundum philosophum, in V Ethic., <i>nullus patitur iniustum | |
| 2136 volens</i>, et, sicut ipse ibidem dicit, <i>nullo patiente | |
| 2137 iniustum, nullus facit iniustum</i>. Ergo volenti nullus facit | |
| 2138 iniustum. Sed Christus voluntarie est passus, ut supra habitum est. | |
| 2139 Non ergo iniustum fecerunt crucifixores Christi. Et ita eorum | |
| 2140 peccatum non est gravissimum.</p> | |
| 2141 <p title="III q. 47 a. 6 s. c."><a name="48997"><span class= | |
| 2142 "ref">[48997] IIIª q. 47 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2143 quod super illud Matth. XXIII, <i>et vos implete mensuram patrum | |
| 2144 vestrorum</i>, dicit Chrysostomus, <i>quantum ad veritatem, | |
| 2145 excesserunt mensuram patrum suorum. Illi enim homines occiderunt, | |
| 2146 isti Deum crucifixerunt</i>.</p> | |
| 2147 <p title="III q. 47 a. 6 co."><a name="48998"><span class= | |
| 2148 "ref">[48998] IIIª q. 47 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2149 dicendum quod, sicut dictum est, principes Iudaeorum cognoverunt | |
| 2150 Christum, et si aliqua ignorantia fuit in eis, fuit ignorantia | |
| 2151 affectata, quae eos non poterat excusare. Et ideo peccatum eorum | |
| 2152 fuit gravissimum, tum ex genere peccati; tum ex malitia voluntatis. | |
| 2153 Minores autem Iudaei gravissime peccaverunt quantum ad genus | |
| 2154 peccati, in aliquo tamen diminuebatur eorum peccatum propter eorum | |
| 2155 ignorantiam. Unde super illud Luc. XXIII, nesciunt quid faciunt, | |
| 2156 dicit Beda, <i>pro illis rogat qui nescierunt quod fecerunt, zelum | |
| 2157 Dei habentes, sed non secundum scientiam</i>. Multo autem magis | |
| 2158 fuit excusabile peccatum gentilium per quorum manus Christus | |
| 2159 crucifixus est, qui legis scientiam non habebant.</p> | |
| 2160 <p title="III q. 47 a. 6 ad 1"><a name="48999"><span class= | |
| 2161 "ref">[48999] IIIª q. 47 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2162 dicendum quod excusatio illa domini non refertur ad principes | |
| 2163 Iudaeorum, sed ad minores de populo, sicut dictum est.</p> | |
| 2164 <p title="III q. 47 a. 6 ad 2"><a name="49000"><span class= | |
| 2165 "ref">[49000] IIIª q. 47 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2166 dicendum quod Iudas tradidit Christum, non Pilato, sed principibus | |
| 2167 sacerdotum, qui tradiderunt eum Pilato, secundum illud Ioan. XVIII, | |
| 2168 <i>gens tua et pontifices tui tradiderunt te mihi</i>. Horum tamen | |
| 2169 omnium peccatum fuit maius quam Pilati, qui timore Caesaris | |
| 2170 Christum occidit; et etiam quam peccatum militum, qui mandato | |
| 2171 praesidis Christum crucifixerunt; non ex cupiditate, sicut Iudas, | |
| 2172 nec ex invidia et odio, sicut principes sacerdotum.</p> | |
| 2173 <p title="III q. 47 a. 6 ad 3"><a name="49001"><span class= | |
| 2174 "ref">[49001] IIIª q. 47 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2175 dicendum quod Christus voluit quidem suam passionem, sicut et Deus | |
| 2176 eam voluit, iniquam tamen actionem Iudaeorum noluit. Et ideo | |
| 2177 occisores Christi ab iniustitia non excusantur. Et tamen ille qui | |
| 2178 occidit hominem, iniuriam facit non solum homini, sed etiam Deo et | |
| 2179 reipublicae, sicut etiam et ille qui occidit seipsum, ut | |
| 2180 philosophus dicit, in V Ethic. Unde David damnavit illum ad mortem | |
| 2181 qui <i>non timuerat mittere manum ut occideret Christum domini</i>, | |
| 2182 quamvis eo petente, ut legitur II Reg. I.</p> | |
| 2183 <br /> | |
| 2184 <div class="D">Quaestio 48</div> | |
| 2185 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2186 <p title="III q. 48 pr."><a name="49002"><span class="ref">[49002] | |
| 2187 IIIª q. 48 pr.</span></a> Deinde considerandum est de effectu | |
| 2188 passionis Christi. Et primo, de modo efficiendi; secundo, de ipso | |
| 2189 effectu. Circa primum quaeruntur sex. Primo, utrum passio Christi | |
| 2190 causaverit nostram salutem per modum meriti. Secundo, utrum per | |
| 2191 modum satisfactionis. Tertio, utrum per modum sacrificii. Quarto, | |
| 2192 utrum per modum redemptionis. Quinto, utrum esse redemptorem sit | |
| 2193 proprium Christi. Sexto, utrum causaverit effectum nostrae salutis | |
| 2194 per modum efficientiae.</p> | |
| 2195 <br /> | |
| 2196 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2197 <p title="III q. 48 a. 1 arg. 1"><a name="49003"><span class= | |
| 2198 "ref">[49003] IIIª q. 48 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2199 proceditur. Videtur quod passio Christi non causaverit nostram | |
| 2200 salutem per modum meriti. Passionum enim principia non sunt in | |
| 2201 nobis. Nullus autem meretur vel laudatur nisi per id cuius | |
| 2202 principium est in ipso. Ergo passio Christi nihil est operata per | |
| 2203 modum meriti.</p> | |
| 2204 <p title="III q. 48 a. 1 arg. 2"><a name="49004"><span class= | |
| 2205 "ref">[49004] IIIª q. 48 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2206 Christus ab initio suae conceptionis meruit et sibi et nobis, ut | |
| 2207 supra dictum est. Sed superfluum est iterum mereri id quod alias | |
| 2208 meruerat. Ergo Christus per suam passionem non meruit nostram | |
| 2209 salutem.</p> | |
| 2210 <p title="III q. 48 a. 1 arg. 3"><a name="49005"><span class= | |
| 2211 "ref">[49005] IIIª q. 48 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2212 radix merendi est caritas. Sed caritas Christi non fuit magis | |
| 2213 augmentata in passione quam ante. Ergo non magis meruit salutem | |
| 2214 nostram patiendo quam ante fecerat.</p> | |
| 2215 <p title="III q. 48 a. 1 s. c."><a name="49006"><span class= | |
| 2216 "ref">[49006] IIIª q. 48 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2217 quod, super illud Philipp. II, <i>propter quod et Deus exaltavit | |
| 2218 illum</i> etc., dicit Augustinus, <i>humilitas passionis claritatis | |
| 2219 est meritum, claritas humilitatis est praemium</i>. Sed ipse | |
| 2220 clarificatus est non solum in seipso, sed etiam in suis fidelibus, | |
| 2221 ut ipse dicit, Ioan. XVII. Ergo videtur quod ipse meruit salutem | |
| 2222 suorum fidelium.</p> | |
| 2223 <p title="III q. 48 a. 1 co."><a name="49007"><span class= | |
| 2224 "ref">[49007] IIIª q. 48 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2225 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christo data est gratia non | |
| 2226 solum sicut singulari personae, sed inquantum est caput Ecclesiae, | |
| 2227 ut scilicet ab ipso redundaret ad membra. Et ideo opera Christi hoc | |
| 2228 modo se habent tam ad se quam ad sua membra, sicut se habent opera | |
| 2229 alterius hominis in gratia constituti ad ipsum. Manifestum est | |
| 2230 autem quod quicumque in gratia constitutus propter iustitiam | |
| 2231 patitur, ex hoc ipso meretur sibi salutem, secundum illud Matth. V, | |
| 2232 <i>beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam</i>. Unde | |
| 2233 Christus non solum per suam passionem sibi, sed etiam omnibus suis | |
| 2234 membris meruit salutem.</p> | |
| 2235 <p title="III q. 48 a. 1 ad 1"><a name="49008"><span class= | |
| 2236 "ref">[49008] IIIª q. 48 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2237 dicendum quod passio inquantum huiusmodi, habet principium ab | |
| 2238 exteriori. Sed secundum quod eam aliquis voluntarie sustinet, habet | |
| 2239 principium ab interiori.</p> | |
| 2240 <p title="III q. 48 a. 1 ad 2"><a name="49009"><span class= | |
| 2241 "ref">[49009] IIIª q. 48 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2242 dicendum quod Christus a principio suae conceptionis meruit nobis | |
| 2243 salutem aeternam, sed ex parte nostra erant impedimenta quaedam, | |
| 2244 quibus impediebamur consequi effectum praecedentium meritorum. | |
| 2245 Unde, ad removendum illa impedimenta, oportuit Christum pati, ut | |
| 2246 supra dictum est.</p> | |
| 2247 <p title="III q. 48 a. 1 ad 3"><a name="49010"><span class= | |
| 2248 "ref">[49010] IIIª q. 48 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2249 dicendum quod passio Christi habuit aliquem effectum quem non | |
| 2250 habuerunt praecedentia merita, non propter maiorem caritatem, sed | |
| 2251 propter genus operis, quod erat conveniens tali effectui, ut patet | |
| 2252 ex rationibus supra inductis de convenientia passionis Christi.</p> | |
| 2253 <br /> | |
| 2254 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2255 <p title="III q. 48 a. 2 arg. 1"><a name="49011"><span class= | |
| 2256 "ref">[49011] IIIª q. 48 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2257 sic proceditur. Videtur quod passio Christi non causaverit nostram | |
| 2258 salutem per modum satisfactionis. Eiusdem enim videtur esse | |
| 2259 satisfacere cuius est peccare, sicut patet in aliis poenitentiae | |
| 2260 partibus; eiusdem enim est conteri et confiteri cuius est peccare. | |
| 2261 Sed Christus non peccavit, secundum illud I Pet. II, <i>qui | |
| 2262 peccatum non fecit</i>. Ergo ipse non satisfecit propria | |
| 2263 passione.</p> | |
| 2264 <p title="III q. 48 a. 2 arg. 2"><a name="49012"><span class= | |
| 2265 "ref">[49012] IIIª q. 48 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2266 nulli satisfit per maiorem offensam. Sed maxima offensa fuit | |
| 2267 perpetrata in Christi passione, quia gravissime peccaverunt qui eum | |
| 2268 occiderunt, ut supra dictum est. Ergo videtur quod per passionem | |
| 2269 Christi non potuit Deo satisfieri.</p> | |
| 2270 <p title="III q. 48 a. 2 arg. 3"><a name="49013"><span class= | |
| 2271 "ref">[49013] IIIª q. 48 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2272 satisfactio importat aequalitatem quandam ad culpam, cum sit actus | |
| 2273 iustitiae. Sed passio Christi non videtur esse aequalis omnibus | |
| 2274 peccatis humani generis, quia Christus non est passus secundum | |
| 2275 divinitatem, sed secundum carnem, secundum illud I Pet. IV, Christo | |
| 2276 igitur passo in carne; anima autem, in qua est peccatum, potior est | |
| 2277 quam caro. Non ergo Christus sua passione satisfecit pro peccatis | |
| 2278 nostris.</p> | |
| 2279 <p title="III q. 48 a. 2 s. c."><a name="49014"><span class= | |
| 2280 "ref">[49014] IIIª q. 48 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2281 quod ex persona eius dicitur in Psalmo, <i>quae non rapui, tunc | |
| 2282 exsolvebam</i>. Non autem exsolvit qui perfecte non satisfecit. | |
| 2283 Ergo videtur quod Christus patiendo satisfecerit perfecte pro | |
| 2284 peccatis nostris.</p> | |
| 2285 <p title="III q. 48 a. 2 co."><a name="49015"><span class= | |
| 2286 "ref">[49015] IIIª q. 48 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2287 dicendum quod ille proprie satisfacit pro offensa qui exhibet | |
| 2288 offenso id quod aeque vel magis diligit quam oderit offensam. | |
| 2289 Christus autem, ex caritate et obedientia patiendo, maius aliquid | |
| 2290 Deo exhibuit quam exigeret recompensatio totius offensae humani | |
| 2291 generis. Primo quidem, propter magnitudinem caritatis ex qua | |
| 2292 patiebatur. Secundo, propter dignitatem vitae suae, quam pro | |
| 2293 satisfactione ponebat, quae erat vita Dei et hominis. Tertio, | |
| 2294 propter generalitatem passionis et magnitudinem doloris assumpti, | |
| 2295 ut supra dictum est. Et ideo passio Christi non solum sufficiens, | |
| 2296 sed etiam superabundans satisfactio fuit pro peccatis humani | |
| 2297 generis, secundum illud I Ioan. II, <i>ipse est propitiatio pro | |
| 2298 peccatis nostris, non pro nostris autem tantum, sed etiam pro | |
| 2299 totius mundi</i>.</p> | |
| 2300 <p title="III q. 48 a. 2 ad 1"><a name="49016"><span class= | |
| 2301 "ref">[49016] IIIª q. 48 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2302 dicendum quod caput et membra sunt quasi una persona mystica. Et | |
| 2303 ideo satisfactio Christi ad omnes fideles pertinet sicut ad sua | |
| 2304 membra. Inquantum etiam duo homines sunt unum in caritate, unus pro | |
| 2305 alio satisfacere potest, ut infra patebit. Non autem est similis | |
| 2306 ratio de confessione et contritione, quia satisfactio consistit in | |
| 2307 actu exteriori, ad quem assumi possunt instrumenta; inter quae | |
| 2308 computantur etiam amici.</p> | |
| 2309 <p title="III q. 48 a. 2 ad 2"><a name="49017"><span class= | |
| 2310 "ref">[49017] IIIª q. 48 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2311 dicendum quod maior fuit caritas Christi patientis quam malitia | |
| 2312 crucifigentium. Et ideo plus potuit Christus satisfacere sua | |
| 2313 passione quam crucifixores offendere occidendo, in tantum quod | |
| 2314 passio Christi sufficiens fuit, et superabundans, ad satisfaciendum | |
| 2315 pro peccatis crucifigentium ipsum.</p> | |
| 2316 <p title="III q. 48 a. 2 ad 3"><a name="49018"><span class= | |
| 2317 "ref">[49018] IIIª q. 48 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2318 dicendum quod dignitas carnis Christi non est aestimanda solum | |
| 2319 secundum carnis naturam, sed secundum personam assumentem, | |
| 2320 inquantum scilicet erat caro Dei, ex quo habebat dignitatem | |
| 2321 infinitam.</p> | |
| 2322 <br /> | |
| 2323 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2324 <p title="III q. 48 a. 3 arg. 1"><a name="49019"><span class= | |
| 2325 "ref">[49019] IIIª q. 48 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2326 proceditur. Videtur quod passio Christi non fuerit operata per | |
| 2327 modum sacrificii. Veritas enim debet respondere figurae. Sed in | |
| 2328 sacrificiis veteris legis, quae erant figurae Christi, nunquam | |
| 2329 offerebatur caro humana, quinimmo haec sacrificia nefanda | |
| 2330 habebantur, secundum illud Psalmi, <i>effuderunt sanguinem | |
| 2331 innocentem, sanguinem filiorum suorum et filiarum, quas | |
| 2332 sacrificaverunt sculptilibus Chanaan</i>. Ergo videtur quod passio | |
| 2333 Christi sacrificium dici non possit.</p> | |
| 2334 <p title="III q. 48 a. 3 arg. 2"><a name="49020"><span class= | |
| 2335 "ref">[49020] IIIª q. 48 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2336 Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, quod <i>sacrificium visibile | |
| 2337 invisibilis sacrificii sacramentum, idest sacrum signum, est</i>. | |
| 2338 Sed passio Christi non est signum, sed magis significatum per alia | |
| 2339 signa. Ergo videtur quod passio Christi non sit sacrificium.</p> | |
| 2340 <p title="III q. 48 a. 3 arg. 3"><a name="49021"><span class= | |
| 2341 "ref">[49021] IIIª q. 48 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2342 quicumque offert sacrificium, aliquid sacrum facit, ut ipsum nomen | |
| 2343 sacrificii demonstrat. Illi autem qui Christum occiderunt, non | |
| 2344 fecerunt aliquod sacrum, sed magnam malitiam perpetraverunt. Ergo | |
| 2345 passio Christi magis fuit maleficium quam sacrificium.</p> | |
| 2346 <p title="III q. 48 a. 3 s. c."><a name="49022"><span class= | |
| 2347 "ref">[49022] IIIª q. 48 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2348 quod apostolus dicit, Ephes. V, <i>tradidit semetipsum pro nobis | |
| 2349 oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis</i>.</p> | |
| 2350 <p title="III q. 48 a. 3 co."><a name="49023"><span class= | |
| 2351 "ref">[49023] IIIª q. 48 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2352 dicendum quod sacrificium proprie dicitur aliquid factum in honorem | |
| 2353 proprie Deo debitum, ad eum placandum. Et inde est quod Augustinus | |
| 2354 dicit, in X de Civ. Dei, <i>verum sacrificium est omne opus quod | |
| 2355 agitur ut sancta societate Deo inhaereamus, relatum scilicet ad | |
| 2356 illum finem boni quo veraciter beati esse possumus. Christus | |
| 2357 autem</i>, ut ibidem subditur, <i>seipsum obtulit in passione pro | |
| 2358 nobis</i>, et hoc ipsum opus, quod voluntarie passionem sustinuit, | |
| 2359 fuit Deo maxime acceptum, utpote ex caritate proveniens. Unde | |
| 2360 manifestum est quod passio Christi fuit verum sacrificium. Et, | |
| 2361 sicut ipse postea subdit in eodem libro, <i>huius veri sacrificii | |
| 2362 multiplicia variaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum | |
| 2363 hoc unum per multa figuraretur, tanquam verbis multis res una | |
| 2364 diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur; et, cum quatuor | |
| 2365 considerentur in omni sacrificio</i>, ut Augustinus dicit in IV de | |
| 2366 Trin., scilicet <i>cui offeratur, a quo offeratur, quid offeratur, | |
| 2367 pro quibus offeratur, idem ipse qui unus verusque mediator per | |
| 2368 sacrificium pacis reconciliat nos Deo, unum cum illo maneret cui | |
| 2369 offerebat, unum in se faceret pro quibus offerebat, unus ipse esset | |
| 2370 qui offerebat, et quod offerebat</i>.</p> | |
| 2371 <p title="III q. 48 a. 3 ad 1"><a name="49024"><span class= | |
| 2372 "ref">[49024] IIIª q. 48 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2373 dicendum quod, licet veritas respondeat figurae quantum ad aliquid, | |
| 2374 non tamen quantum ad omnia, quia oportet quod veritas figuram | |
| 2375 excedat. Et ideo convenienter figura huius sacrificii, quo caro | |
| 2376 Christi offertur pro nobis, fuit caro, non hominum, sed aliorum | |
| 2377 animalium significantium carnem Christi. Quae est perfectissimum | |
| 2378 sacrificium. Primo quidem quia, ex eo quod est humanae naturae | |
| 2379 caro, congrue pro hominibus offertur, et ab eis sumitur sub | |
| 2380 sacramento. Secundo quia, ex eo quod erat passibilis et mortalis, | |
| 2381 apta erat immolationi. Tertio quia, ex hoc quod erat sine peccato, | |
| 2382 efficax erat ad emundanda peccata. Quarto quia, ex eo quod erat | |
| 2383 caro ipsius offerentis, erat Deo accepta propter caritatem suam | |
| 2384 carnem offerentis. Unde Augustinus dicit, in IV de Trin., <i>quid | |
| 2385 tam congruenter ab hominibus sumeretur quod pro eis offerretur, | |
| 2386 quam humana caro? Et quid tam aptum huic immolationi quam caro | |
| 2387 mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium quam | |
| 2388 sine contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero et ex | |
| 2389 utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset quam | |
| 2390 caro sacrificii nostri, corpus effectum sacerdotis nostri?</i></p> | |
| 2391 <p title="III q. 48 a. 3 ad 2"><a name="49025"><span class= | |
| 2392 "ref">[49025] IIIª q. 48 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2393 dicendum quod Augustinus ibi loquitur de sacrificiis visibilibus | |
| 2394 figuralibus. Et tamen ipsa passio Christi, licet sit aliquid | |
| 2395 significatum per alia sacrificia figuralia, est tamen signum | |
| 2396 alicuius rei observandae a nobis, secundum illud I Pet. IV, | |
| 2397 <i>Christo igitur passo in carne, et vos eadem cogitatione | |
| 2398 armamini, quia qui passus est in carne, desiit a peccatis; ut iam | |
| 2399 non hominum desideriis, sed voluntati Dei, quod reliquum est in | |
| 2400 carne vivat temporis</i>.</p> | |
| 2401 <p title="III q. 48 a. 3 ad 3"><a name="49026"><span class= | |
| 2402 "ref">[49026] IIIª q. 48 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2403 dicendum quod passio Christi ex parte occidentium ipsum fuit | |
| 2404 maleficium, sed ex parte ipsius ex caritate patientis fuit | |
| 2405 sacrificium. Unde hoc sacrificium ipse Christus obtulisse dicitur, | |
| 2406 non autem illi qui eum occiderunt.</p> | |
| 2407 <br /> | |
| 2408 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2409 <p title="III q. 48 a. 4 arg. 1"><a name="49027"><span class= | |
| 2410 "ref">[49027] IIIª q. 48 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2411 proceditur. Videtur quod passio Christi non fuerit operata nostram | |
| 2412 salutem per modum redemptionis. Nullus enim emit vel redimit quod | |
| 2413 suum esse non desiit. Sed homines nunquam desierunt esse Dei, | |
| 2414 secundum illud Psalmi, <i>domini est terra et plenitudo eius, orbis | |
| 2415 terrarum et universi qui habitant in eo</i>. Ergo videtur quod | |
| 2416 Christus non redemerit nos sua passione.</p> | |
| 2417 <p title="III q. 48 a. 4 arg. 2"><a name="49028"><span class= | |
| 2418 "ref">[49028] IIIª q. 48 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2419 sicut Augustinus dicit, XIII de Trin., <i>Diabolus a Christo | |
| 2420 iustitia superandus fuit</i>. Sed hoc exigit iustitia, ut ille qui | |
| 2421 invasit dolose rem alienam, debeat privari, quia <i>fraus et dolus | |
| 2422 nemini debet patrocinari</i>, ut etiam iura humana dicunt. Cum ergo | |
| 2423 Diabolus creaturam Dei, scilicet hominem, dolose deceperit et sibi | |
| 2424 subiugaverit, videtur quod non debuit homo per modum redemptionis | |
| 2425 ab eius eripi potestate.</p> | |
| 2426 <p title="III q. 48 a. 4 arg. 3"><a name="49029"><span class= | |
| 2427 "ref">[49029] IIIª q. 48 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2428 quicumque emit aut redimit aliquid, pretium solvit ei qui | |
| 2429 possidebat. Sed Christus non solvit sanguinem suum, qui dicitur | |
| 2430 esse pretium redemptionis nostrae, Diabolo, qui nos captivos | |
| 2431 tenebat. Non ergo Christus sua passione nos redemit.</p> | |
| 2432 <p title="III q. 48 a. 4 s. c."><a name="49030"><span class= | |
| 2433 "ref">[49030] IIIª q. 48 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2434 quod dicitur I Pet. I, <i>non corruptibilibus auro vel argento | |
| 2435 redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, | |
| 2436 sed pretioso sanguine, quasi agni immaculati et incontaminati, | |
| 2437 Christi</i>. Et Galat. III dicitur, <i>Christus nos redemit de | |
| 2438 maledicto legis, factus pro nobis maledictum</i>. Dicitur autem pro | |
| 2439 nobis factus maledictum, inquantum pro nobis passus est in ligno, | |
| 2440 ut supra dictum est. Ergo per passionem suam nos redemit.</p> | |
| 2441 <p title="III q. 48 a. 4 co."><a name="49031"><span class= | |
| 2442 "ref">[49031] IIIª q. 48 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2443 dicendum quod per peccatum dupliciter homo obligatus erat. Primo | |
| 2444 quidem, servitute peccati, quia <i>qui facit peccatum, servus est | |
| 2445 peccati</i>, ut dicitur Ioan. VIII; et II Pet. II, <i>a quo quis | |
| 2446 superatus est, huic et servus addictus est</i>. Quia igitur | |
| 2447 Diabolus hominem superaverat inducendo eum ad peccatum, homo | |
| 2448 servituti Diaboli addictus erat. Secundo, quantum ad reatum poenae, | |
| 2449 quo homo erat obligatus secundum Dei iustitiam. Et haec est | |
| 2450 servitus quaedam, ad servitutem enim pertinet quod aliquis patiatur | |
| 2451 quod non vult, cum liberi hominis sit uti seipso ut vult. Igitur, | |
| 2452 quia passio Christi fuit sufficiens et superabundans satisfactio | |
| 2453 pro peccato et reatu generis humani, eius passio fuit quasi quoddam | |
| 2454 pretium, per quod liberati sumus ab utraque obligatione. Nam ipsa | |
| 2455 satisfactio qua quis satisfacit sive pro se sive pro alio, pretium | |
| 2456 quoddam dicitur quo se redimit a peccato et poena, secundum illud | |
| 2457 Dan. IV, <i>peccata tua eleemosynis redime</i>. Christus autem | |
| 2458 satisfecit, non quidem pecuniam dando aut aliquid huiusmodi, sed | |
| 2459 dando id quod fuit maximum, seipsum, pro nobis. Et ideo passio | |
| 2460 Christi dicitur esse nostra redemptio.</p> | |
| 2461 <p title="III q. 48 a. 4 ad 1"><a name="49032"><span class= | |
| 2462 "ref">[49032] IIIª q. 48 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2463 dicendum quod homo dicitur esse Dei dupliciter. Uno modo, inquantum | |
| 2464 subiicitur potestati eius. Et hoc modo nunquam homo desiit Dei | |
| 2465 esse, secundum illud Dan. IV, <i>dominatur excelsus in regno | |
| 2466 hominum, et cuicumque voluerit, dabit illud</i>. Alio modo, per | |
| 2467 unionem caritatis ad eum, secundum quod dicitur Rom. VIII, <i>si | |
| 2468 quis spiritum Christi non habet, hic non est eius</i>. Primo igitur | |
| 2469 modo, nunquam homo desiit esse Dei. Secundo modo, desiit esse Dei | |
| 2470 per peccatum. Et ideo, inquantum fuit a peccato liberatus, Christo | |
| 2471 passo satisfaciente, dicitur per passionem Christi esse | |
| 2472 redemptus.</p> | |
| 2473 <p title="III q. 48 a. 4 ad 2"><a name="49033"><span class= | |
| 2474 "ref">[49033] IIIª q. 48 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2475 dicendum quod homo peccando obligatus erat et Deo et Diabolo. | |
| 2476 Quantum enim ad culpam, Deum offenderat, et Diabolo se subdiderat, | |
| 2477 ei consentiens. Unde ratione culpae non erat factus servus Dei, sed | |
| 2478 potius, a Dei servitute recedens, Diaboli servitutem incurrerat, | |
| 2479 Deo iuste hoc permittente propter offensam in se commissam. Sed | |
| 2480 quantum ad poenam, principaliter homo erat Deo obligatus, sicut | |
| 2481 summo iudici, Diabolo autem tanquam tortori, secundum illud Matth. | |
| 2482 V, <i>ne forte tradat te adversarius tuus iudici, et iudex tradat | |
| 2483 te ministro</i>, idest Angelo poenarum crudeli, ut Chrysostomus | |
| 2484 dicit. Quamvis igitur Diabolus iniuste, quantum in ipso erat, | |
| 2485 hominem, sua fraude deceptum, sub servitute teneret, et quantum ad | |
| 2486 culpam et quantum ad poenam, iustum tamen erat hoc hominem pati, | |
| 2487 Deo hoc permittente quantum ad culpam, et ordinante quantum ad | |
| 2488 poenam. Et ideo per respectum ad Deum iustitia exigebat quod homo | |
| 2489 redimeretur, non autem per respectum ad Diabolum.</p> | |
| 2490 <p title="III q. 48 a. 4 ad 3"><a name="49034"><span class= | |
| 2491 "ref">[49034] IIIª q. 48 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2492 dicendum quod, quia redemptio requirebatur ad hominis liberationem | |
| 2493 per respectum ad Deum, non autem per respectum ad Diabolum; non | |
| 2494 erat pretium solvendum Diabolo, sed Deo. Et ideo Christus sanguinem | |
| 2495 suum, qui est pretium nostrae redemptionis, non dicitur obtulisse | |
| 2496 Diabolo, sed Deo.</p> | |
| 2497 <br /> | |
| 2498 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2499 <p title="III q. 48 a. 5 arg. 1"><a name="49035"><span class= | |
| 2500 "ref">[49035] IIIª q. 48 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2501 proceditur. Videtur quod esse redemptorem non sit proprium Christi. | |
| 2502 Dicitur enim in Psalmo, <i>redemisti me, domine Deus veritatis</i>. | |
| 2503 Sed esse dominum Deum veritatis convenit toti Trinitati. Non ergo | |
| 2504 est proprium Christo.</p> | |
| 2505 <p title="III q. 48 a. 5 arg. 2"><a name="49036"><span class= | |
| 2506 "ref">[49036] IIIª q. 48 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2507 ille dicitur redimere qui dat pretium redemptionis. Sed Deus pater | |
| 2508 dedit filium suum redemptionem pro peccatis nostris, secundum illud | |
| 2509 Psalmi, <i>redemptionem misit dominus populo suo</i>; Glossa, | |
| 2510 <i>idest Christum, qui dat redemptionem captivis</i>. Ergo non | |
| 2511 solum Christus, sed etiam Deus pater nos redemit.</p> | |
| 2512 <p title="III q. 48 a. 5 arg. 3"><a name="49037"><span class= | |
| 2513 "ref">[49037] IIIª q. 48 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, non | |
| 2514 solum passio Christi, sed etiam aliorum sanctorum, proficua fuit ad | |
| 2515 nostram salutem, secundum illud Coloss. I, <i>gaudeo in passionibus | |
| 2516 pro vobis, et adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne | |
| 2517 mea pro corpore eius</i>, quod est Ecclesia. Ergo non solum | |
| 2518 Christus debet dici redemptor, sed etiam alii sancti.</p> | |
| 2519 <p title="III q. 48 a. 5 s. c."><a name="49038"><span class= | |
| 2520 "ref">[49038] IIIª q. 48 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2521 quod dicitur Galat. III, <i>Christus nos redemit de maledicto | |
| 2522 legis, factus pro nobis maledictum</i>. Sed solus Christus factus | |
| 2523 est pro nobis maledictum. Ergo solus Christus debet dici noster | |
| 2524 redemptor.</p> | |
| 2525 <p title="III q. 48 a. 5 co."><a name="49039"><span class= | |
| 2526 "ref">[49039] IIIª q. 48 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2527 dicendum quod ad hoc quod aliquis redimat, duo requiruntur, | |
| 2528 scilicet actus solutionis, et pretium solutum. Si enim aliquis | |
| 2529 solvat pro redemptione alicuius rei pretium, si non est suum, sed | |
| 2530 alterius, non dicitur ipse redimere principaliter, sed magis ille | |
| 2531 cuius est pretium. Pretium autem redemptionis nostrae est sanguis | |
| 2532 Christi, vel vita eius corporalis quae est in sanguine, quam ipse | |
| 2533 Christus exsolvit. Unde utrumque istorum ad Christum pertinet | |
| 2534 immediate inquantum est homo, sed ad totam Trinitatem sicut ad | |
| 2535 causam primam et remotam, cuius erat et ipsa vita Christi sicut | |
| 2536 primi auctoris, et a qua inspiratum fuit ipsi homini Christo ut | |
| 2537 pateretur pro nobis. Et ideo esse immediate redemptorem est | |
| 2538 proprium Christi inquantum est homo, quamvis ipsa redemptio possit | |
| 2539 attribui toti Trinitati sicut primae causae.</p> | |
| 2540 <p title="III q. 48 a. 5 ad 1"><a name="49040"><span class= | |
| 2541 "ref">[49040] IIIª q. 48 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2542 dicendum quod Glossa sic exponit, <i>tu, Deus veritatis, redemisti | |
| 2543 me in Christo clamante, in manus tuas, domine, commendo spiritum | |
| 2544 meum</i>. Et sic redemptio immediate pertinet ad hominem Christum, | |
| 2545 principaliter autem ad Deum.</p> | |
| 2546 <p title="III q. 48 a. 5 ad 2"><a name="49041"><span class= | |
| 2547 "ref">[49041] IIIª q. 48 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2548 dicendum quod pretium redemptionis nostrae homo Christus solvit | |
| 2549 immediate, sed de mandato patris sicut primordialis auctoris.</p> | |
| 2550 <p title="III q. 48 a. 5 ad 3"><a name="49042"><span class= | |
| 2551 "ref">[49042] IIIª q. 48 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2552 dicendum quod passiones sanctorum proficiunt Ecclesiae, non quidem | |
| 2553 per modum redemptionis, sed per modum exhortationis et exempli, | |
| 2554 secundum illud II Cor. I, <i>sive tribulamur pro vestra | |
| 2555 exhortatione et salute</i>.</p> | |
| 2556 <br /> | |
| 2557 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2558 <p title="III q. 48 a. 6 arg. 1"><a name="49043"><span class= | |
| 2559 "ref">[49043] IIIª q. 48 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2560 proceditur. Videtur quod passio Christi non fuerit operata nostram | |
| 2561 salutem per modum efficientiae. Causa enim efficiens nostrae | |
| 2562 salutis est magnitudo divinae virtutis, secundum illud Isaiae LIX, | |
| 2563 <i>ecce, non est abbreviata manus eius, ut salvare non possit</i>. | |
| 2564 Christus autem crucifixus est ex infirmitate, ut dicitur II Cor. | |
| 2565 XIII. Non ergo passio Christi efficienter operata est salutem | |
| 2566 nostram.</p> | |
| 2567 <p title="III q. 48 a. 6 arg. 2"><a name="49044"><span class= | |
| 2568 "ref">[49044] IIIª q. 48 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2569 nullum agens corporale efficienter agit nisi per contactum, unde | |
| 2570 etiam et Christus tangendo mundavit leprosum, <i>ut ostenderet | |
| 2571 carnem suam salutiferam virtutem habere</i>, sicut Chrysostomus | |
| 2572 dicit. Sed passio Christi non potuit contingere omnes homines. Ergo | |
| 2573 non potuit efficienter operari omnium hominum salutem.</p> | |
| 2574 <p title="III q. 48 a. 6 arg. 3"><a name="49045"><span class= | |
| 2575 "ref">[49045] IIIª q. 48 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, non | |
| 2576 videtur eiusdem esse operari per modum meriti, et per modum | |
| 2577 efficientiae, quia ille qui meretur, expectat effectum ab alio. Sed | |
| 2578 passio Christi operata est nostram salutem per modum meriti. Non | |
| 2579 ergo per modum efficientiae.</p> | |
| 2580 <p title="III q. 48 a. 6 s. c."><a name="49046"><span class= | |
| 2581 "ref">[49046] IIIª q. 48 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2582 quod dicitur I Cor. I, quod <i>verbum crucis his qui salvi fiunt | |
| 2583 est virtus Dei</i>. Sed virtus Dei efficienter operatur nostram | |
| 2584 salutem. Ergo passio Christi in cruce efficienter operata est | |
| 2585 nostram salutem.</p> | |
| 2586 <p title="III q. 48 a. 6 co."><a name="49047"><span class= | |
| 2587 "ref">[49047] IIIª q. 48 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2588 dicendum quod duplex est efficiens, principale, et instrumentale. | |
| 2589 Efficiens quidem principale humanae salutis Deus est. Quia vero | |
| 2590 humanitas Christi est divinitatis instrumentum, ut supra dictum | |
| 2591 est, ex consequenti omnes actiones et passiones Christi | |
| 2592 instrumentaliter operantur, in virtute divinitatis, ad salutem | |
| 2593 humanam. Et secundum hoc, passio Christi efficienter causat salutem | |
| 2594 humanam.</p> | |
| 2595 <p title="III q. 48 a. 6 ad 1"><a name="49048"><span class= | |
| 2596 "ref">[49048] IIIª q. 48 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2597 dicendum quod passio Christi, relata ad Christi carnem, congruit | |
| 2598 infirmitati assumptae, relata vero ad divinitatem, consequitur ex | |
| 2599 ea infinitam virtutem, secundum illud I Cor. I, <i>quod infirmum | |
| 2600 est Dei, fortius est hominibus</i>; quia scilicet ipsa infirmitas | |
| 2601 Christi, inquantum est Dei, habet virtutem excedentem omnem | |
| 2602 virtutem humanam.</p> | |
| 2603 <p title="III q. 48 a. 6 ad 2"><a name="49049"><span class= | |
| 2604 "ref">[49049] IIIª q. 48 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2605 dicendum quod passio Christi, licet sit corporalis, habet tamen | |
| 2606 spiritualem virtutem ex divinitate unita. Et ideo per spiritualem | |
| 2607 contactum efficaciam sortitur, scilicet per fidem et fidei | |
| 2608 sacramenta, secundum illud apostoli, <i>quem proposuit | |
| 2609 propitiatorem per fidem in sanguine eius</i>.</p> | |
| 2610 <p title="III q. 48 a. 6 ad 3"><a name="49050"><span class= | |
| 2611 "ref">[49050] IIIª q. 48 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2612 dicendum quod passio Christi, secundum quod comparatur ad | |
| 2613 divinitatem eius, agit per modum efficientiae; inquantum vero | |
| 2614 comparatur ad voluntatem animae Christi, agit per modum meriti; | |
| 2615 secundum vero quod consideratur in ipsa carne Christi, agit per | |
| 2616 modum satisfactionis, inquantum per eam liberamur a reatu poenae; | |
| 2617 per modum vero redemptionis, inquantum per eam liberamur a | |
| 2618 servitute culpae; per modum autem sacrificii, inquantum per eam | |
| 2619 reconciliamur Deo, ut infra dicetur.</p> | |
| 2620 <br /> | |
| 2621 <div class="D">Quaestio 49</div> | |
| 2622 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2623 <p title="III q. 49 pr."><a name="49051"><span class="ref">[49051] | |
| 2624 IIIª q. 49 pr.</span></a> Deinde considerandum est de ipsis | |
| 2625 effectibus passionis Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, | |
| 2626 utrum per passionem Christi simus liberati a peccato. Secundo, | |
| 2627 utrum per eam simus liberati a potestate Diaboli. Tertio, utrum per | |
| 2628 eam simus liberati a reatu poenae. Quarto, utrum per eam simus Deo | |
| 2629 reconciliati. Quinto, utrum per eam sit nobis aperta ianua caeli. | |
| 2630 Sexto, utrum per eam Christus adeptus fuerit exaltationem.</p> | |
| 2631 <br /> | |
| 2632 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2633 <p title="III q. 49 a. 1 arg. 1"><a name="49052"><span class= | |
| 2634 "ref">[49052] IIIª q. 49 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2635 proceditur. Videtur quod per passionem Christi non simus liberati a | |
| 2636 peccato. Liberare enim a peccato est proprium Dei secundum illud | |
| 2637 Isaiae XLIII, <i>ego sum qui deleo iniquitates tuas propter me</i>. | |
| 2638 Christus autem non est passus secundum quod Deus, sed secundum quod | |
| 2639 homo. Ergo passio Christi non liberavit nos a peccato.</p> | |
| 2640 <p title="III q. 49 a. 1 arg. 2"><a name="49053"><span class= | |
| 2641 "ref">[49053] IIIª q. 49 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2642 corporale non agit in spirituale. Sed passio Christi corporalis | |
| 2643 est, peccatum autem non est nisi in anima, quae est spiritualis | |
| 2644 creatura. Ergo passio Christi non potuit nos mundare a peccato.</p> | |
| 2645 <p title="III q. 49 a. 1 arg. 3"><a name="49054"><span class= | |
| 2646 "ref">[49054] IIIª q. 49 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2647 nullus potest liberari a peccato quod nondum commisit, sed quod in | |
| 2648 posterum est commissurus. Cum igitur multa peccata post Christi | |
| 2649 passionem sint commissa, et tota die committantur, videtur quod per | |
| 2650 passionem Christi non simus liberati a peccato.</p> | |
| 2651 <p title="III q. 49 a. 1 arg. 4"><a name="49055"><span class= | |
| 2652 "ref">[49055] IIIª q. 49 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2653 posita causa sufficienti, nihil aliud requiritur ad effectum | |
| 2654 inducendum. Requiruntur autem adhuc alia ad remissionem peccatorum, | |
| 2655 scilicet Baptismus et poenitentia. Ergo videtur quod passio Christi | |
| 2656 non sit sufficiens causa remissionis peccatorum.</p> | |
| 2657 <p title="III q. 49 a. 1 arg. 5"><a name="49056"><span class= | |
| 2658 "ref">[49056] IIIª q. 49 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 2659 Proverb. X dicitur, <i>universa delicta operit caritas</i>; et XV | |
| 2660 dicitur, <i>per misericordiam et fidem purgantur peccata</i>. Sed | |
| 2661 multa sunt alia de quibus habemus fidem, et quae sunt provocativa | |
| 2662 caritatis. Ergo passio Christi non est propria causa remissionis | |
| 2663 peccatorum.</p> | |
| 2664 <p title="III q. 49 a. 1 s. c."><a name="49057"><span class= | |
| 2665 "ref">[49057] IIIª q. 49 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2666 quod dicitur Apoc. I, <i>dilexit nos, et lavit nos a peccatis | |
| 2667 nostris in sanguine suo</i>.</p> | |
| 2668 <p title="III q. 49 a. 1 co."><a name="49058"><span class= | |
| 2669 "ref">[49058] IIIª q. 49 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2670 dicendum quod passio Christi est propria causa remissionis | |
| 2671 peccatorum, tripliciter. Primo quidem, per modum provocantis ad | |
| 2672 caritatem. Quia, ut apostolus dicit, Rom. V, <i>commendat Deus suam | |
| 2673 caritatem in nobis, quoniam, cum inimici essemus, Christus pro | |
| 2674 nobis mortuus est</i>. Per caritatem autem consequimur veniam | |
| 2675 peccatorum, secundum illud Luc. VII, <i>dimissa sunt ei peccata | |
| 2676 multa, quoniam dilexit multum</i>. Secundo, passio Christi causat | |
| 2677 remissionem peccatorum per modum redemptionis. Quia enim ipse est | |
| 2678 caput nostrum, per passionem suam, quam ex caritate et obedientia | |
| 2679 sustinuit, liberavit nos, tanquam membra sua, a peccatis, quasi per | |
| 2680 pretium suae passionis, sicut si homo per aliquod opus meritorium | |
| 2681 quod manu exerceret, redimeret se a peccato quod pedibus | |
| 2682 commisisset. Sicut enim naturale corpus est unum, ex membrorum | |
| 2683 diversitate consistens, ita tota Ecclesia, quae est mysticum corpus | |
| 2684 Christi, computatur quasi una persona cum suo capite, quod est | |
| 2685 Christus. Tertio, per modum efficientiae, inquantum caro, secundum | |
| 2686 quam Christus passionem sustinuit, est instrumentum divinitatis, ex | |
| 2687 quo eius passiones et actiones operantur in virtute divina ad | |
| 2688 expellendum peccatum.</p> | |
| 2689 <p title="III q. 49 a. 1 ad 1"><a name="49059"><span class= | |
| 2690 "ref">[49059] IIIª q. 49 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2691 dicendum quod, licet Christus non sit passus secundum quod Deus, | |
| 2692 tamen caro eius est divinitatis instrumentum. Et ex hoc passio eius | |
| 2693 habet quandam divinam virtutem ad expellendum peccatum, ut dictum | |
| 2694 est.</p> | |
| 2695 <p title="III q. 49 a. 1 ad 2"><a name="49060"><span class= | |
| 2696 "ref">[49060] IIIª q. 49 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2697 dicendum quod passio Christi, licet sit corporalis, sortitur tamen | |
| 2698 quandam spiritualem virtutem ex divinitate, cuius caro ei unita est | |
| 2699 instrumentum. Secundum quam quidem virtutem passio Christi est | |
| 2700 causa remissionis peccatorum.</p> | |
| 2701 <p title="III q. 49 a. 1 ad 3"><a name="49061"><span class= | |
| 2702 "ref">[49061] IIIª q. 49 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2703 dicendum quod Christus sua passione a peccatis nos liberavit | |
| 2704 causaliter, idest, instituens causam nostrae liberationis, ex qua | |
| 2705 possent quaecumque peccata quandocumque remitti, vel praeterita vel | |
| 2706 praesentia vel futura, sicut si medicus faciat medicinam ex qua | |
| 2707 possint etiam quicumque morbi sanari, etiam in futurum.</p> | |
| 2708 <p title="III q. 49 a. 1 ad 4"><a name="49062"><span class= | |
| 2709 "ref">[49062] IIIª q. 49 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2710 dicendum quod, quia passio Christi praecessit ut causa quaedam | |
| 2711 universalis remissionis peccatorum, sicut dictum est, necesse est | |
| 2712 quod singulis adhibeatur ad deletionem propriorum peccatorum. Hoc | |
| 2713 autem fit per Baptismum et poenitentiam et alia sacramenta, quae | |
| 2714 habent virtutem ex passione Christi, ut infra patebit.</p> | |
| 2715 <p title="III q. 49 a. 1 ad 5"><a name="49063"><span class= | |
| 2716 "ref">[49063] IIIª q. 49 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2717 dicendum quod etiam per fidem applicatur nobis passio Christi ad | |
| 2718 percipiendum fructum ipsius, secundum illud Rom. III, <i>quem | |
| 2719 proposuit Deus propitiatorem per fidem in sanguine eius</i>. Fides | |
| 2720 autem per quam a peccato mundamur, non est fides informis, quae | |
| 2721 potest esse etiam cum peccato, sed est fides formata per caritatem, | |
| 2722 ut sic passio Christi nobis applicetur non solum quantum ad | |
| 2723 intellectum, sed etiam quantum ad affectum. Et per hunc etiam modum | |
| 2724 peccata dimittuntur ex virtute passionis Christi.</p> | |
| 2725 <br /> | |
| 2726 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2727 <p title="III q. 49 a. 2 arg. 1"><a name="49064"><span class= | |
| 2728 "ref">[49064] IIIª q. 49 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2729 sic proceditur. Videtur quod per passionem Christi non simus | |
| 2730 liberati a potestate Diaboli. Ille enim non habet potestatem super | |
| 2731 aliquos, in quibus nihil sine permissione alterius facere potest. | |
| 2732 Sed Diabolus nunquam potuit aliquid in nocumentum hominum facere | |
| 2733 nisi ex permissione divina, sicut patet Iob I et II quod, potestate | |
| 2734 divinitus accepta, eum primo in rebus, et postea in corpore laesit. | |
| 2735 Et similiter Matth. VIII dicitur quod Daemones, nisi Christo | |
| 2736 concedente, non potuerunt porcos intrare. Ergo Diabolus nunquam | |
| 2737 habuit in hominibus potestatem. Et ita per passionem Christi non | |
| 2738 sumus a potestate Diaboli liberati.</p> | |
| 2739 <p title="III q. 49 a. 2 arg. 2"><a name="49065"><span class= | |
| 2740 "ref">[49065] IIIª q. 49 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2741 Diabolus potestatem suam in hominibus exercet tentando et | |
| 2742 corporaliter vexando. Sed hoc adhuc in hominibus operatur, post | |
| 2743 Christi passionem. Ergo non sumus per passionem Christi ab eius | |
| 2744 potestate liberati.</p> | |
| 2745 <p title="III q. 49 a. 2 arg. 3"><a name="49066"><span class= | |
| 2746 "ref">[49066] IIIª q. 49 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2747 virtus passionis Christi in perpetuum durat, secundum illud Heb. X, | |
| 2748 <i>una oblatione consummavit sanctificatos in sempiternum</i>. Sed | |
| 2749 liberatio a potestate Diaboli nec est ubique, quia in multis | |
| 2750 partibus mundi adhuc sunt idololatrae, nec etiam erit semper, quia | |
| 2751 tempore Antichristi maxime suam potestatem exercebit in hominum | |
| 2752 nocumentum, de quo dicitur, II ad Thess. II, quod <i>eius adventus | |
| 2753 erit secundum operationem Satanae in omni virtute et signis et | |
| 2754 prodigiis mendacibus, et in omni seductione iniquitatis</i>. Ergo | |
| 2755 videtur quod passio Christi non sit causa liberationis humani | |
| 2756 generis a potestate Diaboli.</p> | |
| 2757 <p title="III q. 49 a. 2 s. c."><a name="49067"><span class= | |
| 2758 "ref">[49067] IIIª q. 49 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2759 quod dominus dicit, Ioan. XII, passione imminente, <i>nunc princeps | |
| 2760 huius mundi eiicietur foras, et ego, si exaltatus fuero a terra, | |
| 2761 omnia traham ad meipsum</i>. Est autem exaltatus a terra per crucis | |
| 2762 passionem. Ergo per eius passionem Diabolus est a potestate hominum | |
| 2763 eiectus.</p> | |
| 2764 <p title="III q. 49 a. 2 co."><a name="49068"><span class= | |
| 2765 "ref">[49068] IIIª q. 49 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2766 dicendum quod circa potestatem quam Diabolus in homines exercebat | |
| 2767 ante Christi passionem, tria sunt consideranda. Primum quidem est | |
| 2768 ex parte hominis, qui suo peccato meruit ut in potestatem | |
| 2769 traderetur Diaboli, per cuius tentationem fuerat superatus. Aliud | |
| 2770 autem est ex parte Dei, quem homo peccando offenderat, qui, per | |
| 2771 suam iustitiam, hominem reliquerat potestati Diaboli. Tertium autem | |
| 2772 est ex parte ipsius Diaboli, qui sua nequissima voluntate hominem a | |
| 2773 consecutione salutis impediebat. Quantum igitur ad primum, homo est | |
| 2774 a potestate Diaboli liberatus per passionem Christi, inquantum | |
| 2775 passio Christi est causa remissionis peccatorum, ut dictum est. | |
| 2776 Quantum autem ad secundum, dicendum quod passio Christi nos a | |
| 2777 potestate Diaboli liberavit, inquantum nos Deo reconciliavit, ut | |
| 2778 infra dicetur. Quantum vero ad tertium, passio Christi nos a | |
| 2779 Diabolo liberavit, inquantum in passione Christi excessit modum | |
| 2780 potestatis sibi traditae a Deo, machinando in mortem Christi, qui | |
| 2781 non habebat meritum mortis, cum esset absque peccato. Unde | |
| 2782 Augustinus dicit, in XIII de Trin., <i>iustitia Christi Diabolus | |
| 2783 victus est, quia, cum in eo nihil morte dignum inveniret, occidit | |
| 2784 eum tamen; et utique iustum est ut debitores quos tenebat, liberi | |
| 2785 dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito | |
| 2786 occidit</i>.</p> | |
| 2787 <p title="III q. 49 a. 2 ad 1"><a name="49069"><span class= | |
| 2788 "ref">[49069] IIIª q. 49 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2789 dicendum quod non dicitur sic Diabolus in homines potestatem | |
| 2790 habuisse quasi posset eis nocere Deo non permittente. Sed quia | |
| 2791 iuste permittebatur nocere hominibus, quos tentando ad suum | |
| 2792 consensum perduxerat.</p> | |
| 2793 <p title="III q. 49 a. 2 ad 2"><a name="49070"><span class= | |
| 2794 "ref">[49070] IIIª q. 49 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2795 dicendum quod Diabolus etiam nunc quidem potest, Deo permittente, | |
| 2796 homines tentare quantum ad animam, et vexare quantum ad corpus, sed | |
| 2797 tamen praeparatum est homini remedium ex passione Christi, quo se | |
| 2798 potest tueri contra hostis impugnationes, ne deducatur in interitum | |
| 2799 mortis aeternae. Et quicumque ante passionem Christi Diabolo | |
| 2800 resistebant, per fidem passionis Christi hoc facere poterant, | |
| 2801 licet, passione Christi nondum peracta, quantum ad aliquid nullus | |
| 2802 potuerit Diaboli manus evadere, ut scilicet non descenderet in | |
| 2803 Infernum. A quo, post passionem Christi, se possunt homines eius | |
| 2804 virtute tueri.</p> | |
| 2805 <p title="III q. 49 a. 2 ad 3"><a name="49071"><span class= | |
| 2806 "ref">[49071] IIIª q. 49 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2807 dicendum quod Deus permittit Diabolo posse decipere homines certis | |
| 2808 personis, temporibus et locis, secundum occultam rationem | |
| 2809 iudiciorum suorum. Semper tamen per passionem Christi est paratum | |
| 2810 hominibus remedium se tuendi contra nequitias Daemonum, etiam | |
| 2811 tempore Antichristi. Sed si aliqui hoc remedio uti negligant, nil | |
| 2812 deperit efficaciae passionis Christi.</p> | |
| 2813 <br /> | |
| 2814 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2815 <p title="III q. 49 a. 3 arg. 1"><a name="49072"><span class= | |
| 2816 "ref">[49072] IIIª q. 49 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2817 proceditur. Videtur quod per passionem Christi non fuerunt homines | |
| 2818 liberati a poena peccati. Praecipua enim poena peccati est aeterna | |
| 2819 damnatio. Sed illi qui damnati erant in Inferno pro suis peccatis, | |
| 2820 non sunt per Christi passionem liberati, quia <i>in Inferno nulla | |
| 2821 est redemptio</i>. Ergo videtur quod passio Christi non liberavit | |
| 2822 homines a poena.</p> | |
| 2823 <p title="III q. 49 a. 3 arg. 2"><a name="49073"><span class= | |
| 2824 "ref">[49073] IIIª q. 49 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2825 illis qui sunt liberati a reatu poenae, non est aliqua poena | |
| 2826 iniungenda. Sed poenitentibus iniungitur poena satisfactoria. Non | |
| 2827 ergo per passionem Christi sunt homines liberati a reatu | |
| 2828 poenae.</p> | |
| 2829 <p title="III q. 49 a. 3 arg. 3"><a name="49074"><span class= | |
| 2830 "ref">[49074] IIIª q. 49 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2831 mors est poena peccati, secundum illud Rom. VI, stipendia peccati | |
| 2832 mors. Sed adhuc post passionem Christi homines moriuntur. Ergo | |
| 2833 videtur quod per passionem Christi non sumus a reatu poenae | |
| 2834 liberati.</p> | |
| 2835 <p title="III q. 49 a. 3 s. c."><a name="49075"><span class= | |
| 2836 "ref">[49075] IIIª q. 49 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2837 quod dicitur Isaiae LIII, <i>vere languores nostros ipse tulit, et | |
| 2838 dolores nostros ipse portavit</i>.</p> | |
| 2839 <p title="III q. 49 a. 3 co."><a name="49076"><span class= | |
| 2840 "ref">[49076] IIIª q. 49 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2841 dicendum quod per passionem Christi liberati sumus a reatu poenae | |
| 2842 dupliciter. Uno modo, directe, inquantum scilicet passio Christi | |
| 2843 fuit sufficiens et superabundans satisfactio pro peccatis totius | |
| 2844 humani generis. Exhibita autem satisfactione sufficienti, tollitur | |
| 2845 reatus poenae. Alio modo, indirecte, inquantum scilicet passio | |
| 2846 Christi est causa remissionis peccati, in quo fundatur reatus | |
| 2847 poenae.</p> | |
| 2848 <p title="III q. 49 a. 3 ad 1"><a name="49077"><span class= | |
| 2849 "ref">[49077] IIIª q. 49 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2850 dicendum quod passio Christi sortitur effectum suum in illis quibus | |
| 2851 applicatur per fidem et caritatem, et per fidei sacramenta. Et ideo | |
| 2852 damnati in Inferno, qui praedicto modo passioni Christi non | |
| 2853 coniunguntur, effectum eius percipere non possunt.</p> | |
| 2854 <p title="III q. 49 a. 3 ad 2"><a name="49078"><span class= | |
| 2855 "ref">[49078] IIIª q. 49 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2856 dicendum quod, sicut dictum est, ad hoc quod consequamur effectum | |
| 2857 passionis Christi, oportet nos ei configurari. Configuramur autem | |
| 2858 ei in Baptismo sacramentaliter, secundum illud Rom. VI, | |
| 2859 <i>consepulti sumus ei per Baptismum in mortem</i>. Unde baptizatis | |
| 2860 nulla poena satisfactoria imponitur, quia sunt totaliter liberati | |
| 2861 per satisfactionem Christi. Quia vero <i>Christus semel tantum pro | |
| 2862 peccatis nostris mortuus est</i>, ut dicitur I Pet. III, ideo non | |
| 2863 potest homo secundario configurari morti Christi per sacramentum | |
| 2864 Baptismi. Unde oportet quod illi qui post Baptismum peccant, | |
| 2865 configurentur Christo patienti per aliquid poenalitatis vel | |
| 2866 passionis quam in seipsis sustineant. Quae tamen multo minor | |
| 2867 sufficit quam esset condigna peccato, cooperante satisfactione | |
| 2868 Christi.</p> | |
| 2869 <p title="III q. 49 a. 3 ad 3"><a name="49079"><span class= | |
| 2870 "ref">[49079] IIIª q. 49 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2871 dicendum quod satisfactio Christi habet effectum in nobis inquantum | |
| 2872 incorporamur ei ut membra capiti, sicut supra dictum est. Membra | |
| 2873 autem oportet capiti esse conformia. Et ideo, sicut Christus primo | |
| 2874 quidem habuit gratiam in anima cum passibilitate corporis, et per | |
| 2875 passionem ad gloriam immortalitatis pervenit; ita et nos, qui sumus | |
| 2876 membra eius, per passionem ipsius liberamur quidem a reatu | |
| 2877 cuiuslibet poenae, ita tamen quod primo recipimus in anima spiritum | |
| 2878 adoptionis filiorum, quo adscribimur ad hereditatem gloriae | |
| 2879 immortalitatis, adhuc corpus passibile et mortale habentes; | |
| 2880 postmodum vero, configurati passionibus et morti Christi, in | |
| 2881 gloriam immortalem perducimur; secundum illud apostoli, Rom. VIII, | |
| 2882 <i>si filii Dei, et heredes, heredes quidem Dei, coheredes autem | |
| 2883 Christi, si tamen compatimur, ut simul glorificemur</i>.</p> | |
| 2884 <br /> | |
| 2885 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2886 <p title="III q. 49 a. 4 arg. 1"><a name="49080"><span class= | |
| 2887 "ref">[49080] IIIª q. 49 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2888 proceditur. Videtur quod per passionem Christi non simus Deo | |
| 2889 reconciliati. Reconciliatio enim non habet locum inter amicos. Sed | |
| 2890 Deus semper dilexit nos, secundum illud Sap. XI, <i>diligis omnia | |
| 2891 quae sunt, et nihil odisti eorum quae fecisti</i>. Ergo passio | |
| 2892 Christi non reconciliavit nos Deo.</p> | |
| 2893 <p title="III q. 49 a. 4 arg. 2"><a name="49081"><span class= | |
| 2894 "ref">[49081] IIIª q. 49 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, non | |
| 2895 potest idem esse principium et effectus, unde gratia, quae est | |
| 2896 principium merendi, non cadit sub merito. Sed dilectio Dei est | |
| 2897 principium passionis Christi, secundum illud Ioan. III, <i>sic Deus | |
| 2898 dilexit mundum ut filium suum unigenitum daret</i>. Non ergo | |
| 2899 videtur quod per passionem Christi simus reconciliati Deo, ita quod | |
| 2900 de novo nos amare inciperet.</p> | |
| 2901 <p title="III q. 49 a. 4 arg. 3"><a name="49082"><span class= | |
| 2902 "ref">[49082] IIIª q. 49 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2903 passio Christi impleta est per homines Christum occidentes, qui ex | |
| 2904 hoc graviter Deum offenderunt. Ergo passio Christi magis est causa | |
| 2905 indignationis quam reconciliationis Dei.</p> | |
| 2906 <p title="III q. 49 a. 4 s. c."><a name="49083"><span class= | |
| 2907 "ref">[49083] IIIª q. 49 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2908 quod apostolus dicit, Rom. V, <i>reconciliati sumus Deo per mortem | |
| 2909 filii eius</i>.</p> | |
| 2910 <p title="III q. 49 a. 4 co."><a name="49084"><span class= | |
| 2911 "ref">[49084] IIIª q. 49 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2912 dicendum quod passio Christi est causa reconciliationis nostrae ad | |
| 2913 Deum dupliciter. Uno modo, inquantum removet peccatum, per quod | |
| 2914 homines constituuntur inimici Dei, secundum illud Sap. XIV, | |
| 2915 <i>similiter odio sunt Deo impius et impietas eius</i>; et in | |
| 2916 Psalmo, <i>odisti omnes qui operantur iniquitatem</i>. Alio modo, | |
| 2917 inquantum est Deo sacrificium acceptissimum. Est enim hoc proprie | |
| 2918 sacrificii effectus, ut per ipsum placetur Deus, sicut cum homo | |
| 2919 offensam in se commissam remittit propter aliquod obsequium | |
| 2920 acceptum quod ei exhibetur. Unde dicitur I Reg. XXVI, <i>si dominus | |
| 2921 incitat te adversum me, odoretur sacrificium</i>. Et similiter | |
| 2922 tantum bonum fuit quod Christus voluntarie passus est, quod propter | |
| 2923 hoc bonum in natura humana inventum, Deus placatus est super omni | |
| 2924 offensa generis humani, quantum ad eos qui Christo passo | |
| 2925 coniunguntur secundum modum praemissum.</p> | |
| 2926 <p title="III q. 49 a. 4 ad 1"><a name="49085"><span class= | |
| 2927 "ref">[49085] IIIª q. 49 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2928 dicendum quod Deus diligit omnes homines quantum ad naturam, quam | |
| 2929 ipse fecit. Odit tamen eos quantum ad culpam, quam contra eum | |
| 2930 homines committunt, secundum illud Eccli. XII, <i>altissimus odio | |
| 2931 habet peccatores</i>.</p> | |
| 2932 <p title="III q. 49 a. 4 ad 2"><a name="49086"><span class= | |
| 2933 "ref">[49086] IIIª q. 49 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2934 dicendum quod Christus non dicitur quantum ad hoc nos Deo | |
| 2935 reconciliasse, quod de novo nos amare inciperet, cum scriptum sit, | |
| 2936 Ierem. XXXI, <i>in caritate perpetua dilexi te</i>. Sed quia per | |
| 2937 passionem Christi est sublata odii causa, tum propter ablutionem | |
| 2938 peccati; tum propter recompensationem acceptabilioris boni.</p> | |
| 2939 <p title="III q. 49 a. 4 ad 3"><a name="49087"><span class= | |
| 2940 "ref">[49087] IIIª q. 49 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2941 dicendum quod, sicut occisores Christi homines fuerunt, ita et | |
| 2942 Christus occisus. Maior autem fuit caritas Christi patientis quam | |
| 2943 iniquitas occisorum. Et ideo passio Christi magis valuit ad | |
| 2944 reconciliandum Deum toti humano generi, quam ad provocandum | |
| 2945 iram.</p> | |
| 2946 <br /> | |
| 2947 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2948 <p title="III q. 49 a. 5 arg. 1"><a name="49088"><span class= | |
| 2949 "ref">[49088] IIIª q. 49 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2950 proceditur. Videtur quod Christus sua passione non aperuerit nobis | |
| 2951 ianuam caeli. Dicitur enim Proverb. XI, <i>seminanti iustitiam | |
| 2952 merces fidelis</i>. Sed merces iustitiae est introitus regni | |
| 2953 caelestis. Ergo videtur quod sancti patres, qui operati sunt opera | |
| 2954 iustitiae, fideliter consecuti essent introitum regni caelestis, | |
| 2955 etiam absque Christi passione. Non ergo passio Christi est causa | |
| 2956 apertionis ianuae regni caelestis.</p> | |
| 2957 <p title="III q. 49 a. 5 arg. 2"><a name="49089"><span class= | |
| 2958 "ref">[49089] IIIª q. 49 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2959 ante passionem Christi, Elias raptus est in caelum, ut dicitur IV | |
| 2960 Reg. II. Sed effectus non praecedit causam. Ergo videtur quod | |
| 2961 apertio ianuae caelestis non sit effectus passionis Christi.</p> | |
| 2962 <p title="III q. 49 a. 5 arg. 3"><a name="49090"><span class= | |
| 2963 "ref">[49090] IIIª q. 49 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2964 sicut legitur Matth. III, Christo baptizato aperti sunt caeli. Sed | |
| 2965 Baptismus praecessit passionem. Ergo apertio caeli non est effectus | |
| 2966 passionis Christi.</p> | |
| 2967 <p title="III q. 49 a. 5 arg. 4"><a name="49091"><span class= | |
| 2968 "ref">[49091] IIIª q. 49 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2969 Mich. II dicitur, <i>ascendit pandens iter ante eos</i>. Sed nihil | |
| 2970 aliud videtur pandere iter caeli quam eius ianuam aperire. Ergo | |
| 2971 videtur quod ianua caeli sit nobis aperta, non per passionem, sed | |
| 2972 per ascensionem Christi.</p> | |
| 2973 <p title="III q. 49 a. 5 s. c."><a name="49092"><span class= | |
| 2974 "ref">[49092] IIIª q. 49 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2975 quod apostolus dicit, Heb. X, <i>habemus fiduciam in introitu | |
| 2976 sanctorum</i>, scilicet caelestium, in sanguine Christi.</p> | |
| 2977 <p title="III q. 49 a. 5 co."><a name="49093"><span class= | |
| 2978 "ref">[49093] IIIª q. 49 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2979 dicendum quod clausio ianuae est obstaculum quoddam prohibens | |
| 2980 homines ab ingressu. Prohibebantur autem homines ab ingressu regni | |
| 2981 caelestis propter peccatum, quia, sicut dicitur Isaiae XXXV, <i>via | |
| 2982 illa sancta vocabitur, et non transibit per eam pollutus</i>. Est | |
| 2983 autem duplex peccatum impediens ab ingressu regni caelestis. Unum | |
| 2984 quidem commune totius humanae naturae, quod est peccatum primi | |
| 2985 parentis. Et per hoc peccatum praecludebatur homini aditus regni | |
| 2986 caelestis, unde legitur Gen. III quod, post peccatum primi hominis, | |
| 2987 <i>collocavit Deus Cherubim, et flammeum gladium atque versatilem, | |
| 2988 ad custodiendam viam ligni vitae</i>. Aliud autem est peccatum | |
| 2989 speciale uniuscuiusque personae, quod per proprium actum | |
| 2990 committitur uniuscuiusque hominis. Per passionem autem Christi | |
| 2991 liberati sumus non solum a peccato communi totius humanae naturae, | |
| 2992 et quantum ad culpam et quantum ad reatum poenae, ipso solvente | |
| 2993 pretium pro nobis, sed etiam a peccatis propriis singulorum qui | |
| 2994 communicant eius passioni per fidem et caritatem et fidei | |
| 2995 sacramenta. Et ideo per passionem Christi aperta est nobis ianua | |
| 2996 regni caelestis. Et hoc est quod apostolus dicit, Heb. IX, quod | |
| 2997 <i>Christus, assistens pontifex futurorum bonorum, per proprium | |
| 2998 sanguinem introivit semel in sancta, aeterna redemptione | |
| 2999 inventa</i>. Et hoc significatur Num. XXXV, ubi dicitur quod | |
| 3000 homicida manebit ibi, scilicet in civitate refugii, <i>donec | |
| 3001 sacerdos magnus, qui oleo sancto unctus est, moriatur</i>, quo | |
| 3002 mortuo, poterit in domum suam redire.</p> | |
| 3003 <p title="III q. 49 a. 5 ad 1"><a name="49094"><span class= | |
| 3004 "ref">[49094] IIIª q. 49 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3005 dicendum quod sancti patres, operando opera iustitiae, meruerunt | |
| 3006 introitum regni caelestis per fidem passionis Christi, secundum | |
| 3007 illud Heb. XI, <i>sancti per fidem vicerunt regna, operati sunt | |
| 3008 iustitiam</i>, per quam etiam unusquisque a peccato purgabatur | |
| 3009 quantum pertinet ad emundationem propriae personae. Non tamen | |
| 3010 alicuius fides vel iustitia sufficiebat ad removendum impedimentum | |
| 3011 quod erat per reatum totius humanae creaturae. Quod quidem remotum | |
| 3012 est pretio sanguinis Christi. Et ideo ante passionem Christi nullus | |
| 3013 intrare poterat regnum caeleste, adipiscendo scilicet beatitudinem | |
| 3014 aeternam, quae consistit in plena Dei fruitione.</p> | |
| 3015 <p title="III q. 49 a. 5 ad 2"><a name="49095"><span class= | |
| 3016 "ref">[49095] IIIª q. 49 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3017 dicendum quod Elias sublevatus est in caelum aereum, non autem in | |
| 3018 caelum Empyreum, qui est locus beatorum. Et similiter nec Henoch, | |
| 3019 sed raptus est ad Paradisum terrestrem, ubi cum Elia simul creditur | |
| 3020 vivere usque ad adventum Antichristi.</p> | |
| 3021 <p title="III q. 49 a. 5 ad 3"><a name="49096"><span class= | |
| 3022 "ref">[49096] IIIª q. 49 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3023 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christo baptizato aperti | |
| 3024 sunt caeli, non propter ipsum Christum, cui semper caelum patuit, | |
| 3025 sed ad significandum quod caelum aperitur baptizatis Baptismo | |
| 3026 Christi, qui habet efficaciam ex passione ipsius.</p> | |
| 3027 <p title="III q. 49 a. 5 ad 4"><a name="49097"><span class= | |
| 3028 "ref">[49097] IIIª q. 49 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3029 dicendum quod Christus sua passione meruit nobis introitum regni | |
| 3030 caelestis, et impedimentum removit, sed per suam ascensionem nos | |
| 3031 quasi in possessionem regni caelestis introduxit. Et ideo dicitur | |
| 3032 quod <i>ascendens pandit iter ante eos</i>.</p> | |
| 3033 <br /> | |
| 3034 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3035 <p title="III q. 49 a. 6 arg. 1"><a name="49098"><span class= | |
| 3036 "ref">[49098] IIIª q. 49 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 3037 proceditur. Videtur quod Christus per suam passionem non meruit | |
| 3038 exaltari. Sicut enim cognitio veritatis est proprium Deo, ita et | |
| 3039 sublimitas, secundum illud Psalmi, <i>excelsus super omnes gentes | |
| 3040 dominus, et super caelos gloria eius</i>. Sed Christus, secundum | |
| 3041 quod homo, habuit cognitionem omnis veritatis non ex aliquo merito | |
| 3042 praecedenti, sed ex ipsa unione Dei et hominis, secundum illud | |
| 3043 Ioan. I, <i>vidimus gloriam eius quasi unigeniti a patre, plenum | |
| 3044 gratiae et veritatis</i>. Ergo neque exaltationem habuit ex merito | |
| 3045 passionis, sed ex sola unione.</p> | |
| 3046 <p title="III q. 49 a. 6 arg. 2"><a name="49099"><span class= | |
| 3047 "ref">[49099] IIIª q. 49 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3048 Christus meruit sibi a primo instanti suae conceptionis, ut supra | |
| 3049 habitum est. Non autem maior caritas fuit in eo tempore passionis | |
| 3050 quam ante. Cum ergo caritas sit merendi principium, videtur quod | |
| 3051 non magis meruit per passionem suam exaltationem quam ante.</p> | |
| 3052 <p title="III q. 49 a. 6 arg. 3"><a name="49100"><span class= | |
| 3053 "ref">[49100] IIIª q. 49 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3054 gloria corporis resultat ex gloria animae, ut Augustinus dicit, in | |
| 3055 epistola ad Dioscorum. Sed Christus per passionem suam non meruit | |
| 3056 exaltationem quantum ad gloriam animae, quia anima eius fuit beata | |
| 3057 a primo instanti suae conceptionis. Ergo neque etiam per passionem | |
| 3058 meruit exaltationem quantum ad gloriam corporis.</p> | |
| 3059 <p title="III q. 49 a. 6 s. c."><a name="49101"><span class= | |
| 3060 "ref">[49101] IIIª q. 49 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3061 quod dicitur Philipp. II, <i>factus est obediens usque ad mortem, | |
| 3062 mortem autem crucis, propter quod et Deus exaltavit illum</i>.</p> | |
| 3063 <p title="III q. 49 a. 6 co."><a name="49102"><span class= | |
| 3064 "ref">[49102] IIIª q. 49 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3065 dicendum quod meritum importat quandam aequalitatem iustitiae, unde | |
| 3066 apostolus dicit, <i>ei qui operatur, merces imputatur secundum | |
| 3067 debitum</i>. Cum autem aliquis ex sua iniusta voluntate sibi | |
| 3068 attribuit plus quam debeatur, iustum est ut diminuatur etiam | |
| 3069 quantum ad id quod sibi debebatur, sicut, <i>cum furatur quis unam | |
| 3070 ovem, reddet quatuor</i>, ut dicitur Exod. XXII. Et hoc dicitur | |
| 3071 mereri, inquantum per hoc punitur cuius est iniqua voluntas. Ita | |
| 3072 etiam, cum aliquis sibi ex iusta voluntate subtrahit quod debebat | |
| 3073 habere, meretur ut sibi amplius aliquid superaddatur, quasi merces | |
| 3074 iustae voluntatis. Et inde est quod, sicut dicitur Luc. XIV, <i>qui | |
| 3075 se humiliat, exaltabitur</i>. Christus autem in sua passione | |
| 3076 seipsum humiliavit infra suam dignitatem, quantum ad quatuor. Primo | |
| 3077 quidem, quantum ad passionem et mortem, cuius debitor non erat. | |
| 3078 Secundo, quantum ad locum, quia corpus eius positum est in | |
| 3079 sepulcro, anima in Inferno. Tertio, quantum ad confusionem et | |
| 3080 opprobria quae sustinuit. Quarto, quantum ad hoc quod est traditus | |
| 3081 humanae potestati, secundum quod ipse dicit Pilato, Ioan. XIX, | |
| 3082 <i>non haberes in me potestatem, nisi datum tibi fuisset | |
| 3083 desuper</i>. Et ideo per suam passionem meruit exaltationem quantum | |
| 3084 ad quatuor. Primo quidem, quantum ad resurrectionem gloriosam. Unde | |
| 3085 dicitur in Psalmo, <i>tu cognovisti sessionem meam</i>, idest | |
| 3086 humilitatem meae passionis, <i>et resurrectionem meam</i>. Secundo, | |
| 3087 quantum ad ascensionem in caelum. Unde dicitur Ephes. IV, | |
| 3088 <i>descendit primo in inferiores partes terrae, qui autem | |
| 3089 descendit, ipse est et qui ascendit super omnes caelos</i>. Tertio, | |
| 3090 quantum ad consessum paternae dexterae, et manifestationem | |
| 3091 divinitatis ipsius, secundum illud Isaiae LII, <i>exaltabitur et | |
| 3092 elevabitur, et sublimis erit valde, sicut obstupuerunt super eum | |
| 3093 multi, sic inglorius erit inter viros aspectus eius</i>. Et | |
| 3094 Philipp. II dicitur, <i>factus est obediens usque ad mortem, mortem | |
| 3095 autem crucis, propter quod et Deus exaltavit illum, et dedit illi | |
| 3096 nomen quod est super omne nomen</i>, ut scilicet ab omnibus | |
| 3097 nominetur Deus, et omnes sibi reverentiam exhibeant sicut Deo. Et | |
| 3098 hoc est quod subditur, <i>ut in nomine Iesu omne genu flectatur, | |
| 3099 caelestium, terrestrium et Infernorum</i>. Quarto, quantum ad | |
| 3100 iudiciariam potestatem. Dicitur enim Iob XXXVI, <i>causa tua quasi | |
| 3101 impii iudicata est, iudicium causamque recipies</i>.</p> | |
| 3102 <p title="III q. 49 a. 6 ad 1"><a name="49103"><span class= | |
| 3103 "ref">[49103] IIIª q. 49 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3104 dicendum quod principium merendi est ex parte animae, corpus autem | |
| 3105 est instrumentum meritorii actus. Et ideo perfectio animae Christi, | |
| 3106 quae fuit merendi principium, non debuit in eo acquiri per meritum, | |
| 3107 sicut perfectio corporis, quod fuit passioni subiectum, et per hoc | |
| 3108 fuit ipsius meriti instrumentum.</p> | |
| 3109 <p title="III q. 49 a. 6 ad 2"><a name="49104"><span class= | |
| 3110 "ref">[49104] IIIª q. 49 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3111 dicendum quod per priora merita Christus meruit exaltationem ex | |
| 3112 parte ipsius animae, cuius voluntas caritate et aliis virtutibus | |
| 3113 informabatur. Sed in passione meruit suam exaltationem, per modum | |
| 3114 cuiusdam recompensationis, etiam ex parte corporis, iustum enim est | |
| 3115 ut corpus, quod fuerat ex caritate passioni subiectum, acciperet | |
| 3116 recompensationem in gloria.</p> | |
| 3117 <p title="III q. 49 a. 6 ad 3"><a name="49105"><span class= | |
| 3118 "ref">[49105] IIIª q. 49 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3119 dicendum quod dispensatione quadam factum est in Christo ut gloria | |
| 3120 animae, ante passionem, non redundaret ad corpus, ad hoc quod | |
| 3121 gloriam corporis honorabilius obtineret, quando eam per passionem | |
| 3122 meruisset. Gloriam autem animae differri non conveniebat, quia | |
| 3123 anima immediate uniebatur verbo, unde decens erat ut gloria | |
| 3124 repleretur ab ipso verbo. Sed corpus uniebatur verbo mediante | |
| 3125 anima.</p> | |
| 3126 <br /> | |
| 3127 <div class="D">Quaestio 50</div> | |
| 3128 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3129 <p title="III q. 50 pr."><a name="49106"><span class="ref">[49106] | |
| 3130 IIIª q. 50 pr.</span></a> Deinde considerandum est de morte | |
| 3131 Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum conveniens | |
| 3132 fuerit Christum mori. Secundo, utrum per mortem fuerit separata | |
| 3133 unio divinitatis et carnis. Tertio, utrum fuerit separata unio | |
| 3134 divinitatis et animae. Quarto, utrum Christus in triduo mortis | |
| 3135 fuerit homo. Quinto, utrum corpus eius fuerit idem numero vivum et | |
| 3136 mortuum. Sexto, utrum mors eius aliquid sit operata ad nostram | |
| 3137 salutem.</p> | |
| 3138 <br /> | |
| 3139 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3140 <p title="III q. 50 a. 1 arg. 1"><a name="49107"><span class= | |
| 3141 "ref">[49107] IIIª q. 50 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3142 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum mori. Illud | |
| 3143 enim quod est primum principium in aliquo genere, non disponitur | |
| 3144 per id quod est contrarium illi generi, sicut ignis, qui est | |
| 3145 principium caloris, nunquam potest esse frigidus. Sed filius Dei | |
| 3146 est principium et fons omnis vitae, secundum illud Psalmi, <i>apud | |
| 3147 te est fons vitae</i>. Ergo videtur quod non fuerit conveniens | |
| 3148 Christum mori.</p> | |
| 3149 <p title="III q. 50 a. 1 arg. 2"><a name="49108"><span class= | |
| 3150 "ref">[49108] IIIª q. 50 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3151 maior est defectus mortis quam morbi, quia per morbum pervenitur ad | |
| 3152 mortem. Sed non fuit conveniens Christum aliquo morbo languescere, | |
| 3153 ut Chrysostomus dicit. Ergo etiam non fuit conveniens Christum | |
| 3154 mori.</p> | |
| 3155 <p title="III q. 50 a. 1 arg. 3"><a name="49109"><span class= | |
| 3156 "ref">[49109] IIIª q. 50 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3157 dominus dicit, Ioan. X, <i>ego veni ut vitam habeant, et | |
| 3158 abundantius habeant</i>. Sed oppositum non perducit ad oppositum. | |
| 3159 Ergo videtur quod non fuit conveniens Christum mori.</p> | |
| 3160 <p title="III q. 50 a. 1 s. c."><a name="49110"><span class= | |
| 3161 "ref">[49110] IIIª q. 50 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3162 quod dicitur Ioan. XI, <i>expedit ut moriatur unus homo pro populo, | |
| 3163 ut non tota gens pereat</i>, quod quidem Caiphas prophetice dixit, | |
| 3164 ut Evangelista testatur.</p> | |
| 3165 <p title="III q. 50 a. 1 co."><a name="49111"><span class= | |
| 3166 "ref">[49111] IIIª q. 50 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3167 dicendum quod conveniens fuit Christum mori. Primo quidem, ad | |
| 3168 satisfaciendum pro humano genere, quod erat morti adiudicatum | |
| 3169 propter peccatum, secundum illud Gen. II, <i>quacumque die | |
| 3170 comederitis, morte moriemini</i>. Est autem conveniens | |
| 3171 satisfaciendi pro alio modus cum aliquis se subiicit poenae quam | |
| 3172 alius meruit. Et ideo Christus mori voluit, ut, moriendo, pro nobis | |
| 3173 satisfaceret, secundum illud I Pet. III, <i>Christus semel pro | |
| 3174 peccatis nostris mortuus est</i>. Secundo, ad ostendendum veritatem | |
| 3175 naturae assumptae. Sicut enim Eusebius dicit, <i>si aliter, post | |
| 3176 conversationem cum hominibus, evanescens subito evolaret fugiens | |
| 3177 mortem, ab omnibus compararetur phantasmati</i>. Tertio ut, | |
| 3178 moriendo, nos a timore mortis liberaret. Unde dicitur Heb. II, quod | |
| 3179 <i>communicavit carni et sanguini, ut per mortem destrueret eum qui | |
| 3180 habebat mortis imperium, et liberaret eos qui timore mortis per | |
| 3181 totam vitam obnoxii erant servituti</i>. Quarto ut, corporaliter | |
| 3182 moriendo similitudini peccati, idest poenalitati, daret nobis | |
| 3183 exemplum moriendi spiritualiter peccato. Unde dicitur Rom. VI, | |
| 3184 <i>quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel, quod autem | |
| 3185 vivit, vivit Deo. Ita et vos existimate mortuos esse peccato, | |
| 3186 viventes autem Deo</i>. Quinto ut, a mortuis resurgendo, virtutem | |
| 3187 suam ostenderet, qua mortem superavit, et nobis spem resurgendi a | |
| 3188 mortuis daret. Unde apostolus dicit, I Cor. XV, <i>si Christus | |
| 3189 praedicatur quod resurrexit a mortuis, quomodo quidam in vobis | |
| 3190 dicunt quod resurrectio mortuorum non erit?</i></p> | |
| 3191 <p title="III q. 50 a. 1 ad 1"><a name="49112"><span class= | |
| 3192 "ref">[49112] IIIª q. 50 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3193 dicendum quod Christus est fons vitae secundum quod Deus, non autem | |
| 3194 secundum quod homo. Mortuus autem est non secundum quod Deus, sed | |
| 3195 secundum quod homo. Unde Augustinus dicit, contra Felicianum, | |
| 3196 <i>absit ut Christus sic senserit mortem ut, quantum est in se | |
| 3197 vita, vitam perdiderit. Si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. | |
| 3198 Sensit igitur mortem participatione humani affectus, quem sponte | |
| 3199 susceperat, non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta | |
| 3200 vivificat</i>.</p> | |
| 3201 <p title="III q. 50 a. 1 ad 2"><a name="49113"><span class= | |
| 3202 "ref">[49113] IIIª q. 50 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3203 dicendum quod Christus non sustinuit mortem ex morbo provenientem, | |
| 3204 ne videretur ex necessitate mori propter infirmitatem naturae. Sed | |
| 3205 sustinuit mortem ab exteriori illatam, cui se spontaneum obtulit, | |
| 3206 ut mors eius voluntaria ostenderetur.</p> | |
| 3207 <p title="III q. 50 a. 1 ad 3"><a name="49114"><span class= | |
| 3208 "ref">[49114] IIIª q. 50 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3209 dicendum quod unum oppositorum per se non ducit ad aliud, sed | |
| 3210 quandoque per accidens, sicut frigidum quandoque per accidens | |
| 3211 calefacit. Et hoc modo Christus per suam mortem nos perduxit ad | |
| 3212 vitam, quia de sua morte mortem nostram destruxit, sicut ille qui | |
| 3213 poenam pro alio sustinet, removet poenam eius.</p> | |
| 3214 <br /> | |
| 3215 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3216 <p title="III q. 50 a. 2 arg. 1"><a name="49115"><span class= | |
| 3217 "ref">[49115] IIIª q. 50 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3218 sic proceditur. Videtur quod in morte Christi fuerit separata | |
| 3219 divinitas a carne. Ut enim dicitur Matth. XXVII, dominus, in cruce | |
| 3220 pendens, clamavit, <i>Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti?</i> | |
| 3221 Quod exponens Ambrosius, dicit, <i>clamat homo separatione | |
| 3222 divinitatis moriturus. Nam, cum divinitas morte libera sit, utique | |
| 3223 mors ibi esse non poterat nisi vita discederet, quia vita divinitas | |
| 3224 est</i>. Et sic videtur quod in morte Christi sit divinitas | |
| 3225 separata a carne.</p> | |
| 3226 <p title="III q. 50 a. 2 arg. 2"><a name="49116"><span class= | |
| 3227 "ref">[49116] IIIª q. 50 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3228 remoto medio, separantur extrema. Sed divinitas unita est carni | |
| 3229 mediante anima, ut supra habitum est. Ergo videtur quod cum in | |
| 3230 morte Christi anima sit separata a carne, quod per consequens | |
| 3231 divinitas sit a carne separata.</p> | |
| 3232 <p title="III q. 50 a. 2 arg. 3"><a name="49117"><span class= | |
| 3233 "ref">[49117] IIIª q. 50 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3234 maior est virtus vivificativa Dei quam animae. Sed corpus mori non | |
| 3235 poterat nisi anima separata. Ergo videtur quod multo minus mori | |
| 3236 poterat nisi separata divinitate.</p> | |
| 3237 <p title="III q. 50 a. 2 s. c."><a name="49118"><span class= | |
| 3238 "ref">[49118] IIIª q. 50 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, ea | |
| 3239 quae sunt humanae naturae, non dicuntur de filio Dei nisi ratione | |
| 3240 unionis, ut supra habitum est. Sed de filio Dei dicitur id quod | |
| 3241 convenit corpori Christi post mortem, scilicet esse sepultum, ut | |
| 3242 patet in symbolo fidei, ubi dicitur quod <i>filius Dei conceptus | |
| 3243 est et natus ex virgine, passus, mortuus et sepultus</i>. Ergo | |
| 3244 corpus Christi non fuit separatum in morte a divinitate.</p> | |
| 3245 <p title="III q. 50 a. 2 co."><a name="49119"><span class= | |
| 3246 "ref">[49119] IIIª q. 50 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3247 dicendum quod id quod per gratiam Dei conceditur, nunquam absque | |
| 3248 culpa revocatur, unde dicitur Rom. XI, quod <i>sine poenitentia | |
| 3249 sunt dona Dei et vocatio</i>. Multo autem maior est gratia unionis, | |
| 3250 per quam divinitas unita est carni Christi in persona, quam gratia | |
| 3251 adoptionis, qua alii sanctificantur, et etiam magis permanens ex | |
| 3252 sui ratione, quia haec gratia ordinatur ad unionem personalem, | |
| 3253 gratia autem adoptionis ad quandam unionem affectualem. Et tamen | |
| 3254 videmus quod gratia adoptionis nunquam perditur sine culpa. Cum | |
| 3255 igitur in Christo nullum fuerit peccatum, impossibile fuit quod | |
| 3256 solveretur unio divinitatis a carne ipsius. Et ideo, sicut ante | |
| 3257 mortem caro Christi unita fuit secundum personam et hypostasim | |
| 3258 verbo Dei, ita et remansit unita post mortem, ut scilicet non esset | |
| 3259 alia hypostasis verbi Dei et carnis Christi post mortem, ut | |
| 3260 Damascenus dicit, in III libro.</p> | |
| 3261 <p title="III q. 50 a. 2 ad 1"><a name="49120"><span class= | |
| 3262 "ref">[49120] IIIª q. 50 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3263 dicendum quod derelictio illa non est referenda ad solutionem | |
| 3264 unionis personalis, sed ad hoc quod Deus pater eum exposuit | |
| 3265 passioni. Unde derelinquere ibi non est aliud quam non protegere a | |
| 3266 persequentibus. Vel dicit se derelictum quantum ad illam orationem | |
| 3267 qua dixerat, <i>pater, si fieri potest, transeat a me calix | |
| 3268 iste</i>, ut Augustinus exponit, in libro de gratia novi | |
| 3269 testamenti.</p> | |
| 3270 <p title="III q. 50 a. 2 ad 2"><a name="49121"><span class= | |
| 3271 "ref">[49121] IIIª q. 50 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3272 dicendum quod verbum Dei dicitur esse unitum carni mediante anima, | |
| 3273 inquantum caro per animam pertinet ad humanam naturam, quam filius | |
| 3274 Dei assumere intendebat, non autem ita quod anima sit quasi medium | |
| 3275 ligans unita. Habet autem caro ab anima quod pertineat ad humanam | |
| 3276 naturam, etiam postquam anima separatur ab ea, inquantum scilicet | |
| 3277 in carne mortua remanet, ex divina ordinatione, quidam ordo ad | |
| 3278 resurrectionem. Et ideo non tollitur unio divinitatis ad | |
| 3279 carnem.</p> | |
| 3280 <p title="III q. 50 a. 2 ad 3"><a name="49122"><span class= | |
| 3281 "ref">[49122] IIIª q. 50 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3282 dicendum quod anima habet vim vivificandi formaliter. Et ideo, ea | |
| 3283 praesente et unita formaliter, necesse est corpus esse vivum. | |
| 3284 Divinitas autem non habet vim vivificandi formaliter, sed | |
| 3285 effective, non enim potest esse corporis forma. Et ideo non est | |
| 3286 necesse quod, manente unione divinitatis ad carnem, caro sit viva, | |
| 3287 quia Deus non ex necessitate agit, sed ex voluntate.</p> | |
| 3288 <br /> | |
| 3289 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3290 <p title="III q. 50 a. 3 arg. 1"><a name="49123"><span class= | |
| 3291 "ref">[49123] IIIª q. 50 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3292 proceditur. Videtur quod in morte Christi fuerit separatio | |
| 3293 divinitatis ab anima. Dicit enim dominus, Ioan. X, <i>nemo tollit | |
| 3294 animam meam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam</i>. Non | |
| 3295 autem videtur quod corpus animam ponere possit, eam a se separando, | |
| 3296 quia anima non subiicitur potestati corporis, sed potius e | |
| 3297 converso. Et sic videtur quod Christo secundum quod est verbum Dei, | |
| 3298 conveniat animam suam ponere. Hoc autem est eam a se separare. Ergo | |
| 3299 per mortem anima eius fuit a divinitate separata.</p> | |
| 3300 <p title="III q. 50 a. 3 arg. 2"><a name="49124"><span class= | |
| 3301 "ref">[49124] IIIª q. 50 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3302 Athanasius dicit <i>maledictum qui totum hominem quem assumpsit Dei | |
| 3303 filius, denuo assumptum vel liberatum, tertia die a mortuis | |
| 3304 resurrexisse non confitetur</i>. Sed non potuit totus homo denuo | |
| 3305 assumi, nisi aliquando fuerit totus homo a Dei verbo separatus. | |
| 3306 Totus autem homo componitur ex anima et corpore. Ergo aliquando | |
| 3307 fuit facta separatio divinitatis et a corpore et ab anima.</p> | |
| 3308 <p title="III q. 50 a. 3 arg. 3"><a name="49125"><span class= | |
| 3309 "ref">[49125] IIIª q. 50 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3310 propter unionem ad totum hominem filius Dei vere dicitur homo. Si | |
| 3311 igitur, soluta unione animae et corporis per mortem, verbum Dei | |
| 3312 remansit unitum animae, sequeretur quod vere dici potuisset filium | |
| 3313 Dei esse animam. Hoc autem est falsum, quia, cum anima sit forma | |
| 3314 corporis, sequeretur quod verbum Dei fuerit corporis forma, quod | |
| 3315 est impossibile. Ergo in morte Christi anima fuit a verbo Dei | |
| 3316 separata.</p> | |
| 3317 <p title="III q. 50 a. 3 arg. 4"><a name="49126"><span class= | |
| 3318 "ref">[49126] IIIª q. 50 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3319 anima et corpus, ab invicem separata, non sunt una hypostasis, sed | |
| 3320 duae. Si igitur verbum Dei remansit unitum tam animae quam corpori | |
| 3321 Christi, separatis eis ab invicem per mortem Christi, videtur sequi | |
| 3322 quod verbum Dei, durante morte Christi, fuerit duae hypostases. | |
| 3323 Quod est inconveniens. Non ergo post mortem Christi remansit anima | |
| 3324 verbo unita.</p> | |
| 3325 <p title="III q. 50 a. 3 s. c."><a name="49127"><span class= | |
| 3326 "ref">[49127] IIIª q. 50 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3327 quod dicit Damascenus, in III libro, <i>etsi Christus mortuus est | |
| 3328 ut homo, et sancta eius anima ab incontaminato divisa est corpore; | |
| 3329 sed divinitas inseparabilis ab utrisque permansit, ab anima dico et | |
| 3330 corpore</i>.</p> | |
| 3331 <p title="III q. 50 a. 3 co."><a name="49128"><span class= | |
| 3332 "ref">[49128] IIIª q. 50 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3333 dicendum quod anima unita est verbo Dei immediatius et per prius | |
| 3334 quam corpus, cum corpus unitum sit verbo Dei mediante anima, ut | |
| 3335 supra dictum est. Cum igitur verbum Dei non sit separatum in morte | |
| 3336 a corpore, multo minus separatum est ab anima. Unde, sicut de filio | |
| 3337 Dei praedicatur id quod convenit corpori ab anima separato, | |
| 3338 scilicet esse sepultum; ita de eo in symbolo dicitur quod descendit | |
| 3339 ad Inferos, quia anima eius, a corpore separata, descendit ad | |
| 3340 Inferos.</p> | |
| 3341 <p title="III q. 50 a. 3 ad 1"><a name="49129"><span class= | |
| 3342 "ref">[49129] IIIª q. 50 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3343 dicendum quod Augustinus, exponens illud verbum Ioannis, inquirit, | |
| 3344 <i>cum Christus sit verbum et anima et caro, utrum ex eo quod est | |
| 3345 verbum, ponat animam; an ex eo quod est anima; an iterum ex eo quod | |
| 3346 est caro</i>. Et dicit quod, <i>si dixerimus quod verbum Dei animam | |
| 3347 posuit, sequeretur quod aliquando anima illa separata est a verbo. | |
| 3348 Quod est falsum. Mors enim corpus ab anima separavit, a verbo autem | |
| 3349 animam separatam non dico. Si vero dixerimus quod anima ipsa se | |
| 3350 ponat, sequitur quod ipsa a se separatur. Quod est | |
| 3351 absurdissimum</i>. Relinquitur ergo quod ipsa caro animam suam | |
| 3352 ponit et iterum eam <i>sumit, non potestate sua, sed potestate | |
| 3353 verbi inhabitantis carnem</i>, quia, sicut supra dictum est, per | |
| 3354 mortem non est separata divinitas verbi a carne.</p> | |
| 3355 <p title="III q. 50 a. 3 ad 2"><a name="49130"><span class= | |
| 3356 "ref">[49130] IIIª q. 50 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3357 dicendum quod in verbis illis Athanasius non intellexit quod totus | |
| 3358 homo denuo sit assumptus, idest, omnes partes eius, quasi verbum | |
| 3359 Dei partes humanae naturae deposuerit per mortem. Sed quod iterato | |
| 3360 totalitas naturae assumptae sit in resurrectione redintegrata per | |
| 3361 iteratam unionem animae et corporis.</p> | |
| 3362 <p title="III q. 50 a. 3 ad 3"><a name="49131"><span class= | |
| 3363 "ref">[49131] IIIª q. 50 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3364 dicendum quod verbum Dei, propter unionem humanae naturae, non | |
| 3365 dicitur humana natura, sed dicitur homo, quod est habens humanam | |
| 3366 naturam. Anima autem et corpus sunt partes essentiales humanae | |
| 3367 naturae. Unde propter unionem verbi ad utrumque eorum non sequitur | |
| 3368 quod verbum Dei sit anima vel corpus, sed quod est habens animam | |
| 3369 vel corpus.</p> | |
| 3370 <p title="III q. 50 a. 3 ad 4"><a name="49132"><span class= | |
| 3371 "ref">[49132] IIIª q. 50 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3372 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, in III libro, <i>quod in | |
| 3373 morte Christi est separata anima a carne, non est una hypostasis in | |
| 3374 duas hypostases divisa. Et corpus enim et anima secundum idem ex | |
| 3375 principio in verbi hypostasi habuerunt existentiam, et in morte, | |
| 3376 invicem divisa, singula eorum manserunt unam hypostasim verbi | |
| 3377 habens. Quare una verbi hypostasis verbi et animae et corporis | |
| 3378 exstitit hypostasis. Nunquam enim neque anima neque corpus propriam | |
| 3379 habuerunt hypostasim, praeter verbi hypostasim. Una enim semper | |
| 3380 verbi hypostasis, et nunquam duae</i>.</p> | |
| 3381 <br /> | |
| 3382 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3383 <p title="III q. 50 a. 4 arg. 1"><a name="49133"><span class= | |
| 3384 "ref">[49133] IIIª q. 50 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3385 proceditur. Videtur quod Christus in triduo mortis fuerit homo. | |
| 3386 Dicit enim Augustinus, in I de Trin., <i>talis erat illa susceptio, | |
| 3387 quae Deum hominem faceret et hominem Deum</i>. Sed illa susceptio | |
| 3388 non cessavit per mortem. Ergo videtur quod per mortem non desiit | |
| 3389 esse homo.</p> | |
| 3390 <p title="III q. 50 a. 4 arg. 2"><a name="49134"><span class= | |
| 3391 "ref">[49134] IIIª q. 50 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3392 philosophus dicit, in IX Ethic., quod <i>unusquisque homo est suus | |
| 3393 intellectus</i>. Unde et, post mortem animam Petri alloquentes, | |
| 3394 dicimus, <i>sancte Petre, ora pro nobis</i>. Sed post mortem filius | |
| 3395 Dei non fuit separatus ab anima intellectuali. Ergo in illo triduo | |
| 3396 filius Dei fuit homo.</p> | |
| 3397 <p title="III q. 50 a. 4 arg. 3"><a name="49135"><span class= | |
| 3398 "ref">[49135] IIIª q. 50 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3399 omnis sacerdos est homo. Sed in illo triduo mortis Christus fuit | |
| 3400 sacerdos, aliter enim non verum esset quod dicitur in Psalmo, <i>tu | |
| 3401 es sacerdos in aeternum</i>. Ergo Christus in illo triduo fuit | |
| 3402 homo.</p> | |
| 3403 <p title="III q. 50 a. 4 s. c."><a name="49136"><span class= | |
| 3404 "ref">[49136] IIIª q. 50 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3405 remoto superiori, removetur inferius. Sed vivum, sive animatum, est | |
| 3406 superius ad animal et ad hominem, nam animal est substantia animata | |
| 3407 sensibilis. Sed in illo triduo mortis corpus Christi non fuit vivum | |
| 3408 neque animatum. Ergo non fuit homo.</p> | |
| 3409 <p title="III q. 50 a. 4 co."><a name="49137"><span class= | |
| 3410 "ref">[49137] IIIª q. 50 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3411 dicendum quod Christum vere fuisse mortuum est articulus fidei. | |
| 3412 Unde asserere omne id per quod tollitur veritas mortis Christi, est | |
| 3413 error contra fidem. Propter quod in epistola synodali Cyrilli | |
| 3414 dicitur, <i>si quis non confitetur Dei verbum passum carne, et | |
| 3415 crucifixum carne, et quod mortem gustavit carne, anathema sit</i>. | |
| 3416 Pertinet autem ad veritatem mortis hominis vel animalis quod per | |
| 3417 mortem desinat esse homo vel animal, mors enim hominis vel animalis | |
| 3418 provenit ex separatione animae, quae complet rationem animalis vel | |
| 3419 hominis. Et ideo dicere Christum in triduo mortis hominem fuisse, | |
| 3420 simpliciter et absolute loquendo, erroneum est. Potest tamen dici | |
| 3421 quod Christus in triduo fuit homo mortuus. Quidam tamen confessi | |
| 3422 sunt Christum in triduo hominem fuisse, dicentes quidem verba | |
| 3423 erronea, sed sensum erroris non habentes in fide, sicut Hugo de | |
| 3424 sancto Victore, qui ea ratione dixit Christum in triduo mortis | |
| 3425 fuisse hominem, quia dicebat animam esse hominem. Quod tamen est | |
| 3426 falsum, ut in prima parte ostensum est. Magister etiam | |
| 3427 sententiarum, in XXII distinctione III libri, posuit quod Christus | |
| 3428 in triduo mortis fuit homo, alia ratione, quia credidit quod unio | |
| 3429 animae et carnis non esset de ratione hominis, sed sufficit ad hoc | |
| 3430 quod aliquid sit homo, quod habeat animam humanam et corpus, sive | |
| 3431 coniuncta sive non coniuncta. Quod etiam patet esse falsum ex his | |
| 3432 quae dicta sunt in prima parte, et ex his quae dicta sunt circa | |
| 3433 modum unionis.</p> | |
| 3434 <p title="III q. 50 a. 4 ad 1"><a name="49138"><span class= | |
| 3435 "ref">[49138] IIIª q. 50 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3436 dicendum quod verbum Dei suscepit animam et carnem unitam, et ideo | |
| 3437 illa susceptio fecit Deum hominem et hominem Deum. Non autem | |
| 3438 cessavit illa susceptio per separationem verbi ab anima vel a | |
| 3439 carne, cessavit tamen unio carnis et animae.</p> | |
| 3440 <p title="III q. 50 a. 4 ad 2"><a name="49139"><span class= | |
| 3441 "ref">[49139] IIIª q. 50 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3442 dicendum quod homo dicitur esse suus intellectus, non quia | |
| 3443 intellectus sit totus homo, sed quia intellectus est principalior | |
| 3444 pars hominis, in quo virtualiter existit tota dispositio hominis, | |
| 3445 sicut si rector civitatis dicatur tota civitas, quia in eo | |
| 3446 consistit tota dispositio civitatis.</p> | |
| 3447 <p title="III q. 50 a. 4 ad 3"><a name="49140"><span class= | |
| 3448 "ref">[49140] IIIª q. 50 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3449 dicendum quod esse sacerdotem convenit homini ratione animae, in | |
| 3450 qua est ordinis character. Unde per mortem homo non perdit ordinem | |
| 3451 sacerdotalem. Et multo minus Christus, qui est totius sacerdotii | |
| 3452 origo.</p> | |
| 3453 <br /> | |
| 3454 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3455 <p title="III q. 50 a. 5 arg. 1"><a name="49141"><span class= | |
| 3456 "ref">[49141] IIIª q. 50 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 3457 proceditur. Videtur quod non fuit idem numero corpus Christi | |
| 3458 viventis et mortui. Christus enim vere mortuus fuit, sicut et alii | |
| 3459 homines moriuntur. Sed corpus cuiuscumque alterius hominis non est | |
| 3460 simpliciter idem numero mortuum et vivum quia differunt essentiali | |
| 3461 differentia. Ergo neque corpus Christi est idem numero mortuum et | |
| 3462 vivum simpliciter.</p> | |
| 3463 <p title="III q. 50 a. 5 arg. 2"><a name="49142"><span class= | |
| 3464 "ref">[49142] IIIª q. 50 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3465 secundum philosophum, in V Metaphys., quaecumque sunt diversa | |
| 3466 specie, sunt diversa etiam numero. Sed corpus Christi vivum et | |
| 3467 mortuum fuit diversum specie, quia non dicitur oculus aut caro | |
| 3468 mortui nisi aequivoce, ut patet per philosophum, et in II de anima | |
| 3469 et VII Metaphys. Ergo corpus Christi non fuit simpliciter idem | |
| 3470 numero vivum et mortuum.</p> | |
| 3471 <p title="III q. 50 a. 5 arg. 3"><a name="49143"><span class= | |
| 3472 "ref">[49143] IIIª q. 50 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3473 mors est corruptio quaedam. Sed illud quod corrumpitur corruptione | |
| 3474 substantiali, postquam corruptum est, iam non est, quia corruptio | |
| 3475 est mutatio de esse in non esse. Corpus igitur Christi, postquam | |
| 3476 mortuum fuit, non remansit idem numero, cum mors sit substantialis | |
| 3477 corruptio.</p> | |
| 3478 <p title="III q. 50 a. 5 s. c."><a name="49144"><span class= | |
| 3479 "ref">[49144] IIIª q. 50 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3480 quod Athanasius dicit, in epistola ad Epictetum, <i>circumciso | |
| 3481 corpore, et potato et manducante et laborante, et in ligno affixo, | |
| 3482 erat impassibile et incorporeum Dei verbum, hoc erat in sepulcro | |
| 3483 positum</i>. Sed corpus Christi vivum fuit circumcisum et in ligno | |
| 3484 affixum, corpus autem Christi mortuum fuit positum in sepulcro. | |
| 3485 Ergo hoc idem corpus quod fuit vivum, fuit et mortuum.</p> | |
| 3486 <p title="III q. 50 a. 5 co."><a name="49145"><span class= | |
| 3487 "ref">[49145] IIIª q. 50 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3488 dicendum quod hoc quod dico simpliciter, potest dupliciter accipi. | |
| 3489 Uno modo, quod simpliciter idem est quod absolute, sicut | |
| 3490 <i>simpliciter dicitur quod nullo addito dicitur</i>, ut | |
| 3491 philosophus dicit. Et hoc modo corpus Christi mortuum et vivum | |
| 3492 simpliciter fuit idem numero. Dicitur enim aliquid esse idem numero | |
| 3493 simpliciter, quia est supposito idem. Corpus autem Christi vivum et | |
| 3494 mortuum fuit supposito idem, quia non habuit aliam hypostasim vivum | |
| 3495 et mortuum, praeter hypostasim Dei verbi, ut supra dictum est. Et | |
| 3496 hoc modo loquitur Athanasius in auctoritate inducta. Alio modo, | |
| 3497 simpliciter idem est quod omnino vel totaliter. Et sic corpus | |
| 3498 Christi mortuum et vivum non fuit simpliciter idem numero. Quia non | |
| 3499 fuit totaliter idem, cum vita sit aliquid de essentia corporis | |
| 3500 viventis, est enim praedicatum essentiale, non accidentale; unde | |
| 3501 consequens est quod corpus quod desinit esse vivum, non totaliter | |
| 3502 idem remaneat. Si autem diceretur quod corpus Christi mortuum | |
| 3503 totaliter idem remaneret, sequeretur quod non esset corruptum, | |
| 3504 corruptione dico mortis. Quod est haeresis Gaianitarum, ut Isidorus | |
| 3505 dicit, et habetur in decretis, XXIV, qu. III. Et Damascenus dicit, | |
| 3506 in III libro quod <i>corruptionis nomen duo significat, uno modo, | |
| 3507 separationem animae a corpore, et alia huiusmodi; alio modo, | |
| 3508 perfectam dissolutionem in elementa. Ergo incorruptibile dicere | |
| 3509 corpus domini, secundum Iulianum et Gaianum, secundum primum | |
| 3510 corruptionis modum, ante resurrectionem, est impium, quia corpus | |
| 3511 Christi non esset consubstantiale nobis; nec in veritate mortuum | |
| 3512 esset; nec secundum veritatem salvati essemus. Secundo autem modo, | |
| 3513 corpus Christi fuit incorruptum</i>.</p> | |
| 3514 <p title="III q. 50 a. 5 ad 1"><a name="49146"><span class= | |
| 3515 "ref">[49146] IIIª q. 50 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3516 dicendum quod corpus mortuum cuiuscumque alterius hominis non | |
| 3517 remanet unitum alicui hypostasi permanenti, sicut corpus mortuum | |
| 3518 Christi. Et ideo corpus mortuum cuiuscumque alterius hominis non | |
| 3519 est idem simpliciter, sed secundum quid, quia est idem secundum | |
| 3520 materiam, non autem idem secundum formam. Corpus autem Christi | |
| 3521 remanet idem simpliciter, propter identitatem suppositi, ut dictum | |
| 3522 est.</p> | |
| 3523 <p title="III q. 50 a. 5 ad 2"><a name="49147"><span class= | |
| 3524 "ref">[49147] IIIª q. 50 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3525 dicendum quod, quia idem numero dicitur aliquid secundum | |
| 3526 suppositum, idem autem specie est idem secundum formam, ubicumque | |
| 3527 suppositum subsistit in una sola natura, oportet quod, sublata | |
| 3528 unitate speciei, auferatur unitas numeralis. Sed hypostasis verbi | |
| 3529 Dei subsistit in duabus naturis. Et ideo, quamvis in aliis non | |
| 3530 remaneat corpus idem secundum speciem humanae naturae, remanet | |
| 3531 tamen in Christo idem numero secundum suppositum verbi Dei.</p> | |
| 3532 <p title="III q. 50 a. 5 ad 3"><a name="49148"><span class= | |
| 3533 "ref">[49148] IIIª q. 50 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3534 dicendum quod corruptio et mors non competit Christo ratione | |
| 3535 suppositi, secundum quod suppositum attenditur unitas numeralis, | |
| 3536 sed ratione naturae humanae, secundum quam invenitur in corpore | |
| 3537 Christi differentia mortis et vitae.</p> | |
| 3538 <br /> | |
| 3539 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3540 <p title="III q. 50 a. 6 arg. 1"><a name="49149"><span class= | |
| 3541 "ref">[49149] IIIª q. 50 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 3542 proceditur. Videtur quod mors Christi nihil operata fuerit ad | |
| 3543 nostram salutem. Mors enim est privatio quaedam, est enim privatio | |
| 3544 vitae. Sed privatio, cum non sit res aliqua, non habet aliquam | |
| 3545 virtutem agendi. Ergo non potuit aliquid operari ad nostram | |
| 3546 salutem.</p> | |
| 3547 <p title="III q. 50 a. 6 arg. 2"><a name="49150"><span class= | |
| 3548 "ref">[49150] IIIª q. 50 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3549 passio Christi operata est ad nostram salutem per modum meriti. Sic | |
| 3550 autem non potuit operari mors Christi, nam in morte separatur anima | |
| 3551 a corpore, quae est merendi principium. Ergo mors Christi non est | |
| 3552 operata aliquid ad nostram salutem.</p> | |
| 3553 <p title="III q. 50 a. 6 arg. 3"><a name="49151"><span class= | |
| 3554 "ref">[49151] IIIª q. 50 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3555 corporale non est causa spiritualis. Sed mors Christi fuit | |
| 3556 corporalis. Non ergo potuit esse causa spiritualis nostrae | |
| 3557 salutis.</p> | |
| 3558 <p title="III q. 50 a. 6 s. c."><a name="49152"><span class= | |
| 3559 "ref">[49152] IIIª q. 50 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3560 quod Augustinus dicit, in IV de Trin., una mors nostri salvatoris, | |
| 3561 scilicet corporalis, duabus mortibus nostris, idest animae et | |
| 3562 corporis, saluti fuit.</p> | |
| 3563 <p title="III q. 50 a. 6 co."><a name="49153"><span class= | |
| 3564 "ref">[49153] IIIª q. 50 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3565 dicendum quod de morte Christi dupliciter loqui possumus, uno modo, | |
| 3566 secundum quod est in fieri; alio modo, secundum quod est in facto | |
| 3567 esse. Dicitur autem mors esse in fieri, quando aliquis per aliquam | |
| 3568 passionem, vel naturalem vel violentam, tendit in mortem. Et hoc | |
| 3569 modo, idem est loqui de morte Christi et de passione ipsius. Et | |
| 3570 ita, secundum hunc modum, mors Christi est causa salutis nostrae, | |
| 3571 secundum illud quod de passione supra dictum est. Sed in facto esse | |
| 3572 mors consideratur secundum quod iam facta est separatio corporis et | |
| 3573 animae. Et sic nunc loquimur de morte Christi. Hoc autem modo mors | |
| 3574 Christi non potest esse causa salutis nostrae per modum meriti, sed | |
| 3575 solum per modum efficientiae, inquantum scilicet nec per mortem | |
| 3576 divinitas separata est a carne Christi, et ideo quidquid contigit | |
| 3577 circa carnem Christi, etiam anima separata, fuit nobis salutiferum | |
| 3578 virtute divinitatis unitae. Consideratur autem proprie alicuius | |
| 3579 causae effectus secundum similitudinem causae. Unde, quia mors est | |
| 3580 quaedam privatio vitae propriae, effectus mortis Christi attenditur | |
| 3581 circa remotionem eorum quae contrariantur nostrae saluti, quae | |
| 3582 quidem sunt mors animae et mors corporis. Et ideo per mortem | |
| 3583 Christi dicitur esse destructa in nobis et mors animae, quae est | |
| 3584 per peccatum, secundum illud Rom. IV, traditus est, scilicet in | |
| 3585 mortem, propter delicta nostra; et mors corporis, quae consistit in | |
| 3586 separatione animae, secundum illud I Cor. XV, <i>absorpta est mors | |
| 3587 in victoria</i>.</p> | |
| 3588 <p title="III q. 50 a. 6 ad 1"><a name="49154"><span class= | |
| 3589 "ref">[49154] IIIª q. 50 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3590 dicendum quod mors Christi est operata salutem nostram ex virtute | |
| 3591 divinitatis unitae, et non ex sola ratione mortis.</p> | |
| 3592 <p title="III q. 50 a. 6 ad 2"><a name="49155"><span class= | |
| 3593 "ref">[49155] IIIª q. 50 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3594 dicendum quod mors Christi, secundum quod consideratur in facto | |
| 3595 esse, etsi non fuerit ad nostram salutem operata per modum meriti, | |
| 3596 fuit tamen operata per modum efficientiae, ut dictum est.</p> | |
| 3597 <p title="III q. 50 a. 6 ad 3"><a name="49156"><span class= | |
| 3598 "ref">[49156] IIIª q. 50 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3599 dicendum quod mors Christi fuit quidem corporalis, sed corpus illud | |
| 3600 fuit instrumentum divinitatis sibi unitae, operans in virtute eius | |
| 3601 etiam mortuum.</p> | |
| 3602 <br /> | |
| 3603 <div class="D">Quaestio 51</div> | |
| 3604 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3605 <p title="III q. 51 pr."><a name="49157"><span class="ref">[49157] | |
| 3606 IIIª q. 51 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3607 sepultura Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum | |
| 3608 conveniens fuerit Christum sepeliri. Secundo, de modo sepulturae | |
| 3609 eius. Tertio, utrum corpus eius fuerit in sepulcro resolutum. | |
| 3610 Quarto, de tempore quo iacuit in sepulcro.</p> | |
| 3611 <br /> | |
| 3612 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3613 <p title="III q. 51 a. 1 arg. 1"><a name="49158"><span class= | |
| 3614 "ref">[49158] IIIª q. 51 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3615 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum sepeliri. | |
| 3616 De Christo enim dicitur in Psalmo, <i>factus est sicut homo sine | |
| 3617 adiutorio, inter mortuos liber</i>. Sed in sepulcro includuntur | |
| 3618 corpora mortuorum, quod videtur libertati esse contrarium. Ergo non | |
| 3619 videtur fuisse conveniens quod corpus Christi sepeliretur.</p> | |
| 3620 <p title="III q. 51 a. 1 arg. 2"><a name="49159"><span class= | |
| 3621 "ref">[49159] IIIª q. 51 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3622 nihil circa Christum fieri debuit quod non esset salutiferum nobis. | |
| 3623 Sed in nullo videtur ad salutem hominum pertinere quod Christus | |
| 3624 fuit sepultus. Ergo non fuit conveniens Christum sepeliri.</p> | |
| 3625 <p title="III q. 51 a. 1 arg. 3"><a name="49160"><span class= | |
| 3626 "ref">[49160] IIIª q. 51 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3627 inconveniens esse videtur quod Deus, qui est super caelos excelsos, | |
| 3628 in terra sepeliretur. Sed illud quod convenit corpori Christi | |
| 3629 mortuo, attribuitur Deo, ratione unionis. Ergo inconveniens videtur | |
| 3630 Christum fuisse sepultum.</p> | |
| 3631 <p title="III q. 51 a. 1 s. c."><a name="49161"><span class= | |
| 3632 "ref">[49161] IIIª q. 51 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3633 quod dominus dicit, Matth. XXVI, de muliere quae eum inunxit, | |
| 3634 <i>opus bonum operata est in me</i>, et postea subdit, <i>mittens | |
| 3635 unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit</i>.</p> | |
| 3636 <p title="III q. 51 a. 1 co."><a name="49162"><span class= | |
| 3637 "ref">[49162] IIIª q. 51 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3638 dicendum quod conveniens fuit Christum sepeliri. Primo quidem, ad | |
| 3639 comprobandum veritatem mortis, non enim aliquis in sepulcro | |
| 3640 ponitur, nisi quando iam de veritate mortis constat. Unde et Marci | |
| 3641 XV legitur quod Pilatus, antequam concederet Christum sepeliri, | |
| 3642 diligenti inquisitione cognovit eum mortuum esse. Secundo, quia per | |
| 3643 hoc quod Christus de sepulcro resurrexit, datur spes resurgendi per | |
| 3644 ipsum his qui sunt in sepulcro, secundum illud Ioan. V, <i>omnes | |
| 3645 qui in monumentis sunt, audient vocem filii Dei, et qui audierint, | |
| 3646 vivent</i>. Tertio, ad exemplum eorum qui per mortem Christi | |
| 3647 spiritualiter moriuntur peccatis, qui scilicet absconduntur a | |
| 3648 conturbatione hominum. Unde dicitur Coloss. III, <i>mortui estis, | |
| 3649 et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo</i>. Unde et | |
| 3650 baptizati, qui per mortem Christi moriuntur peccatis, quasi | |
| 3651 consepeliuntur Christo per immersionem, secundum illud Rom. VI, | |
| 3652 <i>consepulti sumus cum Christo per Baptismum in mortem</i>.</p> | |
| 3653 <p title="III q. 51 a. 1 ad 1"><a name="49163"><span class= | |
| 3654 "ref">[49163] IIIª q. 51 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3655 dicendum quod Christus etiam sepultus ostendit se inter mortuos | |
| 3656 liberum fuisse, in hoc quod per inclusionem sepulcri non potuit | |
| 3657 impediri quin ab eo resurgendo exiverit.</p> | |
| 3658 <p title="III q. 51 a. 1 ad 2"><a name="49164"><span class= | |
| 3659 "ref">[49164] IIIª q. 51 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3660 dicendum quod, sicut Christi mors efficienter operata est nostram | |
| 3661 salutem, ita etiam et eius sepultura. Unde Hieronymus dicit, super | |
| 3662 Marc., <i>sepultura Christi resurgimus</i>. Et Isaiae LIII, super | |
| 3663 illud, <i>dabit impios pro sepultura</i>, dicit Glossa, <i>idest, | |
| 3664 gentes, quae sine pietate erant, Deo patrique dabit, quia mortuus | |
| 3665 et sepultus eos acquisivit</i>.</p> | |
| 3666 <p title="III q. 51 a. 1 ad 3"><a name="49165"><span class= | |
| 3667 "ref">[49165] IIIª q. 51 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3668 dicendum quod, sicut dicitur in quodam sermone Concilii Ephesini, | |
| 3669 <i>nihil horum quae salvant homines, iniuriam Deo facit, quae | |
| 3670 ostendunt eum, non passibilem, sed clementem</i>. Et in alio | |
| 3671 sermone eiusdem Concilii legitur, <i>nihil putat iniuriam Deus quod | |
| 3672 est occasio salutis hominibus. Tu quidem non ita vilem Dei naturam | |
| 3673 arbitreris, tanquam quae aliquando subiecta possit esse | |
| 3674 iniuriis</i>.</p> | |
| 3675 <br /> | |
| 3676 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3677 <p title="III q. 51 a. 2 arg. 1"><a name="49166"><span class= | |
| 3678 "ref">[49166] IIIª q. 51 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3679 sic proceditur. Videtur non convenienti modo Christum fuisse | |
| 3680 sepultum. Sepultura enim eius respondet morti ipsius. Sed Christus | |
| 3681 fuit passus mortem abiectissimam, secundum illud Sap. II, <i>morte | |
| 3682 turpissima condemnemus eum</i>. Ergo inconveniens videtur fuisse | |
| 3683 quod Christo exhibita fuit honorabilis sepultura, inquantum a | |
| 3684 magnatibus fuit tumulatus, scilicet a Ioseph ab Arimathaea, qui | |
| 3685 erat nobilis decurio, ut habetur Marci XV, et a Nicodemo, qui erat | |
| 3686 princeps Iudaeorum, ut habetur Ioan. III.</p> | |
| 3687 <p title="III q. 51 a. 2 arg. 2"><a name="49167"><span class= | |
| 3688 "ref">[49167] IIIª q. 51 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3689 circa Christum non debuit aliquid fieri quod esset superfluitatis | |
| 3690 exemplum. Videtur autem superfluitatis fuisse quod ad sepeliendum | |
| 3691 Christum <i>Nicodemus venit ferens mixturam myrrhae et aloes quasi | |
| 3692 libras centum</i>, ut dicitur Ioan. XIX, <i>praesertim cum mulier | |
| 3693 praevenerit corpus eius ungere in sepulturam</i>, ut dicitur Marci | |
| 3694 XIV. Non ergo fuit hoc convenienter circa Christum factum.</p> | |
| 3695 <p title="III q. 51 a. 2 arg. 3"><a name="49168"><span class= | |
| 3696 "ref">[49168] IIIª q. 51 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, non | |
| 3697 est conveniens ut aliquod factum sibi ipsi dissonum sit. Sed | |
| 3698 sepultura Christi fuit simplex ex una parte, quia scilicet | |
| 3699 <i>Ioseph involvit corpus eius in sindone munda</i>, ut dicitur | |
| 3700 Matth. XXVII, non autem auro aut gemmis aut serico, ut Hieronymus | |
| 3701 ibidem dicit, ex alia vero parte videtur fuisse ambitiosa, | |
| 3702 inquantum eum cum aromatibus sepelierunt. Ergo videtur non fuisse | |
| 3703 conveniens modus sepulturae Christi.</p> | |
| 3704 <p title="III q. 51 a. 2 arg. 4"><a name="49169"><span class= | |
| 3705 "ref">[49169] IIIª q. 51 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3706 quaecumque scripta sunt, et praecipue de Christo, <i>ad nostram | |
| 3707 doctrinam scripta sunt</i>, ut dicitur Rom. XV. Sed quaedam | |
| 3708 scribuntur in Evangeliis circa sepulcrum quae in nullo videntur ad | |
| 3709 nostram doctrinam pertinere, sicut quod fuit sepultus in horto, | |
| 3710 quod in monumento alieno, et novo, et exciso in petra. Inconveniens | |
| 3711 igitur fuit modus sepulturae Christi.</p> | |
| 3712 <p title="III q. 51 a. 2 s. c."><a name="49170"><span class= | |
| 3713 "ref">[49170] IIIª q. 51 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3714 quod dicitur Isaiae XI, <i>et erit sepulcrum eius | |
| 3715 gloriosum</i>.</p> | |
| 3716 <p title="III q. 51 a. 2 co."><a name="49171"><span class= | |
| 3717 "ref">[49171] IIIª q. 51 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3718 dicendum quod modus sepulturae Christi ostenditur esse conveniens | |
| 3719 quantum ad tria. Primo quidem, quantum ad confirmandam fidem mortis | |
| 3720 et resurrectionis ipsius. Secundo, ad commendandam pietatem eorum | |
| 3721 qui eum sepelierunt. Unde Augustinus dicit, in I de Civ. Dei, | |
| 3722 <i>laudabiliter commemorantur in Evangelio qui corpus eius, de | |
| 3723 cruce acceptum, diligenter atque honorifice tegendum sepeliendumque | |
| 3724 curarunt</i>. Tertio, quantum ad mysterium, per quod informantur | |
| 3725 illi qui <i>Christo consepeliuntur in mortem</i>.</p> | |
| 3726 <p title="III q. 51 a. 2 ad 1"><a name="49172"><span class= | |
| 3727 "ref">[49172] IIIª q. 51 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3728 dicendum quod, circa mortem Christi, commendantur patientia et | |
| 3729 constantia ipsius qui mortem est passus, et tanto magis, quanto | |
| 3730 mors fuit abiectior. Sed in sepultura honorifica consideratur | |
| 3731 virtus morientis, qui, contra intentionem occidentium, etiam | |
| 3732 mortuus honorifice sepelitur, et praefiguratur devotio fidelium, | |
| 3733 qui erant Christo mortuo servituri.</p> | |
| 3734 <p title="III q. 51 a. 2 ad 2"><a name="49173"><span class= | |
| 3735 "ref">[49173] IIIª q. 51 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3736 dicendum quod in hoc quod Evangelista dicit quod sepelierunt eum | |
| 3737 sicut mos est Iudaeis sepelire, sicut Augustinus dicit, super | |
| 3738 Ioan., <i>admonuit in huiusmodi officiis quae mortuis exhibentur, | |
| 3739 morem cuiusque gentis esse servandum. Erat autem illius gentis | |
| 3740 consuetudo ut mortuorum corpora variis aromatibus condirentur, ut | |
| 3741 diutius servarentur illaesa</i>. Unde et in III de Doct. Christ. | |
| 3742 dicitur quod <i>in omnibus talibus non usus rerum, sed libido | |
| 3743 utentis in culpa est</i>. Et postea subdit, <i>quod in aliis | |
| 3744 personis plerumque flagitium est, in divina vel prophetica persona | |
| 3745 magnae cuiusdam rei signum est</i>. Myrrha enim et aloes, propter | |
| 3746 sui amaritudinem, significant poenitentiam, per quam aliquis in | |
| 3747 seipso Christum conservat absque corruptione peccati. Odor autem | |
| 3748 aromatum significat bonam famam.</p> | |
| 3749 <p title="III q. 51 a. 2 ad 3"><a name="49174"><span class= | |
| 3750 "ref">[49174] IIIª q. 51 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3751 dicendum quod myrrha et aloes adhibebantur corpori Christi ut | |
| 3752 immune a corruptione servaretur, quod videbatur ad quandam | |
| 3753 necessitatem pertinere. Unde datur nobis exemplum ut licite | |
| 3754 possimus aliquibus pretiosis uti medicinaliter pro necessitate | |
| 3755 nostri corporis conservandi. Sed involutio corporis pertinebat ad | |
| 3756 solam quandam decentiam honestatis. Et in talibus, simplicibus | |
| 3757 debemus esse contenti. Per hoc tamen significabatur, ut Hieronymus | |
| 3758 dicit, quod ille <i>in sindone munda involvit Iesum, qui mente pura | |
| 3759 eum susceperit</i>. Et hinc, ut Beda dicit, super Marc., | |
| 3760 <i>Ecclesiae mos obtinuit ut sacrificium altaris non in serico | |
| 3761 neque in panno tincto, sed in lino terreno celebretur, sicut corpus | |
| 3762 domini est in sindone munda sepultum</i>.</p> | |
| 3763 <p title="III q. 51 a. 2 ad 4"><a name="49175"><span class= | |
| 3764 "ref">[49175] IIIª q. 51 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3765 dicendum quod Christus sepelitur in horto, ad significandum quod | |
| 3766 per mortem et sepulturam ipsius liberamur a morte, quam incurrimus | |
| 3767 per peccatum Adae in horto Paradisi commissum. Ideo autem salvator | |
| 3768 in aliena ponitur sepultura, ut Augustinus dicit, in quodam | |
| 3769 sermone, <i>quia pro aliorum moriebatur salute, sepulcrum autem | |
| 3770 mortis</i> est habitaculum. Per hoc etiam considerari potest | |
| 3771 paupertatis abundantia pro nobis susceptae. Nam qui domum in vita | |
| 3772 non habuit, post mortem quoque in alieno sepulcro reconditur, et | |
| 3773 nudus existens a Ioseph operitur. In novo autem ponitur monumento, | |
| 3774 ut Hieronymus dicit, <i>ne, post resurrectionem, ceteris corporibus | |
| 3775 remanentibus, surrexisse alius fingeretur. Potest autem et novum | |
| 3776 sepulcrum Mariae virginalem uterum demonstrare</i>. Per hoc etiam | |
| 3777 datur intelligi quod per Christi sepulturam omnes innovamur, morte | |
| 3778 et corruptione destructa. In monumento autem deciso in petra | |
| 3779 conditus est, ut Hieronymus dicit, <i>ne, si ex multis lapidibus | |
| 3780 aedificatum fuisset, tumuli fundamentis suffossis, sublatus furto | |
| 3781 diceretur. Unde et saxum magnum quod appositum fuit, ostendit non | |
| 3782 absque auxilio plurimorum sepulcrum potuisse reserari. Si etiam | |
| 3783 sepultus fuisset in terra, dicere poterant, suffoderunt terram, et | |
| 3784 furati sunt eum</i>, sicut Augustinus dicit. Significatur autem | |
| 3785 mystice per hoc, ut Hilarius dicit, quod <i>per apostolorum | |
| 3786 doctrinam in pectus duritiae gentilis, quodam doctrinae opere | |
| 3787 excisum, Christus infertur, rude scilicet ac novum, nullo antea | |
| 3788 ingressu timori Dei pervium. Et quia nihil oporteat praeter eum in | |
| 3789 pectora nostra penetrare, lapis ostio advolvitur</i>. Et, sicut | |
| 3790 Origenes dicit, <i>non fortuito scriptum est, Ioseph involvit | |
| 3791 corpus Christi sindone munda, et posuit in monumento novo, et quod | |
| 3792 advolvit lapidem magnum, quia omnia quae sunt circa corpus Iesu, | |
| 3793 munda sunt, et nova, et valde magna</i>.</p> | |
| 3794 <br /> | |
| 3795 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3796 <p title="III q. 51 a. 3 arg. 1"><a name="49176"><span class= | |
| 3797 "ref">[49176] IIIª q. 51 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3798 proceditur. Videtur quod corpus Christi in sepulcro fuerit | |
| 3799 incineratum. Sicut enim mors est poena peccati primi parentis, ita | |
| 3800 etiam incineratio, dictum est enim primo homini post peccatum, | |
| 3801 <i>pulvis es, et in pulverem reverteris</i>, ut dicitur Gen. III. | |
| 3802 Sed Christus mortem sustinuit ut nos a morte liberaret. Ergo etiam | |
| 3803 incinerari debuit corpus eius, ut nos ab incineratione | |
| 3804 liberaret.</p> | |
| 3805 <p title="III q. 51 a. 3 arg. 2"><a name="49177"><span class= | |
| 3806 "ref">[49177] IIIª q. 51 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3807 corpus Christi fuit eiusdem naturae cum corporibus nostris. Sed | |
| 3808 corpora nostra statim post mortem resolvi incipiunt et ad | |
| 3809 putrefactionem disponuntur, quia, exhalante calido naturali, | |
| 3810 supervenit calor extraneus, qui putrefactionem causat. Ergo videtur | |
| 3811 quod similiter in corpore Christi acciderit.</p> | |
| 3812 <p title="III q. 51 a. 3 arg. 3"><a name="49178"><span class= | |
| 3813 "ref">[49178] IIIª q. 51 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3814 sicut dictum est, Christus sepeliri voluit ut daret hominibus spem | |
| 3815 resurgendi etiam de sepulcris. Ergo etiam incinerationem pati | |
| 3816 debuit, ut spem resurgendi incineratis post incinerationem | |
| 3817 daret.</p> | |
| 3818 <p title="III q. 51 a. 3 s. c."><a name="49179"><span class= | |
| 3819 "ref">[49179] IIIª q. 51 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3820 quod in Psalmo dicitur, <i>non dabis sanctum tuum videre | |
| 3821 corruptionem</i>, quod Damascenus exponit, in III libro, de | |
| 3822 corruptione quae est per resolutionem in elementa.</p> | |
| 3823 <p title="III q. 51 a. 3 co."><a name="49180"><span class= | |
| 3824 "ref">[49180] IIIª q. 51 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3825 dicendum quod non fuit conveniens corpus Christi putrefieri, vel | |
| 3826 quocumque modo incinerari. Quia putrefactio cuiuscumque corporis | |
| 3827 provenit ex infirmitate naturae illius corporis, quae non potest | |
| 3828 amplius corpus continere in unum. Mors autem Christi, sicut supra | |
| 3829 dictum est, non debuit esse cum infirmitate naturae, ne crederetur | |
| 3830 non esse voluntaria. Et ideo non ex morbo, sed ex passione illata | |
| 3831 voluit mori, cui se obtulit sponte. Et ideo Christus, ne mors eius | |
| 3832 naturae infirmitati adscriberetur, noluit corpus suum | |
| 3833 qualitercumque putrefieri, aut qualitercumque resolvi, sed, ad | |
| 3834 ostensionem virtutis divinae, voluit corpus illud incorruptum | |
| 3835 permanere. Unde Chrysostomus dicit quod, <i>viventibus aliis | |
| 3836 hominibus, his scilicet qui egerunt strenue, arrident propria | |
| 3837 gesta, his autem pereuntibus, pereunt. Sed in Christo est totum | |
| 3838 contrarium, nam ante crucem, omnia sunt maesta et infirma; ut autem | |
| 3839 crucifixus est, omnia clariora sunt facta, ut noscas non purum | |
| 3840 hominem crucifixum</i>.</p> | |
| 3841 <p title="III q. 51 a. 3 ad 1"><a name="49181"><span class= | |
| 3842 "ref">[49181] IIIª q. 51 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3843 dicendum quod Christus, cum non esset subiectus peccato, neque | |
| 3844 morti erat obnoxius neque incinerationi. Voluntarie tamen mortem | |
| 3845 sustinuit propter nostram salutem, propter rationes supra dictas. | |
| 3846 Si autem corpus eius fuisset putrefactum vel resolutum, magis hoc | |
| 3847 fuisset in detrimentum humanae salutis, dum non crederetur in eo | |
| 3848 esse virtus divina. Unde ex persona eius in Psalmo dicitur, <i>quae | |
| 3849 utilitas in sanguine meo dum descendo in corruptionem?</i> Quasi | |
| 3850 dicat, <i>si corpus meum putrescat, perdetur effusi sanguinis | |
| 3851 utilitas</i>.</p> | |
| 3852 <p title="III q. 51 a. 3 ad 2"><a name="49182"><span class= | |
| 3853 "ref">[49182] IIIª q. 51 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3854 dicendum quod corpus Christi, quantum ad conditionem naturae | |
| 3855 passibilis, putrefactibile fuit, licet non quantum ad meritum | |
| 3856 putrefactionis, quod est peccatum. Sed virtus divina corpus Christi | |
| 3857 a putrefactione reservavit, sicut et resuscitavit a morte.</p> | |
| 3858 <p title="III q. 51 a. 3 ad 3"><a name="49183"><span class= | |
| 3859 "ref">[49183] IIIª q. 51 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3860 dicendum quod Christus de sepulcro resurrexit virtute divina, quae | |
| 3861 nullis terminis coarctatur. Et ideo hoc quod a sepulcro surrexit, | |
| 3862 sufficiens argumentum fuit quod homines erant resuscitandi virtute | |
| 3863 divina non solum de sepulcris, sed etiam de quibuscumque | |
| 3864 cineribus.</p> | |
| 3865 <br /> | |
| 3866 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3867 <p title="III q. 51 a. 4 arg. 1"><a name="49184"><span class= | |
| 3868 "ref">[49184] IIIª q. 51 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3869 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit in sepulcro solum una | |
| 3870 die et duabus noctibus. Dicit enim ipse, Matth. XII, <i>sicut fuit | |
| 3871 Ionas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita filius | |
| 3872 hominis erit in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus</i>. | |
| 3873 Sed in corde terrae fuit in sepulcro existens. Non ergo fuit in | |
| 3874 sepulcro solum una die et duabus noctibus.</p> | |
| 3875 <p title="III q. 51 a. 4 arg. 2"><a name="49185"><span class= | |
| 3876 "ref">[49185] IIIª q. 51 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3877 Gregorius dicit, in homilia paschali, quod <i>sicut Samson abstulit | |
| 3878 media nocte portas Gazae, ita Christus media nocte, auferens portas | |
| 3879 Inferni, resurrexit</i>. Sed postquam resurrexit, non fuit in | |
| 3880 sepulcro. Ergo non fuit in sepulcro duabus noctibus integris.</p> | |
| 3881 <p title="III q. 51 a. 4 arg. 3"><a name="49186"><span class= | |
| 3882 "ref">[49186] IIIª q. 51 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, per | |
| 3883 mortem Christi lux praevaluit tenebris. Sed nox ad tenebras | |
| 3884 pertinet, dies autem ad lucem. Ergo convenientius fuit quod corpus | |
| 3885 Christi fuerit in sepulcro duabus diebus et una nocte, quam e | |
| 3886 converso.</p> | |
| 3887 <p title="III q. 51 a. 4 s. c."><a name="49187"><span class= | |
| 3888 "ref">[49187] IIIª q. 51 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3889 quod, sicut Augustinus dicit, in IV de Trin., <i>a vespere | |
| 3890 sepulturae usque ad diluculum resurrectionis triginta sex horae | |
| 3891 sunt, idest, nox tota cum die tota et nocte tota</i>.</p> | |
| 3892 <p title="III q. 51 a. 4 co."><a name="49188"><span class= | |
| 3893 "ref">[49188] IIIª q. 51 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3894 dicendum quod ipsum tempus quo Christus in sepulcro mansit, | |
| 3895 effectum mortis eius repraesentat. Dictum est enim supra quod per | |
| 3896 mortem Christi liberati sumus a duplici morte, scilicet a morte | |
| 3897 animae et a morte corporis. Et hoc significatur per duas noctes | |
| 3898 quibus Christus in sepulcro permansit. Mors autem eius, quia non | |
| 3899 fuit ex peccato proveniens sed ex caritate suscepta, non habuit | |
| 3900 rationem noctis, sed diei. Et ideo significatur per diem integram | |
| 3901 qua Christus fuit in sepulcro. Et sic conveniens fuit quod Christus | |
| 3902 una die et duabus noctibus esset in sepulcro.</p> | |
| 3903 <p title="III q. 51 a. 4 ad 1"><a name="49189"><span class= | |
| 3904 "ref">[49189] IIIª q. 51 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3905 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 3906 <i>quidam, modum Scripturae nescientes, noctem voluerunt | |
| 3907 animadvertere tres illas horas, a sexta usque ad nonam, quibus sol | |
| 3908 obscuratus est; et diem, tres horas alias quibus iterum terris est | |
| 3909 redditus, idest a nona usque ad eius occasum. Sequitur enim nox | |
| 3910 futura sabbati, qua cum suo die computata, erunt iam duae noctes et | |
| 3911 duo dies. Post sabbatum autem, sequitur nox primae sabbati, idest | |
| 3912 illucescentis diei dominici, in qua tunc dominus resurrexit. Et ita | |
| 3913 adhuc non constabit ratio trium dierum et trium noctium. Restat | |
| 3914 ergo ut hoc inveniatur illo Scripturarum usitato loquendi modo quo | |
| 3915 a parte totum intelligitur</i>, ita scilicet quod unam noctem et | |
| 3916 unam diem accipiamus pro uno die naturali. Et sic primus dies | |
| 3917 computatur ab extrema parte sui, qua Christus in sexta feria est | |
| 3918 mortuus et sepultus; secunda autem dies est integra cum viginti | |
| 3919 quatuor horis nocturnis et diurnis; nox autem sequens pertinet ad | |
| 3920 tertium diem. <i>Sicut enim primi dies, propter futurum hominis | |
| 3921 lapsum, a luce in noctem; ita isti, propter hominis reparationem, a | |
| 3922 tenebris computantur in lucem</i>.</p> | |
| 3923 <p title="III q. 51 a. 4 ad 2"><a name="49190"><span class= | |
| 3924 "ref">[49190] IIIª q. 51 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3925 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in IV de Trin., Christus in | |
| 3926 diluculo resurrexit, in quo aliquid lucis apparet, et adhuc tamen | |
| 3927 aliquid remanet tenebrarum noctis, unde de mulieribus dicitur, | |
| 3928 Ioan. XX, quod <i>cum tenebrae adhuc essent, venerunt ad | |
| 3929 monumentum</i>. Ratione ergo harum tenebrarum, Gregorius dicit | |
| 3930 Christum media nocte surrexisse, non quidem divisa nocte in duas | |
| 3931 partes aequales, sed infra illam noctem. Illud enim diluculum et | |
| 3932 pars noctis et pars diei dici potest, propter communicantiam quam | |
| 3933 habet cum utroque.</p> | |
| 3934 <p title="III q. 51 a. 4 ad 3"><a name="49191"><span class= | |
| 3935 "ref">[49191] IIIª q. 51 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3936 dicendum quod in tantum lux in morte Christi praevaluit, quod | |
| 3937 significatur per unam diem, quod tenebras duarum noctium, idest | |
| 3938 duplicis mortis nostrae, removit, ut dictum est.</p> | |
| 3939 <br /> | |
| 3940 <div class="D">Quaestio 52</div> | |
| 3941 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3942 <p title="III q. 52 pr."><a name="49192"><span class="ref">[49192] | |
| 3943 IIIª q. 52 pr.</span></a> Deinde considerandum est de descensu | |
| 3944 Christi ad Inferos. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, utrum | |
| 3945 conveniens fuerit Christum ad Inferos descendere. Secundo, in quem | |
| 3946 Infernum descenderit. Tertio, utrum totus fuerit in Inferno. | |
| 3947 Quarto, utrum aliquam moram ibi contraxerit. Quinto, utrum sanctos | |
| 3948 patres ab Inferno liberaverit. Sexto, utrum ab Inferno liberaverit | |
| 3949 damnatos. Septimo, utrum liberaverit pueros in peccato originali | |
| 3950 defunctos. Octavo, utrum liberaverit homines de Purgatorio.</p> | |
| 3951 <br /> | |
| 3952 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3953 <p title="III q. 52 a. 1 arg. 1"><a name="49193"><span class= | |
| 3954 "ref">[49193] IIIª q. 52 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3955 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum ad Infernum | |
| 3956 descendere. Dicit enim Augustinus, in epistola ad Evodium, <i>nec | |
| 3957 ipsos quidem Inferos uspiam Scripturarum in bono appellatos</i> | |
| 3958 potui reperire. Sed anima Christi non descendit ad aliquod malum, | |
| 3959 quia nec animae iustorum ad aliquod malum descendunt. Ergo videtur | |
| 3960 quod non fuerit conveniens Christum ad Inferos descendere.</p> | |
| 3961 <p title="III q. 52 a. 1 arg. 2"><a name="49194"><span class= | |
| 3962 "ref">[49194] IIIª q. 52 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3963 descendere ad Inferos non potest Christo convenire secundum divinam | |
| 3964 naturam, quae est omnino immobilis, sed solum convenire potest ei | |
| 3965 secundum naturam assumptam. Ea vero quae Christus fecit vel passus | |
| 3966 est in natura assumpta, ordinantur ad humanam salutem. Ad quam non | |
| 3967 videtur necessarium fuisse quod Christus descenderit ad Inferos, | |
| 3968 quia per passionem suam, quam in hoc mundo sustinuit, nos liberavit | |
| 3969 a culpa et poena, ut supra dictum est. Non igitur fuit conveniens | |
| 3970 quod Christus ad Infernum descenderet.</p> | |
| 3971 <p title="III q. 52 a. 1 arg. 3"><a name="49195"><span class= | |
| 3972 "ref">[49195] IIIª q. 52 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, per | |
| 3973 mortem Christi separata est anima a corpore eius, quod quidem | |
| 3974 positum fuerat in sepulcro, ut supra habitum est. Non videtur autem | |
| 3975 quod secundum animam solam ad Infernum descenderit, quia anima, cum | |
| 3976 sit incorporea, non videtur quod localiter possit moveri; hoc enim | |
| 3977 est corporum, ut probatur in VI Physic.; descensus autem motum | |
| 3978 corporalem importat. Non ergo fuit conveniens quod Christus ad | |
| 3979 Infernum descenderet.</p> | |
| 3980 <p title="III q. 52 a. 1 s. c."><a name="49196"><span class= | |
| 3981 "ref">[49196] IIIª q. 52 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3982 quod dicitur in symbolo, <i>descendit ad Inferos</i>. Et apostolus | |
| 3983 dicit, Ephes. IV, <i>quod autem ascendit, quid est nisi quia | |
| 3984 descendit primum ad inferiores partes terrae?</i> Glossa, <i>idest | |
| 3985 ad Inferos</i>.</p> | |
| 3986 <p title="III q. 52 a. 1 co."><a name="49197"><span class= | |
| 3987 "ref">[49197] IIIª q. 52 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3988 dicendum quod conveniens fuit Christum ad Infernum descendere. | |
| 3989 Primo quidem, quia ipse venerat poenam nostram portare, ut nos a | |
| 3990 poena eriperet, secundum illud Isaiae LIII, <i>vere languores | |
| 3991 nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit</i>. Ex | |
| 3992 peccato autem homo incurrerat non solum mortem corporis, sed etiam | |
| 3993 descensum ad Inferos. Et ideo, sicut fuit conveniens eum mori ut | |
| 3994 nos liberaret a morte, ita conveniens fuit eum descendere ad | |
| 3995 Inferos ut nos a descensu ad Inferos liberaret. Unde dicitur Osee | |
| 3996 XIII, <i>ero mors tua, o mors. Ero morsus tuus, Inferne</i>. | |
| 3997 Secundo, quia conveniens erat ut, victo Diabolo per passionem, | |
| 3998 vinctos eius eriperet, qui detinebantur in Inferno, secundum illud | |
| 3999 Zach. IX, <i>tu quoque in sanguine testamenti tui vinctos tuos | |
| 4000 emisisti de lacu</i>. Et Coloss. II dicitur, <i>exspolians | |
| 4001 principatus et potestates, traduxit confidenter</i>. Tertio ut, | |
| 4002 sicut potestatem suam ostendit in terra vivendo et moriendo, ita | |
| 4003 etiam potestatem suam ostenderet in Inferno, ipsum visitando et | |
| 4004 illuminando; unde dicitur in Psalmo, <i>attollite portas, | |
| 4005 principes, vestras</i>, Glossa, <i>idest, principes Inferni, | |
| 4006 auferte potestatem vestram, qua usque nunc homines in Inferno | |
| 4007 detinebatis</i>; et sic in nomine Iesu omne genu flectatur, non | |
| 4008 solum caelestium, sed etiam Infernorum, ut dicitur Philipp. II.</p> | |
| 4009 <p title="III q. 52 a. 1 ad 1"><a name="49198"><span class= | |
| 4010 "ref">[49198] IIIª q. 52 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4011 dicendum quod nomen Infernorum sonat in malum poenae, non autem in | |
| 4012 malum culpae. Unde decuit Christum in Infernum descendere, non | |
| 4013 tanquam ipse esset debitor poena, sed ut eos qui erant poenae | |
| 4014 obnoxii, liberaret.</p> | |
| 4015 <p title="III q. 52 a. 1 ad 2"><a name="49199"><span class= | |
| 4016 "ref">[49199] IIIª q. 52 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4017 dicendum quod passio Christi fuit quaedam causa universalis humanae | |
| 4018 salutis, tam vivorum quam mortuorum. Causa autem universalis | |
| 4019 applicatur ad singulares effectus per aliquid speciale. Unde, sicut | |
| 4020 virtus passionis Christi applicatur viventibus per sacramenta | |
| 4021 configurantia nos passioni Christi, ita etiam applicata est mortuis | |
| 4022 per descensum Christi ad Inferos. Propter quod signanter dicitur | |
| 4023 Zach. IX, quod <i>eduxit vinctos de lacu in sanguine testamenti | |
| 4024 sui</i>, idest per virtutem passionis suae.</p> | |
| 4025 <p title="III q. 52 a. 1 ad 3"><a name="49200"><span class= | |
| 4026 "ref">[49200] IIIª q. 52 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4027 dicendum quod anima Christi non descenderit ad Inferos eo genere | |
| 4028 motus quo corpora moventur, sed eo genere motus quo Angeli | |
| 4029 moventur, sicut in prima parte habitum est.</p> | |
| 4030 <br /> | |
| 4031 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4032 <p title="III q. 52 a. 2 arg. 1"><a name="49201"><span class= | |
| 4033 "ref">[49201] IIIª q. 52 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 4034 sic proceditur. Videtur quod Christus descenderit etiam ad Infernum | |
| 4035 damnatorum. Dicitur enim ex ore divinae sapientiae, Eccli. XXIV, | |
| 4036 <i>penetrabo omnes inferiores partes terrae</i>. Sed inter partes | |
| 4037 inferiores terrae computatur etiam Infernus damnatorum, secundum | |
| 4038 illud Psalmi, <i>introibunt in inferiora terrae</i>. Ergo Christus, | |
| 4039 qui est Dei sapientia, etiam usque ad Infernum damnatorum | |
| 4040 descendit.</p> | |
| 4041 <p title="III q. 52 a. 2 arg. 2"><a name="49202"><span class= | |
| 4042 "ref">[49202] IIIª q. 52 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4043 Act. II dicit Petrus quod <i>Deus Christum suscitavit, solutis | |
| 4044 doloribus Inferni, iuxta quod impossibile erat teneri illum ab | |
| 4045 eo</i>. Sed dolores non sunt in Inferno patrum, neque etiam in | |
| 4046 Inferno puerorum, qui non puniuntur poena sensus propter peccatum | |
| 4047 actuale, sed solum poena damni propter peccatum originale. Ergo | |
| 4048 Christus descendit in Infernum damnatorum, vel etiam in | |
| 4049 Purgatorium, ubi homines puniuntur poena sensus pro peccatis | |
| 4050 actualibus.</p> | |
| 4051 <p title="III q. 52 a. 2 arg. 3"><a name="49203"><span class= | |
| 4052 "ref">[49203] IIIª q. 52 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, I | |
| 4053 Pet. III dicitur quod <i>Christus his qui in carcere conclusi | |
| 4054 erant, spiritu veniens praedicavit, qui increduli fuerant | |
| 4055 aliquando</i>, quod, sicut Athanasius dicit, in epistola ad | |
| 4056 Epictetum, intelligitur de descensu Christi ad Inferos. Dicit enim | |
| 4057 quod <i>corpus Christi fuit in sepulcro positum, quando ipse | |
| 4058 perrexit praedicare his qui in custodia erant spiritibus, sicut | |
| 4059 dixit Petrus</i>. Constat autem quod increduli erant in Inferno | |
| 4060 damnatorum. Ergo Christus ad Infernum damnatorum descendit.</p> | |
| 4061 <p title="III q. 52 a. 2 arg. 4"><a name="49204"><span class= | |
| 4062 "ref">[49204] IIIª q. 52 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 4063 Augustinus dicit, in epistola ad Evodium, <i>si in illum Abrahae | |
| 4064 sinum Christum mortuum venisse sacra Scriptura dixisset non | |
| 4065 nominato Inferno eiusque doloribus, miror si quisquam eum ad | |
| 4066 Inferos descendisse asserere auderet. Sed quia evidentia testimonia | |
| 4067 et Infernum commemorant et dolores, nulla causa occurrit cur illo | |
| 4068 credatur venisse salvator, nisi ut ab eisdem doloribus salvos | |
| 4069 faceret</i>. Sed locus dolorum est Infernus damnatorum. Ergo | |
| 4070 Christus in Infernum damnatorum descendit.</p> | |
| 4071 <p title="III q. 52 a. 2 arg. 5"><a name="49205"><span class= | |
| 4072 "ref">[49205] IIIª q. 52 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 4073 sicut Augustinus dicit, in quodam sermone de passione, Christus ad | |
| 4074 Infernum descendens <i>omnes iustos qui originali peccato adstricti | |
| 4075 tenebantur, absolvit</i>. Sed inter illos erat etiam Iob, qui de | |
| 4076 seipso dicit, Iob XVII, <i>in profundissima Inferni descendent | |
| 4077 omnia mea</i>. Ergo Christus etiam usque ad profundissimum Inferni | |
| 4078 descendit.</p> | |
| 4079 <p title="III q. 52 a. 2 s. c."><a name="49206"><span class= | |
| 4080 "ref">[49206] IIIª q. 52 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4081 quod de Inferno damnatorum dicitur, Iob X, <i>antequam vadam, et | |
| 4082 non revertar, ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine,</i> | |
| 4083 et cetera. Nulla autem est conventio lucis ad tenebras, ut dicitur | |
| 4084 II Cor. VI. Ergo Christus, qui est lux, ad illum Infernum | |
| 4085 damnatorum non descendit.</p> | |
| 4086 <p title="III q. 52 a. 2 co."><a name="49207"><span class= | |
| 4087 "ref">[49207] IIIª q. 52 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 4088 dicendum quod dupliciter dicitur aliquid alicubi esse. Uno modo, | |
| 4089 per suum effectum. Et hoc modo Christus in quemlibet Infernum | |
| 4090 descendit, aliter tamen et aliter. Nam in Infernum damnatorum | |
| 4091 habuit hunc effectum quod, descendens ad Inferos, eos de sua | |
| 4092 incredulitate et malitia confutavit. Illis vero qui detinebantur in | |
| 4093 Purgatorio, spem gloriae consequendae dedit. Sanctis autem | |
| 4094 patribus, qui pro solo peccato originali detinebantur in Inferno, | |
| 4095 lumen aeternae gloriae infudit. Alio modo dicitur aliquid esse | |
| 4096 alicubi per suam essentiam. Et hoc modo anima Christi descendit | |
| 4097 solum ad locum Inferni in quo iusti detinebantur, ut quos ipse per | |
| 4098 gratiam interius visitabat secundum divinitatem, eos etiam secundum | |
| 4099 animam visitaret et loco. Sic autem in una parte Inferni existens, | |
| 4100 effectum suum aliqualiter ad omnes Inferni partes derivavit, sicut, | |
| 4101 in uno loco terrae passus, totum mundum sua passione liberavit.</p> | |
| 4102 <p title="III q. 52 a. 2 ad 1"><a name="49208"><span class= | |
| 4103 "ref">[49208] IIIª q. 52 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4104 dicendum quod Christus, qui est Dei sapientia, penetravit omnes | |
| 4105 inferiores partes terrae, non localiter, secundum animam omnes | |
| 4106 circumeundo; sed effectum suae potentiae aliqualiter ad omnes | |
| 4107 extendendo. Ita tamen quod solos iustos illuminavit, sequitur enim, | |
| 4108 <i>et illuminabo omnes sperantes in domino</i>.</p> | |
| 4109 <p title="III q. 52 a. 2 ad 2"><a name="49209"><span class= | |
| 4110 "ref">[49209] IIIª q. 52 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4111 dicendum quod duplex est dolor. Unus de passione poenae, quam | |
| 4112 patiuntur homines pro peccato actuali, secundum illud Psalmi, | |
| 4113 <i>dolores Inferni circumdederunt me</i>. Alius autem dolor est de | |
| 4114 dilatione speratae gloriae, secundum illud Proverb. XIII, <i>spes | |
| 4115 quae differtur, affligit animam</i>. Quem quidem dolorem etiam | |
| 4116 patiebantur sancti patres in Inferno. Ad quod significandum | |
| 4117 Augustinus, in sermone de passione, dicit quod <i>lacrymabili | |
| 4118 obsecratione Christum orabant</i>. Utrosque autem dolores Christus | |
| 4119 solvit ad Infernum descendens, aliter tamen et aliter. Nam dolores | |
| 4120 poenarum solvit praeservando ab eis, sicut medicus dicitur solvere | |
| 4121 morbum a quo praeservat per medicinam. Dolores autem causatos ex | |
| 4122 dilatione gloriae actualiter solvit, gloriam praebendo.</p> | |
| 4123 <p title="III q. 52 a. 2 ad 3"><a name="49210"><span class= | |
| 4124 "ref">[49210] IIIª q. 52 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4125 dicendum quod illud quod ibi dicit Petrus, a quibusdam refertur ad | |
| 4126 descensum Christi ad Inferos, sic exponentes verbum illud, his qui | |
| 4127 in carcere conclusi erant, idest in Inferno, spiritu, idest | |
| 4128 secundum animam, <i>Christus veniens praedicavit, qui increduli | |
| 4129 fuerant aliquando</i>. Unde et Damascenus dicit, in III libro, | |
| 4130 quod, <i>sicut his qui in terra sunt evangelizavit, ita et his qui | |
| 4131 in Inferno</i>, non quidem ut incredulos ad fidem converteret, sed | |
| 4132 ut eorum infidelitatem confutaret. Quia et ipsa praedicatio nihil | |
| 4133 aliud intelligi potest quam manifestatio divinitatis eius, quae | |
| 4134 manifestata est infernalibus per virtuosum descensum Christi ad | |
| 4135 Inferos. Augustinus tamen melius exponit, in epistola ad Evodium, | |
| 4136 ut referatur, non ad descensum Christi ad Inferos, sed ad | |
| 4137 operationem divinitatis eius, quam exercuit a principio mundi. Ut | |
| 4138 sit sensus quod his qui in carcere conclusi erant, viventes | |
| 4139 scilicet in corpore mortali, quod est quasi quidam carcer animae, | |
| 4140 spiritu suae divinitatis veniens praedicavit, per internas | |
| 4141 inspirationes, et etiam exteriores admonitiones per ora iustorum, | |
| 4142 his, inquam, praedicavit qui increduli fuerant aliquando, Noe | |
| 4143 scilicet praedicanti, quando expectabant Dei patientiam, per quam | |
| 4144 differebatur poena diluvii. Unde subdit, in diebus Noe, cum | |
| 4145 fabricaretur arca.</p> | |
| 4146 <p title="III q. 52 a. 2 ad 4"><a name="49211"><span class= | |
| 4147 "ref">[49211] IIIª q. 52 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4148 dicendum quod sinus Abrahae potest secundum duo considerari. Uno | |
| 4149 modo, secundum quietem quae ibi erat a poena sensibili. Et quantum | |
| 4150 ad hoc non competit ei nec nomen Inferni, nec sunt ibi aliqui | |
| 4151 dolores. Alio modo potest considerari quantum ad privationem | |
| 4152 gloriae speratae. Et secundum hoc habet rationem Inferni et | |
| 4153 doloris. Et ideo nunc dicitur sinus Abrahae illa requies beatorum, | |
| 4154 non tamen dicitur Infernus, nec dicuntur nunc in sinu Abrahae esse | |
| 4155 dolores.</p> | |
| 4156 <p title="III q. 52 a. 2 ad 5"><a name="49212"><span class= | |
| 4157 "ref">[49212] IIIª q. 52 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 4158 dicendum quod, sicut Gregorius ibidem dicit, <i>ipsa superiora loca | |
| 4159 Inferni profundissimum Infernum vocat. Si enim, quantum ad | |
| 4160 celsitudinem caeli, aer iste caliginosus Infernus est; quantum ad | |
| 4161 eiusdem aeris altitudinem, terra, quae inferius iacet, et Infernus | |
| 4162 intelligi, et profundum potest. Quantum vero ad eiusdem terrae | |
| 4163 altitudinem, illa loca Inferni quae superiora sunt aliis | |
| 4164 receptaculis Inferni, hoc modo Inferni profundissimi appellatione | |
| 4165 significantur</i>.</p> | |
| 4166 <br /> | |
| 4167 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4168 <p title="III q. 52 a. 3 arg. 1"><a name="49213"><span class= | |
| 4169 "ref">[49213] IIIª q. 52 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4170 proceditur. Videtur quod Christus non fuit totus in Inferno. Corpus | |
| 4171 enim Christi est aliqua pars eius. Sed corpus Christi non fuit in | |
| 4172 Inferno. Ergo totus Christus non fuit in Inferno.</p> | |
| 4173 <p title="III q. 52 a. 3 arg. 2"><a name="49214"><span class= | |
| 4174 "ref">[49214] IIIª q. 52 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4175 nihil cuius partes ab invicem separatae sunt, potest dici totum. | |
| 4176 Sed corpus et anima, quae sunt partes humanae naturae, fuerunt ab | |
| 4177 invicem separata post mortem, ut supra dictum est. Descendit autem | |
| 4178 ad Infernum mortuus existens. Non ergo potuit esse totus in | |
| 4179 Inferno.</p> | |
| 4180 <p title="III q. 52 a. 3 arg. 3"><a name="49215"><span class= | |
| 4181 "ref">[49215] IIIª q. 52 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4182 illud totum dicitur esse in loco cuius nihil est extra locum illum. | |
| 4183 Sed aliquid Christi erat extra Infernum, quia et corpus erat in | |
| 4184 sepulcro, et divinitas ubique. Ergo Christus non fuit totus in | |
| 4185 Inferno.</p> | |
| 4186 <p title="III q. 52 a. 3 s. c."><a name="49216"><span class= | |
| 4187 "ref">[49216] IIIª q. 52 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4188 quod Augustinus dicit, in libro de symbolo, <i>totus filius apud | |
| 4189 patrem, totus in caelo, totus in terra, totus in utero virginis, | |
| 4190 totus in cruce, totus in Inferno, totus in Paradiso quo latronem | |
| 4191 introduxit</i>.</p> | |
| 4192 <p title="III q. 52 a. 3 co."><a name="49217"><span class= | |
| 4193 "ref">[49217] IIIª q. 52 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 4194 dicendum quod, sicut patet ex his quae in prima parte dicta sunt, | |
| 4195 masculinum genus refertur ad hypostasim vel personam, neutrum autem | |
| 4196 genus pertinet ad naturam. In morte autem Christi, licet anima | |
| 4197 fuerit separata a corpore, neutrum tamen fuit separatum a persona | |
| 4198 filii Dei, ut supra dictum est. Et ideo, in illo triduo mortis | |
| 4199 Christi, dicendum est quod totus Christus fuit in sepulcro, quia | |
| 4200 tota persona fuit ibi per corpus sibi unitum; et similiter totus | |
| 4201 fuit in Inferno, quia tota persona Christi fuit ibi ratione animae | |
| 4202 sibi unitae; totus etiam Christus tunc erat ubique, ratione divinae | |
| 4203 naturae.</p> | |
| 4204 <p title="III q. 52 a. 3 ad 1"><a name="49218"><span class= | |
| 4205 "ref">[49218] IIIª q. 52 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4206 dicendum quod corpus quod tunc erat in sepulcro, non est pars | |
| 4207 personae increatae, sed naturae assumptae. Et ideo per hoc quod | |
| 4208 corpus Christi non fuit in Inferno, non excluditur quin totus | |
| 4209 Christus fuerit, sed ostenditur quod non fuit ibi totum quod | |
| 4210 pertinet ad humanam naturam.</p> | |
| 4211 <p title="III q. 52 a. 3 ad 2"><a name="49219"><span class= | |
| 4212 "ref">[49219] IIIª q. 52 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4213 dicendum quod ex anima et corpore unitis constituitur totalitas | |
| 4214 humanae naturae, non autem totalitas divinae personae. Et ideo, | |
| 4215 soluta unione animae et corporis per mortem, remansit totus | |
| 4216 Christus, sed non remansit humana natura in sua totalitate.</p> | |
| 4217 <p title="III q. 52 a. 3 ad 3"><a name="49220"><span class= | |
| 4218 "ref">[49220] IIIª q. 52 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4219 dicendum quod persona Christi est tota in quolibet loco, sed non | |
| 4220 totaliter, quia nullo loco circumscribitur. Sed nec omnia loca | |
| 4221 simul accepta eius immensitatem comprehendere possunt. Quinimmo | |
| 4222 ipse sua immensitate omnia comprehendit. Hoc autem locum habet in | |
| 4223 his quae corporaliter et circumscriptive sunt in loco, quod, si | |
| 4224 totum sit alicubi, nihil eius sit extra. Sed hoc in Deo locum non | |
| 4225 habet. Unde Augustinus dicit, in sermone de symbolo, <i>non per | |
| 4226 diversa tempora vel loca dicimus ubique Christum esse totum, ut | |
| 4227 modo ibi totus sit, et alio tempore alibi totus, sed ut semper | |
| 4228 ubique sit totus</i>.</p> | |
| 4229 <br /> | |
| 4230 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4231 <p title="III q. 52 a. 4 arg. 1"><a name="49221"><span class= | |
| 4232 "ref">[49221] IIIª q. 52 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4233 proceditur. Videtur quod Christus nullam moram contraxit in | |
| 4234 Inferno. Christus enim ad hoc in Infernum descendit ut ex eo | |
| 4235 homines liberaret. Sed hoc statim ab eo factum est in ipso suo | |
| 4236 descensu, <i>facile enim est in conspectu Dei subito honestare | |
| 4237 pauperem</i>, ut dicitur Eccli. XI. Ergo videtur quod nullam moram | |
| 4238 in Inferno contraxit.</p> | |
| 4239 <p title="III q. 52 a. 4 arg. 2"><a name="49222"><span class= | |
| 4240 "ref">[49222] IIIª q. 52 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4241 Augustinus dicit, in sermone de passione, quod <i>sine aliqua mora, | |
| 4242 ad imperium domini ac salvatoris, omnes ferrei confracti sunt | |
| 4243 vectes</i>. Unde ex persona Angelorum concomitantium Christum | |
| 4244 dicitur, <i>tollite portas, principes, vestras</i>. Ad hoc autem | |
| 4245 Christus illuc descendit ut vectes Inferni confringeret. Ergo | |
| 4246 Christus in Inferno nullam moram contraxit.</p> | |
| 4247 <p title="III q. 52 a. 4 arg. 3"><a name="49223"><span class= | |
| 4248 "ref">[49223] IIIª q. 52 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4249 Luc. XXIII dicitur quod dominus, in cruce pendens, dixit latroni, | |
| 4250 <i>hodie mecum eris in Paradiso</i>, ex quo patet quod eadem die | |
| 4251 Christus fuit in Paradiso. Non autem secundum corpus, quod positum | |
| 4252 fuit in sepulcro. Ergo secundum animam, quae ad Infernum | |
| 4253 descenderat. Et ita videtur quod non contraxit moram in | |
| 4254 Inferno.</p> | |
| 4255 <p title="III q. 52 a. 4 s. c."><a name="49224"><span class= | |
| 4256 "ref">[49224] IIIª q. 52 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4257 quod Petrus dicit, Act. II, <i>quem Deus suscitavit, solutis | |
| 4258 doloribus Inferni, iuxta quod impossibile erat teneri illum ab | |
| 4259 eo</i>. Ergo videtur quod usque ad horam resurrectionis mansit in | |
| 4260 Inferno.</p> | |
| 4261 <p title="III q. 52 a. 4 co."><a name="49225"><span class= | |
| 4262 "ref">[49225] IIIª q. 52 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 4263 dicendum quod sicut Christus, ut nostras poenas in se susciperet, | |
| 4264 voluit corpus suum in sepulcro poni, ita etiam voluit animam suam | |
| 4265 ad Infernum descendere. Corpus autem eius mansit in sepulcro per | |
| 4266 diem integrum et duas noctes ad comprobandum veritatem mortis suae. | |
| 4267 Unde etiam tantundem credendum est animam eius fuisse in Inferno, | |
| 4268 ut simul anima eius educeretur de Inferno, et corpus de | |
| 4269 sepulcro.</p> | |
| 4270 <p title="III q. 52 a. 4 ad 1"><a name="49226"><span class= | |
| 4271 "ref">[49226] IIIª q. 52 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4272 dicendum quod Christus, ad Infernum descendens, sanctos ibi | |
| 4273 existentes liberavit, non quidem statim educendo eos de loco | |
| 4274 Inferni, sed in ipso Inferno eos luce gloriae illustrando. Et tamen | |
| 4275 conveniens fuit ut tandiu anima eius remaneret in Inferno quandiu | |
| 4276 corpus manebat in sepulcro.</p> | |
| 4277 <p title="III q. 52 a. 4 ad 2"><a name="49227"><span class= | |
| 4278 "ref">[49227] IIIª q. 52 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4279 dicendum quod vectes Inferni dicuntur impedimenta quibus sancti | |
| 4280 patres de Inferno exire prohibebantur, reatu culpae primi parentis. | |
| 4281 Quos Christus statim descendens ad Inferos, virtute suae passionis | |
| 4282 et mortis confregit. Et tamen voluit in Inferno aliquandiu | |
| 4283 remanere, propter rationem praedictam.</p> | |
| 4284 <p title="III q. 52 a. 4 ad 3"><a name="49228"><span class= | |
| 4285 "ref">[49228] IIIª q. 52 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4286 dicendum quod illud verbum domini est intelligendum, non de | |
| 4287 Paradiso terrestri corporeo, sed de Paradiso spirituali, in quo | |
| 4288 esse dicuntur quicumque divina gloria perfruuntur. Unde latro loco | |
| 4289 quidem cum Christo ad Infernum descendit, ut cum Christo esset, | |
| 4290 quia dictum est ei, mecum eris in Paradiso, sed praemio in Paradiso | |
| 4291 fuit, quia ibi divinitate Christi fruebatur, sicut et alii | |
| 4292 sancti.</p> | |
| 4293 <br /> | |
| 4294 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 4295 <p title="III q. 52 a. 5 arg. 1"><a name="49229"><span class= | |
| 4296 "ref">[49229] IIIª q. 52 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 4297 proceditur. Videtur quod Christus, descendens ad Inferos, sanctos | |
| 4298 patres inde non liberaverit. Dicit enim Augustinus, in epistola ad | |
| 4299 Evodium, <i>illis iustis qui in sinu erant Abrahae cum Christus in | |
| 4300 Inferna descenderet, nondum quid contulisset inveni, a quibus eum, | |
| 4301 secundum beatificam praesentiam suae divinitatis, nunquam video | |
| 4302 recessisse</i>. Multum autem eis contulisset si eos ab Inferis | |
| 4303 liberasset. Non ergo videtur quod Christus sanctos patres ab | |
| 4304 Inferis liberaverit.</p> | |
| 4305 <p title="III q. 52 a. 5 arg. 2"><a name="49230"><span class= | |
| 4306 "ref">[49230] IIIª q. 52 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4307 nullus in Inferno detinetur nisi propter peccatum. Sed sancti | |
| 4308 patres, dum adhuc viverent, per fidem Christi iustificati fuerant a | |
| 4309 peccato. Ergo non indigebant liberari ab Inferno, ad Inferos | |
| 4310 Christo descendente.</p> | |
| 4311 <p title="III q. 52 a. 5 arg. 3"><a name="49231"><span class= | |
| 4312 "ref">[49231] IIIª q. 52 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4313 remota causa, removetur effectus. Sed causa descendendi ad Inferos | |
| 4314 est peccatum, quod fuit remotum per passionem Christi, ut supra | |
| 4315 dictum est. Non ergo per descensum Christi ad Inferos sancti patres | |
| 4316 sunt de Inferno educti.</p> | |
| 4317 <p title="III q. 52 a. 5 s. c."><a name="49232"><span class= | |
| 4318 "ref">[49232] IIIª q. 52 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4319 quod Augustinus dicit, in sermone de passione, quod Christus, | |
| 4320 quando ad Inferna descendit, <i>portam Inferni et vectes ferreos | |
| 4321 confregit, et omnes iustos, qui originali peccato adstricti | |
| 4322 tenebantur, absolvit</i>.</p> | |
| 4323 <p title="III q. 52 a. 5 co."><a name="49233"><span class= | |
| 4324 "ref">[49233] IIIª q. 52 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 4325 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus, descendens ad | |
| 4326 Inferos, operatus est in virtute suae passionis. Per passionem | |
| 4327 autem Christi liberatum est genus humanum, non solum a peccato, sed | |
| 4328 etiam a reatu poenae, ut supra dictum est. Dupliciter autem homines | |
| 4329 reatu poenae erant adstricti. Uno modo, pro peccato actuali, quod | |
| 4330 quilibet in sua persona commiserat. Alio modo, pro peccato totius | |
| 4331 humanae naturae, quod a primo parente in omnes originaliter | |
| 4332 devenit, ut dicitur Rom. V. Cuius quidem peccati poena est mors | |
| 4333 corporalis et exclusio a vita gloriae, ut patet ex his quae | |
| 4334 dicuntur Gen. II et III, nam Deus hominem de Paradiso post peccatum | |
| 4335 eiecit, cui ante peccatum mortem fuerat comminatus si peccaret. Et | |
| 4336 ideo Christus, descendens ad Inferos, virtute suae passionis ab hoc | |
| 4337 reatu sanctos absolvit, quo erant a vita gloriae exclusi, ut non | |
| 4338 possent Deum per essentiam videre, in quo consistit perfecta | |
| 4339 hominis beatitudo, ut in secunda parte dictum est. Per hoc autem | |
| 4340 sancti patres detinebantur in Inferno, quod eis ad vitam gloriae, | |
| 4341 propter peccatum primi parentis, aditus non patebat. Et sic | |
| 4342 Christus, descendens ad Inferos, sanctos patres ab Inferis | |
| 4343 liberavit. Et hoc est quod dicitur Zach. IX, <i>tu vero in sanguine | |
| 4344 testamenti tui eduxisti vinctos de lacu in quo non erat aqua</i>. | |
| 4345 Et Coloss. II dicitur quod, <i>exspolians principatus et | |
| 4346 potestates, scilicet infernales, auferendo Isaac et Iacob et | |
| 4347 ceteros iustos, traduxit eos, idest, longe ab hoc regno tenebrarum | |
| 4348 ad caelum duxit</i>, ut Glossa ibidem dicit.</p> | |
| 4349 <p title="III q. 52 a. 5 ad 1"><a name="49234"><span class= | |
| 4350 "ref">[49234] IIIª q. 52 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4351 dicendum quod Augustinus ibi loquitur contra quosdam qui | |
| 4352 aestimabant antiquos iustos, ante adventum Christi, in Inferno | |
| 4353 doloribus poenarum fuisse subiectos. Unde, parum ante verba | |
| 4354 inducta, praemittit dicens, <i>addunt quidam hoc beneficium | |
| 4355 antiquis etiam sanctis fuisse concessum, ut, dominus cum in | |
| 4356 Infernum venisset, ab illis doloribus solverentur. Sed quonam modo | |
| 4357 intelligatur Abraham, in cuius sinum pius etiam pauper ille | |
| 4358 susceptus est, in illis fuisse doloribus, ego quidem non video</i>. | |
| 4359 Et ideo, cum postea subdit se nondum invenisse <i>quid descensus | |
| 4360 Christi ad Inferos antiquis iustis contulerit</i>, intelligendum | |
| 4361 est quantum ad absolutionem a doloribus poenarum. Contulit tamen | |
| 4362 eis quantum ad adeptionem gloriae, et per consequens solvit eorum | |
| 4363 dolorem quem patiebantur ex dilatione gloriae. Ex cuius tamen spe | |
| 4364 magnum gaudium habebant, secundum illud Ioan. VIII, <i>Abraham, | |
| 4365 pater vester, exultavit ut videret diem meum</i>. Et ideo subdit, | |
| 4366 <i>a quibus eum, secundum beatificam praesentiam suae divinitatis, | |
| 4367 nunquam video recessisse</i>, inquantum scilicet, etiam ante | |
| 4368 adventum Christi, erant beati in spe, licet nondum essent perfecte | |
| 4369 beati in re.</p> | |
| 4370 <p title="III q. 52 a. 5 ad 2"><a name="49235"><span class= | |
| 4371 "ref">[49235] IIIª q. 52 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4372 dicendum quod sancti patres, dum adhuc viverent, liberati fuerunt | |
| 4373 per fidem Christi ab omni peccato tam originali quam actuali, et | |
| 4374 reatu poenae actualium peccatorum, non tamen a reatu poenae | |
| 4375 originalis peccati, per quem excludebantur a gloria, nondum soluto | |
| 4376 pretio redemptionis humanae. Sicut etiam nunc fideles Christi | |
| 4377 liberantur per Baptismum a reatu actualium peccatorum, et a reatu | |
| 4378 originalis quantum ad exclusionem a gloria, remanent tamen adhuc | |
| 4379 obligati reatu originalis peccati quantum ad necessitatem | |
| 4380 corporaliter moriendi; quia renovantur secundum spiritum, sed | |
| 4381 nondum secundum carnem, secundum illud Rom. VIII, <i>corpus quidem | |
| 4382 mortuum est propter peccatum, spiritus vero vivit propter | |
| 4383 iustificationem</i>.</p> | |
| 4384 <p title="III q. 52 a. 5 ad 3"><a name="49236"><span class= | |
| 4385 "ref">[49236] IIIª q. 52 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4386 dicendum quod statim, Christo mortem patiente, anima eius ad | |
| 4387 Infernum descendit, et suae passionis fructum exhibuit sanctis in | |
| 4388 Inferno detentis, quamvis ex loco illo non exierint, Christo apud | |
| 4389 Inferos commorante, quia ipsa Christi praesentia pertinebat ad | |
| 4390 cumulum gloriae.</p> | |
| 4391 <br /> | |
| 4392 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 4393 <p title="III q. 52 a. 6 arg. 1"><a name="49237"><span class= | |
| 4394 "ref">[49237] IIIª q. 52 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 4395 proceditur. Videtur quod Christus aliquos damnatos ab Inferno | |
| 4396 liberavit. Dicitur enim Isaiae XXIV, <i>congregabuntur | |
| 4397 congregatione unius fascis in lacum, et claudentur in carcerem, et | |
| 4398 post multos dies visitabuntur</i>. Loquitur autem ibi de damnatis, | |
| 4399 qui militiam caeli adoraverant. Ergo videtur quod etiam damnati, | |
| 4400 Christo descendente ad Inferos, sunt visitati. Quod ad eorum | |
| 4401 liberationem videtur pertinere.</p> | |
| 4402 <p title="III q. 52 a. 6 arg. 2"><a name="49238"><span class= | |
| 4403 "ref">[49238] IIIª q. 52 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4404 super illud Zach. IX, <i>tu autem in sanguine testamenti tui | |
| 4405 eduxisti vinctos de lacu in quo non erat aqua</i>, dicit Glossa, | |
| 4406 <i>tu eos liberasti qui tenebantur vincti carceribus, ubi nulla | |
| 4407 misericordia eos refrigerabat, quam dives ille petebat</i>. Sed | |
| 4408 soli damnati includuntur carceribus absque misericordia. Ergo | |
| 4409 Christus liberavit aliquos de Inferno damnatorum.</p> | |
| 4410 <p title="III q. 52 a. 6 arg. 3"><a name="49239"><span class= | |
| 4411 "ref">[49239] IIIª q. 52 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4412 potentia Christi non fuit minor in Inferno quam in hoc mundo, | |
| 4413 utrobique enim operatus est per potentiam suae divinitatis. Sed in | |
| 4414 hoc mundo de quolibet statu aliquos liberavit. Ergo etiam in | |
| 4415 Inferno liberavit aliquos etiam de statu damnatorum.</p> | |
| 4416 <p title="III q. 52 a. 6 s. c."><a name="49240"><span class= | |
| 4417 "ref">[49240] IIIª q. 52 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4418 quod dicitur Osee XIII, <i>ero mors tua, o mors. Morsus tuus, | |
| 4419 Inferne</i>. Glossa, <i>electos educendo, reprobos vero ibidem | |
| 4420 relinquendo</i>. Sed soli reprobi sunt in Inferno damnatorum. Ergo | |
| 4421 per descensum Christi ad Inferos non sunt aliqui de Inferno | |
| 4422 damnatorum liberati.</p> | |
| 4423 <p title="III q. 52 a. 6 co."><a name="49241"><span class= | |
| 4424 "ref">[49241] IIIª q. 52 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 4425 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus, descendens ad | |
| 4426 Inferos, operatus est in virtute suae passionis. Et ideo eius | |
| 4427 descensus ad Inferos illis solis liberationis contulit fructum qui | |
| 4428 fuerunt passioni Christi coniuncti per fidem caritate formatam, per | |
| 4429 quam peccata tolluntur. Illi autem qui erant in Inferno damnatorum, | |
| 4430 aut penitus fidem passionis Christi non habuerant, sicut infideles, | |
| 4431 aut, si fidem habuerant, nullam conformitatem habebant ad caritatem | |
| 4432 Christi patientis. Unde nec a peccatis suis erant mundati. Et | |
| 4433 propter hoc descensus Christi ad Inferos non contulit eis | |
| 4434 liberationem a reatu poenae infernalis.</p> | |
| 4435 <p title="III q. 52 a. 6 ad 1"><a name="49242"><span class= | |
| 4436 "ref">[49242] IIIª q. 52 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4437 dicendum quod, Christo descendente ad Inferos, omnes qui erant in | |
| 4438 quacumque parte Inferni, sunt aliqualiter visitati, sed quidam ad | |
| 4439 suam consolationem et liberationem; quidam autem ad suam | |
| 4440 confutationem et confusionem, scilicet damnati. Unde ibidem | |
| 4441 subditur, <i>et erubescet luna, et confundetur sol,</i> et cetera. | |
| 4442 Potest etiam hoc referri ad visitationem qua visitabuntur in die | |
| 4443 iudicii, non ut liberentur, sed ut condemnentur amplius, secundum | |
| 4444 illud Sophon. I, <i>visitabo super viros defixos in faecibus | |
| 4445 suis</i>.</p> | |
| 4446 <p title="III q. 52 a. 6 ad 2"><a name="49243"><span class= | |
| 4447 "ref">[49243] IIIª q. 52 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4448 dicendum quod, cum dicitur in Glossa, <i>ubi nulla misericordia eos | |
| 4449 refrigerabat</i>, intelligendum est quantum ad refrigerium | |
| 4450 perfectae liberationis. Quia sancti patres ab illis Inferni | |
| 4451 carceribus ante Christi adventum non poterant liberari.</p> | |
| 4452 <p title="III q. 52 a. 6 ad 3"><a name="49244"><span class= | |
| 4453 "ref">[49244] IIIª q. 52 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4454 dicendum quod non fuit propter Christi impotentiam quod non sunt | |
| 4455 aliqui liberati de quolibet statu infernalium, sicut de quolibet | |
| 4456 statu mundanorum, sed propter diversam utrorumque conditionem. Nam | |
| 4457 homines quandiu hic vivunt, possunt ad fidem et caritatem converti, | |
| 4458 quia in hac vita non sunt homines confirmati in bono vel in malo, | |
| 4459 sicut post exitum ab hac vita.</p> | |
| 4460 <br /> | |
| 4461 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 4462 <p title="III q. 52 a. 7 arg. 1"><a name="49245"><span class= | |
| 4463 "ref">[49245] IIIª q. 52 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 4464 sic proceditur. Videtur quod pueri qui cum originali peccato | |
| 4465 decesserant, fuerint per descensum Christi liberati. Non enim | |
| 4466 tenebantur in Inferno nisi pro peccato originali, sicut et sancti | |
| 4467 patres. Sed sancti patres sunt ab Inferno liberati per Christum, ut | |
| 4468 supra dictum est. Ergo et pueri similiter per Christum sunt ab | |
| 4469 Inferno liberati.</p> | |
| 4470 <p title="III q. 52 a. 7 arg. 2"><a name="49246"><span class= | |
| 4471 "ref">[49246] IIIª q. 52 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4472 apostolus dicit, Rom. V, <i>si unius delicto multi mortui sunt, | |
| 4473 multo magis gratia Dei et donum, in gratia unius hominis Iesu | |
| 4474 Christi, in plures abundavit</i>. Sed propter peccatum primi | |
| 4475 parentis pueri cum solo peccato originali decedentes in Inferno | |
| 4476 detinentur. Ergo multo magis per gratiam Christi sunt ab Inferno | |
| 4477 liberati.</p> | |
| 4478 <p title="III q. 52 a. 7 arg. 3"><a name="49247"><span class= | |
| 4479 "ref">[49247] IIIª q. 52 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4480 sicut Baptismus operatur in virtute passionis Christi, ita et | |
| 4481 descensus Christi ad Inferos, ut ex dictis patet. Sed pueri per | |
| 4482 Baptismum liberantur a peccato originali et ab Inferno. Ergo | |
| 4483 similiter liberati sunt per descensum Christi ad Inferos.</p> | |
| 4484 <p title="III q. 52 a. 7 s. c."><a name="49248"><span class= | |
| 4485 "ref">[49248] IIIª q. 52 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4486 quod apostolus dicit, Rom. III, quod <i>Deus proposuit Christum | |
| 4487 propitiatorem per fidem in sanguine eius</i>. Sed pueri qui cum | |
| 4488 solo peccato originali decesserant, nullo modo fuerant participes | |
| 4489 fidei. Ergo non perceperunt fructum propitiationis Christi, ut per | |
| 4490 ipsum ab Inferno liberarentur.</p> | |
| 4491 <p title="III q. 52 a. 7 co."><a name="49249"><span class= | |
| 4492 "ref">[49249] IIIª q. 52 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 4493 dicendum quod, sicut supra dictum est, descensus Christi ad Inferos | |
| 4494 in illis solis effectum habuit qui per fidem et caritatem passioni | |
| 4495 Christi coniungebantur, in cuius virtute descensus Christi ad | |
| 4496 Inferos liberatorius erat. Pueri autem qui cum originali | |
| 4497 decesserant, nullo modo fuerant coniuncti passioni Christi per | |
| 4498 fidem et dilectionem, neque enim fidem propriam habere potuerant, | |
| 4499 quia non habuerant usum liberi arbitrii; neque per fidem parentum | |
| 4500 aut per aliquod fidei sacramentum fuerant a peccato originali | |
| 4501 mundati. Et ideo descensus Christi ad Inferos huiusmodi pueros non | |
| 4502 liberavit ab Inferno. Et praeterea per hoc sancti patres ab Inferno | |
| 4503 sunt liberati quia sunt ad gloriam divinae visionis admissi, ad | |
| 4504 quam nullus potest pervenire nisi per gratiam, secundum illud Rom. | |
| 4505 VI, <i>gratia Dei vita aeterna</i>. Cum igitur pueri cum originali | |
| 4506 decedentes gratiam non habuerint, non fuerunt ab Inferno | |
| 4507 liberati.</p> | |
| 4508 <p title="III q. 52 a. 7 ad 1"><a name="49250"><span class= | |
| 4509 "ref">[49250] IIIª q. 52 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4510 dicendum quod sancti patres, etsi adhuc tenerentur adstricti reatu | |
| 4511 originalis peccati inquantum respicit humanam naturam, tamen | |
| 4512 liberati erant per fidem Christi ab omni macula peccati, et ideo | |
| 4513 capaces erant illius liberationis quam Christus attulit descendens | |
| 4514 ad Inferos. Sed hoc de pueris dici non potest, ut ex supra dictis | |
| 4515 patet.</p> | |
| 4516 <p title="III q. 52 a. 7 ad 2"><a name="49251"><span class= | |
| 4517 "ref">[49251] IIIª q. 52 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4518 dicendum quod, cum apostolus dicit, <i>gratia Dei in plures | |
| 4519 abundavit</i>, ly plures non est accipiendum comparative, quasi | |
| 4520 plures numero sint salvati per gratiam Christi quam damnati per | |
| 4521 peccatum Adae, sed absolute, ac si diceret quod gratia unius | |
| 4522 Christi abundavit in multos, sicut et peccatum unius Adae pervenit | |
| 4523 ad multos. Sed sicut peccatum Adae ad eos tantum pervenit qui per | |
| 4524 seminalem rationem carnaliter ab eo descenderunt, ita gratia | |
| 4525 Christi ad illos tantum pervenit qui spirituali regeneratione eius | |
| 4526 membra sunt facti. Quod non competit pueris decedentibus cum | |
| 4527 originali peccato.</p> | |
| 4528 <p title="III q. 52 a. 7 ad 3"><a name="49252"><span class= | |
| 4529 "ref">[49252] IIIª q. 52 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4530 dicendum quod Baptismus adhibetur hominibus in hac vita, in qua | |
| 4531 homo potest transmutari de culpa in gratiam. Sed descensus Christi | |
| 4532 ad Inferos exhibitus fuit animabus post hanc vitam, ubi non sunt | |
| 4533 capaces transmutationis praedictae. Et ideo per Baptismum pueri | |
| 4534 liberantur a peccato originali et ab Inferno, non autem per | |
| 4535 descensum Christi ad Inferos.</p> | |
| 4536 <br /> | |
| 4537 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 4538 <p title="III q. 52 a. 8 arg. 1"><a name="49253"><span class= | |
| 4539 "ref">[49253] IIIª q. 52 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 4540 proceditur. Videtur quod Christus suo descensu ad Inferos | |
| 4541 liberaverit animas a Purgatorio. Dicit enim Augustinus, in epistola | |
| 4542 ad Evodium, <i>quia evidentia testimonia et Infernum commemorant et | |
| 4543 dolores, nulla causa occurrit cur illo credatur venisse salvator, | |
| 4544 nisi ut ab eisdem doloribus salvos faceret. Sed utrum omnes quos in | |
| 4545 eis invenit, an quosdam, quos illo beneficio dignos iudicavit, | |
| 4546 adhuc requiro. Tamen venisse Christum apud Inferos, et in eorum | |
| 4547 doloribus constitutis hoc beneficium praestitisse, non dubito</i>. | |
| 4548 Non autem praestitit beneficium liberationis damnatis, sicut supra | |
| 4549 dictum est. Praeter eos autem nulli sunt in doloribus poenalibus | |
| 4550 constituti nisi illi qui sunt in Purgatorio. Ergo Christus animas | |
| 4551 de Purgatorio liberavit.</p> | |
| 4552 <p title="III q. 52 a. 8 arg. 2"><a name="49254"><span class= | |
| 4553 "ref">[49254] IIIª q. 52 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4554 ipsa animae Christi praesentia non minorem effectum habuit quam | |
| 4555 sacramenta ipsius. Sed per sacramenta Christi liberantur animae a | |
| 4556 Purgatorio, et praecipue per Eucharistiae sacramentum, ut infra | |
| 4557 dicetur. Ergo multo magis per praesentiam Christi ad Inferos | |
| 4558 descendentis sunt animae a Purgatorio liberatae.</p> | |
| 4559 <p title="III q. 52 a. 8 arg. 3"><a name="49255"><span class= | |
| 4560 "ref">[49255] IIIª q. 52 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4561 Christus quoscumque curavit in hac vita, totaliter curavit, ut | |
| 4562 Augustinus dicit, in libro de poenitentia. Et Ioan. VII dominus | |
| 4563 dicit, <i>totum hominem salvum feci in sabbato</i>. Sed Christus | |
| 4564 eos qui in Purgatorio erant, liberavit a reatu poenae damni, quo | |
| 4565 excludebantur a gloria. Ergo etiam liberavit eos a reatu poenae | |
| 4566 Purgatorii.</p> | |
| 4567 <p title="III q. 52 a. 8 s. c."><a name="49256"><span class= | |
| 4568 "ref">[49256] IIIª q. 52 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4569 quod Gregorius dicit, XIII Moral., <i>dum conditor ac redemptor | |
| 4570 noster, claustra Inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit, | |
| 4571 nos illo ire non patitur, unde iam alios descendendo liberavit</i>. | |
| 4572 Patitur autem nos ire ad Purgatorium. Ergo, descendens ad Inferos, | |
| 4573 animas a Purgatorio non liberavit.</p> | |
| 4574 <p title="III q. 52 a. 8 co."><a name="49257"><span class= | |
| 4575 "ref">[49257] IIIª q. 52 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 4576 dicendum quod, sicut saepe dictum est, descensus Christi ad Inferos | |
| 4577 liberatorius fuit in virtute passionis ipsius. Passio autem eius | |
| 4578 non habuit temporalem virtutem et transitoriam sed sempiternam, | |
| 4579 secundum illud Heb. X, <i>una oblatione consummavit sanctificatos | |
| 4580 in sempiternum</i>. Et sic patet quod non habuit tunc maiorem | |
| 4581 efficaciam passio Christi quam habeat nunc. Et ideo illi qui | |
| 4582 fuerunt tales quales nunc sunt qui in Purgatorio detinentur, non | |
| 4583 fuerunt a Purgatorio liberati per descensum Christi ad Inferos. Si | |
| 4584 qui autem inventi sunt ibi tales quales etiam nunc virtute | |
| 4585 passionis Christi a Purgatorio liberantur, tales nihil prohibet per | |
| 4586 descensum Christi ad Inferos a Purgatorio esse liberatos.</p> | |
| 4587 <p title="III q. 52 a. 8 ad 1"><a name="49258"><span class= | |
| 4588 "ref">[49258] IIIª q. 52 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4589 dicendum quod ex illa auctoritate Augustini non potest concludi | |
| 4590 quod omnes illi qui in Purgatorio erant, fuerint a Purgatorio | |
| 4591 liberati, sed quod aliquibus eorum fuerit hoc beneficium collatum, | |
| 4592 illis scilicet qui iam sufficienter purgati erant; vel etiam qui, | |
| 4593 dum adhuc viverent, meruerunt per fidem et dilectionem, et | |
| 4594 devotionem ad mortem Christi, ut, eo descendente, liberarentur a | |
| 4595 temporali Purgatorii poena.</p> | |
| 4596 <p title="III q. 52 a. 8 ad 2"><a name="49259"><span class= | |
| 4597 "ref">[49259] IIIª q. 52 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4598 dicendum quod virtus Christi operatur in sacramentis per modum | |
| 4599 sanationis et expiationis cuiusdam. Unde sacramentum Eucharistiae | |
| 4600 liberat homines a Purgatorio inquantum est quoddam sacrificium | |
| 4601 satisfactorium pro peccato. Descensus autem Christi ad Inferos non | |
| 4602 fuit satisfactorius. Operabatur tamen in virtute passionis, quae | |
| 4603 fuit satisfactoria, ut supra habitum est, sed erat satisfactoria in | |
| 4604 generali, cuius virtutem oportebat applicari ad unumquemque per | |
| 4605 aliquid specialiter ad ipsum pertinens. Et ideo non oportet quod | |
| 4606 per descensum Christi ad Inferos omnes fuerint a Purgatorio | |
| 4607 liberati.</p> | |
| 4608 <p title="III q. 52 a. 8 ad 3"><a name="49260"><span class= | |
| 4609 "ref">[49260] IIIª q. 52 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4610 dicendum quod illi defectus a quibus Christus simul in hoc mundo | |
| 4611 homines liberabat, erant personales, proprie ad unumquemque | |
| 4612 pertinentes. Sed exclusio a gloria Dei erat quidam defectus | |
| 4613 generalis pertinens ad totam humanam naturam. Et ideo nihil | |
| 4614 prohibet eos qui erant in Purgatorio, per Christum esse liberatos | |
| 4615 ab exclusione a gloria, non autem a reatu poenae Purgatorii, qui | |
| 4616 pertinet ad proprium defectum. Sicut e converso sancti patres, ante | |
| 4617 Christi adventum, liberati sunt a propriis defectibus, non autem a | |
| 4618 defectu communi, sicut supra dictum est.</p> | |
| 4619 <div class="centro"><br /> | |
| 4620 <p><a href="sth4040.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 4621 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 4622 <a href="sth4053.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 4623 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 4624 <br /> | |
| 4625 <hr /> | |
| 4626 <br /> | |
| 4627 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 4628 hanc editionem<br /> | |
| 4629 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 4630 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 4631 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 4632 </div> | |
| 4633 </body> | |
| 4634 </html> |
