Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4027.html @ 34:2bc1f3a24bc0
fix p2
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 21:59:53 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 27-39</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione XXVII ad quaestionem | |
| 31 XXXIX</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1903 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth4016.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth4040.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#48007">IIIª q. 27 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#48008">IIIª q. 27 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#48009">IIIª q. 27 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#48010">IIIª q. 27 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#48011">IIIª q. 27 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#48012">IIIª q. 27 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#48013">IIIª q. 27 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#48014">IIIª q. 27 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#48015">IIIª q. 27 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#48016">IIIª q. 27 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#48017">IIIª q. 27 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#48018">IIIª q. 27 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#48019">IIIª q. 27 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#48020">IIIª q. 27 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#48021">IIIª q. 27 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#48022">IIIª q. 27 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#48023">IIIª q. 27 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#48024">IIIª q. 27 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#48025">IIIª q. 27 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#48026">IIIª q. 27 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#48027">IIIª q. 27 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#48028">IIIª q. 27 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#48029">IIIª q. 27 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#48030">IIIª q. 27 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#48031">IIIª q. 27 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#48032">IIIª q. 27 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#48033">IIIª q. 27 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#48034">IIIª q. 27 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#48035">IIIª q. 27 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#48036">IIIª q. 27 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#48037">IIIª q. 27 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#48038">IIIª q. 27 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#48039">IIIª q. 27 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#48040">IIIª q. 27 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#48041">IIIª q. 27 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#48042">IIIª q. 27 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#48043">IIIª q. 27 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#48044">IIIª q. 27 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#48045">IIIª q. 27 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#48046">IIIª q. 27 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#48047">IIIª q. 27 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#48048">IIIª q. 27 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#48049">IIIª q. 27 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#48050">IIIª q. 27 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#48051">IIIª q. 27 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#48052">IIIª q. 27 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#48053">IIIª q. 27 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#48054">IIIª q. 27 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#48055">IIIª q. 27 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#48056">IIIª q. 27 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#48057">IIIª q. 27 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#48058">IIIª q. 27 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#48059">IIIª q. 27 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#48060">IIIª q. 28 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#48061">IIIª q. 28 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#48062">IIIª q. 28 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#48063">IIIª q. 28 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#48064">IIIª q. 28 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#48065">IIIª q. 28 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#48066">IIIª q. 28 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#48067">IIIª q. 28 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#48068">IIIª q. 28 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#48069">IIIª q. 28 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#48070">IIIª q. 28 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#48071">IIIª q. 28 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#48072">IIIª q. 28 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#48073">IIIª q. 28 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#48074">IIIª q. 28 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#48075">IIIª q. 28 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#48076">IIIª q. 28 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#48077">IIIª q. 28 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#48078">IIIª q. 28 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#48079">IIIª q. 28 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#48080">IIIª q. 28 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#48081">IIIª q. 28 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#48082">IIIª q. 28 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#48083">IIIª q. 28 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#48084">IIIª q. 28 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#48085">IIIª q. 28 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#48086">IIIª q. 28 a. 3 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#48087">IIIª q. 28 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#48088">IIIª q. 28 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#48089">IIIª q. 28 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#48090">IIIª q. 28 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#48091">IIIª q. 28 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#48092">IIIª q. 28 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#48093">IIIª q. 28 a. 3 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#48094">IIIª q. 28 a. 3 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#48095">IIIª q. 28 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#48096">IIIª q. 28 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#48097">IIIª q. 28 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#48098">IIIª q. 28 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#48099">IIIª q. 28 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#48100">IIIª q. 28 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#48101">IIIª q. 28 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#48102">IIIª q. 28 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#48103">IIIª q. 29 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#48104">IIIª q. 29 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#48105">IIIª q. 29 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#48106">IIIª q. 29 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#48107">IIIª q. 29 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#48108">IIIª q. 29 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#48109">IIIª q. 29 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#48110">IIIª q. 29 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#48111">IIIª q. 29 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#48112">IIIª q. 29 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#48113">IIIª q. 29 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#48114">IIIª q. 29 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#48115">IIIª q. 29 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#48116">IIIª q. 29 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#48117">IIIª q. 29 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#48118">IIIª q. 29 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#48119">IIIª q. 29 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#48120">IIIª q. 29 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#48121">IIIª q. 29 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#48122">IIIª q. 30 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#48123">IIIª q. 30 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#48124">IIIª q. 30 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#48125">IIIª q. 30 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#48126">IIIª q. 30 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#48127">IIIª q. 30 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#48128">IIIª q. 30 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#48129">IIIª q. 30 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#48130">IIIª q. 30 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#48131">IIIª q. 30 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#48132">IIIª q. 30 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#48133">IIIª q. 30 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#48134">IIIª q. 30 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#48135">IIIª q. 30 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#48136">IIIª q. 30 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#48137">IIIª q. 30 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#48138">IIIª q. 30 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#48139">IIIª q. 30 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#48140">IIIª q. 30 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#48141">IIIª q. 30 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#48142">IIIª q. 30 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#48143">IIIª q. 30 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#48144">IIIª q. 30 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#48145">IIIª q. 30 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#48146">IIIª q. 30 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#48147">IIIª q. 30 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#48148">IIIª q. 30 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#48149">IIIª q. 30 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#48150">IIIª q. 30 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#48151">IIIª q. 30 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#48152">IIIª q. 30 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#48153">IIIª q. 30 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#48154">IIIª q. 30 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#48155">IIIª q. 30 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#48156">IIIª q. 30 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#48157">IIIª q. 31 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#48158">IIIª q. 31 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#48159">IIIª q. 31 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#48160">IIIª q. 31 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#48161">IIIª q. 31 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#48162">IIIª q. 31 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#48163">IIIª q. 31 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#48164">IIIª q. 31 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#48165">IIIª q. 31 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#48166">IIIª q. 31 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#48167">IIIª q. 31 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#48168">IIIª q. 31 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#48169">IIIª q. 31 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#48170">IIIª q. 31 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#48171">IIIª q. 31 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#48172">IIIª q. 31 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#48173">IIIª q. 31 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#48174">IIIª q. 31 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#48175">IIIª q. 31 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#48176">IIIª q. 31 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#48177">IIIª q. 31 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#48178">IIIª q. 31 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#48179">IIIª q. 31 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#48180">IIIª q. 31 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#48181">IIIª q. 31 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#48182">IIIª q. 31 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#48183">IIIª q. 31 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#48184">IIIª q. 31 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#48185">IIIª q. 31 a. 3 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#48186">IIIª q. 31 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#48187">IIIª q. 31 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#48188">IIIª q. 31 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#48189">IIIª q. 31 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#48190">IIIª q. 31 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#48191">IIIª q. 31 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#48192">IIIª q. 31 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#48193">IIIª q. 31 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#48194">IIIª q. 31 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#48195">IIIª q. 31 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#48196">IIIª q. 31 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#48197">IIIª q. 31 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#48198">IIIª q. 31 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#48199">IIIª q. 31 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#48200">IIIª q. 31 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#48201">IIIª q. 31 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#48202">IIIª q. 31 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#48203">IIIª q. 31 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#48204">IIIª q. 31 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#48205">IIIª q. 31 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#48206">IIIª q. 31 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#48207">IIIª q. 31 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#48208">IIIª q. 31 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#48209">IIIª q. 31 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#48210">IIIª q. 31 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#48211">IIIª q. 31 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#48212">IIIª q. 31 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#48213">IIIª q. 31 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#48214">IIIª q. 31 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#48215">IIIª q. 31 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#48216">IIIª q. 31 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#48217">IIIª q. 31 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#48218">IIIª q. 31 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#48219">IIIª q. 31 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#48220">IIIª q. 31 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#48221">IIIª q. 31 a. 8 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#48222">IIIª q. 31 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#48223">IIIª q. 31 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#48224">IIIª q. 31 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#48225">IIIª q. 31 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#48226">IIIª q. 31 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#48227">IIIª q. 31 a. 8 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#48228">IIIª q. 32 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#48229">IIIª q. 32 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#48230">IIIª q. 32 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#48231">IIIª q. 32 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#48232">IIIª q. 32 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#48233">IIIª q. 32 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#48234">IIIª q. 32 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#48235">IIIª q. 32 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#48236">IIIª q. 32 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#48237">IIIª q. 32 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#48238">IIIª q. 32 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#48239">IIIª q. 32 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#48240">IIIª q. 32 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#48241">IIIª q. 32 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#48242">IIIª q. 32 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#48243">IIIª q. 32 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#48244">IIIª q. 32 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#48245">IIIª q. 32 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#48246">IIIª q. 32 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#48247">IIIª q. 32 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#48248">IIIª q. 32 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#48249">IIIª q. 32 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#48250">IIIª q. 32 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#48251">IIIª q. 32 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#48252">IIIª q. 32 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#48253">IIIª q. 32 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#48254">IIIª q. 32 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#48255">IIIª q. 32 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#48256">IIIª q. 32 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#48257">IIIª q. 32 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#48258">IIIª q. 32 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#48259">IIIª q. 32 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#48260">IIIª q. 32 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#48261">IIIª q. 33 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#48262">IIIª q. 33 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#48263">IIIª q. 33 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#48264">IIIª q. 33 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#48265">IIIª q. 33 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#48266">IIIª q. 33 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#48267">IIIª q. 33 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#48268">IIIª q. 33 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#48269">IIIª q. 33 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#48270">IIIª q. 33 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#48271">IIIª q. 33 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#48272">IIIª q. 33 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#48273">IIIª q. 33 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#48274">IIIª q. 33 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#48275">IIIª q. 33 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#48276">IIIª q. 33 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#48277">IIIª q. 33 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#48278">IIIª q. 33 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#48279">IIIª q. 33 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#48280">IIIª q. 33 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#48281">IIIª q. 33 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#48282">IIIª q. 33 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#48283">IIIª q. 33 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#48284">IIIª q. 33 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#48285">IIIª q. 33 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#48286">IIIª q. 33 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#48287">IIIª q. 33 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#48288">IIIª q. 33 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#48289">IIIª q. 33 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#48290">IIIª q. 33 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#48291">IIIª q. 33 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#48292">IIIª q. 33 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#48293">IIIª q. 33 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#48294">IIIª q. 33 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#48295">IIIª q. 33 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#48296">IIIª q. 34 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#48297">IIIª q. 34 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#48298">IIIª q. 34 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#48299">IIIª q. 34 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#48300">IIIª q. 34 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#48301">IIIª q. 34 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#48302">IIIª q. 34 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#48303">IIIª q. 34 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#48304">IIIª q. 34 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#48305">IIIª q. 34 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#48306">IIIª q. 34 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#48307">IIIª q. 34 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#48308">IIIª q. 34 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#48309">IIIª q. 34 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#48310">IIIª q. 34 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#48311">IIIª q. 34 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#48312">IIIª q. 34 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#48313">IIIª q. 34 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#48314">IIIª q. 34 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#48315">IIIª q. 34 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#48316">IIIª q. 34 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#48317">IIIª q. 34 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#48318">IIIª q. 34 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#48319">IIIª q. 34 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#48320">IIIª q. 34 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#48321">IIIª q. 34 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#48322">IIIª q. 34 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#48323">IIIª q. 34 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#48324">IIIª q. 34 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#48325">IIIª q. 34 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#48326">IIIª q. 34 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#48327">IIIª q. 34 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#48328">IIIª q. 34 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#48329">IIIª q. 35 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#48330">IIIª q. 35 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#48331">IIIª q. 35 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#48332">IIIª q. 35 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#48333">IIIª q. 35 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#48334">IIIª q. 35 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#48335">IIIª q. 35 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#48336">IIIª q. 35 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#48337">IIIª q. 35 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#48338">IIIª q. 35 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#48339">IIIª q. 35 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#48340">IIIª q. 35 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#48341">IIIª q. 35 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#48342">IIIª q. 35 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#48343">IIIª q. 35 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#48344">IIIª q. 35 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#48345">IIIª q. 35 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#48346">IIIª q. 35 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#48347">IIIª q. 35 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#48348">IIIª q. 35 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#48349">IIIª q. 35 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#48350">IIIª q. 35 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#48351">IIIª q. 35 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#48352">IIIª q. 35 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#48353">IIIª q. 35 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#48354">IIIª q. 35 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#48355">IIIª q. 35 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#48356">IIIª q. 35 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#48357">IIIª q. 35 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#48358">IIIª q. 35 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#48359">IIIª q. 35 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#48360">IIIª q. 35 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#48361">IIIª q. 35 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#48362">IIIª q. 35 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#48363">IIIª q. 35 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#48364">IIIª q. 35 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#48365">IIIª q. 35 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#48366">IIIª q. 35 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#48367">IIIª q. 35 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#48368">IIIª q. 35 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#48369">IIIª q. 35 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#48370">IIIª q. 35 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#48371">IIIª q. 35 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#48372">IIIª q. 35 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#48373">IIIª q. 35 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#48374">IIIª q. 35 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#48375">IIIª q. 35 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#48376">IIIª q. 35 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#48377">IIIª q. 35 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#48378">IIIª q. 35 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#48379">IIIª q. 35 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#48380">IIIª q. 35 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#48381">IIIª q. 35 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#48382">IIIª q. 35 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#48383">IIIª q. 35 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#48384">IIIª q. 35 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#48385">IIIª q. 35 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#48386">IIIª q. 35 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#48387">IIIª q. 35 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#48388">IIIª q. 35 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#48389">IIIª q. 35 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#48390">IIIª q. 35 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#48391">IIIª q. 35 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#48392">IIIª q. 35 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#48393">IIIª q. 35 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#48394">IIIª q. 35 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#48395">IIIª q. 35 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#48396">IIIª q. 36 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#48397">IIIª q. 36 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#48398">IIIª q. 36 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#48399">IIIª q. 36 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#48400">IIIª q. 36 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#48401">IIIª q. 36 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#48402">IIIª q. 36 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#48403">IIIª q. 36 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#48404">IIIª q. 36 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#48405">IIIª q. 36 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#48406">IIIª q. 36 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#48407">IIIª q. 36 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#48408">IIIª q. 36 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#48409">IIIª q. 36 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#48410">IIIª q. 36 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#48411">IIIª q. 36 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#48412">IIIª q. 36 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#48413">IIIª q. 36 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#48414">IIIª q. 36 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#48415">IIIª q. 36 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#48416">IIIª q. 36 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#48417">IIIª q. 36 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#48418">IIIª q. 36 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#48419">IIIª q. 36 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#48420">IIIª q. 36 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#48421">IIIª q. 36 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#48422">IIIª q. 36 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#48423">IIIª q. 36 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#48424">IIIª q. 36 a. 3 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#48425">IIIª q. 36 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
484 document.write('<OPTION VALUE="#48426">IIIª q. 36 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<OPTION VALUE="#48427">IIIª q. 36 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<OPTION VALUE="#48428">IIIª q. 36 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
487 document.write('<OPTION VALUE="#48429">IIIª q. 36 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 document.write('<OPTION VALUE="#48430">IIIª q. 36 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
489 document.write('<OPTION VALUE="#48431">IIIª q. 36 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
490 document.write('<OPTION VALUE="#48432">IIIª q. 36 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
491 document.write('<OPTION VALUE="#48433">IIIª q. 36 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
492 document.write('<OPTION VALUE="#48434">IIIª q. 36 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
493 document.write('<OPTION VALUE="#48435">IIIª q. 36 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
494 document.write('<OPTION VALUE="#48436">IIIª q. 36 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
495 document.write('<OPTION VALUE="#48437">IIIª q. 36 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
496 document.write('<OPTION VALUE="#48438">IIIª q. 36 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
497 document.write('<OPTION VALUE="#48439">IIIª q. 36 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
498 document.write('<OPTION VALUE="#48440">IIIª q. 36 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
499 document.write('<OPTION VALUE="#48441">IIIª q. 36 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
500 document.write('<OPTION VALUE="#48442">IIIª q. 36 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
501 document.write('<OPTION VALUE="#48443">IIIª q. 36 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
502 document.write('<OPTION VALUE="#48444">IIIª q. 36 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
503 document.write('<OPTION VALUE="#48445">IIIª q. 36 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
504 document.write('<OPTION VALUE="#48446">IIIª q. 36 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
505 document.write('<OPTION VALUE="#48447">IIIª q. 36 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
506 document.write('<OPTION VALUE="#48448">IIIª q. 36 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
507 document.write('<OPTION VALUE="#48449">IIIª q. 36 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
508 document.write('<OPTION VALUE="#48450">IIIª q. 36 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
509 document.write('<OPTION VALUE="#48451">IIIª q. 36 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
510 document.write('<OPTION VALUE="#48452">IIIª q. 36 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
511 document.write('<OPTION VALUE="#48453">IIIª q. 36 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
512 document.write('<OPTION VALUE="#48454">IIIª q. 36 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
513 document.write('<OPTION VALUE="#48455">IIIª q. 36 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
514 document.write('<OPTION VALUE="#48456">IIIª q. 36 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
515 document.write('<OPTION VALUE="#48457">IIIª q. 36 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
516 document.write('<OPTION VALUE="#48458">IIIª q. 36 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
517 document.write('<OPTION VALUE="#48459">IIIª q. 36 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
518 document.write('<OPTION VALUE="#48460">IIIª q. 36 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
519 document.write('<OPTION VALUE="#48461">IIIª q. 36 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
520 document.write('<OPTION VALUE="#48462">IIIª q. 36 a. 8 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
521 document.write('<OPTION VALUE="#48463">IIIª q. 36 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
522 document.write('<OPTION VALUE="#48464">IIIª q. 36 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
523 document.write('<OPTION VALUE="#48465">IIIª q. 36 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
524 document.write('<OPTION VALUE="#48466">IIIª q. 36 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
525 document.write('<OPTION VALUE="#48467">IIIª q. 36 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
526 document.write('<OPTION VALUE="#48468">IIIª q. 36 a. 8 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
527 document.write('<OPTION VALUE="#48469">IIIª q. 37 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
528 document.write('<OPTION VALUE="#48470">IIIª q. 37 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
529 document.write('<OPTION VALUE="#48471">IIIª q. 37 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
530 document.write('<OPTION VALUE="#48472">IIIª q. 37 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
531 document.write('<OPTION VALUE="#48473">IIIª q. 37 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
532 document.write('<OPTION VALUE="#48474">IIIª q. 37 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
533 document.write('<OPTION VALUE="#48475">IIIª q. 37 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
534 document.write('<OPTION VALUE="#48476">IIIª q. 37 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
535 document.write('<OPTION VALUE="#48477">IIIª q. 37 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
536 document.write('<OPTION VALUE="#48478">IIIª q. 37 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
537 document.write('<OPTION VALUE="#48479">IIIª q. 37 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
538 document.write('<OPTION VALUE="#48480">IIIª q. 37 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
539 document.write('<OPTION VALUE="#48481">IIIª q. 37 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
540 document.write('<OPTION VALUE="#48482">IIIª q. 37 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
541 document.write('<OPTION VALUE="#48483">IIIª q. 37 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
542 document.write('<OPTION VALUE="#48484">IIIª q. 37 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
543 document.write('<OPTION VALUE="#48485">IIIª q. 37 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
544 document.write('<OPTION VALUE="#48486">IIIª q. 37 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
545 document.write('<OPTION VALUE="#48487">IIIª q. 37 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
546 document.write('<OPTION VALUE="#48488">IIIª q. 37 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
547 document.write('<OPTION VALUE="#48489">IIIª q. 37 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
548 document.write('<OPTION VALUE="#48490">IIIª q. 37 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
549 document.write('<OPTION VALUE="#48491">IIIª q. 37 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
550 document.write('<OPTION VALUE="#48492">IIIª q. 37 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
551 document.write('<OPTION VALUE="#48493">IIIª q. 37 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
552 document.write('<OPTION VALUE="#48494">IIIª q. 37 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
553 document.write('<OPTION VALUE="#48495">IIIª q. 37 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
554 document.write('<OPTION VALUE="#48496">IIIª q. 37 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
555 document.write('<OPTION VALUE="#48497">IIIª q. 37 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
556 document.write('<OPTION VALUE="#48498">IIIª q. 37 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
557 document.write('<OPTION VALUE="#48499">IIIª q. 37 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
558 document.write('<OPTION VALUE="#48500">IIIª q. 37 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
559 document.write('<OPTION VALUE="#48501">IIIª q. 37 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
560 document.write('<OPTION VALUE="#48502">IIIª q. 37 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
561 document.write('<OPTION VALUE="#48503">IIIª q. 37 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
562 document.write('<OPTION VALUE="#48504">IIIª q. 38 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
563 document.write('<OPTION VALUE="#48505">IIIª q. 38 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
564 document.write('<OPTION VALUE="#48506">IIIª q. 38 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
565 document.write('<OPTION VALUE="#48507">IIIª q. 38 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
566 document.write('<OPTION VALUE="#48508">IIIª q. 38 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
567 document.write('<OPTION VALUE="#48509">IIIª q. 38 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
568 document.write('<OPTION VALUE="#48510">IIIª q. 38 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
569 document.write('<OPTION VALUE="#48511">IIIª q. 38 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
570 document.write('<OPTION VALUE="#48512">IIIª q. 38 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
571 document.write('<OPTION VALUE="#48513">IIIª q. 38 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
572 document.write('<OPTION VALUE="#48514">IIIª q. 38 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
573 document.write('<OPTION VALUE="#48515">IIIª q. 38 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
574 document.write('<OPTION VALUE="#48516">IIIª q. 38 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
575 document.write('<OPTION VALUE="#48517">IIIª q. 38 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
576 document.write('<OPTION VALUE="#48518">IIIª q. 38 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
577 document.write('<OPTION VALUE="#48519">IIIª q. 38 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
578 document.write('<OPTION VALUE="#48520">IIIª q. 38 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
579 document.write('<OPTION VALUE="#48521">IIIª q. 38 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
580 document.write('<OPTION VALUE="#48522">IIIª q. 38 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
581 document.write('<OPTION VALUE="#48523">IIIª q. 38 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
582 document.write('<OPTION VALUE="#48524">IIIª q. 38 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
583 document.write('<OPTION VALUE="#48525">IIIª q. 38 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
584 document.write('<OPTION VALUE="#48526">IIIª q. 38 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
585 document.write('<OPTION VALUE="#48527">IIIª q. 38 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
586 document.write('<OPTION VALUE="#48528">IIIª q. 38 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
587 document.write('<OPTION VALUE="#48529">IIIª q. 38 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
588 document.write('<OPTION VALUE="#48530">IIIª q. 38 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
589 document.write('<OPTION VALUE="#48531">IIIª q. 38 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
590 document.write('<OPTION VALUE="#48532">IIIª q. 38 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
591 document.write('<OPTION VALUE="#48533">IIIª q. 38 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
592 document.write('<OPTION VALUE="#48534">IIIª q. 38 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
593 document.write('<OPTION VALUE="#48535">IIIª q. 38 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
594 document.write('<OPTION VALUE="#48536">IIIª q. 38 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
595 document.write('<OPTION VALUE="#48537">IIIª q. 38 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
596 document.write('<OPTION VALUE="#48538">IIIª q. 38 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
597 document.write('<OPTION VALUE="#48539">IIIª q. 38 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
598 document.write('<OPTION VALUE="#48540">IIIª q. 38 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
599 document.write('<OPTION VALUE="#48541">IIIª q. 38 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
600 document.write('<OPTION VALUE="#48542">IIIª q. 38 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
601 document.write('<OPTION VALUE="#48543">IIIª q. 38 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
602 document.write('<OPTION VALUE="#48544">IIIª q. 38 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
603 document.write('<OPTION VALUE="#48545">IIIª q. 38 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
604 document.write('<OPTION VALUE="#48546">IIIª q. 38 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
605 document.write('<OPTION VALUE="#48547">IIIª q. 38 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
606 document.write('<OPTION VALUE="#48548">IIIª q. 38 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
607 document.write('<OPTION VALUE="#48549">IIIª q. 38 a. 6 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
608 document.write('<OPTION VALUE="#48550">IIIª q. 38 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
609 document.write('<OPTION VALUE="#48551">IIIª q. 38 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
610 document.write('<OPTION VALUE="#48552">IIIª q. 38 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
611 document.write('<OPTION VALUE="#48553">IIIª q. 38 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
612 document.write('<OPTION VALUE="#48554">IIIª q. 38 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
613 document.write('<OPTION VALUE="#48555">IIIª q. 38 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
614 document.write('<OPTION VALUE="#48556">IIIª q. 38 a. 6 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
615 document.write('<OPTION VALUE="#48557">IIIª q. 39 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
616 document.write('<OPTION VALUE="#48558">IIIª q. 39 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
617 document.write('<OPTION VALUE="#48559">IIIª q. 39 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
618 document.write('<OPTION VALUE="#48560">IIIª q. 39 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
619 document.write('<OPTION VALUE="#48561">IIIª q. 39 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
620 document.write('<OPTION VALUE="#48562">IIIª q. 39 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
621 document.write('<OPTION VALUE="#48563">IIIª q. 39 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
622 document.write('<OPTION VALUE="#48564">IIIª q. 39 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
623 document.write('<OPTION VALUE="#48565">IIIª q. 39 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
624 document.write('<OPTION VALUE="#48566">IIIª q. 39 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
625 document.write('<OPTION VALUE="#48567">IIIª q. 39 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
626 document.write('<OPTION VALUE="#48568">IIIª q. 39 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
627 document.write('<OPTION VALUE="#48569">IIIª q. 39 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
628 document.write('<OPTION VALUE="#48570">IIIª q. 39 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
629 document.write('<OPTION VALUE="#48571">IIIª q. 39 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
630 document.write('<OPTION VALUE="#48572">IIIª q. 39 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
631 document.write('<OPTION VALUE="#48573">IIIª q. 39 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
632 document.write('<OPTION VALUE="#48574">IIIª q. 39 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
633 document.write('<OPTION VALUE="#48575">IIIª q. 39 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
634 document.write('<OPTION VALUE="#48576">IIIª q. 39 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
635 document.write('<OPTION VALUE="#48577">IIIª q. 39 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
636 document.write('<OPTION VALUE="#48578">IIIª q. 39 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
637 document.write('<OPTION VALUE="#48579">IIIª q. 39 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
638 document.write('<OPTION VALUE="#48580">IIIª q. 39 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
639 document.write('<OPTION VALUE="#48581">IIIª q. 39 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
640 document.write('<OPTION VALUE="#48582">IIIª q. 39 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
641 document.write('<OPTION VALUE="#48583">IIIª q. 39 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
642 document.write('<OPTION VALUE="#48584">IIIª q. 39 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
643 document.write('<OPTION VALUE="#48585">IIIª q. 39 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
644 document.write('<OPTION VALUE="#48586">IIIª q. 39 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
645 document.write('<OPTION VALUE="#48587">IIIª q. 39 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
646 document.write('<OPTION VALUE="#48588">IIIª q. 39 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
647 document.write('<OPTION VALUE="#48589">IIIª q. 39 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
648 document.write('<OPTION VALUE="#48590">IIIª q. 39 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
649 document.write('<OPTION VALUE="#48591">IIIª q. 39 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
650 document.write('<OPTION VALUE="#48592">IIIª q. 39 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
651 document.write('<OPTION VALUE="#48593">IIIª q. 39 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
652 document.write('<OPTION VALUE="#48594">IIIª q. 39 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
653 document.write('<OPTION VALUE="#48595">IIIª q. 39 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
654 document.write('<OPTION VALUE="#48596">IIIª q. 39 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
655 document.write('<OPTION VALUE="#48597">IIIª q. 39 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
656 document.write('<OPTION VALUE="#48598">IIIª q. 39 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
657 document.write('<OPTION VALUE="#48599">IIIª q. 39 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
658 document.write('<OPTION VALUE="#48600">IIIª q. 39 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
659 document.write('<OPTION VALUE="#48601">IIIª q. 39 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
660 document.write('<OPTION VALUE="#48602">IIIª q. 39 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
661 document.write('<OPTION VALUE="#48603">IIIª q. 39 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
662 document.write('<OPTION VALUE="#48604">IIIª q. 39 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
663 document.write('<OPTION VALUE="#48605">IIIª q. 39 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
664 document.write('<OPTION VALUE="#48606">IIIª q. 39 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
665 document.write('<OPTION VALUE="#48607">IIIª q. 39 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
666 document.write('<OPTION VALUE="#48608">IIIª q. 39 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
667 document.write('<OPTION VALUE="#48609">IIIª q. 39 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
668 document.write('<OPTION VALUE="#48610">IIIª q. 39 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
669 document.write('<OPTION VALUE="#48611">IIIª q. 39 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
670 document.write('<OPTION VALUE="#48612">IIIª q. 39 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
671 document.write('<OPTION VALUE="#48613">IIIª q. 39 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
672 document.write('<OPTION VALUE="#48614">IIIª q. 39 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
673 document.write('<OPTION VALUE="#48615">IIIª q. 39 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
674 document.write('<OPTION VALUE="#48616">IIIª q. 39 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
675 document.write('<OPTION VALUE="#48617">IIIª q. 39 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
676 document.write('<OPTION VALUE="#48618">IIIª q. 39 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
677 document.write('<OPTION VALUE="#48619">IIIª q. 39 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
678 document.write('<OPTION VALUE="#48620">IIIª q. 39 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
679 document.write('<OPTION VALUE="#48621">IIIª q. 39 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
680 document.write('<OPTION VALUE="#48622">IIIª q. 39 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
681 document.write('<OPTION VALUE="#48623">IIIª q. 39 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
682 document.write('<OPTION VALUE="#48624">IIIª q. 39 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
683 document.write('<OPTION VALUE="#48625">IIIª q. 39 a. 8 ad 3'); |
| 28 | 684 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
685 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
686 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 687 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
688 // --> |
| 28 | 689 //]]> |
| 690 </script><br /> | |
| 691 <hr /> | |
| 692 <br /></div> | |
| 693 <div class="D">Quaestio 27</div> | |
| 694 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 695 <p title="III q. 27 pr."><a name="48007"><span class="ref">[48007] | |
| 696 IIIª q. 27 pr.</span></a> Post praedicta, in quibus de unione | |
| 697 Dei et hominis et de his quae unionem sequuntur, tractatum est, | |
| 698 restat considerandum de his quae filius Dei incarnatus in natura | |
| 699 humana sibi unita fecit vel passus est. Quae quidem consideratio | |
| 700 quadripartita erit. Nam primo, considerabimus de his quae pertinent | |
| 701 ad ingressum eius in mundum; secundo, de his quae pertinent ad | |
| 702 processum vitae ipsius in hoc mundo; tertio, de exitu ipsius ab hoc | |
| 703 mundo; quarto, de his quae pertinent ad exaltationem ipsius post | |
| 704 hanc vitam. Circa primum quatuor consideranda occurrunt, primo | |
| 705 quidem, de conceptione Christi; secundo, de eius nativitate; | |
| 706 tertio, de eius circumcisione; quarto, de eius Baptismo. Circa | |
| 707 conceptionem autem eius, oportet aliqua considerare primo, quantum | |
| 708 ad matrem concipientem; secundo, quantum ad modum conceptionis; | |
| 709 tertio, quantum ad perfectionem prolis conceptae. Ex parte autem | |
| 710 matris occurrunt quatuor consideranda, primo quidem, de | |
| 711 sanctificatione eius; secundo, de virginitate eius; tertio, de | |
| 712 desponsatione eius; quarto, de Annuntiatione ipsius, vel de | |
| 713 praeparatione ipsius ad concipiendum. Circa primum quaeruntur sex. | |
| 714 Primo, utrum beata virgo mater Dei fuerit sanctificata ante | |
| 715 nativitatem ex utero. Secundo, utrum fuerit sanctificata ante | |
| 716 animationem. Tertio, utrum per huiusmodi sanctificationem fuerit | |
| 717 sibi totaliter sublatus fomes peccati. Quarto, utrum per huiusmodi | |
| 718 sanctificationem fuerit consecuta ut nunquam peccaret. Quinto, | |
| 719 utrum per huiusmodi sanctificationem adepta fuerit plenitudinem | |
| 720 gratiarum. Sexto, utrum sic fuisse sanctificata fuerit proprium | |
| 721 sibi.</p> | |
| 722 <br /> | |
| 723 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 724 <p title="III q. 27 a. 1 arg. 1"><a name="48008"><span class= | |
| 725 "ref">[48008] IIIª q. 27 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 726 proceditur. Videtur quod beata virgo non fuerit sanctificata ante | |
| 727 nativitatem ex utero. Dicit enim apostolus, I Cor. XV, <i>non prius | |
| 728 quod spirituale est, sed quod animale, deinde quod est | |
| 729 spirituale</i>. Sed per gratiam sanctificantem nascitur homo | |
| 730 spiritualiter in filium Dei, secundum illud Ioan. I, <i>ex Deo nati | |
| 731 sunt</i>. Nativitas autem ex utero est nativitas animalis. Non ergo | |
| 732 beata virgo fuit prius sanctificata quam ex utero nasceretur.</p> | |
| 733 <p title="III q. 27 a. 1 arg. 2"><a name="48009"><span class= | |
| 734 "ref">[48009] IIIª q. 27 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 735 Augustinus dicit, in epistola ad Dardanum, <i>sanctificatio, qua | |
| 736 efficimur templum Dei, non nisi renatorum est</i>. Nemo autem | |
| 737 renascitur nisi prius nascatur. Ergo beata virgo non fuit prius | |
| 738 sanctificata quam ex utero nasceretur.</p> | |
| 739 <p title="III q. 27 a. 1 arg. 3"><a name="48010"><span class= | |
| 740 "ref">[48010] IIIª q. 27 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 741 quicumque est sanctificatus per gratiam, est mundatus a peccato | |
| 742 originali et actuali. Si ergo beata virgo fuit sanctificata ante | |
| 743 nativitatem ex utero, consequens est quod fuerit tunc emundata ab | |
| 744 originali peccato. Sed solum originale peccatum poterat eam | |
| 745 impedire ab introitu regni caelestis. Si ergo tunc mortua fuisset, | |
| 746 videtur quod ianuam regni caelestis introisset. Quod tamen fieri | |
| 747 non potuit ante passionem Christi, iuxta illud apostoli, <i>habemus | |
| 748 enim fiduciam in introitum sanctorum per sanguinem eius</i>, ut | |
| 749 dicitur Heb. X. Videtur ergo quod beata virgo non fuerit | |
| 750 sanctificata antequam ex utero nasceretur.</p> | |
| 751 <p title="III q. 27 a. 1 arg. 4"><a name="48011"><span class= | |
| 752 "ref">[48011] IIIª q. 27 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 753 peccatum originale ex origine contrahitur, sicut peccatum actuale | |
| 754 ex actu. Sed quandiu aliquis est in actu peccandi, non potest a | |
| 755 peccato actuali mundari. Ergo etiam nec beata virgo a peccato | |
| 756 originali mundari potuit dum esset adhuc in ipso actu originis, in | |
| 757 materno utero existens.</p> | |
| 758 <p title="III q. 27 a. 1 s. c."><a name="48012"><span class= | |
| 759 "ref">[48012] IIIª q. 27 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 760 quod Ecclesia celebrat nativitatem beatae virginis. Non autem | |
| 761 celebratur festum in Ecclesia nisi pro aliquo sancto. Ergo beata | |
| 762 virgo in ipsa sui nativitate fuit sancta. Fuit ergo in utero | |
| 763 sanctificata.</p> | |
| 764 <p title="III q. 27 a. 1 co."><a name="48013"><span class= | |
| 765 "ref">[48013] IIIª q. 27 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 766 dicendum quod de sanctificatione beatae Mariae, quod scilicet | |
| 767 fuerit sanctificata in utero, nihil in Scriptura canonica traditur, | |
| 768 quae etiam nec de eius nativitate mentionem facit. Sed sicut | |
| 769 Augustinus, de assumptione ipsius virginis, rationabiliter | |
| 770 argumentatur quod cum corpore sit assumpta in caelum, quod tamen | |
| 771 Scriptura non tradit; ita etiam rationabiliter argumentari possumus | |
| 772 quod fuerit sanctificata in utero. Rationabiliter enim creditur | |
| 773 quod illa quae genuit <i>unigenitum a patre, plenum gratiae et | |
| 774 veritatis</i>, prae omnibus aliis maiora gratiae privilegia | |
| 775 accepit, unde legitur, Luc. I, quod Angelus ei dixit, ave, gratia | |
| 776 plena. Invenimus autem quibusdam aliis hoc privilegialiter esse | |
| 777 concessum ut in utero sanctificarentur, sicut Ieremias, cui dictum | |
| 778 est, Ierem. I, <i>antequam exires de vulva, sanctificavi te</i>; et | |
| 779 sicut Ioannes Baptista, de quo dictum est, Luc. I, <i>spiritu | |
| 780 sancto replebitur adhuc ex utero matris suae</i>. Unde | |
| 781 rationabiliter creditur quod beata virgo sanctificata fuerit | |
| 782 antequam ex utero nasceretur.</p> | |
| 783 <p title="III q. 27 a. 1 ad 1"><a name="48014"><span class= | |
| 784 "ref">[48014] IIIª q. 27 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 785 dicendum quod etiam in beata virgine prius fuit animale, et post id | |
| 786 quod est spirituale, quia prius fuit secundum carnem concepta, et | |
| 787 postea secundum spiritum sanctificata.</p> | |
| 788 <p title="III q. 27 a. 1 ad 2"><a name="48015"><span class= | |
| 789 "ref">[48015] IIIª q. 27 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 790 dicendum quod Augustinus loquitur secundum legem communem, secundum | |
| 791 quam per sacramenta non regenerantur aliqui nisi prius nati. Sed | |
| 792 Deus huic legi sacramentorum potentiam suam non alligavit, quin | |
| 793 aliquibus ex speciali privilegio gratiam suam conferre possit | |
| 794 antequam nascantur ex utero.</p> | |
| 795 <p title="III q. 27 a. 1 ad 3"><a name="48016"><span class= | |
| 796 "ref">[48016] IIIª q. 27 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 797 dicendum quod beata virgo sanctificata fuit in utero a peccato | |
| 798 originali quantum ad maculam personalem, non tamen fuit liberata a | |
| 799 reatu quo tota natura tenebatur obnoxia, ut scilicet non intraret | |
| 800 in Paradisum nisi per Christi hostiam; sicut etiam de sanctis | |
| 801 patribus dicitur qui fuerunt ante Christum.</p> | |
| 802 <p title="III q. 27 a. 1 ad 4"><a name="48017"><span class= | |
| 803 "ref">[48017] IIIª q. 27 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 804 dicendum quod peccatum originale trahitur ex origine inquantum per | |
| 805 eam communicatur humana natura, quam respicit proprie peccatum | |
| 806 originale. Quod quidem fit quando proles concepta animatur. Unde | |
| 807 post animationem nihil prohibet prolem conceptam sanctificari, | |
| 808 postea enim non manet in materno utero ad accipiendam humanam | |
| 809 naturam, sed ad aliqualem perfectionem eius quod iam accepit.</p> | |
| 810 <br /> | |
| 811 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 812 <p title="III q. 27 a. 2 arg. 1"><a name="48018"><span class= | |
| 813 "ref">[48018] IIIª q. 27 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 814 sic proceditur. Videtur quod beata virgo sanctificata fuit ante | |
| 815 animationem. Quia, ut dictum est, plus gratiae est collatum virgini | |
| 816 matri Dei quam alicui sanctorum. Sed quibusdam videtur esse | |
| 817 concessum quod sanctificarentur ante animationem. Quia dicitur | |
| 818 Ierem. I, <i>priusquam te formarem in utero, novi te</i>, non autem | |
| 819 infunditur anima ante corporis formationem. Similiter etiam de | |
| 820 Ioanne Baptista dicit Ambrosius, super Luc., quod <i>nondum inerat | |
| 821 ei spiritus vitae, et iam inerat ei spiritus gratiae</i>. Ergo | |
| 822 multo magis beata virgo ante animationem sanctificari potuit.</p> | |
| 823 <p title="III q. 27 a. 2 arg. 2"><a name="48019"><span class= | |
| 824 "ref">[48019] IIIª q. 27 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 825 conveniens fuit, sicut Anselmus dicit, in libro de conceptu | |
| 826 virginali, <i>ut illa virgo ea puritate niteret qua maior sub Deo | |
| 827 nequit intelligi</i>, unde et in Cant. IV dicitur, <i>tota pulchra | |
| 828 es, amica mea, et macula non est in te</i>. Sed maior puritas | |
| 829 fuisset beatae virginis si nunquam fuisset inquinata contagio | |
| 830 originalis peccati. Ergo hoc ei praestitum fuit quod, antequam | |
| 831 animaretur caro eius, sanctificaretur.</p> | |
| 832 <p title="III q. 27 a. 2 arg. 3"><a name="48020"><span class= | |
| 833 "ref">[48020] IIIª q. 27 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 834 sicut dictum est, non celebratur festum nisi de aliquo sancto. Sed | |
| 835 quidam celebrant festum conceptionis beatae virginis. Ergo videtur | |
| 836 quod in ipsa sua conceptione fuerit sancta. Et ita videtur quod | |
| 837 ante animationem fuerit sanctificata.</p> | |
| 838 <p title="III q. 27 a. 2 arg. 4"><a name="48021"><span class= | |
| 839 "ref">[48021] IIIª q. 27 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 840 apostolus dicit, Rom. XI, <i>si radix sancta, et rami</i>. Radix | |
| 841 autem filiorum sunt parentes eorum. Potuit ergo beata virgo | |
| 842 sanctificari etiam in suis parentibus, ante animationem.</p> | |
| 843 <p title="III q. 27 a. 2 s. c."><a name="48022"><span class= | |
| 844 "ref">[48022] IIIª q. 27 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 845 quod ea quae fuerunt in veteri testamento, sunt figura novi, | |
| 846 secundum illud I Cor. X, <i>omnia in figura contingebant illis</i>. | |
| 847 Per sanctificationem autem tabernaculi, de qua dicitur in Psalmo, | |
| 848 sanctificavit tabernaculum suum altissimus, videtur significari | |
| 849 sanctificatio matris Dei, quae tabernaculum Dei dicitur, secundum | |
| 850 illud Psalmi, <i>in sole posuit tabernaculum suum</i>. De | |
| 851 tabernaculo autem dicitur, Exod. ult., <i>postquam cuncta perfecta | |
| 852 sunt, operuit nubes tabernaculum testimonii, et gloria domini | |
| 853 implevit illud</i>. Ergo et beata virgo non fuit sanctificata nisi | |
| 854 postquam cuncta eius perfecta sunt, scilicet corpus et anima.</p> | |
| 855 <p title="III q. 27 a. 2 co."><a name="48023"><span class= | |
| 856 "ref">[48023] IIIª q. 27 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 857 dicendum quod sanctificatio beatae virginis non potest intelligi | |
| 858 ante eius animationem, duplici ratione. Primo quidem, quia | |
| 859 sanctificatio de qua loquimur, non est nisi emundatio a peccato | |
| 860 originali, sanctitas enim est perfecta munditia, ut Dionysius | |
| 861 dicit, XII cap. de Div. Nom. Culpa autem non potest emundari nisi | |
| 862 per gratiam, cuius subiectum est sola creatura rationalis. Et ideo | |
| 863 ante infusionem animae rationalis beata virgo sanctificata non | |
| 864 fuit. Secundo quia, cum sola creatura rationalis sit susceptiva | |
| 865 culpae, ante infusionem animae rationalis proles concepta non est | |
| 866 culpae obnoxia. Et sic, quocumque modo ante animationem beata virgo | |
| 867 sanctificata fuisset, nunquam incurrisset maculam originalis | |
| 868 culpae, et ita non indiguisset redemptione et salute quae est per | |
| 869 Christum, de quo dicitur Matth. I, <i>ipse salvum faciet populum | |
| 870 suum a peccatis eorum</i>. Hoc autem est inconveniens, quod | |
| 871 Christus non sit <i>salvator omnium hominum</i>, ut dicitur I Tim. | |
| 872 IV. Unde relinquitur quod sanctificatio beatae virginis fuerit post | |
| 873 eius animationem.</p> | |
| 874 <p title="III q. 27 a. 2 ad 1"><a name="48024"><span class= | |
| 875 "ref">[48024] IIIª q. 27 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 876 dicendum quod dominus dicit ante formationem in utero Ieremiam | |
| 877 novisse, notitia scilicet praedestinationis, sed sanctificasse se | |
| 878 dicit eum, non ante formationem, sed antequam exiret de ventre, et | |
| 879 cetera. Quod autem dicit Ambrosius, quod Ioanni Baptistae nondum | |
| 880 inerat spiritus vitae cum iam haberet spiritum gratiae, non est | |
| 881 intelligendum secundum quod spiritus vitae dicitur anima | |
| 882 vivificans, sed secundum quod spiritus dicitur aer exterius | |
| 883 respiratus. Vel potest dici quod nondum inerat ei spiritus vitae, | |
| 884 idest anima, quantum ad manifestas et completas operationes | |
| 885 ipsius.</p> | |
| 886 <p title="III q. 27 a. 2 ad 2"><a name="48025"><span class= | |
| 887 "ref">[48025] IIIª q. 27 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 888 dicendum quod, si nunquam anima beatae virginis fuisset contagio | |
| 889 originalis peccati inquinata, hoc derogaret dignitati Christi, | |
| 890 secundum quam est universalis omnium salvator. Et ideo sub Christo, | |
| 891 qui salvari non indiguit, tanquam universalis salvator, maxima fuit | |
| 892 beatae virginis puritas. Nam Christus nullo modo contraxit | |
| 893 originale peccatum, sed in ipsa sui conceptione fuit sanctus, | |
| 894 secundum illud Luc. I, <i>quod ex te nascetur sanctum vocabitur | |
| 895 filius Dei</i>. Sed beata virgo contraxit quidem originale | |
| 896 peccatum, sed ab eo fuit mundata antequam ex utero nasceretur. Et | |
| 897 hoc significatur Iob III, ubi de nocte originalis peccati dicitur, | |
| 898 exspectet lucem, idest Christum, et non videat (quia nihil | |
| 899 inquinatum intravit in illam, ut dicitur Sap. VII), nec ortum | |
| 900 surgentis aurorae, idest beatae virginis, quae in suo ortu a | |
| 901 peccato originali fuit immunis.</p> | |
| 902 <p title="III q. 27 a. 2 ad 3"><a name="48026"><span class= | |
| 903 "ref">[48026] IIIª q. 27 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 904 dicendum quod, licet Romana Ecclesia conceptionem beatae virginis | |
| 905 non celebret, tolerat tamen consuetudinem aliquarum Ecclesiarum | |
| 906 illud festum celebrantium. Unde talis celebritas non est totaliter | |
| 907 reprobanda. Nec tamen per hoc festum conceptionis celebratum datur | |
| 908 intelligi quod in sua conceptione fuerit sancta. Sed, quia quo | |
| 909 tempore sanctificata fuerit ignoratur, celebratur festum | |
| 910 sanctificationis eius, potius quam conceptionis, in die | |
| 911 conceptionis ipsius.</p> | |
| 912 <p title="III q. 27 a. 2 ad 4"><a name="48027"><span class= | |
| 913 "ref">[48027] IIIª q. 27 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 914 dicendum quod duplex est sanctificatio. Una quidem totius naturae, | |
| 915 inquantum scilicet tota natura humana ab omni corruptione culpae et | |
| 916 poenae liberatur. Et haec erit in resurrectione. Alia vero est | |
| 917 sanctificatio personalis. Quae non transit in prolem carnaliter | |
| 918 genitam, quia talis sanctificatio non respicit carnem, sed mentem. | |
| 919 Et ideo, etsi parentes beatae virginis fuerunt mundati a peccato | |
| 920 originali, nihilominus beata virgo contraxit peccatum originale, | |
| 921 cum fuerit concepta secundum carnis concupiscentiam et ex | |
| 922 commixtione maris et feminae, dicit enim Augustinus, in libro de | |
| 923 nuptiis et concupiscentia, <i>omnem quae de concubitu nascitur, | |
| 924 carnem esse peccati</i>.</p> | |
| 925 <br /> | |
| 926 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 927 <p title="III q. 27 a. 3 arg. 1"><a name="48028"><span class= | |
| 928 "ref">[48028] IIIª q. 27 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 929 proceditur. Videtur quod beata virgo non fuerit emundata ab | |
| 930 infectione fomitis. Sicut enim poena originalis peccati est fomes, | |
| 931 qui consistit in inferiorum virium rebellione ad rationem, ita | |
| 932 etiam poena originalis peccati est mors, et ceterae poenalitates | |
| 933 corporales. Sed beata virgo fuit subiecta huiusmodi poenalitatibus. | |
| 934 Ergo etiam fomes ab ea totaliter remotus non fuit.</p> | |
| 935 <p title="III q. 27 a. 3 arg. 2"><a name="48029"><span class= | |
| 936 "ref">[48029] IIIª q. 27 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, II | |
| 937 Cor. XII dicitur, virtus in infirmitate perficitur, et loquitur de | |
| 938 infirmitate fomitis, secundum quam patiebatur stimulum carnis. Sed | |
| 939 nihil quod pertinet ad perfectionem virtutis, fuit beatae virgini | |
| 940 subtrahendum. Ergo non fuit beatae virgini totaliter subtrahendus | |
| 941 fomes.</p> | |
| 942 <p title="III q. 27 a. 3 arg. 3"><a name="48030"><span class= | |
| 943 "ref">[48030] IIIª q. 27 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 944 Damascenus dicit quod in beata virgine supervenit spiritus sanctus | |
| 945 purgans eam, ante conceptionem filii Dei. Quod non potest intelligi | |
| 946 nisi de purgatione a fomite, nam peccatum non fecit, ut Augustinus | |
| 947 dicit, in libro de natura et gratia. Ergo per sanctificationem in | |
| 948 utero non fuit libere mundata a fomite.</p> | |
| 949 <p title="III q. 27 a. 3 s. c."><a name="48031"><span class= | |
| 950 "ref">[48031] IIIª q. 27 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 951 quod dicitur Cant. IV, <i>tota pulchra es, amica mea, et macula non | |
| 952 est in te</i>. Fomes autem ad maculam pertinet, saltem carnis. Ergo | |
| 953 in beata virgine fomes non fuit.</p> | |
| 954 <p title="III q. 27 a. 3 co."><a name="48032"><span class= | |
| 955 "ref">[48032] IIIª q. 27 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 956 dicendum quod circa hoc sunt diversae opiniones. Quidam enim | |
| 957 dixerunt quod in ipsa sanctificatione beatae virginis, qua fuit | |
| 958 sanctificata in utero, totaliter fuit ei fomes subtractus. Quidam | |
| 959 vero dicunt quod remansit fomes quantum ad hoc quod facit | |
| 960 difficultatem ad bonum, sublatus tamen fuit quantum ad hoc quod | |
| 961 facit pronitatem ad malum. Alii vero dicunt quod sublatus fuit | |
| 962 fomes inquantum pertinet ad corruptionem personae, prout impellit | |
| 963 ad malum et difficultatem facit ad bonum, remansit tamen inquantum | |
| 964 pertinet ad corruptionem naturae, prout scilicet est causa | |
| 965 traducendi originale peccatum in prolem. Alii vero dicunt quod in | |
| 966 prima sanctificatione remansit fomes secundum essentiam, sed | |
| 967 ligatus fuit, in ipsa autem conceptione filii Dei fuit totaliter | |
| 968 sublatus. Ad horum autem intellectum, oportet considerare quod | |
| 969 fomes nihil aliud est quam inordinata concupiscentia sensibilis | |
| 970 appetitus, habitualis tamen, quia actualis concupiscentia est motus | |
| 971 peccati. Dicitur autem concupiscentia sensualitatis esse | |
| 972 inordinata, inquantum repugnat rationi, quod quidem fit inquantum | |
| 973 inclinat ad malum, vel difficultatem facit ad bonum. Et ideo ad | |
| 974 ipsam rationem fomitis pertinet quod inclinet ad malum, vel | |
| 975 difficultatem facit in bono. Unde ponere quod remanserit fomes in | |
| 976 beata virgine non inclinans ad malum, est ponere duo opposita. | |
| 977 Similiter etiam videtur oppositionem implicare quod remanserit | |
| 978 fomes inquantum pertinet ad corruptionem naturae, non autem | |
| 979 inquantum pertinet ad corruptionem personae. Nam secundum | |
| 980 Augustinum, in libro de nuptiis et concupiscentia, libido est quae | |
| 981 peccatum originale transmittit in prolem. Libido autem importat | |
| 982 inordinatam concupiscentiam, quae non totaliter subditur rationi. | |
| 983 Et ideo, si totaliter fomes subtraheretur inquantum pertinet ad | |
| 984 corruptionem personae, non posset remanere inquantum pertinet ad | |
| 985 corruptionem naturae. Restat igitur ut dicamus quod vel totaliter | |
| 986 fomes fuerit ab ea sublatus per primam sanctificationem, vel quod | |
| 987 fuerit ligatus. Posset tamen intelligi quod totaliter fuit sublatus | |
| 988 fomes hoc modo, quod praestitum fuerit beatae virgini, ex | |
| 989 abundantia gratiae descendentis in ipsam, ut talis esset dispositio | |
| 990 virium animae in ipsa quod inferiores vires nunquam moverentur sine | |
| 991 arbitrio rationis, sicut dictum est, fuisse in Christo, quem | |
| 992 constat peccati fomitem non habuisse; et sicut fuit in Adam ante | |
| 993 peccatum per originalem iustitiam; ita quod, quantum ad hoc, gratia | |
| 994 sanctificationis in virgine habuit vim originalis iustitiae. Et | |
| 995 quamvis haec positio ad dignitatem virginis matris pertinere | |
| 996 videatur, derogat tamen in aliquo dignitati Christi, absque cuius | |
| 997 virtute nullus a prima damnatione liberatus est. Et quamvis per | |
| 998 fidem Christi aliqui ante Christi incarnationem sint secundum | |
| 999 spiritum ab illa damnatione liberati, tamen quod secundum carnem | |
| 1000 aliquis ab illa damnatione liberetur, non videtur fieri debuisse | |
| 1001 nisi post incarnationem eius in qua primo debuit immunitas | |
| 1002 damnationis apparere. Et ideo, sicut ante immortalitatem carnis | |
| 1003 Christi resurgentis nullus adeptus fuit carnis immortalitatem, ita | |
| 1004 inconveniens etiam videtur dicere quod ante carnem Christi, in qua | |
| 1005 nullum fuit peccatum, caro virginis matris eius, vel cuiuscumque | |
| 1006 alterius, fuerit absque fomite, qui dicitur lex carnis, sive | |
| 1007 membrorum. Et ideo melius videtur dicendum quod per | |
| 1008 sanctificationem in utero non fuit sublatus virgini fomes secundum | |
| 1009 essentiam, sed remansit ligatus, non quidem per actum rationis | |
| 1010 suae, sicut in viris sanctis, quia non statim habuit usum liberi | |
| 1011 arbitrii adhuc in ventre matris existens, hoc enim speciale | |
| 1012 privilegium Christi fuit; sed per gratiam abundantem quam in | |
| 1013 sanctificatione recepit, et etiam perfectius per divinam | |
| 1014 providentiam sensualitatem eius ab omni inordinato motu | |
| 1015 prohibentem. Postmodum vero, in ipsa conceptione carnis Christi, in | |
| 1016 qua primo debuit refulgere peccati immunitas, credendum est quod ex | |
| 1017 prole redundaverit in matrem totaliter a fomite subtractio. Et hoc | |
| 1018 significatur Ezech. XLIII, ubi dicitur, ecce, gloria Dei Israel | |
| 1019 ingrediebatur per viam Orientalem, idest per beatam virginem, et | |
| 1020 terra, idest caro ipsius, splendebat a maiestate eius, scilicet | |
| 1021 Christi.</p> | |
| 1022 <p title="III q. 27 a. 3 ad 1"><a name="48033"><span class= | |
| 1023 "ref">[48033] IIIª q. 27 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1024 dicendum quod mors et huiusmodi poenalitates de se non inclinant ad | |
| 1025 peccatum. Unde etiam Christus, licet assumpserit huiusmodi | |
| 1026 poenalitates, fomitem tamen non assumpsit. Unde etiam in beata | |
| 1027 virgine, ut filio conformaretur, de cuius plenitudine gratiam | |
| 1028 accipiebat, primo quidem fuit ligatus fomes, et postea sublatus, | |
| 1029 non autem fuit liberata a morte et aliis huiusmodi | |
| 1030 poenalitatibus.</p> | |
| 1031 <p title="III q. 27 a. 3 ad 2"><a name="48034"><span class= | |
| 1032 "ref">[48034] IIIª q. 27 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1033 dicendum quod infirmitas carnis ad fomitem pertinens est quidem in | |
| 1034 sanctis viris perfectae virtutis occasio, non tamen causa sine qua | |
| 1035 perfectio haberi non possit. Sufficit autem in beata virgine ponere | |
| 1036 perfectam virtutem et abundantiam gratiae, nec in ea oportet ponere | |
| 1037 omnem occasionem perfectionis.</p> | |
| 1038 <p title="III q. 27 a. 3 ad 3"><a name="48035"><span class= | |
| 1039 "ref">[48035] IIIª q. 27 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1040 dicendum quod spiritus sanctus in beata virgine duplicem | |
| 1041 purgationem fecit. Unam quidem quasi praeparatoriam ad Christi | |
| 1042 conceptionem, quae non fuit ab aliqua impuritate culpae vel | |
| 1043 fomitis, sed mentem eius magis in unum colligens et a multitudine | |
| 1044 sustollens. Nam et Angeli purgari dicuntur, in quibus nulla | |
| 1045 impuritas invenitur, ut Dionysius dicit, VI cap. Eccles. Hier. | |
| 1046 Aliam vero purgationem operatus est in ea spiritus sanctus mediante | |
| 1047 conceptione Christi, quae fuit opus spiritus sancti. Et secundum | |
| 1048 hoc potest dici quod purgavit eam totaliter a fomite.</p> | |
| 1049 <br /> | |
| 1050 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1051 <p title="III q. 27 a. 4 arg. 1"><a name="48036"><span class= | |
| 1052 "ref">[48036] IIIª q. 27 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1053 proceditur. Videtur quod per sanctificationem in utero non fuerit | |
| 1054 beata virgo praeservata ab omni peccato actuali. Quia, ut dictum | |
| 1055 est, post primam sanctificationem fomes peccati remansit in | |
| 1056 virgine. Motus autem fomitis, etiam si rationem praeveniat, est | |
| 1057 peccatum veniale, licet levissimum, ut Augustinus dicit, in libro | |
| 1058 de Trin. Ergo in beata virgine fuit aliquod peccatum veniale.</p> | |
| 1059 <p title="III q. 27 a. 4 arg. 2"><a name="48037"><span class= | |
| 1060 "ref">[48037] IIIª q. 27 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1061 super illud Luc. II, <i>tuam ipsius animam pertransibit | |
| 1062 gladius</i>, dicit Augustinus, in libro de quaest. novi et veteris | |
| 1063 Test., quod beata virgo in morte domini stupore quodam dubitavit. | |
| 1064 Sed dubitare de fide est peccatum. Ergo beata virgo non fuit | |
| 1065 praeservata immunis ab omni peccato.</p> | |
| 1066 <p title="III q. 27 a. 4 arg. 3"><a name="48038"><span class= | |
| 1067 "ref">[48038] IIIª q. 27 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1068 Chrysostomus, super Matth., exponens illud, <i>ecce mater tua et | |
| 1069 fratres tui foris stant quaerentes te</i>, dicit, <i>manifestum est | |
| 1070 quoniam solum ex vana gloria hoc faciebant</i>. Et Ioan. II, super | |
| 1071 illud, <i>vinum non habent</i>, dicit idem Chrysostomus quod | |
| 1072 <i>volebat illis ponere gratiam, et seipsam clariorem facere per | |
| 1073 filium; et fortassis quid humanum patiebatur, quemadmodum et | |
| 1074 fratres eius dicentes. Manifesta teipsum mundo</i>. Et post pauca | |
| 1075 subdit, <i>nondum enim quam oportebat de eo opinionem habebat</i>. | |
| 1076 Quod totum constat esse peccatum. Ergo beata virgo non fuit | |
| 1077 praeservata immunis ab omni peccato.</p> | |
| 1078 <p title="III q. 27 a. 4 s. c."><a name="48039"><span class= | |
| 1079 "ref">[48039] IIIª q. 27 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1080 quod Augustinus dicit, in libro de natura et gratia, <i>de sancta | |
| 1081 virgine Maria, propter honorem Christi, nullam prorsus, cum de | |
| 1082 peccatis agitur, habere volo quaestionem. Inde enim scimus quod ei | |
| 1083 plus gratiae collatum fuerit ad vincendum ex omni parte peccatum, | |
| 1084 quod concipere et parere meruit eum quem constat nullum habuisse | |
| 1085 peccatum</i>.</p> | |
| 1086 <p title="III q. 27 a. 4 co."><a name="48040"><span class= | |
| 1087 "ref">[48040] IIIª q. 27 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1088 dicendum quod illos quos Deus ad aliquid eligit, ita praeparat et | |
| 1089 disponit ut ad id ad quod eliguntur inveniantur idonei, secundum | |
| 1090 illud II Cor. III, <i>idoneos nos fecit ministros novi | |
| 1091 testamenti</i>. Beata autem virgo fuit electa divinitus ut esset | |
| 1092 mater Dei. Et ideo non est dubitandum quod Deus per suam gratiam | |
| 1093 eam ad hoc idoneam reddidit, secundum quod Angelus ad eam dicit, | |
| 1094 <i>invenisti gratiam apud Deum, ecce, concipies</i>, et cetera. Non | |
| 1095 autem fuisset idonea mater Dei, si peccasset aliquando. Tum quia | |
| 1096 honor parentum redundat in prolem, secundum illud Prov. XVII, | |
| 1097 <i>gloria filiorum patres eorum</i>. Unde et, per oppositum, | |
| 1098 ignominia matris ad filium redundasset. Tum etiam quia singularem | |
| 1099 affinitatem habuit ad Christum, qui ab ea carnem accepit. Dicitur | |
| 1100 autem II Cor. VI, <i>quae conventio Christi ad Belial?</i> Tum | |
| 1101 etiam quia singulari modo Dei filius, qui est Dei sapientia, in | |
| 1102 ipsa habitavit, non solum in anima, sed in utero. Dicitur autem | |
| 1103 Sap. I, <i>in malevolam animam non intrabit sapientia, nec | |
| 1104 habitabit in corpore subdito peccatis</i>. Et ideo simpliciter | |
| 1105 fatendum est quod beata virgo nullum actuale peccatum commisit, nec | |
| 1106 mortale nec veniale, ut sic impleatur quod dicitur Cant. IV, | |
| 1107 <i>tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te,</i> et | |
| 1108 cetera.</p> | |
| 1109 <p title="III q. 27 a. 4 ad 1"><a name="48041"><span class= | |
| 1110 "ref">[48041] IIIª q. 27 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1111 dicendum quod in beata virgine, post sanctificationem in utero, | |
| 1112 remansit quidem fomes, sed ligatus, ne scilicet prorumperet in | |
| 1113 aliquem motum inordinatum, qui rationem praeveniret. Et licet ad | |
| 1114 hoc operaretur gratia sanctificationis, non tamen ad hoc | |
| 1115 sufficiebat, alioquin, virtute illius gratiae hoc ei fuisset | |
| 1116 praestitum ut nullus motus posset esse in sensualitate eius non | |
| 1117 ratione praeventus, et sic fomitem non habuisset, quod est contra | |
| 1118 supra dicta. Unde oportet dicere quod complementum illius | |
| 1119 ligationis fuit ex divina providentia, quae non permittebat aliquem | |
| 1120 motum inordinatum ex fomite provenire.</p> | |
| 1121 <p title="III q. 27 a. 4 ad 2"><a name="48042"><span class= | |
| 1122 "ref">[48042] IIIª q. 27 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1123 dicendum quod illud verbum Simeonis Origenes, et quidam alii | |
| 1124 doctores, exponunt de dolore quem passa est in Christi passione. | |
| 1125 Ambrosius autem per gladium dicit significari <i>prudentiam Mariae, | |
| 1126 non ignaram mysterii caelestis. Vivum enim est verbum Dei et | |
| 1127 validum, acutius omni gladio ancipiti</i>. Quidam vero gladium | |
| 1128 dubitationem intelligunt. Quae tamen non est intelligenda dubitatio | |
| 1129 infidelitatis, sed admirationis et discussionis. Dicit enim | |
| 1130 Basilius, in epistola ad optimum, quod <i>beata virgo, assistens | |
| 1131 cruci et aspiciens singula, post testimonium Gabrielis, post | |
| 1132 ineffabilem divinae conceptionis notitiam, post ingentem | |
| 1133 miraculorum ostensionem, animo fluctuabat</i>, ex una scilicet | |
| 1134 parte videns eum pati abiecta, et ex alia parte considerans eius | |
| 1135 mirifica.</p> | |
| 1136 <p title="III q. 27 a. 4 ad 3"><a name="48043"><span class= | |
| 1137 "ref">[48043] IIIª q. 27 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1138 dicendum quod in verbis illis Chrysostomus excessit. Possunt tamen | |
| 1139 exponi ut intelligatur in ea dominum cohibuisse, non inordinatum | |
| 1140 inanis gloriae motum quantum ad ipsam, sed id quod ab aliis posset | |
| 1141 existimari.</p> | |
| 1142 <br /> | |
| 1143 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1144 <p title="III q. 27 a. 5 arg. 1"><a name="48044"><span class= | |
| 1145 "ref">[48044] IIIª q. 27 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 1146 proceditur. Videtur quod beata virgo per sanctificationem in utero | |
| 1147 non obtinuerit gratiae plenitudinem, sive perfectionem. Hoc enim | |
| 1148 videtur pertinere ad privilegium Christi, secundum illud Ioan. I, | |
| 1149 <i>vidimus eum, quasi unigenitum a patre, plenum gratiae et | |
| 1150 veritatis</i>. Sed ea quae sunt propria Christi, non sunt alteri | |
| 1151 attribuenda. Ergo beata virgo plenitudinem gratiarum non accepit in | |
| 1152 sanctificatione.</p> | |
| 1153 <p title="III q. 27 a. 5 arg. 2"><a name="48045"><span class= | |
| 1154 "ref">[48045] IIIª q. 27 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, ei | |
| 1155 quod est plenum et perfectum, non restat aliquid addendum, quia | |
| 1156 <i>perfectum est cui nihil deest</i>, ut dicitur in III Physic. Sed | |
| 1157 beata virgo postmodum additionem gratiae suscepit, quando Christum | |
| 1158 concepit, dictum est enim ei, Luc. I, <i>spiritus sanctus | |
| 1159 superveniet in te</i>. Et iterum, quando in gloriam est assumpta. | |
| 1160 Ergo videtur quod non habuerit in sua prima sanctificatione | |
| 1161 plenitudinem gratiarum.</p> | |
| 1162 <p title="III q. 27 a. 5 arg. 3"><a name="48046"><span class= | |
| 1163 "ref">[48046] IIIª q. 27 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1164 Deus non facit aliquid frustra, ut dicitur in I de coelo et mundo. | |
| 1165 Frustra autem habuisset quasdam gratias, cum earum usum nunquam | |
| 1166 exercuerit, non enim legitur eam docuisse, quod est actus | |
| 1167 sapientiae; aut miracula fecisse, quod est actus gratiae gratis | |
| 1168 datae. Non ergo habuit plenitudinem gratiarum.</p> | |
| 1169 <p title="III q. 27 a. 5 s. c."><a name="48047"><span class= | |
| 1170 "ref">[48047] IIIª q. 27 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1171 quod Angelus ad eam dixit, <i>ave, gratia plena</i>. Quod exponens | |
| 1172 Hieronymus, in sermone de assumptione, dicit, <i>bene, gratia | |
| 1173 plena, quia ceteris per partes praestatur; Mariae vero se totam | |
| 1174 simul infudit gratiae plenitudo</i>.</p> | |
| 1175 <p title="III q. 27 a. 5 co."><a name="48048"><span class= | |
| 1176 "ref">[48048] IIIª q. 27 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1177 dicendum quod, quanto aliquid magis appropinquat principio in | |
| 1178 quolibet genere, tanto magis participat effectum illius principii, | |
| 1179 unde dicit Dionysius, IV cap. Cael. Hier., quod Angeli, qui sunt | |
| 1180 Deo propinquiores, magis participant de bonitatibus divinis quam | |
| 1181 homines. Christus autem est principium gratiae, secundum | |
| 1182 divinitatem quidem auctoritative, secundum humanitatem vero | |
| 1183 instrumentaliter, unde et Ioan. I dicitur, <i>gratia et veritas per | |
| 1184 Iesum Christum facta est</i>. Beata autem virgo Maria | |
| 1185 propinquissima Christo fuit secundum humanitatem, quia ex ea | |
| 1186 accepit humanam naturam. Et ideo prae ceteris maiorem debuit a | |
| 1187 Christo plenitudinem gratiae obtinere.</p> | |
| 1188 <p title="III q. 27 a. 5 ad 1"><a name="48049"><span class= | |
| 1189 "ref">[48049] IIIª q. 27 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1190 dicendum quod unicuique a Deo datur gratia secundum hoc ad quod | |
| 1191 eligitur. Et quia Christus, inquantum est homo, ad hoc fuit | |
| 1192 praedestinatus et electus ut esset <i>praedestinatus filius Dei in | |
| 1193 virtute sanctificationis</i>, hoc fuit proprium sibi, ut haberet | |
| 1194 talem plenitudinem gratiae quod redundaret in omnes, secundum quod | |
| 1195 dicitur Ioan. I, <i>de plenitudine eius nos omnes accepimus</i>. | |
| 1196 Sed beata virgo Maria tantam gratiae obtinuit plenitudinem ut esset | |
| 1197 propinquissima auctori gratiae, ita quod eum qui est plenus omni | |
| 1198 gratia, in se reciperet; et, eum pariendo, quodammodo gratiam ad | |
| 1199 omnes derivaret.</p> | |
| 1200 <p title="III q. 27 a. 5 ad 2"><a name="48050"><span class= | |
| 1201 "ref">[48050] IIIª q. 27 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1202 dicendum quod in rebus naturalibus primo quidem est perfectio | |
| 1203 dispositionis, puta cum materia est perfecte ad formam disposita. | |
| 1204 Secundo autem est perfectio formae, quae est potior, nam et ipse | |
| 1205 calor est perfectior qui provenit ex forma ignis, quam ille qui ad | |
| 1206 formam ignis disponebat. Tertio autem est perfectio finis, sicut | |
| 1207 cum ignis habet perfectissime suas qualitates, cum ad locum suum | |
| 1208 pervenerit. Et similiter in beata virgine fuit triplex perfectio | |
| 1209 gratiae. Prima quidem quasi dispositiva, per quam reddebatur idonea | |
| 1210 ad hoc quod esset mater Christi, et haec fuit perfectio | |
| 1211 sanctificationis. Secunda autem perfectio gratiae fuit in beata | |
| 1212 virgine ex praesentia filii Dei in eius utero incarnati. Tertia | |
| 1213 autem perfectio est finis, quam habet in gloria. Quod autem secunda | |
| 1214 perfectio sit potior quam prima, et tertia quam secunda, patet | |
| 1215 quidem, uno modo, per liberationem a malo. Nam primo, in sua | |
| 1216 sanctificatione fuit liberata a culpa originali; secundo, in | |
| 1217 conceptione filii Dei fuit totaliter mundata a fomite; tertio vero, | |
| 1218 in sui glorificatione fuit liberata etiam ab omni miseria. Alio | |
| 1219 modo, per ordinem ad bonum. Nam primo, in sua sanctificatione | |
| 1220 adepta est gratiam inclinantem eam ad bonum; in conceptione autem | |
| 1221 filii Dei consummata est ei gratia confirmans eam in bono; in sui | |
| 1222 vero glorificatione consummata est eius gratia perficiens eam in | |
| 1223 fruitione omnis boni.</p> | |
| 1224 <p title="III q. 27 a. 5 ad 3"><a name="48051"><span class= | |
| 1225 "ref">[48051] IIIª q. 27 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1226 dicendum quod non est dubitandum quin beata virgo acceperit | |
| 1227 excellenter et donum sapientiae, et gratiam virtutum, et etiam | |
| 1228 gratiam prophetiae, sicut habuit Christus. Non tamen accepit ut | |
| 1229 haberet omnes usus harum et similium gratiarum, sicut habuit | |
| 1230 Christus, sed secundum quod conveniebat conditioni ipsius. Habuit | |
| 1231 enim usum sapientiae in contemplando, secundum illud Luc. II, | |
| 1232 <i>Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde | |
| 1233 suo</i>. Non autem habuit usum sapientiae quantum ad docendum, eo | |
| 1234 quod hoc non conveniebat sexui muliebri, secundum illud I Tim. II, | |
| 1235 <i>docere autem mulieri non permitto</i>. Miraculorum autem usus | |
| 1236 sibi non competebat dum viveret, quia tunc temporis confirmanda | |
| 1237 erat doctrina Christi miraculis; et ideo soli Christo et eius | |
| 1238 discipulis, qui erant baiuli doctrinae Christi, conveniebat | |
| 1239 miracula facere. Propter quod etiam de Ioanne Baptista dicitur, | |
| 1240 Ioan. X, quod <i>signum fecit nullum</i>, ut scilicet omnes in | |
| 1241 Christo intenderent. Usum autem prophetiae habuit, ut patet in | |
| 1242 cantico quod fecit, <i>magnificat anima mea dominum</i>.</p> | |
| 1243 <br /> | |
| 1244 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1245 <p title="III q. 27 a. 6 arg. 1"><a name="48052"><span class= | |
| 1246 "ref">[48052] IIIª q. 27 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 1247 proceditur. Videtur quod sanctificari in utero, post Christum, | |
| 1248 proprium fuerit beatae virginis. Dictum est enim quod propter hoc | |
| 1249 beata virgo in utero fuit sanctificata, ut redderetur idonea ad hoc | |
| 1250 ut esset mater Dei. Sed hoc est proprium sibi. Ergo ipsa sola fuit | |
| 1251 sanctificata in utero.</p> | |
| 1252 <p title="III q. 27 a. 6 arg. 2"><a name="48053"><span class= | |
| 1253 "ref">[48053] IIIª q. 27 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1254 aliqui videntur propinquius accessisse ad Christum quam Ieremias et | |
| 1255 Ioannes Baptista, qui dicuntur sanctificati in utero. Nam Christus | |
| 1256 specialiter dicitur filius David et Abraham, propter promissionem | |
| 1257 eis specialiter factam de Christo. Isaias etiam expressissime de | |
| 1258 Christo prophetavit. Apostoli etiam cum ipso Christo conversati | |
| 1259 sunt. Nec tamen leguntur sanctificati in utero. Ergo etiam neque | |
| 1260 Ieremiae et Ioanni Baptistae convenit sanctificari in utero.</p> | |
| 1261 <p title="III q. 27 a. 6 arg. 3"><a name="48054"><span class= | |
| 1262 "ref">[48054] IIIª q. 27 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, Iob | |
| 1263 de seipso dicit, Iob XXXI, <i>ab infantia crevit mecum miseratio, | |
| 1264 et de utero egressa est mecum</i>. Et tamen propter hoc non dicimus | |
| 1265 eum sanctificatum in utero. Ergo etiam neque Ioannem Baptistam et | |
| 1266 Ieremiam cogimur dicere sanctificatos in utero.</p> | |
| 1267 <p title="III q. 27 a. 6 s. c."><a name="48055"><span class= | |
| 1268 "ref">[48055] IIIª q. 27 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1269 quod de Ieremia dicitur, Ierem. I, <i>antequam exires de ventre, | |
| 1270 sanctificavi te</i>. Et de Ioanne Baptista dicitur, Luc. I, | |
| 1271 <i>spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae</i>.</p> | |
| 1272 <p title="III q. 27 a. 6 co."><a name="48056"><span class= | |
| 1273 "ref">[48056] IIIª q. 27 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1274 dicendum quod Augustinus, in epistola ad Dardanum, dubie videtur | |
| 1275 loqui de horum sanctificatione in utero. Potuit enim exsultatio | |
| 1276 Ioannis in utero, ut ipse dicit, esse significatio rei tantae, | |
| 1277 scilicet quod mulier esset mater Dei, a maioribus cognoscendae, non | |
| 1278 a parvulo cognitae. <i>Unde in Evangelio non dicitur, credidit | |
| 1279 infans in utero eius, sed, exsultavit, videmus autem exsultationem | |
| 1280 non solum parvulorum, sed etiam pecorum esse. Sed haec inusitata | |
| 1281 extitit, quia in utero. Et ideo, sicut solent miracula fieri, facta | |
| 1282 est divinitus in infante, non humanitus ab infante. Quamquam, etiam | |
| 1283 si usque adeo est in illo puero acceleratus usus rationis et | |
| 1284 voluntatis ut intra viscera materna iam posset agnoscere, credere | |
| 1285 et consentire, ad quod in aliis parvulis aetas expectatur ut | |
| 1286 possint, et hoc in miraculis habendum puto divinae potentiae</i>. | |
| 1287 Sed quia expresse in Evangelio dicitur quod <i>spiritu sancto | |
| 1288 replebitur adhuc ex utero matris suae</i>; et de Ieremia expresse | |
| 1289 dicitur, <i>antequam exires de vulva, sanctificavi te</i>; | |
| 1290 asserendum videtur eos sanctificatos in utero, quamvis in utero | |
| 1291 usum liberi arbitrii non habuerunt (de quo Augustinus quaestionem | |
| 1292 movet); sicut etiam pueri qui sanctificantur per Baptismum, non | |
| 1293 statim habent usum liberi arbitrii. Nec est credendum aliquos alios | |
| 1294 sanctificatos esse in utero, de quibus Scriptura mentionem non | |
| 1295 facit. Quia huiusmodi privilegia gratiae, quae dantur aliquibus | |
| 1296 praeter legem communem, ordinantur ad utilitatem aliorum, secundum | |
| 1297 illud I Cor. XII, <i>unicuique datur manifestatio spiritus ad | |
| 1298 utilitatem</i>, quae nulla proveniret ex sanctificatione aliquorum | |
| 1299 in utero, nisi Ecclesiae innotesceret. Et quamvis iudiciorum Dei | |
| 1300 non possit ratio assignari, quare scilicet huic et non alii hoc | |
| 1301 munus gratiae conferat, conveniens tamen videtur fuisse utrumque | |
| 1302 istorum sanctificari in utero, ad praefigurandam sanctificationem | |
| 1303 per Christum fiendam. Primo quidem, per eius passionem, secundum | |
| 1304 illud Heb. ult., <i>Iesus, ut sanctificaret per suum sanguinem | |
| 1305 populum, extra portam passus est</i>. Quam quidem passionem | |
| 1306 Ieremias verbis et mysteriis apertissime praenuntiavit, et suis | |
| 1307 passionibus expressissime praefiguravit. Secundo, per Baptismum, I | |
| 1308 Cor. VI, <i>sed abluti estis, sed sanctificati estis</i>. Ad quem | |
| 1309 quidem Baptismum Ioannes suo Baptismo homines praeparavit.</p> | |
| 1310 <p title="III q. 27 a. 6 ad 1"><a name="48057"><span class= | |
| 1311 "ref">[48057] IIIª q. 27 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1312 dicendum quod beata virgo, quae fuit a Deo electa in matrem, | |
| 1313 ampliorem sanctificationis gratiam obtinuit quam Ioannes Baptista | |
| 1314 et Ieremias, qui sunt electi ut speciales praefiguratores | |
| 1315 sanctificationis Christi. Cuius signum est quod beatae virgini | |
| 1316 praestitum est ut de cetero non peccaret mortaliter nec venialiter, | |
| 1317 aliis autem sanctificatis creditur praestitum esse ut de cetero non | |
| 1318 peccarent mortaliter, divina eos gratia protegente.</p> | |
| 1319 <p title="III q. 27 a. 6 ad 2"><a name="48058"><span class= | |
| 1320 "ref">[48058] IIIª q. 27 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1321 dicendum quod quantum ad alia potuerunt sancti esse Christo | |
| 1322 coniunctiores quam Ieremias et Ioannes Baptista. Qui tamen fuerunt | |
| 1323 ei coniunctissimi quantum ad expressam figuram sanctificationis | |
| 1324 ipsius, ut dictum est.</p> | |
| 1325 <p title="III q. 27 a. 6 ad 3"><a name="48059"><span class= | |
| 1326 "ref">[48059] IIIª q. 27 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1327 dicendum quod miseratio de qua Iob loquitur, non significat | |
| 1328 virtutem infusam, sed quandam inclinationem naturalem ad actum | |
| 1329 huius virtutis.</p> | |
| 1330 <br /> | |
| 1331 <div class="D">Quaestio 28</div> | |
| 1332 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1333 <p title="III q. 28 pr."><a name="48060"><span class="ref">[48060] | |
| 1334 IIIª q. 28 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1335 virginitate matris Dei. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 1336 utrum fuerit virgo in concipiendo. Secundo, utrum fuerit virgo in | |
| 1337 partu. Tertio, utrum permanserit virgo post partum. Quarto, utrum | |
| 1338 votum virginitatis emiserit.</p> | |
| 1339 <br /> | |
| 1340 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1341 <p title="III q. 28 a. 1 arg. 1"><a name="48061"><span class= | |
| 1342 "ref">[48061] IIIª q. 28 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1343 proceditur. Videtur quod mater Dei non fuerit virgo in concipiendo | |
| 1344 Christum. Nulla enim proles quae habet patrem et matrem, ex virgine | |
| 1345 matre concipitur. Sed Christus non solum dicitur habere matrem, sed | |
| 1346 etiam patrem, dicitur enim Luc. II, <i>erant pater et mater eius | |
| 1347 mirantes super his quae dicebantur de illo</i>. Et infra eodem | |
| 1348 dicit, <i>ecce, ego et pater tuus dolentes quaerebamus te</i>. Ergo | |
| 1349 Christus non est conceptus ex virgine matre.</p> | |
| 1350 <p title="III q. 28 a. 1 arg. 2"><a name="48062"><span class= | |
| 1351 "ref">[48062] IIIª q. 28 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1352 Matth. I probatur quod Christus fuerit filius Abrahae et David, per | |
| 1353 hoc quod Ioseph ex David descendit. Quae quidem probatio nulla | |
| 1354 videtur esse si Ioseph pater Christi non fuisset. Ergo videtur quod | |
| 1355 mater Christi eum ex semine Ioseph conceperit. Et ita non videtur | |
| 1356 fuisse virgo in concipiendo.</p> | |
| 1357 <p title="III q. 28 a. 1 arg. 3"><a name="48063"><span class= | |
| 1358 "ref">[48063] IIIª q. 28 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1359 dicitur Galat. IV, <i>misit Deus filium suum factum ex muliere</i>. | |
| 1360 Mulier autem, consueto modo loquendi, dicitur quae est viro | |
| 1361 cognita. Ergo Christus non fuit conceptus ex virgine matre.</p> | |
| 1362 <p title="III q. 28 a. 1 arg. 4"><a name="48064"><span class= | |
| 1363 "ref">[48064] IIIª q. 28 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1364 eorum quae sunt eiusdem speciei, est idem modus generationis, quia | |
| 1365 generatio recipit speciem a termino, sicut et ceteri motus. Sed | |
| 1366 Christus fuit eiusdem speciei cum aliis hominibus, secundum illud | |
| 1367 Philipp. II, <i>in similitudinem hominum factus, et habitu inventus | |
| 1368 ut homo</i>. Cum ergo alii homines generentur ex commixtione maris | |
| 1369 et feminae, videtur quod etiam Christus simili modo fuerit | |
| 1370 generatus. Et ita non videtur fuisse conceptus ex virgine | |
| 1371 matre.</p> | |
| 1372 <p title="III q. 28 a. 1 arg. 5"><a name="48065"><span class= | |
| 1373 "ref">[48065] IIIª q. 28 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1374 quaelibet forma naturalis habet materiam sibi determinatam, extra | |
| 1375 quam esse non potest. Materia autem formae humanae videtur esse | |
| 1376 semen maris et feminae. Si ergo corpus Christi non fuerit conceptum | |
| 1377 ex semine maris et feminae, non vere fuisset corpus humanum, quod | |
| 1378 est inconveniens. Videtur igitur non fuisse conceptus ex virgine | |
| 1379 matre.</p> | |
| 1380 <p title="III q. 28 a. 1 s. c."><a name="48066"><span class= | |
| 1381 "ref">[48066] IIIª q. 28 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1382 quod dicitur Isaiae VII, <i>ecce, virgo concipiet</i>.</p> | |
| 1383 <p title="III q. 28 a. 1 co."><a name="48067"><span class= | |
| 1384 "ref">[48067] IIIª q. 28 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1385 dicendum quod simpliciter confitendum est matrem Christi virginem | |
| 1386 concepisse, contrarium enim pertinet ad haeresim Ebionitarum et | |
| 1387 Cerinthi, qui Christum purum hominem arbitrantur, et de utroque | |
| 1388 sexu eum natum putaverunt. Quod Christus sit conceptus ex virgine, | |
| 1389 conveniens est propter quatuor. Primo, propter mittentis patris | |
| 1390 dignitatem conservandam. Cum enim Christus sit verus et naturalis | |
| 1391 Dei filius, non fuit conveniens quod alium patrem haberet quam | |
| 1392 Deum, ne Dei dignitas transferretur ad alium. Secundo, hoc fuit | |
| 1393 conveniens proprietati ipsius filii, qui mittitur. Qui quidem est | |
| 1394 verbum Dei. Verbum autem absque omni corruptione cordis concipitur, | |
| 1395 quinimmo cordis corruptio perfecti verbi conceptionem non patitur. | |
| 1396 Quia igitur caro sic fuit a verbo Dei assumpta ut esset caro verbi | |
| 1397 Dei, conveniens fuit quod etiam ipsa sine corruptione matris | |
| 1398 conciperetur. Tertio, hoc fuit conveniens dignitati humanitatis | |
| 1399 Christi, in qua locum peccatum habere non debuit, per quam peccatum | |
| 1400 mundi tollebatur, secundum illud Ioan. I, ecce, agnus Dei, scilicet | |
| 1401 innocens, qui tollit peccatum mundi. Non poterat autem esse quod in | |
| 1402 natura iam corrupta ex concubitu caro nasceretur sine infectione | |
| 1403 originalis peccati. Unde Augustinus dicit, in libro de nuptiis et | |
| 1404 concupiscentia, <i>solus nuptialis concubitus ibi non fuit</i>, | |
| 1405 scilicet in matrimonio Mariae et Ioseph, <i>quia in carne peccati | |
| 1406 fieri non poterat sine ulla carnis concupiscentia, quae accidit ex | |
| 1407 peccato, sine qua concipi voluit qui futurus erat sine peccato</i>. | |
| 1408 Quarto, propter ipsum finem incarnationis Christi, qui ad hoc fuit | |
| 1409 ut homines renascerentur in filios Dei, <i>non ex voluntate carnis, | |
| 1410 neque ex voluntate viri, sed ex Deo</i>, idest ex Dei virtute. | |
| 1411 Cuius rei exemplar apparere debuit in ipsa conceptione Christi. | |
| 1412 Unde Augustinus, in libro de sancta virginitate, <i>oportebat caput | |
| 1413 nostrum, insigni miraculo, secundum corpus nasci de virgine, ut | |
| 1414 significaret membra sua de virgine Ecclesia secundum spiritum | |
| 1415 nascitura</i>.</p> | |
| 1416 <p title="III q. 28 a. 1 ad 1"><a name="48068"><span class= | |
| 1417 "ref">[48068] IIIª q. 28 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1418 dicendum quod, sicut Beda dicit, super Luc., <i>pater salvatoris | |
| 1419 appellatur Ioseph, non quod vere, iuxta Photinianos, pater fuerit | |
| 1420 ei, sed quod, ad famam Mariae conservandam, pater sit ab hominibus | |
| 1421 existimatus</i>. Unde et Luc. III dicitur, <i>ut putabatur, filius | |
| 1422 Ioseph</i>. Vel, sicut Augustinus dicit, in libro de bono | |
| 1423 coniugali, eo modo pater Christi dicitur Ioseph quo et <i>vir | |
| 1424 Mariae intelligitur, sine commixtione carnis, ipsa copulatione | |
| 1425 coniugii, multo videlicet coniunctius quam si esset aliunde | |
| 1426 adoptatus. Neque enim propterea non erat appellandus Ioseph pater | |
| 1427 Christi quia non eum concumbendo genuerat, quandoquidem pater esset | |
| 1428 etiam ei quem, non ex sua coniuge procreatum, aliunde | |
| 1429 adoptasset</i>.</p> | |
| 1430 <p title="III q. 28 a. 1 ad 2"><a name="48069"><span class= | |
| 1431 "ref">[48069] IIIª q. 28 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1432 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, super Matth., <i>cum Ioseph | |
| 1433 non sit pater domini salvatoris, ordo generationis eius usque ad | |
| 1434 Ioseph deducitur, primo quidem, quia non est consuetudinis | |
| 1435 Scripturarum ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde, ex | |
| 1436 una tribu fuit Maria et Ioseph. Unde ex lege eam accipere cogebatur | |
| 1437 ut propinquam</i>. Et, ut Augustinus dicit, in libro de nuptiis et | |
| 1438 concupiscentia, <i>fuit generationum series usque ad Ioseph | |
| 1439 perducenda, ne in illo coniugio virili sexui, utique potiori, | |
| 1440 fieret iniuria, cum veritati nihil deperiret, quia ex semine David | |
| 1441 et Ioseph erat et Maria</i>.</p> | |
| 1442 <p title="III q. 28 a. 1 ad 3"><a name="48070"><span class= | |
| 1443 "ref">[48070] IIIª q. 28 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1444 dicendum quod, sicut Glossa dicit ibidem, <i>mulierem pro femina | |
| 1445 posuit, more locutionis Hebraeorum. Usus enim Hebraeae locutionis | |
| 1446 mulieres dicit, non virginitate corruptas, sed feminas</i>.</p> | |
| 1447 <p title="III q. 28 a. 1 ad 4"><a name="48071"><span class= | |
| 1448 "ref">[48071] IIIª q. 28 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1449 dicendum quod ratio illa habet locum in his quae procedunt in esse | |
| 1450 per viam naturae, eo quod natura, sicut est determinata ad unum | |
| 1451 effectum, ita est etiam determinata ad unum modum producendi illum. | |
| 1452 Sed cum virtus supernaturalis divina possit in infinita, sicut non | |
| 1453 est determinata ad unum effectum, ita non est determinata ad modum | |
| 1454 producendi quemcumque effectum. Et ideo, sicut virtute divina fieri | |
| 1455 potuit ut primus homo de limo terrae formaretur, ita etiam fieri | |
| 1456 potuit ut divina virtute corpus Christi formaretur de virgine | |
| 1457 absque virili semine.</p> | |
| 1458 <p title="III q. 28 a. 1 ad 5"><a name="48072"><span class= | |
| 1459 "ref">[48072] IIIª q. 28 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1460 dicendum quod, secundum philosophum, in libro de Generat. Animal., | |
| 1461 semen maris non est sicut materia in conceptione animalis, sed | |
| 1462 solum sicut agens, sola autem femina materiam subministrat in | |
| 1463 conceptu. Unde per hoc quod semen maris defuit in conceptione | |
| 1464 corporis Christi, non sequitur quod defuerit ei debita materia. Si | |
| 1465 tamen semen maris esset materia fetus concepti in animalibus, | |
| 1466 manifestum tamen est quod non est materia permanens in eadem forma, | |
| 1467 sed materia transmutata. Et quamvis virtus naturalis non possit | |
| 1468 transmutare ad certam formam nisi determinatam materiam, virtus | |
| 1469 tamen divina, quae est infinita, potest transmutare omnem materiam | |
| 1470 in quamcumque formam. Unde, sicut transmutavit limum terrae in | |
| 1471 corpus Adae, ita in corpus Christi transmutare potuit materiam a | |
| 1472 matre ministratam, etiam si non esset sufficiens materia ad | |
| 1473 naturalem conceptum.</p> | |
| 1474 <br /> | |
| 1475 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1476 <p title="III q. 28 a. 2 arg. 1"><a name="48073"><span class= | |
| 1477 "ref">[48073] IIIª q. 28 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1478 sic proceditur. Videtur quod mater Christi non fuerit virgo in | |
| 1479 partu. Dicit enim Ambrosius, super Luc., <i>qui vulvam | |
| 1480 sanctificavit alienam ut nasceretur propheta, hic est qui aperuit | |
| 1481 matris suae vulvam ut immaculatus exiret</i>. Sed apertio vulvae | |
| 1482 virginitatem excludit. Ergo mater Christi non fuit virgo in | |
| 1483 partu.</p> | |
| 1484 <p title="III q. 28 a. 2 arg. 2"><a name="48074"><span class= | |
| 1485 "ref">[48074] IIIª q. 28 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1486 nihil in mysterio Christi esse debuit per quod corpus eius | |
| 1487 phantasticum appareret. Sed hoc non videtur vero corpori, sed | |
| 1488 phantastico convenire, ut possit per clausa transire, eo quod duo | |
| 1489 corpora simul esse non possunt. Non igitur debuit ex matris utero | |
| 1490 clauso corpus Christi prodire. Et ita non decuit quod esset virgo | |
| 1491 in partu.</p> | |
| 1492 <p title="III q. 28 a. 2 arg. 3"><a name="48075"><span class= | |
| 1493 "ref">[48075] IIIª q. 28 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1494 sicut Gregorius dicit, in homilia octavarum Paschae, per hoc quod, | |
| 1495 ianuis clausis, ad discipulos post resurrectionem intravit dominus, | |
| 1496 ostendit corpus suum esse eiusdem naturae et alterius gloriae, et | |
| 1497 sic per clausa transire videtur ad gloriam corporis pertinere. Sed | |
| 1498 corpus Christi in sua conceptione non fuit gloriosum, sed | |
| 1499 passibile, habens similitudinem carnis peccati, ut apostolus dicit, | |
| 1500 Rom. VIII. Non ergo exivit per virginis uterum clausum.</p> | |
| 1501 <p title="III q. 28 a. 2 s. c."><a name="48076"><span class= | |
| 1502 "ref">[48076] IIIª q. 28 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1503 quod in quodam sermone Ephesini Concilii dicitur, <i>natura post | |
| 1504 partum nescit ulterius virginem. Gratia vero et parientem ostendit, | |
| 1505 et matrem fecit, et virginitati non nocuit</i>. Fuit ergo mater | |
| 1506 Christi virgo etiam in partu.</p> | |
| 1507 <p title="III q. 28 a. 2 co."><a name="48077"><span class= | |
| 1508 "ref">[48077] IIIª q. 28 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1509 dicendum quod absque omni dubio asserendum est matrem Christi etiam | |
| 1510 in partu virginem fuisse, nam propheta non solum dicit, ecce, virgo | |
| 1511 concipiet; sed addit, et pariet filium. Et hoc quidem conveniens | |
| 1512 fuit propter tria. Primo quidem, quia hoc competebat proprietati | |
| 1513 eius qui nascebatur, quod est verbum Dei. Nam verbum non solum in | |
| 1514 corde absque corruptione concipitur, sed etiam absque corruptione | |
| 1515 ex corde procedit. Unde, ut ostenderetur quod illud corpus esset | |
| 1516 ipsius verbi Dei, conveniens fuit ut de incorrupto virginis utero | |
| 1517 nasceretur. Unde in sermone quodam Ephesini Concilii legitur, | |
| 1518 <i>quae parit carnem puram, a virginitate cessat. Sed quia natum | |
| 1519 est carne verbum, Deus custodit virginitatem, seipsum ostendens per | |
| 1520 hoc verbum. Neque enim nostrum verbum, cum paritur, corrumpit | |
| 1521 mentem, neque Deus verbum substantiale, partum eligens, peremit | |
| 1522 virginitatem</i>. Secundo, hoc est conveniens quantum ad effectum | |
| 1523 incarnationis Christi. Nam ad hoc venit ut nostram corruptionem | |
| 1524 tolleret. Unde non fuit conveniens ut virginitatem matris nascendo | |
| 1525 corrumperet. Unde Augustinus dicit, in quodam sermone de nativitate | |
| 1526 domini, <i>fas non erat ut per eius adventum violaretur integritas, | |
| 1527 qui venerat sanare corrupta</i>. Tertio fuit conveniens, ne matris | |
| 1528 honorem nascendo diminueret qui parentes praeceperat | |
| 1529 honorandos.</p> | |
| 1530 <p title="III q. 28 a. 2 ad 1"><a name="48078"><span class= | |
| 1531 "ref">[48078] IIIª q. 28 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1532 dicendum quod Ambrosius dicit hoc exponens illud quod Evangelista | |
| 1533 de lege induxit, <i>omne masculinum adaperiens vulvam sanctum | |
| 1534 domino vocabitur</i>. Quod quidem, ut Beda dicit, <i>consuetae | |
| 1535 nativitatis more loquitur, non quod dominus sacri ventris | |
| 1536 hospitium, quod ingressus sanctificaverat, egressus devirginasse | |
| 1537 credendus sit</i>. Unde illa aperitio non significat reserationem | |
| 1538 claustri pudoris virginei, sed solum exitum prolis de utero | |
| 1539 matris.</p> | |
| 1540 <p title="III q. 28 a. 2 ad 2"><a name="48079"><span class= | |
| 1541 "ref">[48079] IIIª q. 28 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1542 dicendum quod ita Christus voluit veritatem sui corporis | |
| 1543 demonstrare quod etiam simul eius divinitas declararetur. Et ideo | |
| 1544 permiscuit mira humilibus. Unde, ut corpus eius verum ostenderetur, | |
| 1545 nascitur ex femina. Sed ut ostenderetur eius divinitas, nascitur ex | |
| 1546 virgine, talis enim partus decet Deum, ut Ambrosius dicit, in hymno | |
| 1547 nativitatis.</p> | |
| 1548 <p title="III q. 28 a. 2 ad 3"><a name="48080"><span class= | |
| 1549 "ref">[48080] IIIª q. 28 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1550 dicendum quod quidam dixerunt Christum in sua nativitate dotem | |
| 1551 subtilitatis assumpsisse, quando exivit de clauso virginis utero; | |
| 1552 et quando ambulavit siccis pedibus super mare, dicunt eum | |
| 1553 assumpsisse dotem agilitatis. Sed hoc non convenit his quae supra | |
| 1554 determinata sunt. Huiusmodi enim dotes corporis gloriosi proveniunt | |
| 1555 ex redundantia gloriae animae ad corpus, ut infra dicetur, cum | |
| 1556 tractabitur de corporibus gloriosis. Dictum est autem supra quod | |
| 1557 Christus ante passionem <i>permittebat carni suae agere et pati | |
| 1558 quae propria</i>, nec fiebat talis redundantia gloriae ab anima ad | |
| 1559 corpus. Et ideo dicendum est quod omnia ista facta sunt miraculose | |
| 1560 per virtutem divinam. Unde Augustinus, super Ioan., <i>moli | |
| 1561 corporis ubi divinitas erat, ostia clausa non obstiterunt. Ille | |
| 1562 quippe, non eis apertis, intrare potuit, quo nascente virginitas | |
| 1563 matris inviolata permansit</i>. Et Dionysius dicit, in quadam | |
| 1564 epistola, quod <i>Christus super hominem operabatur ea quae sunt | |
| 1565 hominis, et hoc monstrat virgo supernaturaliter concipiens, et aqua | |
| 1566 instabilis terrenorum pedum sustinens gravitatem</i>.</p> | |
| 1567 <br /> | |
| 1568 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1569 <p title="III q. 28 a. 3 arg. 1"><a name="48081"><span class= | |
| 1570 "ref">[48081] IIIª q. 28 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1571 proceditur. Videtur quod mater Christi non permanserit virgo post | |
| 1572 partum. Dicitur enim Matth. I, <i>antequam convenirent Ioseph et | |
| 1573 Maria, inventa est in utero habens de spiritu sancto. Non autem | |
| 1574 Evangelista hoc diceret, antequam convenirent, nisi certus esset de | |
| 1575 conventuris, quia nemo dicit de non pransuro, antequam | |
| 1576 pranderet</i>. Ergo videtur quod beata virgo quandoque convenit | |
| 1577 carnali copula cum Ioseph. Et ita non permansit virgo post | |
| 1578 partum.</p> | |
| 1579 <p title="III q. 28 a. 3 arg. 2"><a name="48082"><span class= | |
| 1580 "ref">[48082] IIIª q. 28 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1581 ibidem subditur, ex verbis Angeli loquentis ad Ioseph, <i>ne timeas | |
| 1582 accipere Mariam coniugem tuam</i>. Coniugium autem consummatur per | |
| 1583 carnalem copulam. Ergo videtur quod quandoque carnalis copula | |
| 1584 intervenit inter Mariam et Ioseph. Et ita videtur quod non | |
| 1585 permansit virgo post partum.</p> | |
| 1586 <p title="III q. 28 a. 3 arg. 3"><a name="48083"><span class= | |
| 1587 "ref">[48083] IIIª q. 28 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1588 ibidem post pauca subditur, <i>et accepit coniugem suam, et non | |
| 1589 cognoscebat eam donec peperit filium suum primogenitum. Hoc autem | |
| 1590 adverbium donec consuevit determinatum tempus signare, quo | |
| 1591 completo, fiat id quod usque ad illud tempus non fiebat. Verbum | |
| 1592 autem cognoscendi ibi ad coitum refertur</i>, sicut et Gen. IV | |
| 1593 dicitur quod <i>Adam cognovit uxorem suam</i>. Ergo videtur quod | |
| 1594 post partum beata virgo fuit a Ioseph cognita. Ergo videtur quod | |
| 1595 non permanserit virgo post partum.</p> | |
| 1596 <p title="III q. 28 a. 3 arg. 4"><a name="48084"><span class= | |
| 1597 "ref">[48084] IIIª q. 28 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1598 primogenitus non potest dici nisi qui habeat fratres subsequentes, | |
| 1599 unde Rom. VIII, <i>quos praescivit, et praedestinavit conformes | |
| 1600 fieri imaginis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis | |
| 1601 fratribus</i>. Sed Evangelista nominat Christum primogenitum matris | |
| 1602 eius. Ergo alios filios habuit post Christum. Et ita videtur quod | |
| 1603 mater Christi non fuerit virgo post partum.</p> | |
| 1604 <p title="III q. 28 a. 3 arg. 5"><a name="48085"><span class= | |
| 1605 "ref">[48085] IIIª q. 28 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1606 Ioan. II dicitur, post haec descendit Capharnaum ipse, scilicet | |
| 1607 Christus, et mater et fratres eius. Sed fratres dicuntur qui ex | |
| 1608 eodem parente geniti sunt. Ergo videtur quod beata virgo habuerit | |
| 1609 alios filios post Christum.</p> | |
| 1610 <p title="III q. 28 a. 3 arg. 6"><a name="48086"><span class= | |
| 1611 "ref">[48086] IIIª q. 28 a. 3 arg. 6</span></a> Praeterea, | |
| 1612 Matth. XXVII dicitur, erant ibi, scilicet iuxta crucem Christi, | |
| 1613 mulieres multae a longe, <i>quae secutae erant Iesum a Galilaea, | |
| 1614 ministrantes ei, inter quas erat Maria Magdalene, et Maria Iacobi | |
| 1615 et Ioseph mater, et mater filiorum Zebedaei</i>. Videtur autem haec | |
| 1616 Maria quae hic dicitur Iacobi et Ioseph mater, esse etiam mater | |
| 1617 Christi, dicitur enim Ioan. XIX quod <i>stabat iuxta crucem Iesu | |
| 1618 Maria, mater eius</i>. Ergo videtur quod mater Christi non | |
| 1619 permanserit virgo post partum.</p> | |
| 1620 <p title="III q. 28 a. 3 s. c."><a name="48087"><span class= | |
| 1621 "ref">[48087] IIIª q. 28 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1622 quod dicitur Ezech. XLIV, <i>porta haec clausa erit, et non | |
| 1623 aperietur, et vir non transibit per eam, quoniam dominus Deus | |
| 1624 Israel ingressus est per eam</i>. Quod exponens Augustinus, in | |
| 1625 quodam sermone, dicit, <i>quid est porta in domo domini clausa, | |
| 1626 nisi quod Maria semper erit intacta? Et quid est, homo non | |
| 1627 transibit per eam, nisi quod Ioseph non cognoscet eam? Et quid est, | |
| 1628 dominus solus intrat et egreditur per eam, nisi quod spiritus | |
| 1629 sanctus impraegnabit eam, et Angelorum dominus nascetur per eam? Et | |
| 1630 quid est, clausa erit in aeternum, nisi quod Maria virgo est ante | |
| 1631 partum, et virgo in partu, et virgo post partum?</i></p> | |
| 1632 <p title="III q. 28 a. 3 co."><a name="48088"><span class= | |
| 1633 "ref">[48088] IIIª q. 28 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1634 dicendum quod absque omni dubio detestandus est error Helvidii, qui | |
| 1635 dicere praesumpsit matrem Christi a Ioseph post partum esse | |
| 1636 carnaliter cognitam, et alios filios genuisse. Hoc enim, primo, | |
| 1637 derogat Christi perfectioni, qui, sicut secundum divinam naturam | |
| 1638 unigenitus est patris, tanquam perfectus per omnia filius eius, ita | |
| 1639 etiam decuit ut esset unigenitus matris, tanquam perfectissimum | |
| 1640 germen eius. Secundo, hic error iniuriam facit spiritui sancto, | |
| 1641 cuius sacrarium fuit uterus virginalis, in quo carnem Christi | |
| 1642 formavit, unde non decebat ut de cetero violaretur per commixtionem | |
| 1643 virilem. Tertio, hoc derogat dignitati et sanctitati matris Dei, | |
| 1644 quae ingratissima videretur si tanto filio contenta non esset; et | |
| 1645 si virginitatem, quae in ea miraculose conservata fuerat, sponte | |
| 1646 perdere vellet per carnis concubitum. Quarto, etiam ipsi Ioseph | |
| 1647 esset ad maximam praesumptionem imputandum, si eam quam, revelante | |
| 1648 Angelo, de spiritu sancto Deum concepisse cognoverat, polluere | |
| 1649 attentasset. Et ideo simpliciter est asserendum quod mater Dei, | |
| 1650 sicut virgo concepit et virgo peperit, ita etiam virgo post partum | |
| 1651 in sempiternum permanserit.</p> | |
| 1652 <p title="III q. 28 a. 3 ad 1"><a name="48089"><span class= | |
| 1653 "ref">[48089] IIIª q. 28 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1654 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, in libro contra Helvidium, | |
| 1655 <i>intelligendum est quod haec praepositio ante, licet saepe | |
| 1656 consequentia indicet, tamen nonnunquam ea tantum quae prius | |
| 1657 cogitabantur, ostendit, nec est necesse ut cogitata fiant, cum ideo | |
| 1658 aliud intervenerit, ne ea quae cogitata sunt, fierent. Sicut, si | |
| 1659 aliquis dicat, antequam in portu pranderem, navigavi, non | |
| 1660 intelligitur quod in portu prandeat postquam navigaverit, sed quia | |
| 1661 cogitabatur in portu pransurus</i>. Et similiter Evangelista dicit, | |
| 1662 antequam convenirent, inventa est Maria in utero habens de spiritu | |
| 1663 sancto, non quia postea convenerint, sed quia, dum viderentur | |
| 1664 conventuri, praevenit conceptio per spiritum sanctum, ex quo factum | |
| 1665 est ut ulterius non convenirent.</p> | |
| 1666 <p title="III q. 28 a. 3 ad 2"><a name="48090"><span class= | |
| 1667 "ref">[48090] IIIª q. 28 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1668 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de nuptiis et | |
| 1669 concupiscentia, <i>coniux vocatur mater Dei ex prima desponsationis | |
| 1670 fide, quam concubitu non cognoverat, nec fuerat cogniturus</i>. Ut | |
| 1671 enim Ambrosius dicit, super Luc., <i>non virginitatis ereptio, sed | |
| 1672 coniugii testificatio nuptiarum celebratio declaratur</i>.</p> | |
| 1673 <p title="III q. 28 a. 3 ad 3"><a name="48091"><span class= | |
| 1674 "ref">[48091] IIIª q. 28 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1675 dicendum quod quidam dixerunt hoc non esse intelligendum de | |
| 1676 cognitione carnis, sed de cognitione notitiae. Dicit enim | |
| 1677 Chrysostomus quod <i>non cognovit eam Ioseph, antequam pareret, | |
| 1678 cuius fuerit dignitatis, sed, postquam peperit, tunc cognovit eam. | |
| 1679 Quia per ipsius prolem speciosior et dignior facta fuerat quam | |
| 1680 totus mundus, quia quem totus mundus capere non poterat, in angusto | |
| 1681 uteri sui sola suscepit</i>. Quidam vero hoc referunt ad notitiam | |
| 1682 visus. Sicut enim Moysi cum Deo colloquentis glorificata est | |
| 1683 facies, <i>ut non possent intendere in eum filii Israel</i>; sic | |
| 1684 Maria, claritate virtutis altissimi obumbrata, cognosci non poterat | |
| 1685 a Ioseph, donec pareret. Post partum autem a Ioseph agnita | |
| 1686 invenitur, specie faciei, non tactu libidinis. Hieronymus autem | |
| 1687 concedit hoc esse intelligendum de cognitione coitus. Sed dicit | |
| 1688 quod usque, vel donec, in Scripturis dupliciter potest intelligi. | |
| 1689 Quandoque enim designat certum tempus, secundum illud Galat. III, | |
| 1690 <i>propter transgressionem lex posita est, donec veniret semen cui | |
| 1691 promiserat</i>. Quandoque vero signat infinitum tempus, secundum | |
| 1692 illud Psalmi, <i>oculi nostri ad dominum Deum nostrum, donec | |
| 1693 misereatur nostri</i>; ex quo non est intelligendum quod post | |
| 1694 impetratam misericordiam oculi avertantur a Deo. Et secundum hunc | |
| 1695 modum loquendi, significantur ea <i>de quibus posset dubitari si | |
| 1696 scripta non fuissent, cetera vero nostrae intelligentiae | |
| 1697 derelinquuntur. Et secundum hoc, Evangelista dicit matrem Dei non | |
| 1698 esse cognitam a viro usque ad partum, ut multo magis intelligamus | |
| 1699 cognitam non fuisse post partum</i>.</p> | |
| 1700 <p title="III q. 28 a. 3 ad 4"><a name="48092"><span class= | |
| 1701 "ref">[48092] IIIª q. 28 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1702 dicendum quod mos divinarum Scripturarum est ut primogenitum vocent | |
| 1703 non solum eum quem fratres sequuntur, sed eum qui primus natus sit. | |
| 1704 <i>Alioquin, si non est primogenitus nisi quem sequuntur fratres, | |
| 1705 tandiu secundum legem primogenita non debentur, quandiu et alia | |
| 1706 fuerint procreata</i>. Quod patet esse falsum, cum infra unum | |
| 1707 mensem primogenita redimi mandentur secundum legem.</p> | |
| 1708 <p title="III q. 28 a. 3 ad 5"><a name="48093"><span class= | |
| 1709 "ref">[48093] IIIª q. 28 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1710 dicendum quod quidam, sicut dicit Hieronymus, super Matth., <i>de | |
| 1711 alia uxore Ioseph fratres domini suspicantur. Nos autem fratres | |
| 1712 domini, non filios Ioseph, sed consobrinos salvatoris, Mariae | |
| 1713 materterae filios intelligimus</i>. Quatuor enim modis in Scriptura | |
| 1714 fratres dicuntur, scilicet natura, gente, cognatione et affectu. | |
| 1715 Unde fratres domini dicti sunt, non secundum naturam, quasi ab | |
| 1716 eadem matre nati, sed secundum cognationem, quasi consanguinei eius | |
| 1717 existentes. Ioseph autem, sicut Hieronymus dicit, contra Helvidium, | |
| 1718 magis credendus est virgo permansisse, quia aliam uxorem habuisse | |
| 1719 non scribitur, et fornicatio in sanctum virum non cadit.</p> | |
| 1720 <p title="III q. 28 a. 3 ad 6"><a name="48094"><span class= | |
| 1721 "ref">[48094] IIIª q. 28 a. 3 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 1722 dicendum quod Maria quae dicitur Iacobi et Ioseph mater, non | |
| 1723 intelligitur esse mater domini, quae in Evangelio non consuevit | |
| 1724 nominari nisi cum cognominatione huius dignitatis, quod sit mater | |
| 1725 Iesu. Haec autem Maria intelligitur esse uxor Alphaei, cuius filius | |
| 1726 est Iacobus minor, qui dictus est frater domini.</p> | |
| 1727 <br /> | |
| 1728 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1729 <p title="III q. 28 a. 4 arg. 1"><a name="48095"><span class= | |
| 1730 "ref">[48095] IIIª q. 28 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1731 proceditur. Videtur quod mater Dei virginitatem non voverit. | |
| 1732 Dicitur enim Deut. VII, <i>non erit apud te sterilis utriusque | |
| 1733 sexus</i>. Sterilitas autem sequitur virginitatem. Ergo servatio | |
| 1734 virginitatis erat contra praeceptum veteris legis. Sed adhuc lex | |
| 1735 vetus habebat statum antequam Christus nasceretur. Ergo non potuit | |
| 1736 licite beata virgo virginitatem vovere pro tempore illo.</p> | |
| 1737 <p title="III q. 28 a. 4 arg. 2"><a name="48096"><span class= | |
| 1738 "ref">[48096] IIIª q. 28 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1739 apostolus, I Cor. VII, dicit, <i>de virginibus autem praeceptum | |
| 1740 domini non habeo, consilium autem do</i>. Sed perfectio consiliorum | |
| 1741 a Christo debuit inchoari, qui est finis legis, ut apostolus dicit, | |
| 1742 Rom. X. Non ergo conveniens fuit quod virgo votum virginitatis | |
| 1743 emitteret.</p> | |
| 1744 <p title="III q. 28 a. 4 arg. 3"><a name="48097"><span class= | |
| 1745 "ref">[48097] IIIª q. 28 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1746 Glossa Hieronymi dicit, I Tim. V, quod <i>voventibus virginitatem | |
| 1747 non solum nubere, sed etiam velle nubere damnabile est</i>. Sed | |
| 1748 mater Christi nullum peccatum damnabile commisit, ut supra habitum | |
| 1749 est. Cum ergo desponsata fuerit, ut habetur Luc. I, videtur quod | |
| 1750 ipsa virginitatis votum non emiserit.</p> | |
| 1751 <p title="III q. 28 a. 4 s. c."><a name="48098"><span class= | |
| 1752 "ref">[48098] IIIª q. 28 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1753 quod Augustinus dicit, in libro de sancta virginitate, | |
| 1754 <i>annuntianti Angelo Maria respondit, quomodo fiet istud, quoniam | |
| 1755 virum non cognosco? Quod profecto non diceret, nisi se virginem Deo | |
| 1756 ante vovisset</i>.</p> | |
| 1757 <p title="III q. 28 a. 4 co."><a name="48099"><span class= | |
| 1758 "ref">[48099] IIIª q. 28 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1759 dicendum quod, sicut in secunda parte habitum est, perfectionis | |
| 1760 opera magis sunt laudabilia si ex voto celebrantur. Virginitas | |
| 1761 autem in matre Dei praecipue debuit pollere, ut ex supra dictis | |
| 1762 rationibus patet. Et ideo conveniens fuit ut virginitas eius ex | |
| 1763 voto esset Deo consecrata. Verum quia tempore legis oportebat | |
| 1764 generationi insistere tam mulieres quam viros, quia secundum carnis | |
| 1765 originem cultus Dei propagabatur antequam ex illo populo Christus | |
| 1766 nasceretur, mater Dei non creditur, antequam desponsaretur Ioseph, | |
| 1767 absolute virginitatem vovisse, licet eam in desiderio habuerit, | |
| 1768 super hoc tamen voluntatem suam divino commisit arbitrio. Postmodum | |
| 1769 vero, accepto sponso, secundum quod mores illius temporis | |
| 1770 exigebant, simul cum eo votum virginitatis emisit.</p> | |
| 1771 <p title="III q. 28 a. 4 ad 1"><a name="48100"><span class= | |
| 1772 "ref">[48100] IIIª q. 28 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1773 dicendum quod, quia videbatur esse lege prohibitum non dare operam | |
| 1774 ad relinquendum semen super terram, ideo non simpliciter | |
| 1775 virginitatem vovit Dei genitrix, sed sub conditione, si Deo | |
| 1776 placeret. Postquam autem ei innotuit hoc esse Deo acceptum, | |
| 1777 absolute vovit, antequam ab Angelo annuntiaretur.</p> | |
| 1778 <p title="III q. 28 a. 4 ad 2"><a name="48101"><span class= | |
| 1779 "ref">[48101] IIIª q. 28 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1780 dicendum quod, sicut gratiae plenitudo perfecte quidem fuit in | |
| 1781 Christo, et tamen aliqua eius inchoatio praecessit in matre; ita | |
| 1782 etiam observatio consiliorum, quae per gratiam Dei fit, perfecte | |
| 1783 quidem incoepit in Christo, sed aliquo modo fuit inchoata in | |
| 1784 virgine matre eius.</p> | |
| 1785 <p title="III q. 28 a. 4 ad 3"><a name="48102"><span class= | |
| 1786 "ref">[48102] IIIª q. 28 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1787 dicendum quod verbum illud apostoli est intelligendum de illis qui | |
| 1788 absolute castitatem vovent. Quod quidem mater Dei non fecit | |
| 1789 antequam Ioseph desponsaretur. Sed post desponsationem, ex communi | |
| 1790 voluntate, simul cum sponso suo votum virginitatis emisit.</p> | |
| 1791 <br /> | |
| 1792 <div class="D">Quaestio 29</div> | |
| 1793 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1794 <p title="III q. 29 pr."><a name="48103"><span class="ref">[48103] | |
| 1795 IIIª q. 29 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1796 desponsatione matris Dei. Et circa hoc quaeruntur duo. Primo, utrum | |
| 1797 Christus debuerit de desponsata nasci. Secundo, utrum fuerit verum | |
| 1798 matrimonium inter matrem domini et Ioseph.</p> | |
| 1799 <br /> | |
| 1800 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1801 <p title="III q. 29 a. 1 arg. 1"><a name="48104"><span class= | |
| 1802 "ref">[48104] IIIª q. 29 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1803 proceditur. Videtur quod Christus non debuerit de virgine | |
| 1804 desponsata nasci. Desponsatio enim ad carnalem copulam ordinatur. | |
| 1805 Sed mater domini nunquam voluit carnali viri copula uti, quia hoc | |
| 1806 derogaret virginitati mentis ipsius. Ergo non debuit esse | |
| 1807 desponsata.</p> | |
| 1808 <p title="III q. 29 a. 1 arg. 2"><a name="48105"><span class= | |
| 1809 "ref">[48105] IIIª q. 29 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1810 quod Christus ex virgine nasceretur, miraculum fuit, unde | |
| 1811 Augustinus dicit, in epistola ad Volusianum, <i>ipsa Dei virtus per | |
| 1812 inviolata matris virginea viscera membra infantis eduxit, quae per | |
| 1813 clausa ostia membra iuvenis introduxit. Huius si ratio quaeritur, | |
| 1814 non erit mirabile, si exemplum poscitur, non erit singulare</i>. | |
| 1815 Sed miracula, quae fiunt ad confirmationem fidei, debent esse | |
| 1816 manifesta. Cum igitur per desponsationem hoc miraculum fuerit | |
| 1817 obumbratum, videtur non fuisse conveniens quod Christus de | |
| 1818 desponsata nasceretur.</p> | |
| 1819 <p title="III q. 29 a. 1 arg. 3"><a name="48106"><span class= | |
| 1820 "ref">[48106] IIIª q. 29 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1821 Ignatius martyr, ut dicit Hieronymus, super Matth., hanc causam | |
| 1822 assignat desponsationis matris Dei, <i>ut partus eius celaretur | |
| 1823 Diabolo, dum eum putat non de virgine, sed de uxore generatum</i>. | |
| 1824 Quae quidem causa nulla esse videtur. Tum quia Diabolus ea quae | |
| 1825 corporaliter fiunt perspicacitate sensus cognoscit. Tum quia per | |
| 1826 multa evidentia signa postmodum Daemones aliqualiter Christum | |
| 1827 cognoverunt, unde dicitur Marc. I, quod <i>homo in spiritu immundo | |
| 1828 exclamavit, dicens, quid nobis et tibi, Iesu Nazarene? Venisti | |
| 1829 perdere nos? Scio quia sis sanctus Dei</i>. Non ergo videtur | |
| 1830 conveniens fuisse quod mater Dei fuisset desponsata.</p> | |
| 1831 <p title="III q. 29 a. 1 arg. 4"><a name="48107"><span class= | |
| 1832 "ref">[48107] IIIª q. 29 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1833 aliam rationem assignat Hieronymus, <i>ne lapidaretur mater Dei a | |
| 1834 Iudaeis sicut adultera</i>. Haec autem ratio nulla esse videtur, si | |
| 1835 enim non esset desponsata, non posset de adulterio condemnari. Et | |
| 1836 ita non videtur rationabile fuisse quod Christus de desponsata | |
| 1837 nasceretur.</p> | |
| 1838 <p title="III q. 29 a. 1 s. c."><a name="48108"><span class= | |
| 1839 "ref">[48108] IIIª q. 29 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1840 quod dicitur Matth. I, <i>cum esset desponsata mater eius Maria | |
| 1841 Ioseph</i>; et Luc. I, <i>missus est Gabriel Angelus ad Mariam, | |
| 1842 virginem desponsatam viro cui nomen erat Ioseph</i>.</p> | |
| 1843 <p title="III q. 29 a. 1 co."><a name="48109"><span class= | |
| 1844 "ref">[48109] IIIª q. 29 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1845 dicendum quod conveniens fuit Christum de desponsata virgine nasci, | |
| 1846 tum propter ipsum; tum propter matrem; tum etiam propter nos. | |
| 1847 Propter ipsum quidem Christum, quadruplici ratione. Primo quidem, | |
| 1848 ne ab infidelibus tamquam illegitime natus abiiceretur. Unde | |
| 1849 Ambrosius dicit, super Luc., <i>quid Iudaeis, quid Herodi posset | |
| 1850 adscribi, si natum viderentur ex adulterio persecuti?</i> Secundo, | |
| 1851 ut consueto modo eius genealogia per virum describeretur. Unde | |
| 1852 dicit Ambrosius, super Luc., <i>qui in saeculum venit, saeculi | |
| 1853 debuit more describi. Viri autem persona quaeritur, qui in senatu | |
| 1854 et reliquis curiis civitatum generis asserit dignitatem. Consuetudo | |
| 1855 etiam nos instruit Scripturarum, quae semper viri originem | |
| 1856 quaerit</i>. Tertio, ad tutelam pueri nati, ne Diabolus contra eum | |
| 1857 vehementius nocumenta procurasset. Et ideo Ignatius dicit ipsam | |
| 1858 fuisse desponsatam ut partus eius Diabolo celaretur. Quarto, ut a | |
| 1859 Ioseph nutriretur. Unde et pater eius dictus est, quasi nutritius. | |
| 1860 Fuit etiam conveniens ex parte virginis. Primo quidem, quia per hoc | |
| 1861 redditur immunis a poena, <i>ne scilicet lapidaretur a Iudaeis | |
| 1862 tanquam adultera</i>, ut Hieronymus dicit. Secundo, ut per hoc ab | |
| 1863 infamia liberaretur. Unde dicit Ambrosius super Luc., quod | |
| 1864 <i>desponsata est ne temeratae virginitatis adureretur infamia, cui | |
| 1865 gravis alvus corruptelae videretur insigne praeferre</i>. Tertio, | |
| 1866 ut ei a Ioseph ministerium exhiberetur, ut Hieronymus dicit. Ex | |
| 1867 parte etiam nostra hoc fuit conveniens. Primo quidem, quia | |
| 1868 testimonio Ioseph comprobatum est Christum ex virgine natum. Unde | |
| 1869 Ambrosius dicit, super Luc., <i>locupletior testis pudoris maritus | |
| 1870 adhibetur, qui posset et dolere iniuriam et vindicare opprobrium si | |
| 1871 non agnosceret sacramentum</i>. Secundo, quia ipsa verba virginis | |
| 1872 magis credibilia redduntur, suam virginitatem asserentis. Unde | |
| 1873 Ambrosius dicit, super Luc., <i>fides Mariae verbis magis | |
| 1874 asseritur, et mendacii causa removetur. Videtur enim culpam | |
| 1875 obumbrare voluisse mendacio innupta praegnans, causam autem | |
| 1876 mentiendi desponsata non habuit, cum coniugii praemium et gratia | |
| 1877 nuptiarum partus sit feminarum</i>. Quae quidem duo pertinent ad | |
| 1878 firmitatem fidei nostrae. Tertio, ut tolleretur excusatio | |
| 1879 virginibus quae, propter incautelam suam, non vitant infamiam. Unde | |
| 1880 Ambrosius dicit, <i>non decuit virginibus sinistra opinione | |
| 1881 viventibus velamen excusationis relinqui, quod infamia mater quoque | |
| 1882 domini ureretur</i>. Quarto, quia per hoc significatur universa | |
| 1883 Ecclesia, quae, <i>cum virgo sit, desponsata tamen est uni viro | |
| 1884 Christo</i>, ut Augustinus dicit, in libro de sancta virginitate. | |
| 1885 Potest etiam quinta ratio esse quia, quod mater domini fuit | |
| 1886 desponsata et virgo, in persona ipsius et virginitas et matrimonium | |
| 1887 honoratur, contra haereticos alteri horum detrahentes.</p> | |
| 1888 <p title="III q. 29 a. 1 ad 1"><a name="48110"><span class= | |
| 1889 "ref">[48110] IIIª q. 29 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1890 dicendum quod beata virgo mater Dei ex familiari instinctu spiritus | |
| 1891 sancti credenda est desponsari voluisse, confidens de divino | |
| 1892 auxilio quod nunquam ad carnalem copulam perveniret, hoc tamen | |
| 1893 divino commisit arbitrio. Unde nullum passa est virginitatis | |
| 1894 detrimentum.</p> | |
| 1895 <p title="III q. 29 a. 1 ad 2"><a name="48111"><span class= | |
| 1896 "ref">[48111] IIIª q. 29 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1897 dicendum quod, sicut Ambrosius dicit, super Luc., <i>maluit dominus | |
| 1898 aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare. Sciebat enim | |
| 1899 teneram esse virginis verecundiam, et lubricam famam pudoris, nec | |
| 1900 putavit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam</i>. Sciendum | |
| 1901 tamen quod miraculorum Dei quaedam sunt de quibus est fides, sicut | |
| 1902 miraculum virginei partus, et resurrectionis domini, et etiam | |
| 1903 sacramenti altaris. Et ideo dominus voluit ista occultiora esse, ut | |
| 1904 fides eorum magis meritoria esset. Quaedam vero miracula sunt ad | |
| 1905 fidei comprobationem. Et ista debent esse manifesta.</p> | |
| 1906 <p title="III q. 29 a. 1 ad 3"><a name="48112"><span class= | |
| 1907 "ref">[48112] IIIª q. 29 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1908 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in III de Trin., Diabolus | |
| 1909 multa potest virtute suae naturae, a quibus tamen prohibetur | |
| 1910 virtute divina. Et hoc modo potest dici quod virtute suae naturae | |
| 1911 Diabolus cognoscere poterat matrem Dei non fuisse corruptam, sed | |
| 1912 virginem, prohibebatur tamen a Deo cognoscere modum partus divini. | |
| 1913 Quod autem postmodum eum aliqualiter cognovit Diabolus esse filium | |
| 1914 Dei, non obstat, quia iam tempus erat ut Christus suam virtutem | |
| 1915 contra Diabolum ostenderet, et persecutionem ab eo concitatam | |
| 1916 pateretur. Sed in infantia oportebat impediri malitiam Diaboli, ne | |
| 1917 eum acrius persequeretur, quando Christus nec pati disposuerat, nec | |
| 1918 virtutem suam ostendere, sed in omnibus aliis infantibus se similem | |
| 1919 exhibebat. Unde Leo Papa, in sermone de Epiphania, dicit quod | |
| 1920 <i>magi invenerunt puerum Iesum quantitate parvum, alienae opis | |
| 1921 indigentem, fandi impotentem, et in nullo ab humanae infantiae | |
| 1922 generalitate discretum</i>. Ambrosius tamen, super Luc., videtur | |
| 1923 magis referre ad membra Diaboli. Praemissa enim hac ratione, | |
| 1924 scilicet de fallendo principem mundi, subdit, <i>sed tamen magis | |
| 1925 fefellit principes saeculi. Daemonum enim malitia facile etiam | |
| 1926 occulta deprehendit, at vero qui saecularibus vanitatibus | |
| 1927 occupantur, scire divina non possunt</i>.</p> | |
| 1928 <p title="III q. 29 a. 1 ad 4"><a name="48113"><span class= | |
| 1929 "ref">[48113] IIIª q. 29 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1930 dicendum quod iudicio adulterorum lapidabatur secundum legem non | |
| 1931 solum illa quae iam erat desponsata vel nupta, sed etiam illa quae | |
| 1932 in domo patris custodiebatur ut virgo quandoque nuptura. Unde | |
| 1933 dicitur Deut. XXII, <i>si non est in puella inventa virginitas, | |
| 1934 lapidibus obruent eam viri civitatis illius, et morietur, quia | |
| 1935 fecit nefas in Israel, ut fornicaretur in domo patris sui</i>. Vel | |
| 1936 potest dici, secundum quosdam, quod beata virgo erat de stirpe sive | |
| 1937 parentela Aaron, unde erat cognata Elisabeth, ut dicitur Luc. I. | |
| 1938 Virgo autem de genere sacerdotali propter stuprum occidebatur, | |
| 1939 legitur enim Levit. XXI, <i>sacerdotis filia si deprehensa fuerit | |
| 1940 in stupro, et violaverit nomen patris sui, flammis exuretur</i>. | |
| 1941 Quidam referunt verbum Hieronymi ad lapidationem infamiae.</p> | |
| 1942 <br /> | |
| 1943 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1944 <p title="III q. 29 a. 2 arg. 1"><a name="48114"><span class= | |
| 1945 "ref">[48114] IIIª q. 29 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1946 sic proceditur. Videtur quod inter Mariam et Ioseph non fuerit | |
| 1947 verum matrimonium. Dicit enim Hieronymus, contra Helvidium, quod | |
| 1948 Ioseph Mariae custos fuit, potius quam maritus eius. Sed si fuisset | |
| 1949 verum matrimonium, vere Ioseph maritus eius fuisset. Ergo videtur | |
| 1950 quod non fuerit verum matrimonium inter Mariam et Ioseph.</p> | |
| 1951 <p title="III q. 29 a. 2 arg. 2"><a name="48115"><span class= | |
| 1952 "ref">[48115] IIIª q. 29 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1953 super illud Matth. I, <i>Iacob genuit Ioseph virum Mariae</i>, | |
| 1954 dicit Hieronymus, <i>cum virum audieris, suspicio tibi non subeat | |
| 1955 nuptiarum, sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsi | |
| 1956 viri et sponsae vocantur uxores</i>. Sed verum matrimonium non | |
| 1957 efficitur ex sponsalibus, sed ex nuptiis. Ergo non fuit verum | |
| 1958 matrimonium inter beatam virginem et Ioseph.</p> | |
| 1959 <p title="III q. 29 a. 2 arg. 3"><a name="48116"><span class= | |
| 1960 "ref">[48116] IIIª q. 29 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1961 Matth. I dicitur, <i>Ioseph, vir eius, cum esset iustus, et nollet | |
| 1962 eam traducere</i>, idest, in domum suam ad cohabitationem assiduam, | |
| 1963 voluit eam occulte dimittere, idest, tempus nuptiarum mutare, ut | |
| 1964 Remigius exponit. Ergo videtur quod, nondum nuptiis celebratis, | |
| 1965 nondum esset verum matrimonium, praesertim cum, post matrimonium | |
| 1966 contractum, non liceat alicui sponsam dimittere.</p> | |
| 1967 <p title="III q. 29 a. 2 s. c."><a name="48117"><span class= | |
| 1968 "ref">[48117] IIIª q. 29 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1969 quod Augustinus dicit, in II de consensu Evangelist., <i>non est | |
| 1970 fas ut Ioseph ob hoc a coniugio Mariae separandum Evangelista | |
| 1971 putaret</i> (cum dixit Ioseph virum Mariae), <i>quod non ex eius | |
| 1972 concubitu, sed virgo peperit Christum. Hoc enim exemplo manifeste | |
| 1973 insinuatur fidelibus coniugatis, etiam servata pari consensu | |
| 1974 continentia, posse permanere vocarique coniugium, non permixto | |
| 1975 corporis sexu</i>.</p> | |
| 1976 <p title="III q. 29 a. 2 co."><a name="48118"><span class= | |
| 1977 "ref">[48118] IIIª q. 29 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1978 dicendum quod matrimonium sive coniugium dicitur verum ex hoc quod | |
| 1979 suam perfectionem attingit. Duplex est autem rei perfectio, prima | |
| 1980 et secunda. Prima quidem perfectio in ipsa forma rei consistit, ex | |
| 1981 qua speciem sortitur, secunda vero perfectio consistit in | |
| 1982 operatione rei, per quam res aliqualiter suum finem attingit. Forma | |
| 1983 autem matrimonii consistit in quadam indivisibili coniunctione | |
| 1984 animorum, per quam unus coniugum indivisibiliter alteri fidem | |
| 1985 servare tenetur. Finis autem matrimonii est proles generanda et | |
| 1986 educanda, ad quorum primum pervenitur per concubitum coniugalem; ad | |
| 1987 secundum, per alia opera viri et uxoris, quibus sibi invicem | |
| 1988 obsequuntur ad prolem nutriendam. Sic igitur dicendum est quod, | |
| 1989 quantum ad primam perfectionem, omnino verum fuit matrimonium | |
| 1990 virginis matris Dei et Ioseph, quia uterque consensit in copulam | |
| 1991 coniugalem; non autem expresse in copulam carnalem, nisi sub | |
| 1992 conditione, si Deo placeret. Unde et Angelus vocat Mariam coniugem | |
| 1993 Ioseph, dicens ad Ioseph, Matth. I, <i>noli timere accipere Mariam | |
| 1994 coniugem tuam</i>. Quod exponens Augustinus, in libro de nuptiis et | |
| 1995 concupiscentia, dicit, <i>coniux vocatur ex prima desponsationis | |
| 1996 fide, quam concubitu nec cognoverat, nec fuerat cogniturus</i>. | |
| 1997 Quantum vero ad secundam perfectionem, quae est per actum | |
| 1998 matrimonii, si hoc referatur ad carnalem concubitum, per quem | |
| 1999 proles generatur, non fuit illud matrimonium consummatum. Unde | |
| 2000 Ambrosius dicit, super Luc., <i>non te moveat quod Mariam Scriptura | |
| 2001 coniugem vocat. Non enim virginitatis ereptio, sed coniugii | |
| 2002 testificatio nuptiarum celebratio declaratur</i>. Habuit tamen | |
| 2003 illud matrimonium etiam secundam perfectionem quantum ad prolis | |
| 2004 educationem. Unde Augustinus dicit, in libro de nuptiis et | |
| 2005 concupiscentia, <i>omne nuptiarum bonum impletum est in illis | |
| 2006 parentibus Christi, proles, fides et sacramentum. Prolem | |
| 2007 cognoscimus ipsum dominum Iesum; fidem, quia nullum adulterium; | |
| 2008 sacramentum, quia nullum divortium. Solus ibi nuptialis concubitus | |
| 2009 non fuit</i>.</p> | |
| 2010 <p title="III q. 29 a. 2 ad 1"><a name="48119"><span class= | |
| 2011 "ref">[48119] IIIª q. 29 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2012 dicendum quod Hieronymus accipit ibi maritum ab actu matrimonii | |
| 2013 consummati.</p> | |
| 2014 <p title="III q. 29 a. 2 ad 2"><a name="48120"><span class= | |
| 2015 "ref">[48120] IIIª q. 29 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2016 dicendum quod nuptias Hieronymus vocat nuptialem concubitum.</p> | |
| 2017 <p title="III q. 29 a. 2 ad 3"><a name="48121"><span class= | |
| 2018 "ref">[48121] IIIª q. 29 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2019 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., beata virgo | |
| 2020 sic fuit desponsata Ioseph quod etiam esset domi habita. <i>Nam | |
| 2021 sicut in ea quae in domo viri concipit, intelligitur conceptio | |
| 2022 maritalis, sic in ea quae extra domum concipit, est suspecta | |
| 2023 coniunctio</i>. Et ita non esset sufficienter provisum famae beatae | |
| 2024 virginis per hoc quod fuit desponsata, nisi etiam fuisset domi | |
| 2025 habita. Unde quod dicit, et nollet eam traducere, melius | |
| 2026 intelligitur, idest, nollet eam diffamare in publicum, quam quod | |
| 2027 intelligatur de traductione in domum. Unde et Evangelista subdit | |
| 2028 quod voluit occulte dimittere eam. Quamvis tamen esset domi habita | |
| 2029 propter primam desponsationis fidem, nondum tamen intervenerat | |
| 2030 solemnis celebratio nuptiarum, propter quod etiam nondum carnaliter | |
| 2031 convenerant. Unde, sicut Chrysostomus dicit, <i>non dicit | |
| 2032 Evangelista, antequam duceretur in domum sponsi, etenim intus erat | |
| 2033 in domo. Consuetudo enim erat veteribus multoties in domo | |
| 2034 desponsatas habere</i>. Et ideo etiam Angelus dicit Ioseph, <i>ne | |
| 2035 timeas accipere Mariam coniugem tuam</i>, idest, ne timeas nuptias | |
| 2036 eius solemniter celebrare. Licet alii dicant quod nondum erat in | |
| 2037 domum introducta, sed solum desponsata. Primum tamen magis consonat | |
| 2038 Evangelio.</p> | |
| 2039 <br /> | |
| 2040 <div class="D">Quaestio 30</div> | |
| 2041 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2042 <p title="III q. 30 pr."><a name="48122"><span class="ref">[48122] | |
| 2043 IIIª q. 30 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 2044 Annuntiatione beatae virginis. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 2045 Primo, utrum conveniens fuerit ei annuntiari quod in ea generandum | |
| 2046 erat. Secundo, per quem erat ei annuntiandum. Tertio, per quem | |
| 2047 modum ei annuntiari debebat. Quarto, de ordine Annuntiationis.</p> | |
| 2048 <br /> | |
| 2049 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2050 <p title="III q. 30 a. 1 arg. 1"><a name="48123"><span class= | |
| 2051 "ref">[48123] IIIª q. 30 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2052 proceditur. Videtur quod non fuerit necessarium beatae virgini | |
| 2053 annuntiari quod in ea fiendum erat. Annuntiatio enim ad hoc solum | |
| 2054 necessarium videbatur ut virginis consensus haberetur. Sed | |
| 2055 consensus eius non videtur necessarius fuisse, quia conceptus | |
| 2056 virginis praenuntiatus fuit prophetia praedestinationis quae sine | |
| 2057 nostro completur arbitrio, ut dicit quaedam Glossa, Matth. I. Non | |
| 2058 ergo necessarium fuit quod talis Annuntiatio fieret.</p> | |
| 2059 <p title="III q. 30 a. 1 arg. 2"><a name="48124"><span class= | |
| 2060 "ref">[48124] IIIª q. 30 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2061 beata virgo incarnationis fidem habebat, sine qua nullus esse | |
| 2062 poterat in statu salutis, quia, ut dicitur Rom. III, <i>iustitia | |
| 2063 Dei est per fidem Iesu Christi</i>. Sed de eo quod aliquis per | |
| 2064 certitudinem credit, non indiget ulterius instrui. Ergo beatae | |
| 2065 virgini non fuit necessarium ut ei incarnatio filii | |
| 2066 annuntiaretur.</p> | |
| 2067 <p title="III q. 30 a. 1 arg. 3"><a name="48125"><span class= | |
| 2068 "ref">[48125] IIIª q. 30 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2069 sicut beata virgo corporaliter Christum concepit, ita quaelibet | |
| 2070 sancta anima concipit ipsum spiritualiter, unde apostolus dicit, | |
| 2071 Galat. IV, <i>filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur | |
| 2072 Christus in vobis</i>. Sed illis qui spiritualiter debent ipsum | |
| 2073 concipere, talis conceptio eis non annuntiatur. Ergo nec beatae | |
| 2074 virgini fuit annuntiandum quod esset in utero conceptura filium | |
| 2075 Dei.</p> | |
| 2076 <p title="III q. 30 a. 1 s. c."><a name="48126"><span class= | |
| 2077 "ref">[48126] IIIª q. 30 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2078 quod habetur Luc. I, quod Angelus dixit ei, <i>ecce, concipies in | |
| 2079 utero et paries filium</i>.</p> | |
| 2080 <p title="III q. 30 a. 1 co."><a name="48127"><span class= | |
| 2081 "ref">[48127] IIIª q. 30 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2082 dicendum quod congruum fuit beatae virgini annuntiari quod esset | |
| 2083 Christum conceptura. Primo quidem, ut servaretur congruus ordo | |
| 2084 coniunctionis filii Dei ad virginem, ut scilicet prius mens eius de | |
| 2085 ipso instrueretur quam carne eum conciperet. Unde Augustinus dicit, | |
| 2086 in libro de virginitate, <i>beatior Maria est percipiendo fidem | |
| 2087 Christi, quam concipiendo carnem Christi</i>. Et postea subdit, | |
| 2088 <i>materna propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius | |
| 2089 Christum corde quam carne gestasset</i>. Secundo, ut posset esse | |
| 2090 certior testis huius sacramenti, quando super hoc divinitus erat | |
| 2091 instructa. Tertio, ut voluntaria sui obsequii munera Deo offerret, | |
| 2092 ad quod se promptam obtulit, dicens, <i>ecce ancilla domini</i>. | |
| 2093 Quarto, ut ostenderetur esse quoddam spirituale matrimonium inter | |
| 2094 filium Dei et humanam naturam. Et ideo per Annuntiationem | |
| 2095 expetebatur consensus virginis loco totius humanae naturae.</p> | |
| 2096 <p title="III q. 30 a. 1 ad 1"><a name="48128"><span class= | |
| 2097 "ref">[48128] IIIª q. 30 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2098 dicendum quod prophetia praedestinationis completur sine nostro | |
| 2099 arbitrio causante, non tamen sine nostro arbitrio consentiente.</p> | |
| 2100 <p title="III q. 30 a. 1 ad 2"><a name="48129"><span class= | |
| 2101 "ref">[48129] IIIª q. 30 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2102 dicendum quod beata virgo expressam fidem habebat incarnationis | |
| 2103 futurae, sed, cum esset humilis, non tam alta de se sapiebat. Et | |
| 2104 ideo super hoc erat instruenda.</p> | |
| 2105 <p title="III q. 30 a. 1 ad 3"><a name="48130"><span class= | |
| 2106 "ref">[48130] IIIª q. 30 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2107 dicendum quod spiritualem conceptionem Christi, quae est per fidem, | |
| 2108 praecedit Annuntiatio quae est per fidei praedicationem, secundum | |
| 2109 quod <i>fides est ex auditu</i>, ut dicitur Rom. X. Nec tamen | |
| 2110 propter hoc aliquis pro certo scit se gratiam habere, sed scit | |
| 2111 veram fidem esse quam accipit.</p> | |
| 2112 <br /> | |
| 2113 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2114 <p title="III q. 30 a. 2 arg. 1"><a name="48131"><span class= | |
| 2115 "ref">[48131] IIIª q. 30 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2116 sic proceditur. Videtur quod beatae virgini non debuerit | |
| 2117 Annuntiatio fieri per Angelum. Supremis enim Angelis fit revelatio | |
| 2118 immediate a Deo, ut dicit Dionysius, VII cap. Cael. Hier. Sed mater | |
| 2119 Dei est super omnes Angelos exaltata. Ergo videtur quod immediate a | |
| 2120 Deo debuerit sibi annuntiari incarnationis mysterium, et non per | |
| 2121 Angelum.</p> | |
| 2122 <p title="III q. 30 a. 2 arg. 2"><a name="48132"><span class= | |
| 2123 "ref">[48132] IIIª q. 30 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, si | |
| 2124 in hoc oportebat servari communem ordinem, secundum quem divina | |
| 2125 hominibus per Angelos revelantur, similiter divina ad mulierem per | |
| 2126 virum deferuntur, unde et apostolus dicit, I Cor. XIV, <i>mulieres | |
| 2127 in Ecclesiis taceant, et si quid velint discere, domi viros suos | |
| 2128 interrogent</i>. Ergo videtur quod beatae virgini debuit annuntiari | |
| 2129 mysterium incarnationis per aliquem virum, praesertim quia Ioseph, | |
| 2130 vir eius, super hoc fuit ab Angelo instructus, ut legitur Matth. | |
| 2131 I.</p> | |
| 2132 <p title="III q. 30 a. 2 arg. 3"><a name="48133"><span class= | |
| 2133 "ref">[48133] IIIª q. 30 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2134 nullus potest congrue annuntiare quod ignorat. Sed supremi Angeli | |
| 2135 non plene cognoverunt incarnationis mysterium, unde Dionysius VII | |
| 2136 cap. Cael. Hier., ex eorum persona dicit esse intelligendam | |
| 2137 quaestionem quae ponitur Isaiae LXIII, <i>quis est iste qui venit | |
| 2138 de Edom?</i> Ergo videtur quod per nullum Angelum potuit | |
| 2139 convenienter Annuntiatio incarnationis fieri.</p> | |
| 2140 <p title="III q. 30 a. 2 arg. 4"><a name="48134"><span class= | |
| 2141 "ref">[48134] IIIª q. 30 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2142 maiora sunt per maiores nuntios annuntianda. Sed mysterium | |
| 2143 incarnationis est maximum inter omnia alia quae per Angelos sunt | |
| 2144 hominibus annuntiata. Ergo videtur quod, si per aliquem Angelum | |
| 2145 annuntiari debuit, quod annuntiandum fuit per aliquem de supremo | |
| 2146 ordine. Sed Gabriel non est de supremo ordine, sed de ordine | |
| 2147 Archangelorum, qui est penultimus, unde cantat Ecclesia, | |
| 2148 <i>Gabrielem Archangelum scimus divinitus te esse affatum</i>. Non | |
| 2149 ergo huiusmodi Annuntiatio per Gabrielem Archangelum convenienter | |
| 2150 facta est.</p> | |
| 2151 <p title="III q. 30 a. 2 s. c."><a name="48135"><span class= | |
| 2152 "ref">[48135] IIIª q. 30 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2153 quod dicitur Luc. I, <i>missus est Gabriel Angelus a Deo,</i> et | |
| 2154 cetera.</p> | |
| 2155 <p title="III q. 30 a. 2 co."><a name="48136"><span class= | |
| 2156 "ref">[48136] IIIª q. 30 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2157 dicendum quod conveniens fuit matri Dei annuntiari per Angelum | |
| 2158 divinae incarnationis mysterium, propter tria. Primo quidem, ut in | |
| 2159 hoc etiam servaretur divina ordinatio, secundum quam mediantibus | |
| 2160 Angelis divina ad homines perveniunt. Unde dicit Dionysius, IV cap. | |
| 2161 Cael. Hier., quod <i>divinum Iesu benignitatis mysterium Angeli | |
| 2162 primum edocti sunt, postea per ipsos ad nos cognitionis gratia | |
| 2163 transivit. Sic igitur divinissimus Gabriel Zachariam quidem docebat | |
| 2164 prophetam esse futurum ex ipso, Mariam autem, quomodo in ipsa | |
| 2165 fieret thearchicum ineffabilis Dei formationis mysterium</i>. | |
| 2166 Secundo, hoc fuit conveniens reparationi humanae, quae futura erat | |
| 2167 per Christum. Unde Beda dicit, in homilia, <i>aptum humanae | |
| 2168 restaurationis principium ut Angelus a Deo mitteretur ad virginem | |
| 2169 partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit | |
| 2170 causa cum serpens a Diabolo mittebatur ad mulierem spiritu | |
| 2171 superbiae decipiendam</i>. Tertio, quia hoc congruebat virginitati | |
| 2172 matris Dei. Unde Hieronymus dicit in sermone assumptionis, <i>bene | |
| 2173 Angelus ad virginem mittitur, quia semper est Angelis cognata | |
| 2174 virginitas. Profecto in carne praeter carnem vivere non terrena | |
| 2175 vita est, sed caelestis</i>.</p> | |
| 2176 <p title="III q. 30 a. 2 ad 1"><a name="48137"><span class= | |
| 2177 "ref">[48137] IIIª q. 30 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2178 dicendum quod mater Dei superior erat Angelis quantum ad dignitatem | |
| 2179 ad quam divinitus eligebatur. Sed quantum ad statum praesentis | |
| 2180 vitae, inferior erat Angelis. Quia etiam ipse Christus, ratione | |
| 2181 passibilis vitae, <i>modico ab Angelis minoratus est</i>, ut | |
| 2182 dicitur Heb. II. Sed quia tamen Christus fuit viator et | |
| 2183 comprehensor, quantum ad cognitionem divinorum non indigebat ab | |
| 2184 Angelis instrui. Sed mater Dei nondum erat in statu comprehensorum. | |
| 2185 Et ideo de divino conceptu per Angelos instruenda erat.</p> | |
| 2186 <p title="III q. 30 a. 2 ad 2"><a name="48138"><span class= | |
| 2187 "ref">[48138] IIIª q. 30 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2188 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in sermone de assumptione, | |
| 2189 beata virgo Maria vera existimatione ab aliquibus generalibus | |
| 2190 excipitur. Quia nec conceptus multiplicavit, nec sub viri, idest | |
| 2191 mariti, potestate fuit, <i>quae integerrimis visceribus de spiritu | |
| 2192 sancto Christum suscepit</i>. Et ideo non debuit mediante viro | |
| 2193 instrui de mysterio incarnationis, sed mediante Angelo. Propter | |
| 2194 quod etiam ipsa prius est instructa quam Ioseph, nam ipsa instructa | |
| 2195 est ante conceptum, Ioseph autem post eius conceptum.</p> | |
| 2196 <p title="III q. 30 a. 2 ad 3"><a name="48139"><span class= | |
| 2197 "ref">[48139] IIIª q. 30 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2198 dicendum quod, sicut patet ex auctoritate Dionysii inducta, Angeli | |
| 2199 incarnationis mysterium cognoverunt, sed tamen interrogant, | |
| 2200 perfectius scire cupientes a Christo huius mysterii rationes, quae | |
| 2201 sunt incomprehensibiles omni creato intellectui. Unde maximus dicit | |
| 2202 quod <i>utrum Angeli cognoverint futuram incarnationem, ambigere | |
| 2203 non oportet. Latuit autem eos investigabilis domini conceptio, | |
| 2204 atque modus qualiter totus in genitore, totus manebat in omnibus, | |
| 2205 nec non et in virginis cellula</i>.</p> | |
| 2206 <p title="III q. 30 a. 2 ad 4"><a name="48140"><span class= | |
| 2207 "ref">[48140] IIIª q. 30 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2208 dicendum quod quidam dicunt Gabrielem fuisse de supremo ordine, | |
| 2209 propter hoc quod Gregorius dicit, <i>summum Angelum venire dignum | |
| 2210 fuerat, qui summum omnium nuntiabat</i>. Sed ex hoc non habetur | |
| 2211 quod fuerit summus inter omnes ordines, sed respectu Angelorum, | |
| 2212 fuit enim de ordine Archangelorum. Unde et Ecclesia eum Archangelum | |
| 2213 nominat, et Gregorius ipse dicit, in homilia de centum ovibus, quod | |
| 2214 <i>Archangeli dicuntur qui summa annuntiant</i>. Satis est ergo | |
| 2215 credibile quod sit summus in ordine Archangelorum. Et, sicut | |
| 2216 Gregorius dicit, hoc nomen officio suo congruit, <i>Gabriel enim | |
| 2217 Dei fortitudo nominatur. Per Dei ergo fortitudinem nuntiandum erat | |
| 2218 quia virtutum dominus et potens in praelio ad debellandas | |
| 2219 potestates aereas veniebat</i>.</p> | |
| 2220 <br /> | |
| 2221 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2222 <p title="III q. 30 a. 3 arg. 1"><a name="48141"><span class= | |
| 2223 "ref">[48141] IIIª q. 30 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2224 proceditur. Videtur quod Angelus annuntians non debuerit virgini | |
| 2225 apparere visione corporali. <i>Dignior enim est intellectualis | |
| 2226 visio quam corporalis</i>, ut Augustinus dicit, XII super Gen. ad | |
| 2227 Litt., et praecipue ipsi Angelo magis conveniens, nam visione | |
| 2228 intellectuali videtur Angelus in sua substantia; visione autem | |
| 2229 corporali videtur in assumpta figura corporea. Sed sicut ad | |
| 2230 annuntiandum conceptum divinum decebat venire summum nuntium, ita | |
| 2231 etiam videtur quod decuerit esse summum genus visionis. Ergo | |
| 2232 videtur quod Angelus annuntians apparuit virgini visione | |
| 2233 intellectuali.</p> | |
| 2234 <p title="III q. 30 a. 3 arg. 2"><a name="48142"><span class= | |
| 2235 "ref">[48142] IIIª q. 30 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2236 visio imaginaria videtur etiam esse nobilior quam visio corporalis, | |
| 2237 sicut imaginatio est altior potentia quam sensus. Sed Angelus | |
| 2238 apparuit Ioseph in somnis, secundum imaginariam visionem, ut patet | |
| 2239 Matth. I et II. Ergo videtur quod etiam apparere debuerit beatae | |
| 2240 virgini imaginaria visione, et non corporali.</p> | |
| 2241 <p title="III q. 30 a. 3 arg. 3"><a name="48143"><span class= | |
| 2242 "ref">[48143] IIIª q. 30 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2243 corporalis visio spiritualis substantiae videntes stupefacit, unde | |
| 2244 etiam de ipsa virgine cantatur, <i>et expavescit virgo de | |
| 2245 lumine</i>. Sed melius fuisset quod a tali turbatione mens eius | |
| 2246 esset praeservata. Non ergo fuit conveniens quod huiusmodi | |
| 2247 Annuntiatio fieret per visionem corporalem.</p> | |
| 2248 <p title="III q. 30 a. 3 s. c."><a name="48144"><span class= | |
| 2249 "ref">[48144] IIIª q. 30 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2250 quod Augustinus, in quodam sermone, inducit beatam virginem sic | |
| 2251 dicentem, <i>venit ad me Gabriel Archangelus facie rutilans, veste | |
| 2252 coruscans, incessu mirabilis</i>. Sed haec non possunt pertinere | |
| 2253 nisi ad corpoream visionem. Ergo corporea visione Angelus | |
| 2254 annuntians beatae virgini apparuit.</p> | |
| 2255 <p title="III q. 30 a. 3 co."><a name="48145"><span class= | |
| 2256 "ref">[48145] IIIª q. 30 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2257 dicendum quod Angelus annuntians apparuit matri Dei corporea | |
| 2258 visione. Et hoc conveniens fuit, primo quidem, quantum ad id quod | |
| 2259 annuntiabatur. Venerat enim Angelus annuntiare incarnationem | |
| 2260 invisibilis Dei. Unde etiam conveniens fuit ut ad huius rei | |
| 2261 declarationem invisibilis creatura formam assumeret in qua | |
| 2262 visibiliter appareret, cum etiam omnes apparitiones veteris | |
| 2263 testamenti ad hanc apparitionem ordinentur, qua filius Dei in carne | |
| 2264 apparuit. Secundo, congruum fuit dignitati matris Dei, quae non | |
| 2265 solum in mente, sed in corporeo ventre erat Dei filium receptura. | |
| 2266 Et ideo non solum mens eius, sed etiam sensus corporei erant | |
| 2267 visione angelica refovendi. Tertio, congruit certitudini eius quod | |
| 2268 annuntiabatur. Ea enim quae sunt oculis subiecta, certius | |
| 2269 apprehendimus quam ea quae imaginamur. Unde Chrysostomus dicit, | |
| 2270 super Matth., quod Angelus non in somnis, immo visibiliter virgini | |
| 2271 astitit. <i>Nam quia magnam valde relationem ab Angelo accipiebat, | |
| 2272 egebat ante tantae rei eventum visione solemni</i>.</p> | |
| 2273 <p title="III q. 30 a. 3 ad 1"><a name="48146"><span class= | |
| 2274 "ref">[48146] IIIª q. 30 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2275 dicendum quod intellectualis visio est potior quam visio imaginaria | |
| 2276 vel corporalis si sit sola. Sed ipse Augustinus dicit quod est | |
| 2277 excellentior prophetia quae habet simul intellectualem et | |
| 2278 imaginariam visionem, quam illa quae habet alterum tantum. Beata | |
| 2279 autem virgo non solum percepit visionem corporalem, sed etiam | |
| 2280 intellectualem illuminationem. Unde talis apparitio nobilior fuit. | |
| 2281 Fuisset tamen nobilior si ipsum Angelum intellectuali visione in | |
| 2282 sua substantia vidisset. Sed hoc non patiebatur status hominis | |
| 2283 viatoris, quod Angelum per essentiam videret.</p> | |
| 2284 <p title="III q. 30 a. 3 ad 2"><a name="48147"><span class= | |
| 2285 "ref">[48147] IIIª q. 30 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2286 dicendum quod imaginatio quidem est altior potentia quam sensus | |
| 2287 exterior, quia tamen principium humanae cognitionis est sensus, in | |
| 2288 eo consistit maxima certitudo; quia semper oportet quod principia | |
| 2289 cognitionis sint certiora. Et ideo Ioseph, cui Angelus in somnis | |
| 2290 apparuit, non ita excellentem apparitionem habuit sicut beata | |
| 2291 virgo.</p> | |
| 2292 <p title="III q. 30 a. 3 ad 3"><a name="48148"><span class= | |
| 2293 "ref">[48148] IIIª q. 30 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2294 dicendum quod, sicut Ambrosius dicit, super Luc., <i>perturbamur et | |
| 2295 a nostro alienamur affectu, quando restringimur alicuius superioris | |
| 2296 potestatis occursu</i>. Et hoc non solum contingit in visione | |
| 2297 corporali, sed etiam in visione imaginaria. Unde Gen. XV dicitur | |
| 2298 quod, <i>cum sol occubuisset, sopor irruit super Abraham, et horror | |
| 2299 magnus et tenebrosus invasit eum</i>. Talis tamen perturbatio | |
| 2300 hominis non tantum homini nocet ut propter eam debeat angelica | |
| 2301 apparitio praetermitti. Primo quidem, quia ex hoc ipso quod homo | |
| 2302 supra seipsum elevatur, quod ad eius pertinet dignitatem, pars eius | |
| 2303 inferior debilitatur, ex quo provenit perturbatio praedicta, sicut | |
| 2304 etiam, calore naturali ad interiora reducto, exteriora tremunt. | |
| 2305 Secundo quia, sicut Origenes dicit, super Luc., <i>Angelus | |
| 2306 apparens, sciens hanc esse humanam naturam, primum perturbationi | |
| 2307 humanae medetur</i>. Unde tam Zachariae quam Mariae, post | |
| 2308 turbationem, dixit, <i>ne timeas</i>. Et propter hoc, ut legitur in | |
| 2309 vita Antonii, <i>non difficilis est bonorum spirituum malorumque | |
| 2310 discretio. Si enim post timorem successerit gaudium, a domino | |
| 2311 venisse sciamus auxilium, quia securitas animae praesentis | |
| 2312 maiestatis indicium est. Si autem incussa formido permanserit | |
| 2313 hostis est qui videtur</i>. Ipsa etiam turbatio virginis conveniens | |
| 2314 fuit verecundiae virginali. Quia, ut Ambrosius dicit, super Luc., | |
| 2315 <i>trepidare virginum est, et ad omnes viri ingressus pavere, omnes | |
| 2316 viri affatus vereri</i>. Quidam tamen dicunt quod, cum beata virgo | |
| 2317 assueta esset visionibus Angelorum, non fuit turbata in visione | |
| 2318 Angeli, sed in admiratione eorum quae ei ab Angelo dicebantur, quia | |
| 2319 de se tam magnifica non cogitabat. Unde et Evangelista non dicit | |
| 2320 quod turbata fuerit in visione Angeli, sed, in sermone eius.</p> | |
| 2321 <br /> | |
| 2322 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2323 <p title="III q. 30 a. 4 arg. 1"><a name="48149"><span class= | |
| 2324 "ref">[48149] IIIª q. 30 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2325 proceditur. Videtur quod Annuntiatio non fuerit convenienti ordine | |
| 2326 perfecta. Dignitas enim matris Dei dependet ex prole concepta. Sed | |
| 2327 causa prius debet manifestari quam effectus. Ergo primo debuit | |
| 2328 Angelus virgini annuntiare conceptum prolis, quam eius dignitatem | |
| 2329 exprimere eam salutando.</p> | |
| 2330 <p title="III q. 30 a. 4 arg. 2"><a name="48150"><span class= | |
| 2331 "ref">[48150] IIIª q. 30 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2332 probatio aut praetermitti debet, in his quae dubia non sunt, aut | |
| 2333 praemitti, in his quae dubia esse possunt. Sed Angelus primo | |
| 2334 videtur annuntiasse id de quo virgo dubitaret, et dubitando | |
| 2335 quaereret, dicens, quomodo fiet istud? Et postea probationem | |
| 2336 adiunxit, tum ex exemplo Elisabeth, tum ex Dei omnipotentia. Ergo | |
| 2337 inconvenienti ordine Annuntiatio per Angelum est effecta.</p> | |
| 2338 <p title="III q. 30 a. 4 arg. 3"><a name="48151"><span class= | |
| 2339 "ref">[48151] IIIª q. 30 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2340 maius non potest sufficienter probari per minus. Sed maius fuit | |
| 2341 virginem parere quam vetulam. Ergo non fuit sufficiens probatio | |
| 2342 Angeli probantis conceptum virginis ex conceptu senis.</p> | |
| 2343 <p title="III q. 30 a. 4 s. c."><a name="48152"><span class= | |
| 2344 "ref">[48152] IIIª q. 30 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2345 quod dicitur Rom. XIII, quae a Deo sunt, ordinata sunt. Angelus | |
| 2346 autem missus est a Deo ad hoc quod virgini annuntiaret, ut dicitur | |
| 2347 Luc. I. Ergo ordinatissime fuit Annuntiatio per Angelum | |
| 2348 completa.</p> | |
| 2349 <p title="III q. 30 a. 4 co."><a name="48153"><span class= | |
| 2350 "ref">[48153] IIIª q. 30 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2351 dicendum quod Annuntiatio congruo ordine per Angelum est perfecta. | |
| 2352 Tria enim Angelus intendebat circa virginem. Primo quidem, reddere | |
| 2353 mentem eius attentam ad tantae rei considerationem. Quod quidem | |
| 2354 fecit eam salutando quadam nova et insolita salutatione. Unde | |
| 2355 Origenes dicit, super Luc., quod, <i>si scivisset ad alium quempiam | |
| 2356 similem factum esse sermonem (utpote quae habebat legis scientiam), | |
| 2357 nunquam eam, quasi peregrina, talis salutatio terruisset</i>. In | |
| 2358 qua quidem salutatione praemisit idoneitatem eius ad conceptum, in | |
| 2359 eo quod dixit, gratia plena; expressit conceptum, in eo quod dixit, | |
| 2360 dominus tecum; et praenuntiavit honorem consequentem, cum dixit, | |
| 2361 benedicta tu in mulieribus. Secundo autem, intendebat eam instruere | |
| 2362 de mysterio incarnationis, quod in ea erat implendum. Quod quidem | |
| 2363 fecit praenuntiando conceptum et partum, dicens, ecce, concipies in | |
| 2364 utero, etc.; et ostendendo dignitatem prolis conceptae, cum dixit, | |
| 2365 hic erit magnus; et etiam demonstrando modum conceptionis, cum | |
| 2366 dixit, spiritus sanctus superveniet in te. Tertio, intendebat | |
| 2367 animum eius inducere ad consensum. Quod quidem fecit exemplo | |
| 2368 Elisabeth; et ratione ex divina omnipotentia sumpta.</p> | |
| 2369 <p title="III q. 30 a. 4 ad 1"><a name="48154"><span class= | |
| 2370 "ref">[48154] IIIª q. 30 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2371 dicendum quod animo humili nihil est mirabilius quam auditus suae | |
| 2372 excellentiae. Admiratio autem maxime attentionem animi facit. Et | |
| 2373 ideo Angelus, volens mentem virginis attentam reddere ad auditum | |
| 2374 tanti mysterii, ab eius laude incoepit.</p> | |
| 2375 <p title="III q. 30 a. 4 ad 2"><a name="48155"><span class= | |
| 2376 "ref">[48155] IIIª q. 30 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2377 dicendum quod Ambrosius expresse dicit, super Luc., quod beata | |
| 2378 virgo de verbis Angeli non dubitavit. Dicit enim, <i>temperatior | |
| 2379 est Mariae responsio quam verba sacerdotis. Haec ait, quomodo fiet | |
| 2380 istud? Ille respondit, unde hoc sciam? Negat ille se credere, qui | |
| 2381 negat se scire ista. Non dubitat esse faciendum quod, quomodo fieri | |
| 2382 possit, inquirit</i>. Augustinus tamen videtur dicere quod | |
| 2383 dubitaverit. Dicit enim, in libro quaestionum veteris et novi | |
| 2384 Test., <i>ambigenti Mariae de conceptu, possibilitatem Angelus | |
| 2385 praedicat</i>. Sed talis dubitatio magis est admirationis quam | |
| 2386 incredulitatis. Et ideo Angelus probationem inducit, non ad | |
| 2387 auferendam infidelitatem, sed ad removendam eius admirationem.</p> | |
| 2388 <p title="III q. 30 a. 4 ad 3"><a name="48156"><span class= | |
| 2389 "ref">[48156] IIIª q. 30 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2390 dicendum quod, sicut Ambrosius dicit, in Hexaemeron, <i>ob hoc | |
| 2391 multae steriles praevenerunt, ut partus credatur virginis</i>. Et | |
| 2392 ideo conceptus Elisabeth sterilis inducitur, non quasi sufficiens | |
| 2393 argumentum, sed quasi quoddam figurale exemplum. Et ideo, ad | |
| 2394 confirmationem huius exempli, subditur argumentum efficax ex | |
| 2395 omnipotentia divina.</p> | |
| 2396 <br /> | |
| 2397 <div class="D">Quaestio 31</div> | |
| 2398 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2399 <p title="III q. 31 pr."><a name="48157"><span class="ref">[48157] | |
| 2400 IIIª q. 31 pr.</span></a> Deinde considerandum est de ipsa | |
| 2401 conceptione salvatoris. Et primo, quantum ad materiam de qua corpus | |
| 2402 eius conceptum est; secundo, quantum ad conceptionis auctorem; | |
| 2403 tertio, quantum ad modum et ordinem conceptionis. Circa primum | |
| 2404 quaeruntur octo. Primo, utrum caro Christi fuerit sumpta ab Adam. | |
| 2405 Secundo, utrum fuerit sumpta de David. Tertio, de genealogia | |
| 2406 Christi quae in Evangeliis ponitur. Quarto, utrum decuerit Christum | |
| 2407 nasci de femina quinto, utrum fuerit de purissimis sanguinibus | |
| 2408 virginis corpus eius formatum. Sexto, utrum caro Christi fuerit in | |
| 2409 antiquis patribus secundum aliquid signatum. Septimo, utrum caro | |
| 2410 Christi in patribus fuerit peccato obnoxia. Octavo, utrum fuerit | |
| 2411 decimata in lumbis Abrahae.</p> | |
| 2412 <br /> | |
| 2413 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2414 <p title="III q. 31 a. 1 arg. 1"><a name="48158"><span class= | |
| 2415 "ref">[48158] IIIª q. 31 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2416 proceditur. Videtur quod caro Christi non fuerit sumpta ex Adam. | |
| 2417 Dicit enim apostolus, I Cor. XV, <i>primus homo de terra, terrenus, | |
| 2418 secundus homo de caelo, caelestis</i>. Primus autem homo est Adam, | |
| 2419 secundus homo est Christus. Ergo Christus non est ex Adam, sed | |
| 2420 habet ab eo distinctam originem.</p> | |
| 2421 <p title="III q. 31 a. 1 arg. 2"><a name="48159"><span class= | |
| 2422 "ref">[48159] IIIª q. 31 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2423 conceptio Christi debuit esse maxime miraculosa. Sed maius est | |
| 2424 miraculum formare corpus hominis ex limo terrae quam ex materia | |
| 2425 humana, quae de Adam trahitur. Ergo videtur quod non fuit | |
| 2426 conveniens Christum ab Adam carnem assumpsisse. Ergo videtur quod | |
| 2427 corpus Christi non debuit formari de massa humani generis derivata | |
| 2428 ab Adam, sed de aliqua alia materia.</p> | |
| 2429 <p title="III q. 31 a. 1 arg. 3"><a name="48160"><span class= | |
| 2430 "ref">[48160] IIIª q. 31 a. 1 arg. 3</span></a> <i>Praeterea, | |
| 2431 peccatum in hunc mundum intravit per hominem unum</i>, scilicet | |
| 2432 Adam, quia omnes in eo gentes originaliter peccaverunt, ut patet | |
| 2433 Rom. V. Sed si corpus Christi fuisset ab Adam sumptum, ipse etiam | |
| 2434 in Adam originaliter fuisset quando peccavit. Ergo peccatum | |
| 2435 originale contraxisset. Quod non decebat Christi puritatem. Non | |
| 2436 ergo corpus Christi est formatum de materia sumpta ab Adam.</p> | |
| 2437 <p title="III q. 31 a. 1 s. c."><a name="48161"><span class= | |
| 2438 "ref">[48161] IIIª q. 31 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2439 quod apostolus dicit, ad Heb. II, <i>nusquam Angelos | |
| 2440 apprehendit</i>, scilicet filius Dei, <i>sed semen Abrahae | |
| 2441 apprehendit</i>. Semen autem Abrahae sumptum est ab Adam. Ergo | |
| 2442 corpus Christi fuit formatum de materia ex Adam sumpta.</p> | |
| 2443 <p title="III q. 31 a. 1 co."><a name="48162"><span class= | |
| 2444 "ref">[48162] IIIª q. 31 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2445 dicendum quod Christus humanam naturam assumpsit ut eam a | |
| 2446 corruptione purgaret. Non autem purgatione indigebat humana natura | |
| 2447 nisi secundum quod infecta erat per originem vitiatam qua ex Adam | |
| 2448 descendebat. Et ideo conveniens fuit ut carnem sumeret ex materia | |
| 2449 ab Adam derivata, ut ipsa natura per assumptionem curaretur.</p> | |
| 2450 <p title="III q. 31 a. 1 ad 1"><a name="48163"><span class= | |
| 2451 "ref">[48163] IIIª q. 31 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2452 dicendum quod secundus homo, idest Christus, dicitur esse de caelo | |
| 2453 non quidem quantum ad materiam corporis, sed vel quantum ad | |
| 2454 virtutem formativam corporis; vel etiam quantum ad ipsam eius | |
| 2455 divinitatem. Secundum autem materiam corpus Christi fuit terrenum, | |
| 2456 sicut et corpus Adae.</p> | |
| 2457 <p title="III q. 31 a. 1 ad 2"><a name="48164"><span class= | |
| 2458 "ref">[48164] IIIª q. 31 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2459 dicendum quod, sicut supra dictum est, mysterium incarnationis | |
| 2460 Christi est quiddam miraculosum, non sicut ordinatum ad | |
| 2461 confirmationem fidei, sed sicut articulus fidei. Et ideo in | |
| 2462 mysterio incarnationis non requiritur quid sit maius miraculum, | |
| 2463 sicut in miraculis quae fiunt ad confirmationem fidei, sed quid sit | |
| 2464 divinae sapientiae convenientius, et magis expediens humanae | |
| 2465 saluti, quod requiritur in omnibus quae fidei sunt. Vel potest dici | |
| 2466 quod in mysterio incarnationis non solum attenditur miraculum ex | |
| 2467 materia conceptus, sed magis ex modo conceptionis et partus, quia | |
| 2468 scilicet virgo concepit et peperit Deum.</p> | |
| 2469 <p title="III q. 31 a. 1 ad 3"><a name="48165"><span class= | |
| 2470 "ref">[48165] IIIª q. 31 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2471 dicendum quod, sicut supra dictum est, corpus Christi fuit in Adam | |
| 2472 secundum corpulentam substantiam, quia scilicet ipsa materia | |
| 2473 corporalis corporis Christi derivata est ab Adam, non autem fuit | |
| 2474 ibi secundum seminalem rationem, quia non est concepta ex virili | |
| 2475 semine. Et ideo non contraxit originale peccatum sicut et ceteri, | |
| 2476 qui ab Adam per viam virilis seminis derivantur.</p> | |
| 2477 <br /> | |
| 2478 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2479 <p title="III q. 31 a. 2 arg. 1"><a name="48166"><span class= | |
| 2480 "ref">[48166] IIIª q. 31 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2481 sic proceditur. Videtur quod Christus non sumpserit carnem de | |
| 2482 semine David. Matthaeus enim, genealogiam Christi texens, eam ad | |
| 2483 Ioseph perduxit. Ioseph autem non fuit pater Christi, ut supra | |
| 2484 ostensum est. Non ergo videtur quod Christus de genere David | |
| 2485 descenderit.</p> | |
| 2486 <p title="III q. 31 a. 2 arg. 2"><a name="48167"><span class= | |
| 2487 "ref">[48167] IIIª q. 31 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2488 Aaron fuit de tribu levi, ut patet Exod. VI, Maria autem, mater | |
| 2489 Christi, cognata dicitur Elisabeth, quae est filia Aaron, ut patet | |
| 2490 Luc. I. Cum ergo David de tribu Iuda fuerit, ut patet Matth. I, | |
| 2491 videtur quod Christus de semine David non descenderit.</p> | |
| 2492 <p title="III q. 31 a. 2 arg. 3"><a name="48168"><span class= | |
| 2493 "ref">[48168] IIIª q. 31 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2494 Ierem. XXII dicitur de Iechonia, <i>scribe virum istum sterilem, | |
| 2495 nec enim erit de semine eius vir qui sedeat super solium David</i>. | |
| 2496 Sed de Christo dicitur Isaiae IX, <i>super solium David | |
| 2497 sedebit</i>. Ergo Christus non fuit de semine Iechoniae. Et per | |
| 2498 consequens nec de genere David, quia Matthaeus a David per | |
| 2499 Iechoniam seriem generationis perducit.</p> | |
| 2500 <p title="III q. 31 a. 2 s. c."><a name="48169"><span class= | |
| 2501 "ref">[48169] IIIª q. 31 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2502 quod dicitur Rom. I, <i>qui factus est ei ex semine David secundum | |
| 2503 carnem</i>.</p> | |
| 2504 <p title="III q. 31 a. 2 co."><a name="48170"><span class= | |
| 2505 "ref">[48170] IIIª q. 31 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2506 dicendum quod Christus specialiter duorum antiquorum patrum filius | |
| 2507 dicitur esse, Abrahae scilicet et David, ut patet Matth. I. Cuius | |
| 2508 est multiplex ratio. Prima quidem, quia ad hos specialiter de | |
| 2509 Christo repromissio facta est. Dictum est enim Abrahae, Gen. XXII, | |
| 2510 <i>benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae</i>, quod | |
| 2511 apostolus de Christo exponit, dicens, Galat. III, <i>Abrahae dictae | |
| 2512 sunt promissiones, et semini eius. Non dicit et seminibus, quasi in | |
| 2513 multis, sed, quasi in uno, et semini tuo, qui est Christus</i>. Ad | |
| 2514 David autem dictum est, <i>de fructu ventris tui ponam super sedem | |
| 2515 tuam</i>. Unde et populi Iudaeorum, ut regem honorifice | |
| 2516 suscipientes, dicebant, Matth. XXI, <i>hosanna filio David</i>. | |
| 2517 Secunda ratio est quia Christus futurus erat rex, propheta et | |
| 2518 sacerdos. Abraham autem sacerdos fuit, ut patet ex hoc quod dominus | |
| 2519 dixit ad eum, Gen. XV, <i>sume tibi vaccam triennem,</i> et cetera. | |
| 2520 Fuit etiam propheta, secundum id quod dicitur Gen. XX, <i>propheta | |
| 2521 est, et orabit pro te</i>. David autem rex fuit et propheta. Tertia | |
| 2522 ratio est quia in Abraham primo incoepit circumcisio, in David | |
| 2523 autem maxime manifestata est Dei electio, secundum illud quod | |
| 2524 dicitur I Reg. XIII, <i>quaesivit sibi dominus virum iuxta cor | |
| 2525 suum</i>. Et ideo utriusque filius Christus specialissime dicitur, | |
| 2526 ut ostendatur esse in salutem circumcisioni et electioni | |
| 2527 gentilium.</p> | |
| 2528 <p title="III q. 31 a. 2 ad 1"><a name="48171"><span class= | |
| 2529 "ref">[48171] IIIª q. 31 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2530 dicendum quod obiectio fuit Fausti Manichaei, volentis probare | |
| 2531 Christum non esse filium David, quia non est conceptus ex Ioseph, | |
| 2532 usque ad quem seriem generationis Matthaeus perducit. Contra quod | |
| 2533 Augustinus respondet, XXIII libro contra Faustum, quod, <i>cum idem | |
| 2534 Evangelista dicat virum Mariae esse Ioseph, et Christi matrem | |
| 2535 virginem esse, et Christum ex semine David, quid restat nisi | |
| 2536 credere Mariam non fuisse extraneam a cognatione David; et eam | |
| 2537 Ioseph coniugem non frustra appellatam, propter animorum | |
| 2538 confoederationem, quamvis ei non fuerit carne commixtus; et quod | |
| 2539 potius propter dignitatem virilem ordo generationum ad Ioseph | |
| 2540 perducitur? Sic ergo nos credimus etiam Mariam fuisse in cognatione | |
| 2541 David, quia Scripturis credimus, quae utrumque dicunt, et Christum | |
| 2542 ex semine David secundum carnem, et eius matrem Mariam, non cum | |
| 2543 viro concumbendo, sed virginem</i>. Ut enim dicit Hieronymus, super | |
| 2544 Matth., <i>ex una tribu fuit Ioseph et Maria, unde et secundum | |
| 2545 legem eam accipere cogebatur ut propinquam. Propter quod et simul | |
| 2546 censentur in Bethlehem, quasi de una stirpe generati</i>.</p> | |
| 2547 <p title="III q. 31 a. 2 ad 2"><a name="48172"><span class= | |
| 2548 "ref">[48172] IIIª q. 31 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2549 dicendum quod huic obiectioni Gregorius Nazianzenus respondet | |
| 2550 dicens quod hoc nutu superno contigit, ut regium genus sacerdotali | |
| 2551 stirpi iungeretur, ut Christus, qui rex est et sacerdos, ab | |
| 2552 utrisque nasceretur secundum carnem. Unde et Aaron, qui fuit primus | |
| 2553 sacerdos secundum legem, duxit ex tribu Iudae coniugem Elisabeth, | |
| 2554 filiam Aminadab. Sic ergo potuit fieri ut pater Elisabeth aliquam | |
| 2555 uxorem habuerit de stirpe David, ratione cuius beata virgo Maria, | |
| 2556 quae fuit de stirpe David, esset Elisabeth cognata. Vel potius e | |
| 2557 converso quod pater beatae Mariae, de stirpe David existens, uxorem | |
| 2558 habuerit de stirpe Aaron. Vel, sicut Augustinus dicit, XXIII contra | |
| 2559 Faustum, si Ioachim, pater Mariae, de stirpe Aaron fuit (ut Faustus | |
| 2560 haereticus per quasdam Scripturas apocryphas asserebat), credendum | |
| 2561 est quod mater Ioachim fuerit de stirpe David, vel etiam uxor eius, | |
| 2562 ita quod per aliquem modum dicamus Mariam fuisse de progenie | |
| 2563 David.</p> | |
| 2564 <p title="III q. 31 a. 2 ad 3"><a name="48173"><span class= | |
| 2565 "ref">[48173] IIIª q. 31 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2566 dicendum quod per illam auctoritatem propheticam, sicut Ambrosius | |
| 2567 dicit, super Luc., <i>non negatur ex semine Iechoniae posteros | |
| 2568 nascituros. Et ideo de semine eius Christus est. Et quod regnavit | |
| 2569 Christus, non contra prophetiam est, non enim saeculari honore | |
| 2570 regnavit; ipse enim dixit, regnum meum non est de hoc | |
| 2571 mundo</i>.</p> | |
| 2572 <br /> | |
| 2573 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2574 <p title="III q. 31 a. 3 arg. 1"><a name="48174"><span class= | |
| 2575 "ref">[48174] IIIª q. 31 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2576 proceditur. Videtur quod genealogia Christi inconvenienter ab | |
| 2577 Evangelistis texatur. Dicitur enim Isaiae LIII de Christo, | |
| 2578 <i>generationem eius quis enarrabit?</i> Ergo non fuit Christi | |
| 2579 generatio enarranda.</p> | |
| 2580 <p title="III q. 31 a. 3 arg. 2"><a name="48175"><span class= | |
| 2581 "ref">[48175] IIIª q. 31 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2582 impossibile est unum hominem duos patres habere. Sed Matthaeus | |
| 2583 dicit quod <i>Iacob genuit Ioseph, virum Mariae</i>, Lucas autem | |
| 2584 dicit Ioseph fuisse filium Heli. Ergo contraria sibi invicem | |
| 2585 scribunt.</p> | |
| 2586 <p title="III q. 31 a. 3 arg. 3"><a name="48176"><span class= | |
| 2587 "ref">[48176] IIIª q. 31 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2588 videntur in quibusdam a se invicem diversificari. Matthaeus enim, | |
| 2589 in principio libri incipiens ab Abraham, descendendo usque ad | |
| 2590 Ioseph, quadraginta duas generationes enumerat. Lucas autem post | |
| 2591 Baptismum Christi generationem Christi ponit, incipiens a Christo | |
| 2592 et perducens generationum numerum usque ad Deum, ponens | |
| 2593 generationes septuaginta septem, utroque extremo computato. Videtur | |
| 2594 ergo quod inconvenienter generationem Christi describant.</p> | |
| 2595 <p title="III q. 31 a. 3 arg. 4"><a name="48177"><span class= | |
| 2596 "ref">[48177] IIIª q. 31 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, IV | |
| 2597 Reg. VIII legitur quod Ioram genuit Ochoziam; cui successit Ioas, | |
| 2598 filius eius; huic autem successit filius eius Amasias; postea | |
| 2599 regnavit filius eius Azarias, qui appellatur Ozias; cui successit | |
| 2600 Ioathan, filius eius. Matthaeus autem dicit quod <i>Ioram genuit | |
| 2601 Oziam</i>. Ergo videtur inconvenienter generationem Christi | |
| 2602 describere, tres reges in medio praetermittens.</p> | |
| 2603 <p title="III q. 31 a. 3 arg. 5"><a name="48178"><span class= | |
| 2604 "ref">[48178] IIIª q. 31 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 2605 omnes qui in Christi generatione describuntur patres habuerunt et | |
| 2606 matres, et plurimi etiam ex eis fratres habuerunt. Matthaeus autem | |
| 2607 in generatione Christi tres tantum matres nominat scilicet Thamar, | |
| 2608 Ruth et uxorem Uriae. Fratres autem nominat Iudae et Iechoniae, et | |
| 2609 iterum Phares et Zaram. Quorum nihil posuit Lucas. Ergo videntur | |
| 2610 Evangelistae inconvenienter genealogiam Christi descripsisse.</p> | |
| 2611 <p title="III q. 31 a. 3 s. c."><a name="48179"><span class= | |
| 2612 "ref">[48179] IIIª q. 31 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2613 auctoritas Scripturae.</p> | |
| 2614 <p title="III q. 31 a. 3 co."><a name="48180"><span class= | |
| 2615 "ref">[48180] IIIª q. 31 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2616 dicendum quod, sicut dicitur II Tim. III, <i>omnis Scriptura sacra | |
| 2617 est divinitus inspirata</i>. Quae autem divinitus fiunt | |
| 2618 ordinatissime fiunt, secundum illud Rom. XIII, <i>quae a Deo sunt, | |
| 2619 ordinata sunt</i>. Unde convenienti ordine genealogia Christi est | |
| 2620 ab Evangelistis descripta.</p> | |
| 2621 <p title="III q. 31 a. 3 ad 1"><a name="48181"><span class= | |
| 2622 "ref">[48181] IIIª q. 31 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2623 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, super Matth., Isaias | |
| 2624 loquitur de generatione divinitatis Christi. Matthaeus autem | |
| 2625 enarrat generationem Christi secundum humanitatem, non quidem | |
| 2626 explicans modum incarnationis, quia hoc etiam est ineffabile; sed | |
| 2627 enumerat patres ex quibus Christus secundum carnem processit.</p> | |
| 2628 <p title="III q. 31 a. 3 ad 2"><a name="48182"><span class= | |
| 2629 "ref">[48182] IIIª q. 31 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2630 dicendum quod ad hanc obiectionem, quam movit Iulianus apostata, | |
| 2631 diversimode ab aliquibus respondetur. Quidam enim, ut Gregorius | |
| 2632 Nazianzenus dicit, dicunt eosdem esse quos uterque Evangelista | |
| 2633 enumerat, sed sub diversis nominibus, quasi binomios. Sed hoc stare | |
| 2634 non potest, quia Matthaeus ponit unum filiorum David scilicet | |
| 2635 Salomonem, Lucas autem ponit alium, scilicet Nathan, quos secundum | |
| 2636 historiam libri regum constat fratres fuisse. Unde alii dixerunt | |
| 2637 quod Matthaeus veram genealogiam Christi tradidit, Lucas autem | |
| 2638 putativam, unde incoepit, ut putabatur, filius Ioseph. Erant enim | |
| 2639 aliqui ex Iudaeis qui, propter peccata regum Iuda, credebant | |
| 2640 Christum ex David non per reges, sed per aliam eius stirpem hominum | |
| 2641 privatorum, esse nasciturum. Alii vero dixerunt quod Matthaeus | |
| 2642 posuit patres carnales, Lucas autem posuit patres spirituales, | |
| 2643 scilicet iustos viros, qui dicuntur patres propter similitudinem | |
| 2644 honestatis. In libro vero de quaest. Nov. et Vet. Test., | |
| 2645 respondetur quod non est intelligendum quod Ioseph a Luca dicatur | |
| 2646 esse filius Heli, sed quia Heli et Ioseph fuerunt tempore Christi | |
| 2647 diversimode a David descendentes. Unde de Christo dicitur quod | |
| 2648 putabatur filius Ioseph, et quod ipse etiam Christus fuit Heli | |
| 2649 filius, quasi diceret quod Christus ea ratione qua dicitur filius | |
| 2650 Ioseph, potest dici filius Heli, et omnium eorum qui ex stirpe | |
| 2651 David descendunt; sicut apostolus dicit, Rom. IX, ex quibus, | |
| 2652 scilicet Iudaeis, Christus est secundum carnem. Augustinus vero, in | |
| 2653 libro de quaest. Evang., tripliciter solvit, dicens, <i>tres causae | |
| 2654 occurrunt, quarum aliquam Evangelista secutus est. Aut enim unus | |
| 2655 Evangelista patrem Ioseph a quo genitus est, nominavit, alter vero | |
| 2656 vel avum maternum, vel aliquem de cognatis maioribus posuit. Aut | |
| 2657 unus erat Ioseph naturalis pater, et alter eum adoptaverat. Aut, | |
| 2658 more Iudaeorum, cum sine filiis unus decessisset, eius uxorem | |
| 2659 propinquus accipiens, filium quem genuit propinquo mortuo | |
| 2660 deputavit</i>, quod etiam quoddam genus adoptionis legalis est, ut | |
| 2661 ipse Augustinus dicit, in II de consensu Evang. Et haec ultima | |
| 2662 causa est verior, quam etiam Hieronymus, super Matth., ponit; et | |
| 2663 Eusebius Caesariensis, in ecclesiastica historia, ab Africano | |
| 2664 historiographo traditum asserit. Dicunt enim quod Mathan et Melchi | |
| 2665 diversis temporibus de una eademque uxore, Estha nomine, singulos | |
| 2666 filios procrearunt. Quia Mathan, qui per Salomonem descendit, | |
| 2667 uxorem eam primum ceperat, et, relicto filio uno, Iacob nomine, | |
| 2668 defunctus est; post cuius obitum, quoniam lex viduam alii viro non | |
| 2669 vetat nubere, Melchi, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex | |
| 2670 eadem tribu sed non ex eodem genere, relictam Mathan accepit | |
| 2671 uxorem, ex qua et ipse suscepit filium, nomine Heli; et sic ex | |
| 2672 diverso patrum genere efficiuntur Iacob et Heli uterini fratres. | |
| 2673 Quorum alter, idest Iacob, fratris sui Heli, sine liberis defuncti, | |
| 2674 ex mandato legis accipiens uxorem, genuit Ioseph, natura quidem | |
| 2675 generis suum filium, secundum vero legis praeceptum, Heli efficitur | |
| 2676 filius. Et ideo Matthaeus dicit, Iacob genuit Ioseph, sed Lucas, | |
| 2677 quia legalem generationem describit, nullum nominat aliquem | |
| 2678 genuisse. Et quamvis Damascenus dicat quod beata virgo Maria Ioseph | |
| 2679 attinebat secundum illam originem qua pater eius dicitur Heli, quia | |
| 2680 dicit eam ex Melchi descendisse, tamen credendum est quod etiam ex | |
| 2681 Salomone originem duxerit, secundum aliquem modum, per illos patres | |
| 2682 quos enumerat Matthaeus, qui carnalem Christi generationem dicitur | |
| 2683 enarrare; praesertim cum Ambrosius dicat Christum de semine | |
| 2684 Iechoniae descendisse.</p> | |
| 2685 <p title="III q. 31 a. 3 ad 3"><a name="48183"><span class= | |
| 2686 "ref">[48183] IIIª q. 31 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2687 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de consensu Evang., | |
| 2688 <i>Matthaeus regiam in Christo instituerat insinuare personam, | |
| 2689 Lucas autem sacerdotalem. Unde in generationibus Matthaei | |
| 2690 significatur nostrorum susceptio peccatorum a domino Iesu | |
| 2691 Christo</i>, inquantum scilicet per carnis originem similitudinem | |
| 2692 carnis peccati assumpsit. <i>In generationibus autem Lucae | |
| 2693 significatur nostrorum ablutio peccatorum</i>, quae est per | |
| 2694 sacrificium Christi. <i>Et ideo generationes Matthaeus descendens | |
| 2695 enumerat, Lucas autem ascendens</i>. Inde etiam est quod | |
| 2696 <i>Matthaeus ab ipso David per Salomonem descendit, in cuius matre | |
| 2697 ille peccavit, Lucas vero ad ipsum David per Nathan ascendit per | |
| 2698 cuius nominis prophetam Deus peccatum illius expiavit</i>. Et inde | |
| 2699 est etiam quod, quia <i>Matthaeus ad mortalitatem nostram Christum | |
| 2700 descendentem voluit significare, ipsas generationes ab Abraham | |
| 2701 usque ad Ioseph, et usque ad ipsius Christi nativitatem, | |
| 2702 descendendo commemoravit ab initio Evangelii sui. Lucas autem non | |
| 2703 ab initio, sed a Baptismo Christi generationem narrat, nec | |
| 2704 descendendo, sed ascendendo, tanquam sacerdotem in expiandis | |
| 2705 peccatis magis assignans ubi testimonium Ioannes perhibuit, dicens, | |
| 2706 ecce qui tollit peccatum mundi. Ascendendo autem, transit Abraham | |
| 2707 et pervenit ad Deum, cui mundati et expiati reconciliamur. Merito | |
| 2708 etiam adoptionis originem ipse suscepit, quia per adoptionem | |
| 2709 efficimur filii Dei; per carnalem vero generationem filius Dei | |
| 2710 filius hominis factus est. Satis autem demonstravit non se ideo | |
| 2711 dixisse Ioseph filium Heli quod de illo sit genitus, sed quod ab | |
| 2712 illo fuerat adoptatus, cum et ipsum Adam filium Dei dixit, cum sit | |
| 2713 factus a Deo</i>. Numerus etiam quadragenarius ad tempus praesentis | |
| 2714 vitae pertinet, propter quatuor partes mundi, in quo mortalem vitam | |
| 2715 ducimus sub Christo regnante. Quadraginta autem quater habent | |
| 2716 decem, et ipsa decem ab uno usque ad quatuor progrediente numero | |
| 2717 consummantur. Posset etiam denarius ad Decalogum referri, et | |
| 2718 quaternarius ad praesentem vitam; vel etiam ad quatuor Evangelia, | |
| 2719 secundum quod Christus regnat in nobis. Et ideo <i>Matthaeus, | |
| 2720 regiam personam Christi commendans, quadraginta personas posuit | |
| 2721 excepto ipso</i>. Sed hoc intelligendum est si sit idem Iechonias | |
| 2722 qui ponitur in fine secundi quaterdenarii et in principio tertii, | |
| 2723 ut Augustinus vult. Quod dicit factum esse ad significandum quod | |
| 2724 <i>in Iechonia facta est quaedam deflexio ad extraneas gentes, | |
| 2725 quando in Babyloniam transmigratum est, quod etiam praefigurabat | |
| 2726 Christum a circumcisione ad praeputium migraturum</i>. Hieronymus | |
| 2727 autem dicit duos fuisse Ioachim, idest Iechonias, patrem scilicet | |
| 2728 et filium, quorum uterque in generatione Christi assumitur, ut | |
| 2729 constet distinctio generationum, quas Evangelista per tres | |
| 2730 quaterdenarios distinguit. Quod ascendit ad quadraginta duas | |
| 2731 personas. Qui etiam numerus convenit sanctae Ecclesiae. Hic enim | |
| 2732 numerus consurgit ex senario, qui significat laborem praesentis | |
| 2733 vitae, et septenario, qui significat quietem vitae futurae, sexies | |
| 2734 enim septem sunt quadraginta duo. Ipse etiam quaterdenarius, qui ex | |
| 2735 denario et quaternario constituitur per aggregationem, ad eandem | |
| 2736 significationem pertinere potest quae attributa est quadragenario | |
| 2737 qui consurgit ex eisdem numeris secundum multiplicationem. Numerus | |
| 2738 autem quo Lucas utitur in generationibus Christi, significat | |
| 2739 universitatem peccatorum. <i>Denarius enim, tanquam iustitiae | |
| 2740 numerus, in decem praeceptis legis ostenditur. Peccatum autem est | |
| 2741 legis transgressio. Denarii vero numeri transgressio est | |
| 2742 undenarius</i>. Septenarius autem significat universitatem, quia | |
| 2743 universum tempus septenario dierum numero volvitur. Septies autem | |
| 2744 undecim sunt septuaginta septem. Et ita per hoc significatur | |
| 2745 universitas peccatorum, quae per Christum tolluntur.</p> | |
| 2746 <p title="III q. 31 a. 3 ad 4"><a name="48184"><span class= | |
| 2747 "ref">[48184] IIIª q. 31 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2748 dicendum quod, sicut Hieronymus, super Matth., dicit, <i>quia Ioram | |
| 2749 rex generi se miscuerat impiissimae Iezabel, idcirco usque ad | |
| 2750 tertiam generationem eius memoria tollitur, ne in sancto | |
| 2751 nativitatis ordine poneretur</i>. Et ita, ut Chrysostomus dicit, | |
| 2752 <i>quanta benedictio facta est super Iehu, qui vindictam fecerat | |
| 2753 super domum Achab et Iezabel, tanta est maledictio super domum | |
| 2754 Ioram, propter filiam iniqui Achab et Iezabel, ut usque ad quartam | |
| 2755 generationem praecidantur filii eius de numero regum</i>, sicut | |
| 2756 scriptum est Exod. XX, <i>reddam peccatum parentum in filios usque | |
| 2757 ad tertiam et quartam generationem</i>. Est etiam attendendum quod | |
| 2758 et alii reges fuerunt peccatores, qui in genealogia Christi | |
| 2759 ponuntur, sed non fuit eorum continua impietas. Nam, ut dicitur in | |
| 2760 libro quaest. novi et Vet. Test., <i>Salomon merito patris sui | |
| 2761 remissus in regno est, Roboam merito Asae, filii Abiae, filii sui. | |
| 2762 Horum autem trium continua fuit impietas</i>.</p> | |
| 2763 <p title="III q. 31 a. 3 ad 5"><a name="48185"><span class= | |
| 2764 "ref">[48185] IIIª q. 31 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2765 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, super Matth., <i>in | |
| 2766 genealogia salvatoris nulla sanctarum mulierum assumitur, sed eas | |
| 2767 quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de | |
| 2768 peccatoribus nascens, omnium peccata deleret</i>. Unde ponitur | |
| 2769 Thamar, quae reprehenditur de socerino concubitu; et Rahab, quae | |
| 2770 fuit meretrix; et Ruth, quae fuit alienigena; et Bethsabee, uxor | |
| 2771 Uriae, quae fuit adultera. Quae tamen proprio nomine non ponitur, | |
| 2772 sed ex nomine viri designatur, tum propter peccatum ipsius, quia | |
| 2773 fuit adulterii et homicidii conscia; tum etiam ut, nominato viro, | |
| 2774 peccatum David ad memoriam revocetur. Et quia Lucas Christum | |
| 2775 designare intendit ut peccatorum expiatorem, talium mulierum | |
| 2776 mentionem non facit. Fratres autem Iudae commemorat, ut ostendat | |
| 2777 eos ad Dei populum pertinere, cum tamen Ismael, frater Isaac, et | |
| 2778 Esau, frater Iacob, a populo Dei fuerint separati; propter quod in | |
| 2779 generatione Christi non commemorantur. Et etiam ut superbiam de | |
| 2780 nobilitate excludat, multi enim fratrum Iudae ex ancillis nati | |
| 2781 fuerunt, sed omnes simul erant patriarchae et tribuum principes. | |
| 2782 Phares autem et Zaram simul nominantur, ut Ambrosius dicit, super | |
| 2783 Luc., quia per eos gemina describitur vita populorum, una secundum | |
| 2784 legem, quae significatur per Zaram; altera per fidem, quae | |
| 2785 significatur per Phares. Fratres autem Iechoniae ponit, quia omnes | |
| 2786 regnaverunt diversis temporibus, quod in aliis regibus non | |
| 2787 acciderat. Vel quia eorum similis fuit et iniquitas et miseria.</p> | |
| 2788 <br /> | |
| 2789 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2790 <p title="III q. 31 a. 4 arg. 1"><a name="48186"><span class= | |
| 2791 "ref">[48186] IIIª q. 31 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2792 proceditur. Videtur quod materia corporis Christi non debuit esse | |
| 2793 assumpta de femina. Sexus enim masculinus est nobilior quam sexus | |
| 2794 femininus. Sed maxime decuit ut Christus assumeret id quod est | |
| 2795 perfectum in humana natura. Ergo non videtur quod debuerit de | |
| 2796 femina carnem assumere, sed magis de viro, sicut Heva de costa viri | |
| 2797 formata est.</p> | |
| 2798 <p title="III q. 31 a. 4 arg. 2"><a name="48187"><span class= | |
| 2799 "ref">[48187] IIIª q. 31 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2800 quicumque ex femina concipitur, utero feminae includitur. Sed Deo, | |
| 2801 <i>qui caelum et terram implet</i>, ut dicitur Ierem. XXIII, non | |
| 2802 competit ut parvo feminae utero includatur. Ergo videtur quod non | |
| 2803 debuit concipi de femina.</p> | |
| 2804 <p title="III q. 31 a. 4 arg. 3"><a name="48188"><span class= | |
| 2805 "ref">[48188] IIIª q. 31 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2806 illi qui concipiuntur ex femina, quandam immunditiam patiuntur, ut | |
| 2807 dicitur Iob XXV, <i>nunquid iustificari potest homo comparatus Deo? | |
| 2808 Aut apparere mundus natus de muliere?</i> Sed in Christo nulla | |
| 2809 immunditia esse debuit, ipse enim est Dei sapientia, de qua | |
| 2810 dicitur, Sap. VII, quod <i>nihil inquinatum in illam incurrit</i>. | |
| 2811 Ergo non videtur quod debuerit carnem assumpsisse de femina.</p> | |
| 2812 <p title="III q. 31 a. 4 s. c."><a name="48189"><span class= | |
| 2813 "ref">[48189] IIIª q. 31 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2814 quod dicitur Galat. IV, <i>misit Deus filium suum factum ex | |
| 2815 muliere</i>.</p> | |
| 2816 <p title="III q. 31 a. 4 co."><a name="48190"><span class= | |
| 2817 "ref">[48190] IIIª q. 31 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2818 dicendum quod, licet filius Dei carnem humanam assumere potuerit de | |
| 2819 quacumque materia voluisset, convenientissimum tamen fuit ut de | |
| 2820 femina carnem acciperet. Primo quidem, quia per hoc tota humana | |
| 2821 natura nobilitata est. Unde Augustinus dicit, in libro | |
| 2822 octogintatrium quaest., <i>hominis liberatio in utroque sexu debuit | |
| 2823 apparere. Ergo, quia virum oportebat suscipere, qui sexus | |
| 2824 honorabilior est, conveniens erat ut feminei sexus liberatio hinc | |
| 2825 appareret quia ille vir de femina natus est</i>. Secundo, quia per | |
| 2826 hoc veritas incarnationis adstruitur. Unde Ambrosius dicit, in | |
| 2827 libro de incarnatione, <i>multa secundum naturam invenies, et ultra | |
| 2828 naturam. Secundum conditionem etenim naturae in utero</i>, feminei | |
| 2829 scilicet corporis, <i>fuit; sed supra conditionem virgo concepit, | |
| 2830 virgo generavit, ut crederes quia Deus erat qui innovabat naturam; | |
| 2831 et homo erat, qui secundum naturam nascebatur ex homine</i>. Et | |
| 2832 Augustinus dicit, in epistola ad Volusianum, <i>si omnipotens Deus | |
| 2833 hominem, ubicumque formatum, non ex materno utero crearet, sed | |
| 2834 repentinum inferret aspectibus, nonne opinionem confirmaret | |
| 2835 erroris; nec hominem verum suscepisse ullo modo crederetur; et, dum | |
| 2836 omnia mirabiliter facit, auferret quod misericorditer fecit? Nunc | |
| 2837 vero ita inter Deum et hominem mediator apparuit ut, in unitate | |
| 2838 personae copulans utramque naturam, et solita sublimaret insolitis, | |
| 2839 et insolita solitis temperaret</i>. Tertio, quia per hunc modum | |
| 2840 completur omnis diversitas generationis humanae. Nam primus homo | |
| 2841 productus est ex limo terrae sine viro et femina; Heva vero | |
| 2842 producta est ex viro sine femina; ceteri vero homines producuntur | |
| 2843 ex viro et femina. Unde hoc quartum quasi Christo proprium | |
| 2844 relinquebatur, ut produceretur ex femina sine viro.</p> | |
| 2845 <p title="III q. 31 a. 4 ad 1"><a name="48191"><span class= | |
| 2846 "ref">[48191] IIIª q. 31 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2847 dicendum quod sexus masculinus est nobilior quam femineus, ideo | |
| 2848 humanam naturam in masculino sexu assumpsit. Ne tamen sexus | |
| 2849 femininus contemneretur, congruum fuit ut carnem assumeret de | |
| 2850 femina. Unde Augustinus dicit, in libro de agone Christiano, | |
| 2851 <i>nolite vos ipsos contemnere, viri, filius Dei virum suscepit. | |
| 2852 Nolite vos ipsas contemnere, feminae, filius Dei natus est ex | |
| 2853 femina</i>.</p> | |
| 2854 <p title="III q. 31 a. 4 ad 2"><a name="48192"><span class= | |
| 2855 "ref">[48192] IIIª q. 31 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2856 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XXIII libro contra Faustum, | |
| 2857 qui hac obiectione utebatur, <i>non plane, inquit, Catholica fides, | |
| 2858 quae Christum, Dei filium, natum secundum carnem credit ex virgine | |
| 2859 ullo modo eundem Dei filium sic in utero mulieris includit quasi | |
| 2860 extra non sit, quasi caeli et terrae administrationem deseruerit, | |
| 2861 quasi a patre recesserit. Sed vos, Manichaei, corde illo quo nihil | |
| 2862 potestis nisi corporalia phantasmata cogitare, ista omnino non | |
| 2863 capitis</i>. Ut enim dicit in epistola ad Volusianum, <i>hominum | |
| 2864 iste sensus est nihil nisi corpora valentium cogitare, quorum | |
| 2865 nullum potest esse ubique totum, quoniam per innumerabiles partes | |
| 2866 aliud alibi habeat necesse est. Longe aliud est natura animae quam | |
| 2867 corporis. Quanto magis Dei, qui creator est animae et corporis. | |
| 2868 Novit ubique totus esse, et nullo contineri loco; novit venire, non | |
| 2869 recedendo ubi erat; novit abire, non deserendo quo venerat</i>.</p> | |
| 2870 <p title="III q. 31 a. 4 ad 3"><a name="48193"><span class= | |
| 2871 "ref">[48193] IIIª q. 31 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2872 dicendum quod in conceptione viri ex femina non est aliquid | |
| 2873 immundum inquantum est opus Dei, unde dicitur Act. X, <i>quod Deus | |
| 2874 creavit, tu ne commune dixeris</i>, idest immundum. Est tamen | |
| 2875 aliqua ibi immunditia ex peccato proveniens, prout cum libidine | |
| 2876 aliquis concipitur ex commixtione maris et feminae. Quod tamen in | |
| 2877 Christo non fuit, ut supra ostensum est. Si tamen aliqua ibi esset | |
| 2878 immunditia, ex ea non inquinaretur Dei verbum, quod nullo modo est | |
| 2879 mutabile. Unde Augustinus dicit, in libro contra quinque haereses, | |
| 2880 <i>dicit Deus, creator hominis, quid est quod te permovet in mea | |
| 2881 nativitate? Non sum libidinis conceptus cupiditate. Ego matrem de | |
| 2882 qua nascerer, feci. Si solis radius cloacarum sordes siccare novit, | |
| 2883 eis inquinari non novit multo magis splendor lucis aeternae | |
| 2884 quocumque radiaverit mundare potest, ipse pollui non | |
| 2885 potest</i>.</p> | |
| 2886 <br /> | |
| 2887 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2888 <p title="III q. 31 a. 5 arg. 1"><a name="48194"><span class= | |
| 2889 "ref">[48194] IIIª q. 31 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2890 proceditur. Videtur quod caro Christi non fuerit concepta ex | |
| 2891 purissimis sanguinibus virginis. Dicitur enim in collecta quod | |
| 2892 <i>Deus verbum suum de virgine carnem sumere voluit</i>. Sed caro | |
| 2893 differt a sanguine. Ergo corpus Christi non est sumptum de sanguine | |
| 2894 virginis.</p> | |
| 2895 <p title="III q. 31 a. 5 arg. 2"><a name="48195"><span class= | |
| 2896 "ref">[48195] IIIª q. 31 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2897 sicut mulier formata est miraculose de viro, ita corpus Christi | |
| 2898 miraculose formatum est de virgine. Sed mulier non dicitur esse | |
| 2899 formata de sanguine viri, sed magis de carne et ossibus eius, | |
| 2900 secundum illud quod dicitur Gen. II, <i>hoc nunc os ex ossibus | |
| 2901 meis, et caro de carne mea</i>. Ergo videtur quod nec etiam corpus | |
| 2902 Christi formari debuerit de sanguine virginis, sed de carnibus et | |
| 2903 ossibus eius.</p> | |
| 2904 <p title="III q. 31 a. 5 arg. 3"><a name="48196"><span class= | |
| 2905 "ref">[48196] IIIª q. 31 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2906 corpus Christi fuit eiusdem speciei cum corporibus aliorum hominum. | |
| 2907 Sed corpora aliorum hominum non formantur ex purissimo sanguine, | |
| 2908 sed ex semine et sanguine menstruo. Ergo videtur quod nec etiam | |
| 2909 corpus Christi fuerit conceptum ex purissimis sanguinibus | |
| 2910 virginis.</p> | |
| 2911 <p title="III q. 31 a. 5 s. c."><a name="48197"><span class= | |
| 2912 "ref">[48197] IIIª q. 31 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2913 quod Damascenus dicit, in III libro, quod <i>filius Dei construxit | |
| 2914 sibi ipsi ex castis et purissimis sanguinibus virginis carnem | |
| 2915 animatam anima rationali</i>.</p> | |
| 2916 <p title="III q. 31 a. 5 co."><a name="48198"><span class= | |
| 2917 "ref">[48198] IIIª q. 31 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2918 dicendum quod, sicut supra dictum est, in conceptione Christi fuit | |
| 2919 secundum conditionem naturae quod est natus ex femina, sed supra | |
| 2920 conditionem naturae quod est natus ex virgine. Habet autem hoc | |
| 2921 naturalis conditio, quod in generatione animalis femina materiam | |
| 2922 ministret, ex parte autem maris sit activum principium in | |
| 2923 generatione, sicut probat philosophus, in libro de Generat. Animal. | |
| 2924 Femina autem quae ex mare concipit, non est virgo. Et ideo ad | |
| 2925 supernaturalem modum generationis Christi pertinet quod activum | |
| 2926 principium in generatione illa fuerit virtus supernaturalis divina, | |
| 2927 sed ad naturalem modum generationis eius pertinet quod materia de | |
| 2928 qua corpus eius conceptum est, sit conformis materiae quam aliae | |
| 2929 feminae subministrant ad conceptionem prolis. Haec autem materia, | |
| 2930 secundum philosophum, in libro de Generat. Animal., est sanguis | |
| 2931 mulieris, non quicumque, sed perductus ad quandam ampliorem | |
| 2932 digestionem per virtutem generativam matris, ut sit materia apta ad | |
| 2933 conceptum. Et ideo ex tali materia fuit corpus Christi | |
| 2934 conceptum.</p> | |
| 2935 <p title="III q. 31 a. 5 ad 1"><a name="48199"><span class= | |
| 2936 "ref">[48199] IIIª q. 31 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2937 dicendum quod, cum beata virgo fuerit eiusdem naturae cum aliis | |
| 2938 feminis, consequens est quod habuerit carnem et ossa eiusdem | |
| 2939 naturae. Carnes autem et ossa in aliis feminis sunt actuales | |
| 2940 corporis partes, ex quibus constituitur integritas corporis, et | |
| 2941 ideo subtrahi non possunt sine corruptione corporis vel | |
| 2942 deminutione. Christus autem, qui venerat corrupta reparare, nullam | |
| 2943 corruptionem aut deminutionem integritati matris eius inferre | |
| 2944 debuit. Et ideo non debuit corpus Christi formari de carne vel | |
| 2945 ossibus virginis, sed de sanguine, qui nondum est actu pars, sed | |
| 2946 est potentia totum, ut dicitur in libro de Generat. Animal. Et ideo | |
| 2947 dicitur carnem de virgine sumpsisse, non quod materia corporis | |
| 2948 fuerit actu caro, sed sanguis, qui est potentia caro.</p> | |
| 2949 <p title="III q. 31 a. 5 ad 2"><a name="48200"><span class= | |
| 2950 "ref">[48200] IIIª q. 31 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2951 dicendum quod, sicut in prima parte dictum est, Adam, quia | |
| 2952 institutus erat ut principium quoddam humanae naturae, habebat in | |
| 2953 suo corpore aliquid carnis et ossis quod non pertinebat ad | |
| 2954 integritatem personalem ipsius, sed solum inquantum erat naturae | |
| 2955 humanae principium. Et de tali formata est mulier, absque viri | |
| 2956 detrimento. Sed nihil tale fuit in corpore virginis, ex quo corpus | |
| 2957 Christi posset formari sine corruptione materni corporis.</p> | |
| 2958 <p title="III q. 31 a. 5 ad 3"><a name="48201"><span class= | |
| 2959 "ref">[48201] IIIª q. 31 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2960 dicendum quod semen feminae non est generationi aptum, sed est | |
| 2961 quiddam imperfectum in genere seminis, quod non potuit produci ad | |
| 2962 perfectum seminis complementum, propter imperfectionem virtutis | |
| 2963 femineae. Et ideo tale semen non est materia quae de necessitate | |
| 2964 requiratur ad conceptum, sicut philosophus dicit, in libro de | |
| 2965 Generat. Animal. Et ideo in conceptione Christi non fuit, | |
| 2966 praesertim quia, licet sit imperfectum in genere seminis, tamen cum | |
| 2967 quadam concupiscentia resolvitur, sicut et semen maris; in illo | |
| 2968 autem conceptu virginali concupiscentia locum habere non potuit. Et | |
| 2969 ideo Damascenus dicit quod corpus Christi non seminaliter conceptum | |
| 2970 est. Sanguis autem menstruus, quem feminae per singulos menses | |
| 2971 emittunt, impuritatem quandam naturalem habet corruptionis, sicut | |
| 2972 et ceterae superfluitates, quibus natura non indiget, sed eas | |
| 2973 expellit. Ex tali autem menstruo corruptionem habente, quod natura | |
| 2974 repudiat, non formatur conceptus, sed hoc est purgamentum quoddam | |
| 2975 illius puri sanguinis qui digestione quadam est praeparatus ad | |
| 2976 conceptum, quasi purior et perfectior alio sanguine. Habet tamen | |
| 2977 impuritatem libidinis in conceptione aliorum hominum, inquantum ex | |
| 2978 ipsa commixtione maris et feminae talis sanguis ad locum | |
| 2979 generationi congruum attrahitur. Sed hoc in conceptione Christi non | |
| 2980 fuit, quia operatione spiritus sancti talis sanguis in utero | |
| 2981 virginis adunatus est et formatus in prolem. Et ideo dicitur corpus | |
| 2982 Christi <i>ex castissimis et purissimis sanguinibus virginis | |
| 2983 formatum</i>.</p> | |
| 2984 <br /> | |
| 2985 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2986 <p title="III q. 31 a. 6 arg. 1"><a name="48202"><span class= | |
| 2987 "ref">[48202] IIIª q. 31 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2988 proceditur. Videtur quod corpus Christi fuerit secundum aliquid | |
| 2989 signatum in Adam et in aliis patribus. Dicit enim Augustinus, X | |
| 2990 super Gen. ad Litt., quod caro Christi fuit in Adam et Abraham | |
| 2991 secundum corpulentam substantiam. Sed corpulenta substantia est | |
| 2992 quiddam signatum. Ergo caro Christi fuit in Adam et Abraham et in | |
| 2993 aliis patribus secundum aliquid signatum.</p> | |
| 2994 <p title="III q. 31 a. 6 arg. 2"><a name="48203"><span class= | |
| 2995 "ref">[48203] IIIª q. 31 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2996 Rom. I dicitur quod <i>Christus factus est ex semine David secundum | |
| 2997 carnem</i>. Sed semen David fuit aliquid signatum in ipso. Ergo | |
| 2998 Christus fuit in David secundum aliquid signatum, et eadem ratione | |
| 2999 in aliis patribus.</p> | |
| 3000 <p title="III q. 31 a. 6 arg. 3"><a name="48204"><span class= | |
| 3001 "ref">[48204] IIIª q. 31 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3002 Christus ad humanum genus affinitatem habet inquantum ex humano | |
| 3003 genere carnem assumpsit. Sed si caro illa non fuit secundum aliquid | |
| 3004 signatum in Adam, nullam videtur habere affinitatem ad humanum | |
| 3005 genus, quod ex Adam derivatur, sed magis ad alias res, unde materia | |
| 3006 carnis eius assumpta est. Videtur ergo quod caro Christi fuerit in | |
| 3007 Adam et aliis patribus secundum aliquid signatum.</p> | |
| 3008 <p title="III q. 31 a. 6 s. c."><a name="48205"><span class= | |
| 3009 "ref">[48205] IIIª q. 31 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3010 quod Augustinus dicit, X super Gen. ad Litt., quocumque modo | |
| 3011 Christus fuit in Adam et Abraham, alii homines ibi fuerunt, sed non | |
| 3012 convertitur. Alii autem homines non fuerunt in Adam et Abraham | |
| 3013 secundum aliquam materiam signatam, sed solum secundum originem, ut | |
| 3014 in prima parte habitum est. Ergo neque Christus fuit in Adam et | |
| 3015 Abraham secundum aliquid signatum, et, eadem ratione, nec in aliis | |
| 3016 patribus.</p> | |
| 3017 <p title="III q. 31 a. 6 co."><a name="48206"><span class= | |
| 3018 "ref">[48206] IIIª q. 31 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3019 dicendum quod, sicut supra dictum est, materia corporis Christi non | |
| 3020 fuit caro et os beatae virginis, nec aliquid quod fuerit actu pars | |
| 3021 corporis eius, sed sanguis, qui est potentia caro. Quidquid autem | |
| 3022 fuit in beata virgine a parentibus acceptum, fuit actu pars | |
| 3023 corporis beatae virginis. Unde illud quod fuit in beata virgine a | |
| 3024 parentibus acceptum, non fuit materia corporis Christi. Et ideo | |
| 3025 dicendum est quod corpus Christi non fuit in Adam et aliis patribus | |
| 3026 secundum aliquid signatum, ita scilicet quod aliqua pars corporis | |
| 3027 Adae, vel alicuius alterius, posset designari determinate, ut | |
| 3028 diceretur quod ex hac materia formabitur corpus Christi, sed fuit | |
| 3029 ibi secundum originem, sicut et caro aliorum hominum. Corpus enim | |
| 3030 Christi habet relationem ad Adam et alios patres mediante corpore | |
| 3031 matris eius. Unde nullo alio modo fuit in patribus corpus Christi | |
| 3032 quam corpus matris eius, quod non fuit in patribus secundum | |
| 3033 materiam signatam, sicut nec corpora aliorum hominum, ut in prima | |
| 3034 parte dictum est.</p> | |
| 3035 <p title="III q. 31 a. 6 ad 1"><a name="48207"><span class= | |
| 3036 "ref">[48207] IIIª q. 31 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3037 dicendum quod, cum dicitur Christus fuisse in Adam secundum | |
| 3038 corpulentam substantiam, non est intelligendum hoc modo, quod | |
| 3039 corpus Christi in Adam fuerit quaedam corpulenta substantia, sed | |
| 3040 quia corpulenta substantia corporis Christi, idest materia quam | |
| 3041 sumpsit ex virgine, fuit in Adam sicut in principio activo, non | |
| 3042 autem sicut in principio materiali; quia scilicet per virtutem | |
| 3043 generativam Adae, et aliorum ab Adam descendentium usque ad beatam | |
| 3044 virginem, factum est ut illa materia taliter praepararetur ad | |
| 3045 conceptum corporis Christi. Non autem fuit materia illa formata in | |
| 3046 corpus Christi per virtutem seminis ab Adam derivatam. Et ideo | |
| 3047 Christus dicitur fuisse in Adam originaliter secundum corpulentam | |
| 3048 substantiam, non autem secundum seminalem rationem.</p> | |
| 3049 <p title="III q. 31 a. 6 ad 2"><a name="48208"><span class= | |
| 3050 "ref">[48208] IIIª q. 31 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3051 dicendum quod, quamvis corpus Christi non fuerit in Adam et in | |
| 3052 aliis patribus secundum seminalem rationem, corpus tamen beatae | |
| 3053 virginis, quod ex semine maris est conceptum, fuit in Adam et in | |
| 3054 aliis patribus secundum rationem seminalem. Et ideo, mediante beata | |
| 3055 virgine, Christus secundum carnem dicitur esse ex semine David per | |
| 3056 modum originis.</p> | |
| 3057 <p title="III q. 31 a. 6 ad 3"><a name="48209"><span class= | |
| 3058 "ref">[48209] IIIª q. 31 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3059 dicendum quod Christus habet affinitatem ad humanum genus secundum | |
| 3060 similitudinem speciei. Similitudo autem speciei attenditur, non | |
| 3061 secundum materiam remotam, sed secundum materiam proximam, et | |
| 3062 secundum principium activum, quod generat sibi simile in specie. | |
| 3063 Sic igitur affinitas Christi ad humanum genus sufficienter | |
| 3064 conservatur per hoc quod corpus Christi formatum est ex sanguinibus | |
| 3065 virginis, derivatis secundum originem ab Adam et aliis patribus. | |
| 3066 Nec refert ad hanc affinitatem undecumque materia illorum sanguinum | |
| 3067 sumpta fuerit, sicut nec hoc refert in generatione aliorum hominum, | |
| 3068 sicut in prima parte dictum est.</p> | |
| 3069 <br /> | |
| 3070 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 3071 <p title="III q. 31 a. 7 arg. 1"><a name="48210"><span class= | |
| 3072 "ref">[48210] IIIª q. 31 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 3073 sic proceditur. Videtur quod caro Christi in antiquis patribus | |
| 3074 peccato infecta non fuerit. Dicitur enim Sap. VII quod in divinam | |
| 3075 sapientiam nihil inquinatum incurrit. Christus autem est Dei | |
| 3076 sapientia, ut dicitur I ad Cor. I. Ergo caro Christi nunquam | |
| 3077 peccato inquinata fuit.</p> | |
| 3078 <p title="III q. 31 a. 7 arg. 2"><a name="48211"><span class= | |
| 3079 "ref">[48211] IIIª q. 31 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3080 Damascenus dicit, in III libro, quod <i>Christus primitias nostrae | |
| 3081 naturae assumpsit</i>. Sed in primo statu caro humana non erat | |
| 3082 peccato infecta. Ergo caro Christi non fuit infecta nec in Adam nec | |
| 3083 in aliis patribus.</p> | |
| 3084 <p title="III q. 31 a. 7 arg. 3"><a name="48212"><span class= | |
| 3085 "ref">[48212] IIIª q. 31 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3086 Augustinus dicit, X super Gen. ad Litt., quod <i>natura humana | |
| 3087 semper habuit, cum vulnere, vulneris medicinam</i>. Sed id quod est | |
| 3088 infectum, non potest esse vulneris medicina, sed magis ipsum | |
| 3089 indiget medicina. Ergo semper in natura humana fuit aliquid non | |
| 3090 infectum, ex quo postmodum est corpus Christi formatum.</p> | |
| 3091 <p title="III q. 31 a. 7 s. c."><a name="48213"><span class= | |
| 3092 "ref">[48213] IIIª q. 31 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3093 quod corpus Christi non refertur ad Adam et ad alios patres nisi | |
| 3094 mediante corpore beatae virginis, de qua carnem assumpsit. Sed | |
| 3095 corpus beatae virginis totum fuit in originali conceptum, ut supra | |
| 3096 dictum est, et ita etiam, secundum quod fuit in patribus, fuit | |
| 3097 peccato obnoxium. Ergo caro Christi, secundum quod fuit in | |
| 3098 patribus, fuit peccato obnoxia.</p> | |
| 3099 <p title="III q. 31 a. 7 co."><a name="48214"><span class= | |
| 3100 "ref">[48214] IIIª q. 31 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 3101 dicendum quod, cum dicimus Christum, vel eius carnem, fuisse in | |
| 3102 Adam et in aliis patribus, comparamus ipsum, vel carnem eius, ad | |
| 3103 Adam et ad alios patres. Manifestum est autem quod alia fuit | |
| 3104 conditio patrum, et alia Christi, nam patres fuerunt subiecti | |
| 3105 peccato, Christus autem fuit omnino a peccato immunis. Dupliciter | |
| 3106 ergo in hac comparatione errare contingit. Uno modo, ut attribuamus | |
| 3107 Christo, vel carni eius, conditionem quae fuit in patribus, puta si | |
| 3108 dicamus quod Christus in Adam peccavit quia in eo aliquo modo fuit. | |
| 3109 Quod falsum est, quia non eo modo in eo fuit ut ad Christum | |
| 3110 peccatum Adae pertineret; quia non derivatur ab eo secundum | |
| 3111 concupiscentiae legem, sive secundum rationem seminalem, ut supra | |
| 3112 dictum est. Alio modo contingit errare, si attribuamus ei quod actu | |
| 3113 fuit in patribus, conditionem Christi, vel carnis eius, ut | |
| 3114 scilicet, quia caro Christi, secundum quod in Christo fuit, non | |
| 3115 fuit peccato obnoxia, ita etiam in Adam et in aliis patribus fuit | |
| 3116 aliqua pars corporis eius quae non fuit peccato obnoxia, ex qua | |
| 3117 postmodum corpus Christi formaretur; sicut quidam posuerunt. Quod | |
| 3118 quidem esse non potest. Primo, quia caro Christi non fuit secundum | |
| 3119 aliquid signatum in Adam et in aliis patribus, quod posset | |
| 3120 distingui a reliqua eius carne sicut purum ab impuro, sicut iam | |
| 3121 supra dictum est. Secundo quia, cum caro humana peccato inficiatur | |
| 3122 ex hoc quod est per concupiscentiam concepta, sicut tota caro | |
| 3123 alicuius hominis per concupiscentiam concipitur, ita etiam tota | |
| 3124 peccato inquinatur. Et ideo dicendum est quod tota caro antiquorum | |
| 3125 patrum fuit peccato obnoxia, nec fuit in eis aliquid a peccato | |
| 3126 immune, de quo postmodum corpus Christi formaretur.</p> | |
| 3127 <p title="III q. 31 a. 7 ad 1"><a name="48215"><span class= | |
| 3128 "ref">[48215] IIIª q. 31 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3129 dicendum quod Christus non assumpsit carnem humani generis subditam | |
| 3130 peccato, sed ab omni infectione peccati mundatam. Et ideo <i>in Dei | |
| 3131 sapientiam nihil inquinatum incurrit</i>.</p> | |
| 3132 <p title="III q. 31 a. 7 ad 2"><a name="48216"><span class= | |
| 3133 "ref">[48216] IIIª q. 31 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3134 dicendum quod Christus dicitur primitias nostrae naturae | |
| 3135 assumpsisse, quantum ad similitudinem conditionis, quia scilicet | |
| 3136 assumpsit carnem peccato non infectam, sicut fuerat caro hominis | |
| 3137 ante peccatum. Non autem hoc intelligitur secundum continuationem | |
| 3138 puritatis, ita scilicet quod illa caro puri hominis servaretur a | |
| 3139 peccato immunis usque ad formationem corporis Christi.</p> | |
| 3140 <p title="III q. 31 a. 7 ad 3"><a name="48217"><span class= | |
| 3141 "ref">[48217] IIIª q. 31 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3142 dicendum quod in humana natura, ante Christum, erat vulnus, idest | |
| 3143 infectio originalis peccati, in actu. Medicina autem vulneris non | |
| 3144 erat ibi actu, sed solum secundum virtutem originis, prout ab illis | |
| 3145 patribus propaganda erat caro Christi.</p> | |
| 3146 <br /> | |
| 3147 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 3148 <p title="III q. 31 a. 8 arg. 1"><a name="48218"><span class= | |
| 3149 "ref">[48218] IIIª q. 31 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 3150 proceditur. Videtur quod Christus fuerit in lumbis Abrahae | |
| 3151 decimatus. Dicit enim apostolus, ad Heb. VII, quod levi, pronepos | |
| 3152 Abrahae, decimatus fuit in Abraham, quia, eo decimas dante | |
| 3153 Melchisedech, adhuc levi erat in lumbis eius. Similiter Christus | |
| 3154 erat in lumbis Abrahae quando decimas dedit. Ergo ipse etiam | |
| 3155 Christus decimatus fuit in Abraham.</p> | |
| 3156 <p title="III q. 31 a. 8 arg. 2"><a name="48219"><span class= | |
| 3157 "ref">[48219] IIIª q. 31 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3158 Christus est ex semine Abrahae secundum carnem quam de matre | |
| 3159 accepit. Sed mater eius fuit decimata in Abraham. Ergo, pari | |
| 3160 ratione, Christus.</p> | |
| 3161 <p title="III q. 31 a. 8 arg. 3"><a name="48220"><span class= | |
| 3162 "ref">[48220] IIIª q. 31 a. 8 arg. 3</span></a> <i>Praeterea, | |
| 3163 illud in Abraham decimabatur quod indigebat curatione</i>, ut | |
| 3164 Augustinus dicit, X super Gen. ad Litt. Curatione autem indigebat | |
| 3165 omnis caro peccato obnoxia. Cum ergo caro Christi fuerit peccato | |
| 3166 obnoxia, sicut dictum est, videtur quod caro Christi in Abraham | |
| 3167 fuerit decimata.</p> | |
| 3168 <p title="III q. 31 a. 8 arg. 4"><a name="48221"><span class= | |
| 3169 "ref">[48221] IIIª q. 31 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, hoc | |
| 3170 non videtur aliquo modo derogare dignitati Christi. Nihil enim | |
| 3171 prohibet, patre alicuius pontificis decimas dante alicui sacerdoti, | |
| 3172 filium eius pontificem maiorem esse simplici sacerdote. Licet ergo | |
| 3173 dicatur Christus decimatus, Abraham decimas dante Melchisedech, non | |
| 3174 tamen propter hoc excluditur quin Christus sit maior quam | |
| 3175 Melchisedech.</p> | |
| 3176 <p title="III q. 31 a. 8 s. c."><a name="48222"><span class= | |
| 3177 "ref">[48222] IIIª q. 31 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3178 quod Augustinus dicit, X super Gen. ad Litt. quod Christus ibi, | |
| 3179 scilicet in Abraham, <i>decimatus non est, cuius caro inde non | |
| 3180 fervorem vulneris, sed materiam medicaminis traxit</i>.</p> | |
| 3181 <p title="III q. 31 a. 8 co."><a name="48223"><span class= | |
| 3182 "ref">[48223] IIIª q. 31 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 3183 dicendum quod, secundum intentionem apostoli, oportet dicere quod | |
| 3184 Christus in lumbis Abrahae non fuerit decimatus. Probat enim | |
| 3185 apostolus maius esse sacerdotium quod est secundum ordinem | |
| 3186 Melchisedech, sacerdotio levitico, per hoc quod Abraham decimas | |
| 3187 dedit Melchisedech, adhuc levi existente in lumbis eius, ad quem | |
| 3188 pertinet legale sacerdotium. Si autem Christus etiam in Abraham | |
| 3189 decimatus esset, eius sacerdotium non esset secundum ordinem | |
| 3190 Melchisedech, sed minus sacerdotio Melchisedech. Et ideo dicendum | |
| 3191 est quod Christus non est decimatus in lumbis Abrahae, sicut levi. | |
| 3192 Quia enim ille qui decimas dat, novem sibi retinet et decimum alii | |
| 3193 attribuit, quod est perfectionis signum, inquantum est quodammodo | |
| 3194 terminus omnium numerorum, qui procedunt usque ad decem; inde est | |
| 3195 quod ille qui decimas dat, protestatur se imperfectum et | |
| 3196 perfectionem alii attribuere. Imperfectio autem humani generis est | |
| 3197 propter peccatum, quod indiget perfectione eius qui a peccato | |
| 3198 curat. Curare autem a peccato est solius Christi, ipse enim est | |
| 3199 <i>agnus qui tollit peccatum mundi</i>, ut dicitur Ioan. I. Figuram | |
| 3200 autem eius gerebat Melchisedech, ut apostolus probat, Heb. VII. Per | |
| 3201 hoc ergo quod Abraham Melchisedech decimas dedit, praefiguravit se, | |
| 3202 velut in peccato conceptum, et omnes qui ab eo descensuri erant ea | |
| 3203 ratione ut peccatum originale contraherent, indigere curatione quae | |
| 3204 est per Christum. Isaac autem et Iacob et levi, et omnes alii, sic | |
| 3205 fuerunt in Abraham ut ex eo derivarentur non solum secundum | |
| 3206 corpulentam substantiam, sed etiam secundum rationem seminalem, per | |
| 3207 quam originale contrahitur. Et ideo omnes in Abraham sunt decimati, | |
| 3208 idest praefigurati indigere curatione quae est per Christum. Solus | |
| 3209 autem Christus sic fuit in Abraham ut ab eo derivaretur non | |
| 3210 secundum rationem seminalem, sed secundum corpulentam substantiam. | |
| 3211 Et ideo non fuit in Abraham sicut curatione indigens, sed magis | |
| 3212 sicut vulneris medicina. Et ideo non fuit in lumbis Abrahae | |
| 3213 decimatus.</p> | |
| 3214 <p title="III q. 31 a. 8 ad 1"><a name="48224"><span class= | |
| 3215 "ref">[48224] IIIª q. 31 a. 8 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 3216 responsio ad primum.</p> | |
| 3217 <p title="III q. 31 a. 8 ad 2"><a name="48225"><span class= | |
| 3218 "ref">[48225] IIIª q. 31 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3219 dicendum quod, quia beata virgo fuit in originali concepta, fuit in | |
| 3220 Abraham sicut curatione indigens. Et ideo fuit ibi decimata, velut | |
| 3221 inde descendens secundum seminalem rationem. De corpore autem | |
| 3222 Christi non est sic, ut dictum est.</p> | |
| 3223 <p title="III q. 31 a. 8 ad 3"><a name="48226"><span class= | |
| 3224 "ref">[48226] IIIª q. 31 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3225 dicendum quod caro Christi dicitur fuisse in antiquis patribus | |
| 3226 peccato obnoxia, secundum qualitatem quam habuit in ipsis | |
| 3227 parentibus, qui fuerunt decimati. Non autem secundum qualitatem | |
| 3228 quam habet prout est actu in Christo, qui non est decimatus.</p> | |
| 3229 <p title="III q. 31 a. 8 ad 4"><a name="48227"><span class= | |
| 3230 "ref">[48227] IIIª q. 31 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3231 dicendum quod sacerdotium leviticum secundum carnis originem | |
| 3232 derivabatur. Unde non minus fuit in Abraham quam in levi. Unde per | |
| 3233 hoc quod Abraham decimas dedit Melchisedec tanquam maiori, | |
| 3234 ostenditur sacerdotium Melchisedec, inquantum gerit figuram | |
| 3235 Christi, esse maius sacerdotio levitico. Sacerdotium autem Christi | |
| 3236 non sequitur carnis originem, sed gratiam spiritualem. Et ideo | |
| 3237 potest esse quod pater dedit decimas alicui sacerdoti tanquam minor | |
| 3238 maiori, et tamen filius eius, si sit pontifex, est maior illo | |
| 3239 sacerdote, non propter carnis originem, sed propter gratiam | |
| 3240 spiritualem, quam habet a Christo.</p> | |
| 3241 <br /> | |
| 3242 <div class="D">Quaestio 32</div> | |
| 3243 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3244 <p title="III q. 32 pr."><a name="48228"><span class="ref">[48228] | |
| 3245 IIIª q. 32 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3246 principio activo in conceptione Christi. Et circa hoc quaeruntur | |
| 3247 quatuor. Primo, utrum spiritus sanctus fuerit principium activum | |
| 3248 conceptionis Christi. Secundo, utrum possit dici quod Christus sit | |
| 3249 conceptus de spiritu sancto. Tertio, utrum possit dici quod | |
| 3250 spiritus sanctus sit pater Christi secundum carnem. Quarto, utrum | |
| 3251 beata virgo aliquid active egerit in conceptione Christi.</p> | |
| 3252 <br /> | |
| 3253 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3254 <p title="III q. 32 a. 1 arg. 1"><a name="48229"><span class= | |
| 3255 "ref">[48229] IIIª q. 32 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3256 proceditur. Videtur quod efficere conceptionem Christi non debeat | |
| 3257 attribui spiritui sancto. Quia, ut Augustinus dicit, in I de Trin., | |
| 3258 <i>indivisa sunt opera Trinitatis, sicut et indivisa est essentia | |
| 3259 Trinitatis</i>. Sed efficere conceptionem Christi est quoddam opus | |
| 3260 divinum. Ergo videtur quod non magis sit attribuendum spiritui | |
| 3261 sancto quam patri vel filio.</p> | |
| 3262 <p title="III q. 32 a. 1 arg. 2"><a name="48230"><span class= | |
| 3263 "ref">[48230] IIIª q. 32 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3264 apostolus dicit, Galat. IV, <i>cum venit plenitudo temporis, misit | |
| 3265 Deus filium suum factum ex muliere</i>, quod exponens Augustinus, | |
| 3266 IV de Trin., dicit, <i>eo utique missum, quo factum ex muliere</i>. | |
| 3267 Sed missio filii attribuitur praecipue patri, ut in prima parte | |
| 3268 habitum est. Ergo et conceptio, secundum quam factus est ex | |
| 3269 muliere, debet praecipue patri attribui.</p> | |
| 3270 <p title="III q. 32 a. 1 arg. 3"><a name="48231"><span class= | |
| 3271 "ref">[48231] IIIª q. 32 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3272 Proverb. IX dicitur, <i>sapientia aedificavit sibi domum</i>. Est | |
| 3273 autem sapientia Dei ipse Christus, secundum illud I Cor. I, | |
| 3274 <i>Christum Dei virtutem et Dei sapientiam</i>. Domus autem huius | |
| 3275 sapientiae est corpus Christi, quod etiam dicitur templum eius, | |
| 3276 secundum illud Ioan. II, <i>hoc autem dicebat de templo corporis | |
| 3277 sui</i>. Ergo videtur quod efficere conceptionem corporis Christi | |
| 3278 debeat praecipue attribui filio. Non ergo spiritui sancto.</p> | |
| 3279 <p title="III q. 32 a. 1 s. c."><a name="48232"><span class= | |
| 3280 "ref">[48232] IIIª q. 32 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3281 quod dicitur Luc. I, <i>spiritus sanctus superveniet in te,</i> et | |
| 3282 cetera.</p> | |
| 3283 <p title="III q. 32 a. 1 co."><a name="48233"><span class= | |
| 3284 "ref">[48233] IIIª q. 32 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3285 dicendum quod conceptionem corporis Christi tota Trinitas est | |
| 3286 operata, attribuitur tamen hoc spiritui sancto, triplici ratione. | |
| 3287 Primo quidem, quia hoc congruit causae incarnationis quae | |
| 3288 consideratur ex parte Dei. Spiritus enim sanctus est amor patris et | |
| 3289 filii, ut in prima parte habitum est. Hoc autem ex maximo Dei amore | |
| 3290 provenit, ut filius Dei carnem sibi assumeret in utero virginali, | |
| 3291 unde dicitur Ioan. III, <i>sic Deus dilexit mundum ut filium suum | |
| 3292 unigenitum daret</i>. Secundo, quia hoc congruit causae | |
| 3293 incarnationis ex parte naturae assumptae. Quia per hoc datur | |
| 3294 intelligi quod humana natura assumpta est a filio Dei in unitatem | |
| 3295 personae non ex aliquibus meritis, sed ex sola gratia, quae | |
| 3296 spiritui sancto attribuitur, secundum illud I Cor. XII, | |
| 3297 <i>divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus</i>. Unde | |
| 3298 Augustinus dicit, in Enchirid., <i>iste modus quo est natus | |
| 3299 Christus de spiritu sancto, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo, | |
| 3300 nullis praecedentibus meritis, ex ipso primo exordio naturae suae | |
| 3301 quo esse coepit, verbo Dei copularetur in tantam unitatem personae | |
| 3302 ut idem ipse esset filius Dei</i>. Tertio, quia hoc congruit | |
| 3303 termino incarnationis. Ad hoc enim terminata est incarnatio ut homo | |
| 3304 ille qui concipiebatur, esset sanctus et filius Dei. Utrumque autem | |
| 3305 horum attribuitur spiritui sancto. Nam per ipsum efficiuntur | |
| 3306 homines filii Dei, secundum illud Galat. IV, <i>quoniam estis filii | |
| 3307 Dei, misit Deus spiritum filii sui in corda nostra, clamantem, | |
| 3308 abba, pater</i>. Ipse est etiam spiritus sanctificationis, ut | |
| 3309 dicitur Rom. I. Sicut ergo alii per spiritum sanctum sanctificantur | |
| 3310 spiritualiter ut sint filii Dei adoptivi, ita Christus per spiritum | |
| 3311 sanctum est in sanctitate conceptus ut esset filius Dei naturalis. | |
| 3312 Unde Rom. I, secundum unam Glossam, quod praemittitur, qui | |
| 3313 praedestinatus est filius Dei in virtute, manifestatur per id quod | |
| 3314 immediate sequitur, secundum spiritum sanctificationis, idest, per | |
| 3315 hoc quod est conceptus de spiritu sancto. Et ipse Angelus | |
| 3316 annuntians, per hoc quod praemiserat, spiritus sanctus superveniet | |
| 3317 in te, concludit, <i>ideoque et quod nascetur ex te sanctum, | |
| 3318 vocabitur filius Dei</i>.</p> | |
| 3319 <p title="III q. 32 a. 1 ad 1"><a name="48234"><span class= | |
| 3320 "ref">[48234] IIIª q. 32 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3321 dicendum quod opus conceptionis commune quidem est toti Trinitati, | |
| 3322 secundum tamen modum aliquem attribuitur singulis personis. Nam | |
| 3323 patri attribuitur auctoritas respectu personae filii, qui per | |
| 3324 huiusmodi conceptionem sibi assumpsit; filio autem attribuitur ipsa | |
| 3325 carnis assumptio; sed spiritui sancto attribuitur formatio corporis | |
| 3326 quod assumitur a filio. Nam spiritus sanctus est spiritus filii, | |
| 3327 secundum illud Galat. IV, <i>misit Deus spiritum filii sui</i>. | |
| 3328 Sicut autem virtus animae quae est in semine, per spiritum qui in | |
| 3329 semine concluditur, format corpus in generatione aliorum hominum; | |
| 3330 ita virtus Dei, quae est ipse filius, secundum illud I ad Cor. I, | |
| 3331 <i>Christum Dei virtutem</i>, per spiritum sanctum corpus formavit | |
| 3332 quod assumpsit. Et hoc etiam verba Angeli demonstrant dicentis, | |
| 3333 spiritus sanctus superveniet in te, quasi ad praeparandam et | |
| 3334 formandam materiam corporis Christi; et virtus altissimi, idest | |
| 3335 Christus, obumbrabit tibi, <i>idest, corpus humanitatis in te | |
| 3336 accipiet incorporeum lumen divinitatis, umbra enim a lumine | |
| 3337 formatur et corpore</i>, ut Gregorius dicit, XVIII Moral. | |
| 3338 Altissimus autem intelligitur pater, cuius virtus est filius.</p> | |
| 3339 <p title="III q. 32 a. 1 ad 2"><a name="48235"><span class= | |
| 3340 "ref">[48235] IIIª q. 32 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3341 dicendum quod missio refertur ad personam assumentem, quae a patre | |
| 3342 mittitur, sed conceptio refertur ad corpus assumptum, quod | |
| 3343 operatione spiritus sancti formatur. Et ideo, licet missio et | |
| 3344 conceptio sint idem subiecto, quia tamen differunt ratione, missio | |
| 3345 attribuitur patri, efficere autem conceptionem spiritui sancto, sed | |
| 3346 carnem assumere filio attribuitur.</p> | |
| 3347 <p title="III q. 32 a. 1 ad 3"><a name="48236"><span class= | |
| 3348 "ref">[48236] IIIª q. 32 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3349 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de quaest. Vet. et | |
| 3350 Nov. Test., <i>quaestio ista gemina ratione potest intelligi. Primo | |
| 3351 enim domus Christi Ecclesia est, quam aedificavit sibi sanguine | |
| 3352 suo. Deinde potest et corpus eius dici domus eius, sicut dicitur | |
| 3353 templum eius. Factum autem spiritus sancti filii Dei est, propter | |
| 3354 naturae et voluntatis unitatem</i>.</p> | |
| 3355 <br /> | |
| 3356 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3357 <p title="III q. 32 a. 2 arg. 1"><a name="48237"><span class= | |
| 3358 "ref">[48237] IIIª q. 32 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3359 sic proceditur. Videtur quod Christus non debeat dici conceptus de | |
| 3360 spiritu sancto. Quia super illud Rom. XI, <i>ex ipso et per ipsum | |
| 3361 et in ipso sunt omnia</i>, dicit Glossa Augustini, <i>attendendum | |
| 3362 quod non ait de ipso, sed ex ipso. Ex ipso enim caelum sunt et | |
| 3363 terra, quia fecit ea. Non autem de ipso, quia non de substantia | |
| 3364 sua</i>. Sed spiritus sanctus non formavit corpus Christi de | |
| 3365 substantia sua. Ergo Christus non debet dici conceptus de spiritu | |
| 3366 sancto.</p> | |
| 3367 <p title="III q. 32 a. 2 arg. 2"><a name="48238"><span class= | |
| 3368 "ref">[48238] IIIª q. 32 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3369 principium activum de quo aliquid concipitur, se habet sicut semen | |
| 3370 in generatione. Sed spiritus sanctus non se habuit sicut semen in | |
| 3371 conceptione Christi. Dicit enim Hieronymus, in Exposit. Catholicae | |
| 3372 fidei, <i>non, sicut quidam sceleratissimi opinantur, spiritum | |
| 3373 sanctum dicimus fuisse pro semine, sed potentia et virtute | |
| 3374 creatoris dicimus esse operatum</i>, idest formatum, <i>corpus | |
| 3375 Christi</i>. Non ergo debet dici quod Christus sit conceptus de | |
| 3376 spiritu sancto.</p> | |
| 3377 <p title="III q. 32 a. 2 arg. 3"><a name="48239"><span class= | |
| 3378 "ref">[48239] IIIª q. 32 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3379 nihil unum de duobus formatur nisi aliquo modo commixtis. Sed | |
| 3380 corpus Christi formatum est de virgine Maria. Si ergo Christus | |
| 3381 dicatur conceptus de spiritu sancto, videtur quod facta sit | |
| 3382 commixtio quaedam spiritus sancti et materiae quam virgo | |
| 3383 ministravit, quod patet esse falsum. Non ergo Christus debet dici | |
| 3384 conceptus de spiritu sancto.</p> | |
| 3385 <p title="III q. 32 a. 2 s. c."><a name="48240"><span class= | |
| 3386 "ref">[48240] IIIª q. 32 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3387 quod dicitur Matth. I, <i>antequam convenirent, inventa est in | |
| 3388 utero habens de spiritu sancto</i>.</p> | |
| 3389 <p title="III q. 32 a. 2 co."><a name="48241"><span class= | |
| 3390 "ref">[48241] IIIª q. 32 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3391 dicendum quod conceptio non attribuitur soli corpori Christi, sed | |
| 3392 etiam ipsi Christo ratione ipsius corporis. In spiritu autem sancto | |
| 3393 duplex habitudo consideratur respectu Christi. Nam ad ipsum filium | |
| 3394 Dei, qui dicitur esse conceptus, habet habitudinem | |
| 3395 consubstantialitatis, ad corpus autem eius habet habitudinem causae | |
| 3396 efficientis. Haec autem praepositio de utramque habitudinem | |
| 3397 designat, sicut cum dicimus hominem aliquem de suo patre. Et ideo | |
| 3398 convenienter dicere possumus Christum esse conceptum de spiritu | |
| 3399 sancto, hoc modo quod efficacia spiritus sancti referatur ad corpus | |
| 3400 assumptum, consubstantialitas ad personam assumentem.</p> | |
| 3401 <p title="III q. 32 a. 2 ad 1"><a name="48242"><span class= | |
| 3402 "ref">[48242] IIIª q. 32 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3403 dicendum quod corpus Christi, quia non est consubstantiale spiritui | |
| 3404 sancto, non proprie potest dici de spiritu sancto conceptum, sed | |
| 3405 magis ex spiritu sancto, sicut Ambrosius dicit, in libro de spiritu | |
| 3406 sancto, <i>quod ex aliquo est, aut ex substantia aut ex potestate | |
| 3407 eius est, ex substantia, sicut filius, qui a patre est; ex | |
| 3408 potestate, sicut ex Deo omnia, quo modo et in utero habuit Maria ex | |
| 3409 spiritu sancto</i>.</p> | |
| 3410 <p title="III q. 32 a. 2 ad 2"><a name="48243"><span class= | |
| 3411 "ref">[48243] IIIª q. 32 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3412 dicendum quod super hoc videtur esse quaedam diversitas Hieronymi | |
| 3413 ad quosdam alios doctores, qui asserunt spiritum sanctum in | |
| 3414 conceptione fuisse pro semine. Dicit enim Chrysostomus, super | |
| 3415 Matth., <i>unigenito Dei in virginem ingressuro praecessit spiritus | |
| 3416 sanctus, ut, praecedente spiritu sancto, in sanctificationem | |
| 3417 nascatur Christus secundum corpus, divinitate ingrediente pro | |
| 3418 semine</i>. Et Damascenus dicit, in III libro, <i>obumbravit super | |
| 3419 ipsam Dei sapientia et virtus, velut divinum semen</i>. Sed hoc de | |
| 3420 facili solvitur. Quia secundum quod in semine intelligitur virtus | |
| 3421 activa, sic Chrysostomus et Damascenus comparant semini spiritum | |
| 3422 sanctum, vel etiam filium, qui est virtus altissimi. Secundum autem | |
| 3423 quod in semine intelligitur substantia corporalis quae in | |
| 3424 conceptione transmutatur, negat Hieronymus spiritum sanctum fuisse | |
| 3425 pro semine.</p> | |
| 3426 <p title="III q. 32 a. 2 ad 3"><a name="48244"><span class= | |
| 3427 "ref">[48244] IIIª q. 32 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3428 dicendum quod, sicut dicit Augustinus, in Enchirid., non eodem modo | |
| 3429 dicitur Christus conceptus aut natus de spiritu sancto, et de Maria | |
| 3430 virgine, nam de Maria virgine materialiter, de spiritu sancto | |
| 3431 effective. Et ideo non habuit hic locum commixtio.</p> | |
| 3432 <br /> | |
| 3433 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3434 <p title="III q. 32 a. 3 arg. 1"><a name="48245"><span class= | |
| 3435 "ref">[48245] IIIª q. 32 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3436 proceditur. Videtur quod spiritus sanctus debeat dici pater Christi | |
| 3437 secundum humanitatem. Quia secundum philosophum, in libro de | |
| 3438 Generat. Animal., <i>pater dat principium activum in generatione, | |
| 3439 mater vero ministrat materiam</i>. Sed beata virgo dicitur mater | |
| 3440 Christi propter materiam quam in conceptione eius ministravit. Ergo | |
| 3441 videtur quod etiam spiritus sanctus possit dici pater eius, propter | |
| 3442 hoc quod fuit principium activum in conceptione ipsius.</p> | |
| 3443 <p title="III q. 32 a. 3 arg. 2"><a name="48246"><span class= | |
| 3444 "ref">[48246] IIIª q. 32 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3445 sicut mentes aliorum sanctorum formantur per spiritum sanctum, ita | |
| 3446 etiam corpus Christi est per spiritum sanctum formatum. Sed alii | |
| 3447 sancti, propter praedictam formationem, dicuntur filii totius | |
| 3448 Trinitatis, et per consequens spiritus sancti. Videtur ergo quod | |
| 3449 Christus debeat dici filius spiritus sancti, inquantum corpus eius | |
| 3450 est spiritu sancto formatum.</p> | |
| 3451 <p title="III q. 32 a. 3 arg. 3"><a name="48247"><span class= | |
| 3452 "ref">[48247] IIIª q. 32 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3453 Deus dicitur pater noster secundum hoc quod nos fecit, secundum | |
| 3454 illud Deut. XXXII, <i>nonne ipse est pater tuus, qui possedit et | |
| 3455 fecit et creavit te?</i> Sed spiritus sanctus fecit corpus Christi, | |
| 3456 ut dictum est. Ergo spiritus sanctus debet dici pater Christi | |
| 3457 secundum corpus ab ipso formatum.</p> | |
| 3458 <p title="III q. 32 a. 3 s. c."><a name="48248"><span class= | |
| 3459 "ref">[48248] IIIª q. 32 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3460 quod Augustinus dicit, in Enchirid., <i>natus est Christus de | |
| 3461 spiritu sancto non sicut filius, et de Maria virgine sicut | |
| 3462 filius</i>.</p> | |
| 3463 <p title="III q. 32 a. 3 co."><a name="48249"><span class= | |
| 3464 "ref">[48249] IIIª q. 32 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3465 dicendum quod nomina paternitatis et maternitatis et filiationis | |
| 3466 generationem consequuntur, non tamen quamlibet, sed proprie | |
| 3467 generationem viventium, et praecipue animalium. Non enim dicimus | |
| 3468 quod ignis generatus sit filius ignis generantis, nisi forte | |
| 3469 secundum metaphoram, sed hoc solum dicimus in animalibus quorum | |
| 3470 generatio est magis perfecta. Nec tamen omne quod in animalibus | |
| 3471 generatur, filiationis accepit nomen, sed solum illud quod | |
| 3472 generatur in similitudine generantis. Unde, sicut Augustinus dicit, | |
| 3473 non dicimus quod capillus qui nascitur ex homine, sit filius | |
| 3474 hominis; nec etiam dicimus quod homo qui nascitur sit filius | |
| 3475 seminis, quia nec capillus habet similitudinem hominis; nec homo | |
| 3476 qui nascitur habet similitudinem seminis, sed hominis generantis. | |
| 3477 Et si quidem perfecta sit similitudo, erit perfecta filiatio, tam | |
| 3478 in divinis quam in humanis. Si autem sit similitudo imperfecta, est | |
| 3479 etiam filiatio imperfecta. Sicut in homine est quaedam similitudo | |
| 3480 Dei imperfecta, et inquantum creatus est ad imaginem Dei, et | |
| 3481 inquantum creatus est secundum similitudinem gratiae. Et ideo | |
| 3482 utroque modo potest homo dici filius eius, et quia, scilicet, est | |
| 3483 creatus ad imaginem eius; et quia est ei assimilatus per gratiam. | |
| 3484 Est autem considerandum quod illud quod de aliquo dicitur secundum | |
| 3485 perfectam rationem, non est dicendum de eo secundum rationem | |
| 3486 imperfectam, sicut, quia Socrates dicitur naturaliter homo secundum | |
| 3487 propriam rationem hominis, nunquam dicitur homo secundum illam | |
| 3488 significationem qua pictura hominis dicitur homo, licet forte ipse | |
| 3489 assimiletur alteri homini. Christus autem est filius Dei secundum | |
| 3490 perfectam rationem filiationis. Unde, quamvis secundum humanam | |
| 3491 naturam sit creatus et iustificatus non tamen debet dici filius Dei | |
| 3492 neque ratione creationis, neque ratione iustificationis, sed solum | |
| 3493 ratione generationis aeternae, secundum quam est filius patris | |
| 3494 solius. Et ideo nullo modo debet dici Christus filius spiritus | |
| 3495 sancti, nec etiam totius Trinitatis.</p> | |
| 3496 <p title="III q. 32 a. 3 ad 1"><a name="48250"><span class= | |
| 3497 "ref">[48250] IIIª q. 32 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3498 dicendum quod Christus conceptus est de Maria virgine materiam | |
| 3499 ministrante in similitudinem speciei. Et ideo dicitur filius eius. | |
| 3500 Christus autem, secundum quod homo, conceptus est de spiritu sancto | |
| 3501 sicut de activo principio, non tamen secundum similitudinem | |
| 3502 speciei, sicut homo nascitur de patre suo. Et ideo Christus non | |
| 3503 dicitur filius spiritus sancti.</p> | |
| 3504 <p title="III q. 32 a. 3 ad 2"><a name="48251"><span class= | |
| 3505 "ref">[48251] IIIª q. 32 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3506 dicendum quod homines qui spiritualiter formantur a spiritu sancto, | |
| 3507 non possunt dici filii Dei secundum perfectam rationem filiationis. | |
| 3508 Et ideo dicuntur filii Dei secundum filiationem imperfectam, quae | |
| 3509 est secundum similitudinem gratiae, quae est a tota Trinitate. Sed | |
| 3510 de Christo est alia ratio, ut dictum est.</p> | |
| 3511 <p title="III q. 32 a. 3 ad 3"><a name="48252"><span class= | |
| 3512 "ref">[48252] IIIª q. 32 a. 3 ad 3</span></a> Et similiter | |
| 3513 dicendum est ad tertium.</p> | |
| 3514 <br /> | |
| 3515 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3516 <p title="III q. 32 a. 4 arg. 1"><a name="48253"><span class= | |
| 3517 "ref">[48253] IIIª q. 32 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3518 proceditur. Videtur quod beata virgo aliquid active egerit in | |
| 3519 conceptione corporis Christi. Dicit enim Damascenus, in III libro, | |
| 3520 quod <i>spiritus sanctus supervenit virgini, purgans ipsam, et | |
| 3521 virtutem susceptivam verbi Dei tribuens, simul autem et | |
| 3522 generativam</i>. Sed virtutem generativam passivam habebat a | |
| 3523 natura, sicut et quaelibet femina. Ergo dedit ei virtutem | |
| 3524 generativam activam. Et sic aliquid active egit in conceptione | |
| 3525 Christi.</p> | |
| 3526 <p title="III q. 32 a. 4 arg. 2"><a name="48254"><span class= | |
| 3527 "ref">[48254] IIIª q. 32 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3528 omnes virtutes animae vegetabilis sunt virtutes activae, sicut | |
| 3529 Commentator dicit, in II de anima. Sed potentia generativa, tam in | |
| 3530 mare quam in femina, pertinet ad animam vegetabilem. Ergo, tam in | |
| 3531 mare quam in femina, active operatur ad conceptum prolis.</p> | |
| 3532 <p title="III q. 32 a. 4 arg. 3"><a name="48255"><span class= | |
| 3533 "ref">[48255] IIIª q. 32 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3534 femina ad conceptionem prolis materiam ministrat ex qua naturaliter | |
| 3535 corpus prolis formatur. Sed natura est principium motus | |
| 3536 intrinsecum. Ergo videtur quod in ipsa materia quam beata virgo | |
| 3537 ministravit ad conceptum Christi, fuit aliquod principium | |
| 3538 activum.</p> | |
| 3539 <p title="III q. 32 a. 4 s. c."><a name="48256"><span class= | |
| 3540 "ref">[48256] IIIª q. 32 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3541 quod principium activum in generatione dicitur ratio seminalis. | |
| 3542 Sed, sicut Augustinus dicit, X super Gen. ad Litt., <i>corpus | |
| 3543 Christi in sola materia corporali, per divinam conceptionis | |
| 3544 formationisque rationem, de virgine assumptum est, non autem | |
| 3545 secundum aliquam rationem seminalem humanam</i>. Ergo beata virgo | |
| 3546 nihil active fecit in conceptione corporis Christi.</p> | |
| 3547 <p title="III q. 32 a. 4 co."><a name="48257"><span class= | |
| 3548 "ref">[48257] IIIª q. 32 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3549 dicendum quod quidam dicunt beatam virginem aliquid active esse | |
| 3550 operatam in conceptione Christi, et naturali virtute, et | |
| 3551 supernaturali. Naturali quidem virtute, quia ponunt quod in | |
| 3552 qualibet materia naturali est aliquod activum principium. Alioquin, | |
| 3553 credunt quod non esset transmutatio naturalis. In quo decipiuntur. | |
| 3554 Quia transmutatio dicitur naturalis propter principium intrinsecum | |
| 3555 non solum activum, sed etiam passivum, expresse enim dicit | |
| 3556 philosophus, in VIII Physic., quod in gravibus et levibus est | |
| 3557 principium passivum motus naturalis, et non activum. Nec est | |
| 3558 possibile quod materia agat ad sui formationem, quia non est actu. | |
| 3559 Nec est etiam possibile quod aliquid moveat seipsum, nisi dividatur | |
| 3560 in duas partes, quarum una sit movens et alia sit mota, quod in | |
| 3561 solis animatis contingit, ut probatur in VIII Physic. Supernaturali | |
| 3562 autem virtute, quia dicunt ad matrem requiri quod non solum | |
| 3563 materiam ministret, quae est sanguis menstruus; sed etiam semen, | |
| 3564 quod, commixtum virili semini, habet virtutem activam in | |
| 3565 generatione. Et quia in beata virgine nulla fuit facta resolutio | |
| 3566 seminis, propter integerrimam eius virginitatem, dicunt quod | |
| 3567 spiritus sanctus supernaturaliter ei tribuit virtutem activam in | |
| 3568 conceptione corporis Christi, quam aliae matres habent per semen | |
| 3569 resolutum. Sed hoc non potest stare. Quia, cum <i>quaelibet res sit | |
| 3570 propter suam operationem</i>, ut dicitur II de caelo; natura non | |
| 3571 distingueret ad opus generationis sexum maris et feminae, nisi | |
| 3572 esset distincta operatio maris ab operatione feminae. In | |
| 3573 generatione autem distinguitur operatio agentis et patientis. Unde | |
| 3574 relinquitur quod tota virtus activa sit ex parte maris, passio | |
| 3575 autem ex parte feminae. Propter quod in plantis, in quibus utraque | |
| 3576 vis commiscetur, non est distinctio maris et feminae. Quia igitur | |
| 3577 beata virgo non hoc accepit ut esset pater Christi, sed mater, | |
| 3578 consequens est quod non acceperit potentiam activam in conceptione | |
| 3579 Christi, sive aliquid egerit, ex quo sequitur ipsam patrem fuisse | |
| 3580 Christi; sive nihil egerit, ut quidam dicunt, ex quo sequitur | |
| 3581 huiusmodi potentiam activam sibi frustra fuisse collatam. Et ideo | |
| 3582 dicendum est quod in ipsa conceptione Christi beata virgo nihil | |
| 3583 active operata est, sed solam materiam ministravit. Operata tamen | |
| 3584 est ante conceptionem aliquid active, praeparando materiam ut esset | |
| 3585 apta conceptui.</p> | |
| 3586 <p title="III q. 32 a. 4 ad 1"><a name="48258"><span class= | |
| 3587 "ref">[48258] IIIª q. 32 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3588 dicendum quod illa conceptio tria privilegia habuit, scilicet, quod | |
| 3589 esset sine peccato originali; quod esset non puri hominis, sed Dei | |
| 3590 et hominis; item quod esset conceptio virginis. Et haec tria habuit | |
| 3591 a spiritu sancto. Et ideo dicit Damascenus, quantum ad primum, quod | |
| 3592 spiritus sanctus supervenit virgini purgans ipsam, idest, | |
| 3593 praeservans ne cum peccato originali conciperet. Quantum ad | |
| 3594 secundum, dicit, et virtutem susceptivam verbi Dei tribuens, idest, | |
| 3595 ut conciperet verbum Dei. Quantum autem ad tertium, dicit, simul et | |
| 3596 generativam, ut, scilicet, manens virgo posset generare, non quidem | |
| 3597 active sed passive, sicut aliae matres hoc consequuntur ex semine | |
| 3598 viri.</p> | |
| 3599 <p title="III q. 32 a. 4 ad 2"><a name="48259"><span class= | |
| 3600 "ref">[48259] IIIª q. 32 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3601 dicendum quod potentia generativa in femina est imperfecta respectu | |
| 3602 potentiae generativae quae est in mare. Et ideo, sicut in artibus | |
| 3603 ars inferior disponit materiam, ars autem superior inducit formam, | |
| 3604 ut dicitur in II Physic.; ita etiam virtus generativa feminae | |
| 3605 praeparat materiam, virtus vero activa maris format materiam | |
| 3606 praeparatam.</p> | |
| 3607 <p title="III q. 32 a. 4 ad 3"><a name="48260"><span class= | |
| 3608 "ref">[48260] IIIª q. 32 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3609 dicendum quod ad hoc quod transmutatio sit naturalis, non | |
| 3610 requiritur quod in materia sit principium activum, sed solum | |
| 3611 passivum, ut dictum est.</p> | |
| 3612 <br /> | |
| 3613 <div class="D">Quaestio 33</div> | |
| 3614 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3615 <p title="III q. 33 pr."><a name="48261"><span class="ref">[48261] | |
| 3616 IIIª q. 33 pr.</span></a> Deinde considerandum est de modo et | |
| 3617 ordine conceptionis Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 3618 Primo, utrum corpus Christi in primo instanti conceptionis fuerit | |
| 3619 formatum. Secundo, utrum in primo instanti conceptionis fuerit | |
| 3620 animatum. Tertio, utrum in primo instanti conceptionis fuerit a | |
| 3621 verbo assumptum. Quarto, utrum conceptio illa fuerit naturalis vel | |
| 3622 miraculosa.</p> | |
| 3623 <br /> | |
| 3624 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3625 <p title="III q. 33 a. 1 arg. 1"><a name="48262"><span class= | |
| 3626 "ref">[48262] IIIª q. 33 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3627 proceditur. Videtur quod corpus Christi non fuerit formatum in | |
| 3628 primo instanti conceptionis. Dicitur enim Ioan. II, <i>quadraginta | |
| 3629 et sex annis aedificatum est templum hoc</i>, quod exponens | |
| 3630 Augustinus, in IV de Trin., dicit, <i>hic numerus perfectioni | |
| 3631 dominici corporis aperte congruit</i>. Et in libro octoginta trium | |
| 3632 quaest. dicit, <i>non absurde quadraginta sex annis dicitur | |
| 3633 fabricatum esse templum, quod corpus eius figurabat, ut, quot anni | |
| 3634 fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis | |
| 3635 dominici perfectione</i>. Non ergo in primo instanti conceptionis | |
| 3636 corpus Christi fuit perfecte formatum.</p> | |
| 3637 <p title="III q. 33 a. 1 arg. 2"><a name="48263"><span class= | |
| 3638 "ref">[48263] IIIª q. 33 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, ad | |
| 3639 formationem corporis Christi requirebatur motus localis, quo | |
| 3640 purissimi sanguines de corpore virginis ad locum congruum | |
| 3641 generationi pervenirent. Nullum autem corpus potest moveri | |
| 3642 localiter in instanti, eo quod tempus motus dividitur secundum | |
| 3643 divisionem mobilis, ut probatur in VI Physic. Ergo corpus Christi | |
| 3644 non fuit in instanti formatum.</p> | |
| 3645 <p title="III q. 33 a. 1 arg. 3"><a name="48264"><span class= | |
| 3646 "ref">[48264] IIIª q. 33 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3647 corpus Christi formatum est ex purissimis sanguinibus virginis, ut | |
| 3648 supra habitum est. Non autem potuit esse materia illa in eodem | |
| 3649 instanti sanguis et caro, quia sic materia simul fuisset sub duabus | |
| 3650 formis. Ergo aliud fuit instans in quo ultimo fuit sanguis, et | |
| 3651 aliud in quo primo fuit caro formata. Sed inter quaelibet duo | |
| 3652 instantia est tempus medium. Ergo corpus Christi non fuit in | |
| 3653 instanti formatum, sed per aliquod tempus.</p> | |
| 3654 <p title="III q. 33 a. 1 arg. 4"><a name="48265"><span class= | |
| 3655 "ref">[48265] IIIª q. 33 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3656 sicut potentia augmentativa requirit determinatum tempus in suo | |
| 3657 actu, ita etiam virtus generativa, utraque enim est potentia | |
| 3658 naturalis ad vegetabilem animam pertinens. Sed corpus Christi fuit | |
| 3659 determinato tempore augmentatum, sicut et aliorum hominum corpora, | |
| 3660 dicitur enim Luc. II, quod <i>proficiebat aetate et sapientia</i>. | |
| 3661 Ergo videtur quod, pari ratione, formatio corporis eius, quae | |
| 3662 pertinet ad vim generativam, non fuerit in instanti, sed | |
| 3663 determinato tempore quo aliorum hominum corpora formantur.</p> | |
| 3664 <p title="III q. 33 a. 1 s. c."><a name="48266"><span class= | |
| 3665 "ref">[48266] IIIª q. 33 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3666 quod Gregorius dicit, XVIII Moral., <i>Angelo nuntiante, et spiritu | |
| 3667 adveniente, mox verbum in utero, mox intra uterum verbum | |
| 3668 caro</i>.</p> | |
| 3669 <p title="III q. 33 a. 1 co."><a name="48267"><span class= | |
| 3670 "ref">[48267] IIIª q. 33 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3671 dicendum quod in conceptione corporis Christi tria est considerare, | |
| 3672 primo quidem, motum localem sanguinis ad locum generationis; | |
| 3673 secundo, formationem corporis ex tali materia; tertio, augmentum | |
| 3674 quo perducitur ad quantitatem perfectam. In quorum medio ratio | |
| 3675 conceptionis consistit, nam primum est conceptioni praeambulum; | |
| 3676 tertium autem conceptionem consequitur. Primum autem non potuit | |
| 3677 esse in instanti, quia hoc est contra ipsam rationem motus localis | |
| 3678 corporis cuiuscumque, cuius partes successive subintrant locum. | |
| 3679 Similiter et tertium oportet esse successivum. Tum quia augmentum | |
| 3680 non est sine motu locali. Tum etiam quia procedit ex virtute animae | |
| 3681 iam in corpore formato operantis, quae non operatur nisi in | |
| 3682 tempore. Sed ipsa formatio corporis, in qua principaliter ratio | |
| 3683 conceptionis consistit, fuit in instanti, duplici ratione. Primo | |
| 3684 quidem, propter virtutem agentis infinitam, scilicet spiritus | |
| 3685 sancti, per quem corpus Christi est formatum, ut supra dictum est. | |
| 3686 Tanto enim aliquod agens citius potest materiam disponere, quanto | |
| 3687 fuerit maioris virtutis. Unde agens infinitae virtutis potest in | |
| 3688 instanti materiam disponere ad debitam formam. Secundo, ex parte | |
| 3689 personae filii, cuius corpus formabatur. Non enim erat congruum ut | |
| 3690 corpus humanum assumeret nisi formatum. Si autem ante formationem | |
| 3691 perfectam aliquod tempus conceptionis praecessisset, non posset | |
| 3692 tota conceptio attribui filio Dei, quae non attribuitur ei nisi | |
| 3693 ratione assumptionis. Et ideo in primo instanti quo materia adunata | |
| 3694 pervenit ad locum generationis, fuit perfecte formatum corpus | |
| 3695 Christi et assumptum. Et per hoc dicitur ipse filius Dei conceptus, | |
| 3696 quod aliter dici non posset.</p> | |
| 3697 <p title="III q. 33 a. 1 ad 1"><a name="48268"><span class= | |
| 3698 "ref">[48268] IIIª q. 33 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3699 dicendum quod verbum Augustini utrobique non refertur ad solam | |
| 3700 formationem corporis Christi, sed ad formationem simul cum | |
| 3701 determinato augmento usque ad tempus partus. Unde secundum rationem | |
| 3702 illius numeri dicitur perfici tempus novem mensium, quo Christus | |
| 3703 fuit in utero virginis.</p> | |
| 3704 <p title="III q. 33 a. 1 ad 2"><a name="48269"><span class= | |
| 3705 "ref">[48269] IIIª q. 33 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3706 dicendum quod motus ille localis non comprehenditur infra ipsam | |
| 3707 conceptionem, sed est conceptioni praeambulus.</p> | |
| 3708 <p title="III q. 33 a. 1 ad 3"><a name="48270"><span class= | |
| 3709 "ref">[48270] IIIª q. 33 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3710 dicendum quod non est assignare ultimum instans in quo materia illa | |
| 3711 fuit sanguis, sed est assignare ultimum tempus, quod continuatur, | |
| 3712 nullo interveniente medio, ad primum instans in quo fuit caro | |
| 3713 Christi formata. Et hoc instans fuit terminus temporis motus | |
| 3714 localis materiae ad locum generationis.</p> | |
| 3715 <p title="III q. 33 a. 1 ad 4"><a name="48271"><span class= | |
| 3716 "ref">[48271] IIIª q. 33 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3717 dicendum quod augmentum fit per potentiam augmentativam ipsius quod | |
| 3718 augetur, sed formatio corporis fit per potentiam generativam, non | |
| 3719 eius qui generatur, sed patris generantis ex semine, in quo | |
| 3720 operatur vis formativa ab anima patris derivata. Corpus autem | |
| 3721 Christi non fuit formatum ex semine viri, sicut supra dictum est, | |
| 3722 sed ex operatione spiritus sancti. Et ideo talis debuit esse | |
| 3723 formatio ut spiritum sanctum deceret. Sed augmentum corporis | |
| 3724 Christi fuit factum secundum potentiam augmentativam animae | |
| 3725 Christi, quae cum sit specie conformis animae nostrae, eodem modo | |
| 3726 debuit corpus illud augmentari sicut et alia corpora hominum | |
| 3727 augmentantur, ut ex hoc ostenderetur veritas humanae naturae.</p> | |
| 3728 <br /> | |
| 3729 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3730 <p title="III q. 33 a. 2 arg. 1"><a name="48272"><span class= | |
| 3731 "ref">[48272] IIIª q. 33 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3732 sic proceditur. Videtur quod corpus Christi non fuit animatum in | |
| 3733 primo instanti conceptionis. Dicit enim Leo Papa, in epistola ad | |
| 3734 Iulianum, <i>non alterius naturae erat caro Christi quam nostrae, | |
| 3735 nec alio illi quam ceteris hominibus anima est inspirata | |
| 3736 principio</i>. Sed aliis hominibus non infunditur anima in primo | |
| 3737 instanti suae conceptionis. Ergo neque corpori Christi anima debuit | |
| 3738 infundi in primo instanti suae conceptionis.</p> | |
| 3739 <p title="III q. 33 a. 2 arg. 2"><a name="48273"><span class= | |
| 3740 "ref">[48273] IIIª q. 33 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3741 anima, sicut quaelibet forma naturalis, requirit determinatam | |
| 3742 quantitatem in sua materia. Sed in primo instanti conceptionis | |
| 3743 corpus Christi non habuit tantam quantitatem quantam habent corpora | |
| 3744 aliorum hominum quando animantur, alioquin, si continue fuisset | |
| 3745 postmodum augmentatum, vel citius fuisset natum; vel in sua | |
| 3746 nativitate fuisset maioris quantitatis quam alii infantes. Quorum | |
| 3747 primum est contra Augustinum, IV de Trin., ubi probat eum spatio | |
| 3748 novem mensium in utero virginis fuisse, secundum autem est contra | |
| 3749 Leonem Papam, qui, in sermone Epiphaniae, dicit, <i>invenerunt | |
| 3750 puerum Iesum in nullo ab humanae infantiae generalitate | |
| 3751 discretum</i>. Non ergo corpus Christi fuit animatum in primo | |
| 3752 instanti suae conceptionis.</p> | |
| 3753 <p title="III q. 33 a. 2 arg. 3"><a name="48274"><span class= | |
| 3754 "ref">[48274] IIIª q. 33 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3755 ubicumque est prius et posterius, oportet esse plura instantia. Sed | |
| 3756 secundum philosophum, in libro de Generat. Animal., in generatione | |
| 3757 hominis requiritur prius et posterius, prius enim est vivum, et | |
| 3758 postea animal, et postea homo. Ergo non potuit animatio Christi | |
| 3759 perfici in primo instanti conceptionis.</p> | |
| 3760 <p title="III q. 33 a. 2 s. c."><a name="48275"><span class= | |
| 3761 "ref">[48275] IIIª q. 33 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3762 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>simul caro, simul Dei verbi | |
| 3763 caro, simul caro animata anima rationali et intellectuali</i>.</p> | |
| 3764 <p title="III q. 33 a. 2 co."><a name="48276"><span class= | |
| 3765 "ref">[48276] IIIª q. 33 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3766 dicendum quod, ad hoc quod conceptio ipsi filio Dei attribuatur, ut | |
| 3767 in symbolo confitemur, dicentes, <i>qui conceptus est de spiritu | |
| 3768 sancto</i>; necesse est dicere quod ipsum corpus, dum conciperetur, | |
| 3769 esset a verbo Dei assumptum. Ostensum est autem supra quod verbum | |
| 3770 Dei assumpsit corpus mediante anima, et animam mediante spiritu, | |
| 3771 idest intellectu. Unde oportuit quod in primo instanti conceptionis | |
| 3772 corpus Christi esset animatum anima rationali.</p> | |
| 3773 <p title="III q. 33 a. 2 ad 1"><a name="48277"><span class= | |
| 3774 "ref">[48277] IIIª q. 33 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3775 dicendum quod principium inspirationis animae potest considerari | |
| 3776 dupliciter. Uno modo, secundum dispositionem corporis. Et sic non | |
| 3777 ab alio principio inspirata est anima corpori Christi, et | |
| 3778 corporibus aliorum hominum. Sicut enim statim, formato corpore | |
| 3779 alterius hominis, infunditur anima, ita fuit in Christo. Alio modo | |
| 3780 potest considerari dictum principium solum secundum tempus. Et sic, | |
| 3781 quia prius tempore formatum fuit perfecte corpus Christi, prius | |
| 3782 tempore fuit etiam animatum.</p> | |
| 3783 <p title="III q. 33 a. 2 ad 2"><a name="48278"><span class= | |
| 3784 "ref">[48278] IIIª q. 33 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3785 dicendum quod anima requirit debitam quantitatem in materia cui | |
| 3786 infunditur, sed ista quantitas quandam latitudinem habet, quia et | |
| 3787 in maiori et minori quantitate salvatur. Quantitas autem corporis | |
| 3788 quam habet cum primo sibi infunditur anima, proportionatur | |
| 3789 quantitati perfectae ad quam per augmentum perveniet, ita scilicet | |
| 3790 quod maiorum hominum maiorem quantitatem corpora habent in prima | |
| 3791 animatione. Christus autem in perfecta aetate habuit decentem et | |
| 3792 mediocrem quantitatem, cui proportionabatur quantitas quam corpus | |
| 3793 eius habuit in tempore quo aliorum hominum corpora animantur; | |
| 3794 minorem tamen habuit in principio suae conceptionis. Sed tamen illa | |
| 3795 parva quantitas non erat tam parva ut in ea non posset ratio | |
| 3796 animati corporis conservari, cum in tali quantitate quorundam | |
| 3797 parvorum hominum corpora animentur.</p> | |
| 3798 <p title="III q. 33 a. 2 ad 3"><a name="48279"><span class= | |
| 3799 "ref">[48279] IIIª q. 33 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3800 dicendum quod in generatione aliorum hominum locum habet quod dicit | |
| 3801 philosophus, propter hoc quod successive corpus formatur et | |
| 3802 disponitur ad animam, unde primo, tanquam imperfecte dispositum, | |
| 3803 recipit animam imperfectam; et postmodum, quando perfecte est | |
| 3804 dispositum, recipit animam perfectam. Sed corpus Christi, propter | |
| 3805 infinitam virtutem agentis, fuit perfecte dispositum in instanti. | |
| 3806 Unde statim in primo instanti recepit formam perfectam, idest | |
| 3807 animam rationalem.</p> | |
| 3808 <br /> | |
| 3809 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3810 <p title="III q. 33 a. 3 arg. 1"><a name="48280"><span class= | |
| 3811 "ref">[48280] IIIª q. 33 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3812 proceditur. Videtur quod caro Christi prius fuit concepta, et | |
| 3813 postmodum assumpta. Quod enim non est, non potest assumi. Sed caro | |
| 3814 Christi per conceptionem esse incoepit. Ergo videtur quod fuerit | |
| 3815 assumpta a verbo Dei postquam fuit concepta.</p> | |
| 3816 <p title="III q. 33 a. 3 arg. 2"><a name="48281"><span class= | |
| 3817 "ref">[48281] IIIª q. 33 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3818 caro Christi fuit assumpta a verbo Dei mediante anima rationali. | |
| 3819 Sed in termino conceptionis accepit animam rationalem. Ergo in | |
| 3820 termino conceptionis fuit assumpta. Sed in termino conceptionis | |
| 3821 dicitur iam concepta. Ergo prius fuit concepta, et postmodum | |
| 3822 assumpta.</p> | |
| 3823 <p title="III q. 33 a. 3 arg. 3"><a name="48282"><span class= | |
| 3824 "ref">[48282] IIIª q. 33 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 3825 omni generato prius tempore est id quod est imperfectum, eo quod | |
| 3826 est perfectum, ut patet per philosophum, in IX Metaphys. Sed corpus | |
| 3827 Christi est quiddam generatum. Ergo ad ultimam perfectionem, quae | |
| 3828 consistit in unione ad verbum Dei, non statim in primo instanti | |
| 3829 conceptionis pervenit, sed primo fuit caro concepta, et postmodum | |
| 3830 assumpta.</p> | |
| 3831 <p title="III q. 33 a. 3 s. c."><a name="48283"><span class= | |
| 3832 "ref">[48283] IIIª q. 33 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3833 quod Augustinus dicit, in libro de fide ad Petrum, <i>firmissime | |
| 3834 tene, et nullatenus dubites carnem Christi non fuisse conceptam in | |
| 3835 utero virginis priusquam susciperetur a verbo</i>.</p> | |
| 3836 <p title="III q. 33 a. 3 co."><a name="48284"><span class= | |
| 3837 "ref">[48284] IIIª q. 33 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3838 dicendum quod, sicut supra dictum est, proprie dicimus Deum factum | |
| 3839 esse hominem, non autem proprie dicimus quod homo factus sit Deus, | |
| 3840 quia scilicet Deus assumpsit sibi id quod est hominis; non autem | |
| 3841 praeexstitit id quod est hominis, quasi per se subsistens, antequam | |
| 3842 susciperetur a verbo. Si autem caro Christi fuisset concepta | |
| 3843 antequam susciperetur a verbo, habuisset aliquando aliquam | |
| 3844 hypostasim praeter hypostasim verbi Dei. Quod est contra rationem | |
| 3845 incarnationis, secundum quam ponimus verbum Dei esse unitum humanae | |
| 3846 naturae, et omnibus partibus eius, in unitate hypostasis, nec fuit | |
| 3847 conveniens quod hypostasim praeexistentem humanae naturae, vel | |
| 3848 alicuius partis eius, verbum Dei sua assumptione destrueret. Et | |
| 3849 ideo contra fidem est dicere quod caro Christi prius fuerit | |
| 3850 concepta, et postmodum assumpta a verbo Dei.</p> | |
| 3851 <p title="III q. 33 a. 3 ad 1"><a name="48285"><span class= | |
| 3852 "ref">[48285] IIIª q. 33 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3853 dicendum quod, si caro Christi non fuisset in instanti formata seu | |
| 3854 concepta, sed per temporis successionem, oporteret alterum duorum | |
| 3855 sequi, vel quod assumptum nondum esset caro; vel quod prius esset | |
| 3856 conceptio carnis quam eius assumptio. Sed quia ponimus conceptionem | |
| 3857 in instanti esse perfectam, consequens est quod in illa carne simul | |
| 3858 fuit concipi et conceptum esse. Et sic, ut dicit Augustinus, in | |
| 3859 libro de fide ad Petrum, <i>dicimus ipsum Dei verbum suae carnis | |
| 3860 acceptione conceptum, ipsamque carnem verbi incarnatione | |
| 3861 conceptam</i>.</p> | |
| 3862 <p title="III q. 33 a. 3 ad 2"><a name="48286"><span class= | |
| 3863 "ref">[48286] IIIª q. 33 a. 3 ad 2</span></a> Et per hoc patet | |
| 3864 responsio ad secundum. Nam simul dum caro illa concipitur, concepta | |
| 3865 est et animatur.</p> | |
| 3866 <p title="III q. 33 a. 3 ad 3"><a name="48287"><span class= | |
| 3867 "ref">[48287] IIIª q. 33 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3868 dicendum quod in mysterio incarnationis non consideratur ascensus, | |
| 3869 quasi alicuius praeexistentis proficientis usque ad unionis | |
| 3870 dignitatem, sicut posuit Photinus haereticus. Sed potius ibi | |
| 3871 consideratur descensus, secundum quod perfectum Dei verbum | |
| 3872 imperfectionem naturae nostrae sibi assumpsit; secundum illud Ioan. | |
| 3873 VI, <i>descendi de caelo</i>.</p> | |
| 3874 <br /> | |
| 3875 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3876 <p title="III q. 33 a. 4 arg. 1"><a name="48288"><span class= | |
| 3877 "ref">[48288] IIIª q. 33 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3878 proceditur. Videtur quod conceptio Christi fuerit naturalis. | |
| 3879 Secundum enim conceptionem carnis Christus dicitur filius hominis. | |
| 3880 Est autem verus et naturalis hominis filius, sicut et verus et | |
| 3881 naturalis Dei filius. Ergo eius conceptio fuit naturalis.</p> | |
| 3882 <p title="III q. 33 a. 4 arg. 2"><a name="48289"><span class= | |
| 3883 "ref">[48289] IIIª q. 33 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3884 nulla creatura producit operationem miraculosam. Sed conceptio | |
| 3885 Christi attribuitur beatae virgini, quae est pura creatura, dicitur | |
| 3886 enim quod virgo Christum concepit. Ergo videtur quod non sit | |
| 3887 miraculosa, sed naturalis conceptio.</p> | |
| 3888 <p title="III q. 33 a. 4 arg. 3"><a name="48290"><span class= | |
| 3889 "ref">[48290] IIIª q. 33 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 3890 hoc quod aliqua transmutatio sit naturalis, sufficit quod | |
| 3891 principium passivum sit naturale, ut supra habitum est. Sed | |
| 3892 principium passivum ex parte matris in conceptione Christi fuit | |
| 3893 naturale, ut ex dictis patet. Ergo conceptio Christi fuit | |
| 3894 naturalis.</p> | |
| 3895 <p title="III q. 33 a. 4 s. c."><a name="48291"><span class= | |
| 3896 "ref">[48291] IIIª q. 33 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3897 quod Dionysius dicit, in epistola ad Caium monachum, <i>super | |
| 3898 hominem operatur Christus ea quae sunt hominis, et hoc monstrat | |
| 3899 virgo supernaturaliter concipiens</i>.</p> | |
| 3900 <p title="III q. 33 a. 4 co."><a name="48292"><span class= | |
| 3901 "ref">[48292] IIIª q. 33 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3902 dicendum quod, sicut Ambrosius dicit, in libro de incarnatione, | |
| 3903 <i>multa in hoc mysterio et secundum naturam invenies, et ultra | |
| 3904 naturam</i>. Si enim consideremus id quod est ex parte materiae | |
| 3905 conceptus, quam mater ministravit, totum est naturale. Si vero | |
| 3906 consideremus id quod est ex parte virtutis activae, totum est | |
| 3907 miraculosum. Et quia unumquodque magis iudicatur secundum formam | |
| 3908 quam secundum materiam; et similiter secundum agens quam secundum | |
| 3909 patiens, inde est quod conceptio Christi debet dici simpliciter | |
| 3910 miraculosa et supernaturalis, sed secundum aliquid naturalis.</p> | |
| 3911 <p title="III q. 33 a. 4 ad 1"><a name="48293"><span class= | |
| 3912 "ref">[48293] IIIª q. 33 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3913 dicendum quod Christus dicitur naturalis filius hominis inquantum | |
| 3914 habet naturam humanam veram, per quam est filius hominis, licet eam | |
| 3915 miraculose habuerit, sicut caecus illuminatus videt naturaliter per | |
| 3916 potentiam visivam quam miraculose accepit.</p> | |
| 3917 <p title="III q. 33 a. 4 ad 2"><a name="48294"><span class= | |
| 3918 "ref">[48294] IIIª q. 33 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3919 dicendum quod conceptio attribuitur beatae virgini, non tanquam | |
| 3920 principio activo, sed quia ministravit materiam conceptui, et in | |
| 3921 eius utero est conceptio celebrata.</p> | |
| 3922 <p title="III q. 33 a. 4 ad 3"><a name="48295"><span class= | |
| 3923 "ref">[48295] IIIª q. 33 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3924 dicendum quod principium passivum naturale sufficit ad | |
| 3925 transmutationem naturalem quando naturali et consueto modo movetur | |
| 3926 a principio activo proprio. Sed hoc in proposito non habet locum. | |
| 3927 Et ideo conceptio illa non potest dici simpliciter naturalis.</p> | |
| 3928 <br /> | |
| 3929 <div class="D">Quaestio 34</div> | |
| 3930 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3931 <p title="III q. 34 pr."><a name="48296"><span class="ref">[48296] | |
| 3932 IIIª q. 34 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3933 perfectione prolis conceptae. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 3934 Primo, utrum in primo instanti conceptionis Christus fuerit | |
| 3935 sanctificatus per gratiam. Secundo, utrum in eodem instanti | |
| 3936 habuerit usum liberi arbitrii. Tertio, utrum in eodem instanti | |
| 3937 potuerit mereri. Quarto, utrum in eodem instanti fuerit plene | |
| 3938 comprehensor.</p> | |
| 3939 <br /> | |
| 3940 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3941 <p title="III q. 34 a. 1 arg. 1"><a name="48297"><span class= | |
| 3942 "ref">[48297] IIIª q. 34 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3943 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit sanctificatus in primo | |
| 3944 instanti suae conceptionis. Dicitur enim I Cor. XV, <i>non prius | |
| 3945 quod spirituale est, sed quod animale, deinde quod spirituale</i>. | |
| 3946 Sed sanctificatio gratiae pertinet ad spiritualitatem. Non ergo | |
| 3947 statim a principio suae conceptionis Christus percepit gratiam | |
| 3948 sanctificationis, sed post aliquod spatium temporis.</p> | |
| 3949 <p title="III q. 34 a. 1 arg. 2"><a name="48298"><span class= | |
| 3950 "ref">[48298] IIIª q. 34 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3951 sanctificatio videtur esse a peccato, secundum illud I Cor. VI, et | |
| 3952 hoc quidem fuistis aliquando, scilicet peccatores, <i>sed abluti | |
| 3953 estis, sed sanctificati estis</i>. Sed in Christo nunquam fuit | |
| 3954 peccatum. Ergo non convenit sibi sanctificari per gratiam.</p> | |
| 3955 <p title="III q. 34 a. 1 arg. 3"><a name="48299"><span class= | |
| 3956 "ref">[48299] IIIª q. 34 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3957 sicut per verbum Dei omnia facta sunt, ita per verbum incarnatum | |
| 3958 sunt omnes homines sanctificati qui sanctificantur, Heb. II, <i>qui | |
| 3959 sanctificat et qui sanctificantur ex uno omnes. Sed verbum Dei, per | |
| 3960 quod facta sunt omnia, non est factum</i>, ut Augustinus dicit, in | |
| 3961 I de Trin. Ergo Christus, per quem sanctificantur omnes, non est | |
| 3962 sanctificatus.</p> | |
| 3963 <p title="III q. 34 a. 1 s. c."><a name="48300"><span class= | |
| 3964 "ref">[48300] IIIª q. 34 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3965 quod dicitur Luc. I, <i>quod ex te nascetur sanctum, vocabitur | |
| 3966 filius Dei</i>. Et Ioan. X, <i>quem pater sanctificavit et misit in | |
| 3967 mundum</i>.</p> | |
| 3968 <p title="III q. 34 a. 1 co."><a name="48301"><span class= | |
| 3969 "ref">[48301] IIIª q. 34 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3970 dicendum quod, sicut supra dictum est, abundantia gratiae | |
| 3971 sanctificantis animam Christi derivatur ex ipsa verbi unione, | |
| 3972 secundum illud Ioan. I, <i>vidimus gloriam eius quasi unigeniti a | |
| 3973 patre, plenum gratiae et veritatis</i>. Ostensum est autem supra | |
| 3974 quod in primo instanti conceptionis corpus Christi animatum fuit et | |
| 3975 a verbo Dei assumptum. Unde consequens est quod in primo instanti | |
| 3976 conceptionis Christus habuit plenitudinem gratiae sanctificantis | |
| 3977 animam et corpus eius.</p> | |
| 3978 <p title="III q. 34 a. 1 ad 1"><a name="48302"><span class= | |
| 3979 "ref">[48302] IIIª q. 34 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3980 dicendum quod ille ordo quem ponit ibi apostolus, pertinet ad eos | |
| 3981 qui per profectum ad spiritualem statum perveniunt. In mysterio | |
| 3982 autem incarnationis magis consideratur descensus divinae | |
| 3983 plenitudinis in naturam humanam, quam profectus humanae naturae, | |
| 3984 quasi praeexistentis, in Deum. Et ideo in homine Christo a | |
| 3985 principio fuit perfecta spiritualitas.</p> | |
| 3986 <p title="III q. 34 a. 1 ad 2"><a name="48303"><span class= | |
| 3987 "ref">[48303] IIIª q. 34 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3988 dicendum quod sanctificari est aliquid fieri sanctum. Fit autem | |
| 3989 aliquid non solum ex contrario, sed etiam ex negative vel privative | |
| 3990 opposito, sicut album fit ex nigro, et etiam ex non albo. Nos autem | |
| 3991 ex peccatoribus sancti efficimur, et ita sanctificatio nostra est | |
| 3992 ex peccato. Sed Christus quidem, secundum hominem, factus est | |
| 3993 sanctus, quia hanc gratiae sanctitatem non semper habuit, non tamen | |
| 3994 factus est sanctus ex peccatore, quia peccatum nunquam habuit; sed | |
| 3995 factus est sanctus ex non sancto secundum hominem, non quidem | |
| 3996 privative, ut scilicet aliquando fuerit homo et non fuerit sanctus, | |
| 3997 sed negative, quia scilicet, quando non fuit homo, non habuit | |
| 3998 sanctitatem humanam. Et ideo simul factus fuit homo et sanctus | |
| 3999 homo. Propter quod Angelus dixit, Luc. I, <i>quod nascetur ex te | |
| 4000 sanctum</i>. Quod exponens Gregorius, XVIII Moral., dicit, <i>ad | |
| 4001 distinctionem nostrae sanctitatis, Iesus sanctus nasciturus | |
| 4002 asseritur. Nos quippe, si sancti efficimur, non tamen nascimur, | |
| 4003 quia ipsa naturae corruptibilis conditione constringimur. Ille | |
| 4004 autem solus veraciter sanctus natus est, qui ex coniunctione | |
| 4005 carnalis copulae conceptus non est</i>.</p> | |
| 4006 <p title="III q. 34 a. 1 ad 3"><a name="48304"><span class= | |
| 4007 "ref">[48304] IIIª q. 34 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4008 dicendum quod aliter operatur pater creationem rerum per filium, | |
| 4009 aliter tota Trinitas sanctificationem hominum per hominem Christum. | |
| 4010 Nam verbum Dei est eiusdem virtutis et operationis cum Deo patre, | |
| 4011 unde pater non operatur per filium sicut per instrumentum, quod | |
| 4012 movet motum. Humanitas autem Christi est sicut instrumentum | |
| 4013 divinitatis, sicut supra dictum est. Et ideo humanitas Christi est | |
| 4014 sanctificans et sanctificata.</p> | |
| 4015 <br /> | |
| 4016 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4017 <p title="III q. 34 a. 2 arg. 1"><a name="48305"><span class= | |
| 4018 "ref">[48305] IIIª q. 34 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 4019 sic proceditur. Videtur quod Christus, secundum hominem, non | |
| 4020 habuerit usum liberi arbitrii in primo instanti suae conceptionis. | |
| 4021 Prius est enim esse rei quam agere vel operari. Usus autem liberi | |
| 4022 arbitrii est quaedam operatio. Cum ergo anima Christi esse | |
| 4023 incoeperit in primo instanti conceptionis, ut ex praedictis patet, | |
| 4024 videtur esse impossibile quod in primo instanti conceptionis habuit | |
| 4025 usum liberi arbitrii.</p> | |
| 4026 <p title="III q. 34 a. 2 arg. 2"><a name="48306"><span class= | |
| 4027 "ref">[48306] IIIª q. 34 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4028 usus liberi arbitrii est electio. Electio autem praesupponit | |
| 4029 deliberationem consilii, dicit enim philosophus, in III Ethic., | |
| 4030 quod electio est appetitus praeconsiliati. Ergo videtur impossibile | |
| 4031 quod in primo instanti suae conceptionis Christus habuerit usum | |
| 4032 liberi arbitrii.</p> | |
| 4033 <p title="III q. 34 a. 2 arg. 3"><a name="48307"><span class= | |
| 4034 "ref">[48307] IIIª q. 34 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4035 liberum arbitrium est facultas voluntatis et rationis, ut in prima | |
| 4036 parte habitum est, et ita usus liberi arbitrii est actus voluntatis | |
| 4037 et rationis, sive intellectus. Sed actus intellectus praesupponit | |
| 4038 actum sensus, qui esse non potest sine convenientia organorum, quae | |
| 4039 non videtur fuisse in primo instanti conceptionis Christi. Ergo | |
| 4040 videtur quod Christus non potuerit habere usum liberi arbitrii in | |
| 4041 primo instanti suae conceptionis.</p> | |
| 4042 <p title="III q. 34 a. 2 s. c."><a name="48308"><span class= | |
| 4043 "ref">[48308] IIIª q. 34 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4044 quod Augustinus dicit, in libro de Trin., <i>mox ut verbum venit in | |
| 4045 uterum, servata veritate propriae naturae, factum est caro et | |
| 4046 perfectus homo</i>. Sed perfectus homo habet usum liberi arbitrii. | |
| 4047 Ergo Christus habuit in primo instanti suae conceptionis usum | |
| 4048 liberi arbitrii.</p> | |
| 4049 <p title="III q. 34 a. 2 co."><a name="48309"><span class= | |
| 4050 "ref">[48309] IIIª q. 34 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 4051 dicendum quod, sicut supra dictum est, naturae humanae quam | |
| 4052 Christus assumpsit, convenit spiritualis perfectio, in quam non | |
| 4053 profecit, sed eam statim a principio habuit. Perfectio autem ultima | |
| 4054 non consistit in potentia vel in habitu, sed in operatione, unde in | |
| 4055 II de anima dicitur quod operatio est actus secundus. Et ideo | |
| 4056 dicendum est quod Christus in primo instanti suae conceptionis | |
| 4057 habuit illam operationem animae quae potest in instanti haberi. | |
| 4058 Talis autem est operatio voluntatis et intellectus, in qua | |
| 4059 consistit usus liberi arbitrii. Subito enim et in instanti | |
| 4060 perficitur operatio intellectus et voluntatis, multo magis quam | |
| 4061 visio corporalis, eo quod intelligere, velle et sentire non est | |
| 4062 motus qui sit actus imperfecti, quod successive perficitur; sed est | |
| 4063 actus iam perfecti, ut dicitur in III de anima. Et ideo dicendum | |
| 4064 est quod Christus in primo instanti suae conceptionis habuit usum | |
| 4065 liberi arbitrii.</p> | |
| 4066 <p title="III q. 34 a. 2 ad 1"><a name="48310"><span class= | |
| 4067 "ref">[48310] IIIª q. 34 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4068 dicendum quod esse est prius natura quam agere, non tamen est prius | |
| 4069 tempore, sed, simul cum agens habet esse perfectum, incipit agere, | |
| 4070 nisi sit aliquid impediens. Sicut ignis, simul cum generatur, | |
| 4071 incipit calefacere et illuminare. Sed calefactio non terminatur in | |
| 4072 instanti, sed per temporis successionem, illuminatio autem | |
| 4073 perficitur in instanti. Et talis operatio est usus liberi arbitrii, | |
| 4074 ut dictum est.</p> | |
| 4075 <p title="III q. 34 a. 2 ad 2"><a name="48311"><span class= | |
| 4076 "ref">[48311] IIIª q. 34 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4077 dicendum quod, simul cum terminatur consilium vel deliberatio, | |
| 4078 potest esse electio. Illi autem qui deliberatione consilii | |
| 4079 indigent, in ipsa terminatione consilii primo habent certitudinem | |
| 4080 de eligendis, et ideo statim eligunt. Ex quo patet quod deliberatio | |
| 4081 consilii non praeexigitur ad electionem nisi propter inquisitionem | |
| 4082 incerti. Christus autem in primo instanti suae conceptionis, sicut | |
| 4083 habuit plenitudinem gratiae iustificantis ita habuit plenitudinem | |
| 4084 veritatis cognitae, secundum illud, plenum gratiae et veritatis. | |
| 4085 Unde, quasi habens omnium certitudinem, potuit statim in instanti | |
| 4086 eligere.</p> | |
| 4087 <p title="III q. 34 a. 2 ad 3"><a name="48312"><span class= | |
| 4088 "ref">[48312] IIIª q. 34 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4089 dicendum quod intellectus Christi, secundum scientiam infusam, | |
| 4090 poterat intelligere etiam non convertendo se ad phantasmata, ut | |
| 4091 supra habitum est. Unde poterat in eo esse operatio voluntatis et | |
| 4092 intellectus absque operatione sensus. Sed tamen potuit in eo esse | |
| 4093 etiam operatio sensus in primo instanti suae conceptionis, maxime | |
| 4094 quantum ad sensum tactus, quo sensu proles concepta sentit in matre | |
| 4095 etiam antequam animam rationalem obtineat, ut dicitur in libro de | |
| 4096 Generat. Animal. Unde, cum Christus in primo instanti suae | |
| 4097 conceptionis habuit animam rationalem, formato iam et organizato | |
| 4098 corpore eius, multo magis in eodem instanti poterat habere | |
| 4099 operationem sensus tactus.</p> | |
| 4100 <br /> | |
| 4101 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4102 <p title="III q. 34 a. 3 arg. 1"><a name="48313"><span class= | |
| 4103 "ref">[48313] IIIª q. 34 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4104 proceditur. Videtur quod Christus in primo instanti suae | |
| 4105 conceptionis mereri non potuerit. Sicut enim se habet liberum | |
| 4106 arbitrium ad merendum, ita ad demerendum. Sed Diabolus in primo | |
| 4107 instanti suae creationis non potuit peccare, ut in prima parte | |
| 4108 habitum est. Ergo neque anima Christi in primo instanti suae | |
| 4109 creationis, quod fuit primum instans conceptionis Christi, potuit | |
| 4110 mereri.</p> | |
| 4111 <p title="III q. 34 a. 3 arg. 2"><a name="48314"><span class= | |
| 4112 "ref">[48314] IIIª q. 34 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4113 illud quod homo habet in primo instanti suae conceptionis, videtur | |
| 4114 ei esse naturale, quia hoc est ad quod terminatur sua generatio | |
| 4115 naturalis. Sed naturalibus non meremur, ut patet ex his quae dicta | |
| 4116 sunt in secunda parte. Ergo videtur quod usus liberi arbitrii quem | |
| 4117 Christus habuit secundum hominem in primo instanti suae | |
| 4118 conceptionis, non fuerit meritorius.</p> | |
| 4119 <p title="III q. 34 a. 3 arg. 3"><a name="48315"><span class= | |
| 4120 "ref">[48315] IIIª q. 34 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4121 illud quod semel aliquis meruit, iam facit quodammodo suum, et ita | |
| 4122 non videtur quod iterum possit illud idem mereri, quia nullus | |
| 4123 meretur quod suum est. Si ergo Christus in primo instanti suae | |
| 4124 conceptionis meruit, sequitur quod postea nihil meruerit. Quod | |
| 4125 patet esse falsum. Non ergo Christus in primo instanti suae | |
| 4126 conceptionis meruit.</p> | |
| 4127 <p title="III q. 34 a. 3 s. c."><a name="48316"><span class= | |
| 4128 "ref">[48316] IIIª q. 34 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4129 quod Augustinus dicit, super Exod., <i>non habuit omnino Christus, | |
| 4130 iuxta animae meritum, quo potuisset proficere</i>. Potuisset autem | |
| 4131 proficere in merito si in primo instanti suae conceptionis non | |
| 4132 meruisset. Ergo in primo instanti suae conceptionis meruit | |
| 4133 Christus.</p> | |
| 4134 <p title="III q. 34 a. 3 co."><a name="48317"><span class= | |
| 4135 "ref">[48317] IIIª q. 34 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 4136 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus in primo instanti | |
| 4137 conceptionis suae sanctificatus fuit per gratiam. Est autem duplex | |
| 4138 sanctificatio, una quidem adultorum, qui secundum proprium actum | |
| 4139 sanctificantur; alia autem puerorum, qui non sanctificantur | |
| 4140 secundum proprium actum fidei, sed secundum fidem parentum vel | |
| 4141 Ecclesiae. Prima autem sanctificatio est perfectior quam secunda, | |
| 4142 sicut actus est perfectior quam habitus; et quod est per se, eo | |
| 4143 quod est per aliud. Cum ergo sanctificatio Christi fuerit | |
| 4144 perfectissima, quia sic sanctificatus est ut esset aliorum | |
| 4145 sanctificator; consequens est quod ipse secundum proprium motum | |
| 4146 liberi arbitrii in Deum fuerit sanctificatus. Qui quidem motus | |
| 4147 liberi arbitrii est meritorius. Unde consequens est quod in primo | |
| 4148 instanti suae conceptionis Christus meruerit.</p> | |
| 4149 <p title="III q. 34 a. 3 ad 1"><a name="48318"><span class= | |
| 4150 "ref">[48318] IIIª q. 34 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4151 dicendum quod liberum arbitrium non eodem modo se habet ad bonum et | |
| 4152 ad malum, nam ad bonum se habet per se et naturaliter; ad malum | |
| 4153 autem se habet per modum defectus, et praeter naturam. Sicut autem | |
| 4154 philosophus dicit, in II de caelo, <i>posterius est quod est | |
| 4155 praeter naturam, eo quod est secundum naturam, quia id quod est | |
| 4156 praeter naturam, est quaedam excisio ab eo quod est secundum | |
| 4157 naturam</i>. Et ideo liberum arbitrium creaturae in primo instanti | |
| 4158 creationis potest moveri ad bonum merendo, non autem ad malum | |
| 4159 peccando, si tamen natura sit integra.</p> | |
| 4160 <p title="III q. 34 a. 3 ad 2"><a name="48319"><span class= | |
| 4161 "ref">[48319] IIIª q. 34 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4162 dicendum quod id quod homo habet in principio suae creationis | |
| 4163 secundum communem naturae cursum, est homini naturale, nihil tamen | |
| 4164 prohibet quin aliqua creatura in principio suae creationis aliquod | |
| 4165 beneficium gratiae a Deo consequatur. Et hoc modo anima Christi in | |
| 4166 principio suae creationis consecuta est gratiam, qua posset mereri. | |
| 4167 Et ea ratione gratia illa, secundum quandam similitudinem, dicitur | |
| 4168 fuisse illi homini naturalis, ut patet per Augustinum, in | |
| 4169 Enchirid.</p> | |
| 4170 <p title="III q. 34 a. 3 ad 3"><a name="48320"><span class= | |
| 4171 "ref">[48320] IIIª q. 34 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4172 dicendum quod nihil prohibet idem esse alicuius ex diversis causis. | |
| 4173 Et secundum hoc, Christus gloriam immortalitatis, quam meruit in | |
| 4174 primo instanti suae conceptionis, potuit etiam posterioribus | |
| 4175 actibus et passionibus mereri, non quidem ut esset sibi magis | |
| 4176 debita; sed ut sibi ex pluribus causis deberetur.</p> | |
| 4177 <br /> | |
| 4178 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4179 <p title="III q. 34 a. 4 arg. 1"><a name="48321"><span class= | |
| 4180 "ref">[48321] IIIª q. 34 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4181 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit perfectus comprehensor | |
| 4182 in primo instanti suae conceptionis. Meritum enim praecedit | |
| 4183 praemium, sicut et culpa poenam. Sed Christus in primo instanti | |
| 4184 suae conceptionis meruit, sicut dictum est. Cum ergo status | |
| 4185 comprehensoris sit principale praemium, videtur quod Christus in | |
| 4186 primo instanti suae conceptionis non fuerit comprehensor.</p> | |
| 4187 <p title="III q. 34 a. 4 arg. 2"><a name="48322"><span class= | |
| 4188 "ref">[48322] IIIª q. 34 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4189 dominus dicit, Luc. ult., <i>haec oportuit Christum pati, et ita | |
| 4190 intrare in gloriam suam</i>. Sed gloria pertinet ad statum | |
| 4191 comprehensionis. Ergo Christus non fuit in statu comprehensoris in | |
| 4192 primo instanti suae conceptionis, quando adhuc nullam sustinuit | |
| 4193 passionem.</p> | |
| 4194 <p title="III q. 34 a. 4 arg. 3"><a name="48323"><span class= | |
| 4195 "ref">[48323] IIIª q. 34 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4196 illud quod non convenit nec homini nec Angelo, videtur esse | |
| 4197 proprium Deo, et ita non convenit Christo secundum quod homo. Sed | |
| 4198 semper esse beatum non convenit nec homini nec Angelo, si enim | |
| 4199 fuissent conditi beati, postmodum non peccassent. Ergo Christus, | |
| 4200 secundum quod homo, non fuit beatus in primo instanti suae | |
| 4201 conceptionis.</p> | |
| 4202 <p title="III q. 34 a. 4 s. c."><a name="48324"><span class= | |
| 4203 "ref">[48324] IIIª q. 34 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4204 quod dicitur in Psalmo, <i>beatus quem elegisti et assumpsisti</i>, | |
| 4205 quod, secundum Glossam, refertur ad humanam naturam Christi, quae | |
| 4206 <i>assumpta est a verbo Dei in unitatem personae</i>. Sed in primo | |
| 4207 instanti conceptionis fuit assumpta humana natura a verbo Dei. Ergo | |
| 4208 in primo instanti suae conceptionis Christus, secundum quod homo, | |
| 4209 fuit beatus. Quod est esse comprehensorem.</p> | |
| 4210 <p title="III q. 34 a. 4 co."><a name="48325"><span class= | |
| 4211 "ref">[48325] IIIª q. 34 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 4212 dicendum quod, sicut ex dictis patet, non fuit conveniens ut | |
| 4213 Christus in sua conceptione acciperet gratiam habitualem tantum | |
| 4214 absque actu. Accepit autem gratiam non ad mensuram, ut supra | |
| 4215 habitum est. Gratia autem viatoris, cum sit deficiens a gratia | |
| 4216 comprehensoris, habet mensuram minorem respectu comprehensoris. | |
| 4217 Unde manifestum est quod Christus in primo instanti suae | |
| 4218 conceptionis accepit non solum tantam gratiam quantam | |
| 4219 comprehensores habent, sed etiam omnibus comprehensoribus maiorem. | |
| 4220 Et quia gratia illa non fuit sine actu, consequens est quod actu | |
| 4221 fuit comprehensor, videndo Deum per essentiam clarius ceteris | |
| 4222 creaturis.</p> | |
| 4223 <p title="III q. 34 a. 4 ad 1"><a name="48326"><span class= | |
| 4224 "ref">[48326] IIIª q. 34 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4225 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus non meruit gloriam | |
| 4226 animae, secundum quam dicitur comprehensor, sed gloriam corporis, | |
| 4227 ad quam per suam passionem pervenit.</p> | |
| 4228 <p title="III q. 34 a. 4 ad 2"><a name="48327"><span class= | |
| 4229 "ref">[48327] IIIª q. 34 a. 4 ad 2</span></a> Unde patet | |
| 4230 responsio ad secundum.</p> | |
| 4231 <p title="III q. 34 a. 4 ad 3"><a name="48328"><span class= | |
| 4232 "ref">[48328] IIIª q. 34 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4233 dicendum quod Christus, ex hoc quod fuit Deus et homo, etiam in sua | |
| 4234 humanitate habuit aliquid prae ceteris creaturis, ut scilicet | |
| 4235 statim a principio esset beatus.</p> | |
| 4236 <br /> | |
| 4237 <div class="D">Quaestio 35</div> | |
| 4238 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4239 <p title="III q. 35 pr."><a name="48329"><span class="ref">[48329] | |
| 4240 IIIª q. 35 pr.</span></a> Consequenter, post Christi | |
| 4241 conceptionem, agendum est de eius nativitate. Et primo, quantum ad | |
| 4242 ipsam nativitatem; secundo, quantum ad nati manifestationem. Circa | |
| 4243 primum quaeruntur octo. Primo, utrum nativitas sit naturae, vel | |
| 4244 personae. Secundo, utrum Christo sit attribuenda alia nativitas | |
| 4245 praeter aeternam. Tertio, utrum secundum nativitatem temporalem | |
| 4246 beata virgo sit mater eius. Quarto, utrum debeat dici mater Dei. | |
| 4247 Quinto, utrum Christus secundum duas filiationes sit filius Dei | |
| 4248 patris et virginis matris. Sexto, de modo nativitatis. Septimo, de | |
| 4249 loco. Octavo, de tempore nativitatis.</p> | |
| 4250 <br /> | |
| 4251 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4252 <p title="III q. 35 a. 1 arg. 1"><a name="48330"><span class= | |
| 4253 "ref">[48330] IIIª q. 35 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4254 proceditur. Videtur quod nativitas naturae conveniat magis quam | |
| 4255 personae. Dicit enim Augustinus, in libro de fide ad Petrum, | |
| 4256 <i>natura aeterna atque divina non posset concipi et nasci ex | |
| 4257 humana natura, nisi secundum veritatem humanae naturae</i>. Sic | |
| 4258 igitur naturae divinae convenit concipi et nasci ratione humanae | |
| 4259 naturae. Multo magis igitur convenit humanae naturae.</p> | |
| 4260 <p title="III q. 35 a. 1 arg. 2"><a name="48331"><span class= | |
| 4261 "ref">[48331] IIIª q. 35 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4262 secundum philosophum in V Metaphys., nomen naturae a nascendo | |
| 4263 sumptum est. Sed denominationes fiunt secundum similitudinis | |
| 4264 convenientiam. Ergo videtur quod nativitas magis pertineat ad | |
| 4265 naturam quam ad personam.</p> | |
| 4266 <p title="III q. 35 a. 1 arg. 3"><a name="48332"><span class= | |
| 4267 "ref">[48332] IIIª q. 35 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4268 illud proprie nascitur quod per nativitatem incipit esse. Sed per | |
| 4269 nativitatem Christi non incoepit esse persona Christi, sed eius | |
| 4270 natura humana. Ergo videtur quod nativitas proprie pertineat ad | |
| 4271 naturam, non ad personam.</p> | |
| 4272 <p title="III q. 35 a. 1 s. c."><a name="48333"><span class= | |
| 4273 "ref">[48333] IIIª q. 35 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4274 quod dicit Damascenus, in III libro, <i>nativitas hypostasis est, | |
| 4275 non naturae</i>.</p> | |
| 4276 <p title="III q. 35 a. 1 co."><a name="48334"><span class= | |
| 4277 "ref">[48334] IIIª q. 35 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 4278 dicendum quod nativitas potest attribui alicui dupliciter, uno | |
| 4279 modo, sicut subiecto; alio modo, sicut termino. Sicut subiecto | |
| 4280 quidem attribuitur ei quod nascitur. Hoc autem proprie est | |
| 4281 hypostasis, non natura. Cum enim nasci sit quoddam generari, sicut | |
| 4282 generatur aliquid ad hoc quod sit, ita nascitur aliquid ad hoc quod | |
| 4283 sit. Esse autem proprie rei subsistentis est, nam forma quae non | |
| 4284 subsistit, dicitur esse solum quia ea aliquid est. Persona autem, | |
| 4285 vel hypostasis, significatur per modum subsistentis, natura autem | |
| 4286 significatur per modum formae in qua aliquid subsistit. Et ideo | |
| 4287 nativitas, tanquam subiecto proprie nascendi, attribuitur personae | |
| 4288 vel hypostasi, non naturae. Sed sicut termino, attribuitur | |
| 4289 nativitas naturae. Terminus enim generationis, et cuiuslibet | |
| 4290 nativitatis, est forma. Natura autem per modum formae significatur. | |
| 4291 Unde nativitas dicitur via in naturam, ut patet per philosophum, II | |
| 4292 Physic., terminatur enim naturae intentio ad formam, seu naturam | |
| 4293 speciei.</p> | |
| 4294 <p title="III q. 35 a. 1 ad 1"><a name="48335"><span class= | |
| 4295 "ref">[48335] IIIª q. 35 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4296 dicendum quod, propter identitatem quae in divinis est inter | |
| 4297 naturam et hypostasim, quandoque natura ponitur pro persona vel | |
| 4298 hypostasi. Et secundum hoc dicit Augustinus naturam divinam esse | |
| 4299 conceptam et natam, quia scilicet persona filii est concepta et | |
| 4300 nata secundum humanam naturam.</p> | |
| 4301 <p title="III q. 35 a. 1 ad 2"><a name="48336"><span class= | |
| 4302 "ref">[48336] IIIª q. 35 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4303 dicendum quod nullus motus seu mutatio denominatur a subiecto quod | |
| 4304 movetur, sed a termino motus, a quo speciem habet. Et propter hoc | |
| 4305 nativitas non denominatur a persona quae nascitur, sed a natura ad | |
| 4306 quam nativitas terminatur.</p> | |
| 4307 <p title="III q. 35 a. 1 ad 3"><a name="48337"><span class= | |
| 4308 "ref">[48337] IIIª q. 35 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4309 dicendum quod natura, proprie loquendo, non incipit esse sed magis | |
| 4310 persona incipit esse in aliqua natura. Quia, sicut dictum est, | |
| 4311 natura significatur ut quo aliquid est, persona vero significatur | |
| 4312 ut quae habet esse subsistens.</p> | |
| 4313 <br /> | |
| 4314 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4315 <p title="III q. 35 a. 2 arg. 1"><a name="48338"><span class= | |
| 4316 "ref">[48338] IIIª q. 35 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 4317 sic proceditur. Videtur quod Christo non sit attribuenda aliqua | |
| 4318 nativitas temporalis. <i>Nasci enim est sicut quidam motus rei non | |
| 4319 existentis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis, ut | |
| 4320 sit</i>. Sed Christus ab aeterno fuit. Ergo non potuit temporaliter | |
| 4321 nasci.</p> | |
| 4322 <p title="III q. 35 a. 2 arg. 2"><a name="48339"><span class= | |
| 4323 "ref">[48339] IIIª q. 35 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4324 illud quod est in se perfectum, nativitate non indiget. Sed persona | |
| 4325 filii Dei ab aeterno fuit perfecta. Ergo non indiget temporali | |
| 4326 nativitate. Et ita videtur quod non sit temporaliter natus.</p> | |
| 4327 <p title="III q. 35 a. 2 arg. 3"><a name="48340"><span class= | |
| 4328 "ref">[48340] IIIª q. 35 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4329 nativitas proprie personae convenit. Sed in Christo tantum est una | |
| 4330 persona. Ergo in Christo tantum est una nativitas.</p> | |
| 4331 <p title="III q. 35 a. 2 arg. 4"><a name="48341"><span class= | |
| 4332 "ref">[48341] IIIª q. 35 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 4333 quod duabus nativitatibus nascitur, bis nascitur. Sed haec videtur | |
| 4334 esse falsa, Christus est bis natus. Quia nativitas eius qua de | |
| 4335 patre est natus, interruptionem non patitur, cum sit aeterna. Quod | |
| 4336 tamen requiritur ad hoc adverbium bis, ille enim dicitur bis | |
| 4337 currere qui cum interruptione currit. Ergo videtur quod in Christo | |
| 4338 non sit ponenda duplex nativitas.</p> | |
| 4339 <p title="III q. 35 a. 2 s. c."><a name="48342"><span class= | |
| 4340 "ref">[48342] IIIª q. 35 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4341 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>confitemur Christi duas | |
| 4342 nativitates, unam quae est ex patre, aeternam; et unam quae est in | |
| 4343 ultimis temporibus propter nos</i>.</p> | |
| 4344 <p title="III q. 35 a. 2 co."><a name="48343"><span class= | |
| 4345 "ref">[48343] IIIª q. 35 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 4346 dicendum quod, sicut dictum est, natura comparatur ad nativitatem | |
| 4347 sicut terminus ad motum vel mutationem. Motus autem diversificatur | |
| 4348 secundum diversitatem terminorum, ut patet per philosophum, in V | |
| 4349 Physic. In Christo autem est duplex natura, quarum unam accepit ab | |
| 4350 aeterno a patre, alteram autem accepit temporaliter a matre. Et | |
| 4351 ideo necesse est attribuere Christo duas nativitates, unam qua | |
| 4352 aeternaliter natus est a patre, aliam qua temporaliter natus est a | |
| 4353 matre.</p> | |
| 4354 <p title="III q. 35 a. 2 ad 1"><a name="48344"><span class= | |
| 4355 "ref">[48344] IIIª q. 35 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4356 dicendum quod haec fuit obiectio cuiusdam Feliciani haeretici, quam | |
| 4357 Augustinus, in libro contra Felicianum, sic solvit. <i>Fingamus, | |
| 4358 inquit, sicut plerique volunt, esse in mundo animam generalem, quae | |
| 4359 sic ineffabili motu semina cuncta vivificet ut non sit concreta cum | |
| 4360 genitis, sed vitam praestet ipsa gignendis. Nempe cum haec in | |
| 4361 uterum, passibilem materiam ad usus suos formatura, pervenerit, | |
| 4362 unam facit secum esse personam eius rei, quam non eandem constat | |
| 4363 habere substantiam, et fit, operante anima et patiente materia, ex | |
| 4364 duabus substantiis unus homo. Sicque animam nasci fatemur ex utero, | |
| 4365 non quia, antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus | |
| 4366 non fuisset. Sic ergo, immo sublimius, natus est filius Dei | |
| 4367 secundum hominem, eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus, | |
| 4368 non quia utriusque sit una substantia, sed quia ex utraque fit una | |
| 4369 persona. Non tamen ab hoc incoepisse initio dicimus Dei filium, ne | |
| 4370 temporalem credat aliquis divinitatem. Non ab aeterno filii Dei | |
| 4371 novimus carnem, ne non veritatem humani corporis, sed quandam eum | |
| 4372 suscepisse putemus imaginem</i>.</p> | |
| 4373 <p title="III q. 35 a. 2 ad 2"><a name="48345"><span class= | |
| 4374 "ref">[48345] IIIª q. 35 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4375 dicendum quod haec fuit ratio Nestorii, quam solvit Cyrillus, in | |
| 4376 quadam epistola, dicens, <i>non dicimus quod filius Dei indiguerit | |
| 4377 necessario propter se secunda nativitate, post eam quae ex patre | |
| 4378 est, est enim fatuum et indoctum existentem ante omnia saecula, et | |
| 4379 consempiternum patri, indigere dicere initio ut sit secundo. | |
| 4380 Quoniam autem, propter nos, et propter nostram salutem, uniens sibi | |
| 4381 secundum subsistentiam quod est humanum, processit ex muliere, ob | |
| 4382 hoc dicitur nasci carnaliter</i>.</p> | |
| 4383 <p title="III q. 35 a. 2 ad 3"><a name="48346"><span class= | |
| 4384 "ref">[48346] IIIª q. 35 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4385 dicendum quod nativitas est personae ut subiecti, naturae autem ut | |
| 4386 termini. Possibile est autem uni subiecto plures transmutationes | |
| 4387 inesse, quas tamen necesse est secundum terminos variari. Quod | |
| 4388 tamen non dicimus quasi aeterna nativitas sit transmutatio aut | |
| 4389 motus, sed quia significatur per modum mutationis aut motus.</p> | |
| 4390 <p title="III q. 35 a. 2 ad 4"><a name="48347"><span class= | |
| 4391 "ref">[48347] IIIª q. 35 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4392 dicendum quod Christus potest dici bis natus, secundum duas | |
| 4393 nativitates. Sicut enim dicitur bis currere qui currit duobus | |
| 4394 temporibus, ita potest dici bis nasci qui semel nascitur in | |
| 4395 aeternitate, et semel in tempore, quia aeternitas et tempus multo | |
| 4396 magis differunt quam duo tempora, cum tamen utrumque designet | |
| 4397 mensuram durationis.</p> | |
| 4398 <br /> | |
| 4399 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4400 <p title="III q. 35 a. 3 arg. 1"><a name="48348"><span class= | |
| 4401 "ref">[48348] IIIª q. 35 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4402 proceditur. Videtur quod secundum temporalem nativitatem Christi | |
| 4403 beata virgo non possit dici mater eius. Ut enim supra dictum est, | |
| 4404 beata virgo Maria nihil active in generatione Christi operata est, | |
| 4405 sed solam materiam ministravit. Sed hoc non videtur sufficere ad | |
| 4406 rationem matris, alioquin, lignum diceretur mater lecti aut scamni. | |
| 4407 Ergo videtur quod beata virgo non possit dici mater Christi.</p> | |
| 4408 <p title="III q. 35 a. 3 arg. 2"><a name="48349"><span class= | |
| 4409 "ref">[48349] IIIª q. 35 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4410 Christus ex beata virgine miraculose natus est. Sed miraculosa | |
| 4411 generatio non sufficit ad rationem maternitatis vel filiationis, | |
| 4412 non enim dicimus Hevam fuisse filiam Adae. Ergo videtur quod nec | |
| 4413 Christus debeat dici filius beatae virginis.</p> | |
| 4414 <p title="III q. 35 a. 3 arg. 3"><a name="48350"><span class= | |
| 4415 "ref">[48350] IIIª q. 35 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 4416 matrem pertinere videtur decisio seminis. Sed, sicut Damascenus | |
| 4417 dicit, in III libro, <i>corpus Christi non seminaliter, sed | |
| 4418 conditive a spiritu sancto formatum est</i>. Ergo videtur quod | |
| 4419 beata virgo non debeat dici mater Christi.</p> | |
| 4420 <p title="III q. 35 a. 3 s. c."><a name="48351"><span class= | |
| 4421 "ref">[48351] IIIª q. 35 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4422 quod dicitur Matth. I, <i>Christi generatio sic erat. Cum esset | |
| 4423 desponsata mater Iesu Maria Ioseph,</i> et cetera.</p> | |
| 4424 <p title="III q. 35 a. 3 co."><a name="48352"><span class= | |
| 4425 "ref">[48352] IIIª q. 35 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 4426 dicendum quod beata virgo Maria est vera et naturalis mater | |
| 4427 Christi. Sicut enim supra dictum est, corpus Christi non est de | |
| 4428 caelo allatum, sicut Valentinus haereticus posuit, sed de virgine | |
| 4429 matre sumptum, et ex purissimis sanguinibus eius formatum. Et hoc | |
| 4430 solum requiritur ad rationem matris, ut ex supra dictis patet. Unde | |
| 4431 beata virgo vere est mater Christi.</p> | |
| 4432 <p title="III q. 35 a. 3 ad 1"><a name="48353"><span class= | |
| 4433 "ref">[48353] IIIª q. 35 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4434 dicendum quod, sicut supra dictum est, paternitas seu maternitas et | |
| 4435 filiatio non competunt in quacumque generatione sed in sola | |
| 4436 generatione viventium. Et ideo, si aliqua inanimata ex aliqua | |
| 4437 materia fiant, non propter hoc consequitur in eis relatio | |
| 4438 maternitatis et filiationis, sed solum in generatione viventium, | |
| 4439 quae proprie nativitas dicitur.</p> | |
| 4440 <p title="III q. 35 a. 3 ad 2"><a name="48354"><span class= | |
| 4441 "ref">[48354] IIIª q. 35 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4442 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, in III libro, nativitas | |
| 4443 temporalis, qua Christus est natus propter nostram salutem, est | |
| 4444 quodammodo secundum nos, <i>quoniam natus est homo ex muliere, et | |
| 4445 tempore conceptionis debito, super nos autem, quoniam non ex | |
| 4446 semine, sed ex sancto spiritu et sancta virgine, super legem | |
| 4447 conceptionis</i>. Sic igitur ex parte matris nativitas illa fuit | |
| 4448 naturalis, sed ex parte operationis spiritus sancti fuit | |
| 4449 miraculosa. Unde beata virgo est vera et naturalis mater | |
| 4450 Christi.</p> | |
| 4451 <p title="III q. 35 a. 3 ad 3"><a name="48355"><span class= | |
| 4452 "ref">[48355] IIIª q. 35 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4453 dicendum quod, sicut supra dictum est, resolutio seminis feminae | |
| 4454 non pertinet ad necessitatem conceptus. Et ideo resolutio seminis | |
| 4455 non ex necessitate requiritur ad matrem.</p> | |
| 4456 <br /> | |
| 4457 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4458 <p title="III q. 35 a. 4 arg. 1"><a name="48356"><span class= | |
| 4459 "ref">[48356] IIIª q. 35 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4460 proceditur. Videtur quod beata virgo non debeat dici mater Dei. Non | |
| 4461 enim est dicendum circa divina mysteria nisi quod ex sacra | |
| 4462 Scriptura habetur. Sed nunquam in sacra Scriptura legitur quod sit | |
| 4463 mater aut genitrix Dei, sed quod sit mater Christi, aut mater | |
| 4464 pueri, ut patet Matth. I. Ergo non est dicendum quod beata virgo | |
| 4465 sit mater Dei.</p> | |
| 4466 <p title="III q. 35 a. 4 arg. 2"><a name="48357"><span class= | |
| 4467 "ref">[48357] IIIª q. 35 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4468 Christus dicitur Deus secundum divinam naturam. Sed divina natura | |
| 4469 non accepit initium essendi ex virgine. Ergo beata virgo non est | |
| 4470 dicenda mater Dei.</p> | |
| 4471 <p title="III q. 35 a. 4 arg. 3"><a name="48358"><span class= | |
| 4472 "ref">[48358] IIIª q. 35 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, hoc | |
| 4473 nomen Deus communiter praedicatur de patre et filio et spiritu | |
| 4474 sancto. Si ergo beata virgo est mater Dei, videtur sequi quod beata | |
| 4475 virgo sit mater patris et filii et spiritus sancti, quod est | |
| 4476 inconveniens. Non ergo beata virgo debet dici mater Dei.</p> | |
| 4477 <p title="III q. 35 a. 4 s. c."><a name="48359"><span class= | |
| 4478 "ref">[48359] IIIª q. 35 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4479 quod in capitulis Cyrilli, approbatis in Ephesina synodo, legitur, | |
| 4480 <i>si quis non confitetur Deum esse secundum veritatem Emmanuel, et | |
| 4481 propter hoc Dei genitricem sanctam virginem, genuit enim carnaliter | |
| 4482 carnem factam ex Deo verbum, anathema sit</i>.</p> | |
| 4483 <p title="III q. 35 a. 4 co."><a name="48360"><span class= | |
| 4484 "ref">[48360] IIIª q. 35 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 4485 dicendum quod, sicut supra dictum est, omne nomen significans in | |
| 4486 concreto naturam aliquam, potest supponere pro qualibet hypostasi | |
| 4487 illius naturae. Cum autem unio incarnationis sit facta in | |
| 4488 hypostasi, sicut supra dictum est, manifestum est quod hoc nomen | |
| 4489 Deus potest supponere pro hypostasi habente humanam naturam et | |
| 4490 divinam. Et ideo quidquid convenit divinae naturae et humanae, | |
| 4491 potest attribui illi personae, sive secundum quod pro ea supponit | |
| 4492 nomen significans divinam naturam; sive secundum quod pro ea | |
| 4493 supponit nomen significans humanam naturam. Concipi autem et nasci | |
| 4494 personae attribuitur et hypostasi secundum naturam illam in qua | |
| 4495 concipitur et nascitur. Cum igitur in ipso principio conceptionis | |
| 4496 fuerit humana natura assumpta a divina persona, sicut praedictum | |
| 4497 est, consequens est quod vere posset dici Deum esse conceptum et | |
| 4498 natum de virgine. Ex hoc autem dicitur aliqua mulier alicuius | |
| 4499 mater, quod eum concepit et genuit. Unde consequens est quod beata | |
| 4500 virgo vere dicatur mater Dei. Solum enim sic negari posset beatam | |
| 4501 virginem esse matrem Dei, si vel humanitas prius fuisset subiecta | |
| 4502 conceptioni et nativitati quam homo ille fuisset filius Dei, sicut | |
| 4503 Photinus posuit, vel humanitas non fuisset assumpta in unitatem | |
| 4504 personae vel hypostasis verbi Dei, sicut posuit Nestorius. Utrumque | |
| 4505 autem horum est erroneum. Unde haereticum est negare beatam | |
| 4506 virginem esse matrem Dei.</p> | |
| 4507 <p title="III q. 35 a. 4 ad 1"><a name="48361"><span class= | |
| 4508 "ref">[48361] IIIª q. 35 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4509 dicendum quod haec fuit obiectio Nestorii. Quae quidem solvitur ex | |
| 4510 hoc quod, licet non inveniatur expresse in Scriptura dictum quod | |
| 4511 beata virgo sit mater Dei, invenitur tamen expresse in Scriptura | |
| 4512 quod Iesus Christus est verus Deus, ut patet I Ioan. ult.; et quod | |
| 4513 beata virgo est mater Iesu Christi, ut patet Matth. I. Unde | |
| 4514 sequitur ex necessitate ex verbis Scripturae quod sit mater Dei. | |
| 4515 Dicitur etiam Rom. IX, quod <i>ex Iudaeis est secundum carnem | |
| 4516 Christus, qui est super omnia Deus benedictus in saecula</i>. Non | |
| 4517 autem est ex Iudaeis nisi mediante beata virgine. Unde ille qui est | |
| 4518 super omnia Deus benedictus in saecula, est vere natus ex beata | |
| 4519 virgine sicut ex sua matre.</p> | |
| 4520 <p title="III q. 35 a. 4 ad 2"><a name="48362"><span class= | |
| 4521 "ref">[48362] IIIª q. 35 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4522 dicendum quod illa est obiectio Nestorii. Sed Cyrillus, in quadam | |
| 4523 epistola contra Nestorium, eam solvit sic dicens, <i>sicut hominis | |
| 4524 anima cum proprio corpore nascitur, et tanquam unum reputatur; et | |
| 4525 si voluerit dicere quispiam quia est genitrix carnis, non tamen et | |
| 4526 animae genitrix, nimis superflue loquitur, tale aliquid gestum | |
| 4527 percipimus in generatione Christi. Natum est enim ex Dei patris | |
| 4528 substantia Dei verbum, quia vero carnem assumpsit, necesse est | |
| 4529 confiteri quia natum est secundum carnem ex muliere</i>. Dicendum | |
| 4530 est ergo quod beata virgo dicitur mater Dei, non quia sit mater | |
| 4531 divinitatis, sed quia personae habentis divinitatem et humanitatem | |
| 4532 est mater secundum humanitatem.</p> | |
| 4533 <p title="III q. 35 a. 4 ad 3"><a name="48363"><span class= | |
| 4534 "ref">[48363] IIIª q. 35 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4535 dicendum quod hoc nomen Deus, quamvis sit commune tribus personis, | |
| 4536 tamen quandoque supponit pro sola persona patris, quandoque pro | |
| 4537 sola persona filii vel spiritus sancti, ut supra habitum est. Et | |
| 4538 ita, cum dicitur, beata virgo est mater Dei hoc nomen Deus supponit | |
| 4539 pro sola persona filii incarnata.</p> | |
| 4540 <br /> | |
| 4541 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 4542 <p title="III q. 35 a. 5 arg. 1"><a name="48364"><span class= | |
| 4543 "ref">[48364] IIIª q. 35 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 4544 proceditur. Videtur quod in Christo sint duae filiationes. | |
| 4545 Nativitas enim est causa filiationis. Sed in Christo sunt duae | |
| 4546 nativitates. Ergo etiam in Christo sunt duae filiationes.</p> | |
| 4547 <p title="III q. 35 a. 5 arg. 2"><a name="48365"><span class= | |
| 4548 "ref">[48365] IIIª q. 35 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4549 filiatio, qua quis dicitur filius alicuius ut matris vel patris, | |
| 4550 dependet aliqualiter ab ipso, quia esse relationis est ad aliud | |
| 4551 aliqualiter se habere; unde et, interempto uno relativorum, | |
| 4552 interimitur aliud. Sed filiatio aeterna, qua Christus est filius | |
| 4553 Dei patris, non dependet a matre, quia nullum aeternum dependet a | |
| 4554 temporali. Ergo Christus non est filius matris filiatione aeterna. | |
| 4555 Aut ergo nullo modo est filius eius, quod est contra praedicta, aut | |
| 4556 oportet quod sit filius eius quadam alia filiatione temporali. Sunt | |
| 4557 ergo in Christo duae filiationes.</p> | |
| 4558 <p title="III q. 35 a. 5 arg. 3"><a name="48366"><span class= | |
| 4559 "ref">[48366] IIIª q. 35 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4560 unum relativorum ponitur in definitione alterius, ex quo patet quod | |
| 4561 unum relativorum specificatur ex alio. Sed unum et idem non potest | |
| 4562 esse in diversis speciebus. Ergo impossibile videtur quod una et | |
| 4563 eadem relatio terminetur ad extrema omnino diversa. Sed Christus | |
| 4564 dicitur filius patris aeterni, et matris temporalis, qui sunt | |
| 4565 termini omnino diversi. Ergo videtur quod non possit eadem | |
| 4566 relatione Christus dici filius patris et matris. Sunt ergo in | |
| 4567 Christo duae filiationes.</p> | |
| 4568 <p title="III q. 35 a. 5 s. c."><a name="48367"><span class= | |
| 4569 "ref">[48367] IIIª q. 35 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4570 quod, sicut Damascenus dicit, in III libro, ea quae sunt naturae, | |
| 4571 multiplicantur in Christo, non autem ea quae sunt personae. Sed | |
| 4572 filiatio maxime pertinet ad personam, est enim proprietas | |
| 4573 personalis, ut patet ex his quae in prima parte dicta sunt. Ergo in | |
| 4574 Christo est una tantum filiatio.</p> | |
| 4575 <p title="III q. 35 a. 5 co."><a name="48368"><span class= | |
| 4576 "ref">[48368] IIIª q. 35 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 4577 dicendum quod circa hoc sunt diversae opiniones. Quidam enim, | |
| 4578 attendentes ad causam filiationis, quae est nativitas, ponunt in | |
| 4579 Christo duas filiationes, sicut et duas nativitates. Alii vero, | |
| 4580 attendentes ad subiectum filiationis, quod est persona vel | |
| 4581 hypostasis, ponunt in Christo tantum unam filiationem, sicut et | |
| 4582 unam hypostasim vel personam. Unitas enim relationis vel eius | |
| 4583 pluralitas non attenditur secundum terminos, sed secundum causam | |
| 4584 vel subiectum. Si enim secundum terminos attenditur, oporteret quod | |
| 4585 quilibet homo in se duas filiationes haberet, unam qua refertur ad | |
| 4586 patrem, et aliam qua refertur ad matrem. Sed recte consideranti | |
| 4587 apparet eadem relatione referri unumquemque ad suum patrem et | |
| 4588 matrem, propter unitatem causae. Eadem enim nativitate homo | |
| 4589 nascitur ex patre et matre, unde eadem relatione ad utrumque | |
| 4590 refertur. Et eadem ratio est de magistro qui docet multos | |
| 4591 discipulos eadem doctrina; et de domino qui gubernat diversos | |
| 4592 subiectos eadem potestate. Si vero sint diversae causae specie | |
| 4593 differentes, ex consequenti videntur relationes specie differre. | |
| 4594 Unde nihil prohibet plures tales relationes eidem inesse. Sicut, si | |
| 4595 aliquis est aliquorum magister in grammatica et aliorum in logica, | |
| 4596 alia est ratio magisterii utriusque, et ideo diversis relationibus | |
| 4597 unus et idem homo potest esse magister vel diversorum vel eorundem | |
| 4598 secundum diversas doctrinas. Contingit autem quandoque quod aliquis | |
| 4599 habet relationem ad plures secundum diversas causas, eiusdem tamen | |
| 4600 speciei, sicut cum aliquis est pater diversorum filiorum secundum | |
| 4601 diversos generationis actus. Unde paternitas non potest specie | |
| 4602 differre, cum actus generationum sint iidem specie. Et quia plures | |
| 4603 formae eiusdem speciei non possunt simul inesse eidem subiecto, non | |
| 4604 est possibile quod sint plures paternitates in eo qui est pater | |
| 4605 plurium filiorum generatione naturali. Secus autem esset si esset | |
| 4606 pater unius generatione naturali, et alterius per adoptionem. | |
| 4607 Manifestum est autem quod non una et eadem nativitate Christus est | |
| 4608 natus ex patre ab aeterno, et ex matre ex tempore. Nec nativitas | |
| 4609 est unius speciei. Unde, quantum ad hoc, oporteret dicere in | |
| 4610 Christo esse diversas filiationes, unam temporalem et aliam | |
| 4611 aeternam. Sed quia subiectum filiationis non est natura aut pars | |
| 4612 naturae, sed solum persona vel hypostasis; in Christo autem non est | |
| 4613 hypostasis vel persona nisi aeterna, non potest in Christo esse | |
| 4614 aliqua filiatio nisi quae sit in hypostasi aeterna. Omnis autem | |
| 4615 relatio quae ex tempore de Deo dicitur, non ponit in ipso Deo | |
| 4616 aeterno aliquid secundum rem, sed secundum rationem tantum, sicut | |
| 4617 in prima parte habitum est. Et ideo filiatio qua Christus refertur | |
| 4618 ad matrem, non potest esse realis relatio, sed solum secundum | |
| 4619 rationem. Et sic quantum ad aliquid utraque opinio verum dicit. Nam | |
| 4620 si attendamus ad perfectas rationes filiationis, oportet dicere | |
| 4621 duas filiationes, secundum dualitatem nativitatum. Si autem | |
| 4622 attendamus ad subiectum filiationis, quod non potest esse nisi | |
| 4623 suppositum aeternum, non potest in Christo esse realiter nisi | |
| 4624 filiatio aeterna. Dicitur tamen relative filius ad matrem relatione | |
| 4625 quae cointelligitur relationi maternitatis ad Christum. Sicut Deus | |
| 4626 dicitur dominus relatione quae cointelligitur reali relationi qua | |
| 4627 creatura subiicitur Deo. Et quamvis relatio dominii non sit realis | |
| 4628 in Deo, tamen realiter est dominus, ex reali subiectione creaturae | |
| 4629 ad ipsum. Et similiter Christus dicitur realiter filius virginis | |
| 4630 matris ex relatione reali maternitatis ad Christum.</p> | |
| 4631 <p title="III q. 35 a. 5 ad 1"><a name="48369"><span class= | |
| 4632 "ref">[48369] IIIª q. 35 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4633 dicendum quod nativitas temporalis causaret in Christo temporalem | |
| 4634 filiationem realem, si esset ibi subiectum huiusmodi filiationis | |
| 4635 capax. Quod quidem esse non potest, ipsum enim suppositum aeternum | |
| 4636 non potest esse susceptivum relationis temporalis, ut dictum est. | |
| 4637 Nec etiam potest dici quod sit susceptivum filiationis temporalis | |
| 4638 ratione humanae naturae, sicut etiam et temporalis nativitatis, | |
| 4639 quia oporteret naturam humanam aliqualiter esse subiectam | |
| 4640 filiationi, sicut est aliqualiter subiecta nativitati; cum enim | |
| 4641 Aethiops dicitur albus ratione dentis, oportet quod dens Aethiopis | |
| 4642 sit albedinis subiectum. Natura autem humana nullo modo potest esse | |
| 4643 subiectum filiationis, quia haec relatio directe respicit | |
| 4644 personam.</p> | |
| 4645 <p title="III q. 35 a. 5 ad 2"><a name="48370"><span class= | |
| 4646 "ref">[48370] IIIª q. 35 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4647 dicendum quod filiatio aeterna non dependet a matre temporali, sed | |
| 4648 huic filiationi aeternae cointelligitur quidam respectus temporalis | |
| 4649 dependens a matre, secundum quem Christus dicitur filius | |
| 4650 matris.</p> | |
| 4651 <p title="III q. 35 a. 5 ad 3"><a name="48371"><span class= | |
| 4652 "ref">[48371] IIIª q. 35 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4653 dicendum quod unum et ens se consequuntur, ut dicitur in IV | |
| 4654 Metaphys. Et ideo, sicut contingit quod in uno extremorum relatio | |
| 4655 sit quoddam ens, in alio autem non sit ens, sed ratio tantum, sicut | |
| 4656 de scibili et scientia philosophus dicit, in V Metaphys., ita etiam | |
| 4657 contingit quod ex parte unius extremi est una relatio, ex parte | |
| 4658 autem alterius extremi sunt multae relationes. Sicut in hominibus | |
| 4659 ex parte parentum invenitur duplex relatio, una paternitatis et | |
| 4660 alia maternitatis, quae sunt specie differentes, propter hoc quod | |
| 4661 alia ratione pater, et alia mater est generationis principium (si | |
| 4662 vero essent plures eadem ratione principium unius actionis, puta | |
| 4663 cum multi simul trahunt navem, in omnibus esset una et eadem | |
| 4664 relatio), ex parte autem prolis est una sola filiatio secundum rem, | |
| 4665 sed duplex secundum rationem, inquantum correspondet utrique | |
| 4666 relationi parentum secundum duos respectus intellectus. Et sic | |
| 4667 etiam quantum ad aliquid in Christo est tantum una filiatio realis, | |
| 4668 quae respicit patrem aeternum, est tamen ibi alius respectus | |
| 4669 temporalis, qui respicit matrem temporalem.</p> | |
| 4670 <br /> | |
| 4671 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 4672 <p title="III q. 35 a. 6 arg. 1"><a name="48372"><span class= | |
| 4673 "ref">[48372] IIIª q. 35 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 4674 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit natus sine dolore | |
| 4675 matris. Sicut enim mors hominum subsecuta est ex peccato primorum | |
| 4676 parentum, secundum illud Gen. II, <i>quacumque die comederitis, | |
| 4677 morte moriemini</i>; ita etiam dolor partus, secundum illud Gen. | |
| 4678 III, <i>in dolore paries filios</i>. Sed Christus mortem subire | |
| 4679 voluit. Ergo videtur quod pari ratione eius partus esse debuerit | |
| 4680 cum dolore.</p> | |
| 4681 <p title="III q. 35 a. 6 arg. 2"><a name="48373"><span class= | |
| 4682 "ref">[48373] IIIª q. 35 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4683 finis proportionatur principio. Sed finis vitae Christi fuit cum | |
| 4684 dolore, secundum illud Isaiae LIII, <i>vere dolores nostros ipse | |
| 4685 tulit</i>. Ergo videtur quod etiam in sua nativitate fuerit dolor | |
| 4686 partus.</p> | |
| 4687 <p title="III q. 35 a. 6 arg. 3"><a name="48374"><span class= | |
| 4688 "ref">[48374] IIIª q. 35 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 4689 libro de ortu salvatoris narratur quod ad Christi nativitatem | |
| 4690 obstetrices occurrerunt, quae videntur necessariae parienti propter | |
| 4691 dolorem. Ergo videtur quod beata virgo peperit cum dolore.</p> | |
| 4692 <p title="III q. 35 a. 6 s. c."><a name="48375"><span class= | |
| 4693 "ref">[48375] IIIª q. 35 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4694 quod Augustinus dicit, in sermone de nativitate, alloquens virginem | |
| 4695 matrem, <i>nec in conceptione, inquit, inventa es sine pudore, nec | |
| 4696 in partu inventa es cum dolore</i>.</p> | |
| 4697 <p title="III q. 35 a. 6 co."><a name="48376"><span class= | |
| 4698 "ref">[48376] IIIª q. 35 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 4699 dicendum quod dolor parientis causatur ex apertione meatuum per | |
| 4700 quos proles egreditur. Dictum est autem supra quod Christus est | |
| 4701 egressus ex clauso utero matris, et sic nulla apertio meatuum ibi | |
| 4702 fuit. Et propter hoc in illo partu nullus fuit dolor, sicut nec | |
| 4703 aliqua corruptio, sed fuit ibi maxima iucunditas, ex hoc quod homo | |
| 4704 Deus natus est in mundum, secundum illud Isaiae XXXV, <i>germinans | |
| 4705 germinabit sicut lilium, et exultabit laetabunda et | |
| 4706 laudans</i>.</p> | |
| 4707 <p title="III q. 35 a. 6 ad 1"><a name="48377"><span class= | |
| 4708 "ref">[48377] IIIª q. 35 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4709 dicendum quod dolor partus consequitur in muliere commixtionem | |
| 4710 virilem. Unde Gen. III, postquam dictum est, in dolore paries, | |
| 4711 subditur, et sub viri potestate eris. Sed, sicut dicit Augustinus, | |
| 4712 in sermone de assumptione beatae virginis, ab hac sententia | |
| 4713 excipitur virgo mater Dei, quae, <i>quia sine peccati colluvione et | |
| 4714 sine virilis admixtionis detrimento Christum suscepit, sine dolore | |
| 4715 genuit, sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra | |
| 4716 permansit</i>. Christus autem mortem suscepit spontanea voluntate, | |
| 4717 ut pro nobis satisfaceret, non quasi ex necessitate illius | |
| 4718 sententiae, quia ipse mortis debitor non erat.</p> | |
| 4719 <p title="III q. 35 a. 6 ad 2"><a name="48378"><span class= | |
| 4720 "ref">[48378] IIIª q. 35 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4721 dicendum quod, sicut Christus <i>moriendo destruxit mortem | |
| 4722 nostram</i>, ita suo dolore nos a doloribus liberavit, et ita mori | |
| 4723 voluit cum dolore. Sed dolor parientis matris non pertinebat ad | |
| 4724 Christum, qui pro peccatis nostris satisfacere veniebat. Et ideo | |
| 4725 non oportuit quod mater eius pareret cum dolore.</p> | |
| 4726 <p title="III q. 35 a. 6 ad 3"><a name="48379"><span class= | |
| 4727 "ref">[48379] IIIª q. 35 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4728 dicendum quod Luc. II dicitur quod beata virgo ipsamet puerum, quem | |
| 4729 pepererat, pannis involvit et posuit in praesepio. Et ex hoc | |
| 4730 ostenditur narratio huius libri, qui est apocryphus, esse falsa. | |
| 4731 Unde Hieronymus dicit, contra Helvidium, <i>nulla ibi obstetrix, | |
| 4732 nulla muliercularum sedulitas intercessit. Et mater et obstetrix | |
| 4733 fuit. Pannis, inquit, involvit infantem, et posuit in praesepio. | |
| 4734 Quae sententia apocryphorum deliramenta convincit</i>.</p> | |
| 4735 <br /> | |
| 4736 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 4737 <p title="III q. 35 a. 7 arg. 1"><a name="48380"><span class= | |
| 4738 "ref">[48380] IIIª q. 35 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 4739 sic proceditur. Videtur quod Christus non debuit in Bethlehem | |
| 4740 nasci. Dicitur enim Isaiae II, <i>de Sion exibit lex, et verbum | |
| 4741 domini de Ierusalem</i>. Sed Christus est vere verbum Dei. Ergo de | |
| 4742 Ierusalem debuit prodire in mundum.</p> | |
| 4743 <p title="III q. 35 a. 7 arg. 2"><a name="48381"><span class= | |
| 4744 "ref">[48381] IIIª q. 35 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4745 Matth. II dicitur scriptum esse de Christo quod Nazaraeus | |
| 4746 vocabitur, quod sumitur ex eo quod scribitur Isaiae XI, <i>flos de | |
| 4747 radice eius ascendet</i>; Nazareth enim flos interpretatur. Sed | |
| 4748 maxime aliquis denominatur a loco suae nativitatis. Ergo videtur | |
| 4749 quod in Nazareth nasci debuerit, ubi etiam fuit conceptus et | |
| 4750 nutritus.</p> | |
| 4751 <p title="III q. 35 a. 7 arg. 3"><a name="48382"><span class= | |
| 4752 "ref">[48382] IIIª q. 35 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 4753 hoc dominus natus est in mundo ut veritatis fidem annuntiaret, | |
| 4754 secundum illud Ioan. XVIII, <i>in hoc natus sum, et ad hoc veni in | |
| 4755 mundum, ut testimonium perhibeam veritati</i>. Sed hoc facilius | |
| 4756 fieri potuisset si natus fuisset in civitate Romana, quae tunc | |
| 4757 dominatum orbis habebat, unde et Paulus, Romanis scribens, dicit, | |
| 4758 Rom. I, <i>fides vestra annuntiatur universo mundo</i>. Ergo | |
| 4759 videtur quod non debuit nasci in Bethlehem.</p> | |
| 4760 <p title="III q. 35 a. 7 s. c."><a name="48383"><span class= | |
| 4761 "ref">[48383] IIIª q. 35 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4762 quod dicitur Mich. V, <i>et tu, Bethlehem Ephrata, ex te mihi | |
| 4763 egredietur qui sit dominator in Israel</i>.</p> | |
| 4764 <p title="III q. 35 a. 7 co."><a name="48384"><span class= | |
| 4765 "ref">[48384] IIIª q. 35 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 4766 dicendum quod Christus in Bethlehem nasci voluit duplici ratione. | |
| 4767 Primo quidem, quia <i>factus est ex semine David secundum | |
| 4768 carnem</i>, ut dicitur Rom. I, cui etiam fuerat facta repromissio | |
| 4769 specialis de Christo, secundum illud II Reg. XXIII, <i>dixit vir | |
| 4770 cui constitutum de Christo Dei Iacob</i>. Et ideo in Bethlehem, de | |
| 4771 qua natus fuit David, nasci voluit, ut ex ipso loco nativitatis | |
| 4772 promissio ei facta impleta ostenderetur. Et hoc designat | |
| 4773 Evangelista dicens, <i>eo quod esset de domo et familia David</i>. | |
| 4774 Secundo quia, ut Gregorius dicit, in homilia, <i>Bethlehem domus | |
| 4775 panis interpretatur. Ipse Christus est qui ait, ego sum panis | |
| 4776 vivus, qui de caelo descendi</i>.</p> | |
| 4777 <p title="III q. 35 a. 7 ad 1"><a name="48385"><span class= | |
| 4778 "ref">[48385] IIIª q. 35 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4779 dicendum quod, sicut David in Bethlehem natus est, ita etiam | |
| 4780 Ierusalem elegit ut in ea sedem regni constitueret, et templum Dei | |
| 4781 ibi aedificaret, et sic Ierusalem esset civitas simul regalis et | |
| 4782 sacerdotalis. Sacerdotium autem Christi, et eius regnum, praecipue | |
| 4783 consummatum est in eius passione. Et ideo convenienter Bethlehem | |
| 4784 elegit nativitati, Ierusalem vero passioni. Simul etiam per hoc | |
| 4785 hominum gloriam confutavit, qui gloriantur de hoc quod ex | |
| 4786 civitatibus nobilibus originem ducunt, in quibus etiam praecipue | |
| 4787 volunt honorari. Christus autem e converso in civitate ignobili | |
| 4788 nasci voluit, et in civitate nobili pati opprobrium.</p> | |
| 4789 <p title="III q. 35 a. 7 ad 2"><a name="48386"><span class= | |
| 4790 "ref">[48386] IIIª q. 35 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4791 dicendum quod Christus florere voluit secundum virtuosam | |
| 4792 conversationem, non secundum carnis originem. Et ideo in civitate | |
| 4793 Nazareth educari voluit et nutriri. In Bethlehem autem voluit quasi | |
| 4794 peregre nasci, quia, ut Gregorius dicit, <i>per humanitatem quam | |
| 4795 assumpserat, quasi in alieno nascebatur, non secundum potestatem, | |
| 4796 sed secundum naturam</i>. Et, ut etiam Beda dicit, <i>per hoc quod | |
| 4797 in diversorio loco eget, nobis multas mansiones in domo patris sui | |
| 4798 praepararet</i>.</p> | |
| 4799 <p title="III q. 35 a. 7 ad 3"><a name="48387"><span class= | |
| 4800 "ref">[48387] IIIª q. 35 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4801 dicendum quod, sicut dicitur in quodam sermone Ephesini Concilii, | |
| 4802 <i>si maximam Romam elegisset civitatem, propter potentiam civium | |
| 4803 mutationem orbis terrarum putarent. Si filius fuisset imperatoris, | |
| 4804 potestati utilitatem adscriberent. Sed ut divinitas cognosceretur | |
| 4805 orbem transformasse terrarum, pauperculam elegit matrem, | |
| 4806 pauperiorem patriam. Elegit autem Deus infirma mundi ut confundat | |
| 4807 fortia</i>, sicut dicitur I Cor. I. Et ideo, ut suam potestatem | |
| 4808 magis ostenderet, in ipsa Roma, quae caput orbis erat, statuit | |
| 4809 caput Ecclesiae suae, in signum perfectae victoriae, ut exinde | |
| 4810 fides derivaretur ad universum mundum, secundum illud Isaiae XXVI, | |
| 4811 <i>civitatem sublimem humiliabit, et conculcabit eam pes | |
| 4812 pauperis</i>, idest Christi, gressus egenorum, idest apostolorum | |
| 4813 Petri et Pauli.</p> | |
| 4814 <br /> | |
| 4815 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 4816 <p title="III q. 35 a. 8 arg. 1"><a name="48388"><span class= | |
| 4817 "ref">[48388] IIIª q. 35 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 4818 proceditur. Videtur quod Christus non fuerit congruo tempore natus. | |
| 4819 Ad hoc enim Christus venerat ut suos in libertatem revocaret. Natus | |
| 4820 est autem tempore servitutis, quo scilicet totus orbis praecepto | |
| 4821 Augusti describitur, quasi tributarius factus, ut habetur Luc. II. | |
| 4822 Ergo videtur quod non congruo tempore Christus fuerit natus.</p> | |
| 4823 <p title="III q. 35 a. 8 arg. 2"><a name="48389"><span class= | |
| 4824 "ref">[48389] IIIª q. 35 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4825 promissiones de Christo nascituro non gentilibus fuerant factae, | |
| 4826 secundum illud Rom. IX, <i>quorum sunt promissa</i>. Sed Christus | |
| 4827 natus est tempore quo rex alienigena dominabatur, sicut patet | |
| 4828 Matth. II, <i>cum natus esset Iesus in diebus Herodis regis</i>. | |
| 4829 Ergo videtur quod non fuerit congruo tempore natus.</p> | |
| 4830 <p title="III q. 35 a. 8 arg. 3"><a name="48390"><span class= | |
| 4831 "ref">[48390] IIIª q. 35 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4832 tempus praesentiae Christi in mundo diei comparatur, propter id | |
| 4833 quod ipse est lux mundi, unde ipse dicit, Ioan. IX, <i>me oportet | |
| 4834 operari opera eius qui misit me, donec dies est</i>. Sed in aestate | |
| 4835 sunt dies longiores quam in hieme. Ergo, cum natus fuerit in | |
| 4836 profundo hiemis octo Kalendas Ianuarii, videtur quod non fuerit | |
| 4837 convenienti tempore natus.</p> | |
| 4838 <p title="III q. 35 a. 8 s. c."><a name="48391"><span class= | |
| 4839 "ref">[48391] IIIª q. 35 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4840 quod dicitur Galat. IV, <i>cum venit plenitudo temporis, misit Deus | |
| 4841 filium suum, factum ex muliere, factum sub lege</i>.</p> | |
| 4842 <p title="III q. 35 a. 8 co."><a name="48392"><span class= | |
| 4843 "ref">[48392] IIIª q. 35 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 4844 dicendum quod haec est differentia inter Christum et alios homines, | |
| 4845 quod alii homines nascuntur subiecti necessitati temporis, Christus | |
| 4846 autem, tanquam dominus et conditor omnium temporum, elegit sibi | |
| 4847 tempus in quo nasceretur, sicut et matrem et locum. Et quia quae a | |
| 4848 Deo sunt ordinata sunt, et convenienter disposita, consequens est | |
| 4849 quod convenientissimo tempore Christus nasceretur.</p> | |
| 4850 <p title="III q. 35 a. 8 ad 1"><a name="48393"><span class= | |
| 4851 "ref">[48393] IIIª q. 35 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4852 dicendum quod Christus venerat nos in statum libertatis reducere de | |
| 4853 statu servitutis. Et ideo, sicut mortalitatem nostram suscepit ut | |
| 4854 nos ad vitam reduceret, ita, ut Beda dicit, <i>eo tempore dignatus | |
| 4855 est incarnari quo, mox natus, censu Caesaris adscriberetur atque, | |
| 4856 ob nostri liberationem, ipse servitio subderetur</i>. Tempore etiam | |
| 4857 illo, quo totus orbis sub uno principe vivebat, maxime pax fuit in | |
| 4858 mundo. Et ideo decebat ut illo tempore Christus nasceretur, qui est | |
| 4859 pax nostra, faciens utraque unum, ut dicitur Ephes. II. Unde | |
| 4860 Hieronymus dicit, super Isaiam, <i>veteres revolvamus historias, et | |
| 4861 inveniemus usque ad vigesimum octavum annum Caesaris Augusti in | |
| 4862 toto orbe terrarum fuisse discordiam, orto autem domino, omnia | |
| 4863 bella cessaverunt</i>, secundum illud Isaiae II, <i>non levabit | |
| 4864 gens contra gentem gladium</i>. Congruebat etiam ut illo tempore | |
| 4865 quo unus princeps dominabatur in mundo, Christus nasceretur, qui | |
| 4866 venerat suos <i>congregare in unum, ut esset unum ovile et unus | |
| 4867 pastor</i>, ut dicitur Ioan. X.</p> | |
| 4868 <p title="III q. 35 a. 8 ad 2"><a name="48394"><span class= | |
| 4869 "ref">[48394] IIIª q. 35 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4870 dicendum quod Christus regis alienigenae tempore nasci voluit, ut | |
| 4871 impleretur prophetia Iacob dicentis, Gen. penult., <i>non auferetur | |
| 4872 sceptrum de Iuda, et dux de femore eius, donec veniat qui mittendus | |
| 4873 est</i>. Quia, ut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>quandiu | |
| 4874 Iudaica gens sub Iudaicis regibus, quamvis peccatoribus, tenebatur, | |
| 4875 prophetae mittebantur ad remedium eius. Nunc autem, quando lex Dei | |
| 4876 sub potestate regis iniqui tenebatur, nascitur Christus, quia magna | |
| 4877 et desperabilis infirmitas medicum artificiosiorem | |
| 4878 quaerebat</i>.</p> | |
| 4879 <p title="III q. 35 a. 8 ad 3"><a name="48395"><span class= | |
| 4880 "ref">[48395] IIIª q. 35 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4881 dicendum quod, sicut dicitur in libro de quaest. novi et Vet. | |
| 4882 Test., <i>tunc Christus nasci voluit, quando lux diei crementum | |
| 4883 incipit accipere</i>, ut ostenderetur quod ipse venerat ut homines | |
| 4884 crescerent in lucem divinam, secundum illud Luc. I, <i>illuminare | |
| 4885 his qui in tenebris et umbra mortis sedent</i>. Similiter etiam | |
| 4886 asperitatem hiemis elegit ad nativitatem, ut ex tunc carnis | |
| 4887 afflictionem pateretur pro nobis.</p> | |
| 4888 <br /> | |
| 4889 <div class="D">Quaestio 36</div> | |
| 4890 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4891 <p title="III q. 36 pr."><a name="48396"><span class="ref">[48396] | |
| 4892 IIIª q. 36 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 4893 manifestatione Christi nati. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, | |
| 4894 utrum nativitas Christi debuerit omnibus esse manifesta. Secundo, | |
| 4895 utrum debuerit aliquibus manifestari. Tertio, quibus manifestari | |
| 4896 debuerit. Quarto, utrum ipse se debuerit manifestare, vel potius | |
| 4897 manifestari per alios. Quinto, per quae alia manifestari debuerit. | |
| 4898 Sexto, de ordine manifestationum. Septimo, de stella per quam | |
| 4899 manifestata fuit eius nativitas. Octavo, de veneratione magorum, | |
| 4900 qui per stellam nativitatem Christi cognoverunt.</p> | |
| 4901 <br /> | |
| 4902 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4903 <p title="III q. 36 a. 1 arg. 1"><a name="48397"><span class= | |
| 4904 "ref">[48397] IIIª q. 36 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4905 proceditur. Videtur quod Christi nativitas debuerit omnibus esse | |
| 4906 manifesta. Impletio enim debet promissioni respondere. Sed de | |
| 4907 promissione adventus Christi dicitur in Psalmo, <i>Deus manifeste | |
| 4908 veniet</i>. Venit autem per carnis nativitatem. Ergo videtur quod | |
| 4909 eius nativitas debuit esse toti mundo manifesta.</p> | |
| 4910 <p title="III q. 36 a. 1 arg. 2"><a name="48398"><span class= | |
| 4911 "ref">[48398] IIIª q. 36 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, I | |
| 4912 ad Tim. I dicitur, <i>Christus in hunc mundum venit peccatores | |
| 4913 salvos facere</i>. Sed hoc non fit nisi inquantum eis gratia | |
| 4914 Christi manifestatur, secundum illud Tit. II, <i>apparuit gratia | |
| 4915 salvatoris nostri Dei omnibus hominibus, erudiens nos ut, | |
| 4916 abnegantes impietatem et saecularia desideria, sobrie et pie et | |
| 4917 iuste vivamus in hoc saeculo</i>. Ergo videtur quod Christi | |
| 4918 nativitas debuerit esse omnibus manifesta.</p> | |
| 4919 <p title="III q. 36 a. 1 arg. 3"><a name="48399"><span class= | |
| 4920 "ref">[48399] IIIª q. 36 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4921 Deus super omnia pronior est ad miserendum, secundum illud Psalmi, | |
| 4922 <i>miserationes eius super omnia opera eius</i>. Sed in secundo | |
| 4923 adventu, quo iustitias iudicabit, veniet omnibus manifestus, | |
| 4924 secundum illud Matth. XXIV, <i>sicut fulgur exit ab oriente et | |
| 4925 paret usque in occidentem, ita erit adventus filii hominis</i>. | |
| 4926 Ergo multo magis primus, quo natus est in mundo secundum carnem, | |
| 4927 debuit omnibus esse manifestus.</p> | |
| 4928 <p title="III q. 36 a. 1 s. c."><a name="48400"><span class= | |
| 4929 "ref">[48400] IIIª q. 36 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4930 quod dicitur Isaiae XLV, <i>tu es Deus absconditus, sanctus Israel, | |
| 4931 salvator</i>. Et Isaiae LIII, <i>quasi absconditus est vultus eius | |
| 4932 et despectus</i>.</p> | |
| 4933 <p title="III q. 36 a. 1 co."><a name="48401"><span class= | |
| 4934 "ref">[48401] IIIª q. 36 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 4935 dicendum quod nativitas Christi non debuit omnibus communiter esse | |
| 4936 manifesta. Primo quidem, quia per hoc impedita fuisset humana | |
| 4937 redemptio, quae per crucem eius peracta est, quia, ut dicitur I ad | |
| 4938 Cor. II, <i>si cognovissent, nunquam dominum gloriae | |
| 4939 crucifixissent</i>. Secundo, quia hoc diminuisset meritum fidei, | |
| 4940 per quam venerat homines iustificare, secundum illud Rom. III, | |
| 4941 <i>iustitia Dei per fidem Iesu Christi</i>. Si enim manifestis | |
| 4942 indiciis, Christo nascente, eius nativitas omnibus appareret, iam | |
| 4943 tolleretur ratio fidei, quae est <i>argumentum non apparentium</i>, | |
| 4944 ut dicitur Heb. XI. Tertio, quia per hoc venisset in dubium veritas | |
| 4945 humanitatis ipsius. Unde Augustinus dicit, in epistola ad | |
| 4946 Volusianum, <i>si nullas ex parvulo in iuventutem mutaret aetates, | |
| 4947 nullos cibos, nullos caperet somnos, nonne opinionem confirmaret | |
| 4948 erroris, nec hominem verum ullo modo suscepisse crederetur, et, dum | |
| 4949 omnia mirabiliter facit, auferret quod misericorditer | |
| 4950 fecit?</i></p> | |
| 4951 <p title="III q. 36 a. 1 ad 1"><a name="48402"><span class= | |
| 4952 "ref">[48402] IIIª q. 36 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4953 dicendum quod auctoritas illa intelligitur de adventu Christi ad | |
| 4954 iudicium, secundum quod Glossa ibidem exponit.</p> | |
| 4955 <p title="III q. 36 a. 1 ad 2"><a name="48403"><span class= | |
| 4956 "ref">[48403] IIIª q. 36 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4957 dicendum quod de gratia Dei salvatoris erudiendi erant omnes | |
| 4958 homines ad salutem, non in principio nativitatis eius, sed postea, | |
| 4959 tempore procedente, postquam operatus esset salutem in medio | |
| 4960 terrae. Unde, post passionem et resurrectionem suam, dixit | |
| 4961 discipulis, Matth. ult., <i>euntes, docete omnes gentes</i>.</p> | |
| 4962 <p title="III q. 36 a. 1 ad 3"><a name="48404"><span class= | |
| 4963 "ref">[48404] IIIª q. 36 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4964 dicendum quod ad iudicium requiritur quod auctoritas iudicis | |
| 4965 cognoscatur, et propter hoc oportet quod adventus Christi ad | |
| 4966 iudicium sit manifestus. Sed primus adventus fuit ad omnium | |
| 4967 salutem, quae est per fidem, quae quidem est de non apparentibus. | |
| 4968 Et ideo adventus Christi primus debuit esse occultus.</p> | |
| 4969 <br /> | |
| 4970 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4971 <p title="III q. 36 a. 2 arg. 1"><a name="48405"><span class= | |
| 4972 "ref">[48405] IIIª q. 36 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 4973 sic proceditur. Videtur quod nativitas Christi nulli debuerit | |
| 4974 manifestari. Quia, ut dictum est, hoc erat congruum humanae saluti, | |
| 4975 ut primus Christi adventus esset occultus. Sed Christus venerat ut | |
| 4976 omnes salvaret, secundum illud I Tim. IV, <i>qui est salvator | |
| 4977 omnium hominum, maxime fidelium</i>. Ergo nativitas Christi nulli | |
| 4978 debuit manifestari.</p> | |
| 4979 <p title="III q. 36 a. 2 arg. 2"><a name="48406"><span class= | |
| 4980 "ref">[48406] IIIª q. 36 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4981 ante nativitatem Christi, manifestata erat beatae virgini et Ioseph | |
| 4982 futura Christi nativitas. Non ergo erat necessarium, Christo nato, | |
| 4983 eandem aliis manifestari.</p> | |
| 4984 <p title="III q. 36 a. 2 arg. 3"><a name="48407"><span class= | |
| 4985 "ref">[48407] IIIª q. 36 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4986 nullus sapiens manifestat id ex quo turbatio nascitur et | |
| 4987 detrimentum aliorum. Sed, manifestata Christi nativitate, subsecuta | |
| 4988 est turbatio, dicitur enim Matth. II quod, audiens rex Herodes | |
| 4989 Christi nativitatem, turbatus est, et omnis Ierosolyma cum illo. | |
| 4990 Cessit etiam hoc in detrimentum aliorum, quia ex hac occasione | |
| 4991 Herodes <i>occidit pueros in Bethlehem et in finibus eius a bimatu | |
| 4992 et infra</i>. Ergo videtur quod non fuerit conveniens Christi | |
| 4993 nativitatem aliquibus manifestari.</p> | |
| 4994 <p title="III q. 36 a. 2 s. c."><a name="48408"><span class= | |
| 4995 "ref">[48408] IIIª q. 36 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4996 quod Christi nativitas nulli fuisset proficua si omnibus esset | |
| 4997 occulta. Sed oportebat Christi nativitatem esse proficuam, alioquin | |
| 4998 frustra natus fuisset. Ergo videtur quod aliquibus manifestari | |
| 4999 debuerit Christi nativitas.</p> | |
| 5000 <p title="III q. 36 a. 2 co."><a name="48409"><span class= | |
| 5001 "ref">[48409] IIIª q. 36 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 5002 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. XIII, <i>quae a Deo | |
| 5003 sunt, ordinata sunt</i>. Pertinet autem ad divinae sapientiae | |
| 5004 ordinem ut Dei dona, et secreta sapientiae eius, non aequaliter ad | |
| 5005 omnes, sed immediate ad quosdam perveniant, et per eos ad alios | |
| 5006 deriventur. Unde et quantum ad resurrectionis mysterium dicitur, | |
| 5007 Act. X, quod Deus dedit Christum resurgentem manifestum fieri, | |
| 5008 <i>non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo</i>. Unde hoc | |
| 5009 etiam debuit circa ipsius nativitatem observari, ut non omnibus | |
| 5010 Christus manifestaretur, sed quibusdam, per quos posset ad alios | |
| 5011 devenire.</p> | |
| 5012 <p title="III q. 36 a. 2 ad 1"><a name="48410"><span class= | |
| 5013 "ref">[48410] IIIª q. 36 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5014 dicendum quod, sicut fuisset in praeiudicium salutis humanae si | |
| 5015 omnibus hominibus Dei nativitas innotuisset, ita etiam et si nulli | |
| 5016 nota fuisset. Utroque enim modo tollitur fides, tam scilicet per | |
| 5017 hoc quod aliquid est totaliter manifestum; quam etiam per hoc quod | |
| 5018 a nullo cognoscitur a quo possit testimonium audiri; fides enim est | |
| 5019 ex auditu, ut dicitur Rom. X.</p> | |
| 5020 <p title="III q. 36 a. 2 ad 2"><a name="48411"><span class= | |
| 5021 "ref">[48411] IIIª q. 36 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5022 dicendum quod Maria et Ioseph instruendi erant de Christi | |
| 5023 nativitate antequam nasceretur, quia ad eos pertinebat reverentiam | |
| 5024 habere prolis conceptae in utero, et obsequi nasciturae. Eorum | |
| 5025 autem testimonium, propter hoc quod erat domesticum, fuisset | |
| 5026 habitum suspectum circa magnificentiam Christi. Et ideo oportuit ut | |
| 5027 aliis manifestaretur extraneis, quorum testimonium suspectum esse | |
| 5028 non posset.</p> | |
| 5029 <p title="III q. 36 a. 2 ad 3"><a name="48412"><span class= | |
| 5030 "ref">[48412] IIIª q. 36 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5031 dicendum quod ipsa turbatio subsecuta ex nativitate Christi | |
| 5032 manifestata congruebat Christi nativitati. Primo quidem, quia per | |
| 5033 hoc manifestatur caelestis Christi dignitas. Unde Gregorius dicit, | |
| 5034 in homilia, <i>caeli rege nato, rex terrae turbatur, quia nimirum | |
| 5035 terrena altitudo confunditur cum celsitudo caelestis aperitur</i>. | |
| 5036 Secundo, quia per hoc figurabatur iudiciaria Christi potestas. Unde | |
| 5037 Augustinus dicit, in quodam sermone Epiphaniae, <i>quid erit | |
| 5038 tribunal iudicantis, quando superbos reges cuna terrebat | |
| 5039 infantis?</i> Tertio, quia per hoc figurabatur deiectio regni | |
| 5040 Diaboli. Quia, ut Leo Papa dicit, in sermone Epiphaniae, <i>non | |
| 5041 tantum Herodes in semetipso turbatur, quantum Diabolus in Herode. | |
| 5042 Herodes enim hominem aestimabat, sed Diabolus Deum. Et uterque | |
| 5043 regni sui successorem timebat, Diabolus caelestem, sed Herodes | |
| 5044 terrenum</i>. Superflue tamen, quia Christus non venerat regnum | |
| 5045 terrenum in terra habere, ut Leo Papa dicit, Herodi loquens, <i>non | |
| 5046 capit Christum regia tua, nec mundi dominus potestatis tuae sceptri | |
| 5047 est contentus angustiis</i>. Quod autem Iudaei turbantur, qui tamen | |
| 5048 magis gaudere debuerant, aut hoc est quia, ut Chrysostomus dicit, | |
| 5049 <i>de adventu iusti non poterant gaudere iniqui</i>, aut volentes | |
| 5050 favere Herodi, quem timebant; <i>populus enim plus iusto favet eis | |
| 5051 quos crudeles sustinet</i>. Quod autem pueri ab Herode sunt | |
| 5052 interfecti, non cessit in eorum detrimentum, sed in eorum | |
| 5053 profectum. Dicit enim Augustinus, in sermone quodam de Epiphania, | |
| 5054 <i>absit ut, ad liberandos homines Christus veniens, de illorum | |
| 5055 praemio qui pro eo interficerentur nihil egerit, qui, pendens in | |
| 5056 ligno, pro eis a quibus interficiebatur oravit</i>.</p> | |
| 5057 <br /> | |
| 5058 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 5059 <p title="III q. 36 a. 3 arg. 1"><a name="48413"><span class= | |
| 5060 "ref">[48413] IIIª q. 36 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 5061 proceditur. Videtur quod non sunt convenienter electi illi quibus | |
| 5062 est Christi nativitas manifestata. Dominus enim, Matth. X, mandavit | |
| 5063 discipulis, in viam gentium ne abieritis, ut scilicet prius | |
| 5064 manifestaretur Iudaeis quam gentilibus. Ergo videtur quod multo | |
| 5065 minus a principio fuerit revelanda Christi nativitas gentibus, qui | |
| 5066 ab oriente venerunt, ut habetur Matth. II.</p> | |
| 5067 <p title="III q. 36 a. 3 arg. 2"><a name="48414"><span class= | |
| 5068 "ref">[48414] IIIª q. 36 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5069 manifestatio divinae veritatis praecipue debet fieri ad Dei amicos, | |
| 5070 secundum illud Iob XXXVII, <i>annuntiat de ea amico suo</i>. Sed | |
| 5071 magi videntur esse Dei inimici, dicitur enim Levit. XIX, <i>non | |
| 5072 declinetis ad magos, nec ab ariolis aliquid sciscitemini</i>. Non | |
| 5073 ergo debuit Christi nativitas magis manifestari.</p> | |
| 5074 <p title="III q. 36 a. 3 arg. 3"><a name="48415"><span class= | |
| 5075 "ref">[48415] IIIª q. 36 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5076 Christus venerat mundum totum a potestate Diaboli liberare, unde | |
| 5077 dicitur Malach. I, <i>ab ortu solis usque ad occasum magnum est | |
| 5078 nomen meum in gentibus</i>. Non ergo solum in oriente positis | |
| 5079 manifestari debuit, sed etiam ubique terrarum debuit aliquibus | |
| 5080 manifestari.</p> | |
| 5081 <p title="III q. 36 a. 3 arg. 4"><a name="48416"><span class= | |
| 5082 "ref">[48416] IIIª q. 36 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 5083 omnia sacramenta veteris legis erant Christi figura. Sed sacramenta | |
| 5084 veteris legis dispensabantur per ministerium sacerdotum legalium. | |
| 5085 Ergo videtur quod magis debuerit Christi nativitas manifestari | |
| 5086 sacerdotibus in templo, quam pastoribus in agro.</p> | |
| 5087 <p title="III q. 36 a. 3 arg. 5"><a name="48417"><span class= | |
| 5088 "ref">[48417] IIIª q. 36 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 5089 Christus ex virgine matre natus est, et aetate parvulus erat. | |
| 5090 Convenientius ergo videtur fuisse quod Christus manifestaretur | |
| 5091 iuvenibus et virginibus, quam senibus et coniugatis vel viduis, | |
| 5092 sicut Simeoni et Annae.</p> | |
| 5093 <p title="III q. 36 a. 3 s. c."><a name="48418"><span class= | |
| 5094 "ref">[48418] IIIª q. 36 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5095 quod dicitur Ioan. XIII, <i>ego scio quos elegerim</i>. Quae autem | |
| 5096 fiunt secundum Dei sapientiam, convenienter fiunt. Ergo | |
| 5097 convenienter sunt electi illi quibus est manifestata Christi | |
| 5098 nativitas.</p> | |
| 5099 <p title="III q. 36 a. 3 co."><a name="48419"><span class= | |
| 5100 "ref">[48419] IIIª q. 36 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 5101 dicendum quod salus quae erat futura per Christum, ad omnem | |
| 5102 diversitatem hominum pertinebat, quia, sicut dicitur Coloss. III, | |
| 5103 <i>in Christo non est masculus et femina, gentilis et Iudaeus, | |
| 5104 servus et liber</i>, et sic de aliis huiusmodi. Et ut hoc in ipsa | |
| 5105 Christi nativitate praefiguraretur, omnibus conditionibus hominum | |
| 5106 est manifestatus. Quia, ut Augustinus dicit, in sermone de | |
| 5107 Epiphania, <i>pastores erant Israelitae, magi gentiles. Illi prope, | |
| 5108 isti longe. Utrique tanquam ad angularem lapidem concurrerunt</i>. | |
| 5109 Fuit etiam inter eos alia diversitas, nam magi fuerunt sapientes et | |
| 5110 potentes, pastores autem simplices et viles. Manifestatus est etiam | |
| 5111 iustis, Simeoni et Annae, et peccatoribus, scilicet magis; | |
| 5112 manifestatus est etiam et viris et mulieribus, scilicet Annae; ut | |
| 5113 per hoc ostenderetur nullam conditionem hominum excludi a Christi | |
| 5114 salute.</p> | |
| 5115 <p title="III q. 36 a. 3 ad 1"><a name="48420"><span class= | |
| 5116 "ref">[48420] IIIª q. 36 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5117 dicendum quod illa manifestatio nativitatis Christi fuit quaedam | |
| 5118 praelibatio plenae manifestationis quae erat futura. Et sicut in | |
| 5119 secunda manifestatione primo annuntiata est gratia Christi per | |
| 5120 Christum et eius apostolos Iudaeis, et postea gentilibus; ita ad | |
| 5121 Christum primo pervenerunt pastores, qui erant primitiae Iudaeorum, | |
| 5122 tanquam prope existentes; et postea venerunt magi a remotis, qui | |
| 5123 fuerunt primitiae gentium, ut Augustinus dicit.</p> | |
| 5124 <p title="III q. 36 a. 3 ad 2"><a name="48421"><span class= | |
| 5125 "ref">[48421] IIIª q. 36 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5126 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in sermone de Epiphania, | |
| 5127 <i>sicut praevalet imperitia in rusticitate pastorum, ita praevalet | |
| 5128 impietas in sacrilegiis magorum. Utrosque tamen sibi ille lapis | |
| 5129 angularis attribuit, quippe qui venit stulta eligere ut confunderet | |
| 5130 sapientes, et non vocare iustos, sed peccatores; ut nullus magnus | |
| 5131 superbiret, nullus infirmus desperaret</i>. Quidam tamen dicunt | |
| 5132 quod isti magi non fuerunt malefici, sed sapientes astrologi, qui | |
| 5133 apud Persas vel Chaldaeos magi vocantur.</p> | |
| 5134 <p title="III q. 36 a. 3 ad 3"><a name="48422"><span class= | |
| 5135 "ref">[48422] IIIª q. 36 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5136 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, <i>ab oriente venerunt | |
| 5137 magi, quia, unde dies nascitur, inde initium fidei processit, quia | |
| 5138 fides lumen est animarum. Vel, quia omnes qui ad Christum veniunt, | |
| 5139 ab ipso et per ipsum veniunt</i>, unde dicitur Zach. VI, <i>ecce | |
| 5140 vir, oriens nomen eius</i>. Dicuntur autem ab oriente, ad litteram, | |
| 5141 venisse, vel quia de ultimis orientis partibus venerunt, secundum | |
| 5142 quosdam, vel quia de aliquibus vicinis partibus Iudaeae venerunt, | |
| 5143 quae tamen sunt regioni Iudaeorum ad orientem. Credibile tamen est | |
| 5144 etiam in aliis partibus mundi aliqua indicia nativitatis Christi | |
| 5145 apparuisse, sicut Romae fluxit oleum; et in Hispania apparuerunt | |
| 5146 tres soles paulatim in unum coeuntes.</p> | |
| 5147 <p title="III q. 36 a. 3 ad 4"><a name="48423"><span class= | |
| 5148 "ref">[48423] IIIª q. 36 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 5149 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, Angelus manifestans | |
| 5150 Christi nativitatem non ivit Ierosolymam, non requisivit Scribas et | |
| 5151 Pharisaeos, erant enim corrupti, et prae invidia cruciabantur. Sed | |
| 5152 pastores erant sinceri, antiquam conversationem patriarcharum et | |
| 5153 Moysen colentes. Per hos etiam pastores significabantur doctores | |
| 5154 Ecclesiae, quibus Christi mysteria revelantur, quae latebant | |
| 5155 Iudaeos.</p> | |
| 5156 <p title="III q. 36 a. 3 ad 5"><a name="48424"><span class= | |
| 5157 "ref">[48424] IIIª q. 36 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 5158 dicendum quod, sicut Ambrosius dicit, <i>generatio domini non solum | |
| 5159 a pastoribus, sed etiam a senioribus et iustis accipere debuit | |
| 5160 testimonium</i>, quorum etiam testimonio, propter iustitiam, magis | |
| 5161 credebatur.</p> | |
| 5162 <br /> | |
| 5163 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 5164 <p title="III q. 36 a. 4 arg. 1"><a name="48425"><span class= | |
| 5165 "ref">[48425] IIIª q. 36 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 5166 proceditur. Videtur quod Christus per seipsum suam nativitatem | |
| 5167 manifestare debuerit. <i>Causa enim quae est per se, semper est | |
| 5168 potior ea quae est per aliud</i>, ut dicitur in VIII Physic. Sed | |
| 5169 Christus suam nativitatem manifestavit per alios, puta pastoribus | |
| 5170 per Angelos et, magis per stellam. Ergo multo magis per seipsum | |
| 5171 debuit suam nativitatem manifestare.</p> | |
| 5172 <p title="III q. 36 a. 4 arg. 2"><a name="48426"><span class= | |
| 5173 "ref">[48426] IIIª q. 36 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5174 Eccli. XX dicitur, <i>sapientia abscondita, et thesaurus invisus, | |
| 5175 quae utilitas in utrisque?</i> Sed Christus a principio | |
| 5176 conceptionis suae plene habuit sapientiae et gratiae thesaurum. | |
| 5177 Nisi ergo hanc plenitudinem manifestasset per opera et verba, | |
| 5178 fuisset frustra ei data sapientia et gratia. Quod est inconveniens, | |
| 5179 quia <i>Deus et natura nihil frustra facit</i>, ut dicitur in I de | |
| 5180 caelo.</p> | |
| 5181 <p title="III q. 36 a. 4 arg. 3"><a name="48427"><span class= | |
| 5182 "ref">[48427] IIIª q. 36 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 5183 libro de infantia salvatoris legitur quod Christus in sua pueritia | |
| 5184 multa miracula fecit. Et ita videtur quod suam nativitatem per | |
| 5185 seipsum manifestaverit.</p> | |
| 5186 <p title="III q. 36 a. 4 s. c."><a name="48428"><span class= | |
| 5187 "ref">[48428] IIIª q. 36 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5188 quod Leo Papa dicit, quod magi invenerunt puerum Iesum nulla ab | |
| 5189 infantiae humanae generalitate discretum. Sed alii infantes non | |
| 5190 manifestant seipsos. Ergo neque decuit quod Christus per seipsum | |
| 5191 suam nativitatem manifestaret.</p> | |
| 5192 <p title="III q. 36 a. 4 co."><a name="48429"><span class= | |
| 5193 "ref">[48429] IIIª q. 36 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 5194 dicendum quod nativitas Christi ad humanam salutem ordinabatur, | |
| 5195 quae quidem est per fidem. Fides autem salutaris divinitatem et | |
| 5196 humanitatem Christi confitetur. Oportebat igitur ita manifestari | |
| 5197 nativitatem Christi ut demonstratio divinitatis eius fidei | |
| 5198 humanitatis ipsius non praeiudicaret. Hoc autem factum est dum | |
| 5199 Christus in seipso similitudinem infirmitatis humanae exhibuit, et | |
| 5200 tamen per Dei creaturas divinitatis virtutem in se monstravit. Et | |
| 5201 ideo Christus non per seipsum suam nativitatem manifestavit, sed | |
| 5202 per quasdam alias creaturas.</p> | |
| 5203 <p title="III q. 36 a. 4 ad 1"><a name="48430"><span class= | |
| 5204 "ref">[48430] IIIª q. 36 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5205 dicendum quod in via generationis et motus oportet per imperfecta | |
| 5206 ad perfectum perveniri. Et ideo Christus prius manifestatus est per | |
| 5207 alias creaturas, et postea manifestavit se per seipsum | |
| 5208 manifestatione perfecta.</p> | |
| 5209 <p title="III q. 36 a. 4 ad 2"><a name="48431"><span class= | |
| 5210 "ref">[48431] IIIª q. 36 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5211 dicendum quod, licet sapientia abscondita inutilis sit, non tamen | |
| 5212 ad sapientem pertinet ut quolibet tempore manifestet seipsum, sed | |
| 5213 tempore congruo, dicitur enim Eccli. XX, <i>est tacens non habens | |
| 5214 sensum loquelae, et est tacens sciens tempus apti temporis</i>. Sic | |
| 5215 ergo sapientia Christo data non fuit inutilis, quia seipsam tempore | |
| 5216 congruo manifestavit. Et hoc ipsum quod tempore congruo | |
| 5217 abscondebatur, est sapientiae indicium.</p> | |
| 5218 <p title="III q. 36 a. 4 ad 3"><a name="48432"><span class= | |
| 5219 "ref">[48432] IIIª q. 36 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5220 dicendum quod liber ille de infantia salvatoris est apocryphus. Et | |
| 5221 Chrysostomus, super Ioan., dicit quod Christus non fecit miracula | |
| 5222 antequam aquam converteret in vinum, secundum illud quod dicitur | |
| 5223 Ioan. II, <i>hoc fecit initium signorum Iesus. Si enim secundum | |
| 5224 primam aetatem miracula fecisset, non indiguissent Israelitae alio | |
| 5225 manifestante eum, cum tamen Ioannes Baptista dicat</i>, Ioan. I, | |
| 5226 <i>ut manifestetur Israeli, propterea veni in aqua baptizans. | |
| 5227 Decenter autem non incoepit facere signa in prima aetate. | |
| 5228 Aestimassent enim phantasiam esse incarnationem, et ante opportunum | |
| 5229 tempus eum cruci tradidissent, livore liquefacti</i>.</p> | |
| 5230 <br /> | |
| 5231 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 5232 <p title="III q. 36 a. 5 arg. 1"><a name="48433"><span class= | |
| 5233 "ref">[48433] IIIª q. 36 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 5234 proceditur. Videtur quod non debuerit manifestari per Angelos | |
| 5235 Christi nativitas. Angeli enim sunt spirituales substantiae, | |
| 5236 secundum illud Psalmi, <i>qui facit Angelos suos spiritus</i>. Sed | |
| 5237 Christi nativitas erat secundum carnem, non autem secundum | |
| 5238 spiritualem eius substantiam. Ergo non debuit per Angelos | |
| 5239 manifestari.</p> | |
| 5240 <p title="III q. 36 a. 5 arg. 2"><a name="48434"><span class= | |
| 5241 "ref">[48434] IIIª q. 36 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5242 maior est affinitas iustorum ad Angelos quam ad quoscumque alios, | |
| 5243 secundum illud Psalmi, <i>immittet Angelus domini in circuitu | |
| 5244 timentium eum, et eripiet eos</i>. Sed iustis, scilicet Simeoni et | |
| 5245 Annae, non est manifestata Christi nativitas per Angelos. Ergo nec | |
| 5246 pastoribus per Angelos manifestari debuit.</p> | |
| 5247 <p title="III q. 36 a. 5 arg. 3"><a name="48435"><span class= | |
| 5248 "ref">[48435] IIIª q. 36 a. 5 arg. 3</span></a> Item, videtur | |
| 5249 quod nec magis debuit manifestari per stellam. Hoc enim videtur | |
| 5250 esse erroris occasio quantum ad illos qui existimant sidera | |
| 5251 nativitatibus hominum dominari. Sed occasiones peccandi sunt | |
| 5252 hominibus auferendae. Non ergo fuit conveniens quod per stellam | |
| 5253 Christi nativitas manifestaretur.</p> | |
| 5254 <p title="III q. 36 a. 5 arg. 4"><a name="48436"><span class= | |
| 5255 "ref">[48436] IIIª q. 36 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 5256 signum oportet esse certum, ad hoc quod per ipsum aliquid | |
| 5257 manifestetur. Sed stella non videtur esse signum certum nativitatis | |
| 5258 Christi. Ergo inconvenienter fuit Christi nativitas per stellam | |
| 5259 manifestata.</p> | |
| 5260 <p title="III q. 36 a. 5 s. c."><a name="48437"><span class= | |
| 5261 "ref">[48437] IIIª q. 36 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5262 quod dicitur Deut. XXXII, <i>Dei perfecta sunt opera</i>. Sed talis | |
| 5263 manifestatio fuit opus divinum. Ergo per convenientia signa fuit | |
| 5264 effecta.</p> | |
| 5265 <p title="III q. 36 a. 5 co."><a name="48438"><span class= | |
| 5266 "ref">[48438] IIIª q. 36 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 5267 dicendum quod, sicut manifestatio syllogistica fit per ea quae sunt | |
| 5268 magis nota ei cui est aliquid manifestandum, ita manifestatio quae | |
| 5269 fit per signa, debet fieri per ea quae sunt familiaria illis quibus | |
| 5270 manifestatur. Manifestum est autem quod viris iustis est familiare | |
| 5271 et consuetum interiori spiritus sancti edoceri instinctu, absque | |
| 5272 signorum sensibilium demonstratione, scilicet per spiritum | |
| 5273 prophetiae. Alii vero, corporalibus rebus dediti, per sensibilia ad | |
| 5274 intelligibilia adducuntur. Iudaei tamen consueti erant divina | |
| 5275 responsa per Angelos accipere, per quos etiam legem acceperant, | |
| 5276 secundum illud Act. VII, acceptis legem in dispositione Angelorum. | |
| 5277 Gentiles vero, et maxime astrologi, consueti sunt stellarum cursus | |
| 5278 aspicere. Et ideo iustis, scilicet Simeoni et Annae, manifestata | |
| 5279 est Christi nativitas per interiorem instinctum spiritus sancti, | |
| 5280 secundum illud Luc. II <i>responsum accepit a spiritu sancto non | |
| 5281 visurum se mortem nisi prius videret Christum domini</i>. | |
| 5282 Pastoribus autem et magis, tanquam rebus corporalibus deditis, | |
| 5283 manifestata est Christi nativitas per apparitiones visibiles. Et | |
| 5284 quia nativitas non erat pure terrena, sed quodammodo caelestis, | |
| 5285 ideo per signa caelestia utrisque nativitas Christi revelatur, ut | |
| 5286 enim Augustinus dicit, in sermone de Epiphania, <i>caelos Angeli | |
| 5287 habitant, et sidera ornant, utrisque ergo caeli enarrant gloriam | |
| 5288 Dei</i>. Rationabiliter autem pastoribus, tanquam Iudaeis, apud | |
| 5289 quos frequenter factae sunt apparitiones Angelorum, revelata est | |
| 5290 nativitas Christi per Angelos, magis autem, assuetis in | |
| 5291 consideratione caelestium corporum, manifestata est per signum | |
| 5292 stellae. Quia, ut Chrysostomus dicit, <i>per consueta eos dominus | |
| 5293 vocare voluit, eis condescendens</i>. Est autem et alia ratio. | |
| 5294 Quia, ut Gregorius dicit, <i>Iudaeis, tanquam ratione utentibus, | |
| 5295 rationale animal, idest Angelus, praedicare debuit. Gentiles vero, | |
| 5296 qui uti ratione nesciebant ad cognoscendum Deum, non per vocem, sed | |
| 5297 per signa perducuntur. Et sicut dominum iam loquentem | |
| 5298 annuntiaverunt gentibus praedicatores loquentes, ita eum nondum | |
| 5299 loquentem elementa muta praedicaverunt</i>. Est autem et alia | |
| 5300 ratio. Quia, ut Augustinus dicit, in sermone Epiphaniae, <i>Abrahae | |
| 5301 innumerabilis erat promissa successio non carnis semine, sed fidei | |
| 5302 fecunditate generanda. Et ideo stellarum multitudini est comparata, | |
| 5303 ut caelestis progenies speraretur</i>. Et ideo gentiles, in | |
| 5304 sideribus designati, ortu novi sideris excitantur ut perveniant ad | |
| 5305 Christum, per quem efficiuntur semen Abrahae.</p> | |
| 5306 <p title="III q. 36 a. 5 ad 1"><a name="48439"><span class= | |
| 5307 "ref">[48439] IIIª q. 36 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5308 dicendum quod illud manifestatione indiget quod de se est occultum, | |
| 5309 non autem illud quod de se est manifestum. Caro autem eius qui | |
| 5310 nascebatur erat manifesta, sed divinitas erat occulta. Et ideo | |
| 5311 convenienter manifestata est illa nativitas per Angelos, qui sunt | |
| 5312 Dei ministri. Unde et cum claritate Angelus apparuit, ut | |
| 5313 ostenderetur quod ille qui nascebatur erat splendor paternae | |
| 5314 gloriae.</p> | |
| 5315 <p title="III q. 36 a. 5 ad 2"><a name="48440"><span class= | |
| 5316 "ref">[48440] IIIª q. 36 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5317 dicendum quod iusti non indigebant visibili apparitione Angelorum, | |
| 5318 sed eis sufficiebat interior instinctus spiritus sancti, propter | |
| 5319 eorum perfectionem.</p> | |
| 5320 <p title="III q. 36 a. 5 ad 3"><a name="48441"><span class= | |
| 5321 "ref">[48441] IIIª q. 36 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5322 dicendum quod stella quae nativitatem Christi manifestavit, omnem | |
| 5323 occasionem erroris subtraxit. Ut enim Augustinus dicit, contra | |
| 5324 Faustum, <i>nulli astrologi constituerunt ita nascentium hominum | |
| 5325 fata sub stellis, ut aliquam stellarum, homine aliquo nato, | |
| 5326 circuitus sui ordinem reliquisse, et ad eum qui natus est | |
| 5327 perrexisse asseverent</i>, sicut accidit circa stellam quae | |
| 5328 demonstravit nativitatem Christi. Et ideo per hoc non confirmatur | |
| 5329 error eorum qui <i>sortem nascentium hominum astrorum ordini | |
| 5330 colligari arbitrantur, non autem credunt astrorum ordinem ad | |
| 5331 hominis nativitatem posse mutari</i>. Similiter etiam, ut | |
| 5332 Chrysostomus dicit, <i>non est hoc astronomiae opus, a stellis | |
| 5333 scire eos qui nascuntur, sed ab hora nativitatis futura praedicere. | |
| 5334 Magi autem tempus nativitatis non cognoverunt, ut, hinc sumentes | |
| 5335 initium, a stellarum motu futura cognoscerent, sed potius e | |
| 5336 converso</i>.</p> | |
| 5337 <p title="III q. 36 a. 5 ad 4"><a name="48442"><span class= | |
| 5338 "ref">[48442] IIIª q. 36 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 5339 dicendum quod, sicut Chrysostomus refert, in quibusdam scriptis | |
| 5340 apocryphis legitur quod quaedam gens in extremo orientis, iuxta | |
| 5341 Oceanum, quandam Scripturam habebat, ex nomine Seth, de hac stella | |
| 5342 et muneribus huiusmodi offerendis. Quae gens diligenter observabat | |
| 5343 huius stellae exortum, positis exploratoribus duodecim, qui certis | |
| 5344 temporibus devote ascendebant in montem. In quo postmodum viderunt | |
| 5345 eam habentem in se quasi parvuli formam, et super se similitudinem | |
| 5346 crucis. Vel dicendum quod, sicut dicitur in libro de quaest. Nov. | |
| 5347 et Vet. Test., <i>magi illi traditionem Balaam sequebantur, qui | |
| 5348 dixit, orietur stella ex Iacob. Unde, videntes stellam extra | |
| 5349 ordinem mundi, hanc esse intellexerunt quam Balaam futuram indicem | |
| 5350 regis Iudaeorum prophetaverat</i>. Vel dicendum, sicut Augustinus | |
| 5351 dicit, in sermone de Epiphania, quod ab Angelis aliqua monitione | |
| 5352 revelationis audierunt magi quod stella Christum natum | |
| 5353 significaret. Et probabile videtur quod a bonis, quando in Christo | |
| 5354 adorando salus eorum iam quaerebatur. Vel, sicut Leo Papa dicit, in | |
| 5355 sermone de Epiphania, <i>praeter illam speciem quae corporeum | |
| 5356 incitavit obtutum, fulgentior veritatis radius eorum corda | |
| 5357 perdocuit quod ad illuminationem fidei pertinebat</i>.</p> | |
| 5358 <br /> | |
| 5359 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 5360 <p title="III q. 36 a. 6 arg. 1"><a name="48443"><span class= | |
| 5361 "ref">[48443] IIIª q. 36 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 5362 proceditur. Videtur quod inconvenienti ordine Christi nativitas | |
| 5363 fuit manifestata. Illis enim debuit primo manifestari Christi | |
| 5364 nativitas qui Christo propinquiores fuerunt, et qui magis Christum | |
| 5365 desiderabant, secundum illud Sap. VI, <i>praeoccupat eos qui se | |
| 5366 concupiscunt, ut se priorem illis ostendat</i>. Sed iusti | |
| 5367 propinquissimi erant Christo per fidem, et maxime eius adventum | |
| 5368 desiderabant, unde dicitur Luc. II de Simeone quod <i>erat homo | |
| 5369 iustus et timoratus, expectans redemptionem Israel</i>. Ergo prius | |
| 5370 debuisset manifestari Christi nativitas Simeoni quam pastoribus et | |
| 5371 magis.</p> | |
| 5372 <p title="III q. 36 a. 6 arg. 2"><a name="48444"><span class= | |
| 5373 "ref">[48444] IIIª q. 36 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5374 magi fuerunt primitiae gentium Christo crediturarum. Sed primo | |
| 5375 plenitudo gentium intrat ad fidem, et postmodum omnis Israel salvus | |
| 5376 fiet, ut dicitur Rom. XI. Ergo primo debuit manifestari Christi | |
| 5377 nativitas magis quam pastoribus.</p> | |
| 5378 <p title="III q. 36 a. 6 arg. 3"><a name="48445"><span class= | |
| 5379 "ref">[48445] IIIª q. 36 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5380 Matth. II dicitur quod <i>Herodes occidit omnes pueros qui erant in | |
| 5381 Bethlehem et in omnibus finibus eius a bimatu et infra, secundum | |
| 5382 tempus quod exquisierat a magis</i>, et sic videtur quod per duos | |
| 5383 annos post Christi nativitatem magi ad Christum pervenerunt. | |
| 5384 Inconvenienter igitur post tantum tempus fuit gentilibus Christi | |
| 5385 nativitas manifestata.</p> | |
| 5386 <p title="III q. 36 a. 6 s. c."><a name="48446"><span class= | |
| 5387 "ref">[48446] IIIª q. 36 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5388 quod dicitur Dan. II, <i>ipse mutat tempora et aetates</i>. Et ita | |
| 5389 tempus manifestationis nativitatis Christi videtur congruo ordine | |
| 5390 esse dispositum.</p> | |
| 5391 <p title="III q. 36 a. 6 co."><a name="48447"><span class= | |
| 5392 "ref">[48447] IIIª q. 36 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 5393 dicendum quod Christi nativitas primo quidem manifestata est | |
| 5394 pastoribus, ipso die nativitatis Christi. Ut enim dicitur Luc. II, | |
| 5395 <i>erant pastores in eadem regione vigilantes et custodientes | |
| 5396 vigilias noctis super gregem suum. Et, ut discesserunt ab eis | |
| 5397 Angeli in caelum, loquebantur ad invicem, transeamus usque in | |
| 5398 Bethlehem. Et venerunt festinantes</i>. Secundo autem magi | |
| 5399 pervenerunt ad Christum, tertiadecima die nativitatis eius, quo die | |
| 5400 festum Epiphaniae celebratur. Si enim revoluto anno, aut etiam | |
| 5401 duobus annis pervenissent, non invenissent eum in Bethlehem, cum | |
| 5402 scriptum sit Luc. II quod, postquam perfecerunt omnia secundum | |
| 5403 legem domini, offerentes scilicet puerum Iesum in templum, reversi | |
| 5404 sunt in Galilaeam, in civitatem suam, scilicet Nazareth. Tertio | |
| 5405 autem manifestata est iustis in templo, quadragesimo die a | |
| 5406 nativitate, ut habetur Luc. II. Et huius ordinis ratio est quia per | |
| 5407 pastores significantur apostoli et alii credentes ex Iudaeis, | |
| 5408 quibus primo manifestata est fides Christi, inter quos non fuerunt | |
| 5409 multi potentes nec multi nobiles, ut dicitur I Cor. I. Secundo | |
| 5410 autem fides Christi pervenit ad plenitudinem gentium, quae est | |
| 5411 praefigurata per magos. Tertio autem pervenit ad plenitudinem | |
| 5412 Iudaeorum, quae est praefigurata per iustos. Unde etiam in templo | |
| 5413 Iudaeorum est eis Christus manifestatus.</p> | |
| 5414 <p title="III q. 36 a. 6 ad 1"><a name="48448"><span class= | |
| 5415 "ref">[48448] IIIª q. 36 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5416 dicendum quod, sicut apostolus dicit, Rom. IX, <i>Israel, sectando | |
| 5417 legem iustitiae, in legem iustitiae non pervenit</i>, sed gentiles, | |
| 5418 qui non quaerebant iustitiam, Iudaeos communiter in iustitia fidei | |
| 5419 praevenerunt. Et in huius figuram, Simeon, qui expectabat | |
| 5420 consolationem Israel, ultimo Christum natum cognovit, et | |
| 5421 praecesserunt eum magi et pastores, qui Christi nativitatem non ita | |
| 5422 sollicite expectabant.</p> | |
| 5423 <p title="III q. 36 a. 6 ad 2"><a name="48449"><span class= | |
| 5424 "ref">[48449] IIIª q. 36 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5425 dicendum quod, licet plenitudo gentium prius intraverit ad fidem | |
| 5426 quam plenitudo Iudaeorum, tamen primitiae Iudaeorum praevenerunt in | |
| 5427 fide primitias gentium. Et ideo pastoribus primo manifestata est | |
| 5428 Christi nativitas quam magis.</p> | |
| 5429 <p title="III q. 36 a. 6 ad 3"><a name="48450"><span class= | |
| 5430 "ref">[48450] IIIª q. 36 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5431 dicendum quod de apparitione stellae quae apparuit magis, est | |
| 5432 duplex opinio. Chrysostomus enim dicit, super Matth., et | |
| 5433 Augustinus, in sermone Epiphaniae, stella magis apparuit per | |
| 5434 biennium ante Christi nativitatem, et tunc primo, meditantes et se | |
| 5435 ad iter praeparantes, a remotissimis partibus orientis pervenerunt | |
| 5436 ad Christum tertiadecima die a sua nativitate. Unde et Herodes | |
| 5437 statim post recessum magorum, videns se ab eis illusum, mandavit | |
| 5438 occidi pueros a bimatu et infra, dubitans ne tunc Christus natus | |
| 5439 esset quando stella apparuit, secundum quod a magis audierat. Alii | |
| 5440 vero dicunt stellam apparuisse primo cum Christus est natus, et | |
| 5441 statim magi visa stella iter arripientes, longissimum iter in | |
| 5442 tredecim diebus peregerunt, partim quidem adducti divina virtute, | |
| 5443 partim autem dromedariorum velocitate. Et hoc dico, si venerunt ex | |
| 5444 extremis partibus orientis. Quidam tamen dicunt eos venisse de | |
| 5445 regione propinqua, unde fuerat Balaam, cuius doctrinae successores | |
| 5446 fuerunt. Dicuntur autem ab oriente venisse, quia terra illa est ad | |
| 5447 Orientalem partem terrae Iudaeorum. Et secundum hoc, Herodes non | |
| 5448 statim recedentibus magis, sed post biennium interfecit pueros. Vel | |
| 5449 quia dicitur interim accusatus Romam ivisse, vel, aliquorum | |
| 5450 periculorum terroribus agitatus, a cura interficiendi puerum | |
| 5451 interim destitisse. Vel quia potuit credere magos, <i>fallaci | |
| 5452 stellae visione deceptos, postquam non invenerunt quem natum | |
| 5453 putaverunt, erubuisse ad se redire</i>, ut Augustinus dicit, in | |
| 5454 libro de consensu Evangelist. Ideo autem non solum bimos interfecit | |
| 5455 sed etiam infra, quia, ut Augustinus dicit, in quodam sermone | |
| 5456 innocentum, <i>timebat ne puer cui sidera famulantur, speciem suam | |
| 5457 paulo super aetatem vel infra transformaret</i>.</p> | |
| 5458 <br /> | |
| 5459 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 5460 <p title="III q. 36 a. 7 arg. 1"><a name="48451"><span class= | |
| 5461 "ref">[48451] IIIª q. 36 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 5462 sic proceditur. Videtur quod stella quae magis apparuit, fuerit una | |
| 5463 de caelestibus stellis. Dicit enim Augustinus, in quodam sermone | |
| 5464 Epiphaniae, <i>dum pendet ad ubera et vilium patitur Deus | |
| 5465 involumenta pannorum, repente novum de caelo sidus effulsit</i>. | |
| 5466 Fuit igitur stella caelestis quae magis apparuit.</p> | |
| 5467 <p title="III q. 36 a. 7 arg. 2"><a name="48452"><span class= | |
| 5468 "ref">[48452] IIIª q. 36 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5469 Augustinus dicit, in sermone quodam Epiphaniae, <i>pastoribus | |
| 5470 Angeli, magis stella Christum demonstrat. Utrisque loquitur lingua | |
| 5471 caelorum, quia lingua cessaverat prophetarum</i>. Sed Angeli | |
| 5472 pastoribus apparentes fuerunt vere de caelestibus Angelis. Ergo et | |
| 5473 stella magis apparens fuit vere de caelestibus stellis.</p> | |
| 5474 <p title="III q. 36 a. 7 arg. 3"><a name="48453"><span class= | |
| 5475 "ref">[48453] IIIª q. 36 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5476 stellae quae non sunt in caelo, sed in aere, dicuntur stellae | |
| 5477 comatae, quae non apparent in nativitatibus regum, sed magis sunt | |
| 5478 indicia mortis eorum. Sed illa stella designabat regis nativitatem, | |
| 5479 unde magi dicunt, Matth. II, <i>ubi est qui natus est rex | |
| 5480 Iudaeorum? Vidimus enim stellam eius in oriente</i>. Ergo videtur | |
| 5481 quod fuerit de caelestibus stellis.</p> | |
| 5482 <p title="III q. 36 a. 7 s. c."><a name="48454"><span class= | |
| 5483 "ref">[48454] IIIª q. 36 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5484 quod Augustinus dicit, in libro contra Faustum, <i>non ex illis | |
| 5485 erat stellis quae ab initio creaturae itinerum suorum ordinem sub | |
| 5486 creatoris lege custodiunt, sed, novo virginis partu, novum sidus | |
| 5487 apparuit</i>.</p> | |
| 5488 <p title="III q. 36 a. 7 co."><a name="48455"><span class= | |
| 5489 "ref">[48455] IIIª q. 36 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 5490 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., quod illa | |
| 5491 stella quae magis apparuit non fuerit una caelestium stellarum, | |
| 5492 multipliciter manifestum est. Primo quidem, quia nulla alia | |
| 5493 stellarum hac via incedit. Haec enim stella ferebatur a | |
| 5494 Septentrione in meridiem, ita enim iacet Iudaea ad Persidem, unde | |
| 5495 magi venerunt. Secundo, apparet hoc ex tempore. Non enim solum | |
| 5496 apparebat in nocte, sed etiam in media die. Quod non est virtutis | |
| 5497 stellae, sed nec etiam lunae. Tertio, quia quandoque apparebat et | |
| 5498 quandoque occultabatur. Cum enim intraverunt Ierosolymam, | |
| 5499 occultavit seipsam, deinde, ubi Herodem reliquerunt, monstravit | |
| 5500 seipsam. Quarto, quia non habebat continuum motum, sed, cum | |
| 5501 oportebat ire magos, ibat; quando autem oportebat stare, stabat; | |
| 5502 sicut et de columna nubis erat in deserto. Quinto, quia non sursum | |
| 5503 manens partum virginis demonstrabat, sed deorsum descendens hoc | |
| 5504 faciebat. Dicitur enim Matth. II quod <i>stella quam viderant in | |
| 5505 oriente, antecedebat eos, usque dum veniens staret supra ubi erat | |
| 5506 puer</i>. Ex quo patet quod verbum magorum dicentium, <i>vidimus | |
| 5507 stellam eius in oriente</i>, non est sic intelligendum quasi ipsis | |
| 5508 in oriente positis stella apparuerit existens in terra Iuda, sed | |
| 5509 quia viderunt eam in oriente existentem, et praecessit eos usque in | |
| 5510 Iudaeam (quamvis hoc a quibusdam sub dubio relinquatur). Non autem | |
| 5511 potuisset distincte domum demonstrare nisi esset terrae vicina. Et, | |
| 5512 sicut ipse dicit, hoc non videtur proprium esse stellae, sed | |
| 5513 <i>virtutis cuiusdam rationalis. Unde videtur quod haec stella | |
| 5514 virtus invisibilis fuisset in talem apparentiam transformata</i>. | |
| 5515 Unde quidam dicunt quod, sicut spiritus sanctus descendit super | |
| 5516 baptizatum dominum in specie columbae, ita apparuit magis in specie | |
| 5517 stellae. Alii vero dicunt quod Angelus qui apparuit pastoribus in | |
| 5518 specie humana, apparuit magis in specie stellae. Probabilius tamen | |
| 5519 videtur quod fuerit stella de novo creata, non in caelo, sed in | |
| 5520 aere vicino terrae, quae secundum Dei voluntatem movebatur. Unde | |
| 5521 Leo Papa dicit, in sermone Epiphaniae, <i>tribus magis in regione | |
| 5522 orientis stella novae claritatis apparuit, quae, illustrior ceteris | |
| 5523 pulchriorque sideribus, in se intuentium oculos animosque | |
| 5524 converteret, ut confestim adverteretur non esse otiosum quod tam | |
| 5525 insolitum videbatur</i>.</p> | |
| 5526 <p title="III q. 36 a. 7 ad 1"><a name="48456"><span class= | |
| 5527 "ref">[48456] IIIª q. 36 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5528 dicendum quod caelum in sacra Scriptura quandoque dicitur aer, | |
| 5529 secundum illud, <i>volucres caeli et pisces maris</i>.</p> | |
| 5530 <p title="III q. 36 a. 7 ad 2"><a name="48457"><span class= | |
| 5531 "ref">[48457] IIIª q. 36 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5532 dicendum quod ipsi caelestes Angeli ex suo officio habent ut ad nos | |
| 5533 descendant, in ministerium missi. Sed stellae caelestes suum situm | |
| 5534 non mutant. Unde non est similis ratio.</p> | |
| 5535 <p title="III q. 36 a. 7 ad 3"><a name="48458"><span class= | |
| 5536 "ref">[48458] IIIª q. 36 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5537 dicendum quod, sicut stella non est secuta motum stellarum | |
| 5538 caelestium, ita nec stellarum comatarum, quae nec de die apparent, | |
| 5539 nec cursum suum ordinatum mutant. Et tamen non omnino aberat | |
| 5540 significatio cometarum. Quia caeleste regnum Christi <i>comminuit | |
| 5541 et consumpsit universa regna terrae, et ipsum stabit in | |
| 5542 aeternum</i>, ut dicitur Dan. II.</p> | |
| 5543 <br /> | |
| 5544 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 5545 <p title="III q. 36 a. 8 arg. 1"><a name="48459"><span class= | |
| 5546 "ref">[48459] IIIª q. 36 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 5547 proceditur. Videtur quod magi non convenienter venerunt ad Christum | |
| 5548 adorandum et venerandum. Unicuique enim regi reverentia debetur a | |
| 5549 suis subiectis. Magi autem non erant de regno Iudaeorum. Ergo, cum | |
| 5550 ex visione stellae cognoverunt natum esse regem Iudaeorum, videtur | |
| 5551 quod inconvenienter venerunt ad eum adorandum.</p> | |
| 5552 <p title="III q. 36 a. 8 arg. 2"><a name="48460"><span class= | |
| 5553 "ref">[48460] IIIª q. 36 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5554 stultum est, vivente rege aliquo, extraneum regem annuntiare. Sed | |
| 5555 in regno Iudaeae regnabat Herodes. Ergo stulte fecerunt magi regis | |
| 5556 nativitatem annuntiantes.</p> | |
| 5557 <p title="III q. 36 a. 8 arg. 3"><a name="48461"><span class= | |
| 5558 "ref">[48461] IIIª q. 36 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5559 certius est caeleste indicium quam humanum. Sed magi ducatu | |
| 5560 caelestis indicii ab oriente venerant in Iudaeam. Stulte ergo | |
| 5561 egerunt praeter ducatum stellae humanum indicium requirendo, | |
| 5562 dicentes, <i>ubi est qui natus est rex Iudaeorum?</i></p> | |
| 5563 <p title="III q. 36 a. 8 arg. 4"><a name="48462"><span class= | |
| 5564 "ref">[48462] IIIª q. 36 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 5565 munerum oblatio, et adorationis reverentia, non debetur nisi | |
| 5566 regibus iam regnantibus. Sed magi non invenerunt Christum regia | |
| 5567 dignitate fulgentem. Ergo inconvenienter ei munera et reverentiam | |
| 5568 regiam exhibuerunt.</p> | |
| 5569 <p title="III q. 36 a. 8 s. c."><a name="48463"><span class= | |
| 5570 "ref">[48463] IIIª q. 36 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5571 quod dicitur Isaiae LX, <i>ambulabunt gentes in lumine tuo, et | |
| 5572 reges in splendore ortus tui</i>. Sed qui divino lumine ducuntur, | |
| 5573 non errant. Ergo magi absque errore Christo reverentiam | |
| 5574 exhibuerunt.</p> | |
| 5575 <p title="III q. 36 a. 8 co."><a name="48464"><span class= | |
| 5576 "ref">[48464] IIIª q. 36 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 5577 dicendum quod, sicut dictum est, magi sunt primitiae gentium in | |
| 5578 Christo credentium, in quibus apparuit, sicut in quodam praesagio, | |
| 5579 fides et devotio gentium venientium a remotis ad Christum. Et ideo, | |
| 5580 sicut devotio et fides gentium est absque errore per inspirationem | |
| 5581 spiritus sancti, ita etiam credendum est magos, a spiritu sancto | |
| 5582 inspiratos, sapienter Christo reverentiam exhibuisse.</p> | |
| 5583 <p title="III q. 36 a. 8 ad 1"><a name="48465"><span class= | |
| 5584 "ref">[48465] IIIª q. 36 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5585 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in sermone Epiphaniae, | |
| 5586 <i>cum multi reges Iudaeorum nati fuissent atque defuncti, nullum | |
| 5587 eorum magi adorandum quaesierunt. Non itaque regi Iudaeorum quales | |
| 5588 illic esse solebant, hunc tam magnum honorem longinqui, | |
| 5589 alienigenae, et ab eodem regno prorsus extranei, a se deberi | |
| 5590 arbitrabantur. Sed talem natum esse didicerunt in quo adorando se | |
| 5591 salutem quae secundum Deum est consecuturos minime | |
| 5592 dubitarent</i>.</p> | |
| 5593 <p title="III q. 36 a. 8 ad 2"><a name="48466"><span class= | |
| 5594 "ref">[48466] IIIª q. 36 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5595 dicendum quod per illam Annuntiationem magorum praefigurabatur | |
| 5596 constantia gentium Christum usque ad mortem confitentium. Unde | |
| 5597 Chrysostomus dicit, super Matth., quod, <i>dum considerabant regem | |
| 5598 futurum, non timebant regem praesentem. Adhuc non viderant | |
| 5599 Christum, et iam parati erant pro eo mori</i>.</p> | |
| 5600 <p title="III q. 36 a. 8 ad 3"><a name="48467"><span class= | |
| 5601 "ref">[48467] IIIª q. 36 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5602 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in sermone Epiphaniae, | |
| 5603 <i>stella quae magos perduxit ad locum ubi erat cum matre virgine | |
| 5604 Deus infans, poterat eos ad ipsam perducere civitatem Bethlehem, in | |
| 5605 qua natus est Christus. Sed tamen subtraxit se, donec de civitate | |
| 5606 in qua Christus nasceretur, etiam Iudaei testimonium | |
| 5607 perhiberent</i>, ut sic, geminato testimonio confirmati, sicut Leo | |
| 5608 Papa dicit, <i>ardentiori fide expeterent quem et stellae claritas, | |
| 5609 et prophetiae manifestabat auctoritas</i>. Ita ipsi annuntiant | |
| 5610 Christi nativitatem, et interrogant locum, <i>credunt et quaerunt, | |
| 5611 tanquam significantes eos qui ambulant per fidem et desiderant | |
| 5612 speciem</i>, ut Augustinus dicit, in sermone Epiphaniae. Iudaei | |
| 5613 autem, indicantes eis locum nativitatis Christi, <i>similes facti | |
| 5614 sunt fabris arcae Noe, qui aliis ubi evaderent praestiterunt, et | |
| 5615 ipsi diluvio perierunt. Audierunt et abierunt inquisitores, | |
| 5616 dixerunt et remanserunt doctores, similes lapidibus miliariis, qui | |
| 5617 viam ostendunt, nec ambulant</i>. Divino etiam nutu factum est ut, | |
| 5618 aspectu stellae subtracto, magi humano sensu irent in Ierusalem, | |
| 5619 quaerentes in civitate regia regem natum, ut in Ierusalem primo | |
| 5620 nativitas Christi publice annuntiaretur, secundum illud Isaiae II, | |
| 5621 <i>de Sion exibit lex, et verbum domini de Ierusalem, et ut etiam | |
| 5622 studio magorum de longe venientium damnaretur pigritia Iudaeorum | |
| 5623 prope existentium</i>.</p> | |
| 5624 <p title="III q. 36 a. 8 ad 4"><a name="48468"><span class= | |
| 5625 "ref">[48468] IIIª q. 36 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 5626 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>si magi | |
| 5627 regem terrenum quaerentes venissent, fuissent confusi, quia tanti | |
| 5628 itineris laborem sine causa suscepissent</i>. Unde nec adorassent, | |
| 5629 nec munera obtulissent. <i>Nunc autem, quia caelestem regem | |
| 5630 quaerebant, etsi nihil regalis excellentiae in eo viderunt, tamen, | |
| 5631 solius stellae testimonio contenti, adoraverunt</i>, vident enim | |
| 5632 hominem, et agnoscunt Deum. Et offerunt munera dignitati Christi | |
| 5633 congruentia, <i>aurum quidem, quasi regi magno; thus, quod in Dei | |
| 5634 sacrificio ponitur immolant ut Deo; myrrha, qua mortuorum corpora | |
| 5635 condiuntur, praebetur tanquam pro salute omnium morituro</i>. Et, | |
| 5636 ut Gregorius dicit, <i>instruimur ut nato regi aurum, per quod | |
| 5637 significatur sapientia, offeramus, in conspectu eius sapientiae | |
| 5638 lumine splendentes</i>; thus autem, per quod exprimitur orationis | |
| 5639 devotio, offerimus Deo si per orationum studia Deo redolere | |
| 5640 valeamus; myrrham, quae significat mortificationem carnis, | |
| 5641 offerimus si carnis vitia per abstinentiam mortificamus.</p> | |
| 5642 <br /> | |
| 5643 <div class="D">Quaestio 37</div> | |
| 5644 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 5645 <p title="III q. 37 pr."><a name="48469"><span class="ref">[48469] | |
| 5646 IIIª q. 37 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 5647 circumcisione Christi. Et quia circumcisio est quaedam professio | |
| 5648 legis observandae, secundum illud Galat. V, <i>testificor omni | |
| 5649 homini circumcidenti se, quoniam debitor est universae legis | |
| 5650 faciendae</i>, simul cum hoc quaerendum est de aliis legalibus | |
| 5651 circa puerum Christum observatis. Unde quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 5652 de eius circumcisione. Secundo, de nominis impositione. Tertio, de | |
| 5653 eius oblatione. Quarto, de matris purgatione.</p> | |
| 5654 <br /> | |
| 5655 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 5656 <p title="III q. 37 a. 1 arg. 1"><a name="48470"><span class= | |
| 5657 "ref">[48470] IIIª q. 37 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 5658 proceditur. Videtur quod Christus non debuerit circumcidi. Veniente | |
| 5659 enim veritate, cessat figura. Sed circumcisio fuit Abrahae | |
| 5660 praecepta in signum foederis quod erat de semine nascituro, ut | |
| 5661 patet Gen. XVII. Hoc autem foedus fuit in Christi nativitate | |
| 5662 completum. Ergo circumcisio statim cessare debuit.</p> | |
| 5663 <p title="III q. 37 a. 1 arg. 2"><a name="48471"><span class= | |
| 5664 "ref">[48471] IIIª q. 37 a. 1 arg. 2</span></a> <i>Praeterea, | |
| 5665 omnis Christi actio nostra est instructio</i>, unde dicitur Ioan. | |
| 5666 XIII, <i>exemplum dedi vobis, ut, quemadmodum ego feci vobis, ita | |
| 5667 et vos faciatis</i>. Sed nos non debemus circumcidi, secundum illud | |
| 5668 Galat. V, <i>si circumcidimini, Christus vobis nihil proderit</i>. | |
| 5669 Ergo videtur quod nec Christus debuit circumcidi.</p> | |
| 5670 <p title="III q. 37 a. 1 arg. 3"><a name="48472"><span class= | |
| 5671 "ref">[48472] IIIª q. 37 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5672 circumcisio est ordinata in remedium originalis peccati. Sed | |
| 5673 Christus non contraxit originale peccatum, ut ex supra dictis | |
| 5674 patet. Ergo Christus non debuit circumcidi.</p> | |
| 5675 <p title="III q. 37 a. 1 s. c."><a name="48473"><span class= | |
| 5676 "ref">[48473] IIIª q. 37 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5677 quod dicitur Luc. II, <i>postquam consummati sunt dies octo, ut | |
| 5678 circumcideretur puer</i>.</p> | |
| 5679 <p title="III q. 37 a. 1 co."><a name="48474"><span class= | |
| 5680 "ref">[48474] IIIª q. 37 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 5681 dicendum quod pluribus de causis Christus debuit circumcidi. Primo | |
| 5682 quidem, ut ostendat veritatem carnis humanae, contra Manichaeum, | |
| 5683 qui dixit eum habuisse corpus phantasticum; et contra Apollinarium, | |
| 5684 qui dixit corpus Christi esse divinitati consubstantiale; et contra | |
| 5685 Valentinum, qui dixit Christum corpus de caelo attulisse. Secundo, | |
| 5686 ut approbaret circumcisionem, quam olim Deus instituerat. Tertio, | |
| 5687 ut comprobaret se esse de genere Abrahae, qui circumcisionis | |
| 5688 mandatum acceperat in signum fidei quam de ipso habuerat. Quarto, | |
| 5689 ut Iudaeis excusationem tolleret ne eum reciperent, si esset | |
| 5690 incircumcisus. Quinto, <i>ut obedientiae virtutem nobis suo | |
| 5691 commendaret exemplo</i>. Unde et octava die circumcisus est, sicut | |
| 5692 erat in lege praeceptum. <i>Sexto, ut qui in similitudinem carnis | |
| 5693 peccati advenerat, remedium quo caro peccati consueverat mundari, | |
| 5694 non respueret</i>. Septimo, ut, legis onus in se sustinens, alios a | |
| 5695 legis onere liberaret, secundum illud Galat. IV, <i>misit Deus | |
| 5696 filium suum factum sub lege, ut eos qui sub lege erant | |
| 5697 redimeret</i>.</p> | |
| 5698 <p title="III q. 37 a. 1 ad 1"><a name="48475"><span class= | |
| 5699 "ref">[48475] IIIª q. 37 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5700 dicendum quod circumcisio, per remotionem carnalis pelliculae in | |
| 5701 membro generationis facta, significabat spoliationem vetustae | |
| 5702 generationis. A qua quidem vetustate liberamur per passionem | |
| 5703 Christi. Et ideo veritas huius figurae non fuit plene impleta in | |
| 5704 Christi nativitate, sed in eius passione, ante quam circumcisio | |
| 5705 suam virtutem et statum habebat. Et ideo decuit Christum, ante suam | |
| 5706 passionem, tanquam filium Abrahae, circumcidi.</p> | |
| 5707 <p title="III q. 37 a. 1 ad 2"><a name="48476"><span class= | |
| 5708 "ref">[48476] IIIª q. 37 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5709 dicendum quod Christus circumcisionem suscepit eo tempore quo erat | |
| 5710 sub praecepto. Et ideo sua actio in hoc est nobis imitanda, ut | |
| 5711 observemus ea quae sunt nostro tempore in praecepto. Quia | |
| 5712 <i>unicuique negotio est tempus et opportunitas</i>, ut dicitur | |
| 5713 Eccle. VIII. Et praeterea, ut Origenes dicit, <i>sicut mortui sumus | |
| 5714 cum illo moriente, et consurreximus Christo resurgenti, ita | |
| 5715 circumcisi sumus spirituali circumcisione per Christum. Et ideo | |
| 5716 carnali circumcisione non indigemus</i>. Et hoc est quod apostolus | |
| 5717 dicit, Coloss. II, in quo, scilicet Christo, circumcisi estis | |
| 5718 circumcisione non manu facta <i>in exspoliatione corporis carnis, | |
| 5719 sed in circumcisione domini nostri Iesu Christi</i>.</p> | |
| 5720 <p title="III q. 37 a. 1 ad 3"><a name="48477"><span class= | |
| 5721 "ref">[48477] IIIª q. 37 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5722 dicendum quod, sicut Christus propria voluntate mortem nostram | |
| 5723 suscepit, quae est effectus peccati, nullum in se habens peccatum, | |
| 5724 ut nos a morte liberaret, et spiritualiter nos faceret mori | |
| 5725 peccato; ita etiam circumcisionem, quae est remedium originalis | |
| 5726 peccati, suscepit absque hoc quod haberet originale peccatum, ut | |
| 5727 nos a legis iugo liberaret, et ut in nobis spiritualem | |
| 5728 circumcisionem efficeret; ut scilicet, suscipiendo figuram, | |
| 5729 impleret veritatem.</p> | |
| 5730 <br /> | |
| 5731 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 5732 <p title="III q. 37 a. 2 arg. 1"><a name="48478"><span class= | |
| 5733 "ref">[48478] IIIª q. 37 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 5734 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter fuerit Christo nomen | |
| 5735 impositum. Veritas enim evangelica debet praenuntiationi | |
| 5736 propheticae respondere. Sed prophetae aliud nomen de Christo | |
| 5737 praenuntiaverunt, dicitur enim Isaiae VII, <i>ecce, virgo concipiet | |
| 5738 et pariet filium, et vocabitur nomen eius Emmanuel</i>; et VIII, | |
| 5739 <i>voca nomen eius, accelera, spolia detrahe, festina praedari</i>; | |
| 5740 et IX, <i>vocabitur nomen eius, admirabilis, consiliarius, Deus, | |
| 5741 fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis</i>; et Zach. VI | |
| 5742 dicitur, <i>ecce vir, oriens nomen eius</i>. Ergo inconvenienter | |
| 5743 vocatum est nomen eius Iesus.</p> | |
| 5744 <p title="III q. 37 a. 2 arg. 2"><a name="48479"><span class= | |
| 5745 "ref">[48479] IIIª q. 37 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5746 Isaiae LXII dicitur, <i>vocabitur tibi nomen novum, quod os domini | |
| 5747 nominavit</i>. Sed hoc nomen Iesus non est nomen novum, sed | |
| 5748 pluribus fuit in veteri testamento impositum, ut patet etiam ex | |
| 5749 ipsa genealogia Christi, Luc. III. Ergo videtur quod inconvenienter | |
| 5750 vocatum est nomen eius Iesus.</p> | |
| 5751 <p title="III q. 37 a. 2 arg. 3"><a name="48480"><span class= | |
| 5752 "ref">[48480] IIIª q. 37 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, hoc | |
| 5753 nomen Iesus salutem significat, ut patet per id quod dicitur Matth. | |
| 5754 I, <i>pariet filium, et vocabis nomen eius Iesum, ipse enim salvum | |
| 5755 faciet populum suum a peccatis eorum</i>. Sed salus per Christum | |
| 5756 non est facta solum in circumcisione, sed etiam in praeputio, ut | |
| 5757 patet per apostolum, Rom. IV. Inconvenienter ergo hoc nomen fuit | |
| 5758 Christo impositum in sua circumcisione.</p> | |
| 5759 <p title="III q. 37 a. 2 s. c."><a name="48481"><span class= | |
| 5760 "ref">[48481] IIIª q. 37 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5761 auctoritas Scripturae, in qua dicitur, Luc. II, quod, <i>postquam | |
| 5762 consummati sunt dies octo, ut circumcideretur puer, vocatum est | |
| 5763 nomen eius Iesus</i>.</p> | |
| 5764 <p title="III q. 37 a. 2 co."><a name="48482"><span class= | |
| 5765 "ref">[48482] IIIª q. 37 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 5766 dicendum quod nomina debent proprietatibus rerum respondere. Et hoc | |
| 5767 patet in nominibus generum et specierum, prout dicitur IV | |
| 5768 Metaphys., <i>ratio enim quam significat nomen, est definitio</i>, | |
| 5769 quae designat propriam rei naturam. Nomina autem singularium | |
| 5770 hominum semper imponuntur ab aliqua proprietate eius cui nomen | |
| 5771 imponitur. Vel a tempore, sicut imponuntur nomina aliquorum | |
| 5772 sanctorum his qui in eorum festis nascuntur. Vel a cognatione, | |
| 5773 sicut cum filio imponitur nomen patris, vel alicuius de cognatione | |
| 5774 eius; sicut propinqui Ioannis Baptistae volebant eum vocare nomine | |
| 5775 patris sui Zachariam, non autem Ioannem, quia nullus erat in | |
| 5776 cognatione eius qui vocaretur hoc nomine, ut dicitur Luc. I. Vel | |
| 5777 etiam ab eventu, sicut Ioseph <i>vocavit primogenitum suum | |
| 5778 Manassen, dicens, oblivisci me fecit Deus omnium laborum | |
| 5779 meorum</i>, Gen. XLI. Vel etiam ex aliqua qualitate eius cui nomen | |
| 5780 imponitur, sicut Gen. XXV dicitur quod, <i>quia qui primo egressus | |
| 5781 est de utero matris, rufus erat, et totus in morem pellis | |
| 5782 hispidus</i>, vocatum est nomen eius Esau, quod interpretatur | |
| 5783 rubeus. Nomina autem quae imponuntur divinitus aliquibus, semper | |
| 5784 significant aliquod gratuitum donum eis divinitus datum, sicut Gen. | |
| 5785 XVII dictum est Abrahae, <i>appellaberis Abraham, quia patrem | |
| 5786 multarum gentium constitui te</i>; et Matth. XVI dictum est Petro, | |
| 5787 <i>tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam | |
| 5788 meam</i>. Quia igitur homini Christo hoc munus gratiae collatum | |
| 5789 erat ut per ipsum omnes salvarentur, ideo convenienter vocatum est | |
| 5790 nomen eius Iesus, idest salvator, Angelo hoc nomen praenuntiante | |
| 5791 non solum matri, sed etiam Ioseph, quia erat futurus eius | |
| 5792 nutritius.</p> | |
| 5793 <p title="III q. 37 a. 2 ad 1"><a name="48483"><span class= | |
| 5794 "ref">[48483] IIIª q. 37 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5795 dicendum quod in omnibus illis nominibus quodammodo significatur | |
| 5796 hoc nomen Iesus, quod est significativum salutis. Nam in hoc quod | |
| 5797 dicitur Emmanuel, quod interpretatur, nobiscum Deus, designatur | |
| 5798 causa salutis, quae est unio divinae et humanae naturae in persona | |
| 5799 filii Dei, per quam factum est ut Deus esset nobiscum. Per hoc | |
| 5800 autem quod dicitur, <i>voca nomen eius, accelera, spolia | |
| 5801 detrahe</i>, etc., designatur a quo nos salvaverit, quia a Diabolo, | |
| 5802 cuius spolia abstulit, secundum illud Coloss. II, <i>exspolians | |
| 5803 principatus et potestates, traduxit confidenter</i>. In hoc autem | |
| 5804 quod dicitur, vocabitur nomen eius admirabilis, etc., designatur | |
| 5805 via et terminus nostrae salutis, inquantum scilicet admirabili | |
| 5806 divinitatis consilio et virtute, ad haereditatem futuri saeculi | |
| 5807 perducimur, in quo erit pax perfecta filiorum Dei, sub ipso | |
| 5808 principe Deo. Quod vero dicitur, ecce vir, oriens nomen eius, ad | |
| 5809 idem refertur ad quod primum, scilicet ad incarnationis mysterium, | |
| 5810 secundum quod exortum est in tenebris lumen rectis corde.</p> | |
| 5811 <p title="III q. 37 a. 2 ad 2"><a name="48484"><span class= | |
| 5812 "ref">[48484] IIIª q. 37 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5813 dicendum quod his qui fuerunt ante Christum potuit convenire hoc | |
| 5814 nomen Iesus secundum aliquam aliam rationem, puta quia aliquam | |
| 5815 particularem et temporalem salutem attulerunt. Sed secundum | |
| 5816 rationem spiritualis et universalis salutis, hoc nomen est proprium | |
| 5817 Christo. Et secundum hoc dicitur esse novum.</p> | |
| 5818 <p title="III q. 37 a. 2 ad 3"><a name="48485"><span class= | |
| 5819 "ref">[48485] IIIª q. 37 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5820 dicendum quod, sicut Gen. XVII legitur, simul Abraham suscepit | |
| 5821 impositionem nominis a Deo, et circumcisionis mandatum. Et ideo | |
| 5822 apud Iudaeos consuetum erat ut ipso die circumcisionis nomina | |
| 5823 pueris imponerentur, quasi ante circumcisionem perfectum esse non | |
| 5824 habuerint, sicut etiam nunc pueris in Baptismo nomina imponuntur. | |
| 5825 Unde super illud Proverb. IV, <i>ego filius fui patris mei, | |
| 5826 tenellus et unigenitus coram matre mea</i>, dicit Glossa, <i>quare | |
| 5827 Salomon se unigenitum coram matre vocat, quem fratrem uterinum | |
| 5828 praecessisse Scriptura testatur, nisi quia ille mox natus sine | |
| 5829 nomine, quasi nunquam esset, de vita decessit?</i> Et ideo | |
| 5830 Christus, simul cum fuit circumcisus, nominis impositionem | |
| 5831 accepit.</p> | |
| 5832 <br /> | |
| 5833 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 5834 <p title="III q. 37 a. 3 arg. 1"><a name="48486"><span class= | |
| 5835 "ref">[48486] IIIª q. 37 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 5836 proceditur. Videtur quod inconvenienter fuerit Christus in templo | |
| 5837 oblatus. Dicitur enim Exod. XIII, <i>sanctifica mihi omne | |
| 5838 primogenitum quod aperit vulvam in filiis Israel</i>. Sed Christus | |
| 5839 exivit de clauso virginis utero, et ita matris vulvam non aperuit. | |
| 5840 Ergo Christus ex hac lege non debuit in templo offerri.</p> | |
| 5841 <p title="III q. 37 a. 3 arg. 2"><a name="48487"><span class= | |
| 5842 "ref">[48487] IIIª q. 37 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5843 illud quod est semper praesens alicui, non potest ei praesentari. | |
| 5844 Sed Christi humanitas semper fuit Deo maxime praesens, utpote ei | |
| 5845 semper coniuncta in unitate personae. Ergo non oportuit quod coram | |
| 5846 domino sisteretur.</p> | |
| 5847 <p title="III q. 37 a. 3 arg. 3"><a name="48488"><span class= | |
| 5848 "ref">[48488] IIIª q. 37 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5849 Christus est hostia principalis, ad quam omnes hostiae veteris | |
| 5850 legis referuntur sicut figura ad veritatem. Sed hostiae non debet | |
| 5851 esse alia hostia. Ergo non fuit conveniens ut pro Christo alia | |
| 5852 hostia offerretur.</p> | |
| 5853 <p title="III q. 37 a. 3 arg. 4"><a name="48489"><span class= | |
| 5854 "ref">[48489] IIIª q. 37 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 5855 inter legales hostias praecipue fuit agnus, qui erat iuge | |
| 5856 sacrificium, ut habetur Num. XXVIII. Unde etiam Christus dicitur | |
| 5857 agnus, Ioan. I, ecce agnus Dei. Magis ergo fuit conveniens quod pro | |
| 5858 Christo offerretur agnus quam par turturum vel duo pulli | |
| 5859 columbarum.</p> | |
| 5860 <p title="III q. 37 a. 3 s. c."><a name="48490"><span class= | |
| 5861 "ref">[48490] IIIª q. 37 a. 3 s. c.</span></a> Sed in | |
| 5862 contrarium est auctoritas Scripturae, quae hoc factum esse | |
| 5863 testatur, Luc. II.</p> | |
| 5864 <p title="III q. 37 a. 3 co."><a name="48491"><span class= | |
| 5865 "ref">[48491] IIIª q. 37 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 5866 dicendum quod, sicut dictum est, Christus voluit sub lege fieri, ut | |
| 5867 eos qui sub lege erant redimeret, et ut iustificatio legis in suis | |
| 5868 membris spiritualiter impleretur. De prole autem nata duplex | |
| 5869 praeceptum in lege traditur. Unum quidem generale quantum ad omnes, | |
| 5870 ut scilicet, completis diebus purificationis matris, offerretur | |
| 5871 sacrificium pro filio sive pro filia, ut habetur Levit. XII. Et hoc | |
| 5872 quidem sacrificium erat et ad expiationem peccati, in quo proles | |
| 5873 erat concepta et nata, et etiam ad consecrationem quandam ipsius, | |
| 5874 quia tunc primo praesentabatur in templo. Et ideo aliquid | |
| 5875 offerebatur in holocaustum, et aliquid pro peccato. Aliud autem | |
| 5876 praeceptum erat speciale in lege de primogenitis tam in hominibus | |
| 5877 quam in iumentis, sibi enim dominus deputaverat omne primogenitum | |
| 5878 in Israel, pro eo quod, ad liberationem populi Israel, percusserat | |
| 5879 primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus, primogenitis filiorum | |
| 5880 Israel reservatis. Et hoc mandatum ponitur Exod. XIII. In quo etiam | |
| 5881 praefigurabatur Christus, qui est primogenitus in multis fratribus, | |
| 5882 ut dicitur Rom. VIII. Quia igitur Christus, ex muliere natus, erat | |
| 5883 primogenitus; et voluit fieri sub lege, haec duo Evangelista Lucas | |
| 5884 circa eum fuisse observata ostendit. Primo quidem, id quod pertinet | |
| 5885 ad primogenitos, cum dicit, <i>tulerunt illum in Ierusalem, ut | |
| 5886 sisterent eum domino, sicut scriptum est in lege domini, quia omne | |
| 5887 masculinum adaperiens vulvam sanctum domino vocabitur</i>. Secundo, | |
| 5888 id quod pertinet communiter ad omnes, cum dicit, <i>et ut darent | |
| 5889 hostiam, secundum quod dictum erat in lege domini, par turturum aut | |
| 5890 duos pullos columbarum</i>.</p> | |
| 5891 <p title="III q. 37 a. 3 ad 1"><a name="48492"><span class= | |
| 5892 "ref">[48492] IIIª q. 37 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5893 dicendum quod, sicut Gregorius Nyssenus dicit, <i>illud legis | |
| 5894 praeceptum in solo incarnato Deo singulariter et ab aliis | |
| 5895 differenter impleri videtur. Ipse namque solus, ineffabiliter | |
| 5896 conceptus ac incomprehensibiliter editus, virginalem uterum | |
| 5897 aperuit, non antea connubio reseratum, servans et post partum | |
| 5898 inviolabiliter signaculum castitatis</i>. Unde quod dicit, aperiens | |
| 5899 vulvam, designat quod nihil antea inde intraverat vel exiverat. Et | |
| 5900 per hoc etiam specialiter dicitur <i>masculinus, quia nihil de | |
| 5901 femineitate culpae portavit</i>. Singulariter etiam sanctus, <i>qui | |
| 5902 terrenae contagia corruptelae, immaculati partus novitate, non | |
| 5903 sensit</i>.</p> | |
| 5904 <p title="III q. 37 a. 3 ad 2"><a name="48493"><span class= | |
| 5905 "ref">[48493] IIIª q. 37 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5906 dicendum quod, sicut filius Dei <i>non propter seipsum factus est | |
| 5907 homo et circumcisus in carne, sed ut nos per gratiam faceret deos, | |
| 5908 et ut spiritualiter circumcidamur; sic propter nos sistitur domino, | |
| 5909 ut discamus Deo praesentare nosipsos</i>. Et hoc post | |
| 5910 circumcisionem eius factum est, ut ostendat <i>neminem nisi | |
| 5911 circumcisum vitiis, dignum esse divinis conspectibus</i>.</p> | |
| 5912 <p title="III q. 37 a. 3 ad 3"><a name="48494"><span class= | |
| 5913 "ref">[48494] IIIª q. 37 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5914 dicendum quod propter hoc ipsum voluit hostias legales pro se | |
| 5915 offerri, qui erat vera hostia, ut figura veritati coniungeretur, et | |
| 5916 per veritatem figura approbaretur, contra illos qui Deum legis | |
| 5917 negant a Christo fuisse in Evangelio praedicatum. <i>Non enim | |
| 5918 putandum est</i>, ut Origenes dicit, <i>quod filium suum bonus Deus | |
| 5919 sub lege inimici fecerit, quam ipse non dederat</i>.</p> | |
| 5920 <p title="III q. 37 a. 3 ad 4"><a name="48495"><span class= | |
| 5921 "ref">[48495] IIIª q. 37 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 5922 dicendum quod Levit. XII <i>praecipitur ut qui possent, agnum pro | |
| 5923 filio aut filia, simul et turturem sive columbam offerrent, qui | |
| 5924 vero non sufficerent ad offerendum agnum, duos turtures aut duos | |
| 5925 columbae pullos offerrent. Dominus ergo, qui, cum dives esset, | |
| 5926 propter nos egenus factus est, ut illius inopia divites | |
| 5927 essemus</i>, ut dicitur II Cor. VIII, pro se pauperum hostiam | |
| 5928 voluit offerri, sicut et in ipsa nativitate pannis involvitur et | |
| 5929 reclinatur in praesepio. Nihilominus tamen huiusmodi aves figurae | |
| 5930 congruunt. Turtur enim, quia est avis loquax, praedicationem et | |
| 5931 confessionem fidei significat; quia vero est animal castum, | |
| 5932 significat castitatem; quia vero est animal solitarium, significat | |
| 5933 contemplationem. Columba vero est animal mansuetum et simplex, | |
| 5934 mansuetudinem et simplicitatem significans. Est autem animal | |
| 5935 gregale, unde significat vitam activam. Et ideo huiusmodi hostia | |
| 5936 significabat perfectionem Christi et membrorum eius. <i>Utrumque | |
| 5937 autem animal, propter consuetudinem gemendi, praesentes sanctorum | |
| 5938 luctus designat, sed turtur, quae est solitaria, significat | |
| 5939 orationum lacrimas; columba vero, quae est gregalis, significat | |
| 5940 publicas orationes Ecclesiae</i>. Utrumque tamen animal duplicatum | |
| 5941 offertur, ut sanctitas sit non solum in anima, sed etiam in | |
| 5942 corpore.</p> | |
| 5943 <br /> | |
| 5944 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 5945 <p title="III q. 37 a. 4 arg. 1"><a name="48496"><span class= | |
| 5946 "ref">[48496] IIIª q. 37 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 5947 proceditur. Videtur quod inconvenienter mater Dei purganda ad | |
| 5948 templum accesserit. Purgatio enim non videtur esse nisi ab | |
| 5949 immunditia. Sed in beata virgine nulla fuit immunditia, ut ex supra | |
| 5950 dictis patet. Ergo non debuit ut purganda ad templum accedere.</p> | |
| 5951 <p title="III q. 37 a. 4 arg. 2"><a name="48497"><span class= | |
| 5952 "ref">[48497] IIIª q. 37 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5953 Levit. XII dicitur, <i>mulier quae, suscepto semine, peperit | |
| 5954 masculum, immunda erit septem diebus</i>, et ideo ei praecipitur | |
| 5955 quod non ingrediatur sanctuarium, donec impleantur dies purgationis | |
| 5956 eius. Sed beata virgo peperit masculum sine virili semine. Non ergo | |
| 5957 debuit venire ad templum purganda.</p> | |
| 5958 <p title="III q. 37 a. 4 arg. 3"><a name="48498"><span class= | |
| 5959 "ref">[48498] IIIª q. 37 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5960 purgatio ab immunditia non fit nisi per gratiam. Sed sacramenta | |
| 5961 veteris legis gratiam non conferebant, sed ipsa potius secum | |
| 5962 gratiae auctorem habebat. Non ergo conveniens fuit ut beata virgo | |
| 5963 ad templum purganda veniret.</p> | |
| 5964 <p title="III q. 37 a. 4 s. c."><a name="48499"><span class= | |
| 5965 "ref">[48499] IIIª q. 37 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5966 auctoritas Scripturae, qua dicitur, Luc. II, quod <i>impleti sunt | |
| 5967 dies purgationis Mariae secundum legem Moysi</i>.</p> | |
| 5968 <p title="III q. 37 a. 4 co."><a name="48500"><span class= | |
| 5969 "ref">[48500] IIIª q. 37 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 5970 dicendum quod, sicut plenitudo gratiae a Christo derivatur in | |
| 5971 matrem, ita decuit ut mater humilitati filii conformaretur, | |
| 5972 humilibus enim Deus dat gratiam, ut dicitur Iac. IV. Et ideo, sicut | |
| 5973 Christus, licet legi non esset obnoxius, voluit tamen | |
| 5974 circumcisionem et alia legis onera subire, ad demonstrandum | |
| 5975 humilitatis et obedientiae exemplum, et ut approbaret legem, et ut | |
| 5976 calumniae occasionem Iudaeis tolleret; propter easdem rationes | |
| 5977 voluit et matrem suam implere legis observantias, quibus tamen non | |
| 5978 erat obnoxia.</p> | |
| 5979 <p title="III q. 37 a. 4 ad 1"><a name="48501"><span class= | |
| 5980 "ref">[48501] IIIª q. 37 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5981 dicendum quod, licet beata virgo nullam haberet immunditiam, voluit | |
| 5982 tamen purgationis observantiam implere, non propter indigentiam, | |
| 5983 sed propter legis praeceptum. Et ideo signanter Evangelista dicit | |
| 5984 quod completi sunt dies purgationis eius secundum legem, ipsa enim | |
| 5985 secundum se purgatione non indigebat.</p> | |
| 5986 <p title="III q. 37 a. 4 ad 2"><a name="48502"><span class= | |
| 5987 "ref">[48502] IIIª q. 37 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5988 dicendum quod signanter Moyses videtur fuisse locutus, ad | |
| 5989 excipiendam ab immunditia matrem Dei, quae non peperit suscepto | |
| 5990 semine. Et ideo patet quod non obligatur ad impletionem illius | |
| 5991 praecepti, sed voluntarie purgationis observantiam implevit, ut | |
| 5992 dictum est.</p> | |
| 5993 <p title="III q. 37 a. 4 ad 3"><a name="48503"><span class= | |
| 5994 "ref">[48503] IIIª q. 37 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5995 dicendum quod legalia sacramenta non purgabant ab immunditia | |
| 5996 culpae, quod fit per gratiam, sed hanc purgationem praefigurabant, | |
| 5997 purgabant enim purgatione quadam carnali ab immunditia | |
| 5998 irregularitatis cuiusdam; sicut in secunda parte dictum est. | |
| 5999 Neutram tamen immunditiam beata virgo contraxerat. Et ideo non | |
| 6000 indigebat purgari.</p> | |
| 6001 <br /> | |
| 6002 <div class="D">Quaestio 38</div> | |
| 6003 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 6004 <p title="III q. 38 pr."><a name="48504"><span class="ref">[48504] | |
| 6005 IIIª q. 38 pr.</span></a> Deinde considerandum est de Baptismo | |
| 6006 quo Christus baptizatus est. Et quia Christus baptizatus est | |
| 6007 Baptismo Ioannis, primo considerandum est de Baptismo Ioannis in | |
| 6008 communi; secundo, de baptizatione Christi. Circa primum quaeruntur | |
| 6009 sex. Primo, utrum conveniens fuerit quod Ioannes baptizaret. | |
| 6010 Secundo, utrum ille Baptismus fuerit a Deo. Tertio, utrum | |
| 6011 contulerit gratiam quarto, utrum alii praeter Christum illo | |
| 6012 Baptismo debuerint baptizari. Quinto, utrum Baptismus ille cessare | |
| 6013 debuerit, Christo baptizato. Sexto, utrum baptizati Baptismo | |
| 6014 Ioannis essent postea baptizandi Baptismo Christi.</p> | |
| 6015 <br /> | |
| 6016 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 6017 <p title="III q. 38 a. 1 arg. 1"><a name="48505"><span class= | |
| 6018 "ref">[48505] IIIª q. 38 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 6019 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Ioannem baptizare. | |
| 6020 Omnis enim ritus sacramentalis ad aliquam pertinet legem. Sed | |
| 6021 Ioannes non introduxit novam legem. Ergo inconveniens fuit quod | |
| 6022 novum ritum baptizandi introduceret.</p> | |
| 6023 <p title="III q. 38 a. 1 arg. 2"><a name="48506"><span class= | |
| 6024 "ref">[48506] IIIª q. 38 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6025 Ioannes fuit missus a Deo in testimonium tanquam propheta, secundum | |
| 6026 illud Luc. I, <i>tu, puer, propheta altissimi vocaberis</i>. Sed | |
| 6027 prophetae qui fuerunt ante Christum, non introduxerunt novum ritum, | |
| 6028 sed ad observantiam legalium rituum inducebant, ut patet Malach. | |
| 6029 ult., <i>mementote legis Moysi, servi mei</i>. Ergo nec Ioannes | |
| 6030 novum ritum baptizandi inducere debuit.</p> | |
| 6031 <p title="III q. 38 a. 1 arg. 3"><a name="48507"><span class= | |
| 6032 "ref">[48507] IIIª q. 38 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ubi | |
| 6033 est alicuius rei superfluitas, non est ad illud aliquid addendum. | |
| 6034 Sed Iudaei excedebant in superfluitate Baptismatum, dicitur enim | |
| 6035 Marci VII, quod <i>Pharisaei, et omnes Iudaei, nisi crebro lavent | |
| 6036 manus, non manducant; et a foro, nisi baptizentur, non comedunt; et | |
| 6037 alia multa quae tradita sunt illis servare, Baptismata calicum et | |
| 6038 urceorum et aeramentorum et lectorum</i>. Ergo inconveniens fuit | |
| 6039 quod Ioannes baptizaret.</p> | |
| 6040 <p title="III q. 38 a. 1 s. c."><a name="48508"><span class= | |
| 6041 "ref">[48508] IIIª q. 38 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6042 auctoritas Scripturae, Matth. III, ubi, praemissa sanctitate | |
| 6043 Ioannis, subditur quod exibant ad eum multi, et baptizabantur in | |
| 6044 Iordane.</p> | |
| 6045 <p title="III q. 38 a. 1 co."><a name="48509"><span class= | |
| 6046 "ref">[48509] IIIª q. 38 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 6047 dicendum quod conveniens fuit Ioannem baptizare, propter quatuor. | |
| 6048 Primo quidem, quia oportebat Christum a Ioanne baptizari, ut | |
| 6049 Baptismum consecraret, ut dicit Augustinus, super Ioan. Secundo, ut | |
| 6050 Christus manifestaretur. Unde ipse Ioannes Baptista dicit, Ioan. I, | |
| 6051 <i>ut manifestetur, scilicet Christus, in Israel, propterea veni | |
| 6052 ego in aqua baptizans</i>. Concurrentibus enim turbis annuntiabat | |
| 6053 Christum, quod quidem facilius sic factum est quam si per singulos | |
| 6054 discurrisset, ut Chrysostomus dicit, super Ioan. Tertio, ut suo | |
| 6055 Baptismo assuefaceret homines ad Baptismum Christi. Unde Gregorius | |
| 6056 dicit, in quadam homilia, quod ideo baptizavit Ioannes <i>ut, | |
| 6057 praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum dominum nascendo | |
| 6058 praevenerat, baptizando quoque baptizaturum praeveniret</i>. Quarto | |
| 6059 ut, ad poenitentiam homines inducens, homines praepararet ad digne | |
| 6060 suscipiendum Baptismum Christi. Unde Beda dicit quod, <i>quantum | |
| 6061 catechumenis nondum baptizatis prodest doctrina fidei, tantum | |
| 6062 profuit Baptisma Ioannis ante Baptisma Christi. Quia sicut ille | |
| 6063 praedicabat poenitentiam, et Baptismum Christi praenuntiabat, et in | |
| 6064 cognitionem veritatis quae mundo apparuit attrahebat; sic ministri | |
| 6065 Ecclesiae, qui primo erudiunt, postea peccata eorum redarguunt, | |
| 6066 deinde in Baptismo Christi remissionem promittunt</i>.</p> | |
| 6067 <p title="III q. 38 a. 1 ad 1"><a name="48510"><span class= | |
| 6068 "ref">[48510] IIIª q. 38 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6069 dicendum quod Baptismus Ioannis non erat per se sacramentum, sed | |
| 6070 quasi quoddam sacramentale, disponens ad Baptismum Christi. Et ideo | |
| 6071 aliqualiter pertinebat ad legem Christi, non autem ad legem | |
| 6072 Moysi.</p> | |
| 6073 <p title="III q. 38 a. 1 ad 2"><a name="48511"><span class= | |
| 6074 "ref">[48511] IIIª q. 38 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6075 dicendum quod Ioannes non fuit solum propheta, sed plus quam | |
| 6076 propheta, ut dicitur Matth. XI, fuit enim terminus legis et initium | |
| 6077 Evangelii. Et ideo magis pertinebat ad eum verbo et opere inducere | |
| 6078 homines ad legem Christi quam ad observantiam veteris legis.</p> | |
| 6079 <p title="III q. 38 a. 1 ad 3"><a name="48512"><span class= | |
| 6080 "ref">[48512] IIIª q. 38 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6081 dicendum quod Baptismata illa Pharisaeorum erant inania, utpote ad | |
| 6082 solam munditiam carnis ordinata. Sed Baptismus Ioannis ordinabatur | |
| 6083 ad munditiam spiritualem, inducebat enim homines ad poenitentiam, | |
| 6084 ut dictum est.</p> | |
| 6085 <br /> | |
| 6086 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 6087 <p title="III q. 38 a. 2 arg. 1"><a name="48513"><span class= | |
| 6088 "ref">[48513] IIIª q. 38 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 6089 sic proceditur. Videtur quod Baptismus Ioannis non fuit a Deo. | |
| 6090 Nihil enim sacramentale quod est a Deo, denominatur ab homine puro, | |
| 6091 sicut Baptismus novae legis non dicitur Petri vel Pauli, sed | |
| 6092 Christi. Sed ille Baptismus denominatur a Ioanne, secundum illud | |
| 6093 Matth. XXI, <i>Baptismus Ioannis e caelo erat? An ex hominibus?</i> | |
| 6094 Ergo Baptismus Ioannis non fuit a Deo.</p> | |
| 6095 <p title="III q. 38 a. 2 arg. 2"><a name="48514"><span class= | |
| 6096 "ref">[48514] IIIª q. 38 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6097 omnis doctrina de novo a Deo procedens aliquibus signis | |
| 6098 confirmatur, unde et dominus, Exod. IV, dedit Moysi potestatem | |
| 6099 signa faciendi, et Heb. II dicitur quod <i>cum fides nostra | |
| 6100 principium accepisset enuntiari a domino, per eos qui audierunt in | |
| 6101 nos confirmata est, contestante Deo signis et prodigiis</i>. Sed de | |
| 6102 Ioanne Baptista dicitur, Ioan. X, <i>Ioannes signum fecit | |
| 6103 nullum</i>. Ergo videtur quod Baptismus quo baptizavit, non esset a | |
| 6104 Deo.</p> | |
| 6105 <p title="III q. 38 a. 2 arg. 3"><a name="48515"><span class= | |
| 6106 "ref">[48515] IIIª q. 38 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6107 sacramenta quae sunt divinitus instituta, aliquibus sacrae | |
| 6108 Scripturae praeceptis continentur. Sed Baptismus Ioannis non | |
| 6109 praecipitur aliquo praecepto sacrae Scripturae. Ergo videtur quod | |
| 6110 non fuerit a Deo.</p> | |
| 6111 <p title="III q. 38 a. 2 s. c."><a name="48516"><span class= | |
| 6112 "ref">[48516] IIIª q. 38 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6113 quod dicitur Ioan. I, <i>qui me misit baptizare in aqua, ille mihi | |
| 6114 dixit, super quem videris spiritum,</i> et cetera.</p> | |
| 6115 <p title="III q. 38 a. 2 co."><a name="48517"><span class= | |
| 6116 "ref">[48517] IIIª q. 38 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 6117 dicendum quod in Baptismo Ioannis duo possunt considerari, scilicet | |
| 6118 ipse ritus baptizandi, et effectus Baptismi. Ritus quidem | |
| 6119 baptizandi non fuit ab hominibus, sed a Deo, qui familiari spiritus | |
| 6120 sancti revelatione Ioannem ad baptizandum misit. Effectus autem | |
| 6121 illius Baptismi fuit ab homine, quia nihil in illo Baptismo | |
| 6122 efficiebatur quod homo facere non posset. Unde non fuit a solo Deo, | |
| 6123 nisi inquantum Deus in homine operatur.</p> | |
| 6124 <p title="III q. 38 a. 2 ad 1"><a name="48518"><span class= | |
| 6125 "ref">[48518] IIIª q. 38 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6126 dicendum quod per Baptismum novae legis homines interius per | |
| 6127 spiritum sanctum baptizantur, quod facit solus Deus. Per Baptismum | |
| 6128 autem Ioannis solum corpus mundabatur aqua. Unde dicitur Matth. | |
| 6129 III, <i>ego baptizo vos in aqua, ille vos baptizabit in spiritu | |
| 6130 sancto</i>. Et ideo Baptismus Ioannis denominatur ab ipso, quia | |
| 6131 scilicet nihil in eo agebatur quod ipse non ageret. Baptismus autem | |
| 6132 novae legis non denominatur a ministro, qui principalem Baptismi | |
| 6133 effectum non agit, scilicet interiorem emundationem.</p> | |
| 6134 <p title="III q. 38 a. 2 ad 2"><a name="48519"><span class= | |
| 6135 "ref">[48519] IIIª q. 38 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6136 dicendum quod tota doctrina et operatio Ioannis ordinabatur ad | |
| 6137 Christum, qui multitudine signorum et suam doctrinam et Ioannis | |
| 6138 confirmavit. Si autem Ioannes signa fecisset, homines ex aequo | |
| 6139 Ioanni et Christo attendissent. Et ideo, ut homines principaliter | |
| 6140 Christo attenderent, non est datum Ioanni ut faceret signum. | |
| 6141 Iudaeis tamen quaerentibus quare baptizaret, confirmavit suum | |
| 6142 officium auctoritate Scripturae, dicens, <i>ego vox clamantis in | |
| 6143 deserto</i>, etc., ut dicitur Ioan. I. Ipsa etiam austeritas vitae | |
| 6144 eius officium eius commendabat, quia, ut Chrysostomus dicit, super | |
| 6145 Matth. <i>mirabile erat in humano corpore tantam patientiam | |
| 6146 videre</i>.</p> | |
| 6147 <p title="III q. 38 a. 2 ad 3"><a name="48520"><span class= | |
| 6148 "ref">[48520] IIIª q. 38 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6149 dicendum quod Baptismus Ioannis non fuit ordinatus a Deo nisi ut | |
| 6150 modico tempore duraret, propter causas praedictas. Et ideo non fuit | |
| 6151 commendatus aliquo praecepto communiter tradito in sacra Scriptura, | |
| 6152 sed familiari quadam revelatione spiritus sancti, ut dictum | |
| 6153 est.</p> | |
| 6154 <br /> | |
| 6155 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 6156 <p title="III q. 38 a. 3 arg. 1"><a name="48521"><span class= | |
| 6157 "ref">[48521] IIIª q. 38 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 6158 proceditur. Videtur quod in Baptismo Ioannis gratia daretur. | |
| 6159 Dicitur enim Marci I, <i>fuit Ioannes in deserto baptizans, et | |
| 6160 praedicans Baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum</i>. | |
| 6161 Poenitentia autem et remissio peccatorum est per gratiam. Ergo | |
| 6162 Baptismus Ioannis gratiam conferebat.</p> | |
| 6163 <p title="III q. 38 a. 3 arg. 2"><a name="48522"><span class= | |
| 6164 "ref">[48522] IIIª q. 38 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6165 baptizandi a Ioanne confitebantur peccata sua, ut habetur Matth. | |
| 6166 III et Marci I. Sed confessio peccatorum ordinatur ad remissionem, | |
| 6167 quae fit per gratiam. Ergo in Baptismo Ioannis gratia | |
| 6168 conferebatur.</p> | |
| 6169 <p title="III q. 38 a. 3 arg. 3"><a name="48523"><span class= | |
| 6170 "ref">[48523] IIIª q. 38 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6171 Baptismus Ioannis propinquior erat Baptismo Christi quam | |
| 6172 circumcisio. Per circumcisionem autem remittebatur peccatum | |
| 6173 originale, quia, ut Beda dicit, <i>idem salutiferae curationis | |
| 6174 auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus | |
| 6175 agebat, quod nunc Baptismus agere revelatae gratiae tempore | |
| 6176 consuevit</i>. Ergo multo magis Baptismus Ioannis remissionem | |
| 6177 peccatorum operabatur. Quod sine gratia fieri non potest.</p> | |
| 6178 <p title="III q. 38 a. 3 s. c."><a name="48524"><span class= | |
| 6179 "ref">[48524] IIIª q. 38 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6180 quod Matth. III dicitur, <i>ego quidem baptizo vos in aqua in | |
| 6181 poenitentiam</i>. Quod exponens Gregorius, in quadam homilia, | |
| 6182 dicit, <i>Ioannes non in spiritu, sed in aqua baptizat, quia | |
| 6183 peccata solvere non valebat</i>. Sed gratia est a spiritu sancto, | |
| 6184 et per eam peccata tolluntur. Ergo Baptismus Ioannis gratiam non | |
| 6185 conferebat.</p> | |
| 6186 <p title="III q. 38 a. 3 co."><a name="48525"><span class= | |
| 6187 "ref">[48525] IIIª q. 38 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 6188 dicendum quod, sicut dictum est, tota doctrina et operatio Ioannis | |
| 6189 praeparatoria erat ad Christum, sicut ministri et inferioris | |
| 6190 artificis est praeparare materiam ad formam, quam inducit | |
| 6191 principalis artifex. Gratia autem conferenda erat hominibus per | |
| 6192 Christum, secundum illud Ioan. I, <i>gratia et veritas per Iesum | |
| 6193 Christum facta est</i>. Et ideo Baptismus Ioannis gratiam non | |
| 6194 conferebat, sed solum ad gratiam praeparabat, tripliciter. Uno | |
| 6195 quidem modo, per doctrinam Ioannis, inducentem homines ad fidem | |
| 6196 Christi. Alio modo, assuefaciendo homines ad ritum Baptismi | |
| 6197 Christi. Tertio modo, per poenitentiam, praeparando homines ad | |
| 6198 suscipiendum effectum Baptismi Christi.</p> | |
| 6199 <p title="III q. 38 a. 3 ad 1"><a name="48526"><span class= | |
| 6200 "ref">[48526] IIIª q. 38 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6201 dicendum quod in illis verbis, ut Beda dicit, potest intelligi | |
| 6202 duplex Baptismus poenitentiae. Unus quidem, quem Ioannes baptizando | |
| 6203 conferebat, qui scilicet Baptismus dicitur poenitentiae, etc., quia | |
| 6204 scilicet ille Baptismus erat quoddam inductivum ad poenitentiam, et | |
| 6205 quasi quaedam protestatio qua profitebantur homines se poenitentiam | |
| 6206 acturos. Alius autem est Baptismus Christi, per quem peccata | |
| 6207 remittuntur, quem Ioannes dare non poterat, sed solum praedicabat, | |
| 6208 dicens, <i>ille vos baptizabit in spiritu sancto</i>. Vel potest | |
| 6209 dici quod praedicabat Baptismum poenitentiae, idest, inducentem ad | |
| 6210 poenitentiam, quae quidem poenitentia ducit homines in remissionem | |
| 6211 peccatorum. Vel potest dici quod per Baptismum Christi, ut | |
| 6212 Hieronymus dicit, <i>gratia datur, qua peccata gratis dimittuntur, | |
| 6213 quod autem consummatur per sponsum, initiatur per paranymphum</i>, | |
| 6214 scilicet per Ioannem. Unde dicitur quod baptizabat et praedicabat | |
| 6215 Baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum, non ideo quia hoc | |
| 6216 ipse perficeret, sed quia hoc inchoabat praeparando.</p> | |
| 6217 <p title="III q. 38 a. 3 ad 2"><a name="48527"><span class= | |
| 6218 "ref">[48527] IIIª q. 38 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6219 dicendum quod illa confessio peccatorum non fiebat ad remissionem | |
| 6220 peccatorum statim per Baptismum Ioannis exhibendam, sed | |
| 6221 consequendam per poenitentiam consequentem, et Baptismum Christi, | |
| 6222 ad quem poenitentia illa praeparabat.</p> | |
| 6223 <p title="III q. 38 a. 3 ad 3"><a name="48528"><span class= | |
| 6224 "ref">[48528] IIIª q. 38 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6225 dicendum quod circumcisio instituta erat in remedium originalis | |
| 6226 peccati. Sed Baptismus Ioannis ad hoc non erat institutus, sed | |
| 6227 solum erat praeparatorius ad Baptismum Christi, ut dictum est. | |
| 6228 Sacramenta autem ex vi institutionis suum habent effectum.</p> | |
| 6229 <br /> | |
| 6230 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 6231 <p title="III q. 38 a. 4 arg. 1"><a name="48529"><span class= | |
| 6232 "ref">[48529] IIIª q. 38 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 6233 proceditur. Videtur quod Baptismo Ioannis solus Christus debebat | |
| 6234 baptizari. Quia, sicut dictum est, <i>ad hoc Ioannes baptizavit ut | |
| 6235 Christus baptizaretur</i>, sicut Augustinus dicit, super Ioan. Sed | |
| 6236 quod est proprium Christo, non debet aliis convenire. Ergo nulli | |
| 6237 alii debuerunt illo Baptismo baptizari.</p> | |
| 6238 <p title="III q. 38 a. 4 arg. 2"><a name="48530"><span class= | |
| 6239 "ref">[48530] IIIª q. 38 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6240 quicumque baptizatur, aut accipit aliquid a Baptismo, aut Baptismo | |
| 6241 aliquid confert. Sed a Baptismo Ioannis nullus aliquid accipere | |
| 6242 poterat, quia in eo gratia non conferebatur, ut dictum est nec | |
| 6243 aliquis Baptismo aliquid conferre poterat nisi Christus, qui | |
| 6244 <i>tactu mundissimae suae carnis aquas sanctificavit</i>. Ergo | |
| 6245 videtur quod solus Christus Baptismo Ioannis debuerit | |
| 6246 baptizari.</p> | |
| 6247 <p title="III q. 38 a. 4 arg. 3"><a name="48531"><span class= | |
| 6248 "ref">[48531] IIIª q. 38 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 6249 alii illo Baptismo baptizabantur, hoc non erat nisi ut | |
| 6250 praepararentur ad Baptismum Christi, et sic conveniens videbatur | |
| 6251 quod, sicut Baptismus Christi omnibus confertur, et magnis et | |
| 6252 parvis, et gentilibus et Iudaeis, ita etiam et Baptismus Ioannis | |
| 6253 conferretur. Sed non legitur quod ab eo pueri baptizarentur, nec | |
| 6254 etiam gentiles, dicitur enim Marci I, quod <i>egrediebantur ad eum | |
| 6255 Ierosolymitae universi, et baptizabantur ab illo</i>. Ergo videtur | |
| 6256 quod solus Christus a Ioanne debuit baptizari.</p> | |
| 6257 <p title="III q. 38 a. 4 s. c."><a name="48532"><span class= | |
| 6258 "ref">[48532] IIIª q. 38 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6259 quod dicitur Luc. III, <i>factum est, cum baptizaretur omnis | |
| 6260 populus, et Iesu baptizato et orante, aperti sunt caeli</i>.</p> | |
| 6261 <p title="III q. 38 a. 4 co."><a name="48533"><span class= | |
| 6262 "ref">[48533] IIIª q. 38 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 6263 dicendum quod duplici de causa oportuit alios a Christo baptizari | |
| 6264 Baptismo Ioannis. Primo quidem, ut Augustinus dicit, super Ioan., | |
| 6265 quia, <i>si solus Christus Baptismo Ioannis baptizatus esset, non | |
| 6266 defuissent qui dicerent Baptismum Ioannis, quo Christus est | |
| 6267 baptizatus, digniorem esse Baptismo Christi, quo alii | |
| 6268 baptizantur</i>. Secundo, quia oportebat per Baptismum Ioannis | |
| 6269 alios ad Baptismum Christi praeparari, sicut dictum est.</p> | |
| 6270 <p title="III q. 38 a. 4 ad 1"><a name="48534"><span class= | |
| 6271 "ref">[48534] IIIª q. 38 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6272 dicendum quod non propter hoc solum fuit Ioannis Baptismus | |
| 6273 institutus ut Christus baptizaretur, sed etiam propter alias | |
| 6274 causas, ut dictum est. Et tamen, si ad hoc solum esset institutus | |
| 6275 ut Christus eo baptizaretur, oportebat praedictum inconveniens | |
| 6276 vitari, aliis hoc Baptismo baptizatis.</p> | |
| 6277 <p title="III q. 38 a. 4 ad 2"><a name="48535"><span class= | |
| 6278 "ref">[48535] IIIª q. 38 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6279 dicendum quod alii qui ad Baptismum Ioannis accedebant, non | |
| 6280 poterant quidem Baptismo aliquid conferre, nec tamen a Baptismo | |
| 6281 gratiam accipiebant, sed solum poenitentiae signum.</p> | |
| 6282 <p title="III q. 38 a. 4 ad 3"><a name="48536"><span class= | |
| 6283 "ref">[48536] IIIª q. 38 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6284 dicendum quod ille Baptismus erat poenitentiae, quae pueris non | |
| 6285 convenit, ideo pueri illo Baptismo non baptizabantur. Conferre | |
| 6286 autem gentibus viam salutis soli Christo reservabatur, qui est | |
| 6287 expectatio gentium, ut dicitur Gen. penult. Sed et ipse Christus | |
| 6288 apostolis inhibuit gentibus Evangelium praedicare, ante passionem | |
| 6289 et resurrectionem. Unde multo minus conveniebat per Ioannem | |
| 6290 gentiles ad Baptismum admitti.</p> | |
| 6291 <br /> | |
| 6292 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 6293 <p title="III q. 38 a. 5 arg. 1"><a name="48537"><span class= | |
| 6294 "ref">[48537] IIIª q. 38 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 6295 proceditur. Videtur quod Baptismus Ioannis cessare debuerit | |
| 6296 postquam Christus est baptizatus. Dicitur enim Ioan. I, <i>ut | |
| 6297 manifestetur Israeli, propterea veni in aqua baptizans</i>. Sed, | |
| 6298 Christo baptizato, sufficienter fuit manifestatus, tum per | |
| 6299 testimonium Ioannis; tum per descensum columbae; tum etiam | |
| 6300 testimonio paternae vocis. Ergo non videtur quod postea debuerit | |
| 6301 Baptismus Ioannis durare.</p> | |
| 6302 <p title="III q. 38 a. 5 arg. 2"><a name="48538"><span class= | |
| 6303 "ref">[48538] IIIª q. 38 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6304 Augustinus dicit, super Ioan., <i>baptizatus est Christus, et | |
| 6305 cessavit Ioannis Baptismus</i>. Ergo videtur quod Ioannes, post | |
| 6306 Christum baptizatum, non debuerit baptizare.</p> | |
| 6307 <p title="III q. 38 a. 5 arg. 3"><a name="48539"><span class= | |
| 6308 "ref">[48539] IIIª q. 38 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6309 Baptismus Ioannis erat praeparatorius ad Baptismum Christi. Sed | |
| 6310 Baptismus Christi incoepit statim Christo baptizato, quia <i>tactu | |
| 6311 suae mundissimae carnis vim regenerativam contulit aquis</i>, ut | |
| 6312 Beda dicit. Ergo videtur quod Baptismus Ioannis cessaverit, Christo | |
| 6313 baptizato.</p> | |
| 6314 <p title="III q. 38 a. 5 s. c."><a name="48540"><span class= | |
| 6315 "ref">[48540] IIIª q. 38 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6316 quod dicitur Ioan. III, <i>venit Iesus in Iudaeam terram et | |
| 6317 baptizabat, erat autem et Ioannes baptizans</i>. Sed Christus non | |
| 6318 baptizavit priusquam fuit baptizatus. Ergo videtur quod, postquam | |
| 6319 fuit Christus baptizatus, adhuc Ioannes baptizabat.</p> | |
| 6320 <p title="III q. 38 a. 5 co."><a name="48541"><span class= | |
| 6321 "ref">[48541] IIIª q. 38 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 6322 dicendum quod Baptismus Ioannis cessare non debuit, Christo | |
| 6323 baptizato. Primo quidem quia, ut Chrysostomus dicit, si cessasset | |
| 6324 Ioannes baptizare, Christo baptizato, existimaretur quod zelo vel | |
| 6325 ira faceret. Secundo quia, si cessasset a Baptismo, Christo | |
| 6326 baptizante, discipulos suos in maiorem zelum misisset. Tertio quia, | |
| 6327 persistens in baptizando, suos auditores mittebat ad Christum. | |
| 6328 Quarto quia, ut Beda dicit, adhuc permanebat umbra veteris legis, | |
| 6329 nec debet praecursor cessare donec veritas manifestetur.</p> | |
| 6330 <p title="III q. 38 a. 5 ad 1"><a name="48542"><span class= | |
| 6331 "ref">[48542] IIIª q. 38 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6332 dicendum quod nondum Christus erat plene manifestatus, eo | |
| 6333 baptizato. Et ideo adhuc necessarium erat quod Ioannes | |
| 6334 baptizaret.</p> | |
| 6335 <p title="III q. 38 a. 5 ad 2"><a name="48543"><span class= | |
| 6336 "ref">[48543] IIIª q. 38 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6337 dicendum quod, baptizato Christo, cessavit Baptismus Ioannis, non | |
| 6338 tamen statim, sed eo incarcerato. Unde Chrysostomus dicit, super | |
| 6339 Ioan., <i>aestimo propter hoc permissam esse mortem Ioannis, et, eo | |
| 6340 sublato de medio, Christum maxime praedicare coepisse, ut omnis | |
| 6341 multitudinis affectio ad Christum transiret, et non ultra his quae | |
| 6342 de utroque erant sententiis scinderentur</i>.</p> | |
| 6343 <p title="III q. 38 a. 5 ad 3"><a name="48544"><span class= | |
| 6344 "ref">[48544] IIIª q. 38 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6345 dicendum quod Baptismus Ioannis praeparatorius erat, non solum ad | |
| 6346 hoc quod Christus baptizaretur, sed ad hoc quod alii ad Christi | |
| 6347 Baptismum accederent. Quod nondum fuit impletum, Christo | |
| 6348 baptizato.</p> | |
| 6349 <br /> | |
| 6350 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 6351 <p title="III q. 38 a. 6 arg. 1"><a name="48545"><span class= | |
| 6352 "ref">[48545] IIIª q. 38 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 6353 proceditur. Videtur quod baptizati Baptismo Ioannis non fuerint | |
| 6354 baptizandi Baptismo Christi. Ioannes enim non fuit minor apostolis, | |
| 6355 cum de eo scriptum sit, Matth. XI, <i>inter natos mulierum non | |
| 6356 surrexit maior Ioanne Baptista</i>. Sed illi qui baptizabantur ab | |
| 6357 apostolis, non rebaptizabantur iterum, sed solummodo addebatur eis | |
| 6358 impositio manuum, dicitur enim Act. VIII, quod aliqui tantum | |
| 6359 baptizati erant a Philippo in nomine domini Iesu, tunc apostoli, | |
| 6360 scilicet Petrus et Ioannes, <i>imponebant manus super illos, et | |
| 6361 accipiebant spiritum sanctum</i>. Ergo videtur quod baptizati a | |
| 6362 Ioanne non debuerint baptizari Baptismo Christi.</p> | |
| 6363 <p title="III q. 38 a. 6 arg. 2"><a name="48546"><span class= | |
| 6364 "ref">[48546] IIIª q. 38 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6365 apostoli fuerunt baptizati Baptismo Ioannis, fuerunt enim quidam | |
| 6366 eorum discipuli Ioannis, ut patet Ioan. I. Sed apostoli non | |
| 6367 videntur baptizati Baptismo Christi, dicitur enim Ioan. IV, quod | |
| 6368 <i>Iesus non baptizabat, sed discipuli eius</i>. Ergo videtur quod | |
| 6369 baptizati Baptismo Ioannis non erant baptizandi Baptismo | |
| 6370 Christi.</p> | |
| 6371 <p title="III q. 38 a. 6 arg. 3"><a name="48547"><span class= | |
| 6372 "ref">[48547] IIIª q. 38 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6373 minor est qui baptizatur quam qui baptizat. Sed ipse Ioannes non | |
| 6374 legitur baptizatus Baptismo Christi. Ergo multo minus illi qui a | |
| 6375 Ioanne baptizabantur, indigebant Baptismo Christi baptizari.</p> | |
| 6376 <p title="III q. 38 a. 6 arg. 4"><a name="48548"><span class= | |
| 6377 "ref">[48548] IIIª q. 38 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 6378 Act. XIX dicitur quod <i>Paulus invenit quosdam de discipulis, | |
| 6379 dixitque ad eos, si spiritum sanctum accepistis credentes? At illi | |
| 6380 dixerunt ad eum, sed neque si spiritus sanctus est, audivimus. Ille | |
| 6381 vero ait, in quo baptizati estis? Qui dixerunt, in Ioannis | |
| 6382 Baptismate. Unde baptizati sunt iterum in nomine domini nostri Iesu | |
| 6383 Christi</i>. Sic ergo videtur quod, quia spiritum sanctum | |
| 6384 nesciebant, quod oportuerit eos iterum baptizari, sicut Hieronymus | |
| 6385 dicit, super Ioelem, et in epistola de viro unius uxoris; et | |
| 6386 Ambrosius, in libro de spiritu sancto. Sed quidam fuerunt baptizati | |
| 6387 Baptismo Ioannis qui habebant plenam notitiam Trinitatis. Ergo non | |
| 6388 erant baptizandi iterum Baptismo Christi.</p> | |
| 6389 <p title="III q. 38 a. 6 arg. 5"><a name="48549"><span class= | |
| 6390 "ref">[48549] IIIª q. 38 a. 6 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 6391 Rom. X, super illud, <i>hoc est verbum fidei quod praedicamus</i>, | |
| 6392 dicit Glossa Augustini, <i>unde est ista virtus aquae ut corpus | |
| 6393 tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed | |
| 6394 quia creditur?</i> Ex quo patet quod virtus Baptismi dependet ex | |
| 6395 fide. Sed forma Baptismi Ioannis significavit fidem in qua nos | |
| 6396 baptizamur, dicit enim Paulus, Act. XIX, <i>Ioannes baptizabat | |
| 6397 Baptismo poenitentiae populum, dicens in eum qui venturus est post | |
| 6398 ipsum ut crederent, hoc est, in Iesum</i>. Ergo videtur quod non | |
| 6399 oportebat baptizatos Baptismo Ioannis iterum baptizari Baptismo | |
| 6400 Christi.</p> | |
| 6401 <p title="III q. 38 a. 6 s. c."><a name="48550"><span class= | |
| 6402 "ref">[48550] IIIª q. 38 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6403 quod Augustinus dicit, super Ioan., <i>qui baptizati sunt | |
| 6404 Baptismate Ioannis, oportebat ut baptizarentur Baptismate | |
| 6405 domini</i>.</p> | |
| 6406 <p title="III q. 38 a. 6 co."><a name="48551"><span class= | |
| 6407 "ref">[48551] IIIª q. 38 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 6408 dicendum quod secundum opinionem Magistri, in IV Sent., <i>illi qui | |
| 6409 baptizati sunt a Ioanne nescientes spiritum sanctum esse, ac spem | |
| 6410 ponentes in illius Baptismo, postea baptizati sunt Baptismo | |
| 6411 Christi, illi vero qui spem non posuerunt in Baptismo Ioannis, et | |
| 6412 patrem et filium et spiritum sanctum credebant, non fuerunt postea | |
| 6413 baptizati, sed, impositione manuum ab apostolis super eos facta, | |
| 6414 spiritum sanctum receperunt</i>. Et hoc quidem verum est quantum ad | |
| 6415 primam partem, quod multis auctoritatibus confirmatur. Sed quantum | |
| 6416 ad secundam partem, est penitus irrationabile quod dicitur. Primo | |
| 6417 quidem, quia Baptismus Ioannis neque gratiam conferebat, neque | |
| 6418 characterem imprimebat, sed erat solum in aqua, ut ipse dicit, | |
| 6419 Matth. III. Unde baptizati fides vel spes quam habebat in Christum, | |
| 6420 non poterat hunc defectum supplere. Secundo quia, quando in | |
| 6421 sacramento omittitur quod est de necessitate sacramenti, non solum | |
| 6422 oportet suppleri quod fuerat omissum, sed oportet totaliter | |
| 6423 innovari. Est autem de necessitate Baptismi Christi quod fiat non | |
| 6424 solum in aqua, sed etiam in spiritu sancto, secundum illud Ioan. | |
| 6425 III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non | |
| 6426 potest introire in regnum Dei</i>. Unde illis qui tantum in aqua | |
| 6427 baptizati erant Baptismo Ioannis, non solum erat supplendum quod | |
| 6428 deerat, ut scilicet daretur eis spiritus sanctus per impositionem | |
| 6429 manuum, sed erant iterato totaliter baptizandi in aqua et spiritu | |
| 6430 sancto.</p> | |
| 6431 <p title="III q. 38 a. 6 ad 1"><a name="48552"><span class= | |
| 6432 "ref">[48552] IIIª q. 38 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6433 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, super Ioan., <i>ideo post | |
| 6434 Ioannem baptizatum est, quia non dabat Baptisma Christi, sed suum. | |
| 6435 Quod autem dabatur a Petro, et si quod datum est a Iuda, Christi | |
| 6436 erat. Et ideo, si quos baptizavit Iudas, non sunt iterum | |
| 6437 baptizandi, Baptisma enim tale est qualis est ille in cuius | |
| 6438 potestate datur; non qualis ille cuius ministerio datur</i>. Et | |
| 6439 inde est etiam quod baptizati a Philippo diacono, qui Baptismum | |
| 6440 Christi dabat, non sunt iterum baptizati, sed acceperunt manus | |
| 6441 impositionem per apostolos, sicut baptizati per sacerdotes | |
| 6442 confirmantur per episcopos.</p> | |
| 6443 <p title="III q. 38 a. 6 ad 2"><a name="48553"><span class= | |
| 6444 "ref">[48553] IIIª q. 38 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6445 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, ad Seleucianum, | |
| 6446 <i>intelligimus discipulos Christi fuisse baptizatos, sive Baptismo | |
| 6447 Ioannis, sicut nonnulli arbitrantur, sive, quod magis credibile | |
| 6448 est, Baptismo Christi. Neque enim ministerio baptizandi defuit, ut | |
| 6449 haberet baptizatos servos per quos ceteros baptizaret, qui non | |
| 6450 defuit humilitatis ministerio quando eis pedes lavit</i>.</p> | |
| 6451 <p title="III q. 38 a. 6 ad 3"><a name="48554"><span class= | |
| 6452 "ref">[48554] IIIª q. 38 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6453 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>per hoc | |
| 6454 quod Christus Ioanni dicenti, ego a te debeo baptizari, respondit, | |
| 6455 sine modo, ostenditur quia postea Christus baptizavit Ioannem</i>. | |
| 6456 Et hoc dicit in quibusdam libris apocryphis manifeste scriptum | |
| 6457 esse. Certum tamen est, ut Hieronymus dicit, super Matth., quod, | |
| 6458 <i>sicut Christus baptizatus fuit in aqua a Ioanne, ita Ioannes a | |
| 6459 Christo erat in spiritu baptizandus</i>.</p> | |
| 6460 <p title="III q. 38 a. 6 ad 4"><a name="48555"><span class= | |
| 6461 "ref">[48555] IIIª q. 38 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 6462 dicendum quod non est tota causa quare illi fuerunt baptizati post | |
| 6463 Baptismum Ioannis, quia spiritum sanctum non cognoverant, sed quia | |
| 6464 non erant Baptismo Christi baptizati.</p> | |
| 6465 <p title="III q. 38 a. 6 ad 5"><a name="48556"><span class= | |
| 6466 "ref">[48556] IIIª q. 38 a. 6 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 6467 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, contra Faustum, sacramenta | |
| 6468 nostra sunt signa praesentis gratiae, sacramenta vero veteris legis | |
| 6469 fuerunt signa gratiae futurae. Unde ex hoc ipso quod Ioannes | |
| 6470 baptizavit in nomine venturi, datur intelligi quod non dabat | |
| 6471 Baptismum Christi, qui est sacramentum novae legis.</p> | |
| 6472 <br /> | |
| 6473 <div class="D">Quaestio 39</div> | |
| 6474 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 6475 <p title="III q. 39 pr."><a name="48557"><span class="ref">[48557] | |
| 6476 IIIª q. 39 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 6477 baptizatione Christi. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, utrum | |
| 6478 Christus debuerit baptizari. Secundo, utrum debuerit baptizari | |
| 6479 Baptismo Ioannis. Tertio, de tempore Baptismi. Quarto, de loco. | |
| 6480 Quinto, de hoc quod sunt ei caeli aperti. Sexto, de spiritu sancto | |
| 6481 apparente in specie columbae. Septimo, utrum illa columba fuerit | |
| 6482 verum animal. Octavo, de voce paterni testimonii.</p> | |
| 6483 <br /> | |
| 6484 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 6485 <p title="III q. 39 a. 1 arg. 1"><a name="48558"><span class= | |
| 6486 "ref">[48558] IIIª q. 39 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 6487 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens Christum baptizari. | |
| 6488 Baptizari enim est ablui. Sed Christo non convenit ablui, in quo | |
| 6489 nulla fuit impuritas. Ergo videtur quod Christum non decuerit | |
| 6490 baptizari.</p> | |
| 6491 <p title="III q. 39 a. 1 arg. 2"><a name="48559"><span class= | |
| 6492 "ref">[48559] IIIª q. 39 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6493 Christus circumcisionem suscepit ut impleret legem. Sed Baptismus | |
| 6494 non pertinebat ad legem. Ergo non debebat baptizari.</p> | |
| 6495 <p title="III q. 39 a. 1 arg. 3"><a name="48560"><span class= | |
| 6496 "ref">[48560] IIIª q. 39 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6497 primum movens in quolibet genere est immobile secundum illum motum, | |
| 6498 sicut caelum, quod est primum alterans, non est alterabile. Sed | |
| 6499 Christus est primum baptizans, secundum illud, <i>super quem | |
| 6500 videris spiritum descendentem et manentem, hic est qui | |
| 6501 baptizat</i>. Ergo Christum non decuit baptizari.</p> | |
| 6502 <p title="III q. 39 a. 1 s. c."><a name="48561"><span class= | |
| 6503 "ref">[48561] IIIª q. 39 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6504 quod dicitur Matth. III, quod <i>venit Iesus a Galilaea in Iordanem | |
| 6505 ad Ioannem, ut baptizaretur ab eo</i>.</p> | |
| 6506 <p title="III q. 39 a. 1 co."><a name="48562"><span class= | |
| 6507 "ref">[48562] IIIª q. 39 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 6508 dicendum quod conveniens fuit Christum baptizari. Primo quidem | |
| 6509 quia, ut Ambrosius dicit, super Luc., <i>baptizatus est dominus, | |
| 6510 non mundari volens, sed mundare aquas, ut, ablutae per carnem | |
| 6511 Christi, quae peccatum non cognovit, Baptismatis vim haberent, et | |
| 6512 ut sanctificatas relinqueret postmodum baptizandis</i>, sicut | |
| 6513 Chrysostomus dicit. Secundo, sicut Chrysostomus dicit, super | |
| 6514 Matth., <i>quamvis Christus non esset peccator, tamen naturam | |
| 6515 suscepit peccatricem, et similitudinem carnis peccati. Propterea, | |
| 6516 etsi pro se Baptismate non indigebat, tamen in aliis carnalis | |
| 6517 natura opus habebat</i>. Et, sicut Gregorius Nazianzenus dicit, | |
| 6518 <i>baptizatus est Christus ut totum veteranum Adam immergat | |
| 6519 aquae</i>. Tertio, baptizari voluit, sicut Augustinus dicit, in | |
| 6520 sermone de Epiphania, <i>quia voluit facere quod faciendum omnibus | |
| 6521 imperavit</i>. Et hoc est quod ipse dicit, <i>sic decet nos | |
| 6522 adimplere omnem iustitiam</i>. Ut enim Ambrosius dicit, super Luc., | |
| 6523 <i>haec est iustitia, ut quod alterum facere velis, prius ipse | |
| 6524 incipias, et tuo alios horteris exemplo</i>.</p> | |
| 6525 <p title="III q. 39 a. 1 ad 1"><a name="48563"><span class= | |
| 6526 "ref">[48563] IIIª q. 39 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6527 dicendum quod Christus non fuit baptizatus ut ablueretur, sed ut | |
| 6528 ablueret, sicut dictum est.</p> | |
| 6529 <p title="III q. 39 a. 1 ad 2"><a name="48564"><span class= | |
| 6530 "ref">[48564] IIIª q. 39 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6531 dicendum quod Christus non solum debebat implere ea quae sunt legis | |
| 6532 veteris, sed etiam inchoare ea quae sunt novae. Et ideo non solum | |
| 6533 voluit circumcidi, sed etiam baptizari.</p> | |
| 6534 <p title="III q. 39 a. 1 ad 3"><a name="48565"><span class= | |
| 6535 "ref">[48565] IIIª q. 39 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6536 dicendum quod Christus est primum baptizans spiritualiter. Et sic | |
| 6537 non est baptizatus, sed solum in aqua.</p> | |
| 6538 <br /> | |
| 6539 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 6540 <p title="III q. 39 a. 2 arg. 1"><a name="48566"><span class= | |
| 6541 "ref">[48566] IIIª q. 39 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 6542 sic proceditur. Videtur quod Christum non decuerit baptizari | |
| 6543 Baptismo Ioannis. Baptismus enim Ioannis fuit Baptismus | |
| 6544 poenitentiae. Sed poenitentia Christo non convenit, quia nullum | |
| 6545 habuit peccatum. Ergo videtur quod non debuit baptizari Baptismo | |
| 6546 Ioannis.</p> | |
| 6547 <p title="III q. 39 a. 2 arg. 2"><a name="48567"><span class= | |
| 6548 "ref">[48567] IIIª q. 39 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6549 Baptismus Ioannis, sicut dicit Chrysostomus, <i>medium fuit inter | |
| 6550 Baptismum Iudaeorum et Baptismum Christi. Sed medium sapit naturam | |
| 6551 extremorum</i>. Cum ergo Christus non fuerit baptizatus Baptismate | |
| 6552 Iudaico, nec etiam Baptismate suo, videtur quod, pari ratione, | |
| 6553 Baptismate Ioannis baptizari non debuerit.</p> | |
| 6554 <p title="III q. 39 a. 2 arg. 3"><a name="48568"><span class= | |
| 6555 "ref">[48568] IIIª q. 39 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6556 omne quod in rebus humanis est optimum, debet attribui Christo. Sed | |
| 6557 Baptismus Ioannis non tenet supremum locum inter Baptismata. Ergo | |
| 6558 non convenit Christum baptizari Baptismo Ioannis.</p> | |
| 6559 <p title="III q. 39 a. 2 s. c."><a name="48569"><span class= | |
| 6560 "ref">[48569] IIIª q. 39 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6561 quod dicitur Matth. III, quod <i>venit Iesus in Iordanem ut | |
| 6562 baptizaretur a Ioanne</i>.</p> | |
| 6563 <p title="III q. 39 a. 2 co."><a name="48570"><span class= | |
| 6564 "ref">[48570] IIIª q. 39 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 6565 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, super Ioan., <i>baptizatus | |
| 6566 dominus baptizabat non Baptismate quo baptizatus est</i>. Unde, cum | |
| 6567 ipse baptizaret Baptismo proprio, consequens est quod non fuerit | |
| 6568 baptizatus suo Baptismate, sed Baptismate Ioannis. Et hoc fuit | |
| 6569 conveniens, primo quidem, propter conditionem Baptismi Ioannis, qui | |
| 6570 non baptizavit in spiritu, sed solum in aqua. Christus autem | |
| 6571 spirituali Baptismate non indigebat, qui a principio suae | |
| 6572 conceptionis gratia spiritus sancti repletus fuit, ut patet ex | |
| 6573 dictis. Et haec est ratio Chrysostomi. Secundo, ut Beda dicit, | |
| 6574 baptizatus est Baptismo Ioannis, ut Baptismo suo Baptismum Ioannis | |
| 6575 comprobaret. Tertio, sicut Gregorius Nazianzenus dicit, <i>accedit | |
| 6576 Iesus ad Baptismum Ioannis sanctificaturus Baptismum</i>.</p> | |
| 6577 <p title="III q. 39 a. 2 ad 1"><a name="48571"><span class= | |
| 6578 "ref">[48571] IIIª q. 39 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6579 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus baptizari voluit ut | |
| 6580 nos suo exemplo induceret ad Baptismum. Et ideo, ad hoc quod esset | |
| 6581 efficacior eius inductio, voluit baptizari Baptismo quo manifeste | |
| 6582 non indigebat, ut homines ad Baptismum accederent quo indigebant. | |
| 6583 Unde Ambrosius dicit, super Luc., <i>nemo refugiat lavacrum | |
| 6584 gratiae, quando Christus lavacrum poenitentiae non refugit</i>.</p> | |
| 6585 <p title="III q. 39 a. 2 ad 2"><a name="48572"><span class= | |
| 6586 "ref">[48572] IIIª q. 39 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6587 dicendum quod Baptismus Iudaeorum in lege praeceptus, erat solum | |
| 6588 figuralis; Baptismus autem Ioannis aliqualiter erat realis, | |
| 6589 inquantum inducebat homines ad abstinendum a peccatis; Baptismus | |
| 6590 autem Christi habet efficaciam mundandi a peccato et gratiam | |
| 6591 conferendi. Christus autem neque indigebat percipere remissionem | |
| 6592 peccatorum, quae in eo non erant; neque recipere gratiam, qua | |
| 6593 plenus erat. Similiter etiam, cum ipse sit veritas, non competebat | |
| 6594 ei id quod in sola figura gerebatur. Et ideo magis congruum fuit | |
| 6595 quod baptizaretur Baptismo medio quam aliquo extremorum.</p> | |
| 6596 <p title="III q. 39 a. 2 ad 3"><a name="48573"><span class= | |
| 6597 "ref">[48573] IIIª q. 39 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6598 dicendum quod Baptismus est quoddam spirituale remedium. Quanto | |
| 6599 autem est aliquid magis perfectum, tanto minori remedio indiget. | |
| 6600 Unde ex hoc ipso quod Christus est maxime perfectus, conveniens | |
| 6601 fuit quod non baptizaretur perfectissimo Baptismo, sicut ille qui | |
| 6602 est sanus, non indiget efficaci medicina.</p> | |
| 6603 <br /> | |
| 6604 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 6605 <p title="III q. 39 a. 3 arg. 1"><a name="48574"><span class= | |
| 6606 "ref">[48574] IIIª q. 39 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 6607 proceditur. Videtur quod non convenienti tempore Christus fuerit | |
| 6608 baptizatus. Ad hoc enim Christus baptizatus est ut suo exemplo | |
| 6609 alios ad Baptismum provocaret. Sed fideles Christi laudabiliter | |
| 6610 baptizantur, non solum ante trigesimum annum, sed etiam in | |
| 6611 infantili aetate. Ergo videtur quod Christus non debuit baptizari | |
| 6612 in aetate triginta annorum.</p> | |
| 6613 <p title="III q. 39 a. 3 arg. 2"><a name="48575"><span class= | |
| 6614 "ref">[48575] IIIª q. 39 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6615 Christus non legitur docuisse, vel miracula fecisse, ante | |
| 6616 Baptismum. Sed utilius fuisset mundo si pluri tempore docuisset, | |
| 6617 incipiens a vigesimo anno, vel etiam prius. Ergo videtur quod | |
| 6618 Christus, qui pro utilitate hominum venerat, ante trigesimum annum | |
| 6619 debuerat baptizari.</p> | |
| 6620 <p title="III q. 39 a. 3 arg. 3"><a name="48576"><span class= | |
| 6621 "ref">[48576] IIIª q. 39 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6622 indicium sapientiae divinitus infusae maxime debuit manifestari in | |
| 6623 Christo. Est autem manifestatum in Daniele tempore suae pueritiae, | |
| 6624 secundum illud Dan. XIII, <i>suscitavit dominus spiritum sanctum | |
| 6625 pueri iunioris, cui nomen Daniel</i>. Ergo multo magis Christus in | |
| 6626 sua pueritia debuit baptizari vel docere.</p> | |
| 6627 <p title="III q. 39 a. 3 arg. 4"><a name="48577"><span class= | |
| 6628 "ref">[48577] IIIª q. 39 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 6629 Baptismus Ioannis ordinatur ad Baptismum Christi sicut ad finem. | |
| 6630 Sed <i>finis est prior in intentione, et postremum in | |
| 6631 executione</i>. Ergo vel debuit primus baptizari a Ioanne, vel | |
| 6632 ultimus.</p> | |
| 6633 <p title="III q. 39 a. 3 s. c."><a name="48578"><span class= | |
| 6634 "ref">[48578] IIIª q. 39 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6635 quod dicitur Luc. III, <i>factum est, cum baptizaretur omnis | |
| 6636 populus, et Iesu baptizato et orante</i>, et infra, <i>et ipse | |
| 6637 Iesus erat incipiens quasi annorum triginta</i>.</p> | |
| 6638 <p title="III q. 39 a. 3 co."><a name="48579"><span class= | |
| 6639 "ref">[48579] IIIª q. 39 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 6640 dicendum quod Christus convenienter fuit in trigesimo anno | |
| 6641 baptizatus. Primo quidem, quia Christus baptizabatur quasi ex tunc | |
| 6642 incipiens docere et praedicare, ad quod requiritur perfecta aetas, | |
| 6643 qualis est triginta annorum. Unde et Gen. XLI legitur quod triginta | |
| 6644 annorum erat Ioseph quando suscepit regimen Aegypti. Similiter | |
| 6645 etiam II Reg. V legitur de David quod <i>triginta annorum erat cum | |
| 6646 regnare coepisset</i>. Ezechiel etiam in anno trigesimo coepit | |
| 6647 prophetare, ut habetur Ezech. I. Secundo quia, sicut Chrysostomus | |
| 6648 dicit, super Matth., <i>futurum erat ut post Baptismum Christi lex | |
| 6649 cessare inciperet. Et ideo hac aetate Christus ad Baptismum venit | |
| 6650 quae potest omnia peccata suscipere, ut, lege servata, nullus dicat | |
| 6651 quod ideo eam solvit quod implere non potuit</i>. Tertio, quia per | |
| 6652 hoc quod Christus in aetate perfecta baptizatur, datur intelligi | |
| 6653 quod Baptismus parit viros perfectos, secundum illud Ephes. IV, | |
| 6654 <i>donec occurramus omnes in unitatem fidei et agnitionis filii | |
| 6655 Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis | |
| 6656 Christi</i>. Unde et ipsa proprietas numeri ad hoc pertinere | |
| 6657 videtur. Consurgit enim tricenarius numerus ex ductu ternarii in | |
| 6658 denarium; per ternarium autem intelligitur fides Trinitatis, per | |
| 6659 denarium autem impletio mandatorum legis; et in his duobus | |
| 6660 perfectio vitae Christianae consistit.</p> | |
| 6661 <p title="III q. 39 a. 3 ad 1"><a name="48580"><span class= | |
| 6662 "ref">[48580] IIIª q. 39 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6663 dicendum quod, sicut Gregorius Nazianzenus dicit, Christus non est | |
| 6664 baptizatus <i>quasi indigeret purgatione, nec aliquod illi | |
| 6665 immineret periculum differendo Baptismum. Sed cuivis alii non in | |
| 6666 parvum redundat periculum, si exeat ex hac vita non indutus veste | |
| 6667 incorruptionis</i>, scilicet gratia. Et licet bonum sit post | |
| 6668 Baptismum munditiam custodire, potius tamen est, ut ipse dicit, | |
| 6669 <i>interdum paulisper maculari, quam gratia omnino carere</i>.</p> | |
| 6670 <p title="III q. 39 a. 3 ad 2"><a name="48581"><span class= | |
| 6671 "ref">[48581] IIIª q. 39 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6672 dicendum quod utilitas quae a Christo provenit hominibus praecipue | |
| 6673 est per fidem et humilitatem, ad quorum utrumque valet quod | |
| 6674 Christus non in pueritia vel in adolescentia coepit docere, sed in | |
| 6675 perfecta aetate. Ad fidem quidem, quia per hoc ostenditur in eo | |
| 6676 vera humanitas, quod per temporum incrementa corporaliter profecit, | |
| 6677 et ne huiusmodi profectus putaretur esse phantasticus, noluit suam | |
| 6678 sapientiam et virtutem manifestare ante perfectam corporis aetatem. | |
| 6679 Ad humilitatem vero, ne ante perfectam aetatem aliquis | |
| 6680 praesumptuose praelationis gradum et docendi officium assumat.</p> | |
| 6681 <p title="III q. 39 a. 3 ad 3"><a name="48582"><span class= | |
| 6682 "ref">[48582] IIIª q. 39 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6683 dicendum quod Christus proponebatur hominibus in exemplum omnium. | |
| 6684 Et ideo oportuit in eo ostendi id quod competit omnibus secundum | |
| 6685 legem communem, ut scilicet in aetate perfecta doceret. Sed, sicut | |
| 6686 Gregorius Nazianzenus dicit, <i>non est lex Ecclesiae quod raro | |
| 6687 contingit, sicut nec una hirundo ver facit</i>. Aliquibus enim, ex | |
| 6688 quadam speciali dispensatione, secundum divinae sapientiae | |
| 6689 rationem, concessum est, praeter legem communem, ut ante perfectam | |
| 6690 aetatem officium vel praesidendi vel docendi haberent, sicut | |
| 6691 Salomon, Daniel et Ieremias.</p> | |
| 6692 <p title="III q. 39 a. 3 ad 4"><a name="48583"><span class= | |
| 6693 "ref">[48583] IIIª q. 39 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 6694 dicendum quod Christus nec primus nec ultimus debuit a Ioanne | |
| 6695 baptizari. Quia, ut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>Christus | |
| 6696 ad hoc baptizatur ut confirmaret praedicationem et Baptismum | |
| 6697 Ioannis; et ut testimonium acciperet a Ioanne</i>. Non autem | |
| 6698 creditum fuisset testimonio Ioannis nisi postquam multi fuerunt | |
| 6699 baptizati ab ipso. Et ideo non debuit primus a Ioanne baptizari. | |
| 6700 Similiter etiam nec ultimus. Quia, sicut ipse ibidem subdit, | |
| 6701 <i>sicut lux solis non expectat occasum Luciferi, sed eo procedente | |
| 6702 egreditur, et suo lumine obscurat illius candorem; sic et Christus | |
| 6703 non expectavit ut cursum suum Ioannes impleret, sed, adhuc eo | |
| 6704 docente et baptizante, apparuit</i>.</p> | |
| 6705 <br /> | |
| 6706 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 6707 <p title="III q. 39 a. 4 arg. 1"><a name="48584"><span class= | |
| 6708 "ref">[48584] IIIª q. 39 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 6709 proceditur. Videtur quod Christus non debuerit baptizari in | |
| 6710 Iordane. Veritas enim debet respondere figurae. Sed figura Baptismi | |
| 6711 praecessit in transitu maris rubri, ubi Aegyptii sunt submersi, | |
| 6712 sicut peccata delentur in Baptismo. Ergo videtur quod Christus | |
| 6713 magis debuerit baptizari in mari quam in flumine Iordanis.</p> | |
| 6714 <p title="III q. 39 a. 4 arg. 2"><a name="48585"><span class= | |
| 6715 "ref">[48585] IIIª q. 39 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6716 Iordanis interpretatur descensus. Sed per Baptismum aliquis plus | |
| 6717 ascendit quam descendit, unde et Matth. III dicitur quod | |
| 6718 <i>baptizatus Iesus confestim ascendit de aqua</i>. Ergo videtur | |
| 6719 inconveniens fuisse quod Christus in Iordane baptizaretur.</p> | |
| 6720 <p title="III q. 39 a. 4 arg. 3"><a name="48586"><span class= | |
| 6721 "ref">[48586] IIIª q. 39 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6722 transeuntibus filiis Israel, aquae Iordanis conversae sunt | |
| 6723 retrorsum, ut legitur Iosue IV, et sicut in Psalmo dicitur. Sed | |
| 6724 illi qui baptizantur, non retrorsum, sed in antea progrediuntur. | |
| 6725 Non ergo fuit conveniens ut Christus in Iordane baptizaretur.</p> | |
| 6726 <p title="III q. 39 a. 4 s. c."><a name="48587"><span class= | |
| 6727 "ref">[48587] IIIª q. 39 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6728 quod dicitur Marci I, quod <i>baptizatus est Iesus a Ioanne in | |
| 6729 Iordane</i>.</p> | |
| 6730 <p title="III q. 39 a. 4 co."><a name="48588"><span class= | |
| 6731 "ref">[48588] IIIª q. 39 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 6732 dicendum quod fluvius Iordanis fuit per quem filii Israel in terram | |
| 6733 promissionis intraverunt. Hoc autem habet Baptismus Christi | |
| 6734 speciale prae omnibus Baptismatibus, quod introducit in regnum Dei, | |
| 6735 quod per terram promissionis significatur, unde dicitur Ioan. III, | |
| 6736 <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non potest | |
| 6737 introire in regnum Dei</i>. Ad quod etiam pertinet quod Elias | |
| 6738 divisit aquas Iordanis, qui erat in curru igneo rapiendus in | |
| 6739 caelum, ut dicitur IV Reg. II, quia scilicet transeuntibus per | |
| 6740 aquam Baptismi, per ignem spiritus sancti patet aditus in caelum. | |
| 6741 Et ideo conveniens fuit ut Christus in Iordane baptizaretur.</p> | |
| 6742 <p title="III q. 39 a. 4 ad 1"><a name="48589"><span class= | |
| 6743 "ref">[48589] IIIª q. 39 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6744 dicendum quod transitus maris rubri praefiguravit Baptismum quantum | |
| 6745 ad hoc quod Baptismus delet peccata. Sed transitus Iordanis quantum | |
| 6746 ad hoc quod aperit ianuam regni caelestis, qui est principalior | |
| 6747 effectus Baptismi, et per solum Christum impletus. Et ideo | |
| 6748 convenientius fuit quod Christus in Iordane quam in mari | |
| 6749 baptizaretur.</p> | |
| 6750 <p title="III q. 39 a. 4 ad 2"><a name="48590"><span class= | |
| 6751 "ref">[48590] IIIª q. 39 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6752 dicendum quod in Baptismo est ascensus per profectum gratiae, qui | |
| 6753 requirit humilitatis descensum, secundum illud Iac. IV, | |
| 6754 <i>humilibus autem dat gratiam</i>. Et ad talem descensum | |
| 6755 referendum est nomen Iordanis.</p> | |
| 6756 <p title="III q. 39 a. 4 ad 3"><a name="48591"><span class= | |
| 6757 "ref">[48591] IIIª q. 39 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6758 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in sermone de Epiphania, | |
| 6759 <i>sicut antea aquae Iordanis retrorsum conversae fuerant, ita | |
| 6760 modo, Christo baptizato, peccata retrorsum conversa sunt</i>. Vel | |
| 6761 etiam per hoc significatur quod, contra descensum aquarum, | |
| 6762 benedictionum fluvius sursum ferebatur.</p> | |
| 6763 <br /> | |
| 6764 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 6765 <p title="III q. 39 a. 5 arg. 1"><a name="48592"><span class= | |
| 6766 "ref">[48592] IIIª q. 39 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 6767 proceditur. Videtur quod Christo baptizato non debuerunt caeli | |
| 6768 aperiri. Illi enim aperiendi sunt caeli qui indiget intrare in | |
| 6769 caelum, quasi extra caelum existens. Sed Christus semper erat in | |
| 6770 caelo, secundum illud Ioan. III, <i>filius hominis qui est in | |
| 6771 caelo</i>. Ergo videtur quod non debuerint ei caeli aperiri.</p> | |
| 6772 <p title="III q. 39 a. 5 arg. 2"><a name="48593"><span class= | |
| 6773 "ref">[48593] IIIª q. 39 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6774 apertio caelorum aut intelligitur corporaliter, aut spiritualiter. | |
| 6775 Sed non potest intelligi corporaliter, quia corpora caelestia sunt | |
| 6776 impassibilia et infrangibilia, secundum illud Iob XXXVII, <i>tu | |
| 6777 forsitan fabricatus es caelos, qui solidissimi quasi aere fusi | |
| 6778 sunt?</i> Similiter etiam nec potest intelligi spiritualiter, quia | |
| 6779 ante oculos filii Dei caeli antea clausi non fuerant. Ergo | |
| 6780 inconvenienter videtur dici quod baptizato Christo aperti fuerunt | |
| 6781 caeli.</p> | |
| 6782 <p title="III q. 39 a. 5 arg. 3"><a name="48594"><span class= | |
| 6783 "ref">[48594] IIIª q. 39 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6784 fidelibus caelum apertum est per Christi passionem, secundum illud | |
| 6785 Heb. X, <i>habemus fiduciam in introitum sanctorum in sanguine | |
| 6786 Christi</i>. Unde etiam nec baptizati Baptismo Christi, si qui ante | |
| 6787 eius passionem decesserunt, caelos intrare potuerunt. Ergo magis | |
| 6788 debuerunt aperiri caeli Christo patiente, quam eo baptizato.</p> | |
| 6789 <p title="III q. 39 a. 5 s. c."><a name="48595"><span class= | |
| 6790 "ref">[48595] IIIª q. 39 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6791 quod dicitur Luc. III, <i>Iesu baptizato et orante, apertum est | |
| 6792 caelum</i>.</p> | |
| 6793 <p title="III q. 39 a. 5 co."><a name="48596"><span class= | |
| 6794 "ref">[48596] IIIª q. 39 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 6795 dicendum quod, sicut dictum est, Christus baptizari voluit ut suo | |
| 6796 Baptismo consecraret Baptismum quo nos baptizaremur et ideo in | |
| 6797 Baptismo Christi ea demonstrari debuerunt quae pertinent ad | |
| 6798 efficaciam nostri Baptismi. Circa quam tria sunt consideranda. | |
| 6799 Primo quidem, principalis virtus ex qua Baptismus efficaciam habet, | |
| 6800 quae quidem est virtus caelestis. Et ideo baptizato Christo apertum | |
| 6801 est caelum, ut ostenderetur quod de cetero caelestis virtus | |
| 6802 Baptismum sanctificaret. Secundo, operatur ad efficaciam Baptismi | |
| 6803 fides Ecclesiae et eius qui baptizatur, unde et baptizati fidem | |
| 6804 profitentur, et Baptismus dicitur fidei sacramentum. Per fidem | |
| 6805 autem inspicimus caelestia, quae sensum et rationem humanam | |
| 6806 excedunt. Et ad hoc significandum, Christo baptizato aperti sunt | |
| 6807 caeli. Tertio, quia per Baptismum Christi specialiter aperitur | |
| 6808 nobis introitus regni caelestis, qui primo homini praeclusus fuerat | |
| 6809 per peccatum. Unde baptizato Christo aperti sunt caeli, ut | |
| 6810 ostenderetur quod baptizatis patet via in caelum. Post Baptismum | |
| 6811 autem necessaria est homini iugis oratio, ad hoc quod caelum | |
| 6812 introeat, licet enim per Baptismum remittantur peccata, remanet | |
| 6813 tamen fomes peccati nos impugnans interius, et mundus et Daemones | |
| 6814 qui impugnant exterius. Et ideo signanter dicitur Luc. III quod, | |
| 6815 <i>Iesu baptizato et orante, apertum est caelum</i>, quia scilicet | |
| 6816 fidelibus necessaria est oratio post Baptismum. Vel ut detur | |
| 6817 intelligi quod hoc ipsum quod per Baptismum caelum aperitur | |
| 6818 credentibus, est ex virtute orationis Christi. Unde signanter | |
| 6819 dicitur, Matth. III, quod <i>apertum est ei caelum, idest, omnibus | |
| 6820 propter eum</i>, sicut si imperator alicui pro alio petenti dicat, | |
| 6821 ecce, hoc beneficium non illi do, sed tibi, idest, propter te illi; | |
| 6822 ut Chrysostomus dicit, super Matth.</p> | |
| 6823 <p title="III q. 39 a. 5 ad 1"><a name="48597"><span class= | |
| 6824 "ref">[48597] IIIª q. 39 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6825 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>sicut | |
| 6826 Christus secundum dispensationem humanam baptizatus est, quamvis | |
| 6827 propter se Baptismo non indigeret; sic secundum humanam | |
| 6828 dispensationem aperti sunt ei caeli, secundum autem naturam divinam | |
| 6829 semper erat in caelis</i>.</p> | |
| 6830 <p title="III q. 39 a. 5 ad 2"><a name="48598"><span class= | |
| 6831 "ref">[48598] IIIª q. 39 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6832 dicendum quod, sicut Hieronymus dicit, super Matth., <i>caeli | |
| 6833 aperti sunt Christo baptizato, non reseratione elementorum, sed | |
| 6834 spiritualibus oculis, sicut et Ezechiel in principio voluminis sui | |
| 6835 caelos apertos esse commemorat</i>. Et hoc probat Chrysostomus, | |
| 6836 super Matth., dicens quod, <i>si ipsa creatura, scilicet caelorum, | |
| 6837 rupta fuisset, non dixisset, aperti sunt ei, quia quod corporaliter | |
| 6838 aperitur, omnibus est apertum</i>. Unde et Marci I expresse dicitur | |
| 6839 quod <i>Iesus statim ascendens de aqua, vidit caelos apertos</i>, | |
| 6840 quasi ipsa apertio caelorum ad visionem Christi referatur. Quod | |
| 6841 quidem aliqui referunt ad visionem corporalem, dicentes quod circa | |
| 6842 Christum baptizatum tantus splendor fulsit in Baptismo ut | |
| 6843 viderentur caeli aperti. Potest etiam referri ad imaginariam | |
| 6844 visionem, per quem modum Ezechiel vidit caelos apertos, formabatur | |
| 6845 enim ex virtute divina et voluntate rationis talis visio in | |
| 6846 imaginatione Christi, ad significandum quod per Baptismum caeli | |
| 6847 aditus hominibus aperitur. Potest etiam ad visionem intellectualem | |
| 6848 referri, prout Christus vidit, Baptismo iam sanctificato, apertum | |
| 6849 esse caelum hominibus; quod tamen etiam ante viderat fiendum.</p> | |
| 6850 <p title="III q. 39 a. 5 ad 3"><a name="48599"><span class= | |
| 6851 "ref">[48599] IIIª q. 39 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6852 dicendum quod per passionem Christi aperitur caelum hominibus sicut | |
| 6853 per causam communem apertionis caelorum. Oportet tamen hanc causam | |
| 6854 singulis applicari, ad hoc quod caelum introeant. Quod quidem fit | |
| 6855 per Baptismum, secundum illud Rom. VI, <i>quicumque baptizati sumus | |
| 6856 in Christo Iesu, in morte ipsius baptizati sumus</i>. Et ideo | |
| 6857 potius fit mentio de apertione caelorum in Baptismo quam in | |
| 6858 passione. Vel, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>baptizato | |
| 6859 Christo caeli tantum sunt aperti, postquam vero tyrannum vicit per | |
| 6860 crucem, quia non erant portae necessariae caelo nunquam claudendo, | |
| 6861 non dicunt Angeli, aperite portas, sed, tollite portas</i>. Per | |
| 6862 quod dat intelligere Chrysostomus quod obstacula quibus prius | |
| 6863 obsistentibus animae defunctorum introire non poterant caelos, sunt | |
| 6864 totaliter per passionem ablata, sed in Baptismo Christi sunt | |
| 6865 aperta, quasi manifestata iam via per quam homines in caelum erant | |
| 6866 intraturi.</p> | |
| 6867 <br /> | |
| 6868 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 6869 <p title="III q. 39 a. 6 arg. 1"><a name="48600"><span class= | |
| 6870 "ref">[48600] IIIª q. 39 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 6871 proceditur. Videtur quod inconvenienter spiritus sanctus super | |
| 6872 Christum baptizatum dicatur in specie columbae descendisse. | |
| 6873 Spiritus enim sanctus habitat in homine per gratiam. Sed in homine | |
| 6874 Christo fuit plenitudo gratiae a principio suae conceptionis, quo | |
| 6875 fuit unigenitus a patre, ut ex supra dictis patet ergo non debuit | |
| 6876 spiritus sanctus ad eum mitti in Baptismo.</p> | |
| 6877 <p title="III q. 39 a. 6 arg. 2"><a name="48601"><span class= | |
| 6878 "ref">[48601] IIIª q. 39 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6879 Christus dicitur in mundum descendisse per mysterium incarnationis, | |
| 6880 quando <i>exinanivit semetipsum, formam servi accipiens</i>. Sed | |
| 6881 spiritus sanctus non est incarnatus. Ergo inconvenienter dicitur | |
| 6882 quod spiritus sanctus descenderit super eum.</p> | |
| 6883 <p title="III q. 39 a. 6 arg. 3"><a name="48602"><span class= | |
| 6884 "ref">[48602] IIIª q. 39 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 6885 Baptismo Christi ostendi debuit, sicut in quodam exemplari, id quod | |
| 6886 fit in nostro Baptismo. Sed in nostro Baptismo non fit aliqua | |
| 6887 missio visibilis spiritus sancti. Ergo nec in Baptismo Christi | |
| 6888 debuit fieri visibilis missio spiritus sancti.</p> | |
| 6889 <p title="III q. 39 a. 6 arg. 4"><a name="48603"><span class= | |
| 6890 "ref">[48603] IIIª q. 39 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 6891 spiritus sanctus a Christo in omnes alios derivatur, secundum illud | |
| 6892 Ioan. I, <i>de plenitudine eius nos omnes accepimus</i>. Sed super | |
| 6893 apostolos spiritus sanctus descendit, non in specie columbae, sed | |
| 6894 in specie ignis. Ergo nec super Christum in specie columbae | |
| 6895 descendere debuit, sed in specie ignis.</p> | |
| 6896 <p title="III q. 39 a. 6 s. c."><a name="48604"><span class= | |
| 6897 "ref">[48604] IIIª q. 39 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6898 quod dicitur Luc. III, <i>descendit spiritus sanctus corporali | |
| 6899 specie sicut columba in ipsum</i>.</p> | |
| 6900 <p title="III q. 39 a. 6 co."><a name="48605"><span class= | |
| 6901 "ref">[48605] IIIª q. 39 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 6902 dicendum quod hoc quod circa Christum factum est in eius Baptismo, | |
| 6903 sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>pertinet ad mysterium | |
| 6904 omnium qui postmodum fuerant baptizandi</i>. Omnes autem qui | |
| 6905 Baptismo Christi baptizantur, spiritum sanctum recipiunt, nisi | |
| 6906 ficti accedant, secundum illud Matth. III, <i>ipse vos baptizabit | |
| 6907 in spiritu sancto</i>. Et ideo conveniens fuit ut super baptizatum | |
| 6908 dominum spiritus sanctus descenderet.</p> | |
| 6909 <p title="III q. 39 a. 6 ad 1"><a name="48606"><span class= | |
| 6910 "ref">[48606] IIIª q. 39 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6911 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XV de Trin., | |
| 6912 <i>absurdissimum est dicere quod Christus, cum esset iam triginta | |
| 6913 annorum, accepisset spiritum sanctum, sed venit ad Baptismum, sicut | |
| 6914 sine peccato, ita non sine spiritu sancto. Si enim de Ioanne | |
| 6915 scriptum est quod replebitur spiritu sancto ab utero matris suae, | |
| 6916 quid de homine Christo dicendum est, cuius carnis ipsa conceptio | |
| 6917 non carnalis, sed spiritualis fuit? Nunc ergo, idest in Baptismo, | |
| 6918 corpus suum, idest Ecclesiam, praefigurare dignatus est, in qua | |
| 6919 baptizati praecipue accipiunt spiritum sanctum</i>.</p> | |
| 6920 <p title="III q. 39 a. 6 ad 2"><a name="48607"><span class= | |
| 6921 "ref">[48607] IIIª q. 39 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6922 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in II de Trin., spiritus | |
| 6923 sanctus descendisse dicitur super Christum specie corporali sicut | |
| 6924 columba, non quia ipsa substantia spiritus sancti videretur, quae | |
| 6925 est invisibilis. Neque ita quod illa visibilis creatura in unitatem | |
| 6926 personae divinae assumeretur, neque enim dicitur quod spiritus | |
| 6927 sanctus sit columba, sicut dicitur quod filius Dei est homo, | |
| 6928 ratione unionis. Neque etiam hoc modo spiritus sanctus visus est in | |
| 6929 specie columbae sicut Ioannes vidit agnum occisum in Apocalypsi, ut | |
| 6930 habetur Apoc. V, <i>illa enim visio facta fuit in spiritu per | |
| 6931 spirituales imagines corporum; de illa vero columba nullus unquam | |
| 6932 dubitavit quin oculis visa sit</i>. Nec etiam hoc modo in specie | |
| 6933 columbae spiritus sanctus apparuit sicut dicitur, I Cor. X, | |
| 6934 <i>petra autem erat Christus, illa enim iam erat in creatura, et | |
| 6935 per actionis modum nuncupata est nomine Christi, quem significabat | |
| 6936 illa autem columba ad hoc tantum significandum repente extitit et | |
| 6937 postea cessavit, sicut flamma quae in rubo apparuit Moysi</i>. | |
| 6938 Dicitur ergo spiritus sanctus descendisse super Christum, non | |
| 6939 ratione unionis ad columbam, sed vel ratione ipsius columbae | |
| 6940 significantis spiritum sanctum, quae descendendo super Christum | |
| 6941 venit; vel etiam ratione spiritualis gratiae, quae a Deo per modum | |
| 6942 cuiusdam descensus in creaturam derivatur, secundum illud Iac. I, | |
| 6943 <i>omne datum optimum, et omne donum perfectum, desursum est, | |
| 6944 descendens a patre luminum</i>.</p> | |
| 6945 <p title="III q. 39 a. 6 ad 3"><a name="48608"><span class= | |
| 6946 "ref">[48608] IIIª q. 39 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6947 dicendum quod, sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>in | |
| 6948 principiis spiritualium rerum semper sensibiles apparent visiones, | |
| 6949 propter eos qui nullam intelligentiam incorporalis naturae | |
| 6950 suscipere possunt, ut, si postea non fiant, ex his quae semel facta | |
| 6951 sunt, recipiant fidem</i>. Et ideo circa Christum baptizatum | |
| 6952 corporali specie spiritus sanctus visibiliter descendit, ut super | |
| 6953 omnes baptizatos postea invisibiliter credatur descendere.</p> | |
| 6954 <p title="III q. 39 a. 6 ad 4"><a name="48609"><span class= | |
| 6955 "ref">[48609] IIIª q. 39 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 6956 dicendum quod spiritus sanctus in specie columbae apparuit super | |
| 6957 Christum baptizatum, propter quatuor. Primo quidem, propter | |
| 6958 dispositionem quae requiritur in baptizato, ut scilicet non fictus | |
| 6959 accedat, quia, sicut dicitur Sap. I, <i>spiritus sanctus | |
| 6960 disciplinae effugiet fictum</i>. Columba enim est animal simplex, | |
| 6961 astutia et dolo carens, unde dicitur Matth. X, <i>estote simplices | |
| 6962 sicut columbae</i>. Secundo, ad designandum septem dona spiritus | |
| 6963 sancti, quae columba suis proprietatibus significat. Columba enim | |
| 6964 secus fluenta habitat, ut, viso accipitre, mergat se et evadat. | |
| 6965 Quod pertinet ad donum sapientiae, per quam sancti secus Scripturae | |
| 6966 divinae fluenta resident, ut incursum Diaboli evadant. Item columba | |
| 6967 meliora grana eligit. Quod pertinet ad donum scientiae, qua sancti | |
| 6968 sententias sanas, quibus pascantur, eligunt. Item columba alienos | |
| 6969 pullos nutrit. Quod pertinet ad donum consilii, quo sancti homines, | |
| 6970 qui fuerunt pulli, idest imitatores, Diaboli, doctrina nutriunt et | |
| 6971 exemplo. Item columba non lacerat rostro. Quod pertinet ad donum | |
| 6972 intellectus, quo sancti bonas sententias lacerando non pervertunt, | |
| 6973 haereticorum more. Item columba felle caret. Quod pertinet ad donum | |
| 6974 pietatis, per quam sancti ira irrationabili carent. Item columba in | |
| 6975 cavernis petrae nidificat. Quod pertinet ad donum fortitudinis, qua | |
| 6976 sancti in plagis mortis Christi, qui est petra firma, nidum ponunt, | |
| 6977 idest, suum refugium et spem. Item columba gemitum pro cantu habet. | |
| 6978 Quod pertinet ad donum timoris, quo sancti delectantur in gemitu | |
| 6979 pro peccatis. Tertio, apparuit spiritus sanctus in specie columbae | |
| 6980 propter effectum proprium Baptismi, qui est remissio peccatorum et | |
| 6981 reconciliatio ad Deum, columba enim est animal mansuetum. Et ideo, | |
| 6982 sicut Chrysostomus dicit, super Matth., <i>in diluvio apparuit hoc | |
| 6983 animal, ramum ferens olivae et communem orbis terrarum | |
| 6984 tranquillitatem annuntians, et nunc etiam columba apparet in | |
| 6985 Baptismo, liberationem nobis demonstrans</i>. Quarto, apparuit | |
| 6986 spiritus sanctus in specie columbae super dominum baptizatum, ad | |
| 6987 designandum communem effectum Baptismi, qui est constructio | |
| 6988 ecclesiasticae unitatis. Unde dicitur Ephes. V, quod <i>Christus | |
| 6989 tradidit semetipsum ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non | |
| 6990 habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi, lavans eam | |
| 6991 lavacro aquae in verbo vitae</i>. Et ideo convenienter spiritus | |
| 6992 sanctus in Baptismo demonstratus est in specie columbae, quae est | |
| 6993 animal amicabile et gregale. Unde et Cantic. VI dicitur de | |
| 6994 Ecclesia, <i>una est columba mea</i>. Super apostolos autem in | |
| 6995 specie ignis spiritus sanctus descendit, propter duo. Primo quidem, | |
| 6996 ad ostendendum fervorem quo corda eorum erant commovenda, ad hoc | |
| 6997 quod Christum ubicumque inter pressuras praedicarent. Et ideo etiam | |
| 6998 in igneis linguis apparuit. Unde Augustinus dicit, super Ioan., | |
| 6999 <i>duobus modis ostendit visibiliter dominus spiritum sanctum, | |
| 7000 scilicet per columbam, super dominum baptizatum; per ignem, super | |
| 7001 discipulos congregatos. Ibi simplicitas, hic fervor ostenditur. | |
| 7002 Ergo, ne per spiritum sanctificati dolum habeant, in columba | |
| 7003 demonstratus est, et ne simplicitas frigida remaneat, in igne | |
| 7004 demonstratus est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt, unitatem | |
| 7005 in columba cognosce</i>. Secundo quia, sicut Chrysostomus dicit, | |
| 7006 cum oportebat delictis ignoscere, quod fit in Baptismo, mansuetudo | |
| 7007 necessaria erat, quae demonstratur in columba. Sed ubi adepti sumus | |
| 7008 gratiam, restat iudicii tempus, quod significatur per ignem.</p> | |
| 7009 <br /> | |
| 7010 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 7011 <p title="III q. 39 a. 7 arg. 1"><a name="48610"><span class= | |
| 7012 "ref">[48610] IIIª q. 39 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 7013 sic proceditur. Videtur quod illa columba in qua spiritus sanctus | |
| 7014 apparuit, non fuerit verum animal. Illud enim videtur specie tenus | |
| 7015 apparere quod secundum similitudinem apparet sed Luc. III dicitur | |
| 7016 quod <i>descendit spiritus sanctus corporali specie sicut columba | |
| 7017 in ipsum</i>. Non ergo fuit vera columba, sed quaedam similitudo | |
| 7018 columbae.</p> | |
| 7019 <p title="III q. 39 a. 7 arg. 2"><a name="48611"><span class= | |
| 7020 "ref">[48611] IIIª q. 39 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7021 sicut natura nihil facit frustra, ita nec Deus, ut dicitur in I de | |
| 7022 caelo. Sed cum columba illa non advenerit nisi ut aliquid | |
| 7023 significaret atque praeteriret, ut Augustinus dicit, in II de | |
| 7024 Trin., frustra fuisset vera columba, quia hoc ipsum fieri poterat | |
| 7025 per columbae similitudinem. Non ergo illa columba fuit verum | |
| 7026 animal.</p> | |
| 7027 <p title="III q. 39 a. 7 arg. 3"><a name="48612"><span class= | |
| 7028 "ref">[48612] IIIª q. 39 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7029 proprietates cuiuslibet rei ducunt in cognitionem naturae illius | |
| 7030 rei. Si ergo fuisset illa columba verum animal, proprietates | |
| 7031 columbae significassent naturam veri animalis, non autem effectus | |
| 7032 spiritus sancti. Non ergo videtur quod illa columba fuerit verum | |
| 7033 animal.</p> | |
| 7034 <p title="III q. 39 a. 7 s. c."><a name="48613"><span class= | |
| 7035 "ref">[48613] IIIª q. 39 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7036 quod Augustinus dicit, in libro de agone Christiano, <i>neque hoc | |
| 7037 ita dicimus ut dominum Iesum Christum dicamus solum verum corpus | |
| 7038 habuisse, spiritum autem sanctum fallaciter apparuisse oculis | |
| 7039 hominum, sed ambo illa corpora vera esse credimus</i>.</p> | |
| 7040 <p title="III q. 39 a. 7 co."><a name="48614"><span class= | |
| 7041 "ref">[48614] IIIª q. 39 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 7042 dicendum quod, sicut supra dictum est, non decebat ut filius Dei, | |
| 7043 qui est veritas patris, aliqua fictione uteretur, et ideo non | |
| 7044 phantasticum, sed verum corpus accepit. Et quia spiritus sanctus | |
| 7045 dicitur spiritus veritatis, ut patet Ioan. XVI, ideo etiam ipse | |
| 7046 veram columbam formavit in qua appareret, licet non assumeret ipsam | |
| 7047 in unitatem personae. Unde post praedicta verba Augustinus subdit, | |
| 7048 <i>sicut non oportebat ut homines falleret filius Dei, sic etiam | |
| 7049 non oportebat ut falleret spiritus sanctus. Sed omnipotenti Deo, | |
| 7050 qui universam creaturam ex nihilo fabricavit, non erat difficile | |
| 7051 verum corpus columbae sine aliarum columbarum ministerio figurare, | |
| 7052 sicut non fuit ei difficile verum corpus in utero Mariae sine | |
| 7053 virili semine fabricare, cum creatura corporea et in visceribus | |
| 7054 feminae ad formandum hominem, et in ipso mundo ad formandum | |
| 7055 columbam, imperio domini voluntatique serviret</i>.</p> | |
| 7056 <p title="III q. 39 a. 7 ad 1"><a name="48615"><span class= | |
| 7057 "ref">[48615] IIIª q. 39 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7058 dicendum quod spiritus sanctus dicitur descendisse in specie vel | |
| 7059 similitudine columbae, non ad excludendam veritatem columbae, sed | |
| 7060 ad ostendendum quod non apparuit in specie suae substantiae.</p> | |
| 7061 <p title="III q. 39 a. 7 ad 2"><a name="48616"><span class= | |
| 7062 "ref">[48616] IIIª q. 39 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7063 dicendum quod non fuit superfluum formare veram columbam ut in ea | |
| 7064 spiritus sanctus appareret, quia per ipsam veritatem columbae | |
| 7065 significatur veritas spiritus sancti et effectuum eius.</p> | |
| 7066 <p title="III q. 39 a. 7 ad 3"><a name="48617"><span class= | |
| 7067 "ref">[48617] IIIª q. 39 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7068 dicendum quod proprietates columbae eodem modo ducunt ad | |
| 7069 significandam naturam columbae, et ad designandos effectus spiritus | |
| 7070 sancti. Per hoc enim quod columba habet tales proprietates, | |
| 7071 contingit quod columba significat spiritum sanctum.</p> | |
| 7072 <br /> | |
| 7073 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 7074 <p title="III q. 39 a. 8 arg. 1"><a name="48618"><span class= | |
| 7075 "ref">[48618] IIIª q. 39 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 7076 proceditur. Videtur quod inconvenienter, Christo baptizato, fuit | |
| 7077 vox patris audita filium protestantis. Filius enim et spiritus | |
| 7078 sanctus, secundum hoc quod sensibiliter apparuerunt, dicuntur | |
| 7079 visibiliter esse missi. Sed patri non convenit mitti, ut patet per | |
| 7080 Augustinum, in II de Trin. Ergo etiam nec apparere.</p> | |
| 7081 <p title="III q. 39 a. 8 arg. 2"><a name="48619"><span class= | |
| 7082 "ref">[48619] IIIª q. 39 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, vox | |
| 7083 est significativa verbi in corde concepti. Sed pater non est | |
| 7084 verbum. Ergo inconvenienter manifestatur in voce.</p> | |
| 7085 <p title="III q. 39 a. 8 arg. 3"><a name="48620"><span class= | |
| 7086 "ref">[48620] IIIª q. 39 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7087 homo Christus non incoepit esse filius Dei in Baptismo, sicut | |
| 7088 quidam haeretici putaverunt, sed a principio suae conceptionis fuit | |
| 7089 filius Dei. Magis ergo in nativitate debuit vox patris protestari | |
| 7090 Christi divinitatem, quam in eius Baptismo.</p> | |
| 7091 <p title="III q. 39 a. 8 s. c."><a name="48621"><span class= | |
| 7092 "ref">[48621] IIIª q. 39 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7093 quod dicitur Matth. III, <i>ecce, vox de caelis dicens, hic est | |
| 7094 filius meus dilectus, in quo mihi complacui</i>.</p> | |
| 7095 <p title="III q. 39 a. 8 co."><a name="48622"><span class= | |
| 7096 "ref">[48622] IIIª q. 39 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 7097 dicendum quod, sicut supra dictum est, in Baptismo Christi, qui | |
| 7098 fuit exemplar nostri Baptismi, demonstrari debuit quod in nostro | |
| 7099 Baptismo perficitur. Baptismus autem quo baptizantur fideles, | |
| 7100 consecratur in invocatione et virtute Trinitatis, secundum illud | |
| 7101 Matth. ult., <i>euntes, docete omnes gentes, baptizantes eos in | |
| 7102 nomine patris et filii et spiritus sancti</i>. Et ideo in Baptismo | |
| 7103 Christi, ut Hieronymus dicit, <i>mysterium Trinitatis demonstratur, | |
| 7104 dominus ipse in natura humana baptizatur; spiritus sanctus | |
| 7105 descendit in habitu columbae; patris vox testimonium filio | |
| 7106 perhibentis auditur</i>. Et ideo conveniens fuit ut in illo | |
| 7107 Baptismo pater declararetur in voce.</p> | |
| 7108 <p title="III q. 39 a. 8 ad 1"><a name="48623"><span class= | |
| 7109 "ref">[48623] IIIª q. 39 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7110 dicendum quod missio visibilis addit aliquid super apparitionem, | |
| 7111 scilicet auctoritatem mittentis. Et ideo filius et spiritus | |
| 7112 sanctus, qui sunt ab alio, dicuntur non solum apparere, sed etiam | |
| 7113 visibiliter mitti. Pater autem, qui non est ab alio, apparere | |
| 7114 quidem potest, visibiliter autem mitti non potest.</p> | |
| 7115 <p title="III q. 39 a. 8 ad 2"><a name="48624"><span class= | |
| 7116 "ref">[48624] IIIª q. 39 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7117 dicendum quod pater non demonstratur in voce nisi sicut auctor | |
| 7118 vocis, vel loquens per vocem. Et quia proprium est patri producere | |
| 7119 verbum, quod est dicere vel loqui, ideo convenientissime pater per | |
| 7120 vocem manifestatus est, quae significat verbum. Unde et ipsa vox a | |
| 7121 patre emissa filiationem verbi protestatur. Et sicut species | |
| 7122 columbae, in qua demonstratus est spiritus sanctus, non est natura | |
| 7123 spiritus sancti; nec species hominis, in qua demonstratus est ipse | |
| 7124 filius, est ipsa natura filii Dei, ita etiam ipsa vox non pertinet | |
| 7125 ad naturam verbi vel patris loquentis. Unde Ioan. V dominus dicit, | |
| 7126 <i>neque vocem eius, idest patris, unquam audistis, neque speciem | |
| 7127 eius vidistis</i>. Per quod, sicut Chrysostomus dicit, super Ioan., | |
| 7128 <i>paulatim eos in philosophicum dogma inducens, ostendit quoniam | |
| 7129 neque vox circa Deum est neque species, sed superior et figuris est | |
| 7130 et loquelis talibus</i>. Et sicut columbam, et etiam humanam | |
| 7131 naturam a Christo assumptam, tota Trinitas operata est, ita etiam | |
| 7132 formationem vocis, sed tamen in voce declaratur solus pater ut | |
| 7133 loquens, sicut naturam humanam solus filius assumpsit, et sicut in | |
| 7134 columba solus spiritus sanctus demonstratus est; ut patet per | |
| 7135 Augustinum, in libro de fide ad Petrum.</p> | |
| 7136 <p title="III q. 39 a. 8 ad 3"><a name="48625"><span class= | |
| 7137 "ref">[48625] IIIª q. 39 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7138 dicendum quod divinitas Christi non debuit omnibus in eius | |
| 7139 nativitate manifestari, sed magis occultari in defectibus | |
| 7140 infantilis aetatis. Sed quando iam pervenit ad perfectam aetatem, | |
| 7141 in qua oportebat eum docere et miracula facere et homines ad se | |
| 7142 convertere, tunc testimonio patris erat eius divinitas indicanda, | |
| 7143 ut eius doctrina credibilior fieret. Unde et ipse dicit, Ioan. V, | |
| 7144 <i>qui misit me pater, ipse testimonium perhibet de me</i>. Et hoc | |
| 7145 praecipue in Baptismo, per quem homines renascuntur in filios Dei | |
| 7146 adoptivos, filii enim Dei adoptivi instituuntur ad similitudinem | |
| 7147 filii naturalis, secundum illud Rom. VIII, <i>quos praescivit, hos | |
| 7148 et praedestinavit conformes fieri imaginis filii sui</i>. Unde | |
| 7149 Hilarius dicit, super Matth., quod super Iesum baptizatum descendit | |
| 7150 spiritus sanctus, et vox patris audita est dicentis, <i>hic est | |
| 7151 filius meus dilectus, ut ex his quae consummabantur in Christo, | |
| 7152 cognosceremus, post aquae lavacrum, et de caelestibus partibus | |
| 7153 sanctum in nos spiritum avolare, et paternae vocis adoptione Dei | |
| 7154 filios fieri</i>.</p> | |
| 7155 <div class="centro"><br /> | |
| 7156 <p><a href="sth4016.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 7157 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 7158 <a href="sth4040.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 7159 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 7160 <br /> | |
| 7161 <hr /> | |
| 7162 <br /> | |
| 7163 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 7164 hanc editionem<br /> | |
| 7165 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 7166 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 7167 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 7168 </div> | |
| 7169 </body> | |
| 7170 </html> |
