Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3047.html @ 34:2bc1f3a24bc0
fix p2
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 21:59:53 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 23 47-56</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione XLVII ad | |
| 31 LVI</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1895 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth3045.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth3057.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#40920">IIª-IIae q. 47 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#40921">IIª-IIae q. 47 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#40922">IIª-IIae q. 47 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#40923">IIª-IIae q. 47 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#40924">IIª-IIae q. 47 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#40925">IIª-IIae q. 47 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#40926">IIª-IIae q. 47 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#40927">IIª-IIae q. 47 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#40928">IIª-IIae q. 47 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#40929">IIª-IIae q. 47 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#40930">IIª-IIae q. 47 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#40931">IIª-IIae q. 47 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#40932">IIª-IIae q. 47 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#40933">IIª-IIae q. 47 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#40934">IIª-IIae q. 47 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#40935">IIª-IIae q. 47 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#40936">IIª-IIae q. 47 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#40937">IIª-IIae q. 47 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#40938">IIª-IIae q. 47 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#40939">IIª-IIae q. 47 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#40940">IIª-IIae q. 47 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#40941">IIª-IIae q. 47 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#40942">IIª-IIae q. 47 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#40943">IIª-IIae q. 47 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#40944">IIª-IIae q. 47 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#40945">IIª-IIae q. 47 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#40946">IIª-IIae q. 47 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#40947">IIª-IIae q. 47 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#40948">IIª-IIae q. 47 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#40949">IIª-IIae q. 47 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#40950">IIª-IIae q. 47 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#40951">IIª-IIae q. 47 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#40952">IIª-IIae q. 47 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#40953">IIª-IIae q. 47 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#40954">IIª-IIae q. 47 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#40955">IIª-IIae q. 47 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#40956">IIª-IIae q. 47 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#40957">IIª-IIae q. 47 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#40958">IIª-IIae q. 47 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#40959">IIª-IIae q. 47 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#40960">IIª-IIae q. 47 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#40961">IIª-IIae q. 47 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#40962">IIª-IIae q. 47 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#40963">IIª-IIae q. 47 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#40964">IIª-IIae q. 47 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#40965">IIª-IIae q. 47 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#40966">IIª-IIae q. 47 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#40967">IIª-IIae q. 47 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#40968">IIª-IIae q. 47 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#40969">IIª-IIae q. 47 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#40970">IIª-IIae q. 47 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#40971">IIª-IIae q. 47 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#40972">IIª-IIae q. 47 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#40973">IIª-IIae q. 47 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#40974">IIª-IIae q. 47 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#40975">IIª-IIae q. 47 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#40976">IIª-IIae q. 47 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#40977">IIª-IIae q. 47 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#40978">IIª-IIae q. 47 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#40979">IIª-IIae q. 47 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#40980">IIª-IIae q. 47 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#40981">IIª-IIae q. 47 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#40982">IIª-IIae q. 47 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#40983">IIª-IIae q. 47 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#40984">IIª-IIae q. 47 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#40985">IIª-IIae q. 47 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#40986">IIª-IIae q. 47 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#40987">IIª-IIae q. 47 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#40988">IIª-IIae q. 47 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#40989">IIª-IIae q. 47 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#40990">IIª-IIae q. 47 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#40991">IIª-IIae q. 47 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#40992">IIª-IIae q. 47 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#40993">IIª-IIae q. 47 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#40994">IIª-IIae q. 47 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#40995">IIª-IIae q. 47 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#40996">IIª-IIae q. 47 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#40997">IIª-IIae q. 47 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#40998">IIª-IIae q. 47 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#40999">IIª-IIae q. 47 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#41000">IIª-IIae q. 47 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#41001">IIª-IIae q. 47 a. 11 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#41002">IIª-IIae q. 47 a. 11 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#41003">IIª-IIae q. 47 a. 11 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#41004">IIª-IIae q. 47 a. 11 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#41005">IIª-IIae q. 47 a. 11 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#41006">IIª-IIae q. 47 a. 11 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#41007">IIª-IIae q. 47 a. 11 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#41008">IIª-IIae q. 47 a. 11 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#41009">IIª-IIae q. 47 a. 12 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#41010">IIª-IIae q. 47 a. 12 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#41011">IIª-IIae q. 47 a. 12 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#41012">IIª-IIae q. 47 a. 12 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#41013">IIª-IIae q. 47 a. 12 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#41014">IIª-IIae q. 47 a. 12 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#41015">IIª-IIae q. 47 a. 12 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#41016">IIª-IIae q. 47 a. 12 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#41017">IIª-IIae q. 47 a. 13 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#41018">IIª-IIae q. 47 a. 13 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#41019">IIª-IIae q. 47 a. 13 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#41020">IIª-IIae q. 47 a. 13 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#41021">IIª-IIae q. 47 a. 13 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#41022">IIª-IIae q. 47 a. 13 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#41023">IIª-IIae q. 47 a. 13 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#41024">IIª-IIae q. 47 a. 13 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#41025">IIª-IIae q. 47 a. 14 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#41026">IIª-IIae q. 47 a. 14 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#41027">IIª-IIae q. 47 a. 14 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#41028">IIª-IIae q. 47 a. 14 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#41029">IIª-IIae q. 47 a. 14 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#41030">IIª-IIae q. 47 a. 14 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#41031">IIª-IIae q. 47 a. 14 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#41032">IIª-IIae q. 47 a. 14 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#41033">IIª-IIae q. 47 a. 15 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#41034">IIª-IIae q. 47 a. 15 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#41035">IIª-IIae q. 47 a. 15 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#41036">IIª-IIae q. 47 a. 15 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#41037">IIª-IIae q. 47 a. 15 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#41038">IIª-IIae q. 47 a. 15 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#41039">IIª-IIae q. 47 a. 15 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#41040">IIª-IIae q. 47 a. 15 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#41041">IIª-IIae q. 47 a. 16 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#41042">IIª-IIae q. 47 a. 16 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#41043">IIª-IIae q. 47 a. 16 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#41044">IIª-IIae q. 47 a. 16 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#41045">IIª-IIae q. 47 a. 16 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#41046">IIª-IIae q. 47 a. 16 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#41047">IIª-IIae q. 47 a. 16 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#41048">IIª-IIae q. 47 a. 16 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#41049">IIª-IIae q. 48 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#41050">IIª-IIae q. 48 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#41051">IIª-IIae q. 48 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#41052">IIª-IIae q. 48 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#41053">IIª-IIae q. 48 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#41054">IIª-IIae q. 48 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#41055">IIª-IIae q. 48 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#41056">IIª-IIae q. 48 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#41057">IIª-IIae q. 48 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#41058">IIª-IIae q. 48 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#41059">IIª-IIae q. 48 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#41060">IIª-IIae q. 48 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#41061">IIª-IIae q. 49 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#41062">IIª-IIae q. 49 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#41063">IIª-IIae q. 49 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#41064">IIª-IIae q. 49 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#41065">IIª-IIae q. 49 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#41066">IIª-IIae q. 49 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#41067">IIª-IIae q. 49 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#41068">IIª-IIae q. 49 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#41069">IIª-IIae q. 49 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#41070">IIª-IIae q. 49 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#41071">IIª-IIae q. 49 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#41072">IIª-IIae q. 49 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#41073">IIª-IIae q. 49 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#41074">IIª-IIae q. 49 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#41075">IIª-IIae q. 49 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#41076">IIª-IIae q. 49 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#41077">IIª-IIae q. 49 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#41078">IIª-IIae q. 49 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#41079">IIª-IIae q. 49 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#41080">IIª-IIae q. 49 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#41081">IIª-IIae q. 49 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#41082">IIª-IIae q. 49 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#41083">IIª-IIae q. 49 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#41084">IIª-IIae q. 49 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#41085">IIª-IIae q. 49 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#41086">IIª-IIae q. 49 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#41087">IIª-IIae q. 49 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#41088">IIª-IIae q. 49 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#41089">IIª-IIae q. 49 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#41090">IIª-IIae q. 49 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#41091">IIª-IIae q. 49 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#41092">IIª-IIae q. 49 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#41093">IIª-IIae q. 49 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#41094">IIª-IIae q. 49 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#41095">IIª-IIae q. 49 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#41096">IIª-IIae q. 49 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#41097">IIª-IIae q. 49 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#41098">IIª-IIae q. 49 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#41099">IIª-IIae q. 49 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#41100">IIª-IIae q. 49 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#41101">IIª-IIae q. 49 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#41102">IIª-IIae q. 49 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#41103">IIª-IIae q. 49 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#41104">IIª-IIae q. 49 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#41105">IIª-IIae q. 49 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#41106">IIª-IIae q. 49 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#41107">IIª-IIae q. 49 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#41108">IIª-IIae q. 49 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#41109">IIª-IIae q. 49 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#41110">IIª-IIae q. 49 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#41111">IIª-IIae q. 49 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#41112">IIª-IIae q. 49 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#41113">IIª-IIae q. 49 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#41114">IIª-IIae q. 49 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#41115">IIª-IIae q. 49 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#41116">IIª-IIae q. 49 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#41117">IIª-IIae q. 49 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#41118">IIª-IIae q. 49 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#41119">IIª-IIae q. 49 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#41120">IIª-IIae q. 49 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#41121">IIª-IIae q. 49 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#41122">IIª-IIae q. 49 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#41123">IIª-IIae q. 49 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#41124">IIª-IIae q. 49 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#41125">IIª-IIae q. 49 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#41126">IIª-IIae q. 50 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#41127">IIª-IIae q. 50 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#41128">IIª-IIae q. 50 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#41129">IIª-IIae q. 50 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#41130">IIª-IIae q. 50 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#41131">IIª-IIae q. 50 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#41132">IIª-IIae q. 50 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#41133">IIª-IIae q. 50 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#41134">IIª-IIae q. 50 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#41135">IIª-IIae q. 50 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#41136">IIª-IIae q. 50 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#41137">IIª-IIae q. 50 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#41138">IIª-IIae q. 50 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#41139">IIª-IIae q. 50 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#41140">IIª-IIae q. 50 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#41141">IIª-IIae q. 50 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#41142">IIª-IIae q. 50 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#41143">IIª-IIae q. 50 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#41144">IIª-IIae q. 50 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#41145">IIª-IIae q. 50 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#41146">IIª-IIae q. 50 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#41147">IIª-IIae q. 50 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#41148">IIª-IIae q. 50 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#41149">IIª-IIae q. 50 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#41150">IIª-IIae q. 50 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#41151">IIª-IIae q. 50 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#41152">IIª-IIae q. 50 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#41153">IIª-IIae q. 50 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#41154">IIª-IIae q. 50 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#41155">IIª-IIae q. 50 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#41156">IIª-IIae q. 50 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#41157">IIª-IIae q. 50 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#41158">IIª-IIae q. 50 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#41159">IIª-IIae q. 51 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#41160">IIª-IIae q. 51 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#41161">IIª-IIae q. 51 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#41162">IIª-IIae q. 51 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#41163">IIª-IIae q. 51 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#41164">IIª-IIae q. 51 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#41165">IIª-IIae q. 51 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#41166">IIª-IIae q. 51 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#41167">IIª-IIae q. 51 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#41168">IIª-IIae q. 51 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#41169">IIª-IIae q. 51 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#41170">IIª-IIae q. 51 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#41171">IIª-IIae q. 51 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#41172">IIª-IIae q. 51 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#41173">IIª-IIae q. 51 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#41174">IIª-IIae q. 51 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#41175">IIª-IIae q. 51 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#41176">IIª-IIae q. 51 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#41177">IIª-IIae q. 51 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#41178">IIª-IIae q. 51 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#41179">IIª-IIae q. 51 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#41180">IIª-IIae q. 51 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#41181">IIª-IIae q. 51 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#41182">IIª-IIae q. 51 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#41183">IIª-IIae q. 51 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#41184">IIª-IIae q. 51 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#41185">IIª-IIae q. 51 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#41186">IIª-IIae q. 51 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#41187">IIª-IIae q. 51 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#41188">IIª-IIae q. 51 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#41189">IIª-IIae q. 51 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#41190">IIª-IIae q. 51 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#41191">IIª-IIae q. 51 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#41192">IIª-IIae q. 52 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#41193">IIª-IIae q. 52 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#41194">IIª-IIae q. 52 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#41195">IIª-IIae q. 52 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#41196">IIª-IIae q. 52 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#41197">IIª-IIae q. 52 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#41198">IIª-IIae q. 52 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#41199">IIª-IIae q. 52 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#41200">IIª-IIae q. 52 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#41201">IIª-IIae q. 52 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#41202">IIª-IIae q. 52 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#41203">IIª-IIae q. 52 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#41204">IIª-IIae q. 52 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#41205">IIª-IIae q. 52 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#41206">IIª-IIae q. 52 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#41207">IIª-IIae q. 52 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#41208">IIª-IIae q. 52 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#41209">IIª-IIae q. 52 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#41210">IIª-IIae q. 52 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#41211">IIª-IIae q. 52 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#41212">IIª-IIae q. 52 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#41213">IIª-IIae q. 52 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#41214">IIª-IIae q. 52 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#41215">IIª-IIae q. 52 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#41216">IIª-IIae q. 52 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#41217">IIª-IIae q. 52 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#41218">IIª-IIae q. 52 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#41219">IIª-IIae q. 52 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#41220">IIª-IIae q. 52 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#41221">IIª-IIae q. 52 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#41222">IIª-IIae q. 52 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#41223">IIª-IIae q. 52 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#41224">IIª-IIae q. 52 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#41225">IIª-IIae q. 53 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#41226">IIª-IIae q. 53 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#41227">IIª-IIae q. 53 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#41228">IIª-IIae q. 53 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#41229">IIª-IIae q. 53 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#41230">IIª-IIae q. 53 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#41231">IIª-IIae q. 53 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#41232">IIª-IIae q. 53 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#41233">IIª-IIae q. 53 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#41234">IIª-IIae q. 53 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#41235">IIª-IIae q. 53 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#41236">IIª-IIae q. 53 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#41237">IIª-IIae q. 53 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#41238">IIª-IIae q. 53 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#41239">IIª-IIae q. 53 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#41240">IIª-IIae q. 53 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#41241">IIª-IIae q. 53 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#41242">IIª-IIae q. 53 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#41243">IIª-IIae q. 53 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#41244">IIª-IIae q. 53 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#41245">IIª-IIae q. 53 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#41246">IIª-IIae q. 53 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#41247">IIª-IIae q. 53 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#41248">IIª-IIae q. 53 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#41249">IIª-IIae q. 53 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#41250">IIª-IIae q. 53 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#41251">IIª-IIae q. 53 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#41252">IIª-IIae q. 53 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#41253">IIª-IIae q. 53 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#41254">IIª-IIae q. 53 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#41255">IIª-IIae q. 53 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#41256">IIª-IIae q. 53 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#41257">IIª-IIae q. 53 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#41258">IIª-IIae q. 53 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#41259">IIª-IIae q. 53 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#41260">IIª-IIae q. 53 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#41261">IIª-IIae q. 53 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#41262">IIª-IIae q. 53 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#41263">IIª-IIae q. 53 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#41264">IIª-IIae q. 53 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#41265">IIª-IIae q. 53 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#41266">IIª-IIae q. 53 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#41267">IIª-IIae q. 53 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#41268">IIª-IIae q. 53 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#41269">IIª-IIae q. 53 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#41270">IIª-IIae q. 53 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#41271">IIª-IIae q. 53 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#41272">IIª-IIae q. 53 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#41273">IIª-IIae q. 53 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#41274">IIª-IIae q. 54 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#41275">IIª-IIae q. 54 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#41276">IIª-IIae q. 54 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#41277">IIª-IIae q. 54 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#41278">IIª-IIae q. 54 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#41279">IIª-IIae q. 54 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#41280">IIª-IIae q. 54 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#41281">IIª-IIae q. 54 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#41282">IIª-IIae q. 54 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#41283">IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#41284">IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#41285">IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#41286">IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#41287">IIª-IIae q. 54 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#41288">IIª-IIae q. 54 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#41289">IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#41290">IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#41291">IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#41292">IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#41293">IIª-IIae q. 54 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#41294">IIª-IIae q. 54 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#41295">IIª-IIae q. 54 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#41296">IIª-IIae q. 54 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#41297">IIª-IIae q. 54 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#41298">IIª-IIae q. 54 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#41299">IIª-IIae q. 54 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#41300">IIª-IIae q. 54 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#41301">IIª-IIae q. 55 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#41302">IIª-IIae q. 55 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#41303">IIª-IIae q. 55 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#41304">IIª-IIae q. 55 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#41305">IIª-IIae q. 55 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#41306">IIª-IIae q. 55 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#41307">IIª-IIae q. 55 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#41308">IIª-IIae q. 55 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#41309">IIª-IIae q. 55 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#41310">IIª-IIae q. 55 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#41311">IIª-IIae q. 55 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#41312">IIª-IIae q. 55 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#41313">IIª-IIae q. 55 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#41314">IIª-IIae q. 55 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#41315">IIª-IIae q. 55 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#41316">IIª-IIae q. 55 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#41317">IIª-IIae q. 55 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#41318">IIª-IIae q. 55 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#41319">IIª-IIae q. 55 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#41320">IIª-IIae q. 55 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#41321">IIª-IIae q. 55 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#41322">IIª-IIae q. 55 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#41323">IIª-IIae q. 55 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#41324">IIª-IIae q. 55 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#41325">IIª-IIae q. 55 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#41326">IIª-IIae q. 55 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#41327">IIª-IIae q. 55 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#41328">IIª-IIae q. 55 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#41329">IIª-IIae q. 55 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#41330">IIª-IIae q. 55 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#41331">IIª-IIae q. 55 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#41332">IIª-IIae q. 55 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#41333">IIª-IIae q. 55 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#41334">IIª-IIae q. 55 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#41335">IIª-IIae q. 55 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#41336">IIª-IIae q. 55 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#41337">IIª-IIae q. 55 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
484 document.write('<OPTION VALUE="#41338">IIª-IIae q. 55 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<OPTION VALUE="#41339">IIª-IIae q. 55 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<OPTION VALUE="#41340">IIª-IIae q. 55 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
487 document.write('<OPTION VALUE="#41341">IIª-IIae q. 55 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 document.write('<OPTION VALUE="#41342">IIª-IIae q. 55 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
489 document.write('<OPTION VALUE="#41343">IIª-IIae q. 55 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
490 document.write('<OPTION VALUE="#41344">IIª-IIae q. 55 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
491 document.write('<OPTION VALUE="#41345">IIª-IIae q. 55 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
492 document.write('<OPTION VALUE="#41346">IIª-IIae q. 55 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
493 document.write('<OPTION VALUE="#41347">IIª-IIae q. 55 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
494 document.write('<OPTION VALUE="#41348">IIª-IIae q. 55 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
495 document.write('<OPTION VALUE="#41349">IIª-IIae q. 55 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
496 document.write('<OPTION VALUE="#41350">IIª-IIae q. 55 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
497 document.write('<OPTION VALUE="#41351">IIª-IIae q. 55 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
498 document.write('<OPTION VALUE="#41352">IIª-IIae q. 55 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
499 document.write('<OPTION VALUE="#41353">IIª-IIae q. 55 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
500 document.write('<OPTION VALUE="#41354">IIª-IIae q. 55 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
501 document.write('<OPTION VALUE="#41355">IIª-IIae q. 55 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
502 document.write('<OPTION VALUE="#41356">IIª-IIae q. 55 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
503 document.write('<OPTION VALUE="#41357">IIª-IIae q. 55 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
504 document.write('<OPTION VALUE="#41358">IIª-IIae q. 55 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
505 document.write('<OPTION VALUE="#41359">IIª-IIae q. 55 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
506 document.write('<OPTION VALUE="#41360">IIª-IIae q. 55 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
507 document.write('<OPTION VALUE="#41361">IIª-IIae q. 55 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
508 document.write('<OPTION VALUE="#41362">IIª-IIae q. 55 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
509 document.write('<OPTION VALUE="#41363">IIª-IIae q. 55 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
510 document.write('<OPTION VALUE="#41364">IIª-IIae q. 55 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
511 document.write('<OPTION VALUE="#41365">IIª-IIae q. 55 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
512 document.write('<OPTION VALUE="#41366">IIª-IIae q. 56 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
513 document.write('<OPTION VALUE="#41367">IIª-IIae q. 56 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
514 document.write('<OPTION VALUE="#41368">IIª-IIae q. 56 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
515 document.write('<OPTION VALUE="#41369">IIª-IIae q. 56 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
516 document.write('<OPTION VALUE="#41370">IIª-IIae q. 56 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
517 document.write('<OPTION VALUE="#41371">IIª-IIae q. 56 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
518 document.write('<OPTION VALUE="#41372">IIª-IIae q. 56 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
519 document.write('<OPTION VALUE="#41373">IIª-IIae q. 56 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
520 document.write('<OPTION VALUE="#41374">IIª-IIae q. 56 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
521 document.write('<OPTION VALUE="#41375">IIª-IIae q. 56 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
522 document.write('<OPTION VALUE="#41376">IIª-IIae q. 56 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
523 document.write('<OPTION VALUE="#41377">IIª-IIae q. 56 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
524 document.write('<OPTION VALUE="#41378">IIª-IIae q. 56 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
525 document.write('<OPTION VALUE="#41379">IIª-IIae q. 56 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
526 document.write('<OPTION VALUE="#41380">IIª-IIae q. 56 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
527 document.write('<OPTION VALUE="#41381">IIª-IIae q. 56 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
528 document.write('<OPTION VALUE="#41382">IIª-IIae q. 56 a. 2 ad 3'); |
| 28 | 529 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
530 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
531 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 532 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
533 // --> |
| 28 | 534 //]]> |
| 535 </script><br /> | |
| 536 <hr /> | |
| 537 <br /></div> | |
| 538 <div class="D">Quaestio 47</div> | |
| 539 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 540 <p title="II-II q. 47 pr."><a name="40920"><span class= | |
| 541 "ref">[40920] IIª-IIae q. 47 pr.</span></a> Consequenter, post | |
| 542 virtutes theologicas, primo considerandum est, circa virtutes | |
| 543 cardinales, de prudentia. Et primo, de prudentia secundum se; | |
| 544 secundo, de partibus eius; tertio, de dono ei correspondente; | |
| 545 quarto, de vitiis oppositis; quinto, de praeceptis ad hoc | |
| 546 pertinentibus. Circa primum quaeruntur sexdecim. Primo, utrum | |
| 547 prudentia sit in voluntate, vel in ratione. Secundo, si est in | |
| 548 ratione, utrum in practica tantum, vel etiam in speculativa. | |
| 549 Tertio, utrum sit cognoscitiva singularium. Quarto, utrum sit | |
| 550 virtus. Quinto, utrum sit virtus specialis. Sexto, utrum | |
| 551 praestituat finem virtutibus moralibus. Septimo, utrum constituat | |
| 552 medium in eis. Octavo, utrum praecipere sit proprius actus eius. | |
| 553 Nono, utrum sollicitudo vel vigilantia pertineat ad prudentiam. | |
| 554 Decimo, utrum prudentia se extendat ad regimen multitudinis. | |
| 555 Undecimo, utrum prudentia quae est respectu boni proprii sit eadem | |
| 556 specie cum ea quae se extendit ad bonum commune duodecimo, utrum | |
| 557 prudentia sit in subditis, an solum in principibus. Tertiodecimo, | |
| 558 utrum inveniatur in malis. Quartodecimo, utrum inveniatur in | |
| 559 omnibus bonis. Quintodecimo, utrum insit nobis a natura. | |
| 560 Sextodecimo, utrum perdatur per oblivionem.</p> | |
| 561 <br /> | |
| 562 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 563 <p title="II-II q. 47 a. 1 arg. 1"><a name="40921"><span class= | |
| 564 "ref">[40921] IIª-IIae q. 47 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 565 sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit in vi cognoscitiva, | |
| 566 sed in appetitiva. Dicit enim Augustinus, in libro de moribus | |
| 567 Eccle., <i>prudentia est amor ea quibus adiuvatur ab eis quibus | |
| 568 impeditur sagaciter eligens</i>. Sed amor non est in cognoscitiva, | |
| 569 sed in appetitiva. Ergo prudentia est in vi appetitiva.</p> | |
| 570 <p title="II-II q. 47 a. 1 arg. 2"><a name="40922"><span class= | |
| 571 "ref">[40922] IIª-IIae q. 47 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 572 sicut ex praedicta definitione apparet, ad prudentiam pertinet | |
| 573 eligere sagaciter. Sed electio est actus appetitivae virtutis, ut | |
| 574 supra habitum est. Ergo prudentia non est in vi cognoscitiva, sed | |
| 575 in appetitiva.</p> | |
| 576 <p title="II-II q. 47 a. 1 arg. 3"><a name="40923"><span class= | |
| 577 "ref">[40923] IIª-IIae q. 47 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 578 philosophus dicit, in VI Ethic., quod <i>in arte quidem volens | |
| 579 peccans eligibilior est, circa prudentiam autem, minus, quemadmodum | |
| 580 et circa virtutes</i>. Sed virtutes morales, de quibus ibi | |
| 581 loquitur, sunt in parte appetitiva, ars autem in ratione. Ergo | |
| 582 prudentia magis est in parte appetitiva quam in ratione.</p> | |
| 583 <p title="II-II q. 47 a. 1 s. c."><a name="40924"><span class= | |
| 584 "ref">[40924] IIª-IIae q. 47 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 585 est quod Augustinus dicit, in libro octoginta trium quaest., | |
| 586 <i>prudentia est cognitio rerum appetendarum et | |
| 587 fugiendarum</i>.</p> | |
| 588 <p title="II-II q. 47 a. 1 co."><a name="40925"><span class= | |
| 589 "ref">[40925] IIª-IIae q. 47 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 590 dicendum quod, sicut Isidorus dicit, in libro Etymol., <i>prudens | |
| 591 dicitur quasi porro videns, perspicax enim est, et incertorum videt | |
| 592 casus</i>. Visio autem non est virtutis appetitivae, sed | |
| 593 cognoscitivae. Unde manifestum est quod prudentia directe pertinet | |
| 594 ad vim cognoscitivam. Non autem ad vim sensitivam, quia per eam | |
| 595 cognoscuntur solum ea quae praesto sunt et sensibus offeruntur. | |
| 596 Cognoscere autem futura ex praesentibus vel praeteritis, quod | |
| 597 pertinet ad prudentiam, proprie rationis est, quia hoc per quandam | |
| 598 collationem agitur. Unde relinquitur quod prudentia proprie sit in | |
| 599 ratione.</p> | |
| 600 <p title="II-II q. 47 a. 1 ad 1"><a name="40926"><span class= | |
| 601 "ref">[40926] IIª-IIae q. 47 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 602 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, voluntas movet omnes | |
| 603 potentias ad suos actus. Primus autem actus appetitivae virtutis | |
| 604 est amor, ut supra dictum est. Sic igitur prudentia dicitur esse | |
| 605 amor non quidem essentialiter, sed inquantum amor movet ad actum | |
| 606 prudentiae. Unde et postea subdit Augustinus quod <i>prudentia est | |
| 607 amor bene discernens ea quibus adiuvetur ad tendendum in Deum ab | |
| 608 his quibus impediri potest</i>. Dicitur autem amor discernere, | |
| 609 inquantum movet rationem ad discernendum.</p> | |
| 610 <p title="II-II q. 47 a. 1 ad 2"><a name="40927"><span class= | |
| 611 "ref">[40927] IIª-IIae q. 47 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 612 dicendum quod prudens considerat ea quae sunt procul inquantum | |
| 613 ordinantur ad adiuvandum vel impediendum ea quae sunt | |
| 614 praesentialiter agenda. Unde patet quod ea quae considerat | |
| 615 prudentia ordinantur ad alia sicut ad finem. Eorum autem quae sunt | |
| 616 ad finem est consilium in ratione et electio in appetitu. Quorum | |
| 617 duorum consilium magis proprie pertinet ad prudentiam, dicit enim | |
| 618 philosophus, in VI Ethic., quod prudens est bene consiliativus. Sed | |
| 619 quia electio praesupponit consilium, est enim appetitus | |
| 620 praeconsiliati, ut dicitur in III Ethic.; ideo etiam eligere potest | |
| 621 attribui prudentiae consequenter, inquantum scilicet electionem per | |
| 622 consilium dirigit.</p> | |
| 623 <p title="II-II q. 47 a. 1 ad 3"><a name="40928"><span class= | |
| 624 "ref">[40928] IIª-IIae q. 47 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 625 dicendum quod laus prudentiae non consistit in sola consideratione, | |
| 626 sed in applicatione ad opus, quod est finis practicae rationis. Et | |
| 627 ideo si in hoc defectus accidat, maxime est contrarium prudentiae, | |
| 628 quia sicut finis est potissimus in unoquoque, ita et defectus qui | |
| 629 est circa finem est pessimus. Unde ibidem philosophus subdit quod | |
| 630 prudentia non est solum cum ratione, sicut ars, habet enim, ut | |
| 631 dictum est, applicationem ad opus, quod fit per voluntatem.</p> | |
| 632 <br /> | |
| 633 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 634 <p title="II-II q. 47 a. 2 arg. 1"><a name="40929"><span class= | |
| 635 "ref">[40929] IIª-IIae q. 47 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 636 secundum sic proceditur. Videtur quod prudentia non solum pertineat | |
| 637 ad rationem practicam, sed etiam ad speculativam. Dicitur enim | |
| 638 Prov. X, <i>sapientia est viro prudentia</i>. Sed sapientia | |
| 639 principalius consistit in contemplatione. Ergo et prudentia.</p> | |
| 640 <p title="II-II q. 47 a. 2 arg. 2"><a name="40930"><span class= | |
| 641 "ref">[40930] IIª-IIae q. 47 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 642 Ambrosius dicit, in I de officiis, <i>prudentia in veri | |
| 643 investigatione versatur, et scientiae plenioris infundit | |
| 644 cupiditatem</i>. Sed hoc pertinet ad rationem speculativam. Ergo | |
| 645 prudentia consistit etiam in ratione speculativa.</p> | |
| 646 <p title="II-II q. 47 a. 2 arg. 3"><a name="40931"><span class= | |
| 647 "ref">[40931] IIª-IIae q. 47 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 648 in eadem parte animae ponitur a philosopho ars et prudentia; ut | |
| 649 patet in VI Ethic. Sed ars non solum invenitur practica, sed etiam | |
| 650 speculativa, ut patet in artibus liberalibus. Ergo etiam prudentia | |
| 651 invenitur et practica et speculativa.</p> | |
| 652 <p title="II-II q. 47 a. 2 s. c."><a name="40932"><span class= | |
| 653 "ref">[40932] IIª-IIae q. 47 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 654 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentia est recta | |
| 655 ratio agibilium. Sed hoc non pertinet nisi ad rationem practicam. | |
| 656 Ergo prudentia non est nisi in ratione practica.</p> | |
| 657 <p title="II-II q. 47 a. 2 co."><a name="40933"><span class= | |
| 658 "ref">[40933] IIª-IIae q. 47 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 659 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., <i>prudentis | |
| 660 est bene posse consiliari</i>. Consilium autem est de his quae sunt | |
| 661 per nos agenda in ordine ad finem aliquem. Ratio autem eorum quae | |
| 662 sunt agenda propter finem est ratio practica. Unde manifestum est | |
| 663 quod prudentia non consistit nisi in ratione practica.</p> | |
| 664 <p title="II-II q. 47 a. 2 ad 1"><a name="40934"><span class= | |
| 665 "ref">[40934] IIª-IIae q. 47 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 666 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, sapientia considerat | |
| 667 causam altissimam simpliciter. Unde consideratio causae altissimae | |
| 668 in quolibet genere pertinet ad sapientiam in illo genere. In genere | |
| 669 autem humanorum actuum causa altissima est finis communis toti | |
| 670 vitae humanae. Et hunc finem intendit prudentia, dicit enim | |
| 671 philosophus, in VI Ethic., quod sicut ille qui ratiocinatur bene ad | |
| 672 aliquem finem particularem, puta ad victoriam, dicitur esse prudens | |
| 673 non simpliciter, sed in hoc genere, scilicet in rebus bellicis; ita | |
| 674 ille qui bene ratiocinatur ad totum bene vivere dicitur prudens | |
| 675 simpliciter. Unde manifestum est quod prudentia est sapientia in | |
| 676 rebus humanis, non autem sapientia simpliciter, quia non est circa | |
| 677 causam altissimam simpliciter; est enim circa bonum humanum, homo | |
| 678 autem non est optimum eorum quae sunt. Et ideo signanter dicitur | |
| 679 quod prudentia est sapientia viro, non autem sapientia | |
| 680 simpliciter.</p> | |
| 681 <p title="II-II q. 47 a. 2 ad 2"><a name="40935"><span class= | |
| 682 "ref">[40935] IIª-IIae q. 47 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 683 dicendum quod Ambrosius et etiam Tullius nomen prudentiae largius | |
| 684 sumunt pro qualibet cognitione humana tam speculativa quam | |
| 685 practica. Quamvis dici possit quod ipse actus speculativae | |
| 686 rationis, secundum quod est voluntarius, cadit sub electione et | |
| 687 consilio quantum ad suum exercitium, et per consequens cadit sub | |
| 688 ordinatione prudentiae. Sed quantum ad suam speciem, prout | |
| 689 comparatur ad obiectum, quod est verum necessarium, non cadit sub | |
| 690 consilio nec sub prudentia.</p> | |
| 691 <p title="II-II q. 47 a. 2 ad 3"><a name="40936"><span class= | |
| 692 "ref">[40936] IIª-IIae q. 47 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 693 dicendum quod omnis applicatio rationis rectae ad aliquid factibile | |
| 694 pertinet ad artem. Sed ad prudentiam non pertinet nisi applicatio | |
| 695 rationis rectae ad ea de quibus est consilium. Et huiusmodi sunt in | |
| 696 quibus non sunt viae determinatae perveniendi ad finem; ut dicitur | |
| 697 in III Ethic. Quia igitur ratio speculativa quaedam facit, puta | |
| 698 syllogismum, propositionem et alia huiusmodi, in quibus proceditur | |
| 699 secundum certas et determinatas vias; inde est quod respectu horum | |
| 700 potest salvari ratio artis, non autem ratio prudentiae. Et ideo | |
| 701 invenitur aliqua ars speculativa, non autem aliqua prudentia.</p> | |
| 702 <br /> | |
| 703 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 704 <p title="II-II q. 47 a. 3 arg. 1"><a name="40937"><span class= | |
| 705 "ref">[40937] IIª-IIae q. 47 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 706 sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit cognoscitiva | |
| 707 singularium. Prudentia enim est in ratione, ut dictum est. Sed | |
| 708 ratio est universalium, ut dicitur in I Physic. Ergo prudentia non | |
| 709 est cognoscitiva nisi universalium.</p> | |
| 710 <p title="II-II q. 47 a. 3 arg. 2"><a name="40938"><span class= | |
| 711 "ref">[40938] IIª-IIae q. 47 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 712 singularia sunt infinita. Sed infinita non possunt comprehendi a | |
| 713 ratione. Ergo prudentia, quae est ratio recta, non est | |
| 714 singularium.</p> | |
| 715 <p title="II-II q. 47 a. 3 arg. 3"><a name="40939"><span class= | |
| 716 "ref">[40939] IIª-IIae q. 47 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 717 particularia per sensum cognoscuntur. Sed prudentia non est in | |
| 718 sensu, multi enim habentes sensus exteriores perspicaces non sunt | |
| 719 prudentes. Ergo prudentia non est singularium.</p> | |
| 720 <p title="II-II q. 47 a. 3 s. c."><a name="40940"><span class= | |
| 721 "ref">[40940] IIª-IIae q. 47 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 722 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod <i>prudentia non est | |
| 723 universalium solum, sed oportet et singularia cognoscere</i>.</p> | |
| 724 <p title="II-II q. 47 a. 3 co."><a name="40941"><span class= | |
| 725 "ref">[40941] IIª-IIae q. 47 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 726 dicendum quod, sicut supra dictum est, ad prudentiam pertinet non | |
| 727 solum consideratio rationis, sed etiam applicatio ad opus, quae est | |
| 728 finis practicae rationis. Nullus autem potest convenienter aliquid | |
| 729 alteri applicare nisi utrumque cognoscat, scilicet et id quod | |
| 730 applicandum est et id cui applicandum est. Operationes autem sunt | |
| 731 in singularibus. Et ideo necesse est quod prudens et cognoscat | |
| 732 universalia principia rationis, et cognoscat singularia, circa quae | |
| 733 sunt operationes.</p> | |
| 734 <p title="II-II q. 47 a. 3 ad 1"><a name="40942"><span class= | |
| 735 "ref">[40942] IIª-IIae q. 47 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 736 ergo dicendum quod ratio primo quidem et principaliter est | |
| 737 universalium, potest tamen universales rationes ad particularia | |
| 738 applicare (unde syllogismorum conclusiones non solum sunt | |
| 739 universales, sed etiam particulares); quia intellectus per quandam | |
| 740 reflexionem se ad materiam extendit, ut dicitur in III de | |
| 741 anima.</p> | |
| 742 <p title="II-II q. 47 a. 3 ad 2"><a name="40943"><span class= | |
| 743 "ref">[40943] IIª-IIae q. 47 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 744 dicendum quod quia infinitas singularium non potest ratione humana | |
| 745 comprehendi, inde est quod sunt incertae providentiae nostrae, ut | |
| 746 dicitur Sap. IX. Tamen per experientiam singularia infinita | |
| 747 reducuntur ad aliqua finita quae ut in pluribus accidunt, quorum | |
| 748 cognitio sufficit ad prudentiam humanam.</p> | |
| 749 <p title="II-II q. 47 a. 3 ad 3"><a name="40944"><span class= | |
| 750 "ref">[40944] IIª-IIae q. 47 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 751 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., prudentia non | |
| 752 consistit in sensu exteriori, quo cognoscimus sensibilia propria, | |
| 753 sed in sensu interiori, qui perficitur per memoriam et experimentum | |
| 754 ad prompte iudicandum de particularibus expertis. Non tamen ita | |
| 755 quod prudentia sit in sensu interiori sicut in subiecto principali, | |
| 756 sed principaliter quidem est in ratione, per quandam autem | |
| 757 applicationem pertingit ad huiusmodi sensum.</p> | |
| 758 <br /> | |
| 759 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 760 <p title="II-II q. 47 a. 4 arg. 1"><a name="40945"><span class= | |
| 761 "ref">[40945] IIª-IIae q. 47 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 762 sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit virtus. Dicit enim | |
| 763 Augustinus, in I de Lib. Arb., quod prudentia est appetendarum et | |
| 764 vitandarum rerum scientia. Sed scientia contra virtutem dividitur; | |
| 765 ut patet in praedicamentis. Ergo prudentia non est virtus.</p> | |
| 766 <p title="II-II q. 47 a. 4 arg. 2"><a name="40946"><span class= | |
| 767 "ref">[40946] IIª-IIae q. 47 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 768 virtutis non est virtus. Sed artis est virtus; ut philosophus | |
| 769 dicit, in VI Ethic. Ergo ars non est virtus. Sed in arte est | |
| 770 prudentia, dicitur enim II Paral. II de Hiram quod <i>sciebat | |
| 771 caelare omnem sculpturam, et adinvenire prudenter quodcumque in | |
| 772 opere necessarium est</i>. Ergo prudentia non est virtus.</p> | |
| 773 <p title="II-II q. 47 a. 4 arg. 3"><a name="40947"><span class= | |
| 774 "ref">[40947] IIª-IIae q. 47 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 775 nulla virtus potest esse immoderata. Sed prudentia est immoderata, | |
| 776 alioquin frustra diceretur in Prov. XXIII, <i>prudentiae tuae pone | |
| 777 modum</i>. Ergo prudentia non est virtus.</p> | |
| 778 <p title="II-II q. 47 a. 4 s. c."><a name="40948"><span class= | |
| 779 "ref">[40948] IIª-IIae q. 47 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 780 est quod Gregorius, in II Moral., prudentiam, temperantiam, | |
| 781 fortitudinem et iustitiam dicit esse quatuor virtutes.</p> | |
| 782 <p title="II-II q. 47 a. 4 co."><a name="40949"><span class= | |
| 783 "ref">[40949] IIª-IIae q. 47 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 784 dicendum quod, sicut supra dictum est cum de virtutibus in communi | |
| 785 ageretur, <i>virtus est quae bonum facit habentem et opus eius | |
| 786 bonum reddit</i>. Bonum autem potest dici dupliciter, uno modo, | |
| 787 materialiter, pro eo quod est bonum; alio modo, formaliter, | |
| 788 secundum rationem boni. Bonum autem, inquantum huiusmodi, est | |
| 789 obiectum appetitivae virtutis. Et ideo si qui habitus sunt qui | |
| 790 faciant rectam considerationem rationis non habito respectu ad | |
| 791 rectitudinem appetitus, minus habent de ratione virtutis, tanquam | |
| 792 ordinantes ad bonum materialiter, idest ad id quod est bonum non | |
| 793 sub ratione boni, plus autem habent de ratione virtutis habitus | |
| 794 illi qui respiciunt rectitudinem appetitus, quia respiciunt bonum | |
| 795 non solum materialiter, sed etiam formaliter, idest id quod est | |
| 796 bonum sub ratione boni. Ad prudentiam autem pertinet, sicut dictum | |
| 797 est, applicatio rectae rationis ad opus, quod non fit sine appetitu | |
| 798 recto. Et ideo prudentia non solum habet rationem virtutis quam | |
| 799 habent aliae virtutes intellectuales; sed etiam habet rationem | |
| 800 virtutis quam habent virtutes morales, quibus etiam | |
| 801 connumeratur.</p> | |
| 802 <p title="II-II q. 47 a. 4 ad 1"><a name="40950"><span class= | |
| 803 "ref">[40950] IIª-IIae q. 47 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 804 ergo dicendum quod Augustinus ibi large accepit scientiam pro | |
| 805 qualibet recta ratione.</p> | |
| 806 <p title="II-II q. 47 a. 4 ad 2"><a name="40951"><span class= | |
| 807 "ref">[40951] IIª-IIae q. 47 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 808 dicendum quod philosophus dicit artis esse virtutem, quia non | |
| 809 importat rectitudinem appetitus, et ideo ad hoc quod homo recte | |
| 810 utatur arte, requiritur quod habeat virtutem, quae faciat | |
| 811 rectitudinem appetitus. Prudentia autem non habet locum in his quae | |
| 812 sunt artis, tum quia ars ordinatur ad aliquem particularem finem; | |
| 813 tum quia ars habet determinata media per quae pervenitur ad finem. | |
| 814 Dicitur tamen aliquis prudenter operari in his quae sunt artis per | |
| 815 similitudinem quandam, in quibusdam enim artibus, propter | |
| 816 incertitudinem eorum quibus pervenitur ad finem, necessarium est | |
| 817 consilium, sicut in medicinali et in navigatoria, ut dicitur in III | |
| 818 Ethic.</p> | |
| 819 <p title="II-II q. 47 a. 4 ad 3"><a name="40952"><span class= | |
| 820 "ref">[40952] IIª-IIae q. 47 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 821 dicendum quod illud dictum sapientis non est sic intelligendum | |
| 822 quasi ipsa prudentia sit moderanda, sed quia secundum prudentiam | |
| 823 est aliis modus imponendus.</p> | |
| 824 <br /> | |
| 825 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 826 <p title="II-II q. 47 a. 5 arg. 1"><a name="40953"><span class= | |
| 827 "ref">[40953] IIª-IIae q. 47 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 828 sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit specialis virtus. | |
| 829 Nulla enim specialis virtus ponitur in communi definitione | |
| 830 virtutis. Sed prudentia ponitur in communi definitione virtutis, | |
| 831 quia in II Ethic. definitur virtus <i>habitus electivus in | |
| 832 medietate existens determinata ratione quoad nos, prout sapiens | |
| 833 determinabit</i>; recta autem ratio intelligitur secundum | |
| 834 prudentiam, ut dicitur in VI Ethic. Ergo prudentia non est | |
| 835 specialis virtus.</p> | |
| 836 <p title="II-II q. 47 a. 5 arg. 2"><a name="40954"><span class= | |
| 837 "ref">[40954] IIª-IIae q. 47 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 838 philosophus dicit, in VI Ethic., quod <i>virtus moralis recte facit | |
| 839 operari finem, prudentia autem ea quae sunt ad finem</i>. Sed in | |
| 840 qualibet virtute sunt aliqua operanda propter finem. Ergo prudentia | |
| 841 est in qualibet virtute. Non est ergo virtus specialis.</p> | |
| 842 <p title="II-II q. 47 a. 5 arg. 3"><a name="40955"><span class= | |
| 843 "ref">[40955] IIª-IIae q. 47 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 844 specialis virtus habet speciale obiectum. Sed prudentia non habet | |
| 845 speciale obiectum, est enim recta ratio agibilium, ut dicitur in VI | |
| 846 Ethic.; agibilia autem sunt omnia opera virtutum. Ergo prudentia | |
| 847 non est specialis virtus.</p> | |
| 848 <p title="II-II q. 47 a. 5 s. c."><a name="40956"><span class= | |
| 849 "ref">[40956] IIª-IIae q. 47 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 850 est quod condividitur et connumeratur aliis virtutibus, dicitur | |
| 851 enim Sap. VIII. <i>Sobrietatem et prudentiam docet, iustitiam et | |
| 852 virtutem</i>.</p> | |
| 853 <p title="II-II q. 47 a. 5 co."><a name="40957"><span class= | |
| 854 "ref">[40957] IIª-IIae q. 47 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 855 dicendum quod cum actus et habitus recipiant speciem ex obiectis, | |
| 856 ut ex supradictis patet, necesse est quod habitus cui respondet | |
| 857 speciale obiectum ab aliis distinctum specialis sit habitus, et si | |
| 858 est bonus, est specialis virtus. Speciale autem obiectum dicitur | |
| 859 non secundum materialem considerationem ipsius, sed magis secundum | |
| 860 rationem formalem, ut ex supradictis patet, nam una et eadem res | |
| 861 cadit sub actu diversorum habituum, et etiam diversarum | |
| 862 potentiarum, secundum rationes diversas. Maior autem diversitas | |
| 863 obiecti requiritur ad diversitatem potentiae quam ad diversitatem | |
| 864 habitus, cum plures habitus inveniantur in una potentia, ut supra | |
| 865 dictum est. Diversitas ergo rationis obiecti quae diversificat | |
| 866 potentiam, multo magis diversificat habitum. Sic igitur dicendum | |
| 867 est quod cum prudentia sit in ratione, ut dictum est, | |
| 868 diversificatur quidem ab aliis virtutibus intellectualibus secundum | |
| 869 materialem diversitatem obiectorum. Nam sapientia, scientia et | |
| 870 intellectus sunt circa necessaria; ars autem et prudentia circa | |
| 871 contingentia; sed ars circa factibilia, quae scilicet in exteriori | |
| 872 materia constituuntur, sicut domus, cultellus et huiusmodi; | |
| 873 prudentia autem est circa agibilia, quae scilicet in ipso operante | |
| 874 consistunt, ut supra habitum est. Sed a virtutibus moralibus | |
| 875 distinguitur prudentia secundum formalem rationem potentiarum | |
| 876 distinctivam, scilicet intellectivi, in quo est prudentia; et | |
| 877 appetitivi, in quo est virtus moralis. Unde manifestum est | |
| 878 prudentiam esse specialem virtutem ab omnibus aliis virtutibus | |
| 879 distinctam.</p> | |
| 880 <p title="II-II q. 47 a. 5 ad 1"><a name="40958"><span class= | |
| 881 "ref">[40958] IIª-IIae q. 47 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 882 ergo dicendum quod illa definitio non datur de virtute in communi, | |
| 883 sed de virtute morali. In cuius definitione convenienter ponitur | |
| 884 virtus intellectualis communicans in materia cum ipsa, scilicet | |
| 885 prudentia, quia sicut virtutis moralis subiectum est aliquid | |
| 886 participans ratione, ita virtus moralis habet rationem virtutis | |
| 887 inquantum participat virtutem intellectualem.</p> | |
| 888 <p title="II-II q. 47 a. 5 ad 2"><a name="40959"><span class= | |
| 889 "ref">[40959] IIª-IIae q. 47 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 890 dicendum quod ex illa ratione habetur quod prudentia adiuvet omnes | |
| 891 virtutes, et in omnibus operetur. Sed hoc non sufficit ad | |
| 892 ostendendum quod non sit virtus specialis, quia nihil prohibet in | |
| 893 aliquo genere esse aliquam speciem quae aliqualiter operetur in | |
| 894 omnibus speciebus eiusdem generis; sicut sol aliqualiter influit in | |
| 895 omnia corpora.</p> | |
| 896 <p title="II-II q. 47 a. 5 ad 3"><a name="40960"><span class= | |
| 897 "ref">[40960] IIª-IIae q. 47 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 898 dicendum quod agibilia sunt quidem materia prudentiae secundum quod | |
| 899 sunt obiectum rationis, scilicet sub ratione veri. Sunt autem | |
| 900 materia moralium virtutum secundum quod sunt obiectum virtutis | |
| 901 appetitivae, scilicet sub ratione boni.</p> | |
| 902 <br /> | |
| 903 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 904 <p title="II-II q. 47 a. 6 arg. 1"><a name="40961"><span class= | |
| 905 "ref">[40961] IIª-IIae q. 47 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 906 sic proceditur. Videtur quod prudentia praestituat finem virtutibus | |
| 907 moralibus. Cum enim prudentia sit in ratione, virtus autem moralis | |
| 908 in vi appetitiva, videtur quod hoc modo se habeat prudentia ad | |
| 909 virtutem moralem sicut ratio ad vim appetitivam. Sed ratio | |
| 910 praestituit finem potentiae appetitivae. Ergo prudentia praestituit | |
| 911 finem virtutibus moralibus.</p> | |
| 912 <p title="II-II q. 47 a. 6 arg. 2"><a name="40962"><span class= | |
| 913 "ref">[40962] IIª-IIae q. 47 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 914 homo excedit res irrationales secundum rationem, sed secundum alia | |
| 915 cum eis communicat. Sic igitur se habent aliae partes hominis ad | |
| 916 rationem sicut se habent creaturae irrationales ad hominem. Sed | |
| 917 homo est finis creaturarum irrationalium ut dicitur in I Politic. | |
| 918 ergo omnes aliae partes hominis ordinantur ad rationem sicut ad | |
| 919 finem. Sed prudentia est recta ratio agibilium, ut dictum est. Ergo | |
| 920 omnia agibilia ordinantur ad prudentiam sicut ad finem. Ipsa ergo | |
| 921 praestituit finem omnibus virtutibus moralibus.</p> | |
| 922 <p title="II-II q. 47 a. 6 arg. 3"><a name="40963"><span class= | |
| 923 "ref">[40963] IIª-IIae q. 47 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 924 proprium est virtutis vel artis seu potentiae ad quam pertinet | |
| 925 finis ut praecipiat aliis virtutibus seu artibus ad quas pertinent | |
| 926 ea quae sunt ad finem. Sed prudentia disponit de aliis virtutibus | |
| 927 moralibus et praecipit eis. Ergo praestituit eis finem.</p> | |
| 928 <p title="II-II q. 47 a. 6 s. c."><a name="40964"><span class= | |
| 929 "ref">[40964] IIª-IIae q. 47 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 930 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod <i>virtus moralis | |
| 931 intentionem finis facit rectam, prudentia autem quae ad hanc</i>. | |
| 932 Ergo ad prudentiam non pertinet praestituere finem virtutibus | |
| 933 moralibus, sed solum disponere de his quae sunt ad finem.</p> | |
| 934 <p title="II-II q. 47 a. 6 co."><a name="40965"><span class= | |
| 935 "ref">[40965] IIª-IIae q. 47 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 936 dicendum quod finis virtutum moralium est bonum humanum. Bonum | |
| 937 autem humanae animae est secundum rationem esse; ut patet per | |
| 938 Dionysium, IV cap. de Div. Nom. Unde necesse est quod fines | |
| 939 moralium virtutum praeexistant in ratione. Sicut autem in ratione | |
| 940 speculativa sunt quaedam ut naturaliter nota, quorum est | |
| 941 intellectus; et quaedam quae per illa innotescunt, scilicet | |
| 942 conclusiones, quarum est scientia, ita in ratione practica | |
| 943 praeexistunt quaedam ut principia naturaliter nota, et huiusmodi | |
| 944 sunt fines virtutum moralium, quia finis se habet in operabilibus | |
| 945 sicut principium in speculativis, ut supra habitum est; et quaedam | |
| 946 sunt in ratione practica ut conclusiones, et huiusmodi sunt ea quae | |
| 947 sunt ad finem, in quae pervenimus ex ipsis finibus. Et horum est | |
| 948 prudentia, applicans universalia principia ad particulares | |
| 949 conclusiones operabilium. Et ideo ad prudentiam non pertinet | |
| 950 praestituere finem virtutibus moralibus, sed solum disponere de his | |
| 951 quae sunt ad finem.</p> | |
| 952 <p title="II-II q. 47 a. 6 ad 1"><a name="40966"><span class= | |
| 953 "ref">[40966] IIª-IIae q. 47 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 954 ergo dicendum quod virtutibus moralibus praestituit finem ratio | |
| 955 naturalis quae dicitur synderesis, ut in primo habitum est, non | |
| 956 autem prudentia, ratione iam dicta.</p> | |
| 957 <p title="II-II q. 47 a. 6 ad 2"><a name="40967"><span class= | |
| 958 "ref">[40967] IIª-IIae q. 47 a. 6 ad 2</span></a> Et per hoc | |
| 959 etiam patet responsio ad secundum.</p> | |
| 960 <p title="II-II q. 47 a. 6 ad 3"><a name="40968"><span class= | |
| 961 "ref">[40968] IIª-IIae q. 47 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 962 dicendum quod finis non pertinet ad virtutes morales tanquam ipsae | |
| 963 praestituant finem, sed quia tendunt in finem a ratione naturali | |
| 964 praestitutum. Ad quod iuvantur per prudentiam, quae eis viam parat, | |
| 965 disponendo ea quae sunt ad finem. Unde relinquitur quod prudentia | |
| 966 sit nobilior virtutibus moralibus, et moveat eas. Sed synderesis | |
| 967 movet prudentiam, sicut intellectus principiorum scientiam.</p> | |
| 968 <br /> | |
| 969 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 970 <p title="II-II q. 47 a. 7 arg. 1"><a name="40969"><span class= | |
| 971 "ref">[40969] IIª-IIae q. 47 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 972 septimum sic proceditur. Videtur quod ad prudentiam non pertineat | |
| 973 invenire medium in virtutibus moralibus. Consequi enim medium est | |
| 974 finis moralium virtutum. Sed prudentia non praestituit finem | |
| 975 moralibus virtutibus, ut ostensum est. Ergo non invenit in eis | |
| 976 medium.</p> | |
| 977 <p title="II-II q. 47 a. 7 arg. 2"><a name="40970"><span class= | |
| 978 "ref">[40970] IIª-IIae q. 47 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 979 illud quod est per se non videtur causam habere, sed ipsum esse est | |
| 980 sui ipsius causa, quia unumquodque dicitur esse per causam suam. | |
| 981 Sed existere in medio convenit virtuti morali per se, quasi positum | |
| 982 in eius definitione, ut ex dictis patet. Non ergo prudentia causat | |
| 983 medium in virtutibus moralibus.</p> | |
| 984 <p title="II-II q. 47 a. 7 arg. 3"><a name="40971"><span class= | |
| 985 "ref">[40971] IIª-IIae q. 47 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 986 prudentia operatur secundum modum rationis. Sed virtus moralis | |
| 987 tendit ad medium per modum naturae, quia ut Tullius dicit, in II | |
| 988 Rhet., <i>virtus est habitus per modum naturae rationi | |
| 989 consentaneus</i>. Ergo prudentia non praestituit medium virtutibus | |
| 990 moralibus.</p> | |
| 991 <p title="II-II q. 47 a. 7 s. c."><a name="40972"><span class= | |
| 992 "ref">[40972] IIª-IIae q. 47 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 993 est quod in supraposita definitione virtutis moralis dicitur quod | |
| 994 <i>est in medietate existens determinata ratione prout sapiens | |
| 995 determinabit</i>.</p> | |
| 996 <p title="II-II q. 47 a. 7 co."><a name="40973"><span class= | |
| 997 "ref">[40973] IIª-IIae q. 47 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 998 dicendum quod hoc ipsum quod est conformari rationi rectae est | |
| 999 finis proprius cuiuslibet moralis virtutis, temperantia enim hoc | |
| 1000 intendit, ne propter concupiscentias homo divertat a ratione; et | |
| 1001 similiter fortitudo ne a recto iudicio rationis divertat propter | |
| 1002 timorem vel audaciam. Et hic finis praestitutus est homini secundum | |
| 1003 naturalem rationem, naturalis enim ratio dictat unicuique ut | |
| 1004 secundum rationem operetur. Sed qualiter et per quae homo in | |
| 1005 operando attingat medium rationis pertinet ad dispositionem | |
| 1006 prudentiae. Licet enim attingere medium sit finis virtutis moralis, | |
| 1007 tamen per rectam dispositionem eorum quae sunt ad finem medium | |
| 1008 invenitur.</p> | |
| 1009 <p title="II-II q. 47 a. 7 ad 1"><a name="40974"><span class= | |
| 1010 "ref">[40974] IIª-IIae q. 47 a. 7 ad 1</span></a> Et per hoc | |
| 1011 patet responsio ad primum.</p> | |
| 1012 <p title="II-II q. 47 a. 7 ad 2"><a name="40975"><span class= | |
| 1013 "ref">[40975] IIª-IIae q. 47 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1014 dicendum quod sicut agens naturale facit ut forma sit in materia, | |
| 1015 non tamen facit ut formae conveniant ea quae per se ei insunt; ita | |
| 1016 etiam prudentia medium constituit in passionibus et operationibus, | |
| 1017 non tamen facit quod medium quaerere conveniat virtuti.</p> | |
| 1018 <p title="II-II q. 47 a. 7 ad 3"><a name="40976"><span class= | |
| 1019 "ref">[40976] IIª-IIae q. 47 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1020 dicendum quod virtus moralis per modum naturae intendit pervenire | |
| 1021 ad medium. Sed quia medium non eodem modo invenitur in omnibus, | |
| 1022 ideo inclinatio naturae, quae semper eodem modo operatur, ad hoc | |
| 1023 non sufficit, sed requiritur ratio prudentiae.</p> | |
| 1024 <br /> | |
| 1025 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1026 <p title="II-II q. 47 a. 8 arg. 1"><a name="40977"><span class= | |
| 1027 "ref">[40977] IIª-IIae q. 47 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 1028 sic proceditur. Videtur quod praecipere non sit principalis actus | |
| 1029 prudentiae. Praecipere enim pertinet ad bona quae sunt fienda. Sed | |
| 1030 Augustinus, XIV de Trin., ponit actum prudentiae praecavere | |
| 1031 insidias. Ergo praecipere non est principalis actus prudentiae.</p> | |
| 1032 <p title="II-II q. 47 a. 8 arg. 2"><a name="40978"><span class= | |
| 1033 "ref">[40978] IIª-IIae q. 47 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1034 philosophus dicit, in VI Ethic., quod <i>prudentis videtur esse | |
| 1035 bene consiliari</i>. Sed alius actus videtur esse consiliari et | |
| 1036 praecipere, ut ex supradictis patet. Ergo prudentiae principalis | |
| 1037 actus non est praecipere.</p> | |
| 1038 <p title="II-II q. 47 a. 8 arg. 3"><a name="40979"><span class= | |
| 1039 "ref">[40979] IIª-IIae q. 47 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1040 praecipere, vel imperare, videtur pertinere ad voluntatem, cuius | |
| 1041 obiectum est finis et quae movet alias potentias animae. Sed | |
| 1042 prudentia non est in voluntate, sed in ratione. Ergo prudentiae | |
| 1043 actus non est praecipere.</p> | |
| 1044 <p title="II-II q. 47 a. 8 s. c."><a name="40980"><span class= | |
| 1045 "ref">[40980] IIª-IIae q. 47 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1046 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentia | |
| 1047 praeceptiva est.</p> | |
| 1048 <p title="II-II q. 47 a. 8 co."><a name="40981"><span class= | |
| 1049 "ref">[40981] IIª-IIae q. 47 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1050 dicendum quod prudentia est recta ratio agibilium, ut supra dictum | |
| 1051 est. Unde oportet quod ille sit praecipuus actus prudentiae qui est | |
| 1052 praecipuus actus rationis agibilium. Cuius quidem sunt tres actus. | |
| 1053 Quorum primus est consiliari, quod pertinet ad inventionem, nam | |
| 1054 consiliari est quaerere, ut supra habitum est. Secundus actus est | |
| 1055 iudicare de inventis, et hic sistit speculativa ratio. Sed practica | |
| 1056 ratio, quae ordinatur ad opus, procedit ulterius et est tertius | |
| 1057 actus eius praecipere, qui quidem actus consistit in applicatione | |
| 1058 consiliatorum et iudicatorum ad operandum. Et quia iste actus est | |
| 1059 propinquior fini rationis practicae, inde est quod iste est | |
| 1060 principalis actus rationis practicae, et per consequens prudentiae. | |
| 1061 Et huius signum est quod perfectio artis consistit in iudicando, | |
| 1062 non autem in praecipiendo. Ideo reputatur melior artifex qui volens | |
| 1063 peccat in arte, quasi habens rectum iudicium, quam qui peccat | |
| 1064 nolens, quod videtur esse ex defectu iudicii. Sed in prudentia est | |
| 1065 e converso, ut dicitur in VI Ethic., imprudentior enim est qui | |
| 1066 volens peccat, quasi deficiens in principali actu prudentiae, qui | |
| 1067 est praecipere, quam qui peccat nolens.</p> | |
| 1068 <p title="II-II q. 47 a. 8 ad 1"><a name="40982"><span class= | |
| 1069 "ref">[40982] IIª-IIae q. 47 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1070 ergo dicendum quod actus praecipiendi se extendit et ad bona | |
| 1071 prosequenda et ad mala cavenda. Et tamen praecavere insidias non | |
| 1072 attribuit Augustinus prudentiae quasi principalem actum ipsius, sed | |
| 1073 quia iste actus prudentiae non manet in patria.</p> | |
| 1074 <p title="II-II q. 47 a. 8 ad 2"><a name="40983"><span class= | |
| 1075 "ref">[40983] IIª-IIae q. 47 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1076 dicendum quod bonitas consilii requiritur ut ea quae sunt bene | |
| 1077 inventa applicentur ad opus. Et ideo praecipere pertinet ad | |
| 1078 prudentiam, quae est bene consiliativa.</p> | |
| 1079 <p title="II-II q. 47 a. 8 ad 3"><a name="40984"><span class= | |
| 1080 "ref">[40984] IIª-IIae q. 47 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1081 dicendum quod movere absolute pertinet ad voluntatem. Sed | |
| 1082 praecipere importat motionem cum quadam ordinatione. Et ideo est | |
| 1083 actus rationis, ut supra dictum est.</p> | |
| 1084 <br /> | |
| 1085 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 1086 <p title="II-II q. 47 a. 9 arg. 1"><a name="40985"><span class= | |
| 1087 "ref">[40985] IIª-IIae q. 47 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum | |
| 1088 sic proceditur. Videtur quod sollicitudo non pertineat ad | |
| 1089 prudentiam. Sollicitudo enim inquietudinem quandam importat, dicit | |
| 1090 enim Isidorus, in libro Etymol., quod sollicitus dicitur qui est | |
| 1091 inquietus. Sed motio maxime pertinet ad vim appetitivam. Ergo et | |
| 1092 sollicitudo. Sed prudentia non est in vi appetitiva, sed in | |
| 1093 ratione, ut supra habitum est. Ergo sollicitudo non pertinet ad | |
| 1094 prudentiam.</p> | |
| 1095 <p title="II-II q. 47 a. 9 arg. 2"><a name="40986"><span class= | |
| 1096 "ref">[40986] IIª-IIae q. 47 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1097 sollicitudini videtur opponi certitudo veritatis, unde dicitur I | |
| 1098 Reg. IX quod Samuel dixit ad Saul, <i>de asinis quas nudiustertius | |
| 1099 perdidisti ne sollicitus sis, quia inventae sunt</i>. Sed certitudo | |
| 1100 veritatis pertinet ad prudentiam, cum sit virtus intellectualis. | |
| 1101 Ergo sollicitudo opponitur prudentiae, magis quam ad eam | |
| 1102 pertineat.</p> | |
| 1103 <p title="II-II q. 47 a. 9 arg. 3"><a name="40987"><span class= | |
| 1104 "ref">[40987] IIª-IIae q. 47 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1105 philosophus dicit, in IV Ethic., quod <i>ad magnanimum pertinet | |
| 1106 pigrum esse et otiosum</i>. Pigritiae autem opponitur sollicitudo. | |
| 1107 Cum ergo prudentia non opponatur magnanimitati, quia bonum non est | |
| 1108 bono contrarium, ut dicitur in Praedic.; videtur quod sollicitudo | |
| 1109 non pertineat ad prudentiam.</p> | |
| 1110 <p title="II-II q. 47 a. 9 s. c."><a name="40988"><span class= | |
| 1111 "ref">[40988] IIª-IIae q. 47 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1112 est quod dicitur I Pet. IV, <i>estote prudentes, et vigilate in | |
| 1113 orationibus</i>. Sed vigilantia est idem sollicitudini. Ergo | |
| 1114 sollicitudo pertinet ad prudentiam.</p> | |
| 1115 <p title="II-II q. 47 a. 9 co."><a name="40989"><span class= | |
| 1116 "ref">[40989] IIª-IIae q. 47 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 1117 dicendum quod, sicut dicit Isidorus, in libro Etymol., sollicitus | |
| 1118 dicitur quasi solers citus, inquantum scilicet aliquis ex quadam | |
| 1119 solertia animi velox est ad prosequendum ea quae sunt agenda. Hoc | |
| 1120 autem pertinet ad prudentiam, cuius praecipuus actus est circa | |
| 1121 agenda praecipere de praeconsiliatis et iudicatis. Unde philosophus | |
| 1122 dicit, in VI Ethic., quod <i>oportet operari quidem velociter | |
| 1123 consiliata, consiliari autem tarde</i>. Et inde est quod | |
| 1124 sollicitudo proprie ad prudentiam pertinet. Et propter hoc | |
| 1125 Augustinus dicit, in libro de moribus Eccles., quod <i>prudentiae | |
| 1126 sunt excubiae atque diligentissima vigilantia ne, subrepente | |
| 1127 paulatim mala suasione, fallamur</i>.</p> | |
| 1128 <p title="II-II q. 47 a. 9 ad 1"><a name="40990"><span class= | |
| 1129 "ref">[40990] IIª-IIae q. 47 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1130 ergo dicendum quod motus pertinet quidem ad vim appetitivam sicut | |
| 1131 ad principium movens, tamen secundum directionem et praeceptum | |
| 1132 rationis, in quo consistit ratio sollicitudinis.</p> | |
| 1133 <p title="II-II q. 47 a. 9 ad 2"><a name="40991"><span class= | |
| 1134 "ref">[40991] IIª-IIae q. 47 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1135 dicendum quod, secundum philosophum, in I Ethic., <i>certitudo non | |
| 1136 est similiter quaerenda in omnibus, sed in unaquaque materia | |
| 1137 secundum proprium modum</i>. Quia vero materiae prudentiae sunt | |
| 1138 singularia contingentia, circa quae sunt operationes humanae, non | |
| 1139 potest certitudo prudentiae tanta esse quod omnino sollicitudo | |
| 1140 tollatur.</p> | |
| 1141 <p title="II-II q. 47 a. 9 ad 3"><a name="40992"><span class= | |
| 1142 "ref">[40992] IIª-IIae q. 47 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1143 dicendum quod magnanimus dicitur esse piger et otiosus, non quia de | |
| 1144 nullo sit sollicitus, sed quia non est superflue sollicitus de | |
| 1145 multis, sed confidit in his de quibus confidendum est, et circa | |
| 1146 illa non superflue sollicitatur. Superfluitas enim timoris et | |
| 1147 diffidentiae facit superfluitatem sollicitudinis, quia timor facit | |
| 1148 consiliativos, ut supra dictum est cum de passione timoris | |
| 1149 ageretur.</p> | |
| 1150 <br /> | |
| 1151 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 1152 <p title="II-II q. 47 a. 10 arg. 1"><a name="40993"><span class= | |
| 1153 "ref">[40993] IIª-IIae q. 47 a. 10 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1154 decimum sic proceditur. Videtur quod prudentia non se extendat ad | |
| 1155 regimen multitudinis, sed solum ad regimen sui ipsius. Dicit enim | |
| 1156 philosophus, in V Ethic., quod virtus relata ad bonum commune est | |
| 1157 iustitia. Sed prudentia differt a iustitia. Ergo prudentia non | |
| 1158 refertur ad bonum commune.</p> | |
| 1159 <p title="II-II q. 47 a. 10 arg. 2"><a name="40994"><span class= | |
| 1160 "ref">[40994] IIª-IIae q. 47 a. 10 arg. 2</span></a> | |
| 1161 Praeterea, ille videtur esse prudens qui sibi ipsi bonum quaerit et | |
| 1162 operatur. Sed frequenter illi qui quaerunt bona communia negligunt | |
| 1163 sua. Ergo non sunt prudentes.</p> | |
| 1164 <p title="II-II q. 47 a. 10 arg. 3"><a name="40995"><span class= | |
| 1165 "ref">[40995] IIª-IIae q. 47 a. 10 arg. 3</span></a> | |
| 1166 Praeterea, prudentia dividitur contra temperantiam et fortitudinem. | |
| 1167 Sed temperantia et fortitudo videntur dici solum per comparationem | |
| 1168 ad bonum proprium. Ergo etiam et prudentia.</p> | |
| 1169 <p title="II-II q. 47 a. 10 s. c."><a name="40996"><span class= | |
| 1170 "ref">[40996] IIª-IIae q. 47 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1171 est quod dominus dicit, Matth. XXIV, <i>quis, putas, est fidelis | |
| 1172 servus et prudens, quem constituit dominus super familiam | |
| 1173 suam?</i></p> | |
| 1174 <p title="II-II q. 47 a. 10 co."><a name="40997"><span class= | |
| 1175 "ref">[40997] IIª-IIae q. 47 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 1176 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., quidam | |
| 1177 posuerunt quod prudentia non se extendit ad bonum commune, sed | |
| 1178 solum ad bonum proprium. Et hoc ideo quia existimabant quod non | |
| 1179 oportet hominem quaerere nisi bonum proprium. Sed haec aestimatio | |
| 1180 repugnat caritati, quae non quaerit quae sua sunt, ut dicitur I ad | |
| 1181 Cor. XIII. Unde et apostolus de seipso dicit, I ad Cor. X, <i>non | |
| 1182 quaerens quod mihi utile sit, sed quod multis, ut salvi fiant</i>. | |
| 1183 Repugnat etiam rationi rectae, quae hoc iudicat, quod bonum commune | |
| 1184 sit melius quam bonum unius. Quia igitur ad prudentiam pertinet | |
| 1185 recte consiliari, iudicare et praecipere de his per quae pervenitur | |
| 1186 ad debitum finem, manifestum est quod prudentia non solum se habet | |
| 1187 ad bonum privatum unius hominis, sed etiam ad bonum commune | |
| 1188 multitudinis.</p> | |
| 1189 <p title="II-II q. 47 a. 10 ad 1"><a name="40998"><span class= | |
| 1190 "ref">[40998] IIª-IIae q. 47 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1191 ergo dicendum quod philosophus ibi loquitur de virtute morali. | |
| 1192 Sicut autem omnis virtus moralis relata ad bonum commune dicitur | |
| 1193 legalis iustitia, ita prudentia relata ad bonum commune vocatur | |
| 1194 politica, ut sic se habeat politica ad iustitiam legalem, sicut se | |
| 1195 habet prudentia simpliciter dicta ad virtutem moralem.</p> | |
| 1196 <p title="II-II q. 47 a. 10 ad 2"><a name="40999"><span class= | |
| 1197 "ref">[40999] IIª-IIae q. 47 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1198 dicendum quod ille qui quaerit bonum commune multitudinis ex | |
| 1199 consequenti etiam quaerit bonum suum, propter duo. Primo quidem, | |
| 1200 quia bonum proprium non potest esse sine bono communi vel familiae | |
| 1201 vel civitatis aut regni. Unde et maximus Valerius dicit de antiquis | |
| 1202 Romanis quod <i>malebant esse pauperes in divite imperio quam | |
| 1203 divites in paupere imperio</i>. Secundo quia, cum homo sit pars | |
| 1204 domus et civitatis, oportet quod homo consideret quid sit sibi | |
| 1205 bonum ex hoc quod est prudens circa bonum multitudinis, bona enim | |
| 1206 dispositio partis accipitur secundum habitudinem ad totum; quia ut | |
| 1207 Augustinus dicit, in libro Confess., <i>turpis est omnis pars suo | |
| 1208 toti non congruens</i>.</p> | |
| 1209 <p title="II-II q. 47 a. 10 ad 3"><a name="41000"><span class= | |
| 1210 "ref">[41000] IIª-IIae q. 47 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1211 dicendum quod etiam temperantia et fortitudo possunt referri ad | |
| 1212 bonum commune, unde de actibus earum dantur praecepta legis, ut | |
| 1213 dicitur in V Ethic. Magis tamen prudentia et iustitia, quae | |
| 1214 pertinent ad partem rationalem, ad quam directe pertinent communia, | |
| 1215 sicut ad partem sensitivam pertinent singularia.</p> | |
| 1216 <br /> | |
| 1217 <div class="E">Articulus 11</div> | |
| 1218 <p title="II-II q. 47 a. 11 arg. 1"><a name="41001"><span class= | |
| 1219 "ref">[41001] IIª-IIae q. 47 a. 11 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1220 undecimum sic proceditur. Videtur quod prudentia quae est respectu | |
| 1221 boni proprii sit eadem specie cum ea quae se extendit ad bonum | |
| 1222 commune. Dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod <i>politica et | |
| 1223 prudentia idem habitus est, esse autem non idem ipsis</i>.</p> | |
| 1224 <p title="II-II q. 47 a. 11 arg. 2"><a name="41002"><span class= | |
| 1225 "ref">[41002] IIª-IIae q. 47 a. 11 arg. 2</span></a> | |
| 1226 Praeterea, philosophus dicit, in III Polit., quod <i>eadem est | |
| 1227 virtus boni viri et boni principis</i>. Sed politica maxime est in | |
| 1228 principe, in quo est sicut architectonica. Cum ergo prudentia sit | |
| 1229 virtus boni viri, videtur quod sit idem habitus prudentia et | |
| 1230 politica.</p> | |
| 1231 <p title="II-II q. 47 a. 11 arg. 3"><a name="41003"><span class= | |
| 1232 "ref">[41003] IIª-IIae q. 47 a. 11 arg. 3</span></a> | |
| 1233 Praeterea, ea quorum unum ordinatur ad aliud non diversificant | |
| 1234 speciem aut substantiam habitus. Sed bonum proprium, quod pertinet | |
| 1235 ad prudentiam simpliciter dictam, ordinatur ad bonum commune, quod | |
| 1236 pertinet ad politicam. Ergo politica et prudentia neque differunt | |
| 1237 specie, neque secundum habitus substantiam.</p> | |
| 1238 <p title="II-II q. 47 a. 11 s. c."><a name="41004"><span class= | |
| 1239 "ref">[41004] IIª-IIae q. 47 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1240 est quod diversae scientiae sunt politica, quae ordinatur ad bonum | |
| 1241 commune civitatis; et oeconomica, quae est de his quae pertinent ad | |
| 1242 bonum commune domus vel familiae; et monastica, quae est de his | |
| 1243 quae pertinent ad bonum unius personae. Ergo pari ratione et | |
| 1244 prudentiae sunt species diversae secundum hanc diversitatem | |
| 1245 materiae.</p> | |
| 1246 <p title="II-II q. 47 a. 11 co."><a name="41005"><span class= | |
| 1247 "ref">[41005] IIª-IIae q. 47 a. 11 co.</span></a> Respondeo | |
| 1248 dicendum quod, sicut supra dictum est, species habituum | |
| 1249 diversificantur secundum diversitatem obiecti quae attenditur penes | |
| 1250 rationem formalem ipsius. Ratio autem formalis omnium quae sunt ad | |
| 1251 finem attenditur ex parte finis; sicut ex supradictis patet. Et | |
| 1252 ideo necesse est quod ex relatione ad diversos fines | |
| 1253 diversificentur species habitus. Diversi autem fines sunt bonum | |
| 1254 proprium unius, et bonum familiae, et bonum civitatis et regni. | |
| 1255 Unde necesse est quod et prudentiae differant specie secundum | |
| 1256 differentiam horum finium, ut scilicet una sit prudentia | |
| 1257 simpliciter dicta, quae ordinatur ad bonum proprium; alia autem | |
| 1258 oeconomica, quae ordinatur ad bonum commune domus vel familiae; et | |
| 1259 tertia politica, quae ordinatur ad bonum commune civitatis vel | |
| 1260 regni.</p> | |
| 1261 <p title="II-II q. 47 a. 11 ad 1"><a name="41006"><span class= | |
| 1262 "ref">[41006] IIª-IIae q. 47 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1263 ergo dicendum quod philosophus non intendit dicere quod politica | |
| 1264 sit idem secundum substantiam habitus cuilibet prudentiae, sed | |
| 1265 prudentiae quae ordinatur ad bonum commune. Quae quidem prudentia | |
| 1266 dicitur secundum communem rationem prudentiae, prout scilicet est | |
| 1267 quaedam recta ratio agibilium, dicitur autem politica secundum | |
| 1268 ordinem ad bonum commune.</p> | |
| 1269 <p title="II-II q. 47 a. 11 ad 2"><a name="41007"><span class= | |
| 1270 "ref">[41007] IIª-IIae q. 47 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1271 dicendum quod, sicut philosophus ibidem dicit, <i>ad bonum virum | |
| 1272 pertinet posse bene principari et bene subiici</i>. Et ideo in | |
| 1273 virtute boni viri includitur etiam virtus principis. Sed virtus | |
| 1274 principis et subditi differt specie, sicut etiam virtus viri et | |
| 1275 mulieris, ut ibidem dicitur.</p> | |
| 1276 <p title="II-II q. 47 a. 11 ad 3"><a name="41008"><span class= | |
| 1277 "ref">[41008] IIª-IIae q. 47 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1278 dicendum quod etiam diversi fines quorum unus ordinatur ad alium | |
| 1279 diversificant speciem habitus, sicut equestris et militaris et | |
| 1280 civilis differunt specie, licet finis unius ordinetur ad finem | |
| 1281 alterius. Et similiter, licet bonum unius ordinetur ad bonum | |
| 1282 multitudinis, tamen hoc non impedit quin talis diversitas faciat | |
| 1283 habitus differre specie. Sed ex hoc sequitur quod habitus qui | |
| 1284 ordinatur ad finem ultimum sit principalior, et imperet aliis | |
| 1285 habitibus.</p> | |
| 1286 <br /> | |
| 1287 <div class="E">Articulus 12</div> | |
| 1288 <p title="II-II q. 47 a. 12 arg. 1"><a name="41009"><span class= | |
| 1289 "ref">[41009] IIª-IIae q. 47 a. 12 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1290 duodecimum sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit in | |
| 1291 subditis, sed solum in principibus. Dicit enim philosophus, in III | |
| 1292 Polit., quod <i>prudentia sola est propria virtus principis, aliae | |
| 1293 autem virtutes sunt communes subditorum et principum. Subditi autem | |
| 1294 non est virtus prudentia, sed opinio vera</i>.</p> | |
| 1295 <p title="II-II q. 47 a. 12 arg. 2"><a name="41010"><span class= | |
| 1296 "ref">[41010] IIª-IIae q. 47 a. 12 arg. 2</span></a> | |
| 1297 Praeterea, in I Polit. dicitur quod <i>servus omnino non habet quid | |
| 1298 consiliativum</i>. Sed prudentia facit bene consiliativos; ut | |
| 1299 dicitur in VI Ethic. Ergo prudentia non competit servis, seu | |
| 1300 subditis.</p> | |
| 1301 <p title="II-II q. 47 a. 12 arg. 3"><a name="41011"><span class= | |
| 1302 "ref">[41011] IIª-IIae q. 47 a. 12 arg. 3</span></a> | |
| 1303 Praeterea, prudentia est praeceptiva, ut supra dictum est. Sed | |
| 1304 praecipere non pertinet ad servos vel subditos, sed solum ad | |
| 1305 principes. Ergo prudentia non est in subditis, sed solum in | |
| 1306 principibus.</p> | |
| 1307 <p title="II-II q. 47 a. 12 s. c."><a name="41012"><span class= | |
| 1308 "ref">[41012] IIª-IIae q. 47 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1309 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod prudentiae politicae | |
| 1310 sunt duae species, una quae est legum positiva, quae pertinet ad | |
| 1311 principes; alia quae retinet commune nomen politicae, quae est | |
| 1312 circa singularia. Huiusmodi autem singularia peragere pertinet | |
| 1313 etiam ad subditos. Ergo prudentia non solum est principum, sed | |
| 1314 etiam subditorum.</p> | |
| 1315 <p title="II-II q. 47 a. 12 co."><a name="41013"><span class= | |
| 1316 "ref">[41013] IIª-IIae q. 47 a. 12 co.</span></a> Respondeo | |
| 1317 dicendum quod prudentia in ratione est. Regere autem et gubernare | |
| 1318 proprie rationis est. Et ideo unusquisque inquantum participat de | |
| 1319 regimine et gubernatione, intantum convenit sibi habere rationem et | |
| 1320 prudentiam. Manifestum est autem quod subditi inquantum est | |
| 1321 subditus, et servi inquantum est servus, non est regere et | |
| 1322 gubernare, sed magis regi et gubernari. Et ideo prudentia non est | |
| 1323 virtus servi inquantum est servus, nec subditi inquantum est | |
| 1324 subditus. Sed quia quilibet homo, inquantum est rationalis, | |
| 1325 participat aliquid de regimine secundum arbitrium rationis, | |
| 1326 intantum convenit ei prudentiam habere. Unde manifestum est quod | |
| 1327 prudentia quidem in principe est ad modum artis architectonicae, ut | |
| 1328 dicitur in VI Ethic., in subditis autem ad modum artis manu | |
| 1329 operantis.</p> | |
| 1330 <p title="II-II q. 47 a. 12 ad 1"><a name="41014"><span class= | |
| 1331 "ref">[41014] IIª-IIae q. 47 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1332 ergo dicendum quod verbum philosophi est intelligendum per se | |
| 1333 loquendo, quia scilicet virtus prudentiae non est virtus subditi | |
| 1334 inquantum huiusmodi.</p> | |
| 1335 <p title="II-II q. 47 a. 12 ad 2"><a name="41015"><span class= | |
| 1336 "ref">[41015] IIª-IIae q. 47 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1337 dicendum quod servus non habet consiliativum inquantum est servus, | |
| 1338 sic enim est instrumentum domini. Est tamen consiliativus inquantum | |
| 1339 est animal rationale.</p> | |
| 1340 <p title="II-II q. 47 a. 12 ad 3"><a name="41016"><span class= | |
| 1341 "ref">[41016] IIª-IIae q. 47 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1342 dicendum quod per prudentiam homo non solum praecipit aliis, sed | |
| 1343 etiam sibi ipsi, prout scilicet ratio dicitur praecipere | |
| 1344 inferioribus viribus.</p> | |
| 1345 <br /> | |
| 1346 <div class="E">Articulus 13</div> | |
| 1347 <p title="II-II q. 47 a. 13 arg. 1"><a name="41017"><span class= | |
| 1348 "ref">[41017] IIª-IIae q. 47 a. 13 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1349 decimumtertium sic proceditur. Videtur quod prudentia possit esse | |
| 1350 in peccatoribus. Dicit enim dominus, Luc. XVI, <i>filii huius | |
| 1351 saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt</i>. Sed | |
| 1352 filii huius saeculi sunt peccatores. Ergo in peccatoribus potest | |
| 1353 esse prudentia.</p> | |
| 1354 <p title="II-II q. 47 a. 13 arg. 2"><a name="41018"><span class= | |
| 1355 "ref">[41018] IIª-IIae q. 47 a. 13 arg. 2</span></a> | |
| 1356 Praeterea, fides est nobilior virtus quam prudentia. Sed fides | |
| 1357 potest esse in peccatoribus. Ergo et prudentia.</p> | |
| 1358 <p title="II-II q. 47 a. 13 arg. 3"><a name="41019"><span class= | |
| 1359 "ref">[41019] IIª-IIae q. 47 a. 13 arg. 3</span></a> | |
| 1360 Praeterea, prudentis hoc opus maxime dicimus, bene consiliari; ut | |
| 1361 dicitur in VI Ethic. Sed multi peccatores sunt boni consilii. Ergo | |
| 1362 multi peccatores habent prudentiam.</p> | |
| 1363 <p title="II-II q. 47 a. 13 s. c."><a name="41020"><span class= | |
| 1364 "ref">[41020] IIª-IIae q. 47 a. 13 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1365 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., <i>impossibile prudentem | |
| 1366 esse non entem bonum</i>. Sed nullus peccator est bonus. Ergo | |
| 1367 nullus peccator est prudens.</p> | |
| 1368 <p title="II-II q. 47 a. 13 co."><a name="41021"><span class= | |
| 1369 "ref">[41021] IIª-IIae q. 47 a. 13 co.</span></a> Respondeo | |
| 1370 dicendum quod prudentia dicitur tripliciter. Est enim quaedam | |
| 1371 prudentia falsa, vel per similitudinem dicta. Cum enim prudens sit | |
| 1372 qui bene disponit ea quae sunt agenda propter aliquem bonum finem, | |
| 1373 ille qui propter malum finem aliqua disponit congruentia illi fini | |
| 1374 habet falsam prudentiam, inquantum illud quod accipit pro fine non | |
| 1375 est vere bonum, sed secundum similitudinem, sicut dicitur aliquis | |
| 1376 bonus latro. Hoc enim modo potest secundum similitudinem dici | |
| 1377 prudens latro qui convenientes vias adinvenit ad latrocinandum. Et | |
| 1378 huiusmodi est prudentia de qua apostolus dicit, ad Rom. VIII, | |
| 1379 <i>prudentia carnis mors est</i>, quae scilicet finem ultimum | |
| 1380 constituit in delectatione carnis. Secunda autem prudentia est | |
| 1381 quidem vera, quia adinvenit vias accommodatas ad finem vere bonum; | |
| 1382 sed est imperfecta, duplici ratione. Uno modo, quia illud bonum | |
| 1383 quod accipit pro fine non est communis finis totius humanae vitae, | |
| 1384 sed alicuius specialis negotii, puta cum aliquis adinvenit vias | |
| 1385 accommodatas ad negotiandum vel ad navigandum, dicitur prudens | |
| 1386 negotiator vel nauta. Alio modo, quia deficit in principali actu | |
| 1387 prudentiae, puta cum aliquis bene consiliatur et recte iudicat | |
| 1388 etiam de his quae pertinent ad totam vitam, sed non efficaciter | |
| 1389 praecipit. Tertia autem prudentia est et vera et perfecta, quae ad | |
| 1390 bonum finem totius vitae recte consiliatur, iudicat et praecipit. | |
| 1391 Et haec sola dicitur prudentia simpliciter. Quae in peccatoribus | |
| 1392 esse non potest. Prima autem prudentia est in solis peccatoribus. | |
| 1393 Prudentia autem imperfecta est communis bonis et malis, maxime illa | |
| 1394 quae est imperfecta propter finem particularem. Nam illa quae est | |
| 1395 imperfecta propter defectum principalis actus etiam non est nisi in | |
| 1396 malis.</p> | |
| 1397 <p title="II-II q. 47 a. 13 ad 1"><a name="41022"><span class= | |
| 1398 "ref">[41022] IIª-IIae q. 47 a. 13 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1399 ergo dicendum quod illud verbum domini intelligitur de prima | |
| 1400 prudentia. Unde non dicitur simpliciter quod sint prudentes; sed | |
| 1401 quod sint prudentes in generatione sua.</p> | |
| 1402 <p title="II-II q. 47 a. 13 ad 2"><a name="41023"><span class= | |
| 1403 "ref">[41023] IIª-IIae q. 47 a. 13 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1404 dicendum quod fides in sui ratione non importat aliquam | |
| 1405 conformitatem ad appetitum rectorum operum, sed ratio fidei | |
| 1406 consistit in sola cognitione. Sed prudentia importat ordinem ad | |
| 1407 appetitum rectum. Tum quia principia prudentiae sunt fines | |
| 1408 operabilium, de quibus aliquis habet rectam aestimationem per | |
| 1409 habitus virtutum moralium, quae faciunt appetitum rectum, unde | |
| 1410 prudentia non potest esse sine virtutibus moralibus, ut supra | |
| 1411 ostensum est. Tum etiam quia prudentia est praeceptiva rectorum | |
| 1412 operum, quod non contingit nisi existente appetitu recto. Unde | |
| 1413 fides licet sit nobilior quam prudentia propter obiectum, tamen | |
| 1414 prudentia secundum sui rationem magis repugnat peccato, quod | |
| 1415 procedit ex perversitate appetitus.</p> | |
| 1416 <p title="II-II q. 47 a. 13 ad 3"><a name="41024"><span class= | |
| 1417 "ref">[41024] IIª-IIae q. 47 a. 13 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1418 dicendum quod peccatores possunt quidem esse bene consiliativi ad | |
| 1419 aliquem finem malum, vel ad aliquod particulare bonum, ad finem | |
| 1420 autem bonum totius vitae non sunt bene consiliativi perfecte, quia | |
| 1421 consilium ad effectum non perducunt. Unde non est in eis prudentia, | |
| 1422 quae se habet solum ad bonum, sed sicut philosophus dicit, in VI | |
| 1423 Ethic., est in talibus deinotica idest naturalis industria, quae se | |
| 1424 habet ad bonum et ad malum; vel astutia, quae se habet solum ad | |
| 1425 malum, quam supra diximus falsam prudentiam vel prudentiam | |
| 1426 carnis.</p> | |
| 1427 <br /> | |
| 1428 <div class="E">Articulus 14</div> | |
| 1429 <p title="II-II q. 47 a. 14 arg. 1"><a name="41025"><span class= | |
| 1430 "ref">[41025] IIª-IIae q. 47 a. 14 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1431 decimumquartum sic proceditur. Videtur quod prudentia non sit in | |
| 1432 omnibus habentibus gratiam. Ad prudentiam enim requiritur industria | |
| 1433 quaedam, per quam sciant bene providere quae agenda sunt. Sed multi | |
| 1434 habentes gratiam carent tali industria. Ergo non omnes habentes | |
| 1435 gratiam habent prudentiam.</p> | |
| 1436 <p title="II-II q. 47 a. 14 arg. 2"><a name="41026"><span class= | |
| 1437 "ref">[41026] IIª-IIae q. 47 a. 14 arg. 2</span></a> | |
| 1438 Praeterea, prudens dicitur qui est bene consiliativus, ut dictum | |
| 1439 est. Sed multi habent gratiam qui non sunt bene consiliativi, sed | |
| 1440 necesse habent regi consilio alieno. Ergo non omnes habentes | |
| 1441 gratiam habent prudentiam.</p> | |
| 1442 <p title="II-II q. 47 a. 14 arg. 3"><a name="41027"><span class= | |
| 1443 "ref">[41027] IIª-IIae q. 47 a. 14 arg. 3</span></a> | |
| 1444 Praeterea, philosophus dicit, in III Topic., quod <i>iuvenes non | |
| 1445 constat esse prudentes</i>. Sed multi iuvenes habent gratiam. Ergo | |
| 1446 prudentia non invenitur in omnibus gratiam habentibus.</p> | |
| 1447 <p title="II-II q. 47 a. 14 s. c."><a name="41028"><span class= | |
| 1448 "ref">[41028] IIª-IIae q. 47 a. 14 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1449 est quod nullus habet gratiam nisi sit virtuosus. Sed nullus potest | |
| 1450 esse virtuosus nisi habeat prudentiam, dicit enim Gregorius, in II | |
| 1451 Moral., quod <i>ceterae virtutes, nisi ea quae appetunt prudenter | |
| 1452 agant, virtutes esse nequaquam possunt</i>. Ergo omnes habentes | |
| 1453 gratiam habent prudentiam.</p> | |
| 1454 <p title="II-II q. 47 a. 14 co."><a name="41029"><span class= | |
| 1455 "ref">[41029] IIª-IIae q. 47 a. 14 co.</span></a> Respondeo | |
| 1456 dicendum quod necesse est virtutes esse connexas, ita ut qui unam | |
| 1457 habet omnes habeat, ut supra ostensum est. Quicumque autem habet | |
| 1458 gratiam habet caritatem. Unde necesse est quod habeat omnes alias | |
| 1459 virtutes. Et ita, cum prudentia sit virtus, ut ostensum est, | |
| 1460 necesse est quod habeat prudentiam.</p> | |
| 1461 <p title="II-II q. 47 a. 14 ad 1"><a name="41030"><span class= | |
| 1462 "ref">[41030] IIª-IIae q. 47 a. 14 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1463 ergo dicendum quod duplex est industria. Una quidem quae est | |
| 1464 sufficiens ad ea quae sunt de necessitate salutis. Et talis | |
| 1465 industria datur omnibus habentibus gratiam, quos unctio docet de | |
| 1466 omnibus, ut dicitur I Ioan. II. Est autem alia industria plenior, | |
| 1467 per quam aliquis sibi et aliis potest providere, non solum de his | |
| 1468 quae sunt necessaria ad salutem sed etiam de quibuscumque | |
| 1469 pertinentibus ad humanam vitam. Et talis industria non est in | |
| 1470 omnibus habentibus gratiam.</p> | |
| 1471 <p title="II-II q. 47 a. 14 ad 2"><a name="41031"><span class= | |
| 1472 "ref">[41031] IIª-IIae q. 47 a. 14 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1473 dicendum quod illi qui indigent regi consilio alieno saltem in hoc | |
| 1474 sibi ipsis consulere sciunt, si gratiam habent, ut aliorum | |
| 1475 requirant consilia, et discernant consilia bona a malis.</p> | |
| 1476 <p title="II-II q. 47 a. 14 ad 3"><a name="41032"><span class= | |
| 1477 "ref">[41032] IIª-IIae q. 47 a. 14 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1478 dicendum quod prudentia acquisita causatur ex exercitio actuum, | |
| 1479 unde <i>indiget ad sui generationem experimento et tempore</i>, ut | |
| 1480 dicitur in II Ethic. Unde non potest esse in iuvenibus nec secundum | |
| 1481 habitum nec secundum actum. Sed prudentia gratuita causatur ex | |
| 1482 infusione divina. Unde in pueris baptizatis nondum habentibus usum | |
| 1483 rationis est prudentia secundum habitum, sed non secundum actum, | |
| 1484 sicut et in amentibus. In his autem qui iam habent usum rationis | |
| 1485 est etiam secundum actum quantum ad ea quae sunt de necessitate | |
| 1486 salutis, sed per exercitium meretur augmentum quousque perficiatur, | |
| 1487 sicut et ceterae virtutes. Unde et apostolus dicit, ad Heb. V, quod | |
| 1488 <i>perfectorum est solidus cibus, qui pro consuetudine exercitatos | |
| 1489 habent sensus ad discretionem boni et mali</i>.</p> | |
| 1490 <br /> | |
| 1491 <div class="E">Articulus 15</div> | |
| 1492 <p title="II-II q. 47 a. 15 arg. 1"><a name="41033"><span class= | |
| 1493 "ref">[41033] IIª-IIae q. 47 a. 15 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1494 decimumquintum sic proceditur. Videtur quod prudentia insit nobis a | |
| 1495 natura. Dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod ea quae | |
| 1496 pertinent ad prudentiam naturalia videntur esse, scilicet synesis, | |
| 1497 gnome et huiusmodi, non autem ea quae pertinent ad sapientiam | |
| 1498 speculativam. Sed eorum quae sunt unius generis eadem est originis | |
| 1499 ratio. Ergo etiam prudentia inest nobis a natura.</p> | |
| 1500 <p title="II-II q. 47 a. 15 arg. 2"><a name="41034"><span class= | |
| 1501 "ref">[41034] IIª-IIae q. 47 a. 15 arg. 2</span></a> | |
| 1502 Praeterea, aetatum variatio est secundum naturam. Sed prudentia | |
| 1503 consequitur aetates, secundum illud Iob XII, <i>in antiquis est | |
| 1504 sapientia, et in multo tempore prudentia</i>. Ergo prudentia est | |
| 1505 naturalis.</p> | |
| 1506 <p title="II-II q. 47 a. 15 arg. 3"><a name="41035"><span class= | |
| 1507 "ref">[41035] IIª-IIae q. 47 a. 15 arg. 3</span></a> | |
| 1508 Praeterea, prudentia magis convenit naturae humanae quam naturae | |
| 1509 brutorum animalium. Sed bruta animalia habent quasdam naturales | |
| 1510 prudentias; ut patet per philosophum, in VIII de historiis Animal. | |
| 1511 Ergo prudentia est naturalis.</p> | |
| 1512 <p title="II-II q. 47 a. 15 s. c."><a name="41036"><span class= | |
| 1513 "ref">[41036] IIª-IIae q. 47 a. 15 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1514 est quod philosophus dicit, in II Ethic., quod <i>virtus | |
| 1515 intellectualis plurimum ex doctrina habet et generationem et | |
| 1516 augmentum, ideo experimento indiget et tempore</i>. Sed prudentia | |
| 1517 est virtus intellectualis, ut supra habitum est. Ergo prudentia non | |
| 1518 inest nobis a natura, sed ex doctrina et experimento.</p> | |
| 1519 <p title="II-II q. 47 a. 15 co."><a name="41037"><span class= | |
| 1520 "ref">[41037] IIª-IIae q. 47 a. 15 co.</span></a> Respondeo | |
| 1521 dicendum quod, sicut ex praemissis patet, prudentia includit | |
| 1522 cognitionem et universalium et singularium operabilium, ad quae | |
| 1523 prudens universalia principia applicat. Quantum igitur ad | |
| 1524 universalem cognitionem, eadem ratio est de prudentia et de | |
| 1525 scientia speculativa. Quia utriusque prima principia universalia | |
| 1526 sunt naturaliter nota, ut ex supradictis patet, nisi quod principia | |
| 1527 communia prudentiae sunt magis connaturalia homini; ut enim | |
| 1528 philosophus dicit, in X Ethic., <i>vita quae est secundum | |
| 1529 speculationem est melior quam quae est secundum hominem</i>. Sed | |
| 1530 alia principia universalia posteriora, sive sint rationis | |
| 1531 speculativae sive practicae, non habentur per naturam, sed per | |
| 1532 inventionem secundum viam experimenti, vel per disciplinam. Quantum | |
| 1533 autem ad particularem cognitionem eorum circa quae operatio | |
| 1534 consistit est iterum distinguendum. Quia operatio consistit circa | |
| 1535 aliquid vel sicut circa finem; vel sicut circa ea quae sunt ad | |
| 1536 finem. Fines autem recti humanae vitae sunt determinati. Et ideo | |
| 1537 potest esse naturalis inclinatio respectu horum finium, sicut supra | |
| 1538 dictum est quod quidam habent ex naturali dispositione quasdam | |
| 1539 virtutes quibus inclinantur ad rectos fines, et per consequens | |
| 1540 etiam habent naturaliter rectum iudicium de huiusmodi finibus. Sed | |
| 1541 ea quae sunt ad finem in rebus humanis non sunt determinata, sed | |
| 1542 multipliciter diversificantur secundum diversitatem personarum et | |
| 1543 negotiorum. Unde quia inclinatio naturae semper est ad aliquid | |
| 1544 determinatum, talis cognitio non potest homini inesse naturaliter, | |
| 1545 licet ex naturali dispositione unus sit aptior ad huiusmodi | |
| 1546 discernenda quam alius; sicut etiam accidit circa conclusiones | |
| 1547 speculativarum scientiarum. Quia igitur prudentia non est circa | |
| 1548 fines, sed circa ea quae sunt ad finem, ut supra habitum est; ideo | |
| 1549 prudentia non est naturalis.</p> | |
| 1550 <p title="II-II q. 47 a. 15 ad 1"><a name="41038"><span class= | |
| 1551 "ref">[41038] IIª-IIae q. 47 a. 15 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1552 ergo dicendum quod philosophus ibi loquitur de pertinentibus ad | |
| 1553 prudentiam secundum quod ordinantur ad fines, unde supra | |
| 1554 praemiserat quod principia sunt eius quod est cuius gratia, idest | |
| 1555 finis. Et propter hoc non facit mentionem de eubulia, quae est | |
| 1556 consiliativa eorum quae sunt ad finem.</p> | |
| 1557 <p title="II-II q. 47 a. 15 ad 2"><a name="41039"><span class= | |
| 1558 "ref">[41039] IIª-IIae q. 47 a. 15 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1559 dicendum quod prudentia magis est in senibus non solum propter | |
| 1560 naturalem dispositionem, quietatis motibus passionum sensibilium, | |
| 1561 sed etiam propter experientiam longi temporis.</p> | |
| 1562 <p title="II-II q. 47 a. 15 ad 3"><a name="41040"><span class= | |
| 1563 "ref">[41040] IIª-IIae q. 47 a. 15 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1564 dicendum quod in brutis animalibus sunt determinatae viae | |
| 1565 perveniendi ad finem, unde videmus quod omnia animalia eiusdem | |
| 1566 speciei similiter operantur. Sed hoc non potest esse in homine, | |
| 1567 propter rationem eius, quae, cum sit cognoscitiva universalium, ad | |
| 1568 infinita singularia se extendit.</p> | |
| 1569 <br /> | |
| 1570 <div class="E">Articulus 16</div> | |
| 1571 <p title="II-II q. 47 a. 16 arg. 1"><a name="41041"><span class= | |
| 1572 "ref">[41041] IIª-IIae q. 47 a. 16 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1573 decimumsextum sic proceditur. Videtur quod prudentia possit amitti | |
| 1574 per oblivionem. Scientia enim, cum sit necessariorum, est certior | |
| 1575 quam prudentia, quae est contingentium operabilium. Sed scientia | |
| 1576 amittitur per oblivionem. Ergo multo magis prudentia.</p> | |
| 1577 <p title="II-II q. 47 a. 16 arg. 2"><a name="41042"><span class= | |
| 1578 "ref">[41042] IIª-IIae q. 47 a. 16 arg. 2</span></a> | |
| 1579 Praeterea, sicut philosophus dicit, in II Ethic., <i>virtus ex | |
| 1580 eisdem generatur et corrumpitur contrario modo factis</i>. Sed ad | |
| 1581 generationem prudentiae necessarium est experimentum, quod fit ex | |
| 1582 multis memoriis, ut dicitur in principio Metaphys. Ergo, cum | |
| 1583 oblivio memoriae opponatur, videtur quod prudentia per oblivionem | |
| 1584 possit amitti.</p> | |
| 1585 <p title="II-II q. 47 a. 16 arg. 3"><a name="41043"><span class= | |
| 1586 "ref">[41043] IIª-IIae q. 47 a. 16 arg. 3</span></a> | |
| 1587 Praeterea, prudentia non est sine cognitione universalium. Sed | |
| 1588 universalium cognitio potest per oblivionem amitti. Ergo et | |
| 1589 prudentia.</p> | |
| 1590 <p title="II-II q. 47 a. 16 s. c."><a name="41044"><span class= | |
| 1591 "ref">[41044] IIª-IIae q. 47 a. 16 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1592 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod <i>oblivio est | |
| 1593 artis, et non prudentiae</i>.</p> | |
| 1594 <p title="II-II q. 47 a. 16 co."><a name="41045"><span class= | |
| 1595 "ref">[41045] IIª-IIae q. 47 a. 16 co.</span></a> Respondeo | |
| 1596 dicendum quod oblivio respicit cognitionem tantum. Et ideo per | |
| 1597 oblivionem potest aliquis artem totaliter perdere, et similiter | |
| 1598 scientiam, quae in ratione consistunt. Sed prudentia non consistit | |
| 1599 in sola cognitione, sed etiam in appetitu, quia ut dictum est, | |
| 1600 principalis eius actus est praecipere, quod est applicare | |
| 1601 cognitionem habitam ad appetendum et operandum. Et ideo prudentia | |
| 1602 non directe tollitur per oblivionem, sed magis corrumpitur per | |
| 1603 passiones, dicit enim philosophus, in VI Ethic., quod | |
| 1604 <i>delectabile et triste pervertit existimationem prudentiae</i>. | |
| 1605 Unde Dan. XIII dicitur, <i>species decepit te, et concupiscentia | |
| 1606 subvertit cor tuum</i>; et Exod. XXIII dicitur, <i>ne accipias | |
| 1607 munera, quae excaecant etiam prudentes</i>. Oblivio tamen potest | |
| 1608 impedire prudentiam, inquantum procedit ad praecipiendum ex aliqua | |
| 1609 cognitione, quae per oblivionem tolli potest.</p> | |
| 1610 <p title="II-II q. 47 a. 16 ad 1"><a name="41046"><span class= | |
| 1611 "ref">[41046] IIª-IIae q. 47 a. 16 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1612 ergo dicendum quod scientia est in sola ratione. Unde de ea est | |
| 1613 alia ratio, ut supra dictum est.</p> | |
| 1614 <p title="II-II q. 47 a. 16 ad 2"><a name="41047"><span class= | |
| 1615 "ref">[41047] IIª-IIae q. 47 a. 16 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1616 dicendum quod experimentum prudentiae non acquiritur ex sola | |
| 1617 memoria, sed ex exercitio recte praecipiendi.</p> | |
| 1618 <p title="II-II q. 47 a. 16 ad 3"><a name="41048"><span class= | |
| 1619 "ref">[41048] IIª-IIae q. 47 a. 16 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1620 dicendum quod prudentia principaliter consistit non in cognitione | |
| 1621 universalium, sed in applicatione ad opera, ut dictum est. Et ideo | |
| 1622 oblivio universalis cognitionis non corrumpit id quod est | |
| 1623 principale in prudentia, sed aliquid impedimentum ei affert, ut | |
| 1624 dictum est.</p> | |
| 1625 <br /> | |
| 1626 <div class="D">Quaestio 48</div> | |
| 1627 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1628 <p title="II-II q. 48 pr."><a name="41049"><span class= | |
| 1629 "ref">[41049] IIª-IIae q. 48 pr.</span></a> Deinde | |
| 1630 considerandum est de partibus prudentiae. Et circa hoc quaeruntur | |
| 1631 quatuor, primo, quae sint partes prudentiae; secundo, de partibus | |
| 1632 quasi integralibus eius; tertio, de partibus subiectivis eius; | |
| 1633 quarto, de partibus potentialibus.</p> | |
| 1634 <p title="II-II q. 48 arg. 1"><a name="41050"><span class= | |
| 1635 "ref">[41050] IIª-IIae q. 48 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1636 proceditur. Videtur quod inconvenienter assignentur partes | |
| 1637 prudentiae. Tullius enim, in II Rhet., ponit tres partes | |
| 1638 prudentiae, scilicet memoriam, intelligentiam et providentiam. | |
| 1639 Macrobius autem, secundum sententiam Plotini, attribuit prudentiae | |
| 1640 sex, scilicet rationem, intellectum, circumspectionem, | |
| 1641 providentiam, docilitatem et cautionem. Aristoteles autem, in VI | |
| 1642 Ethic., dicit ad prudentiam pertinere eubuliam, synesim et gnomen. | |
| 1643 Facit etiam mentionem circa prudentiam de Eustochia et solertia, | |
| 1644 sensu et intellectu. Quidam autem alius philosophus Graecus dicit | |
| 1645 quod ad prudentiam decem pertinent, scilicet eubulia, solertia, | |
| 1646 providentia, regnativa, militaris, politica, oeconomica, | |
| 1647 dialectica, rhetorica, physica. Ergo videtur quod vel una | |
| 1648 assignatio sit superflua, vel alia diminuta.</p> | |
| 1649 <p title="II-II q. 48 arg. 2"><a name="41051"><span class= | |
| 1650 "ref">[41051] IIª-IIae q. 48 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1651 prudentia dividitur contra scientiam. Sed politica, oeconomica, | |
| 1652 dialectica, rhetorica, physica sunt quaedam scientiae. Non ergo | |
| 1653 sunt partes prudentiae.</p> | |
| 1654 <p title="II-II q. 48 arg. 3"><a name="41052"><span class= | |
| 1655 "ref">[41052] IIª-IIae q. 48 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1656 partes non excedunt totum. Sed memoria intellectiva, vel | |
| 1657 intelligentia, ratio, sensus et docilitas non solum pertinent ad | |
| 1658 prudentiam, sed etiam ad omnes habitus cognoscitivos. Ergo non | |
| 1659 debent poni partes prudentiae.</p> | |
| 1660 <p title="II-II q. 48 arg. 4"><a name="41053"><span class= | |
| 1661 "ref">[41053] IIª-IIae q. 48 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1662 sicut consiliari et iudicare et praecipere sunt actus rationis | |
| 1663 practicae, ita etiam et uti, sicut supra habitum est. Sicut ergo | |
| 1664 eubulia adiungitur prudentiae, quae pertinet ad consilium, et | |
| 1665 synesis et gnome, quae pertinent ad iudicium; ita etiam debuit poni | |
| 1666 aliquid pertinens ad usum.</p> | |
| 1667 <p title="II-II q. 48 arg. 5"><a name="41054"><span class= | |
| 1668 "ref">[41054] IIª-IIae q. 48 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1669 sollicitudo ad prudentiam pertinet, sicut supra habitum est. Ergo | |
| 1670 etiam inter partes prudentiae sollicitudo poni debuit.</p> | |
| 1671 <p title="II-II q. 48 co."><a name="41055"><span class= | |
| 1672 "ref">[41055] IIª-IIae q. 48 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1673 quod triplex est pars, scilicet integralis, ut paries, tectum et | |
| 1674 fundamentum sunt partes domus; subiectiva, sicut bos et leo sunt | |
| 1675 partes animalis; et potentialis, sicut nutritivum et sensitivum | |
| 1676 sunt partes animae. Tribus ergo modis possunt assignari partes | |
| 1677 alicui virtuti. Uno modo, ad similitudinem partium integralium, ut | |
| 1678 scilicet illa dicantur esse partes virtutis alicuius quae necesse | |
| 1679 est concurrere ad perfectum actum virtutis illius. Et sic ex | |
| 1680 omnibus enumeratis possunt accipi octo partes prudentiae, scilicet | |
| 1681 sex quas enumerat Macrobius; quibus addenda est septima, scilicet | |
| 1682 memoria, quam ponit Tullius; et Eustochia sive solertia, quam ponit | |
| 1683 Aristoteles (nam sensus prudentiae etiam intellectus dicitur, unde | |
| 1684 philosophus dicit, in VI Ethic., <i>horum igitur oportet habere | |
| 1685 sensum, hic autem est intellectus</i>). Quorum octo quinque | |
| 1686 pertinent ad prudentiam secundum id quod est cognoscitiva, scilicet | |
| 1687 memoria, ratio, intellectus, docilitas et solertia, tria vero alia | |
| 1688 pertinent ad eam secundum quod est praeceptiva, applicando | |
| 1689 cognitionem ad opus, scilicet providentia, circumspectio et cautio. | |
| 1690 Quorum diversitatis ratio patet ex hoc quod circa cognitionem tria | |
| 1691 sunt consideranda. Primo quidem, ipsa cognitio. Quae si sit | |
| 1692 praeteritorum, est memoria, si autem praesentium, sive | |
| 1693 contingentium sive necessariorum, vocatur intellectus sive | |
| 1694 intelligentia. Secundo, ipsa cognitionis acquisitio. Quae fit vel | |
| 1695 per disciplinam, et ad hoc pertinet docilitas, vel per inventionem, | |
| 1696 et ad hoc pertinet Eustochia, quae est bona coniecturatio. Huius | |
| 1697 autem pars, ut dicitur in VI Ethic., est solertia, quae est velox | |
| 1698 coniecturatio medii, ut dicitur in I Poster. Tertio considerandus | |
| 1699 est usus cognitionis, secundum scilicet quod ex cognitis aliquis | |
| 1700 procedit ad alia cognoscenda vel iudicanda. Et hoc pertinet ad | |
| 1701 rationem. Ratio autem, ad hoc quod recte praecipiat, tria debet | |
| 1702 habere. Primo quidem, ut ordinet aliquid accommodum ad finem, et | |
| 1703 hoc pertinet ad providentiam. Secundo, ut attendat circumstantias | |
| 1704 negotii, quod pertinet ad circumspectionem. Tertio, ut vitet | |
| 1705 impedimenta, quod pertinet ad cautionem. Partes autem subiectivae | |
| 1706 virtutis dicuntur species eius diversae. Et hoc modo partes | |
| 1707 prudentiae, secundum quod proprie sumuntur, sunt prudentia per quam | |
| 1708 aliquis regit seipsum, et prudentia per quam aliquis regit | |
| 1709 multitudinem, quae differunt specie, ut dictum est, et iterum | |
| 1710 prudentia quae est multitudinis regitiva dividitur in diversas | |
| 1711 species secundum diversas species multitudinis. Est autem quaedam | |
| 1712 multitudo adunata ad aliquod speciale negotium, sicut exercitus | |
| 1713 congregatur ad pugnandum, cuius regitiva est prudentia militaris. | |
| 1714 Quaedam vero multitudo est adunata ad totam vitam, sicut multitudo | |
| 1715 unius domus vel familiae, cuius regitiva est prudentia oeconomica; | |
| 1716 et multitudo unius civitatis vel regni, cuius quidem directiva est | |
| 1717 in principe regnativa, in subditis autem politica simpliciter | |
| 1718 dicta. Si vero prudentia sumatur large, secundum quod includit | |
| 1719 etiam scientiam speculativam, ut supra dictum est; tunc etiam | |
| 1720 partes eius ponuntur dialectica, rhetorica et physica, secundum | |
| 1721 tres modos procedendi in scientiis. Quorum unus est per | |
| 1722 demonstrationem ad scientiam causandam, quod pertinet ad physicam; | |
| 1723 ut sub physica intelligantur omnes scientiae demonstrativae. Alius | |
| 1724 modus est ex probabilibus ad opinionem faciendam, quod pertinet ad | |
| 1725 dialecticam. Tertius modus est ex quibusdam coniecturis ad | |
| 1726 suspicionem inducendam, vel ad aliqualiter persuadendum, quod | |
| 1727 pertinet ad rhetoricam. Potest tamen dici quod haec tria pertinent | |
| 1728 ad prudentiam etiam proprie dictam, quae ratiocinatur interdum | |
| 1729 quidem ex necessariis, interdum ex probabilibus, interdum autem ex | |
| 1730 quibusdam coniecturis. Partes autem potentiales alicuius virtutis | |
| 1731 dicuntur virtutes adiunctae quae ordinantur ad aliquos secundarios | |
| 1732 actus vel materias, quasi non habentes totam potentiam principalis | |
| 1733 virtutis. Et secundum hoc ponuntur partes prudentiae eubulia, quae | |
| 1734 est circa consilium; et synesis, quae est circa iudicium eorum quae | |
| 1735 communiter accidunt; et gnome, quae est circa iudicium eorum in | |
| 1736 quibus oportet quandoque a communi lege recedere. Prudentia vero | |
| 1737 est circa principalem actum, qui est praecipere.</p> | |
| 1738 <p title="II-II q. 48 ad 1"><a name="41056"><span class= | |
| 1739 "ref">[41056] IIª-IIae q. 48 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1740 dicendum quod diversae assignationes differunt secundum quod | |
| 1741 diversa genera partium ponuntur; vel secundum quod sub una parte | |
| 1742 unius assignationis includuntur multae partes alterius | |
| 1743 assignationis. Sicut Tullius sub providentia includit cautionem et | |
| 1744 circumspectionem; sub intelligentia autem rationem, docilitatem et | |
| 1745 solertiam.</p> | |
| 1746 <p title="II-II q. 48 ad 2"><a name="41057"><span class= | |
| 1747 "ref">[41057] IIª-IIae q. 48 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1748 dicendum quod oeconomica et politica non accipiuntur hic secundum | |
| 1749 quod sunt scientiae; sed secundum quod sunt prudentiae quaedam. De | |
| 1750 aliis autem tribus patet responsio ex dictis.</p> | |
| 1751 <p title="II-II q. 48 ad 3"><a name="41058"><span class= | |
| 1752 "ref">[41058] IIª-IIae q. 48 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1753 dicendum quod omnia illa ponuntur partes prudentiae non secundum | |
| 1754 suam communitatem; sed secundum quod se habent ad ea quae pertinent | |
| 1755 ad prudentiam.</p> | |
| 1756 <p title="II-II q. 48 ad 4"><a name="41059"><span class= | |
| 1757 "ref">[41059] IIª-IIae q. 48 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1758 dicendum quod recte praecipere et recte uti semper se comitantur, | |
| 1759 quia ad praeceptum rationis sequitur obedientia inferiorum virium, | |
| 1760 quae pertinent ad usum.</p> | |
| 1761 <p title="II-II q. 48 ad 5"><a name="41060"><span class= | |
| 1762 "ref">[41060] IIª-IIae q. 48 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1763 dicendum quod sollicitudo includitur in ratione providentiae.</p> | |
| 1764 <br /> | |
| 1765 <div class="D">Quaestio 49</div> | |
| 1766 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1767 <p title="II-II q. 49 pr."><a name="41061"><span class= | |
| 1768 "ref">[41061] IIª-IIae q. 49 pr.</span></a> Deinde | |
| 1769 considerandum est de singulis prudentiae partibus quasi | |
| 1770 integralibus. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, de memoria. | |
| 1771 Secundo, de intellectu vel intelligentia. Tertio, de docilitate. | |
| 1772 Quarto, de solertia. Quinto, de ratione. Sexto, de providentia. | |
| 1773 Septimo, de circumspectione. Octavo, de cautione.</p> | |
| 1774 <br /> | |
| 1775 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1776 <p title="II-II q. 49 a. 1 arg. 1"><a name="41062"><span class= | |
| 1777 "ref">[41062] IIª-IIae q. 49 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1778 sic proceditur. Videtur quod memoria non sit pars prudentiae. | |
| 1779 Memoria enim, ut probat philosophus, est in parte animae sensitiva. | |
| 1780 Prudentia autem est in ratiocinativa; ut patet in VI Ethic. Ergo | |
| 1781 memoria non est pars prudentiae.</p> | |
| 1782 <p title="II-II q. 49 a. 1 arg. 2"><a name="41063"><span class= | |
| 1783 "ref">[41063] IIª-IIae q. 49 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1784 prudentia per exercitium acquiritur et proficit. Sed memoria inest | |
| 1785 nobis a natura. Ergo memoria non est pars prudentiae.</p> | |
| 1786 <p title="II-II q. 49 a. 1 arg. 3"><a name="41064"><span class= | |
| 1787 "ref">[41064] IIª-IIae q. 49 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1788 memoria est praeteritorum. Prudentia autem futurorum operabilium, | |
| 1789 de quibus est consilium, ut dicitur in VI Ethic. Ergo memoria non | |
| 1790 est pars prudentiae.</p> | |
| 1791 <p title="II-II q. 49 a. 1 s. c."><a name="41065"><span class= | |
| 1792 "ref">[41065] IIª-IIae q. 49 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1793 est quod Tullius, in II Rhet., ponit memoriam inter partes | |
| 1794 prudentiae.</p> | |
| 1795 <p title="II-II q. 49 a. 1 co."><a name="41066"><span class= | |
| 1796 "ref">[41066] IIª-IIae q. 49 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1797 dicendum quod prudentia est circa contingentia operabilia, sicut | |
| 1798 dictum est. In his autem non potest homo dirigi per ea quae sunt | |
| 1799 simpliciter et ex necessitate vera, sed ex his quae ut in pluribus | |
| 1800 accidunt, oportet enim principia conclusionibus esse proportionata, | |
| 1801 et ex talibus talia concludere, ut dicitur in VI Ethic. Quid autem | |
| 1802 in pluribus sit verum oportet per experimentum considerare, unde et | |
| 1803 in II Ethic. philosophus dicit quod <i>virtus intellectualis habet | |
| 1804 generationem et augmentum ex experimento et tempore</i>. | |
| 1805 Experimentum autem est ex pluribus memoriis; ut patet in I | |
| 1806 Metaphys. Unde consequens est quod ad prudentiam requiritur plurium | |
| 1807 memoriam habere. Unde convenienter memoria ponitur pars | |
| 1808 prudentiae.</p> | |
| 1809 <p title="II-II q. 49 a. 1 ad 1"><a name="41067"><span class= | |
| 1810 "ref">[41067] IIª-IIae q. 49 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1811 ergo dicendum quod quia, sicut dictum est, prudentia applicat | |
| 1812 universalem cognitionem ad particularia, quorum est sensus, inde | |
| 1813 multa quae pertinent ad partem sensitivam requiruntur ad | |
| 1814 prudentiam. Inter quae est memoria.</p> | |
| 1815 <p title="II-II q. 49 a. 1 ad 2"><a name="41068"><span class= | |
| 1816 "ref">[41068] IIª-IIae q. 49 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1817 dicendum quod sicut prudentia aptitudinem quidem habet ex natura, | |
| 1818 sed eius complementum est ex exercitio vel gratia ita etiam, ut | |
| 1819 Tullius dicit, in sua rhetorica, memoria non solum a natura | |
| 1820 proficiscitur, sed etiam habet plurimum artis et industriae. Et | |
| 1821 sunt quatuor per quae homo proficit in bene memorando. Quorum | |
| 1822 primum est ut eorum quae vult memorari quasdam similitudines | |
| 1823 assumat convenientes, nec tamen omnino consuetas, quia ea quae sunt | |
| 1824 inconsueta magis miramur, et sic in eis animus magis et vehementius | |
| 1825 detinetur; ex quo fit quod eorum quae in pueritia vidimus magis | |
| 1826 memoremur. Ideo autem necessaria est huiusmodi similitudinum vel | |
| 1827 imaginum adinventio, quia intentiones simplices et spirituales | |
| 1828 facilius ex anima elabuntur nisi quibusdam similitudinibus | |
| 1829 corporalibus quasi alligentur, quia humana cognitio potentior est | |
| 1830 circa sensibilia. Unde et memorativa ponitur in parte sensitiva. | |
| 1831 Secundo, oportet ut homo ea quae memoriter vult tenere sua | |
| 1832 consideratione ordinate disponat, ut ex uno memorato facile ad | |
| 1833 aliud procedatur. Unde philosophus dicit, in libro de Mem., <i>a | |
| 1834 locis videntur reminisci aliquando, causa autem est quia velociter | |
| 1835 ab alio in aliud veniunt</i>. Tertio, oportet ut homo | |
| 1836 sollicitudinem apponat et affectum adhibeat ad ea quae vult | |
| 1837 memorari, quia quo aliquid magis fuerit impressum animo, eo minus | |
| 1838 elabitur. Unde et Tullius dicit, in sua rhetorica, quod | |
| 1839 <i>sollicitudo conservat integras simulacrorum figuras</i>. Quarto, | |
| 1840 oportet quod ea frequenter meditemur quae volumus memorari. Unde | |
| 1841 philosophus dicit, in libro de Mem., quod <i>meditationes memoriam | |
| 1842 salvant</i>, quia, ut in eodem libro dicitur, consuetudo est quasi | |
| 1843 natura; unde quae multoties intelligimus cito reminiscimur, quasi | |
| 1844 naturali quodam ordine ab uno ad aliud procedentes.</p> | |
| 1845 <p title="II-II q. 49 a. 1 ad 3"><a name="41069"><span class= | |
| 1846 "ref">[41069] IIª-IIae q. 49 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1847 dicendum quod ex praeteritis oportet nos quasi argumentum sumere de | |
| 1848 futuris. Et ideo memoria praeteritorum necessaria est ad bene | |
| 1849 consiliandum de futuris.</p> | |
| 1850 <br /> | |
| 1851 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1852 <p title="II-II q. 49 a. 2 arg. 1"><a name="41070"><span class= | |
| 1853 "ref">[41070] IIª-IIae q. 49 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 1854 secundum sic proceditur. Videtur quod intellectus non sit pars | |
| 1855 prudentiae. Eorum enim quae ex opposito dividuntur unum non est | |
| 1856 pars alterius. Sed intellectus ponitur virtus intellectualis | |
| 1857 condivisa prudentiae, ut patet in VI Ethic. Ergo intellectus non | |
| 1858 debet poni pars prudentiae.</p> | |
| 1859 <p title="II-II q. 49 a. 2 arg. 2"><a name="41071"><span class= | |
| 1860 "ref">[41071] IIª-IIae q. 49 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1861 intellectus ponitur inter dona spiritus sancti, et correspondet | |
| 1862 fidei, ut supra habitum est. Sed prudentia est alia virtus a fide, | |
| 1863 ut per supradicta patet. Ergo intellectus non pertinet ad | |
| 1864 prudentiam.</p> | |
| 1865 <p title="II-II q. 49 a. 2 arg. 3"><a name="41072"><span class= | |
| 1866 "ref">[41072] IIª-IIae q. 49 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1867 prudentia est singularium operabilium, ut dicitur in VI Ethic. Sed | |
| 1868 intellectus est universalium cognoscitivus et immaterialium; ut | |
| 1869 patet in III de anima. Ergo intellectus non est pars | |
| 1870 prudentiae.</p> | |
| 1871 <p title="II-II q. 49 a. 2 s. c."><a name="41073"><span class= | |
| 1872 "ref">[41073] IIª-IIae q. 49 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1873 est quod Tullius ponit intelligentiam partem prudentiae, et | |
| 1874 Macrobius intellectum, quod in idem redit.</p> | |
| 1875 <p title="II-II q. 49 a. 2 co."><a name="41074"><span class= | |
| 1876 "ref">[41074] IIª-IIae q. 49 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1877 dicendum quod intellectus non sumitur hic pro potentia | |
| 1878 intellectiva, sed prout importat quandam rectam aestimationem | |
| 1879 alicuius extremi principii quod accipitur ut per se notum, sicut et | |
| 1880 prima demonstrationum principia intelligere dicimur. Omnis autem | |
| 1881 deductio rationis ab aliquibus procedit quae accipiuntur ut prima. | |
| 1882 Unde oportet quod omnis processus rationis ab aliquo intellectu | |
| 1883 procedat. Quia igitur prudentia est recta ratio agibilium, ideo | |
| 1884 necesse est quod totus processus prudentiae ab intellectu | |
| 1885 derivetur. Et propter hoc intellectus ponitur pars prudentiae.</p> | |
| 1886 <p title="II-II q. 49 a. 2 ad 1"><a name="41075"><span class= | |
| 1887 "ref">[41075] IIª-IIae q. 49 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1888 ergo dicendum quod ratio prudentiae terminatur, sicut ad | |
| 1889 conclusionem quandam, ad particulare operabile, ad quod applicat | |
| 1890 universalem cognitionem, ut ex dictis patet. Conclusio autem | |
| 1891 singularis syllogizatur ex universali et singulari propositione. | |
| 1892 Unde oportet quod ratio prudentiae ex duplici intellectu procedat. | |
| 1893 Quorum unus est qui est cognoscitivus universalium. Quod pertinet | |
| 1894 ad intellectum qui ponitur virtus intellectualis, quia naturaliter | |
| 1895 nobis cognita sunt non solum universalia principia speculativa, sed | |
| 1896 etiam practica, sicut nulli esse malefaciendum, ut ex dictis patet. | |
| 1897 Alius autem intellectus est qui, ut dicitur in VI Ethic., est | |
| 1898 cognoscitivus extremi, idest alicuius primi singularis et | |
| 1899 contingentis operabilis, propositionis scilicet minoris, quam | |
| 1900 oportet esse singularem in syllogismo prudentiae, ut dictum est. | |
| 1901 Hoc autem primum singulare est aliquis singularis finis, ut ibidem | |
| 1902 dicitur. Unde intellectus qui ponitur pars prudentiae est quaedam | |
| 1903 recta aestimatio de aliquo particulari fine.</p> | |
| 1904 <p title="II-II q. 49 a. 2 ad 2"><a name="41076"><span class= | |
| 1905 "ref">[41076] IIª-IIae q. 49 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1906 dicendum quod intellectus qui ponitur donum spiritus sancti est | |
| 1907 quaedam acuta perspectio divinorum, ut ex supradictis patet. Aliter | |
| 1908 autem ponitur intellectus pars prudentiae, ut dictum est.</p> | |
| 1909 <p title="II-II q. 49 a. 2 ad 3"><a name="41077"><span class= | |
| 1910 "ref">[41077] IIª-IIae q. 49 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1911 dicendum quod ipsa recta aestimatio de fine particulari et | |
| 1912 intellectus dicitur, inquantum est alicuius principii; et sensus, | |
| 1913 inquantum est particularis. Et hoc est quod philosophus dicit, in | |
| 1914 VI Ethic., horum, scilicet singularium, oportet habere sensum, hic | |
| 1915 autem est intellectus. Non autem hoc est intelligendum de sensu | |
| 1916 particulari quo cognoscimus propria sensibilia, sed de sensu | |
| 1917 interiori quo de particulari iudicamus.</p> | |
| 1918 <br /> | |
| 1919 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1920 <p title="II-II q. 49 a. 3 arg. 1"><a name="41078"><span class= | |
| 1921 "ref">[41078] IIª-IIae q. 49 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1922 sic proceditur. Videtur quod docilitas non debeat poni pars | |
| 1923 prudentiae. Illud enim quod requiritur ad omnem virtutem | |
| 1924 intellectualem non debet appropriari alicui earum. Sed docilitas | |
| 1925 necessaria est ad quamlibet virtutem intellectualem. Ergo non debet | |
| 1926 poni pars prudentiae.</p> | |
| 1927 <p title="II-II q. 49 a. 3 arg. 2"><a name="41079"><span class= | |
| 1928 "ref">[41079] IIª-IIae q. 49 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1929 ea quae ad virtutes humanas pertinent sunt in nobis, quia secundum | |
| 1930 ea quae in nobis sunt laudamur vel vituperamur. Sed non est in | |
| 1931 potestate nostra quod dociles simus, sed hoc ex naturali | |
| 1932 dispositione quibusdam contingit. Ergo non est pars prudentiae.</p> | |
| 1933 <p title="II-II q. 49 a. 3 arg. 3"><a name="41080"><span class= | |
| 1934 "ref">[41080] IIª-IIae q. 49 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1935 docilitas ad discipulum pertinet. Sed prudentia, cum sit | |
| 1936 praeceptiva, magis videtur ad magistros pertinere, qui etiam | |
| 1937 praeceptores dicuntur. Ergo docilitas non est pars prudentiae.</p> | |
| 1938 <p title="II-II q. 49 a. 3 s. c."><a name="41081"><span class= | |
| 1939 "ref">[41081] IIª-IIae q. 49 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1940 est quod Macrobius, secundum sententiam Plotini, ponit docilitatem | |
| 1941 inter partes prudentiae.</p> | |
| 1942 <p title="II-II q. 49 a. 3 co."><a name="41082"><span class= | |
| 1943 "ref">[41082] IIª-IIae q. 49 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1944 dicendum quod, sicut supra dictum est, prudentia consistit circa | |
| 1945 particularia operabilia. In quibus cum sint quasi infinitae | |
| 1946 diversitates, non possunt ab uno homine sufficienter omnia | |
| 1947 considerari, nec per modicum tempus, sed per temporis | |
| 1948 diuturnitatem. Unde in his quae ad prudentiam pertinent maxime | |
| 1949 indiget homo ab alio erudiri, et praecipue ex senibus, qui sanum | |
| 1950 intellectum adepti sunt circa fines operabilium. Unde philosophus | |
| 1951 dicit, in VI Ethic., <i>oportet attendere expertorum et seniorum et | |
| 1952 prudentium indemonstrabilibus enuntiationibus et opinionibus non | |
| 1953 minus quam demonstrationibus, propter experientiam enim vident | |
| 1954 principia</i>. Unde et Prov. III dicitur, <i>ne innitaris | |
| 1955 prudentiae tuae</i>; et Eccli. VI dicitur, <i>in multitudine | |
| 1956 presbyterorum, idest seniorum, prudentium sta, et sapientiae | |
| 1957 illorum ex corde coniungere</i>. Hoc autem pertinet ad docilitatem, | |
| 1958 ut aliquis sit bene disciplinae susceptivus. Et ideo convenienter | |
| 1959 ponitur docilitas pars prudentiae.</p> | |
| 1960 <p title="II-II q. 49 a. 3 ad 1"><a name="41083"><span class= | |
| 1961 "ref">[41083] IIª-IIae q. 49 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1962 ergo dicendum quod etsi docilitas utilis sit ad quamlibet virtutem | |
| 1963 intellectualem, praecipue tamen ad prudentiam, ratione iam | |
| 1964 dicta.</p> | |
| 1965 <p title="II-II q. 49 a. 3 ad 2"><a name="41084"><span class= | |
| 1966 "ref">[41084] IIª-IIae q. 49 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1967 dicendum quod docilitas, sicut et alia quae ad prudentiam | |
| 1968 pertinent, secundum aptitudinem quidem est a natura, sed ad eius | |
| 1969 consummationem plurimum valet humanum studium, dum scilicet homo | |
| 1970 sollicite, frequenter et reverenter applicat animum suum documentis | |
| 1971 maiorum, non negligens ea propter ignaviam, nec contemnens propter | |
| 1972 superbiam.</p> | |
| 1973 <p title="II-II q. 49 a. 3 ad 3"><a name="41085"><span class= | |
| 1974 "ref">[41085] IIª-IIae q. 49 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1975 dicendum quod per prudentiam aliquis praecipit non solum aliis, sed | |
| 1976 etiam sibi ipsi, ut dictum est. Unde etiam in subditis locum habet, | |
| 1977 ut supra dictum est, ad quorum prudentiam pertinet docilitas. | |
| 1978 Quamvis etiam ipsos maiores oporteat dociles quantum ad aliqua | |
| 1979 esse, quia nullus in his quae subsunt prudentiae sibi quantum ad | |
| 1980 omnia sufficit, ut dictum est.</p> | |
| 1981 <br /> | |
| 1982 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1983 <p title="II-II q. 49 a. 4 arg. 1"><a name="41086"><span class= | |
| 1984 "ref">[41086] IIª-IIae q. 49 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1985 sic proceditur. Videtur quod solertia non sit pars prudentiae. | |
| 1986 Solertia enim se habet ad facile invenienda media in | |
| 1987 demonstrationibus; ut patet in I Poster. Sed ratio prudentiae non | |
| 1988 est demonstrativa, cum sit contingentium. Ergo ad prudentiam non | |
| 1989 pertinet solertia.</p> | |
| 1990 <p title="II-II q. 49 a. 4 arg. 2"><a name="41087"><span class= | |
| 1991 "ref">[41087] IIª-IIae q. 49 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1992 ad prudentiam pertinet bene consiliari, ut dicitur in VI Ethic. Sed | |
| 1993 in bene consiliando non habet locum solertia, quae est Eustochia | |
| 1994 quaedam, idest bona coniecturatio, quae est sine ratione et velox; | |
| 1995 oportet autem consiliari tarde; ut dicitur in VI Ethic. Ergo | |
| 1996 solertia non debet poni pars prudentiae.</p> | |
| 1997 <p title="II-II q. 49 a. 4 arg. 3"><a name="41088"><span class= | |
| 1998 "ref">[41088] IIª-IIae q. 49 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1999 solertia, ut dictum est, est quaedam bona coniecturatio. Sed | |
| 2000 coniecturis uti est proprie rhetorum. Ergo solertia magis pertinet | |
| 2001 ad rhetoricam quam ad prudentiam.</p> | |
| 2002 <p title="II-II q. 49 a. 4 s. c."><a name="41089"><span class= | |
| 2003 "ref">[41089] IIª-IIae q. 49 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2004 est quod Isidorus dicit, in libro Etymol., <i>sollicitus dicitur | |
| 2005 quasi solers et citus</i>. Sed sollicitudo ad prudentiam pertinet, | |
| 2006 ut supra dictum est. Ergo et solertia.</p> | |
| 2007 <p title="II-II q. 49 a. 4 co."><a name="41090"><span class= | |
| 2008 "ref">[41090] IIª-IIae q. 49 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2009 dicendum quod prudentis est rectam aestimationem habere de | |
| 2010 operandis. Recta autem aestimatio sive opinio acquiritur in | |
| 2011 operativis, sicut in speculativis, dupliciter, uno quidem modo, per | |
| 2012 se inveniendo; alio modo, ab alio addiscendo. Sicut autem docilitas | |
| 2013 ad hoc pertinet ut homo bene se habeat in acquirendo rectam | |
| 2014 opinionem ab alio; ita solertia ad hoc pertinet ut homo bene se | |
| 2015 habeat in acquirendo rectam existimationem per seipsum. Ita tamen | |
| 2016 ut solertia accipiatur pro Eustochia, cuius est pars. Nam Eustochia | |
| 2017 est bene coniecturativa de quibuscumque, solertia autem est | |
| 2018 <i>facilis et prompta coniecturatio circa inventionem medii</i>, ut | |
| 2019 dicitur in I Poster. Tamen ille philosophus qui ponit solertiam | |
| 2020 partem prudentiae, accipit eam communiter pro omni Eustochia, unde | |
| 2021 dicit quod <i>solertia est habitus qui provenit ex repentino, | |
| 2022 inveniens quod convenit</i>.</p> | |
| 2023 <p title="II-II q. 49 a. 4 ad 1"><a name="41091"><span class= | |
| 2024 "ref">[41091] IIª-IIae q. 49 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2025 ergo dicendum quod solertia non solum se habet circa inventionem | |
| 2026 medii in demonstrativis, sed etiam in operativis, puta cum aliquis | |
| 2027 videns aliquos amicos factos coniecturat eos esse inimicos eiusdem, | |
| 2028 ut ibidem philosophus dicit. Et hoc modo solertia pertinet ad | |
| 2029 prudentiam.</p> | |
| 2030 <p title="II-II q. 49 a. 4 ad 2"><a name="41092"><span class= | |
| 2031 "ref">[41092] IIª-IIae q. 49 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2032 dicendum quod philosophus veram rationem inducit in VI Ethic. ad | |
| 2033 ostendendum quod eubulia, quae est bene consiliativa, non est | |
| 2034 Eustochia, cuius laus est in veloci consideratione eius quod | |
| 2035 oportet, potest autem esse aliquis bene consiliativus etiam si | |
| 2036 diutius consilietur vel tardius. Nec tamen propter hoc excluditur | |
| 2037 quin bona coniecturatio ad bene consiliandum valeat. Et quandoque | |
| 2038 necessaria est, quando scilicet ex improviso occurrit aliquid | |
| 2039 agendum. Et ideo solertia convenienter ponitur pars prudentiae.</p> | |
| 2040 <p title="II-II q. 49 a. 4 ad 3"><a name="41093"><span class= | |
| 2041 "ref">[41093] IIª-IIae q. 49 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2042 dicendum quod rhetorica etiam ratiocinatur circa operabilia. Unde | |
| 2043 nihil prohibet idem ad rhetoricam et prudentiam pertinere. Et tamen | |
| 2044 coniecturatio hic non sumitur solum secundum quod pertinet ad | |
| 2045 coniecturas quibus utuntur rhetores, sed secundum quod in | |
| 2046 quibuscumque dicitur homo coniicere veritatem.</p> | |
| 2047 <br /> | |
| 2048 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2049 <p title="II-II q. 49 a. 5 arg. 1"><a name="41094"><span class= | |
| 2050 "ref">[41094] IIª-IIae q. 49 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 2051 sic proceditur. Videtur quod ratio non debeat poni pars prudentiae. | |
| 2052 Subiectum enim accidentis non est pars eius. Sed prudentia est in | |
| 2053 ratione sicut in subiecto, ut dicitur in VI Ethic. Ergo ratio non | |
| 2054 debet poni pars prudentiae.</p> | |
| 2055 <p title="II-II q. 49 a. 5 arg. 2"><a name="41095"><span class= | |
| 2056 "ref">[41095] IIª-IIae q. 49 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2057 illud quod est multis commune non debet alicuius eorum poni pars, | |
| 2058 vel, si ponatur, debet poni pars eius cui potissime convenit. Ratio | |
| 2059 autem necessaria est in omnibus virtutibus intellectualibus, et | |
| 2060 praecipue in sapientia et scientia, quae utuntur ratione | |
| 2061 demonstrativa. Ergo ratio non debet poni pars prudentiae.</p> | |
| 2062 <p title="II-II q. 49 a. 5 arg. 3"><a name="41096"><span class= | |
| 2063 "ref">[41096] IIª-IIae q. 49 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2064 ratio non differt per essentiam potentiae ab intellectu, ut prius | |
| 2065 habitum est. Si ergo intellectus ponitur pars prudentiae, | |
| 2066 superfluum fuit addere rationem.</p> | |
| 2067 <p title="II-II q. 49 a. 5 s. c."><a name="41097"><span class= | |
| 2068 "ref">[41097] IIª-IIae q. 49 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2069 est quod Macrobius, secundum sententiam Plotini, rationem numerat | |
| 2070 inter partes prudentiae.</p> | |
| 2071 <p title="II-II q. 49 a. 5 co."><a name="41098"><span class= | |
| 2072 "ref">[41098] IIª-IIae q. 49 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2073 dicendum quod opus prudentis est esse bene consiliativum, ut | |
| 2074 dicitur in VI Ethic. Consilium autem est inquisitio quaedam ex | |
| 2075 quibusdam ad alia procedens. Hoc autem est opus rationis. Unde ad | |
| 2076 prudentiam necessarium est quod homo sit bene ratiocinativus. Et | |
| 2077 quia ea quae exiguntur ad perfectionem prudentiae dicuntur | |
| 2078 exigitivae vel quasi integrales partes prudentiae, inde est quod | |
| 2079 ratio inter partes prudentiae connumerari debet.</p> | |
| 2080 <p title="II-II q. 49 a. 5 ad 1"><a name="41099"><span class= | |
| 2081 "ref">[41099] IIª-IIae q. 49 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2082 ergo dicendum quod ratio non sumitur hic pro ipsa potentia | |
| 2083 rationis, sed pro eius bono usu.</p> | |
| 2084 <p title="II-II q. 49 a. 5 ad 2"><a name="41100"><span class= | |
| 2085 "ref">[41100] IIª-IIae q. 49 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2086 dicendum quod certitudo rationis est ex intellectu, sed necessitas | |
| 2087 rationis est ex defectu intellectus, illa enim in quibus vis | |
| 2088 intellectiva plenarie viget ratione non indigent, sed suo simplici | |
| 2089 intuitu veritatem comprehendunt, sicut Deus et Angeli. Particularia | |
| 2090 autem operabilia, in quibus prudentia dirigit, recedunt praecipue | |
| 2091 ab intelligibilium conditione, et tanto magis quanto minus sunt | |
| 2092 certa seu determinata. Ea enim quae sunt artis, licet sint | |
| 2093 singularia, tamen sunt magis determinata et certa, unde in pluribus | |
| 2094 eorum non est consilium, propter certitudinem, ut dicitur in III | |
| 2095 Ethic. Et ideo quamvis in quibusdam aliis virtutibus | |
| 2096 intellectualibus sit certior ratio quam prudentia, tamen ad | |
| 2097 prudentiam maxime requiritur quod sit homo bene ratiocinativus, ut | |
| 2098 possit bene applicare universalia principia ad particularia, quae | |
| 2099 sunt varia et incerta.</p> | |
| 2100 <p title="II-II q. 49 a. 5 ad 3"><a name="41101"><span class= | |
| 2101 "ref">[41101] IIª-IIae q. 49 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2102 dicendum quod etsi intellectus et ratio non sunt diversae | |
| 2103 potentiae, tamen denominantur ex diversis actibus, nomen enim | |
| 2104 intellectus sumitur ab intima penetratione veritatis; nomen autem | |
| 2105 rationis ab inquisitione et discursu. Et ideo utrumque ponitur pars | |
| 2106 prudentiae, ut ex dictis patet.</p> | |
| 2107 <br /> | |
| 2108 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2109 <p title="II-II q. 49 a. 6 arg. 1"><a name="41102"><span class= | |
| 2110 "ref">[41102] IIª-IIae q. 49 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 2111 sic proceditur. Videtur quod providentia non debeat poni pars | |
| 2112 prudentiae. Nihil enim est pars sui ipsius. Sed providentia videtur | |
| 2113 idem esse quod prudentia, quia ut Isidorus dicit, in libro Etymol., | |
| 2114 prudens dicitur quasi porro videns, et ex hoc etiam nomen | |
| 2115 providentiae sumitur, ut Boetius dicit, in fine de Consol. Ergo | |
| 2116 providentia non est pars prudentiae.</p> | |
| 2117 <p title="II-II q. 49 a. 6 arg. 2"><a name="41103"><span class= | |
| 2118 "ref">[41103] IIª-IIae q. 49 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2119 prudentia est solum practica. Sed providentia potest etiam esse | |
| 2120 speculativa, quia visio, ex qua sumitur nomen providentiae, magis | |
| 2121 pertinet ad speculativam quam ad operativam. Ergo providentia non | |
| 2122 est pars prudentiae.</p> | |
| 2123 <p title="II-II q. 49 a. 6 arg. 3"><a name="41104"><span class= | |
| 2124 "ref">[41104] IIª-IIae q. 49 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2125 principalis actus prudentiae est praecipere, secundarii autem | |
| 2126 iudicare et consiliari. Sed nihil horum videtur importari proprie | |
| 2127 per nomen providentiae. Ergo providentia non est pars | |
| 2128 prudentiae.</p> | |
| 2129 <p title="II-II q. 49 a. 6 s. c."><a name="41105"><span class= | |
| 2130 "ref">[41105] IIª-IIae q. 49 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2131 est auctoritas Tullii et Macrobii, qui ponunt providentiam partem | |
| 2132 prudentiae, ut ex dictis patet.</p> | |
| 2133 <p title="II-II q. 49 a. 6 co."><a name="41106"><span class= | |
| 2134 "ref">[41106] IIª-IIae q. 49 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2135 dicendum quod, sicut supra dictum est, prudentia proprie est circa | |
| 2136 ea quae sunt ad finem; et hoc ad eius officium proprie pertinet, ut | |
| 2137 ad finem debite ordinentur. Et quamvis aliqua necessaria sint | |
| 2138 propter finem quae subiiciuntur divinae providentiae, humanae tamen | |
| 2139 prudentiae non subiiciuntur nisi contingentia operabilia quae per | |
| 2140 hominem possunt fieri propter finem. Praeterita autem in | |
| 2141 necessitatem quandam transeunt, quia impossibile est non esse quod | |
| 2142 factum est. Similiter etiam praesentia, inquantum huiusmodi, | |
| 2143 necessitatem quandam habent, necesse est enim Socratem sedere dum | |
| 2144 sedet. Unde consequens est quod contingentia futura, secundum quod | |
| 2145 sunt per hominem in finem humanae vitae ordinabilia, pertineant ad | |
| 2146 prudentiam. Utrumque autem horum importatur in nomine providentiae, | |
| 2147 importat enim providentia respectum quendam alicuius distantis, ad | |
| 2148 quod ea quae in praesenti occurrunt ordinanda sunt. Unde | |
| 2149 providentia est pars prudentiae.</p> | |
| 2150 <p title="II-II q. 49 a. 6 ad 1"><a name="41107"><span class= | |
| 2151 "ref">[41107] IIª-IIae q. 49 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2152 ergo dicendum quod quandocumque multa requiruntur ad unum, necesse | |
| 2153 est unum eorum esse principale, ad quod omnia alia ordinantur. Unde | |
| 2154 et in quolibet toto necesse est esse unam partem formalem et | |
| 2155 praedominantem, a qua totum unitatem habet. Et secundum hoc | |
| 2156 providentia est principalior inter omnes partes prudentiae, quia | |
| 2157 omnia alia quae requiruntur ad prudentiam ad hoc necessaria sunt ut | |
| 2158 aliquid recte ordinetur ad finem. Et ideo nomen ipsius prudentiae | |
| 2159 sumitur a providentia, sicut a principaliori sua parte.</p> | |
| 2160 <p title="II-II q. 49 a. 6 ad 2"><a name="41108"><span class= | |
| 2161 "ref">[41108] IIª-IIae q. 49 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2162 dicendum quod speculatio est circa universalia et circa necessaria, | |
| 2163 quae secundum se non sunt procul, cum sint ubique et semper, etsi | |
| 2164 sint procul quoad nos, inquantum ab eorum cognitione deficimus. | |
| 2165 Unde providentia non proprie dicitur in speculativis, sed solum in | |
| 2166 practicis.</p> | |
| 2167 <p title="II-II q. 49 a. 6 ad 3"><a name="41109"><span class= | |
| 2168 "ref">[41109] IIª-IIae q. 49 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2169 dicendum quod in recta ordinatione ad finem, quae includitur in | |
| 2170 ratione providentiae, importatur rectitudo consilii et iudicii et | |
| 2171 praecepti, sine quibus recta ordinatio ad finem esse non | |
| 2172 potest.</p> | |
| 2173 <br /> | |
| 2174 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 2175 <p title="II-II q. 49 a. 7 arg. 1"><a name="41110"><span class= | |
| 2176 "ref">[41110] IIª-IIae q. 49 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2177 septimum sic proceditur. Videtur quod circumspectio non possit esse | |
| 2178 pars prudentiae. Circumspectio enim videtur esse consideratio | |
| 2179 quaedam eorum quae circumstant. Huiusmodi autem sunt infinita, quae | |
| 2180 non possunt comprehendi ratione, in qua est prudentia. Ergo | |
| 2181 circumspectio non debet poni pars prudentiae.</p> | |
| 2182 <p title="II-II q. 49 a. 7 arg. 2"><a name="41111"><span class= | |
| 2183 "ref">[41111] IIª-IIae q. 49 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2184 circumstantiae magis videntur pertinere ad virtutes morales quam ad | |
| 2185 prudentiam. Sed circumspectio nihil aliud esse videtur quam | |
| 2186 respectus circumstantiarum. Ergo circumspectio magis videtur | |
| 2187 pertinere ad morales virtutes quam ad prudentiam.</p> | |
| 2188 <p title="II-II q. 49 a. 7 arg. 3"><a name="41112"><span class= | |
| 2189 "ref">[41112] IIª-IIae q. 49 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2190 qui potest videre quae procul sunt multo magis potest videre quae | |
| 2191 circa sunt. Sed per providentiam homo est potens prospicere quae | |
| 2192 procul sunt. Ergo ipsa sufficit ad considerandum ea quae | |
| 2193 circumstant. Non ergo oportuit, praeter providentiam, ponere | |
| 2194 circumspectionem partem prudentiae.</p> | |
| 2195 <p title="II-II q. 49 a. 7 s. c."><a name="41113"><span class= | |
| 2196 "ref">[41113] IIª-IIae q. 49 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2197 est auctoritas Macrobii, ut supra dictum est.</p> | |
| 2198 <p title="II-II q. 49 a. 7 co."><a name="41114"><span class= | |
| 2199 "ref">[41114] IIª-IIae q. 49 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 2200 dicendum quod ad prudentiam, sicut dictum est, praecipue pertinet | |
| 2201 recte ordinare aliquid in finem. Quod quidem recte non fit nisi et | |
| 2202 finis sit bonus, et id quod ordinatur in finem sit etiam bonum et | |
| 2203 conveniens fini. Sed quia prudentia, sicut dictum est, est circa | |
| 2204 singularia operabilia, in quibus multa concurrunt, contingit | |
| 2205 aliquid secundum se consideratum esse bonum et conveniens fini, | |
| 2206 quod tamen ex aliquibus concurrentibus redditur vel malum vel non | |
| 2207 opportunum ad finem. Sicut ostendere signa amoris alicui, secundum | |
| 2208 se consideratum, videtur esse conveniens ad alliciendum eius animum | |
| 2209 ad amorem, sed si contingat in animo illius superbia vel suspicio | |
| 2210 adulationis, non erit hoc conveniens ad finem. Et ideo necessaria | |
| 2211 est circumspectio ad prudentiam, ut scilicet homo id quod ordinatur | |
| 2212 in finem comparet etiam cum his quae circumstant.</p> | |
| 2213 <p title="II-II q. 49 a. 7 ad 1"><a name="41115"><span class= | |
| 2214 "ref">[41115] IIª-IIae q. 49 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2215 ergo dicendum quod licet ea quae possunt circumstare sint infinita, | |
| 2216 tamen ea quae circumstant in actu non sunt infinita, sed pauca | |
| 2217 quaedam sunt quae immutant iudicium rationis in agendis.</p> | |
| 2218 <p title="II-II q. 49 a. 7 ad 2"><a name="41116"><span class= | |
| 2219 "ref">[41116] IIª-IIae q. 49 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2220 dicendum quod circumstantiae pertinent ad prudentiam quidem sicut | |
| 2221 ad determinandum eas, ad virtutes autem morales inquantum per | |
| 2222 circumstantiarum determinationem perficiuntur.</p> | |
| 2223 <p title="II-II q. 49 a. 7 ad 3"><a name="41117"><span class= | |
| 2224 "ref">[41117] IIª-IIae q. 49 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2225 dicendum quod sicut ad providentiam pertinet prospicere id quod est | |
| 2226 per se conveniens fini, ita ad circumspectionem pertinet | |
| 2227 considerare an sit conveniens fini secundum ea quae circumstant. | |
| 2228 Utrumque autem horum habet specialem difficultatem. Et ideo | |
| 2229 utrumque eorum seorsum ponitur pars prudentiae.</p> | |
| 2230 <br /> | |
| 2231 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 2232 <p title="II-II q. 49 a. 8 arg. 1"><a name="41118"><span class= | |
| 2233 "ref">[41118] IIª-IIae q. 49 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 2234 sic proceditur. Videtur quod cautio non debeat poni pars | |
| 2235 prudentiae. In his enim in quibus non potest malum esse non est | |
| 2236 necessaria cautio. Sed virtutibus nemo male utitur, ut dicitur in | |
| 2237 libro de Lib. Arb. Ergo cautio non pertinet ad prudentiam, quae est | |
| 2238 directiva virtutum.</p> | |
| 2239 <p title="II-II q. 49 a. 8 arg. 2"><a name="41119"><span class= | |
| 2240 "ref">[41119] IIª-IIae q. 49 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2241 eiusdem est providere bona et cavere mala, sicut eiusdem artis est | |
| 2242 facere sanitatem et curare aegritudinem. Sed providere bona | |
| 2243 pertinet ad providentiam. Ergo etiam cavere mala. Non ergo cautio | |
| 2244 debet poni alia pars prudentiae a providentia.</p> | |
| 2245 <p title="II-II q. 49 a. 8 arg. 3"><a name="41120"><span class= | |
| 2246 "ref">[41120] IIª-IIae q. 49 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2247 nullus prudens conatur ad impossibile. Sed nullus potest praecavere | |
| 2248 omnia mala quae possunt contingere. Ergo cautio non pertinet ad | |
| 2249 prudentiam.</p> | |
| 2250 <p title="II-II q. 49 a. 8 s. c."><a name="41121"><span class= | |
| 2251 "ref">[41121] IIª-IIae q. 49 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2252 est quod apostolus dicit, ad Ephes. V, <i>videte quomodo caute | |
| 2253 ambuletis</i>.</p> | |
| 2254 <p title="II-II q. 49 a. 8 co."><a name="41122"><span class= | |
| 2255 "ref">[41122] IIª-IIae q. 49 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 2256 dicendum quod ea circa quae est prudentia sunt contingentia | |
| 2257 operabilia, in quibus, sicut verum potest admisceri falso, ita et | |
| 2258 malum bono, propter multiformitatem huiusmodi operabilium, in | |
| 2259 quibus bona plerumque impediuntur a malis, et mala habent speciem | |
| 2260 boni. Et ideo necessaria est cautio ad prudentiam, ut sic | |
| 2261 accipiantur bona quod vitentur mala.</p> | |
| 2262 <p title="II-II q. 49 a. 8 ad 1"><a name="41123"><span class= | |
| 2263 "ref">[41123] IIª-IIae q. 49 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2264 ergo dicendum quod cautio non est necessaria in moralibus actibus | |
| 2265 ut aliquis sibi caveat ab actibus virtutum, sed ut sibi caveat ab | |
| 2266 eis per quae actus virtutum impediri possunt.</p> | |
| 2267 <p title="II-II q. 49 a. 8 ad 2"><a name="41124"><span class= | |
| 2268 "ref">[41124] IIª-IIae q. 49 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2269 dicendum quod opposita mala cavere eiusdem rationis est et prosequi | |
| 2270 bona. Sed vitare aliqua impedimenta extrinseca, hoc pertinet ad | |
| 2271 aliam rationem. Et ideo cautio distinguitur a providentia, quamvis | |
| 2272 utrumque pertineat ad unam virtutem prudentiae.</p> | |
| 2273 <p title="II-II q. 49 a. 8 ad 3"><a name="41125"><span class= | |
| 2274 "ref">[41125] IIª-IIae q. 49 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2275 dicendum quod malorum quae homini vitanda occurrunt quaedam sunt | |
| 2276 quae ut in pluribus accidere solent. Et talia comprehendi ratione | |
| 2277 possunt. Et contra haec ordinatur cautio, ut totaliter vitentur, | |
| 2278 vel ut minus noceant. Quaedam vero sunt quae ut in paucioribus et | |
| 2279 casualiter accidunt. Et haec, cum sint infinita, ratione | |
| 2280 comprehendi non possunt, nec sufficienter homo potest ea | |
| 2281 praecavere, quamvis per officium prudentiae homo contra omnes | |
| 2282 fortunae insultus disponere possit ut minus laedatur.</p> | |
| 2283 <br /> | |
| 2284 <div class="D">Quaestio 50</div> | |
| 2285 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2286 <p title="II-II q. 50 pr."><a name="41126"><span class= | |
| 2287 "ref">[41126] IIª-IIae q. 50 pr.</span></a> Deinde | |
| 2288 considerandum est de partibus subiectivis prudentiae. Et quia de | |
| 2289 prudentia per quam aliquis regit seipsum iam dictum est, restat | |
| 2290 dicendum de speciebus prudentiae quibus multitudo gubernatur. Circa | |
| 2291 quas quaeruntur quatuor. Primo, utrum legispositiva debeat poni | |
| 2292 species prudentiae. Secundo, utrum politica. Tertio, utrum | |
| 2293 oeconomica. Quarto, utrum militaris.</p> | |
| 2294 <br /> | |
| 2295 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2296 <p title="II-II q. 50 a. 1 arg. 1"><a name="41127"><span class= | |
| 2297 "ref">[41127] IIª-IIae q. 50 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2298 sic proceditur. Videtur quod regnativa non debeat poni species | |
| 2299 prudentiae. Regnativa enim ordinatur ad iustitiam conservandam, | |
| 2300 dicitur enim in V Ethic. quod princeps est custos iusti. Ergo | |
| 2301 regnativa magis pertinet ad iustitiam quam ad prudentiam.</p> | |
| 2302 <p title="II-II q. 50 a. 1 arg. 2"><a name="41128"><span class= | |
| 2303 "ref">[41128] IIª-IIae q. 50 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2304 secundum philosophum, in III Polit., regnum est una sex politiarum. | |
| 2305 Sed nulla species prudentiae sumitur secundum alias quinque | |
| 2306 politias, quae sunt aristocratia, politia (quae alio nomine dicitur | |
| 2307 timocratia), tyrannis, oligarchia, democratia. Ergo nec secundum | |
| 2308 regnum debet sumi regnativa.</p> | |
| 2309 <p title="II-II q. 50 a. 1 arg. 3"><a name="41129"><span class= | |
| 2310 "ref">[41129] IIª-IIae q. 50 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2311 leges condere non solum pertinet ad reges, sed etiam ad quosdam | |
| 2312 alios principatus, et etiam ad populum; ut patet per Isidorum, in | |
| 2313 libro Etymol. Sed philosophus, in VI Ethic., ponit legispositivam | |
| 2314 partem prudentiae. Inconvenienter igitur loco eius ponitur | |
| 2315 regnativa.</p> | |
| 2316 <p title="II-II q. 50 a. 1 s. c."><a name="41130"><span class= | |
| 2317 "ref">[41130] IIª-IIae q. 50 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2318 est quod philosophus dicit, in III Polit., quod <i>prudentia est | |
| 2319 propria virtus principis</i>. Ergo specialis prudentia debet esse | |
| 2320 regnativa.</p> | |
| 2321 <p title="II-II q. 50 a. 1 co."><a name="41131"><span class= | |
| 2322 "ref">[41131] IIª-IIae q. 50 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2323 dicendum quod sicut ex supradictis patet, ad prudentiam pertinet | |
| 2324 regere et praecipere. Et ideo ubi invenitur specialis ratio | |
| 2325 regiminis et praecepti in humanis actibus, ibi etiam invenitur | |
| 2326 specialis ratio prudentiae. Manifestum est autem quod in eo qui non | |
| 2327 solum seipsum habet regere, sed etiam communitatem perfectam | |
| 2328 civitatis vel regni, invenitur specialis et perfecta ratio | |
| 2329 regiminis, tanto enim regimen perfectius est quanto est | |
| 2330 universalius, ad plura se extendens et ulteriorem finem attingens. | |
| 2331 Et ideo regi, ad quem pertinet regere civitatem vel regnum, | |
| 2332 prudentia competit secundum specialem et perfectissimam sui | |
| 2333 rationem. Et propter hoc regnativa ponitur species prudentiae.</p> | |
| 2334 <p title="II-II q. 50 a. 1 ad 1"><a name="41132"><span class= | |
| 2335 "ref">[41132] IIª-IIae q. 50 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2336 ergo dicendum quod omnia quae sunt virtutum moralium pertinent ad | |
| 2337 prudentiam sicut ad dirigentem, unde et ratio recta prudentiae | |
| 2338 ponitur in definitione virtutis moralis, ut supra dictum est. Et | |
| 2339 ideo etiam executio iustitiae, prout ordinatur ad bonum commune, | |
| 2340 quae pertinet ad officium regis, indiget directione prudentiae. | |
| 2341 Unde istae duae virtutes sunt maxime propriae regi, scilicet | |
| 2342 prudentia et iustitia, secundum illud Ierem. XXIII, <i>regnabit | |
| 2343 rex, et sapiens erit et faciet iudicium et iustitiam in terra</i>. | |
| 2344 Quia tamen dirigere magis pertinet ad regem, exequi vero ad | |
| 2345 subditos, ideo regnativa magis ponitur species prudentiae, quae est | |
| 2346 directiva, quam iustitiae, quae est executiva.</p> | |
| 2347 <p title="II-II q. 50 a. 1 ad 2"><a name="41133"><span class= | |
| 2348 "ref">[41133] IIª-IIae q. 50 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2349 dicendum quod regnum inter alias politias est optimum regimen, ut | |
| 2350 dicitur in VIII Ethic. Et ideo species prudentiae magis debuit | |
| 2351 denominari a regno. Ita tamen quod sub regnativa comprehendantur | |
| 2352 omnia alia regimina recta, non autem perversa, quae virtuti | |
| 2353 opponuntur, unde non pertinent ad prudentiam.</p> | |
| 2354 <p title="II-II q. 50 a. 1 ad 3"><a name="41134"><span class= | |
| 2355 "ref">[41134] IIª-IIae q. 50 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2356 dicendum quod philosophus denominat regnativam a principali actu | |
| 2357 regis, qui est leges ponere. Quod etsi conveniat aliis, non | |
| 2358 convenit eis nisi secundum quod participant aliquid de regimine | |
| 2359 regis.</p> | |
| 2360 <br /> | |
| 2361 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2362 <p title="II-II q. 50 a. 2 arg. 1"><a name="41135"><span class= | |
| 2363 "ref">[41135] IIª-IIae q. 50 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2364 secundum sic proceditur. Videtur quod politica inconvenienter | |
| 2365 ponatur pars prudentiae. Regnativa enim est pars politicae | |
| 2366 prudentiae, ut dictum est. Sed pars non debet dividi contra totum. | |
| 2367 Ergo politica non debet poni alia species prudentiae.</p> | |
| 2368 <p title="II-II q. 50 a. 2 arg. 2"><a name="41136"><span class= | |
| 2369 "ref">[41136] IIª-IIae q. 50 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2370 species habituum distinguuntur secundum diversa obiecta. Sed eadem | |
| 2371 sunt quae oportet regnantem praecipere et subditum exequi. Ergo | |
| 2372 politica, secundum quod pertinet ad subditos, non debet poni | |
| 2373 species prudentiae distincta a regnativa.</p> | |
| 2374 <p title="II-II q. 50 a. 2 arg. 3"><a name="41137"><span class= | |
| 2375 "ref">[41137] IIª-IIae q. 50 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2376 unusquisque subditorum est singularis persona. Sed quaelibet | |
| 2377 singularis persona seipsam sufficienter dirigere potest per | |
| 2378 prudentiam communiter dictam. Ergo non oportet poni aliam speciem | |
| 2379 prudentiae quae dicatur politica.</p> | |
| 2380 <p title="II-II q. 50 a. 2 s. c."><a name="41138"><span class= | |
| 2381 "ref">[41138] IIª-IIae q. 50 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2382 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., <i>eius autem quae circa | |
| 2383 civitatem haec quidem ut architectonica prudentia legispositiva; | |
| 2384 haec autem commune nomen habet politica, circa singularia | |
| 2385 existens</i>.</p> | |
| 2386 <p title="II-II q. 50 a. 2 co."><a name="41139"><span class= | |
| 2387 "ref">[41139] IIª-IIae q. 50 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2388 dicendum quod servus per imperium movetur a domino et subditus a | |
| 2389 principante, aliter tamen quam irrationalia et inanimata moveantur | |
| 2390 a suis motoribus. Nam inanimata et irrationalia aguntur solum ab | |
| 2391 alio, non autem ipsa agunt seipsa quia non habent dominium sui | |
| 2392 actus per liberum arbitrium. Et ideo rectitudo regiminis ipsorum | |
| 2393 non est in ipsis, sed solum in motoribus. Sed homines servi, vel | |
| 2394 quicumque subditi, ita aguntur ab aliis per praeceptum quod tamen | |
| 2395 agunt seipsos per liberum arbitrium. Et ideo requiritur in eis | |
| 2396 quaedam rectitudo regiminis per quam seipsos dirigant in obediendo | |
| 2397 principatibus. Et ad hoc pertinet species prudentiae quae politica | |
| 2398 vocatur.</p> | |
| 2399 <p title="II-II q. 50 a. 2 ad 1"><a name="41140"><span class= | |
| 2400 "ref">[41140] IIª-IIae q. 50 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2401 ergo dicendum quod sicut dictum est, regnativa est perfectissima | |
| 2402 species prudentiae. Et ideo prudentia subditorum, quae deficit a | |
| 2403 prudentia regnativa, retinet sibi nomen commune, ut politica | |
| 2404 dicatur, sicut in logicis convertibile quod non significat | |
| 2405 essentiam retinet sibi commune nomen proprii.</p> | |
| 2406 <p title="II-II q. 50 a. 2 ad 2"><a name="41141"><span class= | |
| 2407 "ref">[41141] IIª-IIae q. 50 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2408 dicendum quod diversa ratio obiecti diversificat habitum secundum | |
| 2409 speciem, ut ex supradictis patet. Eadem autem agenda considerantur | |
| 2410 quidem a rege secundum universaliorem rationem quam considerentur a | |
| 2411 subdito, qui obedit, uni enim regi in diversis officiis multi | |
| 2412 obediunt. Et ideo regnativa comparatur ad hanc politicam de qua | |
| 2413 loquimur sicut ars architectonica ad eam quae manu operatur.</p> | |
| 2414 <p title="II-II q. 50 a. 2 ad 3"><a name="41142"><span class= | |
| 2415 "ref">[41142] IIª-IIae q. 50 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2416 dicendum quod per prudentiam communiter dictam regit homo seipsum | |
| 2417 in ordine ad proprium bonum, per politicam autem de qua loquimur, | |
| 2418 in ordine ad bonum commune.</p> | |
| 2419 <br /> | |
| 2420 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2421 <p title="II-II q. 50 a. 3 arg. 1"><a name="41143"><span class= | |
| 2422 "ref">[41143] IIª-IIae q. 50 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2423 sic proceditur. Videtur quod oeconomica non debeat poni species | |
| 2424 prudentiae. Quia ut philosophus dicit, in VI Ethic., prudentia | |
| 2425 ordinatur ad bene vivere totum. Sed oeconomica ordinatur ad aliquem | |
| 2426 particularem finem, scilicet ad divitias, ut dicitur in I Ethic. | |
| 2427 Ergo oeconomica non est species prudentiae.</p> | |
| 2428 <p title="II-II q. 50 a. 3 arg. 2"><a name="41144"><span class= | |
| 2429 "ref">[41144] IIª-IIae q. 50 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2430 sicut supra habitum est, prudentia non est nisi bonorum. Sed | |
| 2431 oeconomica potest esse etiam malorum, multi enim peccatores providi | |
| 2432 sunt in gubernatione familiae. Ergo oeconomica non debet poni | |
| 2433 species prudentiae.</p> | |
| 2434 <p title="II-II q. 50 a. 3 arg. 3"><a name="41145"><span class= | |
| 2435 "ref">[41145] IIª-IIae q. 50 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2436 sicut in regno invenitur principans et subiectum, ita etiam in | |
| 2437 domo. Si ergo oeconomica est species prudentiae sicut et politica, | |
| 2438 deberet etiam paterna prudentia poni, sicut et regnativa. Non autem | |
| 2439 ponitur. Ergo nec oeconomica debet poni species prudentiae.</p> | |
| 2440 <p title="II-II q. 50 a. 3 s. c."><a name="41146"><span class= | |
| 2441 "ref">[41146] IIª-IIae q. 50 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2442 est quod philosophus dicit, in VI Ethic., quod illarum, scilicet | |
| 2443 prudentiarum quae se habent ad regimen multitudinis, <i>haec quidem | |
| 2444 oeconomica, haec autem legispositiva, haec autem politica</i>.</p> | |
| 2445 <p title="II-II q. 50 a. 3 co."><a name="41147"><span class= | |
| 2446 "ref">[41147] IIª-IIae q. 50 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2447 dicendum quod ratio obiecti diversificata secundum universale et | |
| 2448 particulare, vel secundum totum et partem, diversificat artes et | |
| 2449 virtutes, secundum quam diversitatem una est principalis respectu | |
| 2450 alterius. Manifestum est autem quod domus medio modo se habet inter | |
| 2451 unam singularem personam et civitatem vel regnum, nam sicut una | |
| 2452 singularis persona est pars domus, ita una domus est pars civitatis | |
| 2453 vel regni. Et ideo sicut prudentia communiter dicta, quae est | |
| 2454 regitiva unius, distinguitur a politica prudentia, ita oportet quod | |
| 2455 oeconomica distinguatur ab utraque.</p> | |
| 2456 <p title="II-II q. 50 a. 3 ad 1"><a name="41148"><span class= | |
| 2457 "ref">[41148] IIª-IIae q. 50 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2458 ergo dicendum quod divitiae comparantur ad oeconomicam non sicut | |
| 2459 finis ultimus, sed sicut instrumenta quaedam, ut dicitur in I | |
| 2460 Polit. Finis autem ultimus oeconomicae est totum bene vivere | |
| 2461 secundum domesticam conversationem. Philosophus autem I Ethic. | |
| 2462 ponit exemplificando divitias finem oeconomicae secundum studium | |
| 2463 plurimorum.</p> | |
| 2464 <p title="II-II q. 50 a. 3 ad 2"><a name="41149"><span class= | |
| 2465 "ref">[41149] IIª-IIae q. 50 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2466 dicendum quod ad aliqua particularia quae sunt in domo disponenda | |
| 2467 possunt aliqui peccatores provide se habere, sed non ad ipsum totum | |
| 2468 bene vivere domesticae conversationis, ad quod praecipue requiritur | |
| 2469 vita virtuosa.</p> | |
| 2470 <p title="II-II q. 50 a. 3 ad 3"><a name="41150"><span class= | |
| 2471 "ref">[41150] IIª-IIae q. 50 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2472 dicendum quod pater in domo habet quandam similitudinem regii | |
| 2473 principatus, ut dicitur in VIII Ethic., non tamen habet perfectam | |
| 2474 potestatem regiminis sicut rex. Et ideo non ponitur separatim | |
| 2475 paterna species prudentiae, sicut regnativa.</p> | |
| 2476 <br /> | |
| 2477 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2478 <p title="II-II q. 50 a. 4 arg. 1"><a name="41151"><span class= | |
| 2479 "ref">[41151] IIª-IIae q. 50 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2480 sic proceditur. Videtur quod militaris non debeat poni species | |
| 2481 prudentiae. Prudentia enim contra artem dividitur, ut dicitur in VI | |
| 2482 Ethic. Sed militaris videtur esse quaedam ars in rebus bellicis; | |
| 2483 sicut patet per philosophum, in III Ethic. Ergo militaris non debet | |
| 2484 poni species prudentiae.</p> | |
| 2485 <p title="II-II q. 50 a. 4 arg. 2"><a name="41152"><span class= | |
| 2486 "ref">[41152] IIª-IIae q. 50 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2487 sicut militare negotium continetur sub politico, ita etiam et plura | |
| 2488 alia negotia, sicut mercatorum, artificum et aliorum huiusmodi. Sed | |
| 2489 secundum alia negotia quae sunt in civitate non accipiuntur aliquae | |
| 2490 species prudentiae. Ergo etiam neque secundum militare | |
| 2491 negotium.</p> | |
| 2492 <p title="II-II q. 50 a. 4 arg. 3"><a name="41153"><span class= | |
| 2493 "ref">[41153] IIª-IIae q. 50 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2494 in rebus bellicis plurimum valet militum fortitudo. Ergo militaris | |
| 2495 magis pertinet ad fortitudinem quam ad prudentiam.</p> | |
| 2496 <p title="II-II q. 50 a. 4 s. c."><a name="41154"><span class= | |
| 2497 "ref">[41154] IIª-IIae q. 50 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2498 est quod dicitur Prov. XXIV, <i>cum dispositione initur bellum, et | |
| 2499 erit salus ubi sunt multa consilia</i>. Sed consiliari pertinet ad | |
| 2500 prudentiam. Ergo in rebus bellicis maxime necessaria est aliqua | |
| 2501 species prudentiae quae militaris dicitur.</p> | |
| 2502 <p title="II-II q. 50 a. 4 co."><a name="41155"><span class= | |
| 2503 "ref">[41155] IIª-IIae q. 50 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2504 dicendum quod ea quae secundum artem et rationem aguntur conformia | |
| 2505 esse oportet his quae sunt secundum naturam, quae a ratione divina | |
| 2506 sunt instituta. Natura autem ad duo intendit primo quidem, ad | |
| 2507 regendum unamquamque rem in seipsa; secundo vero, ad resistendum | |
| 2508 extrinsecis impugnantibus et corruptivis. Et propter hoc non solum | |
| 2509 dedit animalibus vim concupiscibilem, per quam moveantur ad ea quae | |
| 2510 sunt saluti eorum accommoda; sed etiam vim irascibilem, per quam | |
| 2511 animal resistit impugnantibus. Unde et in his quae sunt secundum | |
| 2512 rationem non solum oportet esse prudentiam politicam, per quam | |
| 2513 convenienter disponantur ea quae pertinent ad bonum commune; sed | |
| 2514 etiam militarem, per quam hostium insultus repellantur.</p> | |
| 2515 <p title="II-II q. 50 a. 4 ad 1"><a name="41156"><span class= | |
| 2516 "ref">[41156] IIª-IIae q. 50 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2517 ergo dicendum quod militaris potest esse ars secundum quod habet | |
| 2518 quasdam regulas recte utendi quibusdam exterioribus rebus, puta | |
| 2519 armis et equis, sed secundum quod ordinatur ad bonum commune, habet | |
| 2520 magis rationem prudentiae.</p> | |
| 2521 <p title="II-II q. 50 a. 4 ad 2"><a name="41157"><span class= | |
| 2522 "ref">[41157] IIª-IIae q. 50 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2523 dicendum quod alia negotia quae sunt in civitate ordinantur ad | |
| 2524 aliquas particulares utilitates, sed militare negotium ordinatur ad | |
| 2525 tuitionem totius boni communis.</p> | |
| 2526 <p title="II-II q. 50 a. 4 ad 3"><a name="41158"><span class= | |
| 2527 "ref">[41158] IIª-IIae q. 50 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2528 dicendum quod executio militiae pertinet ad fortitudinem, sed | |
| 2529 directio ad prudentiam, et praecipue secundum quod est in duce | |
| 2530 exercitus.</p> | |
| 2531 <br /> | |
| 2532 <div class="D">Quaestio 51</div> | |
| 2533 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2534 <p title="II-II q. 51 pr."><a name="41159"><span class= | |
| 2535 "ref">[41159] IIª-IIae q. 51 pr.</span></a> Deinde | |
| 2536 considerandum est de virtutibus adiunctis prudentiae, quae sunt | |
| 2537 quasi partes potentiales ipsius. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 2538 Primo, utrum eubulia sit virtus. Secundo, utrum sit specialis | |
| 2539 virtus a prudentia distincta. Tertio, utrum synesis sit specialis | |
| 2540 virtus. Quarto, utrum gnome sit specialis virtus.</p> | |
| 2541 <br /> | |
| 2542 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2543 <p title="II-II q. 51 a. 1 arg. 1"><a name="41160"><span class= | |
| 2544 "ref">[41160] IIª-IIae q. 51 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2545 sic proceditur. Videtur quod eubulia non sit virtus. Quia secundum | |
| 2546 Augustinum, in libro de Lib. Arb., <i>virtutibus nullus male | |
| 2547 utitur</i>. Sed eubulia, quae est bene consiliativa, aliqui male | |
| 2548 utuntur, vel quia astuta consilia excogitant ad malos fines | |
| 2549 consequendos; aut quia etiam ad bonos fines consequendos aliqua | |
| 2550 peccata ordinant, puta qui furatur ut eleemosynam det. Ergo eubulia | |
| 2551 non est virtus.</p> | |
| 2552 <p title="II-II q. 51 a. 1 arg. 2"><a name="41161"><span class= | |
| 2553 "ref">[41161] IIª-IIae q. 51 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2554 virtus perfectio quaedam est, ut dicitur in VII Phys. Sed eubulia | |
| 2555 circa consilium consistit, quod importat dubitationem et | |
| 2556 inquisitionem, quae imperfectionis sunt. Ergo eubulia non est | |
| 2557 virtus.</p> | |
| 2558 <p title="II-II q. 51 a. 1 arg. 3"><a name="41162"><span class= | |
| 2559 "ref">[41162] IIª-IIae q. 51 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2560 virtutes sunt connexae ad invicem, ut supra habitum est. Sed | |
| 2561 eubulia non est connexa aliis virtutibus multi enim peccatores sunt | |
| 2562 bene consiliativi, et multi iusti sunt in consiliis tardi. Ergo | |
| 2563 eubulia non est virtus.</p> | |
| 2564 <p title="II-II q. 51 a. 1 s. c."><a name="41163"><span class= | |
| 2565 "ref">[41163] IIª-IIae q. 51 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2566 est quod eubulia est rectitudo consilii, ut philosophus dicit, in | |
| 2567 VI Ethic. Sed recta ratio perficit rationem virtutis. Ergo eubulia | |
| 2568 est virtus.</p> | |
| 2569 <p title="II-II q. 51 a. 1 co."><a name="41164"><span class= | |
| 2570 "ref">[41164] IIª-IIae q. 51 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2571 dicendum quod, sicut supra dictum est, de ratione virtutis humanae | |
| 2572 est quod faciat actum hominis bonum. Inter ceteros autem actus | |
| 2573 hominis proprium est ei consiliari, quia hoc importat quandam | |
| 2574 rationis inquisitionem circa agenda, in quibus consistit vita | |
| 2575 humana; nam vita speculativa est supra hominem, ut dicitur in X | |
| 2576 Ethic. Eubulia autem importat bonitatem consilii, dicitur enim ab | |
| 2577 eu, quod est bonum, et boule, quod est consilium, quasi bona | |
| 2578 consiliatio, vel potius bene consiliativa. Unde manifestum est quod | |
| 2579 eubulia est virtus humana.</p> | |
| 2580 <p title="II-II q. 51 a. 1 ad 1"><a name="41165"><span class= | |
| 2581 "ref">[41165] IIª-IIae q. 51 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2582 ergo dicendum quod non est bonum consilium sive aliquis malum finem | |
| 2583 sibi in consiliando praestituat, sive etiam ad bonum finem malas | |
| 2584 vias adinveniat. Sicut etiam in speculativis non est bona | |
| 2585 ratiocinatio sive aliquis falsum concludat, sive etiam concludat | |
| 2586 verum ex falsis, quia non utitur convenienti medio. Et ideo | |
| 2587 utrumque praedictorum est contra rationem eubuliae, ut philosophus | |
| 2588 dicit, in VI Ethic.</p> | |
| 2589 <p title="II-II q. 51 a. 1 ad 2"><a name="41166"><span class= | |
| 2590 "ref">[41166] IIª-IIae q. 51 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2591 dicendum quod etsi virtus sit essentialiter perfectio quaedam, non | |
| 2592 tamen oportet quod omne illud quod est materia virtutis | |
| 2593 perfectionem importet. Oportet enim circa omnia humana perfici per | |
| 2594 virtutes, et non solum circa actus rationis, inter quos est | |
| 2595 consilium; sed etiam circa passiones appetitus sensitivi, quae | |
| 2596 adhuc sunt multo imperfectiores. Vel potest dici quod virtus humana | |
| 2597 est perfectio secundum modum hominis, qui non potest per | |
| 2598 certitudinem comprehendere veritatem rerum simplici intuitu; et | |
| 2599 praecipue in agibilibus, quae sunt contingentia.</p> | |
| 2600 <p title="II-II q. 51 a. 1 ad 3"><a name="41167"><span class= | |
| 2601 "ref">[41167] IIª-IIae q. 51 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2602 dicendum quod in nullo peccatore, inquantum huiusmodi, invenitur | |
| 2603 eubulia. Omne enim peccatum est contra bonam consiliationem. | |
| 2604 Requiritur enim ad bene consiliandum non solum adinventio vel | |
| 2605 excogitatio eorum quae sunt opportuna ad finem, sed etiam aliae | |
| 2606 circumstantiae, scilicet tempus congruum, ut nec nimis tardus nec | |
| 2607 nimis velox sit in consiliis; et modus consiliandi, ut scilicet sit | |
| 2608 firmus in suo consilio; et aliae huiusmodi debitae circumstantiae, | |
| 2609 quae peccator peccando non observat. Quilibet autem virtuosus est | |
| 2610 bene consiliativus in his quae ordinantur ad finem virtutis, licet | |
| 2611 forte in aliquibus particularibus negotiis non sit bene | |
| 2612 consiliativus, puta in mercationibus vel in rebus bellicis vel in | |
| 2613 aliquo huiusmodi.</p> | |
| 2614 <br /> | |
| 2615 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2616 <p title="II-II q. 51 a. 2 arg. 1"><a name="41168"><span class= | |
| 2617 "ref">[41168] IIª-IIae q. 51 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2618 secundum sic proceditur. Videtur quod eubulia non sit virtus | |
| 2619 distincta a prudentia. Quia ut philosophus dicit, in VI Ethic., | |
| 2620 <i>videtur prudentis esse bene consiliari</i>. Sed hoc pertinet ad | |
| 2621 eubuliam, ut dictum est. Ergo eubulia non distinguitur a | |
| 2622 prudentia.</p> | |
| 2623 <p title="II-II q. 51 a. 2 arg. 2"><a name="41169"><span class= | |
| 2624 "ref">[41169] IIª-IIae q. 51 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2625 humani actus, ad quos ordinantur humanae virtutes, praecipue | |
| 2626 specificantur ex fine, ut supra habitum est. Sed ad eundem finem | |
| 2627 ordinantur eubulia et prudentia, ut dicitur VI Ethic., idest non ad | |
| 2628 quendam particularem finem, sed ad communem finem totius vitae. | |
| 2629 Ergo eubulia non est virtus distincta a prudentia.</p> | |
| 2630 <p title="II-II q. 51 a. 2 arg. 3"><a name="41170"><span class= | |
| 2631 "ref">[41170] IIª-IIae q. 51 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2632 in scientiis speculativis ad eandem scientiam pertinet inquirere et | |
| 2633 determinare. Ergo pari ratione in operativis hoc pertinet ad eandem | |
| 2634 virtutem. Sed inquirere pertinet ad eubuliam, determinare autem ad | |
| 2635 prudentiam. Ergo eubulia non est alia virtus a prudentia.</p> | |
| 2636 <p title="II-II q. 51 a. 2 s. c."><a name="41171"><span class= | |
| 2637 "ref">[41171] IIª-IIae q. 51 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2638 prudentia est praeceptiva, ut dicitur in VI Ethic. Hoc autem non | |
| 2639 convenit eubuliae. Ergo eubulia est alia virtus a prudentia.</p> | |
| 2640 <p title="II-II q. 51 a. 2 co."><a name="41172"><span class= | |
| 2641 "ref">[41172] IIª-IIae q. 51 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2642 dicendum quod, sicut dictum est supra, virtus proprie ordinatur ad | |
| 2643 actum, quem reddit bonum. Et ideo oportet secundum differentiam | |
| 2644 actuum esse diversas virtutes, et maxime quando non est eadem ratio | |
| 2645 bonitatis in actibus. Si enim esset eadem ratio bonitatis in eis, | |
| 2646 tunc ad eandem virtutem pertinerent diversi actus, sicut ex eodem | |
| 2647 dependet bonitas amoris, desiderii et gaudii, et ideo omnia ista | |
| 2648 pertinent ad eandem virtutem caritatis. Actus autem rationis | |
| 2649 ordinati ad opus sunt diversi, nec habent eandem rationem | |
| 2650 bonitatis, ex alia enim efficitur homo bene consiliativus, et bene | |
| 2651 iudicativus, et bene praeceptivus; quod patet ex hoc quod ista | |
| 2652 aliquando ab invicem separantur. Et ideo oportet aliam esse | |
| 2653 virtutem eubuliam, per quam homo est bene consiliativus; et aliam | |
| 2654 prudentiam, per quam homo est bene praeceptivus. Et sicut | |
| 2655 consiliari ordinatur ad praecipere tanquam ad principalius, ita | |
| 2656 etiam eubulia ordinatur ad prudentiam tanquam ad principaliorem | |
| 2657 virtutem; sine qua nec virtus esset, sicut nec morales virtutes | |
| 2658 sine prudentia, nec ceterae virtutes sine caritate.</p> | |
| 2659 <p title="II-II q. 51 a. 2 ad 1"><a name="41173"><span class= | |
| 2660 "ref">[41173] IIª-IIae q. 51 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2661 ergo dicendum quod ad prudentiam pertinet bene consiliari | |
| 2662 imperative, ad eubuliam autem elicitive.</p> | |
| 2663 <p title="II-II q. 51 a. 2 ad 2"><a name="41174"><span class= | |
| 2664 "ref">[41174] IIª-IIae q. 51 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2665 dicendum quod ad unum finem ultimum, quod est bene vivere totum, | |
| 2666 ordinantur diversi actus secundum quendam gradum, nam praecedit | |
| 2667 consilium, sequitur iudicium, et ultimum est praeceptum, quod | |
| 2668 immediate se habet ad finem ultimum, alii autem duo actus remote se | |
| 2669 habent. Qui tamen habent quosdam proximos fines, consilium quidem | |
| 2670 inventionem eorum quae sunt agenda; iudicium autem certitudinem. | |
| 2671 Unde ex hoc non sequitur quod eubulia et prudentia non sint | |
| 2672 diversae virtutes, sed quod eubulia ordinetur ad prudentiam sicut | |
| 2673 virtus secundaria ad principalem.</p> | |
| 2674 <p title="II-II q. 51 a. 2 ad 3"><a name="41175"><span class= | |
| 2675 "ref">[41175] IIª-IIae q. 51 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2676 dicendum quod etiam in speculativis alia rationalis scientia est | |
| 2677 dialectica, quae ordinatur ad inquisitionem inventivam; et alia | |
| 2678 scientia demonstrativa, quae est veritatis determinativa.</p> | |
| 2679 <br /> | |
| 2680 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2681 <p title="II-II q. 51 a. 3 arg. 1"><a name="41176"><span class= | |
| 2682 "ref">[41176] IIª-IIae q. 51 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2683 sic proceditur. Videtur quod synesis non sit virtus. Virtutes enim | |
| 2684 non insunt nobis a natura, ut dicitur in II Ethic. Sed synesis | |
| 2685 inest aliquibus a natura, ut dicit philosophus, in VI Ethic. Ergo | |
| 2686 synesis non est virtus.</p> | |
| 2687 <p title="II-II q. 51 a. 3 arg. 2"><a name="41177"><span class= | |
| 2688 "ref">[41177] IIª-IIae q. 51 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2689 synesis, ut in eodem libro dicitur, est solum iudicativa. Sed | |
| 2690 iudicium solum, sine praecepto, potest esse etiam in malis. Cum | |
| 2691 ergo virtus sit solum in bonis, videtur quod synesis non sit | |
| 2692 virtus.</p> | |
| 2693 <p title="II-II q. 51 a. 3 arg. 3"><a name="41178"><span class= | |
| 2694 "ref">[41178] IIª-IIae q. 51 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2695 nunquam est defectus in praecipiendo nisi sit aliquis defectus in | |
| 2696 iudicando, saltem in particulari operabili, in quo omnis malus | |
| 2697 errat. Si ergo synesis ponitur virtus ad bene iudicandum, videtur | |
| 2698 quod non sit necessaria alia virtus ad bene praecipiendum. Et ideo | |
| 2699 prudentia erit superflua, quod est inconveniens. Non ergo synesis | |
| 2700 est virtus.</p> | |
| 2701 <p title="II-II q. 51 a. 3 s. c."><a name="41179"><span class= | |
| 2702 "ref">[41179] IIª-IIae q. 51 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2703 iudicium est perfectius quam consilium. Sed eubulia, quae est bene | |
| 2704 consiliativa, est virtus. Ergo multo magis synesis, quae est bene | |
| 2705 iudicativa, est virtus.</p> | |
| 2706 <p title="II-II q. 51 a. 3 co."><a name="41180"><span class= | |
| 2707 "ref">[41180] IIª-IIae q. 51 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2708 dicendum quod synesis importat iudicium rectum non quidem circa | |
| 2709 speculabilia, sed circa particularia operabilia, circa quae etiam | |
| 2710 est prudentia. Unde secundum synesim dicuntur in Graeco aliqui | |
| 2711 syneti, idest sensati, vel eusyneti, idest homines boni sensus, | |
| 2712 sicut e contrario qui carent hac virtute dicuntur asyneti, idest | |
| 2713 insensati. Oportet autem quod secundum differentiam actuum qui non | |
| 2714 reducuntur in eandem causam sit etiam diversitas virtutum. | |
| 2715 Manifestum est autem quod bonitas consilii et bonitas iudicii non | |
| 2716 reducuntur in eandem causam, multi enim sunt bene consiliativi qui | |
| 2717 tamen non sunt bene sensati, quasi recte iudicantes. Sicut etiam in | |
| 2718 speculativis aliqui sunt bene inquirentes, propter hoc quod ratio | |
| 2719 eorum prompta est ad discurrendum per diversa, quod videtur | |
| 2720 provenire ex dispositione imaginativae virtutis, quae de facili | |
| 2721 potest formare diversa phantasmata, et tamen huiusmodi quandoque | |
| 2722 non sunt boni iudicii, quod est propter defectum intellectus, qui | |
| 2723 maxime contingit ex mala dispositione communis sensus non bene | |
| 2724 iudicantis. Et ideo oportet praeter eubuliam esse aliam virtutem | |
| 2725 quae est bene iudicativa. Et haec dicitur synesis.</p> | |
| 2726 <p title="II-II q. 51 a. 3 ad 1"><a name="41181"><span class= | |
| 2727 "ref">[41181] IIª-IIae q. 51 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2728 ergo dicendum quod rectum iudicium in hoc consistit quod vis | |
| 2729 cognoscitiva apprehendat rem aliquam secundum quod in se est. Quod | |
| 2730 quidem provenit ex recta dispositione virtutis apprehensivae, sicut | |
| 2731 in speculo, si fuerit bene dispositum, imprimuntur formae corporum | |
| 2732 secundum quod sunt; si vero fuerit speculum male dispositum, | |
| 2733 apparent ibi imagines distortae et prave se habentes. Quod autem | |
| 2734 virtus cognoscitiva sit bene disposita ad recipiendum res secundum | |
| 2735 quod sunt, contingit quidem radicaliter ex natura, consummative | |
| 2736 autem ex exercitio vel ex munere gratiae. Et hoc dupliciter. Uno | |
| 2737 modo, directe ex parte ipsius cognoscitivae virtutis, puta quia non | |
| 2738 est imbuta pravis conceptionibus, sed veris et rectis, et hoc | |
| 2739 pertinet ad synesim secundum quod est specialis virtus. Alio modo, | |
| 2740 indirecte, ex bona dispositione appetitivae virtutis, ex qua | |
| 2741 sequitur quod homo bene iudicet de appetibilibus. Et sic bonum | |
| 2742 virtutis iudicium consequitur habitus virtutum moralium, sed circa | |
| 2743 fines, synesis autem est magis circa ea quae sunt ad finem.</p> | |
| 2744 <p title="II-II q. 51 a. 3 ad 2"><a name="41182"><span class= | |
| 2745 "ref">[41182] IIª-IIae q. 51 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2746 dicendum quod in malis potest quidem iudicium rectum esse in | |
| 2747 universali, sed in particulari agibili semper eorum iudicium | |
| 2748 corrumpitur, ut supra habitum est.</p> | |
| 2749 <p title="II-II q. 51 a. 3 ad 3"><a name="41183"><span class= | |
| 2750 "ref">[41183] IIª-IIae q. 51 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2751 dicendum quod contingit quandoque id quod bene iudicatum est | |
| 2752 differri, vel negligenter agi aut inordinate. Et ideo post virtutem | |
| 2753 quae est bene iudicativa necessaria est finalis virtus principalis | |
| 2754 quae sit bene praeceptiva, scilicet prudentia.</p> | |
| 2755 <br /> | |
| 2756 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2757 <p title="II-II q. 51 a. 4 arg. 1"><a name="41184"><span class= | |
| 2758 "ref">[41184] IIª-IIae q. 51 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2759 sic proceditur. Videtur quod gnome non sit specialis virtus a | |
| 2760 synesi distincta. Quia secundum synesim dicitur aliquis bene | |
| 2761 iudicativus. Sed nullus potest dici bene iudicativus nisi in | |
| 2762 omnibus bene iudicet. Ergo synesis se extendit ad omnia | |
| 2763 diiudicanda. Non est ergo aliqua alia virtus bene iudicativa quae | |
| 2764 gnome vocatur.</p> | |
| 2765 <p title="II-II q. 51 a. 4 arg. 2"><a name="41185"><span class= | |
| 2766 "ref">[41185] IIª-IIae q. 51 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2767 iudicium medium est inter consilium et praeceptum. Sed una tantum | |
| 2768 virtus est bene consiliativa, scilicet eubulia; et una tantum | |
| 2769 virtus est bene praeceptiva, scilicet prudentia. Ergo una tantum | |
| 2770 est virtus bene iudicativa, scilicet synesis.</p> | |
| 2771 <p title="II-II q. 51 a. 4 arg. 3"><a name="41186"><span class= | |
| 2772 "ref">[41186] IIª-IIae q. 51 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2773 ea quae raro accidunt, in quibus oportet a communibus legibus | |
| 2774 discedere, videntur praecipue casualia esse, quorum non est ratio, | |
| 2775 ut dicitur in II Phys. Omnes autem virtutes intellectuales | |
| 2776 pertinent ad rationem rectam. Ergo circa praedicta non est aliqua | |
| 2777 virtus intellectualis.</p> | |
| 2778 <p title="II-II q. 51 a. 4 s. c."><a name="41187"><span class= | |
| 2779 "ref">[41187] IIª-IIae q. 51 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2780 est quod philosophus determinat, in VI Ethic., gnomen esse | |
| 2781 specialem virtutem.</p> | |
| 2782 <p title="II-II q. 51 a. 4 co."><a name="41188"><span class= | |
| 2783 "ref">[41188] IIª-IIae q. 51 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2784 dicendum quod habitus cognoscitivi distinguuntur secundum altiora | |
| 2785 vel inferiora principia, sicut sapientia in speculativis altiora | |
| 2786 principia considerat quam scientia, et ideo ab ea distinguitur. Et | |
| 2787 ita etiam oportet esse in activis. Manifestum est autem quod illa | |
| 2788 quae sunt praeter ordinem inferioris principii sive causae | |
| 2789 reducuntur quandoque in ordinem altioris principii, sicut | |
| 2790 monstruosi partus animalium sunt praeter ordinem virtutis activae | |
| 2791 in semine, tamen cadunt sub ordine altioris principii, scilicet | |
| 2792 caelestis corporis, vel ulterius providentiae divinae. Unde ille | |
| 2793 qui consideraret virtutem activam in semine non posset iudicium | |
| 2794 certum ferre de huiusmodi monstris, de quibus tamen potest iudicari | |
| 2795 secundum considerationem divinae providentiae. Contingit autem | |
| 2796 quandoque aliquid esse faciendum praeter communes regulas | |
| 2797 agendorum, puta cum impugnatori patriae non est depositum | |
| 2798 reddendum, vel aliquid aliud huiusmodi. Et ideo oportet de | |
| 2799 huiusmodi iudicare secundum aliqua altiora principia quam sint | |
| 2800 regulae communes, secundum quas iudicat synesis. Et secundum illa | |
| 2801 altiora principia exigitur altior virtus iudicativa, quae vocatur | |
| 2802 gnome, quae importat quandam perspicacitatem iudicii.</p> | |
| 2803 <p title="II-II q. 51 a. 4 ad 1"><a name="41189"><span class= | |
| 2804 "ref">[41189] IIª-IIae q. 51 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2805 ergo dicendum quod synesis est vere iudicativa de omnibus quae | |
| 2806 secundum communes regulas fiunt. Sed praeter communes regulas sunt | |
| 2807 quaedam alia diiudicanda, ut iam dictum est.</p> | |
| 2808 <p title="II-II q. 51 a. 4 ad 2"><a name="41190"><span class= | |
| 2809 "ref">[41190] IIª-IIae q. 51 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2810 dicendum quod iudicium debet sumi ex propriis principiis rei, | |
| 2811 inquisitio autem fit etiam per communia. Unde etiam in speculativis | |
| 2812 dialectica, quae est inquisitiva, procedit ex communibus, | |
| 2813 demonstrativa autem, quae est iudicativa, procedit ex propriis. Et | |
| 2814 ideo eubulia, ad quam pertinet inquisitio consilii, est una de | |
| 2815 omnibus, non autem synesis, quae est iudicativa. Praeceptum autem | |
| 2816 respicit in omnibus unam rationem boni. Et ideo etiam prudentia non | |
| 2817 est nisi una.</p> | |
| 2818 <p title="II-II q. 51 a. 4 ad 3"><a name="41191"><span class= | |
| 2819 "ref">[41191] IIª-IIae q. 51 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2820 dicendum quod omnia illa quae praeter communem cursum contingere | |
| 2821 possunt considerare pertinet ad solam providentiam divinam, sed | |
| 2822 inter homines ille qui est magis perspicax potest plura horum sua | |
| 2823 ratione diiudicare. Et ad hoc pertinet gnome, quae importat quandam | |
| 2824 perspicacitatem iudicii.</p> | |
| 2825 <br /> | |
| 2826 <div class="D">Quaestio 52</div> | |
| 2827 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2828 <p title="II-II q. 52 pr."><a name="41192"><span class= | |
| 2829 "ref">[41192] IIª-IIae q. 52 pr.</span></a> Deinde | |
| 2830 considerandum est de dono consilii, quod respondet prudentiae. Et | |
| 2831 circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum consilium debeat poni | |
| 2832 inter septem dona spiritus sancti. Secundo, utrum donum consilii | |
| 2833 respondeat virtuti prudentiae. Tertio, utrum donum consilii maneat | |
| 2834 in patria. Quarto, utrum quinta beatitudo, quae est, beati | |
| 2835 misericordes, respondeat dono consilii.</p> | |
| 2836 <br /> | |
| 2837 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2838 <p title="II-II q. 52 a. 1 arg. 1"><a name="41193"><span class= | |
| 2839 "ref">[41193] IIª-IIae q. 52 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2840 sic proceditur. Videtur quod consilium non debeat poni inter dona | |
| 2841 spiritus sancti. Dona enim spiritus sancti in adiutorium virtutum | |
| 2842 dantur; ut patet per Gregorium, in II Moral. Sed ad consiliandum | |
| 2843 homo sufficienter perficitur per virtutem prudentiae, vel etiam | |
| 2844 eubuliae, ut ex dictis patet. Ergo consilium non debet poni inter | |
| 2845 dona spiritus sancti.</p> | |
| 2846 <p title="II-II q. 52 a. 1 arg. 2"><a name="41194"><span class= | |
| 2847 "ref">[41194] IIª-IIae q. 52 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2848 haec videtur esse differentia inter septem dona spiritus sancti et | |
| 2849 gratias gratis datas, quod gratiae gratis datae non dantur omnibus, | |
| 2850 sed distribuuntur diversis; dona autem spiritus sancti dantur | |
| 2851 omnibus habentibus spiritum sanctum. Sed consilium videtur esse de | |
| 2852 his quae specialiter aliquibus a spiritu sancto dantur, secundum | |
| 2853 illud I Machab. II, <i>ecce Simon, frater vester, ipse vir consilii | |
| 2854 est</i>. Ergo consilium magis debet poni inter gratias gratis datas | |
| 2855 quam inter septem dona spiritus sancti.</p> | |
| 2856 <p title="II-II q. 52 a. 1 arg. 3"><a name="41195"><span class= | |
| 2857 "ref">[41195] IIª-IIae q. 52 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2858 Rom. VIII dicitur, <i>qui spiritu Dei aguntur, hi filii Dei | |
| 2859 sunt</i>. Sed his qui ab alio aguntur non competit consilium. Cum | |
| 2860 igitur dona spiritus sancti maxime competant filiis Dei, qui | |
| 2861 acceperunt spiritum adoptionis filiorum, videtur quod consilium | |
| 2862 inter dona spiritus sancti poni non debeat.</p> | |
| 2863 <p title="II-II q. 52 a. 1 s. c."><a name="41196"><span class= | |
| 2864 "ref">[41196] IIª-IIae q. 52 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2865 est quod Isaiae XI dicitur, <i>requiescet super eum spiritus | |
| 2866 consilii et fortitudinis</i>.</p> | |
| 2867 <p title="II-II q. 52 a. 1 co."><a name="41197"><span class= | |
| 2868 "ref">[41197] IIª-IIae q. 52 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2869 dicendum quod dona spiritus sancti, ut supra dictum est, sunt | |
| 2870 quaedam dispositiones quibus anima redditur bene mobilis a spiritu | |
| 2871 sancto. Deus autem movet unumquodque secundum modum eius quod | |
| 2872 movetur, sicut <i>creaturam corporalem movet per tempus et locum, | |
| 2873 creaturam autem spiritualem per tempus et non per locum</i>, ut | |
| 2874 Augustinus dicit, VIII super Gen. ad Litt. Est autem proprium | |
| 2875 rationali creaturae quod per inquisitionem rationis moveatur ad | |
| 2876 aliquid agendum, quae quidem inquisitio consilium dicitur. Et ideo | |
| 2877 spiritus sanctus per modum consilii creaturam rationalem movet. Et | |
| 2878 propter hoc consilium ponitur inter dona spiritus sancti.</p> | |
| 2879 <p title="II-II q. 52 a. 1 ad 1"><a name="41198"><span class= | |
| 2880 "ref">[41198] IIª-IIae q. 52 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2881 ergo dicendum quod prudentia vel eubulia, sive sit acquisita sive | |
| 2882 infusa, dirigit hominem in inquisitione consilii secundum ea quae | |
| 2883 ratio comprehendere potest, unde homo per prudentiam vel eubuliam | |
| 2884 fit bene consilians vel sibi vel alii. Sed quia humana ratio non | |
| 2885 potest comprehendere singularia et contingentia quae occurrere | |
| 2886 possunt, fit quod <i>cogitationes mortalium sunt timidae, et | |
| 2887 incertae providentiae nostrae</i>, ut dicitur Sap. IX. Et ideo | |
| 2888 indiget homo in inquisitione consilii dirigi a Deo, qui omnia | |
| 2889 comprehendit. Quod fit per donum consilii, per quod homo dirigitur | |
| 2890 quasi consilio a Deo accepto. Sicut etiam in rebus humanis qui sibi | |
| 2891 ipsis non sufficiunt in inquisitione consilii a sapientioribus | |
| 2892 consilium requirunt.</p> | |
| 2893 <p title="II-II q. 52 a. 1 ad 2"><a name="41199"><span class= | |
| 2894 "ref">[41199] IIª-IIae q. 52 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2895 dicendum quod hoc potest pertinere ad gratiam gratis datam quod | |
| 2896 aliquis sit ita boni consilii quod aliis consilium praebeat. Sed | |
| 2897 quod aliquis a Deo consilium habeat quid fieri oporteat in his quae | |
| 2898 sunt necessaria ad salutem, hoc est commune omnium sanctorum.</p> | |
| 2899 <p title="II-II q. 52 a. 1 ad 3"><a name="41200"><span class= | |
| 2900 "ref">[41200] IIª-IIae q. 52 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2901 dicendum quod filii Dei aguntur a spiritu sancto secundum modum | |
| 2902 eorum, salvato scilicet libero arbitrio, quae est facultas | |
| 2903 voluntatis et rationis. Et sic inquantum ratio a spiritu sancto | |
| 2904 instruitur de agendis, competit filiis Dei donum consilii.</p> | |
| 2905 <br /> | |
| 2906 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2907 <p title="II-II q. 52 a. 2 arg. 1"><a name="41201"><span class= | |
| 2908 "ref">[41201] IIª-IIae q. 52 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 2909 secundum sic proceditur. Videtur quod donum consilii non respondeat | |
| 2910 convenienter virtuti prudentiae. Inferius enim in suo supremo | |
| 2911 attingit id quod est superius, ut patet per Dionysium, VII cap. de | |
| 2912 Div. Nom., sicut homo attingit Angelum secundum intellectum. Sed | |
| 2913 virtus cardinalis est inferior dono, ut supra habitum est. Cum ergo | |
| 2914 consilium sit primus et infimus actus prudentiae, supremus autem | |
| 2915 actus eius est praecipere, medius autem iudicare; videtur quod | |
| 2916 donum respondens prudentiae non sit consilium, sed magis iudicium | |
| 2917 vel praeceptum.</p> | |
| 2918 <p title="II-II q. 52 a. 2 arg. 2"><a name="41202"><span class= | |
| 2919 "ref">[41202] IIª-IIae q. 52 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2920 uni virtuti sufficienter auxilium praebetur per unum donum, quia | |
| 2921 quanto aliquid est superius tanto est magis unitum, ut probatur in | |
| 2922 libro de causis. Sed prudentiae auxilium praebetur per donum | |
| 2923 scientiae, quae non solum est speculativa, sed etiam practica, ut | |
| 2924 supra habitum est. Ergo donum consilii non respondet virtuti | |
| 2925 prudentiae.</p> | |
| 2926 <p title="II-II q. 52 a. 2 arg. 3"><a name="41203"><span class= | |
| 2927 "ref">[41203] IIª-IIae q. 52 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2928 ad prudentiam proprie pertinet dirigere, ut supra habitum est. Sed | |
| 2929 ad donum consilii pertinet quod homo dirigatur a Deo, sicut dictum | |
| 2930 est. Ergo donum consilii non pertinet ad virtutem prudentiae.</p> | |
| 2931 <p title="II-II q. 52 a. 2 s. c."><a name="41204"><span class= | |
| 2932 "ref">[41204] IIª-IIae q. 52 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2933 est quod donum consilii est circa ea quae sunt agenda propter | |
| 2934 finem. Sed circa haec etiam est prudentia. Ergo sibi invicem | |
| 2935 correspondent.</p> | |
| 2936 <p title="II-II q. 52 a. 2 co."><a name="41205"><span class= | |
| 2937 "ref">[41205] IIª-IIae q. 52 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2938 dicendum quod principium motivum inferius praecipue adiuvatur et | |
| 2939 perficitur per hoc quod movetur a superiori motivo principio, sicut | |
| 2940 corpus in hoc quod movetur a spiritu. Manifestum est autem quod | |
| 2941 rectitudo rationis humanae comparatur ad rationem divinam sicut | |
| 2942 principium motivum inferius ad superius, ratio enim aeterna est | |
| 2943 suprema regula omnis humanae rectitudinis. Et ideo prudentia, quae | |
| 2944 importat rectitudinem rationis, maxime perficitur et iuvatur | |
| 2945 secundum quod regulatur et movetur a spiritu sancto. Quod pertinet | |
| 2946 ad donum consilii, ut dictum est. Unde donum consilii respondet | |
| 2947 prudentiae, sicut ipsam adiuvans et perficiens.</p> | |
| 2948 <p title="II-II q. 52 a. 2 ad 1"><a name="41206"><span class= | |
| 2949 "ref">[41206] IIª-IIae q. 52 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2950 ergo dicendum quod iudicare et praecipere non est moti, sed | |
| 2951 moventis. Et quia in donis spiritus sancti mens humana non se habet | |
| 2952 ut movens, sed magis ut mota, ut supra dictum est; inde est quod | |
| 2953 non fuit conveniens quod donum correspondens prudentiae praeceptum | |
| 2954 diceretur vel iudicium, sed consilium, per quod potest significari | |
| 2955 motio mentis consiliatae ab alio consiliante.</p> | |
| 2956 <p title="II-II q. 52 a. 2 ad 2"><a name="41207"><span class= | |
| 2957 "ref">[41207] IIª-IIae q. 52 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2958 dicendum quod scientiae donum non directe respondet prudentiae, cum | |
| 2959 sit in speculativa, sed secundum quandam extensionem eam adiuvat. | |
| 2960 Donum autem consilii directe respondet prudentiae, sicut circa | |
| 2961 eadem existens.</p> | |
| 2962 <p title="II-II q. 52 a. 2 ad 3"><a name="41208"><span class= | |
| 2963 "ref">[41208] IIª-IIae q. 52 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2964 dicendum quod movens motum ex hoc quod movetur movet. Unde mens | |
| 2965 humana ex hoc ipso quod dirigitur a spiritu sancto, fit potens | |
| 2966 dirigere se et alios.</p> | |
| 2967 <br /> | |
| 2968 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2969 <p title="II-II q. 52 a. 3 arg. 1"><a name="41209"><span class= | |
| 2970 "ref">[41209] IIª-IIae q. 52 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2971 sic proceditur. Videtur quod donum consilii non maneat in patria. | |
| 2972 Consilium enim est eorum quae sunt agenda propter finem. Sed in | |
| 2973 patria nihil erit agendum propter finem, quia ibi homines ultimo | |
| 2974 fine potiuntur. Ergo in patria non est donum consilii.</p> | |
| 2975 <p title="II-II q. 52 a. 3 arg. 2"><a name="41210"><span class= | |
| 2976 "ref">[41210] IIª-IIae q. 52 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2977 consilium dubitationem importat, in his enim quae manifesta sunt | |
| 2978 ridiculum est consiliari, sicut patet per philosophum, in III | |
| 2979 Ethic. In patria autem tolletur omnis dubitatio. Ergo in patria non | |
| 2980 erit consilium.</p> | |
| 2981 <p title="II-II q. 52 a. 3 arg. 3"><a name="41211"><span class= | |
| 2982 "ref">[41211] IIª-IIae q. 52 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2983 in patria sancti maxime Deo conformantur, secundum illud I Ioan. | |
| 2984 III, <i>cum apparuerit, similes ei erimus</i>. Sed Deo non convenit | |
| 2985 consilium, secundum illud Rom. XI, <i>quis consiliarius eius | |
| 2986 fuit?</i> Ergo etiam neque sanctis in patria competit donum | |
| 2987 consilii.</p> | |
| 2988 <p title="II-II q. 52 a. 3 s. c."><a name="41212"><span class= | |
| 2989 "ref">[41212] IIª-IIae q. 52 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2990 est quod dicit Gregorius, XVII Moral., <i>cumque uniuscuiusque | |
| 2991 gentis vel culpa vel iustitia ad supernae curiae consilium ducitur, | |
| 2992 eiusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine vel non | |
| 2993 obtinuisse perhibetur</i>.</p> | |
| 2994 <p title="II-II q. 52 a. 3 co."><a name="41213"><span class= | |
| 2995 "ref">[41213] IIª-IIae q. 52 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2996 dicendum quod, sicut dictum est, dona spiritus sancti ad hoc | |
| 2997 pertinent quod creatura rationalis movetur a Deo. Circa motionem | |
| 2998 autem humanae mentis a Deo duo considerari oportet. Primo quidem, | |
| 2999 quod alia est dispositio eius quod movetur dum movetur; et alia dum | |
| 3000 est in termino motus. Et quidem quando movens est solum principium | |
| 3001 movendi, cessante motu cessat actio moventis super mobile, quod iam | |
| 3002 pervenit ad terminum, sicut domus, postquam aedificata est, non | |
| 3003 aedificatur ulterius ab aedificatore. Sed quando movens non solum | |
| 3004 est causa movendi, sed etiam est causa ipsius formae ad quam est | |
| 3005 motus, tunc non cessat actio moventis etiam post adeptionem formae, | |
| 3006 sicut sol illuminat aerem etiam postquam est illuminatus. Et hoc | |
| 3007 modo Deus causat in nobis et virtutem et cognitionem non solum | |
| 3008 quando primo acquirimus, sed etiam quandiu in eis perseveramus. Et | |
| 3009 sic cognitionem agendorum causat Deus in beatis, non quasi in | |
| 3010 ignorantibus, sed quasi continuando in eis cognitionem eorum quae | |
| 3011 agenda sunt. Tamen quaedam sunt quae beati, vel Angeli vel homines, | |
| 3012 non cognoscunt, quae non sunt de essentia beatitudinis, sed | |
| 3013 pertinent ad gubernationem rerum secundum divinam providentiam. Et | |
| 3014 quantum ad hoc est aliud considerandum, scilicet quod mens beatorum | |
| 3015 aliter movetur a Deo, et aliter mens viatorum. Nam mens viatorum | |
| 3016 movetur a Deo in agendis per hoc quod sedatur anxietas dubitationis | |
| 3017 in eis praecedens. In mente vero beatorum circa ea quae non | |
| 3018 cognoscunt est simplex nescientia, a qua etiam Angeli purgantur, | |
| 3019 secundum Dionysium, VI cap. Eccl. Hier., non autem praecedit in eis | |
| 3020 inquisitio dubitationis, sed simplex conversio ad Deum. Et hoc est | |
| 3021 Deum consulere, sicut Augustinus dicit, V super Gen. ad Litt., quod | |
| 3022 Angeli de inferioribus Deum consulunt. Unde et instructio qua super | |
| 3023 hoc a Deo instruuntur consilium dicitur. Et secundum hoc donum | |
| 3024 consilii est in beatis, inquantum in eis a Deo continuatur cognitio | |
| 3025 eorum quae sciunt; et inquantum illuminantur de his quae nesciunt | |
| 3026 circa agenda.</p> | |
| 3027 <p title="II-II q. 52 a. 3 ad 1"><a name="41214"><span class= | |
| 3028 "ref">[41214] IIª-IIae q. 52 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3029 ergo dicendum quod etiam in beatis sunt aliqui actus ordinati ad | |
| 3030 finem, vel quasi procedentes ex consecutione finis, sicut quod Deum | |
| 3031 laudant; vel quibus alios pertrahunt ad finem quem ipsi sunt | |
| 3032 consecuti, sicut sunt ministeria Angelorum et orationes sanctorum. | |
| 3033 Et quantum ad hoc habet in eis locum donum consilii.</p> | |
| 3034 <p title="II-II q. 52 a. 3 ad 2"><a name="41215"><span class= | |
| 3035 "ref">[41215] IIª-IIae q. 52 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3036 dicendum quod dubitatio pertinet ad consilium secundum statum vitae | |
| 3037 praesentis, non autem pertinet secundum quod est consilium in | |
| 3038 patria. Sicut etiam virtutes cardinales non habent omnino eosdem | |
| 3039 actus in patria et in via.</p> | |
| 3040 <p title="II-II q. 52 a. 3 ad 3"><a name="41216"><span class= | |
| 3041 "ref">[41216] IIª-IIae q. 52 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3042 dicendum quod consilium non est in Deo sicut in recipiente, sed | |
| 3043 sicut in dante. Hoc autem modo conformantur Deo sancti in patria, | |
| 3044 sicut recipiens influenti.</p> | |
| 3045 <br /> | |
| 3046 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3047 <p title="II-II q. 52 a. 4 arg. 1"><a name="41217"><span class= | |
| 3048 "ref">[41217] IIª-IIae q. 52 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3049 sic proceditur. Videtur quod quinta beatitudo, quae est de | |
| 3050 misericordia, non respondeat dono consilii. Omnes enim beatitudines | |
| 3051 sunt quidam actus virtutum, ut supra habitum est. Sed per consilium | |
| 3052 in omnibus virtutum actibus dirigimur. Ergo consilio non respondet | |
| 3053 magis quinta beatitudo quam alia.</p> | |
| 3054 <p title="II-II q. 52 a. 4 arg. 2"><a name="41218"><span class= | |
| 3055 "ref">[41218] IIª-IIae q. 52 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3056 praecepta dantur de his quae sunt de necessitate salutis, consilium | |
| 3057 autem datur de his quae non sunt de necessitate salutis. | |
| 3058 Misericordia autem est de necessitate salutis, secundum illud Iac. | |
| 3059 II, <i>iudicium sine misericordia ei qui non fecit | |
| 3060 misericordiam</i>, paupertas autem non est de necessitate salutis, | |
| 3061 sed pertinet ad perfectionem vitae, ut patet Matth. XIX. Ergo dono | |
| 3062 consilii magis respondet beatitudo paupertatis quam beatitudo | |
| 3063 misericordiae.</p> | |
| 3064 <p title="II-II q. 52 a. 4 arg. 3"><a name="41219"><span class= | |
| 3065 "ref">[41219] IIª-IIae q. 52 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3066 fructus consequuntur ad beatitudines, important enim delectationem | |
| 3067 quandam spiritualem quae consequitur perfectos actus virtutum. Sed | |
| 3068 inter fructus non ponitur aliquid respondens dono consilii, ut | |
| 3069 patet Gal. V. Ergo etiam beatitudo misericordiae non respondet dono | |
| 3070 consilii.</p> | |
| 3071 <p title="II-II q. 52 a. 4 s. c."><a name="41220"><span class= | |
| 3072 "ref">[41220] IIª-IIae q. 52 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3073 est quod Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in monte, | |
| 3074 <i>consilium convenit misericordibus, quia unicum remedium est de | |
| 3075 tantis malis erui, dimittere aliis et dare</i>.</p> | |
| 3076 <p title="II-II q. 52 a. 4 co."><a name="41221"><span class= | |
| 3077 "ref">[41221] IIª-IIae q. 52 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3078 dicendum quod consilium proprie est de his quae sunt utilia ad | |
| 3079 finem. Unde ea quae maxime sunt utilia ad finem maxime debent | |
| 3080 correspondere dono consilii. Hoc autem est misericordia, secundum | |
| 3081 illud I ad Tim. IV, <i>pietas ad omnia utilis est</i>. Et ideo | |
| 3082 specialiter dono consilii respondet beatitudo misericordiae, non | |
| 3083 sicut elicienti, sed sicut dirigenti.</p> | |
| 3084 <p title="II-II q. 52 a. 4 ad 1"><a name="41222"><span class= | |
| 3085 "ref">[41222] IIª-IIae q. 52 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3086 ergo dicendum quod etsi consilium dirigat in omnibus actibus | |
| 3087 virtutum, specialiter tamen dirigit in operibus misericordiae, | |
| 3088 ratione iam dicta.</p> | |
| 3089 <p title="II-II q. 52 a. 4 ad 2"><a name="41223"><span class= | |
| 3090 "ref">[41223] IIª-IIae q. 52 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3091 dicendum quod consilium, secundum quod est donum spiritus sancti, | |
| 3092 dirigit nos in omnibus quae ordinantur in finem vitae aeternae, | |
| 3093 sive sint de necessitate salutis sive non. Et tamen non omne opus | |
| 3094 misericordiae est de necessitate salutis.</p> | |
| 3095 <p title="II-II q. 52 a. 4 ad 3"><a name="41224"><span class= | |
| 3096 "ref">[41224] IIª-IIae q. 52 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3097 dicendum quod fructus importat quoddam ultimum. In practicis autem | |
| 3098 non est ultimum in cognitione, sed in operatione, quae est finis. | |
| 3099 Et ideo inter fructus nihil ponitur quod pertineat ad cognitionem | |
| 3100 practicam, sed solum ea quae pertinent ad operationes, in quibus | |
| 3101 cognitio practica dirigit. Inter quae ponitur bonitas et | |
| 3102 benignitas, quae respondent misericordiae.</p> | |
| 3103 <br /> | |
| 3104 <div class="D">Quaestio 53</div> | |
| 3105 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3106 <p title="II-II q. 53 pr."><a name="41225"><span class= | |
| 3107 "ref">[41225] IIª-IIae q. 53 pr.</span></a> Deinde | |
| 3108 considerandum est de vitiis oppositis prudentiae. Dicit autem | |
| 3109 Augustinus, in IV contra Iulian., quod <i>omnibus virtutibus non | |
| 3110 solum sunt vitia manifesta discretione contraria, sicut prudentiae | |
| 3111 temeritas, verum etiam vicina quodammodo, nec veritate, sed quadam | |
| 3112 specie fallente similia, sicut ipsi prudentiae astutia</i>. Primo | |
| 3113 ergo considerandum est de vitiis quae manifeste contrarietatem | |
| 3114 habent ad prudentiam, quae scilicet vitia proveniunt ex defectu | |
| 3115 prudentiae vel eorum quae ad prudentiam requiruntur; secundo, de | |
| 3116 vitiis quae habent quandam similitudinem falsam cum prudentia quae | |
| 3117 scilicet contingunt per abusum eorum quae ad prudentiam | |
| 3118 requiruntur. Quia vero sollicitudo ad prudentiam pertinet, circa | |
| 3119 primum consideranda sunt duo, primo quidem, de imprudentia; | |
| 3120 secundo, de negligentia, quae sollicitudini opponitur. Circa primum | |
| 3121 quaeruntur sex. Primo, de imprudentia, utrum sit peccatum. Secundo, | |
| 3122 utrum sit speciale peccatum. Tertio, de praecipitatione, sive | |
| 3123 temeritate. Quarto, de inconsideratione. Quinto, de inconstantia. | |
| 3124 Sexto, de origine horum vitiorum.</p> | |
| 3125 <br /> | |
| 3126 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3127 <p title="II-II q. 53 a. 1 arg. 1"><a name="41226"><span class= | |
| 3128 "ref">[41226] IIª-IIae q. 53 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 3129 sic proceditur. Videtur quod imprudentia non sit peccatum. Omne | |
| 3130 enim peccatum est voluntarium, ut Augustinus dicit. Imprudentia | |
| 3131 autem non est aliquid voluntarium, nullus enim vult esse imprudens. | |
| 3132 Ergo imprudentia non est peccatum.</p> | |
| 3133 <p title="II-II q. 53 a. 1 arg. 2"><a name="41227"><span class= | |
| 3134 "ref">[41227] IIª-IIae q. 53 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3135 nullum peccatum nascitur cum homine nisi originale. Sed imprudentia | |
| 3136 nascitur cum homine, unde et iuvenes imprudentes sunt. Nec est | |
| 3137 originale peccatum, quod opponitur originali iustitiae. Ergo | |
| 3138 imprudentia non est peccatum.</p> | |
| 3139 <p title="II-II q. 53 a. 1 arg. 3"><a name="41228"><span class= | |
| 3140 "ref">[41228] IIª-IIae q. 53 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3141 omne peccatum per poenitentiam tollitur. Sed imprudentia non | |
| 3142 tollitur per poenitentiam. Ergo imprudentia non est peccatum.</p> | |
| 3143 <p title="II-II q. 53 a. 1 s. c."><a name="41229"><span class= | |
| 3144 "ref">[41229] IIª-IIae q. 53 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3145 spiritualis thesaurus gratiae non tollitur nisi per peccatum. | |
| 3146 Tollitur autem per imprudentiam, secundum illud Prov. XXI, | |
| 3147 <i>thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti, et homo | |
| 3148 imprudens dissipabit illud</i>.</p> | |
| 3149 <p title="II-II q. 53 a. 1 co."><a name="41230"><span class= | |
| 3150 "ref">[41230] IIª-IIae q. 53 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3151 dicendum quod imprudentia dupliciter accipi potest, uno modo, | |
| 3152 privative; alio modo, contrarie. Negative autem non proprie | |
| 3153 dicitur, ita scilicet quod importet solam carentiam prudentiae, | |
| 3154 quae potest esse sine peccato. Privative quidem imprudentia dicitur | |
| 3155 inquantum aliquis caret prudentia quam natus est et debet habere. | |
| 3156 Et secundum hoc imprudentia est peccatum ratione negligentiae, qua | |
| 3157 quis non adhibet studium ad prudentiam habendam. Contrarie vero | |
| 3158 accipitur imprudentia secundum quod ratio contrario modo movetur | |
| 3159 vel agit prudentiae. Puta, si recta ratio prudentiae agit | |
| 3160 consiliando, imprudens consilium spernit, et sic de aliis quae in | |
| 3161 actu prudentis observanda sunt. Et hoc modo imprudentia est | |
| 3162 peccatum secundum rationem propriam prudentiae. Non enim potest hoc | |
| 3163 contingere quod homo contra prudentiam agat, nisi divertens a | |
| 3164 regulis quibus ratio prudentiae rectificatur. Unde si hoc contingat | |
| 3165 per aversionem a regulis divinis, est peccatum mortale, puta cum | |
| 3166 quis quasi contemnens et repudians divina documenta, praecipitanter | |
| 3167 agit. Si vero praeter eas agat absque contemptu, et absque | |
| 3168 detrimento eorum quae sunt de necessitate salutis, est peccatum | |
| 3169 veniale.</p> | |
| 3170 <p title="II-II q. 53 a. 1 ad 1"><a name="41231"><span class= | |
| 3171 "ref">[41231] IIª-IIae q. 53 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3172 ergo dicendum quod deformitatem imprudentiae nullus vult, sed actum | |
| 3173 imprudentiae vult temerarius, qui vult praecipitanter agere. Unde | |
| 3174 et philosophus dicit, VI Ethic., quod <i>ille qui circa prudentiam | |
| 3175 peccat volens, minus acceptatur</i>.</p> | |
| 3176 <p title="II-II q. 53 a. 1 ad 2"><a name="41232"><span class= | |
| 3177 "ref">[41232] IIª-IIae q. 53 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3178 dicendum quod ratio illa procedit de imprudentia secundum quod | |
| 3179 sumitur negative. Sciendum tamen quod carentia prudentiae et | |
| 3180 cuiuslibet virtutis includitur in carentia originalis iustitiae, | |
| 3181 quae totam animam perficiebat. Et secundum hoc omnes isti defectus | |
| 3182 virtutum possunt reduci ad originale peccatum.</p> | |
| 3183 <p title="II-II q. 53 a. 1 ad 3"><a name="41233"><span class= | |
| 3184 "ref">[41233] IIª-IIae q. 53 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3185 dicendum quod per poenitentiam restituitur prudentia infusa, et sic | |
| 3186 cessat carentia huius prudentiae. Non tamen restituitur prudentia | |
| 3187 acquisita quantum ad habitum, sed tollitur actus contrarius, in quo | |
| 3188 proprie consistit peccatum imprudentiae.</p> | |
| 3189 <br /> | |
| 3190 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3191 <p title="II-II q. 53 a. 2 arg. 1"><a name="41234"><span class= | |
| 3192 "ref">[41234] IIª-IIae q. 53 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3193 secundum sic proceditur. Videtur quod imprudentia non sit speciale | |
| 3194 peccatum. Quicumque enim peccat agit contra rationem rectam, quae | |
| 3195 est prudentia. Sed imprudentia consistit in hoc quod aliquis agit | |
| 3196 contra prudentiam, ut dictum est. Ergo imprudentia non est speciale | |
| 3197 peccatum.</p> | |
| 3198 <p title="II-II q. 53 a. 2 arg. 2"><a name="41235"><span class= | |
| 3199 "ref">[41235] IIª-IIae q. 53 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3200 prudentia magis est affinis moralibus actibus quam scientia. Sed | |
| 3201 ignorantia, quae opponitur scientiae, ponitur inter generales | |
| 3202 causas peccati. Ergo multo magis imprudentia.</p> | |
| 3203 <p title="II-II q. 53 a. 2 arg. 3"><a name="41236"><span class= | |
| 3204 "ref">[41236] IIª-IIae q. 53 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3205 peccata contingunt ex hoc quod virtutum circumstantiae | |
| 3206 corrumpuntur, unde et Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod | |
| 3207 <i>malum contingit ex singularibus defectibus</i>. Sed multa | |
| 3208 requiruntur ad prudentiam, sicut ratio, intellectus, docilitas, et | |
| 3209 cetera quae supra posita sunt. Ergo multae sunt imprudentiae | |
| 3210 species. Ergo non est peccatum speciale.</p> | |
| 3211 <p title="II-II q. 53 a. 2 s. c."><a name="41237"><span class= | |
| 3212 "ref">[41237] IIª-IIae q. 53 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3213 imprudentia est contrarium prudentiae, ut dictum est. Sed prudentia | |
| 3214 est una virtus specialis. Ergo imprudentia est unum vitium | |
| 3215 speciale.</p> | |
| 3216 <p title="II-II q. 53 a. 2 co."><a name="41238"><span class= | |
| 3217 "ref">[41238] IIª-IIae q. 53 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3218 dicendum quod aliquod vitium vel peccatum potest dici generale | |
| 3219 dupliciter, uno modo, absolute, quia scilicet est generale respectu | |
| 3220 omnium peccatorum; alio modo, quia est generale respectu quorundam | |
| 3221 vitiorum quae sunt species eius. Primo autem modo potest dici | |
| 3222 aliquod vitium generale dupliciter. Uno modo, per essentiam, quia | |
| 3223 scilicet praedicatur de omnibus peccatis. Et hoc modo imprudentia | |
| 3224 non est generale peccatum, sicut nec prudentia generalis virtus, | |
| 3225 cum sint circa actus speciales, scilicet circa ipsos actus | |
| 3226 rationis. Alio modo, per participationem. Et hoc modo imprudentia | |
| 3227 est generale peccatum. Sicut enim prudentia participatur quodammodo | |
| 3228 in omnibus virtutibus, inquantum est directiva earum, ita et | |
| 3229 imprudentia in omnibus vitiis et peccatis, nullum enim peccatum | |
| 3230 accidere potest nisi sit defectus in aliquo actu rationis | |
| 3231 dirigentis, quod pertinet ad imprudentiam. Si vero dicatur peccatum | |
| 3232 generale non simpliciter, sed secundum aliquod genus, quia scilicet | |
| 3233 continet sub se multas species; sic imprudentia est generale | |
| 3234 peccatum. Continet enim sub se diversas species tripliciter. Uno | |
| 3235 quidem modo, per oppositum ad diversas partes subiectivas | |
| 3236 prudentiae. Sicut enim distinguitur prudentia in monasticam, quae | |
| 3237 est regitiva unius, et in alias species prudentiae quae sunt | |
| 3238 multitudinis regitivae, ut supra habitum est; ita etiam | |
| 3239 imprudentia. Alio modo, secundum partes quasi potentiales | |
| 3240 prudentiae, quae sunt virtutes adiunctae, et accipiuntur secundum | |
| 3241 diversos actus rationis. Et hoc modo, quantum ad defectum consilii, | |
| 3242 circa quod est eubulia, est praecipitatio, sive temeritas, | |
| 3243 imprudentiae species. Quantum vero ad defectum iudicii, circa quod | |
| 3244 sunt synesis et gnome, est inconsideratio. Quantum vero ad ipsum | |
| 3245 praeceptum, quod est proprius actus prudentiae, est inconstantia et | |
| 3246 negligentia. Tertio modo possunt sumi per oppositum ad ea quae | |
| 3247 requiruntur ad prudentiam, quae sunt quasi partes integrales | |
| 3248 prudentiae. Sed quia omnia illa ordinantur ad dirigendum praedictos | |
| 3249 tres rationis actus, inde est quod omnes defectus oppositi | |
| 3250 reducuntur ad quatuor praedictas partes. Sicut incautela et | |
| 3251 incircumspectio includitur sub inconsideratione. Quod autem aliquis | |
| 3252 deficiat a docilitate vel memoria vel ratione, pertinet ad | |
| 3253 praecipitationem. Improvidentia vero et defectus intelligentiae et | |
| 3254 solertiae pertinent ad negligentiam et inconstantiam.</p> | |
| 3255 <p title="II-II q. 53 a. 2 ad 1"><a name="41239"><span class= | |
| 3256 "ref">[41239] IIª-IIae q. 53 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3257 ergo dicendum quod ratio illa procedit de generalitate quae est | |
| 3258 secundum participationem.</p> | |
| 3259 <p title="II-II q. 53 a. 2 ad 2"><a name="41240"><span class= | |
| 3260 "ref">[41240] IIª-IIae q. 53 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3261 dicendum quod quia scientia est magis remota a moralibus quam | |
| 3262 prudentia secundum propriam rationem utriusque, inde est quod | |
| 3263 ignorantia non habet de se rationem peccati moralis, sed solum | |
| 3264 ratione negligentiae praecedentis vel effectus sequentis. Et | |
| 3265 propter hoc ponitur inter generales causas peccati. Sed imprudentia | |
| 3266 secundum propriam rationem importat vitium morale. Et ideo magis | |
| 3267 potest poni speciale peccatum.</p> | |
| 3268 <p title="II-II q. 53 a. 2 ad 3"><a name="41241"><span class= | |
| 3269 "ref">[41241] IIª-IIae q. 53 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3270 dicendum quod quando corruptio diversarum circumstantiarum habet | |
| 3271 idem motivum, non diversificatur peccati species, sicut eiusdem | |
| 3272 speciei est peccatum ut aliquis accipiat non sua ubi non debet, et | |
| 3273 quando non debet. Sed si sint diversa motiva, tunc essent diversae | |
| 3274 species, puta si unus acciperet unde non deberet ut faceret | |
| 3275 iniuriam loco sacro, quod faceret speciem sacrilegii; alius quando | |
| 3276 non debet propter solum superfluum appetitum habendi, quod esset | |
| 3277 simplex avaritia. Et ideo defectus eorum quae requiruntur ad | |
| 3278 prudentiam non diversificant species nisi quatenus ordinantur ad | |
| 3279 diversos actus rationis, ut dictum est.</p> | |
| 3280 <br /> | |
| 3281 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3282 <p title="II-II q. 53 a. 3 arg. 1"><a name="41242"><span class= | |
| 3283 "ref">[41242] IIª-IIae q. 53 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3284 sic proceditur. Videtur quod praecipitatio non sit peccatum sub | |
| 3285 imprudentia contentum. Imprudentia enim opponitur virtuti | |
| 3286 prudentiae. Sed praecipitatio opponitur dono consilii, dicit enim | |
| 3287 Gregorius, in II Moral., quod donum consilii datur contra | |
| 3288 praecipitationem. Ergo praecipitatio non est peccatum sub | |
| 3289 imprudentia contentum.</p> | |
| 3290 <p title="II-II q. 53 a. 3 arg. 2"><a name="41243"><span class= | |
| 3291 "ref">[41243] IIª-IIae q. 53 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3292 praecipitatio videtur ad temeritatem pertinere. Temeritas autem | |
| 3293 praesumptionem importat, quae pertinet ad superbiam. Ergo | |
| 3294 praecipitatio non est vitium sub imprudentia contentum.</p> | |
| 3295 <p title="II-II q. 53 a. 3 arg. 3"><a name="41244"><span class= | |
| 3296 "ref">[41244] IIª-IIae q. 53 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3297 praecipitatio videtur importare quandam inordinatam festinationem. | |
| 3298 Sed in consiliando non solum contingit esse peccatum per hoc quod | |
| 3299 aliquis est festinus, sed etiam si sit nimis tardus, ita quod | |
| 3300 praetereat opportunitas operis; et etiam secundum inordinationes | |
| 3301 aliarum circumstantiarum, ut dicitur in VI Ethic. Ergo non magis | |
| 3302 praecipitatio debet poni peccatum sub imprudentia contentum quam | |
| 3303 tarditas, aut aliqua alia huiusmodi ad inordinationem consilii | |
| 3304 pertinentia.</p> | |
| 3305 <p title="II-II q. 53 a. 3 s. c."><a name="41245"><span class= | |
| 3306 "ref">[41245] IIª-IIae q. 53 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3307 est quod dicitur Prov. IV, <i>via impiorum tenebrosa, nesciunt ubi | |
| 3308 corruant</i>. Tenebrae autem viae impietatis pertinent ad | |
| 3309 imprudentiam. Ergo corruere, sive praecipitari, ad imprudentiam | |
| 3310 pertinet.</p> | |
| 3311 <p title="II-II q. 53 a. 3 co."><a name="41246"><span class= | |
| 3312 "ref">[41246] IIª-IIae q. 53 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3313 dicendum quod praecipitatio in actibus animae metaphorice dicitur | |
| 3314 secundum similitudinem a corporali motu acceptam. Dicitur autem | |
| 3315 praecipitari secundum corporalem motum quod a superiori in ima | |
| 3316 pervenit secundum impetum quendam proprii motus vel alicuius | |
| 3317 impellentis, non ordinate incedendo per gradus. Summum autem animae | |
| 3318 est ipsa ratio. Imum autem est operatio per corpus exercita. Gradus | |
| 3319 autem medii, per quos oportet ordinate descendere, sunt memoria | |
| 3320 praeteritorum, intelligentia praesentium, solertia in considerandis | |
| 3321 futuris eventibus, ratiocinatio conferens unum alteri, docilitas, | |
| 3322 per quam aliquis acquiescit sententiis maiorum, per quos quidem | |
| 3323 gradus aliquis ordinate descendit recte consiliando. Si quis autem | |
| 3324 feratur ad agendum per impetum voluntatis vel passionis, | |
| 3325 pertransitis huiusmodi gradibus, erit praecipitatio. Cum ergo | |
| 3326 inordinatio consilii ad imprudentiam pertineat, manifestum est quod | |
| 3327 vitium praecipitationis sub imprudentia continetur.</p> | |
| 3328 <p title="II-II q. 53 a. 3 ad 1"><a name="41247"><span class= | |
| 3329 "ref">[41247] IIª-IIae q. 53 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3330 ergo dicendum quod consilii rectitudo pertinet ad donum consilii et | |
| 3331 ad virtutem prudentiae, licet diversimode, ut supra dictum est. Et | |
| 3332 ideo praecipitatio utrique contrariatur.</p> | |
| 3333 <p title="II-II q. 53 a. 3 ad 2"><a name="41248"><span class= | |
| 3334 "ref">[41248] IIª-IIae q. 53 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3335 dicendum quod illa dicuntur fieri temere quae ratione non reguntur. | |
| 3336 Quod quidem potest contingere dupliciter. Uno modo, ex impetu | |
| 3337 voluntatis vel passionis. Alio modo, ex contemptu regulae | |
| 3338 dirigentis, et hoc proprie importat temeritas. Unde videtur ex | |
| 3339 radice superbiae provenire, quae refugit subesse regulae alienae. | |
| 3340 Praecipitatio autem se habet ad utrumque. Unde temeritas sub | |
| 3341 praecipitatione continetur, quamvis praecipitatio magis respiciat | |
| 3342 primum.</p> | |
| 3343 <p title="II-II q. 53 a. 3 ad 3"><a name="41249"><span class= | |
| 3344 "ref">[41249] IIª-IIae q. 53 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3345 dicendum quod in inquisitione consilii multa particularia sunt | |
| 3346 consideranda, et ideo philosophus dicit, in VI Ethic., <i>oportet | |
| 3347 consiliari tarde</i>. Unde praecipitatio directius opponitur | |
| 3348 rectitudini consilii quam tarditas superflua, quae habet quandam | |
| 3349 similitudinem recti consilii.</p> | |
| 3350 <br /> | |
| 3351 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3352 <p title="II-II q. 53 a. 4 arg. 1"><a name="41250"><span class= | |
| 3353 "ref">[41250] IIª-IIae q. 53 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3354 sic proceditur. Videtur quod inconsideratio non sit peccatum | |
| 3355 speciale sub imprudentia contentum. Lex enim divina ad nullum | |
| 3356 peccatum nos inducit, secundum illud Psalm., <i>lex domini | |
| 3357 immaculata</i>. Inducit autem ad non considerandum, secundum illud | |
| 3358 Matth. X, <i>nolite cogitare quomodo aut quid loquamini</i>. Ergo | |
| 3359 inconsideratio non est peccatum.</p> | |
| 3360 <p title="II-II q. 53 a. 4 arg. 2"><a name="41251"><span class= | |
| 3361 "ref">[41251] IIª-IIae q. 53 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3362 quicumque consiliatur oportet quod multa consideret. Sed per | |
| 3363 defectum consilii est praecipitatio; et per consequens ex defectu | |
| 3364 considerationis. Ergo praecipitatio sub inconsideratione | |
| 3365 continetur. Non ergo inconsideratio est speciale peccatum.</p> | |
| 3366 <p title="II-II q. 53 a. 4 arg. 3"><a name="41252"><span class= | |
| 3367 "ref">[41252] IIª-IIae q. 53 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3368 prudentia consistit in actibus rationis practicae, qui sunt | |
| 3369 consiliari, iudicare de consiliatis, et praecipere. Sed considerare | |
| 3370 praecedit omnes istos actus, quia pertinet etiam ad intellectum | |
| 3371 speculativum. Ergo inconsideratio non est speciale peccatum sub | |
| 3372 imprudentia contentum.</p> | |
| 3373 <p title="II-II q. 53 a. 4 s. c."><a name="41253"><span class= | |
| 3374 "ref">[41253] IIª-IIae q. 53 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3375 est quod dicitur Prov. IV, <i>oculi tui videant recta, et palpebrae | |
| 3376 tuae praecedant gressus tuos</i>, quod pertinet ad prudentiam. Sed | |
| 3377 contrarium huius agitur per inconsiderationem. Ergo inconsideratio | |
| 3378 est speciale peccatum sub imprudentia contentum.</p> | |
| 3379 <p title="II-II q. 53 a. 4 co."><a name="41254"><span class= | |
| 3380 "ref">[41254] IIª-IIae q. 53 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3381 dicendum quod consideratio importat actum intellectus veritatem rei | |
| 3382 intuentis. Sicut autem inquisitio pertinet ad rationem, ita | |
| 3383 iudicium pertinet ad intellectum, unde et in speculativis | |
| 3384 demonstrativa scientia dicitur iudicativa, inquantum per | |
| 3385 resolutionem in prima principia intelligibilia de veritate | |
| 3386 inquisitorum diiudicatur. Et ideo consideratio maxime pertinet ad | |
| 3387 iudicium. Unde et defectus recti iudicii ad vitium | |
| 3388 inconsiderationis pertinet, prout scilicet aliquis in recte | |
| 3389 iudicando deficit ex hoc quod contemnit vel negligit attendere ea | |
| 3390 ex quibus rectum iudicium procedit. Unde manifestum est quod | |
| 3391 inconsideratio est peccatum.</p> | |
| 3392 <p title="II-II q. 53 a. 4 ad 1"><a name="41255"><span class= | |
| 3393 "ref">[41255] IIª-IIae q. 53 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3394 ergo dicendum quod dominus non prohibet considerare ea quae sunt | |
| 3395 agenda vel dicenda, quando homo habet opportunitatem. Sed dat | |
| 3396 fiduciam discipulis in verbis inductis ut, deficiente sibi | |
| 3397 opportunitate vel propter imperitiam vel quia subito | |
| 3398 praeoccupantur, in solo divino confidant consilio, quia <i>cum | |
| 3399 ignoramus quid agere debeamus, hoc solum habemus residui, ut oculos | |
| 3400 nostros dirigamus ad Deum</i>, sicut dicitur II Paral. XX. | |
| 3401 Alioquin, si homo praetermittat facere quod potest, solum divinum | |
| 3402 auxilium expectans, videtur tentare Deum.</p> | |
| 3403 <p title="II-II q. 53 a. 4 ad 2"><a name="41256"><span class= | |
| 3404 "ref">[41256] IIª-IIae q. 53 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3405 dicendum quod tota consideratio eorum quae in consilio attenduntur | |
| 3406 ordinatur ad recte iudicandum, et ideo consideratio in iudicio | |
| 3407 perficitur. Unde etiam inconsideratio maxime opponitur rectitudini | |
| 3408 iudicii.</p> | |
| 3409 <p title="II-II q. 53 a. 4 ad 3"><a name="41257"><span class= | |
| 3410 "ref">[41257] IIª-IIae q. 53 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3411 dicendum quod inconsideratio hic accipitur secundum determinatam | |
| 3412 materiam, idest secundum agibilia humana, in quibus plura sunt | |
| 3413 attendenda ad recte iudicandum quam etiam in speculativis; quia | |
| 3414 operationes sunt in singularibus.</p> | |
| 3415 <br /> | |
| 3416 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3417 <p title="II-II q. 53 a. 5 arg. 1"><a name="41258"><span class= | |
| 3418 "ref">[41258] IIª-IIae q. 53 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 3419 sic proceditur. Videtur quod inconstantia non sit vitium sub | |
| 3420 imprudentia contentum. Inconstantia enim videtur in hoc consistere | |
| 3421 quod homo non persistat in aliquo difficili. Sed persistere in | |
| 3422 difficilibus pertinet ad fortitudinem. Ergo inconstantia magis | |
| 3423 opponitur fortitudini quam prudentiae.</p> | |
| 3424 <p title="II-II q. 53 a. 5 arg. 2"><a name="41259"><span class= | |
| 3425 "ref">[41259] IIª-IIae q. 53 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3426 Iac. III dicitur, <i>ubi zelus et contentio, ibi inconstantia et | |
| 3427 omne opus pravum</i>. Sed zelus ad invidiam pertinet. Ergo | |
| 3428 inconstantia non pertinet ad imprudentiam, sed magis ad | |
| 3429 invidiam.</p> | |
| 3430 <p title="II-II q. 53 a. 5 arg. 3"><a name="41260"><span class= | |
| 3431 "ref">[41260] IIª-IIae q. 53 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3432 ille videtur esse inconstans qui non perseverat in eo quod | |
| 3433 proposuerat. Quod quidem pertinet in delectationibus ad | |
| 3434 incontinentem, in tristitiis autem ad mollem sive delicatum, ut | |
| 3435 dicitur VII Ethic. Ergo inconstantia non pertinet ad | |
| 3436 imprudentiam.</p> | |
| 3437 <p title="II-II q. 53 a. 5 s. c."><a name="41261"><span class= | |
| 3438 "ref">[41261] IIª-IIae q. 53 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3439 est quod ad prudentiam pertinet praeferre maius bonum minus bono. | |
| 3440 Ergo desistere a meliori pertinet ad imprudentiam. Sed hoc est | |
| 3441 inconstantia. Ergo inconstantia pertinet ad imprudentiam.</p> | |
| 3442 <p title="II-II q. 53 a. 5 co."><a name="41262"><span class= | |
| 3443 "ref">[41262] IIª-IIae q. 53 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3444 dicendum quod inconstantia importat recessum quendam a bono | |
| 3445 proposito definito. Huiusmodi autem recessus principium quidem | |
| 3446 habet a vi appetitiva, non enim aliquis recedit a priori bono | |
| 3447 proposito nisi propter aliquid quod sibi inordinate placet. Sed | |
| 3448 iste recessus non consummatur nisi per defectum rationis, quae | |
| 3449 fallitur in hoc quod repudiat id quod recte acceptaverat, et quia, | |
| 3450 cum possit resistere impulsui passionis, si non resistat, hoc est | |
| 3451 ex debilitate ipsius, quae non tenet se firmiter in bono concepto. | |
| 3452 Et ideo inconstantia, quantum ad sui consummationem, pertinet ad | |
| 3453 defectum rationis. Sicut autem omnis rectitudo rationis practicae | |
| 3454 pertinet aliqualiter ad prudentiam, ita omnis defectus eiusdem | |
| 3455 pertinet ad imprudentiam. Et ideo inconstantia, secundum sui | |
| 3456 consummationem, ad imprudentiam pertinet. Et sicut praecipitatio | |
| 3457 est ex defectu circa actum consilii, et inconsideratio circa actum | |
| 3458 iudicii, ita inconstantia circa actum praecepti, ex hoc enim | |
| 3459 dicitur aliquis esse inconstans quod ratio deficit in praecipiendo | |
| 3460 ea quae sunt consiliata et iudicata.</p> | |
| 3461 <p title="II-II q. 53 a. 5 ad 1"><a name="41263"><span class= | |
| 3462 "ref">[41263] IIª-IIae q. 53 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3463 ergo dicendum quod bonum prudentiae participatur in omnibus | |
| 3464 virtutibus moralibus, et secundum hoc persistere in bono pertinet | |
| 3465 ad omnes virtutes morales. Praecipue tamen ad fortitudinem, quae | |
| 3466 patitur maiorem impulsum ad contrarium.</p> | |
| 3467 <p title="II-II q. 53 a. 5 ad 2"><a name="41264"><span class= | |
| 3468 "ref">[41264] IIª-IIae q. 53 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3469 dicendum quod invidia et ira, quae est contentionis principium, | |
| 3470 faciunt inconstantiam ex parte appetitivae virtutis, ex qua est | |
| 3471 principium inconstantiae, ut dictum est.</p> | |
| 3472 <p title="II-II q. 53 a. 5 ad 3"><a name="41265"><span class= | |
| 3473 "ref">[41265] IIª-IIae q. 53 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3474 dicendum quod continentia et perseverantia non videntur esse in vi | |
| 3475 appetitiva, sed solum in ratione. Continens enim patitur quidem | |
| 3476 perversas concupiscentias, et perseverans graves tristitias, quod | |
| 3477 designat defectum appetitivae virtutis, sed ratio firmiter | |
| 3478 persistit, continentis quidem contra concupiscentias, perseverantis | |
| 3479 autem contra tristitias. Unde continentia et perseverantia videntur | |
| 3480 esse species constantiae ad rationem pertinentis, ad quam etiam | |
| 3481 pertinet inconstantia.</p> | |
| 3482 <br /> | |
| 3483 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3484 <p title="II-II q. 53 a. 6 arg. 1"><a name="41266"><span class= | |
| 3485 "ref">[41266] IIª-IIae q. 53 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 3486 sic proceditur. Videtur quod praedicta vitia non oriantur ex | |
| 3487 luxuria. Inconstantia enim oritur ex invidia, ut dictum est. Sed | |
| 3488 invidia est vitium distinctum a luxuria. Ergo praedicta vitia non | |
| 3489 oriuntur ex luxuria.</p> | |
| 3490 <p title="II-II q. 53 a. 6 arg. 2"><a name="41267"><span class= | |
| 3491 "ref">[41267] IIª-IIae q. 53 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3492 Iac. I dicitur, <i>vir duplex animo inconstans est in omnibus viis | |
| 3493 suis</i>. Sed duplicitas non videtur ad luxuriam pertinere, sed | |
| 3494 magis ad dolositatem, quae est filia avaritiae, secundum Gregorium, | |
| 3495 XXXI Moral. Ergo praedicta vitia non oriuntur ex luxuria.</p> | |
| 3496 <p title="II-II q. 53 a. 6 arg. 3"><a name="41268"><span class= | |
| 3497 "ref">[41268] IIª-IIae q. 53 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3498 praedicta vitia pertinent ad defectum rationis. Sed vitia | |
| 3499 spiritualia propinquiora sunt rationi quam vitia carnalia. Ergo | |
| 3500 praedicta vitia magis oriuntur ex vitiis spiritualibus quam ex | |
| 3501 vitiis carnalibus.</p> | |
| 3502 <p title="II-II q. 53 a. 6 s. c."><a name="41269"><span class= | |
| 3503 "ref">[41269] IIª-IIae q. 53 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3504 est quod Gregorius, XXXI Moral., ponit praedicta vitia ex luxuria | |
| 3505 oriri.</p> | |
| 3506 <p title="II-II q. 53 a. 6 co."><a name="41270"><span class= | |
| 3507 "ref">[41270] IIª-IIae q. 53 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 3508 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in VI Ethic., <i>delectatio | |
| 3509 maxime corrumpit existimationem prudentiae</i>, et praecipue | |
| 3510 delectatio quae est in venereis, quae totam animam absorbet et | |
| 3511 trahit ad sensibilem delectationem; perfectio autem prudentiae, et | |
| 3512 cuiuslibet intellectualis virtutis, consistit in abstractione a | |
| 3513 sensibilibus. Unde cum praedicta vitia pertineant ad defectum | |
| 3514 prudentiae et rationis practicae, sicut habitum est, sequitur quod | |
| 3515 ex luxuria maxime oriantur.</p> | |
| 3516 <p title="II-II q. 53 a. 6 ad 1"><a name="41271"><span class= | |
| 3517 "ref">[41271] IIª-IIae q. 53 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3518 ergo dicendum quod invidia et ira causant inconstantiam pertrahendo | |
| 3519 rationem ad aliud, sed luxuria causat inconstantiam totaliter | |
| 3520 extinguendo iudicium rationis. Unde philosophus dicit, in VII | |
| 3521 Ethic., quod <i>incontinens irae audit quidem rationem, sed non | |
| 3522 perfecte, incontinens autem concupiscentiae totaliter eam non | |
| 3523 audit</i>.</p> | |
| 3524 <p title="II-II q. 53 a. 6 ad 2"><a name="41272"><span class= | |
| 3525 "ref">[41272] IIª-IIae q. 53 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3526 dicendum quod etiam duplicitas animi est quoddam consequens ad | |
| 3527 luxuriam, sicut et inconstantia, prout duplicitas animi importat | |
| 3528 vertibilitatem animi ad diversa. Unde et Terentius dicit, in | |
| 3529 eunucho, quod <i>in amore est bellum, et rursus pax et | |
| 3530 indutiae</i>.</p> | |
| 3531 <p title="II-II q. 53 a. 6 ad 3"><a name="41273"><span class= | |
| 3532 "ref">[41273] IIª-IIae q. 53 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3533 dicendum quod vitia carnalia intantum magis extinguunt iudicium | |
| 3534 rationis inquantum longius abducunt a ratione.</p> | |
| 3535 <br /> | |
| 3536 <div class="D">Quaestio 54</div> | |
| 3537 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3538 <p title="II-II q. 54 pr."><a name="41274"><span class= | |
| 3539 "ref">[41274] IIª-IIae q. 54 pr.</span></a> Deinde | |
| 3540 considerandum est de negligentia. Et circa hoc quaeruntur tria. | |
| 3541 Primo, utrum negligentia sit peccatum speciale. Secundo, cui | |
| 3542 virtuti opponatur. Tertio, utrum negligentia sit peccatum | |
| 3543 mortale.</p> | |
| 3544 <br /> | |
| 3545 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3546 <p title="II-II q. 54 a. 1 arg. 1"><a name="41275"><span class= | |
| 3547 "ref">[41275] IIª-IIae q. 54 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 3548 sic proceditur. Videtur quod negligentia non sit peccatum speciale. | |
| 3549 Negligentia enim diligentiae opponitur. Sed diligentia requiritur | |
| 3550 in qualibet virtute, sicut et eligentia. Ergo negligentia non est | |
| 3551 peccatum speciale.</p> | |
| 3552 <p title="II-II q. 54 a. 1 arg. 2"><a name="41276"><span class= | |
| 3553 "ref">[41276] IIª-IIae q. 54 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3554 illud quod invenitur in quolibet peccato non est speciale peccatum. | |
| 3555 Sed negligentia invenitur in quolibet peccato, quia omnis qui | |
| 3556 peccat negligit ea per quae a peccato retraheretur; et qui in | |
| 3557 peccato perseverat negligit conteri de peccato. Ergo negligentia | |
| 3558 non est speciale peccatum.</p> | |
| 3559 <p title="II-II q. 54 a. 1 arg. 3"><a name="41277"><span class= | |
| 3560 "ref">[41277] IIª-IIae q. 54 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3561 omne peccatum speciale habet materiam determinatam. Sed negligentia | |
| 3562 non videtur habere determinatam materiam, neque enim est circa mala | |
| 3563 aut indifferentia, quia ea praetermittere nulli ad negligentiam | |
| 3564 deputatur; similiter etiam non est circa bona, quia si negligenter | |
| 3565 aguntur, iam non sunt bona. Ergo videtur quod negligentia non sit | |
| 3566 vitium speciale.</p> | |
| 3567 <p title="II-II q. 54 a. 1 s. c."><a name="41278"><span class= | |
| 3568 "ref">[41278] IIª-IIae q. 54 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3569 est quod peccata quae committuntur ex negligentia distinguuntur | |
| 3570 contra peccata quae committuntur ex contemptu.</p> | |
| 3571 <p title="II-II q. 54 a. 1 co."><a name="41279"><span class= | |
| 3572 "ref">[41279] IIª-IIae q. 54 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3573 dicendum quod negligentia importat defectum debitae sollicitudinis. | |
| 3574 Omnis autem defectus debiti actus habet rationem peccati. Unde | |
| 3575 manifestum est quod negligentia habet rationem peccati, et eo modo | |
| 3576 quo sollicitudo est specialis virtutis actus, necesse est quod | |
| 3577 negligentia sit speciale peccatum. Sunt enim aliqua peccata | |
| 3578 specialia quia sunt circa aliquam materiam specialem, sicut luxuria | |
| 3579 est circa venerea, quaedam autem sunt vitia specialia propter | |
| 3580 specialitatem actus se extendentis ad omnem materiam. Et huiusmodi | |
| 3581 sunt omnia vitia quae sunt circa actum rationis, nam quilibet actus | |
| 3582 rationis se extendit ad quamlibet materiam moralem. Et ideo, cum | |
| 3583 sollicitudo sit quidam specialis actus rationis, ut supra habitum | |
| 3584 est, consequens est quod negligentia, quae importat defectum | |
| 3585 sollicitudinis, sit speciale peccatum.</p> | |
| 3586 <p title="II-II q. 54 a. 1 ad 1"><a name="41280"><span class= | |
| 3587 "ref">[41280] IIª-IIae q. 54 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3588 ergo dicendum quod diligentia videtur esse idem sollicitudini, quia | |
| 3589 in his quae diligimus maiorem sollicitudinem adhibemus. Unde | |
| 3590 diligentia, sicut et sollicitudo, requiritur ad quamlibet virtutem, | |
| 3591 inquantum in qualibet virtute requiruntur debiti actus | |
| 3592 rationis.</p> | |
| 3593 <p title="II-II q. 54 a. 1 ad 2"><a name="41281"><span class= | |
| 3594 "ref">[41281] IIª-IIae q. 54 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3595 dicendum quod in quolibet peccato necesse est esse defectum circa | |
| 3596 aliquem actum rationis, puta defectum consilii et aliorum | |
| 3597 huiusmodi. Unde sicut praecipitatio est speciale peccatum propter | |
| 3598 specialem actum rationis qui praetermittitur, scilicet consilium, | |
| 3599 quamvis possit inveniri in quolibet genere peccatorum; ita | |
| 3600 negligentia est speciale peccatum propter defectum specialis actus | |
| 3601 rationis qui est sollicitudo, quamvis inveniatur aliqualiter in | |
| 3602 omnibus peccatis.</p> | |
| 3603 <p title="II-II q. 54 a. 1 ad 3"><a name="41282"><span class= | |
| 3604 "ref">[41282] IIª-IIae q. 54 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3605 dicendum quod materia negligentiae proprie sunt bona quae quis | |
| 3606 agere debet, non quod ipsa sunt bona cum negligenter aguntur; sed | |
| 3607 quia per negligentiam accidit defectus bonitatis in eis, sive | |
| 3608 praetermittatur totaliter actus debitus propter defectum | |
| 3609 sollicitudinis, sive etiam aliqua debita circumstantia actus.</p> | |
| 3610 <br /> | |
| 3611 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3612 <p title="II-II q. 54 a. 2 arg. 1"><a name="41283"><span class= | |
| 3613 "ref">[41283] IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3614 secundum sic proceditur. Videtur quod negligentia non opponatur | |
| 3615 prudentiae. Negligentia enim videtur esse idem quod pigritia vel | |
| 3616 torpor, qui pertinet ad acediam, ut patet per Gregorium, XXXI | |
| 3617 Moral. Acedia autem non opponitur prudentiae, sed magis caritati, | |
| 3618 ut supra dictum est. Ergo negligentia non opponitur prudentiae.</p> | |
| 3619 <p title="II-II q. 54 a. 2 arg. 2"><a name="41284"><span class= | |
| 3620 "ref">[41284] IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3621 ad negligentiam videtur pertinere omne peccatum omissionis. Sed | |
| 3622 peccatum omissionis non opponitur prudentiae, sed magis virtutibus | |
| 3623 moralibus executivis. Ergo negligentia non opponitur | |
| 3624 prudentiae.</p> | |
| 3625 <p title="II-II q. 54 a. 2 arg. 3"><a name="41285"><span class= | |
| 3626 "ref">[41285] IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3627 imprudentia est circa aliquem actum rationis. Sed negligentia non | |
| 3628 importat defectum neque circa consilium, in quo deficit | |
| 3629 praecipitatio; neque circa iudicium, in quo deficit inconsideratio; | |
| 3630 neque circa praeceptum, in quo deficit inconstantia. Ergo | |
| 3631 negligentia non pertinet ad imprudentiam.</p> | |
| 3632 <p title="II-II q. 54 a. 2 arg. 4"><a name="41286"><span class= | |
| 3633 "ref">[41286] IIª-IIae q. 54 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3634 dicitur Eccle. VII, <i>qui timet Deum nihil negligit</i>. Sed | |
| 3635 unumquodque peccatum praecipue excluditur per virtutem oppositam. | |
| 3636 Ergo negligentia magis opponitur timori quam prudentiae.</p> | |
| 3637 <p title="II-II q. 54 a. 2 s. c."><a name="41287"><span class= | |
| 3638 "ref">[41287] IIª-IIae q. 54 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3639 est quod dicitur Eccli. XX, <i>lascivus et imprudens non observant | |
| 3640 tempus</i>. Sed hoc pertinet ad negligentiam. Ergo negligentia | |
| 3641 opponitur prudentiae.</p> | |
| 3642 <p title="II-II q. 54 a. 2 co."><a name="41288"><span class= | |
| 3643 "ref">[41288] IIª-IIae q. 54 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3644 dicendum quod negligentia directe opponitur sollicitudini. | |
| 3645 Sollicitudo autem ad rationem pertinet, et rectitudo sollicitudinis | |
| 3646 ad prudentiam. Unde, per oppositum, negligentia ad imprudentiam | |
| 3647 pertinet. Et hoc etiam ex ipso nomine apparet. Quia sicut Isidorus | |
| 3648 dicit, in libro Etymol., <i>negligens dicitur quasi nec | |
| 3649 eligens</i>. Electio autem recta eorum quae sunt ad finem ad | |
| 3650 prudentiam pertinet. Unde negligentia pertinet ad imprudentiam.</p> | |
| 3651 <p title="II-II q. 54 a. 2 ad 1"><a name="41289"><span class= | |
| 3652 "ref">[41289] IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3653 ergo dicendum quod negligentia consistit in defectu interioris | |
| 3654 actus, ad quem pertinet etiam electio. Pigritia autem et torpor | |
| 3655 magis pertinent ad executionem, ita tamen quod pigritia importat | |
| 3656 tarditatem ad exequendum; torpor remissionem quandam importat in | |
| 3657 ipsa executione. Et ideo convenienter torpor ex acedia nascitur, | |
| 3658 quia acedia est tristitia aggravans, idest impediens animum ab | |
| 3659 operando.</p> | |
| 3660 <p title="II-II q. 54 a. 2 ad 2"><a name="41290"><span class= | |
| 3661 "ref">[41290] IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3662 dicendum quod omissio pertinet ad exteriorem actum, est enim | |
| 3663 omissio quando praetermittitur aliquis actus debitus. Et ideo | |
| 3664 opponitur iustitiae. Et est effectus negligentiae, sicut etiam | |
| 3665 executio iusti operis est effectus rationis rectae.</p> | |
| 3666 <p title="II-II q. 54 a. 2 ad 3"><a name="41291"><span class= | |
| 3667 "ref">[41291] IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3668 dicendum quod negligentia est circa actum praecipiendi ad quem | |
| 3669 etiam pertinet sollicitudo. Aliter tamen circa hunc actum deficit | |
| 3670 negligens, et aliter inconstans. Inconstans enim deficit in | |
| 3671 praecipiendo quasi ab aliquo impeditus, negligens autem per | |
| 3672 defectum promptae voluntatis.</p> | |
| 3673 <p title="II-II q. 54 a. 2 ad 4"><a name="41292"><span class= | |
| 3674 "ref">[41292] IIª-IIae q. 54 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3675 dicendum quod timor Dei operatur ad vitationem cuiuslibet peccati, | |
| 3676 quia ut dicitur Prov. XV, <i>per timorem domini declinat omnis a | |
| 3677 malo</i>. Et ideo timor facit negligentiam vitare. Non tamen ita | |
| 3678 quod directe negligentia timori opponatur, sed inquantum timor | |
| 3679 excitat hominem ad actus rationis. Unde etiam supra habitum est, | |
| 3680 cum de passionibus ageretur, quod timor facit consiliativos.</p> | |
| 3681 <br /> | |
| 3682 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3683 <p title="II-II q. 54 a. 3 arg. 1"><a name="41293"><span class= | |
| 3684 "ref">[41293] IIª-IIae q. 54 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3685 sic proceditur. Videtur quod negligentia non possit esse peccatum | |
| 3686 mortale. Quia super illud Iob IX, <i>verebar opera mea</i> etc., | |
| 3687 dicit Glossa Gregorii quod illam, scilicet negligentiam, <i>minor | |
| 3688 amor Dei exaggerat</i>. Sed ubicumque est peccatum mortale, | |
| 3689 totaliter tollitur amor Dei. Ergo negligentia non est peccatum | |
| 3690 mortale.</p> | |
| 3691 <p title="II-II q. 54 a. 3 arg. 2"><a name="41294"><span class= | |
| 3692 "ref">[41294] IIª-IIae q. 54 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3693 super illud Eccli. VII, <i>de negligentia purga te cum paucis</i>, | |
| 3694 dicit Glossa, <i>quamvis oblatio parva sit, multorum delictorum | |
| 3695 purgat negligentias</i>. Sed hoc non esset si negligentia esset | |
| 3696 peccatum mortale. Ergo negligentia non est peccatum mortale.</p> | |
| 3697 <p title="II-II q. 54 a. 3 arg. 3"><a name="41295"><span class= | |
| 3698 "ref">[41295] IIª-IIae q. 54 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3699 in lege fuerunt statuta sacrificia pro peccatis mortalibus, sicut | |
| 3700 patet in Levitico. Sed nullum fuit statutum sacrificium pro | |
| 3701 negligentia. Ergo negligentia non est peccatum mortale.</p> | |
| 3702 <p title="II-II q. 54 a. 3 s. c."><a name="41296"><span class= | |
| 3703 "ref">[41296] IIª-IIae q. 54 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3704 est quod habetur Prov. XIX, <i>qui negligit vitam suam | |
| 3705 mortificabitur</i>.</p> | |
| 3706 <p title="II-II q. 54 a. 3 co."><a name="41297"><span class= | |
| 3707 "ref">[41297] IIª-IIae q. 54 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3708 dicendum quod, sicut supra dictum est, negligentia provenit ex | |
| 3709 quadam remissione voluntatis, per quam contingit quod ratio non | |
| 3710 sollicitatur ut praecipiat ea quae debet vel eo modo quo debet. | |
| 3711 Potest ergo dupliciter contingere quod negligentia sit peccatum | |
| 3712 mortale. Uno modo, ex parte eius quod praetermittitur per | |
| 3713 negligentiam. Quod quidem si sit de necessitate salutis, sive sit | |
| 3714 actus sive circumstantia, erit peccatum mortale. Alio modo, ex | |
| 3715 parte causae. Si enim voluntas intantum sit remissa circa ea quae | |
| 3716 sunt Dei ut totaliter a Dei caritate deficiat, talis negligentia | |
| 3717 est peccatum mortale. Et hoc praecipue contingit quando negligentia | |
| 3718 sequitur ex contemptu. Alioquin, si negligentia consistat in | |
| 3719 praetermissione alicuius actus vel circumstantiae quae non sit de | |
| 3720 necessitate salutis; nec hoc fiat ex contemptu, sed ex aliquo | |
| 3721 defectu fervoris, qui impeditur interdum per aliquod veniale | |
| 3722 peccatum, tunc negligentia non est peccatum mortale, sed | |
| 3723 veniale.</p> | |
| 3724 <p title="II-II q. 54 a. 3 ad 1"><a name="41298"><span class= | |
| 3725 "ref">[41298] IIª-IIae q. 54 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3726 ergo dicendum quod minor amor Dei potest intelligi dupliciter. Uno | |
| 3727 modo, per defectum fervoris caritatis, et sic causatur negligentia | |
| 3728 quae est peccatum veniale. Alio modo, per defectum ipsius | |
| 3729 caritatis, sicut dicitur minor amor Dei quando aliquis diligit Deum | |
| 3730 solum amore naturali. Et tunc causatur negligentia quae est | |
| 3731 peccatum mortale.</p> | |
| 3732 <p title="II-II q. 54 a. 3 ad 2"><a name="41299"><span class= | |
| 3733 "ref">[41299] IIª-IIae q. 54 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3734 dicendum quod <i>parva oblatio cum humili mente et pura dilectione | |
| 3735 facta</i>, ut ibi dicitur, non solum purgat peccata venialia, sed | |
| 3736 etiam mortalia.</p> | |
| 3737 <p title="II-II q. 54 a. 3 ad 3"><a name="41300"><span class= | |
| 3738 "ref">[41300] IIª-IIae q. 54 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3739 dicendum quod quando negligentia consistit in praetermissione eorum | |
| 3740 quae sunt de necessitate salutis, tunc trahitur ad aliud genus | |
| 3741 peccati magis manifestum. Peccata enim quae consistunt in | |
| 3742 interioribus actibus sunt magis occulta. Et ideo pro eis certa | |
| 3743 sacrificia non iniungebantur in lege, quia sacrificiorum oblatio | |
| 3744 erat quaedam publica protestatio peccati, quae non est facienda de | |
| 3745 peccato occulto.</p> | |
| 3746 <br /> | |
| 3747 <div class="D">Quaestio 55</div> | |
| 3748 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3749 <p title="II-II q. 55 pr."><a name="41301"><span class= | |
| 3750 "ref">[41301] IIª-IIae q. 55 pr.</span></a> Deinde | |
| 3751 considerandum est de vitiis oppositis prudentiae quae habent | |
| 3752 similitudinem cum ipsa. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, utrum | |
| 3753 prudentia carnis sit peccatum. Secundo, utrum sit peccatum mortale. | |
| 3754 Tertio, utrum astutia sit peccatum speciale. Quarto, de dolo. | |
| 3755 Quinto, de fraude. Sexto, de sollicitudine temporalium rerum. | |
| 3756 Septimo, de sollicitudine futurorum. Octavo, de origine horum | |
| 3757 vitiorum.</p> | |
| 3758 <br /> | |
| 3759 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3760 <p title="II-II q. 55 a. 1 arg. 1"><a name="41302"><span class= | |
| 3761 "ref">[41302] IIª-IIae q. 55 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 3762 sic proceditur. Videtur quod prudentia carnis non sit peccatum. | |
| 3763 Prudentia enim est nobilior virtus quam aliae virtutes morales, | |
| 3764 utpote omnium regitiva. Sed nulla iustitia vel temperantia est | |
| 3765 peccatum. Ergo etiam neque aliqua prudentia est peccatum.</p> | |
| 3766 <p title="II-II q. 55 a. 1 arg. 2"><a name="41303"><span class= | |
| 3767 "ref">[41303] IIª-IIae q. 55 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3768 prudenter operari ad finem qui licite amatur non est peccatum. Sed | |
| 3769 caro licite amatur, nemo enim unquam carnem suam odio habuit, ut | |
| 3770 habetur ad Ephes. V. Ergo prudentia carnis non est peccatum.</p> | |
| 3771 <p title="II-II q. 55 a. 1 arg. 3"><a name="41304"><span class= | |
| 3772 "ref">[41304] IIª-IIae q. 55 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3773 sicut homo tentatur a carne, ita etiam tentatur a mundo, et etiam a | |
| 3774 Diabolo. Sed non ponitur inter peccata aliqua prudentia mundi, vel | |
| 3775 etiam Diaboli. Ergo neque debet poni inter peccata aliqua prudentia | |
| 3776 carnis.</p> | |
| 3777 <p title="II-II q. 55 a. 1 s. c."><a name="41305"><span class= | |
| 3778 "ref">[41305] IIª-IIae q. 55 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3779 nullus est inimicus Deo nisi propter iniquitatem, secundum illud | |
| 3780 Sap. XIV, <i>simul odio sunt Deo impius et impietas eius</i>. Sed | |
| 3781 sicut dicitur ad Rom. VIII, <i>prudentia carnis inimica est | |
| 3782 Deo</i>. Ergo prudentia carnis est peccatum.</p> | |
| 3783 <p title="II-II q. 55 a. 1 co."><a name="41306"><span class= | |
| 3784 "ref">[41306] IIª-IIae q. 55 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3785 dicendum quod, sicut supra dictum est, prudentia est circa ea quae | |
| 3786 sunt ad finem totius vitae. Et ideo prudentia carnis proprie | |
| 3787 dicitur secundum quod aliquis bona carnis habet ut ultimum finem | |
| 3788 suae vitae. Manifestum est autem quod hoc est peccatum, per hoc | |
| 3789 enim homo deordinatur circa ultimum finem, qui non consistit in | |
| 3790 bonis corporis, sicut supra habitum est. Et ideo prudentia carnis | |
| 3791 est peccatum.</p> | |
| 3792 <p title="II-II q. 55 a. 1 ad 1"><a name="41307"><span class= | |
| 3793 "ref">[41307] IIª-IIae q. 55 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3794 ergo dicendum quod iustitia et temperantia in sui ratione important | |
| 3795 id unde virtus laudatur, scilicet aequalitatem et concupiscentiarum | |
| 3796 refrenationem, et ideo nunquam accipiuntur in malo. Sed nomen | |
| 3797 prudentiae sumitur a providendo, sicut supra dictum est, quod | |
| 3798 potest etiam ad mala extendi. Et ideo, licet prudentia simpliciter | |
| 3799 dicta in bono accipiatur, aliquo tamen addito potest accipi in | |
| 3800 malo. Et secundum hoc dicitur prudentia carnis esse peccatum.</p> | |
| 3801 <p title="II-II q. 55 a. 1 ad 2"><a name="41308"><span class= | |
| 3802 "ref">[41308] IIª-IIae q. 55 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3803 dicendum quod caro est propter animam sicut materia propter formam | |
| 3804 et instrumentum propter principale agens. Et ideo sic licite | |
| 3805 diligitur caro ut ordinetur ad bonum animae sicut ad finem. Si | |
| 3806 autem in ipso bono carnis constituatur ultimus finis, erit | |
| 3807 inordinata et illicita dilectio. Et hoc modo ad amorem carnis | |
| 3808 ordinatur prudentia carnis.</p> | |
| 3809 <p title="II-II q. 55 a. 1 ad 3"><a name="41309"><span class= | |
| 3810 "ref">[41309] IIª-IIae q. 55 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3811 dicendum quod Diabolus nos tentat non per modum appetibilis, sed | |
| 3812 per modum suggerentis. Et ideo, cum prudentia importet ordinem ad | |
| 3813 aliquem finem appetibilem, non ita dicitur prudentia Diaboli sicut | |
| 3814 prudentia respectu alicuius mali finis, sub cuius ratione tentat | |
| 3815 nos mundus et caro, inquantum scilicet proponuntur nobis ad | |
| 3816 appetendum bona mundi vel carnis. Et ideo dicitur prudentia carnis, | |
| 3817 et etiam prudentia mundi, secundum illud Luc. XVI, <i>filii huius | |
| 3818 saeculi prudentiores sunt in generatione sua</i> et cetera. | |
| 3819 Apostolus autem totum comprehendit sub prudentia carnis, quia etiam | |
| 3820 exteriores res mundi appetimus propter carnem. Potest tamen dici | |
| 3821 quod quia prudentia quodammodo dicitur sapientia, ut supra dictum | |
| 3822 est, ideo secundum tres tentationes potest intelligi triplex | |
| 3823 prudentia. Unde dicitur Iac. III sapientia esse terrena, animalis, | |
| 3824 diabolica, ut supra expositum est cum de sapientia ageretur.</p> | |
| 3825 <br /> | |
| 3826 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3827 <p title="II-II q. 55 a. 2 arg. 1"><a name="41310"><span class= | |
| 3828 "ref">[41310] IIª-IIae q. 55 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 3829 secundum sic proceditur. Videtur quod prudentia carnis sit peccatum | |
| 3830 mortale. Rebellare enim divinae legi est peccatum mortale quia per | |
| 3831 hoc dominus contemnitur. Sed prudentia carnis non est subiecta legi | |
| 3832 Dei, ut habetur Rom. VIII. Ergo prudentia carnis est peccatum | |
| 3833 mortale.</p> | |
| 3834 <p title="II-II q. 55 a. 2 arg. 2"><a name="41311"><span class= | |
| 3835 "ref">[41311] IIª-IIae q. 55 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3836 omne peccatum in spiritum sanctum est peccatum mortale. Sed | |
| 3837 prudentia carnis videtur esse peccatum in spiritum sanctum, non | |
| 3838 enim potest esse subiecta legi Dei, ut dicitur Rom. VIII; et ita | |
| 3839 videtur esse peccatum irremissibile, quod est proprium peccati in | |
| 3840 spiritum sanctum. Ergo prudentia carnis est peccatum mortale.</p> | |
| 3841 <p title="II-II q. 55 a. 2 arg. 3"><a name="41312"><span class= | |
| 3842 "ref">[41312] IIª-IIae q. 55 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3843 maximo bono opponitur maximum malum; ut patet in VIII Ethic. Sed | |
| 3844 prudentia carnis opponitur prudentiae quae est praecipua inter | |
| 3845 virtutes morales. Ergo prudentia carnis est praecipuum inter | |
| 3846 peccata moralia. Et ita est peccatum mortale.</p> | |
| 3847 <p title="II-II q. 55 a. 2 s. c."><a name="41313"><span class= | |
| 3848 "ref">[41313] IIª-IIae q. 55 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3849 illud quod diminuit peccatum non importat de se rationem peccati | |
| 3850 mortalis. Sed caute prosequi ea quae pertinent ad curam carnis, | |
| 3851 quod videtur ad prudentiam carnis pertinere, diminuit peccatum. | |
| 3852 Ergo prudentia carnis de sui ratione non importat peccatum | |
| 3853 mortale.</p> | |
| 3854 <p title="II-II q. 55 a. 2 co."><a name="41314"><span class= | |
| 3855 "ref">[41314] IIª-IIae q. 55 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3856 dicendum quod, sicut supra dictum est, prudens dicitur aliquis | |
| 3857 dupliciter, uno modo, simpliciter, scilicet in ordine ad finem | |
| 3858 totius vitae; alio modo, secundum quid, scilicet in ordine ad finem | |
| 3859 aliquem particularem, puta sicut dicitur aliquis prudens in | |
| 3860 negotiatione vel in aliquo huiusmodi. Si ergo prudentia carnis | |
| 3861 accipiatur secundum absolutam prudentiae rationem, ita scilicet | |
| 3862 quod in cura carnis constituatur ultimus finis totius vitae, sic | |
| 3863 est peccatum mortale, quia per hoc homo avertitur a Deo, cum | |
| 3864 impossibile sit esse plures fines ultimos, ut supra habitum est. Si | |
| 3865 vero prudentia carnis accipiatur secundum rationem particularis | |
| 3866 prudentiae, sic prudentia carnis est peccatum veniale. Contingit | |
| 3867 enim quandoque quod aliquis inordinate afficitur ad aliquod | |
| 3868 delectabile carnis absque hoc quod avertatur a Deo per peccatum | |
| 3869 mortale, unde non constituit finem totius vitae in delectatione | |
| 3870 carnis. Et sic adhibere studium ad hanc delectationem consequendam | |
| 3871 est peccatum veniale, quod pertinet ad prudentiam carnis. Si vero | |
| 3872 aliquis actu curam carnis referat in finem honestum, puta cum | |
| 3873 aliquis studet comestioni propter corporis sustentationem, non | |
| 3874 vocatur prudentia carnis, quia sic utitur homo cura carnis ut ad | |
| 3875 finem.</p> | |
| 3876 <p title="II-II q. 55 a. 2 ad 1"><a name="41315"><span class= | |
| 3877 "ref">[41315] IIª-IIae q. 55 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3878 ergo dicendum quod apostolus loquitur de prudentia carnis secundum | |
| 3879 quod finis totius vitae humanae constituitur in bonis carnis. Et | |
| 3880 sic est peccatum mortale.</p> | |
| 3881 <p title="II-II q. 55 a. 2 ad 2"><a name="41316"><span class= | |
| 3882 "ref">[41316] IIª-IIae q. 55 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3883 dicendum quod prudentia carnis non importat peccatum in spiritum | |
| 3884 sanctum. Quod enim dicitur quod non potest esse subiecta legi Dei, | |
| 3885 non sic est intelligendum quasi ille qui habet prudentiam carnis | |
| 3886 non possit converti et subiici legi Dei, sed quia ipsa prudentia | |
| 3887 carnis legi Dei non potest esse subiecta, sicut nec iniustitia | |
| 3888 potest esse iusta, nec calor potest esse frigidus, quamvis calidum | |
| 3889 posset esse frigidum.</p> | |
| 3890 <p title="II-II q. 55 a. 2 ad 3"><a name="41317"><span class= | |
| 3891 "ref">[41317] IIª-IIae q. 55 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3892 dicendum quod omne peccatum opponitur prudentiae, sicut et | |
| 3893 prudentia participatur in omni virtute. Sed ideo non oportet quod | |
| 3894 quodlibet peccatum prudentiae oppositum sit gravissimum, sed solum | |
| 3895 quando opponitur prudentiae in aliquo maximo.</p> | |
| 3896 <br /> | |
| 3897 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3898 <p title="II-II q. 55 a. 3 arg. 1"><a name="41318"><span class= | |
| 3899 "ref">[41318] IIª-IIae q. 55 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3900 sic proceditur. Videtur quod astutia non sit speciale peccatum. | |
| 3901 Verba enim sacrae Scripturae non inducunt aliquem ad peccatum. | |
| 3902 Inducunt autem ad astutiam, secundum illud Prov. I, <i>ut detur | |
| 3903 parvulis astutia</i>. Ergo astutia non est peccatum.</p> | |
| 3904 <p title="II-II q. 55 a. 3 arg. 2"><a name="41319"><span class= | |
| 3905 "ref">[41319] IIª-IIae q. 55 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3906 Prov. XIII dicitur, <i>astutus omnia agit cum consilio</i>. Aut | |
| 3907 ergo ad finem bonum; aut ad finem malum. Si ad finem bonum, non | |
| 3908 videtur esse peccatum. Si autem ad finem malum, videtur pertinere | |
| 3909 ad prudentiam carnis vel saeculi. Ergo astutia non est speciale | |
| 3910 peccatum a prudentia carnis distinctum.</p> | |
| 3911 <p title="II-II q. 55 a. 3 arg. 3"><a name="41320"><span class= | |
| 3912 "ref">[41320] IIª-IIae q. 55 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3913 Gregorius, X Moral., exponens illud Iob XII, <i>deridetur iusti | |
| 3914 simplicitas</i>, dicit, <i>sapientia huius mundi est cor | |
| 3915 machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera | |
| 3916 ostendere, quae vera sunt falsa demonstrare</i>. Et postea subdit, | |
| 3917 <i>haec prudentia usu a iuvenibus scitur, a pueris pretio | |
| 3918 discitur</i>. Sed ea quae praedicta sunt videntur ad astutiam | |
| 3919 pertinere. Ergo astutia non distinguitur a prudentia carnis vel | |
| 3920 mundi; et ita non videtur esse speciale peccatum.</p> | |
| 3921 <p title="II-II q. 55 a. 3 s. c."><a name="41321"><span class= | |
| 3922 "ref">[41321] IIª-IIae q. 55 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3923 est quod apostolus dicit, II ad Cor. IV, <i>abdicamus occulta | |
| 3924 dedecoris, non ambulantes in astutia, neque adulterantes verbum | |
| 3925 Dei</i>. Ergo astutia est quoddam peccatum.</p> | |
| 3926 <p title="II-II q. 55 a. 3 co."><a name="41322"><span class= | |
| 3927 "ref">[41322] IIª-IIae q. 55 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3928 dicendum quod prudentia est recta ratio agibilium, sicut scientia | |
| 3929 est recta ratio scibilium. Contingit autem contra rectitudinem | |
| 3930 scientiae dupliciter peccari in speculativis, uno quidem modo, | |
| 3931 quando ratio inducitur ad aliquam conclusionem falsam quae apparet | |
| 3932 vera; alio modo, ex eo quod ratio procedit ex aliquibus falsis quae | |
| 3933 videntur esse vera, sive sint ad conclusionem veram sive ad | |
| 3934 conclusionem falsam. Ita etiam aliquod peccatum potest esse contra | |
| 3935 prudentiam habens aliquam similitudinem eius dupliciter. Uno modo, | |
| 3936 quia studium rationis ordinatur ad finem qui non est vere bonus sed | |
| 3937 apparens, et hoc pertinet ad prudentiam carnis. Alio modo, | |
| 3938 inquantum aliquis ad finem aliquem consequendum, vel bonum vel | |
| 3939 malum, utitur non veris viis, sed simulatis et apparentibus, et hoc | |
| 3940 pertinet ad peccatum astutiae. Unde est quoddam peccatum prudentiae | |
| 3941 oppositum a prudentia carnis distinctum.</p> | |
| 3942 <p title="II-II q. 55 a. 3 ad 1"><a name="41323"><span class= | |
| 3943 "ref">[41323] IIª-IIae q. 55 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3944 ergo dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in IV contra Iulian., | |
| 3945 sicut prudentia abusive quandoque in malo accipitur, ita etiam | |
| 3946 astutia quandoque in bono, et hoc propter similitudinem unius ad | |
| 3947 alterum. Proprie tamen astutia in malo accipitur; sicut et | |
| 3948 philosophus dicit, in VI Ethic.</p> | |
| 3949 <p title="II-II q. 55 a. 3 ad 2"><a name="41324"><span class= | |
| 3950 "ref">[41324] IIª-IIae q. 55 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3951 dicendum quod astutia potest consiliari et ad finem bonum et ad | |
| 3952 finem malum, nec oportet ad finem bonum falsis viis pervenire et | |
| 3953 simulatis, sed veris. Unde etiam astutia si ordinetur ad bonum | |
| 3954 finem, est peccatum.</p> | |
| 3955 <p title="II-II q. 55 a. 3 ad 3"><a name="41325"><span class= | |
| 3956 "ref">[41325] IIª-IIae q. 55 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3957 dicendum quod Gregorius sub prudentia mundi accepit omnia quae | |
| 3958 possunt ad falsam prudentiam pertinere. Unde etiam sub hac | |
| 3959 comprehenditur astutia.</p> | |
| 3960 <br /> | |
| 3961 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3962 <p title="II-II q. 55 a. 4 arg. 1"><a name="41326"><span class= | |
| 3963 "ref">[41326] IIª-IIae q. 55 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3964 sic proceditur. Videtur quod dolus non sit peccatum ad astutiam | |
| 3965 pertinens. Peccatum enim in perfectis viris non invenitur, | |
| 3966 praecipue mortale. Invenitur autem in eis aliquis dolus, secundum | |
| 3967 illud II ad Cor. XII, <i>cum essem astutus, dolo vos cepi</i>. Ergo | |
| 3968 dolus non est semper peccatum.</p> | |
| 3969 <p title="II-II q. 55 a. 4 arg. 2"><a name="41327"><span class= | |
| 3970 "ref">[41327] IIª-IIae q. 55 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3971 dolus maxime ad linguam pertinere videtur, secundum illud Psalm., | |
| 3972 <i>linguis suis dolose agebant</i>. Astutia autem, sicut et | |
| 3973 prudentia, est in ipso actu rationis. Ergo dolus non pertinet ad | |
| 3974 astutiam.</p> | |
| 3975 <p title="II-II q. 55 a. 4 arg. 3"><a name="41328"><span class= | |
| 3976 "ref">[41328] IIª-IIae q. 55 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3977 Prov. XII dicitur, <i>dolus in corde cogitantium mala</i>. Sed non | |
| 3978 omnis malorum cogitatio pertinet ad astutiam. Ergo dolus non | |
| 3979 videtur ad astutiam pertinere.</p> | |
| 3980 <p title="II-II q. 55 a. 4 s. c."><a name="41329"><span class= | |
| 3981 "ref">[41329] IIª-IIae q. 55 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3982 est quod astutia ad circumveniendum ordinatur, secundum illud | |
| 3983 apostoli, ad Ephes. IV, <i>in astutia ad circumventionem | |
| 3984 erroris</i>. Ad quod etiam dolus ordinatur. Ergo dolus pertinet ad | |
| 3985 astutiam.</p> | |
| 3986 <p title="II-II q. 55 a. 4 co."><a name="41330"><span class= | |
| 3987 "ref">[41330] IIª-IIae q. 55 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3988 dicendum quod, sicut supra dictum est, ad astutiam pertinet | |
| 3989 assumere vias non veras, sed simulatas et apparentes, ad aliquem | |
| 3990 finem prosequendum vel bonum vel malum. Assumptio autem harum | |
| 3991 viarum potest dupliciter considerari. Uno quidem modo, in ipsa | |
| 3992 excogitatione viarum huiusmodi, et hoc proprie pertinet ad | |
| 3993 astutiam, sicut etiam excogitatio rectarum viarum ad debitum finem | |
| 3994 pertinet ad prudentiam. Alio modo potest considerari talium viarum | |
| 3995 assumptio secundum executionem operis, et secundum hoc pertinet ad | |
| 3996 dolum. Et ideo dolus importat quandam executionem astutiae. Et | |
| 3997 secundum hoc ad astutiam pertinet.</p> | |
| 3998 <p title="II-II q. 55 a. 4 ad 1"><a name="41331"><span class= | |
| 3999 "ref">[41331] IIª-IIae q. 55 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4000 ergo dicendum quod sicut astutia proprie accipitur in malo, abusive | |
| 4001 autem in bono; ita etiam et dolus, qui est astutiae executio.</p> | |
| 4002 <p title="II-II q. 55 a. 4 ad 2"><a name="41332"><span class= | |
| 4003 "ref">[41332] IIª-IIae q. 55 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4004 dicendum quod executio astutiae ad decipiendum primo quidem et | |
| 4005 principaliter fit per verba, quae praecipuum locum tenent inter | |
| 4006 signa quibus homo significat aliquid alteri, ut patet per | |
| 4007 Augustinum, in libro de Doct. Christ. Et ideo dolus maxime | |
| 4008 attribuitur locutioni. Contingit tamen esse dolum et in factis, | |
| 4009 secundum illud Psalm., <i>et dolum facerent in servos eius</i>. Est | |
| 4010 etiam et dolus in corde, secundum illud Eccli. XIX. <i>Interiora | |
| 4011 eius plena sunt dolo</i>. Sed hoc est secundum quod aliquis dolos | |
| 4012 excogitat, secundum illud Psalm., <i>dolos tota die | |
| 4013 meditabantur</i>.</p> | |
| 4014 <p title="II-II q. 55 a. 4 ad 3"><a name="41333"><span class= | |
| 4015 "ref">[41333] IIª-IIae q. 55 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4016 dicendum quod quicumque cogitant aliquod malum facere, necesse est | |
| 4017 quod excogitent aliquas vias ad hoc quod suum propositum impleant, | |
| 4018 et ut plurimum excogitant vias dolosas, quibus facilius propositum | |
| 4019 consequantur. Quamvis contingat quandoque quod absque astutia et | |
| 4020 dolo aliqui aperte et per violentiam malum operentur. Sed hoc, quia | |
| 4021 difficilius fit, in paucioribus accidit.</p> | |
| 4022 <br /> | |
| 4023 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 4024 <p title="II-II q. 55 a. 5 arg. 1"><a name="41334"><span class= | |
| 4025 "ref">[41334] IIª-IIae q. 55 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 4026 sic proceditur. Videtur quod fraus ad astutiam non pertineat. Non | |
| 4027 enim est laudabile quod aliquis decipi se patiatur, ad quod astutia | |
| 4028 tendit. Est autem laudabile quod aliquis patiatur fraudem, secundum | |
| 4029 illud I ad Cor. VI, <i>quare non magis fraudem patimini?</i> Ergo | |
| 4030 fraus non pertinet ad astutiam.</p> | |
| 4031 <p title="II-II q. 55 a. 5 arg. 2"><a name="41335"><span class= | |
| 4032 "ref">[41335] IIª-IIae q. 55 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4033 fraus pertinere videtur ad illicitam acceptionem vel receptionem | |
| 4034 exteriorum rerum, dicitur enim Act. V quod <i>vir quidam nomine | |
| 4035 Ananias, cum Saphira uxore sua, vendidit agrum et fraudavit de | |
| 4036 pretio agri</i>. Sed illicite usurpare vel retinere res exteriores | |
| 4037 pertinet ad iniustitiam vel illiberalitatem. Ergo fraus non | |
| 4038 pertinet ad astutiam, quae opponitur prudentiae.</p> | |
| 4039 <p title="II-II q. 55 a. 5 arg. 3"><a name="41336"><span class= | |
| 4040 "ref">[41336] IIª-IIae q. 55 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4041 nullus astutia utitur contra seipsum. Sed aliquorum fraudes sunt | |
| 4042 contra seipsos, dicitur enim Prov. I de quibusdam quod moliuntur | |
| 4043 fraudes contra animas suas. Ergo fraus non pertinet ad | |
| 4044 astutiam.</p> | |
| 4045 <p title="II-II q. 55 a. 5 s. c."><a name="41337"><span class= | |
| 4046 "ref">[41337] IIª-IIae q. 55 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 4047 fraus ad deceptionem ordinatur, secundum illud Iob XIII, <i>numquid | |
| 4048 decipietur ut homo vestris fraudulentiis?</i> Ad idem etiam | |
| 4049 ordinatur astutia. Ergo fraus ad astutiam pertinet.</p> | |
| 4050 <p title="II-II q. 55 a. 5 co."><a name="41338"><span class= | |
| 4051 "ref">[41338] IIª-IIae q. 55 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 4052 dicendum quod sicut dolus consistit in executione astutiae, ita | |
| 4053 etiam et fraus, sed in hoc differre videntur quod dolus pertinet | |
| 4054 universaliter ad executionem astutiae, sive fiat per verba sive per | |
| 4055 facta; fraus autem magis proprie pertinet ad executionem astutiae | |
| 4056 secundum quod fit per facta.</p> | |
| 4057 <p title="II-II q. 55 a. 5 ad 1"><a name="41339"><span class= | |
| 4058 "ref">[41339] IIª-IIae q. 55 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4059 ergo dicendum quod apostolus non inducit fideles ad hoc quod | |
| 4060 decipiantur in cognoscendo, sed ad hoc quod effectum deceptionis | |
| 4061 patienter tolerent in sustinendis iniuriis fraudulenter | |
| 4062 illatis.</p> | |
| 4063 <p title="II-II q. 55 a. 5 ad 2"><a name="41340"><span class= | |
| 4064 "ref">[41340] IIª-IIae q. 55 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4065 dicendum quod executio astutiae potest fieri per aliquod aliud | |
| 4066 vitium, sicut et executio prudentiae fit per virtutes. Et hoc modo | |
| 4067 nihil prohibet defraudationem pertinere ad avaritiam vel | |
| 4068 illiberalitatem.</p> | |
| 4069 <p title="II-II q. 55 a. 5 ad 3"><a name="41341"><span class= | |
| 4070 "ref">[41341] IIª-IIae q. 55 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4071 dicendum quod illi qui fraudes faciunt ex eorum intentione non | |
| 4072 moliuntur aliquid contra seipsos vel contra animas suas, sed ex | |
| 4073 iusto Dei iudicio provenit ut id quod contra alios moliuntur contra | |
| 4074 eos retorqueatur; secundum illud Psalm., <i>incidit in foveam quam | |
| 4075 fecit</i>.</p> | |
| 4076 <br /> | |
| 4077 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 4078 <p title="II-II q. 55 a. 6 arg. 1"><a name="41342"><span class= | |
| 4079 "ref">[41342] IIª-IIae q. 55 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 4080 sic proceditur. Videtur quod licitum sit sollicitudinem habere de | |
| 4081 temporalibus rebus. Ad praesidentem enim pertinet sollicitum esse | |
| 4082 de his quibus praeest, secundum illud Rom. XII, <i>qui praeest in | |
| 4083 sollicitudine</i>. Sed homo praeest ex divina ordinatione | |
| 4084 temporalibus rebus, secundum illud Psalm., <i>omnia subiecisti sub | |
| 4085 pedibus eius, oves et boves</i> et cetera. Ergo homo debet habere | |
| 4086 sollicitudinem de temporalibus rebus.</p> | |
| 4087 <p title="II-II q. 55 a. 6 arg. 2"><a name="41343"><span class= | |
| 4088 "ref">[41343] IIª-IIae q. 55 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4089 unusquisque sollicitus est de fine propter quem operatur. Sed | |
| 4090 licitum est hominem operari propter temporalia, quibus vitam | |
| 4091 sustentet, unde apostolus dicit, II ad Thess. III, <i>si quis non | |
| 4092 vult operari, non manducet</i>. Ergo licitum est sollicitari de | |
| 4093 rebus temporalibus.</p> | |
| 4094 <p title="II-II q. 55 a. 6 arg. 3"><a name="41344"><span class= | |
| 4095 "ref">[41344] IIª-IIae q. 55 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4096 sollicitudo de operibus misericordiae laudabilis est, secundum | |
| 4097 illud II ad Tim. I, <i>cum Romam venisset, sollicite me | |
| 4098 quaesivit</i>. Sed sollicitudo temporalium rerum quandoque pertinet | |
| 4099 ad opera misericordiae, puta cum quis sollicitudinem adhibet ad | |
| 4100 procurandum negotia pupillorum et pauperum. Ergo sollicitudo | |
| 4101 temporalium rerum non est illicita.</p> | |
| 4102 <p title="II-II q. 55 a. 6 s. c."><a name="41345"><span class= | |
| 4103 "ref">[41345] IIª-IIae q. 55 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 4104 est quod dominus dicit, Matth. VI, <i>nolite solliciti esse, | |
| 4105 dicentes, quid manducabimus aut quid bibemus, aut quo | |
| 4106 operiemur?</i> Quae tamen sunt maxime necessaria.</p> | |
| 4107 <p title="II-II q. 55 a. 6 co."><a name="41346"><span class= | |
| 4108 "ref">[41346] IIª-IIae q. 55 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 4109 dicendum quod sollicitudo importat studium quoddam adhibitum ad | |
| 4110 aliquid consequendum. Manifestum est autem quod maius studium | |
| 4111 adhibetur ubi est timor deficiendi, et ideo ubi est securitas | |
| 4112 consequendi, minor intervenit sollicitudo. Sic ergo sollicitudo | |
| 4113 temporalium rerum tripliciter potest esse illicita. Uno quidem | |
| 4114 modo, ex parte eius de quo sollicitamur, si scilicet temporalia | |
| 4115 tanquam finem quaeramus. Unde et Augustinus dicit, in libro de | |
| 4116 operibus Monach., <i>cum dominus dicit, nolite solliciti esse etc., | |
| 4117 hoc dicit ut non ista intueantur, et propter ista faciant quidquid | |
| 4118 in Evangelii praedicatione facere iubentur</i>. Alio modo potest | |
| 4119 esse temporalium sollicitudo illicita propter superfluum studium | |
| 4120 quod apponitur ad temporalia procuranda, propter quod homo a | |
| 4121 spiritualibus, quibus principalius inservire debet, retrahitur. Et | |
| 4122 ideo dicitur Matth. XIII quod sollicitudo saeculi suffocat verbum. | |
| 4123 Tertio modo, ex parte timoris superflui, quando scilicet aliquis | |
| 4124 timet ne, faciendo quod debet, necessaria sibi deficiant. Quod | |
| 4125 dominus tripliciter excludit. Primo, propter maiora beneficia | |
| 4126 homini praestita divinitus praeter suam sollicitudinem, scilicet | |
| 4127 corpus et animam. Secundo, propter subventionem qua Deus animalibus | |
| 4128 et plantis subvenit absque opere humano, secundum proportionem suae | |
| 4129 naturae. Tertio, ex divina providentia, propter cuius ignorantiam | |
| 4130 gentiles circa temporalia bona quaerenda principalius | |
| 4131 sollicitantur. Et ideo concludit quod principaliter nostra | |
| 4132 sollicitudo esse debet de spiritualibus bonis, sperantes quod etiam | |
| 4133 temporalia nobis provenient ad necessitatem, si fecerimus quod | |
| 4134 debemus.</p> | |
| 4135 <p title="II-II q. 55 a. 6 ad 1"><a name="41347"><span class= | |
| 4136 "ref">[41347] IIª-IIae q. 55 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4137 ergo dicendum quod temporalia bona subiecta sunt homini ut eis | |
| 4138 utatur ad necessitatem, non ut in eis finem constituat, et | |
| 4139 superflue circa ea sollicitetur.</p> | |
| 4140 <p title="II-II q. 55 a. 6 ad 2"><a name="41348"><span class= | |
| 4141 "ref">[41348] IIª-IIae q. 55 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4142 dicendum quod sollicitudo eius qui corporali labore panem acquirit | |
| 4143 non est superflua, sed moderata. Et ideo Hieronymus dicit quod | |
| 4144 labor exercendus est, sollicitudo tollenda, superflua scilicet, | |
| 4145 animum inquietans.</p> | |
| 4146 <p title="II-II q. 55 a. 6 ad 3"><a name="41349"><span class= | |
| 4147 "ref">[41349] IIª-IIae q. 55 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4148 dicendum quod sollicitudo temporalium in operibus misericordiae | |
| 4149 ordinatur ad finem caritatis. Et ideo non est illicita, nisi sit | |
| 4150 superflua.</p> | |
| 4151 <br /> | |
| 4152 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 4153 <p title="II-II q. 55 a. 7 arg. 1"><a name="41350"><span class= | |
| 4154 "ref">[41350] IIª-IIae q. 55 a. 7 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4155 septimum sic proceditur. Videtur quod aliquis debeat esse | |
| 4156 sollicitus in futurum. Dicitur enim Prov. VI, <i>vade ad formicam, | |
| 4157 o piger, et considera vias eius, et disce sapientiam, quae cum non | |
| 4158 habeat ducem nec praeceptorem, parat in aestate cibum sibi, et | |
| 4159 congregat in messe quod comedat</i>. Sed hoc est in futurum | |
| 4160 sollicitari. Ergo laudabilis est sollicitudo futurorum.</p> | |
| 4161 <p title="II-II q. 55 a. 7 arg. 2"><a name="41351"><span class= | |
| 4162 "ref">[41351] IIª-IIae q. 55 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4163 sollicitudo ad prudentiam pertinet. Sed prudentia praecipue est | |
| 4164 futurorum, praecipua enim pars eius est providentia futurorum, ut | |
| 4165 supra dictum est. Ergo virtuosum est sollicitari de futuris.</p> | |
| 4166 <p title="II-II q. 55 a. 7 arg. 3"><a name="41352"><span class= | |
| 4167 "ref">[41352] IIª-IIae q. 55 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4168 quicumque reponit aliquid in posterum conservandum sollicitus est | |
| 4169 in futurum. Sed ipse Christus legitur, Ioan. XII, loculos habuisse | |
| 4170 ad aliquid conservandum, quos Iudas deferebat. Apostoli etiam | |
| 4171 conservabant pretia praediorum, quae ante pedes eorum ponebantur, | |
| 4172 ut legitur Act. IV. Ergo licitum est in futurum sollicitari.</p> | |
| 4173 <p title="II-II q. 55 a. 7 s. c."><a name="41353"><span class= | |
| 4174 "ref">[41353] IIª-IIae q. 55 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 4175 est quod dominus dicit, Matth. VI, <i>nolite solliciti esse in | |
| 4176 crastinum</i>. Cras autem ibi ponitur pro futuro, sicut dicit | |
| 4177 Hieronymus.</p> | |
| 4178 <p title="II-II q. 55 a. 7 co."><a name="41354"><span class= | |
| 4179 "ref">[41354] IIª-IIae q. 55 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 4180 dicendum quod nullum opus potest esse virtuosum nisi debitis | |
| 4181 circumstantiis vestiatur; inter quas una est debitum tempus, | |
| 4182 secundum illud Eccle. VIII, <i>omni negotio tempus est et | |
| 4183 opportunitas</i>. Quod non solum in exterioribus operibus, sed | |
| 4184 etiam in interiori sollicitudine locum habet. Unicuique enim | |
| 4185 tempori competit propria sollicitudo, sicut tempori aestatis | |
| 4186 competit sollicitudo metendi, tempori autumni sollicitudo | |
| 4187 vindemiae. Si quis ergo tempore aestatis de vindemia iam esset | |
| 4188 sollicitus, superflue praeoccuparet futuri temporis sollicitudinem. | |
| 4189 Unde huiusmodi sollicitudinem tanquam superfluam dominus prohibet, | |
| 4190 dicens, <i>nolite solliciti esse in crastinum</i>. Unde subdit, | |
| 4191 <i>crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi</i>, idest, suam | |
| 4192 propriam sollicitudinem habebit, quae sufficiet ad animum | |
| 4193 affligendum. Et hoc est quod subdit, <i>sufficit diei malitia | |
| 4194 sua</i>, idest afflictio sollicitudinis.</p> | |
| 4195 <p title="II-II q. 55 a. 7 ad 1"><a name="41355"><span class= | |
| 4196 "ref">[41355] IIª-IIae q. 55 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4197 ergo dicendum quod formica habet sollicitudinem congruam tempori, | |
| 4198 et hoc nobis imitandum proponitur.</p> | |
| 4199 <p title="II-II q. 55 a. 7 ad 2"><a name="41356"><span class= | |
| 4200 "ref">[41356] IIª-IIae q. 55 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4201 dicendum quod ad prudentiam pertinet providentia debita futurorum. | |
| 4202 Esset autem inordinata futurorum providentia vel sollicitudo si | |
| 4203 quis temporalia, in quibus dicitur praeteritum et futurum, tanquam | |
| 4204 fines quaereret; vel si superflua quaereret ultra praesentis vitae | |
| 4205 necessitatem; vel si tempus sollicitudinis praeoccuparet.</p> | |
| 4206 <p title="II-II q. 55 a. 7 ad 3"><a name="41357"><span class= | |
| 4207 "ref">[41357] IIª-IIae q. 55 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4208 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in | |
| 4209 monte, <i>cum viderimus aliquem servum Dei providere ne ista | |
| 4210 necessaria sibi desint, non iudicemus eum de crastino sollicitum | |
| 4211 esse. Nam et ipse dominus propter exemplum loculos habere dignatus | |
| 4212 est; et in actibus apostolorum scriptum est ea quae ad victum sunt | |
| 4213 necessaria procurata esse in futurum propter imminentem famem. Non | |
| 4214 ergo dominus improbat si quis humano more ista procuret, sed si | |
| 4215 quis propter ista militet Deo</i>.</p> | |
| 4216 <br /> | |
| 4217 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 4218 <p title="II-II q. 55 a. 8 arg. 1"><a name="41358"><span class= | |
| 4219 "ref">[41358] IIª-IIae q. 55 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 4220 sic proceditur. Videtur quod huiusmodi vitia non oriantur ex | |
| 4221 avaritia. Quia sicut dictum est, per luxuriam maxime ratio patitur | |
| 4222 defectum in sua rectitudine. Sed huiusmodi vitia opponuntur rationi | |
| 4223 rectae, scilicet prudentiae. Ergo huiusmodi vitia maxime ex luxuria | |
| 4224 oriuntur, praesertim cum philosophus dicat, in VII Ethic., quod | |
| 4225 Venus est dolosa, et eius corrigia est varia, et quod ex insidiis | |
| 4226 agit incontinens concupiscentiae.</p> | |
| 4227 <p title="II-II q. 55 a. 8 arg. 2"><a name="41359"><span class= | |
| 4228 "ref">[41359] IIª-IIae q. 55 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4229 praedicta vitia habent quandam similitudinem prudentiae, ut dictum | |
| 4230 est. Sed ad prudentiam, cum sit in ratione, maiorem propinquitatem | |
| 4231 habere videntur vitia magis spiritualia, sicut superbia et inanis | |
| 4232 gloria. Ergo huiusmodi vitia magis videntur ex superbia oriri quam | |
| 4233 ex avaritia.</p> | |
| 4234 <p title="II-II q. 55 a. 8 arg. 3"><a name="41360"><span class= | |
| 4235 "ref">[41360] IIª-IIae q. 55 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4236 homo insidiis utitur non solum in diripiendis bonis alienis, sed | |
| 4237 etiam in machinando aliorum caedes, quorum primum pertinet ad | |
| 4238 avaritiam, secundum ad iram. Sed insidiis uti pertinet ad astutiam, | |
| 4239 dolum et fraudem. Ergo praedicta vitia non solum oriuntur ex | |
| 4240 avaritia, sed etiam ex ira.</p> | |
| 4241 <p title="II-II q. 55 a. 8 s. c."><a name="41361"><span class= | |
| 4242 "ref">[41361] IIª-IIae q. 55 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 4243 est quod Gregorius, XXXI Moral., ponit fraudem filiam | |
| 4244 avaritiae.</p> | |
| 4245 <p title="II-II q. 55 a. 8 co."><a name="41362"><span class= | |
| 4246 "ref">[41362] IIª-IIae q. 55 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 4247 dicendum quod, sicut dictum est, prudentia carnis et astutia, cum | |
| 4248 dolo et fraude, quandam similitudinem habent cum prudentia in | |
| 4249 aliquali usu rationis. Praecipue autem inter alias virtutes morales | |
| 4250 usus rationis rectae apparet in iustitia, quae est in appetitu | |
| 4251 rationali. Et ideo usus rationis indebitus etiam maxime apparet in | |
| 4252 vitiis oppositis iustitiae. Opponitur autem sibi maxime avaritia. | |
| 4253 Et ideo praedicta vitia maxime ex avaritia oriuntur.</p> | |
| 4254 <p title="II-II q. 55 a. 8 ad 1"><a name="41363"><span class= | |
| 4255 "ref">[41363] IIª-IIae q. 55 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4256 ergo dicendum quod luxuria, propter vehementiam delectationis et | |
| 4257 concupiscentiae, totaliter opprimit rationem, ne prodeat in actum. | |
| 4258 In praedictis autem vitiis aliquis usus rationis est, licet | |
| 4259 inordinatus. Unde praedicta vitia non oriuntur directe ex luxuria. | |
| 4260 Quod autem philosophus Venerem dolosam appellat, hoc dicitur | |
| 4261 secundum quandam similitudinem, inquantum scilicet subito hominem | |
| 4262 surripit, sicut et in dolis agitur; non tamen per astutias, sed | |
| 4263 magis per violentiam concupiscentiae et delectationis. Unde et | |
| 4264 subdit quod Venus furatur intellectum multum sapientis.</p> | |
| 4265 <p title="II-II q. 55 a. 8 ad 2"><a name="41364"><span class= | |
| 4266 "ref">[41364] IIª-IIae q. 55 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4267 dicendum quod ex insidiis agere ad quandam pusillanimitatem | |
| 4268 pertinere videtur, magnanimus enim in omnibus vult manifestus esse, | |
| 4269 ut philosophus dicit, in IV Ethic. Et ideo quia superbia quandam | |
| 4270 similitudinem magnanimitatis habet vel fingit, inde est quod non | |
| 4271 directe ex superbia huiusmodi vitia oriuntur, quae utuntur fraude | |
| 4272 et dolis. Magis autem hoc pertinet ad avaritiam, quae utilitatem | |
| 4273 quaerit, parvipendens excellentiam.</p> | |
| 4274 <p title="II-II q. 55 a. 8 ad 3"><a name="41365"><span class= | |
| 4275 "ref">[41365] IIª-IIae q. 55 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4276 dicendum quod ira habet subitum motum, unde praecipitanter agit et | |
| 4277 absque consilio; quo utuntur praedicta vitia, licet inordinate. | |
| 4278 Quod autem aliqui insidiis utantur ad caedes aliorum, non provenit | |
| 4279 ex ira, sed magis ex odio, quia iracundus appetit esse manifestus | |
| 4280 in nocendo, ut dicit philosophus, in II Rhet.</p> | |
| 4281 <br /> | |
| 4282 <div class="D">Quaestio 56</div> | |
| 4283 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4284 <p title="II-II q. 56 pr."><a name="41366"><span class= | |
| 4285 "ref">[41366] IIª-IIae q. 56 pr.</span></a> Deinde | |
| 4286 considerandum est de praeceptis ad prudentiam pertinentibus. Et | |
| 4287 circa hoc quaeruntur duo. Primo, de praeceptis pertinentibus ad | |
| 4288 prudentiam. Secundo, de praeceptis pertinentibus ad vitia | |
| 4289 opposita.</p> | |
| 4290 <br /> | |
| 4291 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4292 <p title="II-II q. 56 a. 1 arg. 1"><a name="41367"><span class= | |
| 4293 "ref">[41367] IIª-IIae q. 56 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 4294 sic proceditur. Videtur quod de prudentia fuerit dandum aliquod | |
| 4295 praeceptum inter praecepta Decalogi. De principaliori enim virtute | |
| 4296 principaliora praecepta dari debent. Sed principaliora praecepta | |
| 4297 legis sunt praecepta Decalogi. Cum ergo prudentia sit principalior | |
| 4298 inter virtutes morales, videtur quod de prudentia fuerit dandum | |
| 4299 aliquod praeceptum inter praecepta Decalogi.</p> | |
| 4300 <p title="II-II q. 56 a. 1 arg. 2"><a name="41368"><span class= | |
| 4301 "ref">[41368] IIª-IIae q. 56 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4302 in doctrina evangelica continetur lex maxime quantum ad praecepta | |
| 4303 Decalogi. Sed in doctrina evangelica datur praeceptum de prudentia, | |
| 4304 ut patet Matth. X, <i>estote prudentes sicut serpentes</i>. Ergo | |
| 4305 inter praecepta Decalogi debuit praecipi actus prudentiae.</p> | |
| 4306 <p title="II-II q. 56 a. 1 arg. 3"><a name="41369"><span class= | |
| 4307 "ref">[41369] IIª-IIae q. 56 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4308 alia documenta veteris testamenti ad praecepta Decalogi ordinantur, | |
| 4309 unde et Malach. ult. dicitur, <i>mementote legis Moysi, servi mei, | |
| 4310 quam mandavi ei in Horeb</i>. Sed in aliis documentis veteris | |
| 4311 testamenti dantur praecepta de prudentia, sicut Prov. III, <i>ne | |
| 4312 innitaris prudentiae tuae</i>; et infra, IV cap., <i>palpebrae tuae | |
| 4313 praecedant gressus tuos</i>. Ergo et in lege debuit aliquod | |
| 4314 praeceptum de prudentia dari, et praecipue inter praecepta | |
| 4315 Decalogi.</p> | |
| 4316 <p title="II-II q. 56 a. 1 s. c."><a name="41370"><span class= | |
| 4317 "ref">[41370] IIª-IIae q. 56 a. 1 s. c.</span></a> Sed | |
| 4318 contrarium patet enumeranti praecepta Decalogi.</p> | |
| 4319 <p title="II-II q. 56 a. 1 co."><a name="41371"><span class= | |
| 4320 "ref">[41371] IIª-IIae q. 56 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 4321 dicendum quod, sicut supra dictum est cum de praeceptis ageretur, | |
| 4322 praecepta Decalogi, sicut data sunt omni populo, ita etiam cadunt | |
| 4323 in aestimatione omnium, quasi ad naturalem rationem pertinentia. | |
| 4324 Praecipue autem sunt de dictamine rationis naturalis fines humanae | |
| 4325 vitae, qui se habent in agendis sicut principia naturaliter cognita | |
| 4326 in speculativis, ut ex supradictis patet. Prudentia autem non est | |
| 4327 circa finem, sed circa ea quae sunt ad finem, ut supra dictum est. | |
| 4328 Et ideo non fuit conveniens ut inter praecepta Decalogi aliquod | |
| 4329 praeceptum poneretur ad prudentiam directe pertinens. Ad quam tamen | |
| 4330 omnia praecepta Decalogi pertinent secundum quod ipsa est directiva | |
| 4331 omnium virtuosorum actuum.</p> | |
| 4332 <p title="II-II q. 56 a. 1 ad 1"><a name="41372"><span class= | |
| 4333 "ref">[41372] IIª-IIae q. 56 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4334 ergo dicendum quod licet prudentia sit simpliciter principalior | |
| 4335 virtus aliis virtutibus moralibus, iustitia tamen principalius | |
| 4336 respicit rationem debiti, quod requiritur ad praeceptum, ut supra | |
| 4337 dictum est. Et ideo principalia praecepta legis, quae sunt | |
| 4338 praecepta Decalogi, magis debuerunt ad iustitiam quam ad prudentiam | |
| 4339 pertinere.</p> | |
| 4340 <p title="II-II q. 56 a. 1 ad 2"><a name="41373"><span class= | |
| 4341 "ref">[41373] IIª-IIae q. 56 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4342 dicendum quod doctrina evangelica est doctrina perfectionis, et | |
| 4343 ideo oportuit quod in ipsa perfecte instrueretur homo de omnibus | |
| 4344 quae pertinent ad rectitudinem vitae, sive sint fines sive ea quae | |
| 4345 sunt ad finem. Et propter hoc oportuit in doctrina evangelica etiam | |
| 4346 de prudentia praecepta dari.</p> | |
| 4347 <p title="II-II q. 56 a. 1 ad 3"><a name="41374"><span class= | |
| 4348 "ref">[41374] IIª-IIae q. 56 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4349 dicendum quod sicut alia doctrina veteris testamenti ordinatur ad | |
| 4350 praecepta Decalogi ut ad finem, ita etiam conveniens fuit ut in | |
| 4351 subsequentibus documentis veteris testamenti homines instruerentur | |
| 4352 de actu prudentiae, qui est circa ea quae sunt ad finem.</p> | |
| 4353 <br /> | |
| 4354 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4355 <p title="II-II q. 56 a. 2 arg. 1"><a name="41375"><span class= | |
| 4356 "ref">[41375] IIª-IIae q. 56 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4357 secundum sic proceditur. Videtur quod in veteri lege fuerint | |
| 4358 inconvenienter praecepta prohibitiva proposita de vitiis oppositis | |
| 4359 prudentiae. Opponuntur enim prudentiae non minus illa quae habent | |
| 4360 directam oppositionem ad ipsam, sicut imprudentia et partes eius, | |
| 4361 quam illa quae cum ipsa similitudinem habent, sicut astutia et quae | |
| 4362 ad ipsam pertinent. Sed haec vitia prohibentur in lege, dicitur | |
| 4363 enim Lev. XIX, <i>non facies calumniam proximo tuo</i>; et Deut. | |
| 4364 XXV, <i>non habebis in sacculo tuo diversa pondera, maius et | |
| 4365 minus</i>. Ergo et de illis vitiis quae directe opponuntur | |
| 4366 prudentiae aliqua praecepta prohibitiva dari debuerunt.</p> | |
| 4367 <p title="II-II q. 56 a. 2 arg. 2"><a name="41376"><span class= | |
| 4368 "ref">[41376] IIª-IIae q. 56 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4369 in multis aliis rebus potest fraus fieri quam in emptione et | |
| 4370 venditione. Inconvenienter igitur fraudem in sola emptione et | |
| 4371 venditione lex prohibuit.</p> | |
| 4372 <p title="II-II q. 56 a. 2 arg. 3"><a name="41377"><span class= | |
| 4373 "ref">[41377] IIª-IIae q. 56 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4374 eadem ratio est praecipiendi actum virtutis et prohibendi actum | |
| 4375 vitii oppositi. Sed actus prudentiae non inveniuntur in lege | |
| 4376 praecepti. Ergo nec aliqua opposita vitia debuerunt in lege | |
| 4377 prohiberi.</p> | |
| 4378 <p title="II-II q. 56 a. 2 s. c."><a name="41378"><span class= | |
| 4379 "ref">[41378] IIª-IIae q. 56 a. 2 s. c.</span></a> Sed | |
| 4380 contrarium patet per praecepta legis inducta.</p> | |
| 4381 <p title="II-II q. 56 a. 2 co."><a name="41379"><span class= | |
| 4382 "ref">[41379] IIª-IIae q. 56 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 4383 dicendum quod, sicut supra dictum est, iustitia maxime respicit | |
| 4384 rationem debiti, quod requiritur ad praeceptum, quia iustitia est | |
| 4385 ad reddendum debitum alteri, ut infra dicetur. Astutia autem | |
| 4386 quantum ad executionem maxime committitur in his circa quae est | |
| 4387 iustitia, ut dictum est. Et ideo conveniens fuit ut praecepta | |
| 4388 prohibitiva darentur in lege de executione astutiae inquantum ad | |
| 4389 iniustitiam pertinet, sicut cum dolo vel fraude aliquis alicui | |
| 4390 calumniam ingerit, vel eius bona surripit.</p> | |
| 4391 <p title="II-II q. 56 a. 2 ad 1"><a name="41380"><span class= | |
| 4392 "ref">[41380] IIª-IIae q. 56 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4393 ergo dicendum quod illa vitia quae directe opponuntur prudentiae | |
| 4394 manifesta contrarietate non ita pertinent ad iniustitiam sicut | |
| 4395 executio astutiae. Et ideo non ita prohibentur in lege sicut fraus | |
| 4396 et dolus, quae ad iniustitiam pertinent.</p> | |
| 4397 <p title="II-II q. 56 a. 2 ad 2"><a name="41381"><span class= | |
| 4398 "ref">[41381] IIª-IIae q. 56 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4399 dicendum quod omnis fraus vel dolus commissa in his quae ad | |
| 4400 iustitiam pertinent potest intelligi esse prohibita, Lev. XIX, in | |
| 4401 prohibitione calumniae. Praecipue autem solet fraus exerceri et | |
| 4402 dolus in emptione et venditione, secundum illud Eccli. XXVI, <i>non | |
| 4403 iustificabitur caupo a peccato labiorum</i>. Propter hoc | |
| 4404 specialiter praeceptum prohibitivum datur in lege de fraude circa | |
| 4405 emptiones et venditiones commissa.</p> | |
| 4406 <p title="II-II q. 56 a. 2 ad 3"><a name="41382"><span class= | |
| 4407 "ref">[41382] IIª-IIae q. 56 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4408 dicendum quod omnia praecepta de actibus iustitiae in lege data | |
| 4409 pertinent ad executionem prudentiae, sicut et praecepta prohibitiva | |
| 4410 data de furto, calumnia et fraudulenta venditione pertinent ad | |
| 4411 executionem astutiae.</p> | |
| 4412 <div class="centro"><br /> | |
| 4413 <p><a href="sth3045.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 4414 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 4415 <a href="sth3057.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 4416 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 4417 <br /> | |
| 4418 <hr /> | |
| 4419 <br /> | |
| 4420 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 4421 hanc editionem<br /> | |
| 4422 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 4423 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 4424 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 4425 </div> | |
| 4426 </body> | |
| 4427 </html> |
