Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2075.html @ 34:2bc1f3a24bc0
fix p2
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 21:59:53 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 23 75-84</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">prima pars secundae partis a quaestione LXXV ad | |
| 31 LXXXIV</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth2074.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth2085.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#36781">Iª-IIae q. 75 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#36782">Iª-IIae q. 75 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#36783">Iª-IIae q. 75 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#36784">Iª-IIae q. 75 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#36785">Iª-IIae q. 75 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#36786">Iª-IIae q. 75 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#36787">Iª-IIae q. 75 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#36788">Iª-IIae q. 75 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#36789">Iª-IIae q. 75 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#36790">Iª-IIae q. 75 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#36791">Iª-IIae q. 75 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#36792">Iª-IIae q. 75 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#36793">Iª-IIae q. 75 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#36794">Iª-IIae q. 75 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#36795">Iª-IIae q. 75 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#36796">Iª-IIae q. 75 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#36797">Iª-IIae q. 75 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#36798">Iª-IIae q. 75 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#36799">Iª-IIae q. 75 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#36800">Iª-IIae q. 75 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#36801">Iª-IIae q. 75 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#36802">Iª-IIae q. 75 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#36803">Iª-IIae q. 75 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#36804">Iª-IIae q. 75 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#36805">Iª-IIae q. 75 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#36806">Iª-IIae q. 75 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#36807">Iª-IIae q. 75 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#36808">Iª-IIae q. 75 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#36809">Iª-IIae q. 75 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#36810">Iª-IIae q. 75 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#36811">Iª-IIae q. 75 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#36812">Iª-IIae q. 75 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#36813">Iª-IIae q. 75 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#36814">Iª-IIae q. 76 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#36815">Iª-IIae q. 76 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#36816">Iª-IIae q. 76 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#36817">Iª-IIae q. 76 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#36818">Iª-IIae q. 76 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#36819">Iª-IIae q. 76 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#36820">Iª-IIae q. 76 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#36821">Iª-IIae q. 76 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#36822">Iª-IIae q. 76 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#36823">Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#36824">Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#36825">Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#36826">Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#36827">Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#36828">Iª-IIae q. 76 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#36829">Iª-IIae q. 76 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#36830">Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#36831">Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#36832">Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#36833">Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#36834">Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#36835">Iª-IIae q. 76 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#36836">Iª-IIae q. 76 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#36837">Iª-IIae q. 76 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#36838">Iª-IIae q. 76 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#36839">Iª-IIae q. 76 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#36840">Iª-IIae q. 76 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#36841">Iª-IIae q. 76 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#36842">Iª-IIae q. 76 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#36843">Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#36844">Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#36845">Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#36846">Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#36847">Iª-IIae q. 76 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#36848">Iª-IIae q. 76 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#36849">Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#36850">Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#36851">Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#36852">Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#36853">Iª-IIae q. 77 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#36854">Iª-IIae q. 77 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#36855">Iª-IIae q. 77 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#36856">Iª-IIae q. 77 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#36857">Iª-IIae q. 77 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#36858">Iª-IIae q. 77 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#36859">Iª-IIae q. 77 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#36860">Iª-IIae q. 77 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#36861">Iª-IIae q. 77 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#36862">Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#36863">Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#36864">Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#36865">Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#36866">Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#36867">Iª-IIae q. 77 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#36868">Iª-IIae q. 77 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#36869">Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#36870">Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#36871">Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#36872">Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#36873">Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#36874">Iª-IIae q. 77 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#36875">Iª-IIae q. 77 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#36876">Iª-IIae q. 77 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#36877">Iª-IIae q. 77 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#36878">Iª-IIae q. 77 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#36879">Iª-IIae q. 77 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#36880">Iª-IIae q. 77 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#36881">Iª-IIae q. 77 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#36882">Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#36883">Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#36884">Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#36885">Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#36886">Iª-IIae q. 77 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#36887">Iª-IIae q. 77 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#36888">Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#36889">Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#36890">Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#36891">Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#36892">Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#36893">Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#36894">Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#36895">Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#36896">Iª-IIae q. 77 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#36897">Iª-IIae q. 77 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#36898">Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#36899">Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#36900">Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#36901">Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#36902">Iª-IIae q. 77 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#36903">Iª-IIae q. 77 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#36904">Iª-IIae q. 77 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#36905">Iª-IIae q. 77 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#36906">Iª-IIae q. 77 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#36907">Iª-IIae q. 77 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#36908">Iª-IIae q. 77 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#36909">Iª-IIae q. 77 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#36910">Iª-IIae q. 77 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#36911">Iª-IIae q. 77 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#36912">Iª-IIae q. 77 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#36913">Iª-IIae q. 77 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#36914">Iª-IIae q. 77 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#36915">Iª-IIae q. 77 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#36916">Iª-IIae q. 77 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#36917">Iª-IIae q. 77 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#36918">Iª-IIae q. 77 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#36919">Iª-IIae q. 77 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#36920">Iª-IIae q. 77 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#36921">Iª-IIae q. 77 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#36922">Iª-IIae q. 77 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#36923">Iª-IIae q. 77 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#36924">Iª-IIae q. 77 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#36925">Iª-IIae q. 77 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#36926">Iª-IIae q. 78 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#36927">Iª-IIae q. 78 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#36928">Iª-IIae q. 78 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#36929">Iª-IIae q. 78 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#36930">Iª-IIae q. 78 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#36931">Iª-IIae q. 78 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#36932">Iª-IIae q. 78 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#36933">Iª-IIae q. 78 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#36934">Iª-IIae q. 78 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#36935">Iª-IIae q. 78 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#36936">Iª-IIae q. 78 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#36937">Iª-IIae q. 78 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#36938">Iª-IIae q. 78 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#36939">Iª-IIae q. 78 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#36940">Iª-IIae q. 78 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#36941">Iª-IIae q. 78 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#36942">Iª-IIae q. 78 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#36943">Iª-IIae q. 78 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#36944">Iª-IIae q. 78 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#36945">Iª-IIae q. 78 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#36946">Iª-IIae q. 78 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#36947">Iª-IIae q. 78 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#36948">Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#36949">Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#36950">Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#36951">Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#36952">Iª-IIae q. 78 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#36953">Iª-IIae q. 78 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#36954">Iª-IIae q. 78 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#36955">Iª-IIae q. 78 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#36956">Iª-IIae q. 78 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#36957">Iª-IIae q. 78 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#36958">Iª-IIae q. 78 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#36959">Iª-IIae q. 78 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#36960">Iª-IIae q. 79 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#36961">Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#36962">Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#36963">Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#36964">Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#36965">Iª-IIae q. 79 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#36966">Iª-IIae q. 79 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#36967">Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#36968">Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#36969">Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#36970">Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#36971">Iª-IIae q. 79 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#36972">Iª-IIae q. 79 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#36973">Iª-IIae q. 79 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#36974">Iª-IIae q. 79 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#36975">Iª-IIae q. 79 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#36976">Iª-IIae q. 79 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#36977">Iª-IIae q. 79 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#36978">Iª-IIae q. 79 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#36979">Iª-IIae q. 79 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#36980">Iª-IIae q. 79 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#36981">Iª-IIae q. 79 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#36982">Iª-IIae q. 79 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#36983">Iª-IIae q. 79 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#36984">Iª-IIae q. 79 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#36985">Iª-IIae q. 79 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#36986">Iª-IIae q. 79 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#36987">Iª-IIae q. 79 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#36988">Iª-IIae q. 79 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#36989">Iª-IIae q. 79 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#36990">Iª-IIae q. 79 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#36991">Iª-IIae q. 79 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#36992">Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#36993">Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#36994">Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#36995">Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#36996">Iª-IIae q. 80 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#36997">Iª-IIae q. 80 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#36998">Iª-IIae q. 80 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#36999">Iª-IIae q. 80 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#37000">Iª-IIae q. 80 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#37001">Iª-IIae q. 80 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#37002">Iª-IIae q. 80 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#37003">Iª-IIae q. 80 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#37004">Iª-IIae q. 80 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#37005">Iª-IIae q. 80 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#37006">Iª-IIae q. 80 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#37007">Iª-IIae q. 80 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#37008">Iª-IIae q. 80 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#37009">Iª-IIae q. 80 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#37010">Iª-IIae q. 80 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#37011">Iª-IIae q. 80 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#37012">Iª-IIae q. 80 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#37013">Iª-IIae q. 80 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#37014">Iª-IIae q. 80 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#37015">Iª-IIae q. 80 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#37016">Iª-IIae q. 80 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#37017">Iª-IIae q. 80 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#37018">Iª-IIae q. 80 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#37019">Iª-IIae q. 80 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#37020">Iª-IIae q. 80 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#37021">Iª-IIae q. 80 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#37022">Iª-IIae q. 80 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#37023">Iª-IIae q. 80 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#37024">Iª-IIae q. 80 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#37025">Iª-IIae q. 80 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#37026">Iª-IIae q. 80 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#37027">Iª-IIae q. 80 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#37028">Iª-IIae q. 80 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#37029">Iª-IIae q. 81 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#37030">Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#37031">Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#37032">Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#37033">Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#37034">Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#37035">Iª-IIae q. 81 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#37036">Iª-IIae q. 81 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#37037">Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#37038">Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#37039">Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#37040">Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#37041">Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#37042">Iª-IIae q. 81 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#37043">Iª-IIae q. 81 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#37044">Iª-IIae q. 81 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#37045">Iª-IIae q. 81 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#37046">Iª-IIae q. 81 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#37047">Iª-IIae q. 81 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#37048">Iª-IIae q. 81 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#37049">Iª-IIae q. 81 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#37050">Iª-IIae q. 81 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#37051">Iª-IIae q. 81 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#37052">Iª-IIae q. 81 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#37053">Iª-IIae q. 81 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#37054">Iª-IIae q. 81 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#37055">Iª-IIae q. 81 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#37056">Iª-IIae q. 81 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#37057">Iª-IIae q. 81 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#37058">Iª-IIae q. 81 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#37059">Iª-IIae q. 81 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#37060">Iª-IIae q. 81 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#37061">Iª-IIae q. 81 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#37062">Iª-IIae q. 81 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#37063">Iª-IIae q. 81 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#37064">Iª-IIae q. 81 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#37065">Iª-IIae q. 81 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#37066">Iª-IIae q. 81 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#37067">Iª-IIae q. 81 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#37068">Iª-IIae q. 81 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#37069">Iª-IIae q. 81 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#37070">Iª-IIae q. 81 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#37071">Iª-IIae q. 81 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#37072">Iª-IIae q. 81 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#37073">Iª-IIae q. 81 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#37074">Iª-IIae q. 82 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#37075">Iª-IIae q. 82 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#37076">Iª-IIae q. 82 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#37077">Iª-IIae q. 82 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#37078">Iª-IIae q. 82 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#37079">Iª-IIae q. 82 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#37080">Iª-IIae q. 82 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#37081">Iª-IIae q. 82 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#37082">Iª-IIae q. 82 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#37083">Iª-IIae q. 82 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#37084">Iª-IIae q. 82 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#37085">Iª-IIae q. 82 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#37086">Iª-IIae q. 82 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#37087">Iª-IIae q. 82 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#37088">Iª-IIae q. 82 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#37089">Iª-IIae q. 82 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#37090">Iª-IIae q. 82 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#37091">Iª-IIae q. 82 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#37092">Iª-IIae q. 82 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#37093">Iª-IIae q. 82 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#37094">Iª-IIae q. 82 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#37095">Iª-IIae q. 82 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#37096">Iª-IIae q. 82 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#37097">Iª-IIae q. 82 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#37098">Iª-IIae q. 82 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#37099">Iª-IIae q. 82 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#37100">Iª-IIae q. 82 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#37101">Iª-IIae q. 82 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#37102">Iª-IIae q. 82 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#37103">Iª-IIae q. 82 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#37104">Iª-IIae q. 82 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#37105">Iª-IIae q. 82 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#37106">Iª-IIae q. 82 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#37107">Iª-IIae q. 83 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#37108">Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#37109">Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#37110">Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#37111">Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#37112">Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#37113">Iª-IIae q. 83 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#37114">Iª-IIae q. 83 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#37115">Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#37116">Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#37117">Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#37118">Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#37119">Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#37120">Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#37121">Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#37122">Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#37123">Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#37124">Iª-IIae q. 83 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#37125">Iª-IIae q. 83 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#37126">Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#37127">Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#37128">Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#37129">Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#37130">Iª-IIae q. 83 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#37131">Iª-IIae q. 83 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#37132">Iª-IIae q. 83 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#37133">Iª-IIae q. 83 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#37134">Iª-IIae q. 83 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#37135">Iª-IIae q. 83 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#37136">Iª-IIae q. 83 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#37137">Iª-IIae q. 83 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#37138">Iª-IIae q. 83 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#37139">Iª-IIae q. 83 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#37140">Iª-IIae q. 83 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#37141">Iª-IIae q. 83 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#37142">Iª-IIae q. 83 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#37143">Iª-IIae q. 83 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#37144">Iª-IIae q. 83 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#37145">Iª-IIae q. 83 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#37146">Iª-IIae q. 84 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#37147">Iª-IIae q. 84 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#37148">Iª-IIae q. 84 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#37149">Iª-IIae q. 84 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#37150">Iª-IIae q. 84 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#37151">Iª-IIae q. 84 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#37152">Iª-IIae q. 84 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#37153">Iª-IIae q. 84 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#37154">Iª-IIae q. 84 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#37155">Iª-IIae q. 84 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#37156">Iª-IIae q. 84 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#37157">Iª-IIae q. 84 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#37158">Iª-IIae q. 84 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#37159">Iª-IIae q. 84 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#37160">Iª-IIae q. 84 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#37161">Iª-IIae q. 84 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#37162">Iª-IIae q. 84 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#37163">Iª-IIae q. 84 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#37164">Iª-IIae q. 84 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#37165">Iª-IIae q. 84 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#37166">Iª-IIae q. 84 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#37167">Iª-IIae q. 84 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#37168">Iª-IIae q. 84 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#37169">Iª-IIae q. 84 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#37170">Iª-IIae q. 84 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#37171">Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#37172">Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#37173">Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#37174">Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#37175">Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#37176">Iª-IIae q. 84 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#37177">Iª-IIae q. 84 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#37178">Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#37179">Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#37180">Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#37181">Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#37182">Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 5'); |
| 28 | 468 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 471 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 // --> |
| 28 | 473 //]]> |
| 474 </script><br /> | |
| 475 <hr /> | |
| 476 <br /></div> | |
| 477 <div class="D">Quaestio 75</div> | |
| 478 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 479 <p title="I-II q. 75 pr."><a name="36781"><span class="ref">[36781] | |
| 480 Iª-IIae q. 75 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 481 causis peccatorum. Et primo, in generali; secundo, in speciali. | |
| 482 Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum peccatum habeat | |
| 483 causam. Secundo, utrum habeat causam interiorem. Tertio, utrum | |
| 484 habeat causam exteriorem. Quarto, utrum peccatum sit causa | |
| 485 peccati.</p> | |
| 486 <br /> | |
| 487 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 488 <p title="I-II q. 75 a. 1 arg. 1"><a name="36782"><span class= | |
| 489 "ref">[36782] Iª-IIae q. 75 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 490 sic proceditur. Videtur quod peccatum non habeat causam. Peccatum | |
| 491 enim habet rationem mali, ut dictum est. Sed malum non habet | |
| 492 causam, ut Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. Ergo peccatum non | |
| 493 habet causam.</p> | |
| 494 <p title="I-II q. 75 a. 1 arg. 2"><a name="36783"><span class= | |
| 495 "ref">[36783] Iª-IIae q. 75 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 496 causa est ad quam de necessitate sequitur aliud. Sed quod est ex | |
| 497 necessitate, non videtur esse peccatum, eo quod omne peccatum est | |
| 498 voluntarium. Ergo peccatum non habet causam.</p> | |
| 499 <p title="I-II q. 75 a. 1 arg. 3"><a name="36784"><span class= | |
| 500 "ref">[36784] Iª-IIae q. 75 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 501 si peccatum habet causam, aut habet pro causa bonum, aut malum. Non | |
| 502 autem bonum, quia bonum non facit nisi bonum; <i>non enim potest | |
| 503 arbor bona fructus malos facere</i>, ut dicitur Matth. VII | |
| 504 similiter autem nec malum potest esse causa peccati, quia malum | |
| 505 poenae sequitur ad peccatum; malum autem culpae est idem quod | |
| 506 peccatum. Peccatum igitur non habet causam.</p> | |
| 507 <p title="I-II q. 75 a. 1 s. c."><a name="36785"><span class= | |
| 508 "ref">[36785] Iª-IIae q. 75 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 509 omne quod fit, habet causam, quia, ut dicitur Iob V, nihil in terra | |
| 510 sine causa fit. Sed peccatum fit, est enim dictum vel factum vel | |
| 511 concupitum contra legem Dei. Ergo peccatum habet causam.</p> | |
| 512 <p title="I-II q. 75 a. 1 co."><a name="36786"><span class= | |
| 513 "ref">[36786] Iª-IIae q. 75 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 514 dicendum quod peccatum est quidam actus inordinatus. Ex parte | |
| 515 igitur actus, potest habere per se causam, sicut et quilibet alius | |
| 516 actus. Ex parte autem inordinationis, habet causam eo modo quo | |
| 517 negatio vel privatio potest habere causam. Negationis autem | |
| 518 alicuius potest duplex causa assignari. Primo quidem, defectus | |
| 519 causae, idest ipsius causae negatio, est causa negationis secundum | |
| 520 seipsam, ad remotionem enim causae sequitur remotio effectus; sicut | |
| 521 obscuritatis causa est absentia solis. Alio modo, causa | |
| 522 affirmationis ad quam sequitur negatio, est per accidens causa | |
| 523 negationis consequentis, sicut ignis, causando calorem ex | |
| 524 principali intentione, consequenter causat privationem | |
| 525 frigiditatis. Quorum primum potest sufficere ad simplicem | |
| 526 negationem. Sed cum inordinatio peccati, et quodlibet malum, non | |
| 527 sit simplex negatio, sed privatio eius quod quid natum est et debet | |
| 528 habere; necesse est quod talis inordinatio habeat causam agentem | |
| 529 per accidens, quod enim natum est inesse et debet, nunquam abesset | |
| 530 nisi propter causam aliquam impedientem. Et secundum hoc consuevit | |
| 531 dici quod malum, quod in quadam privatione consistit, habet causam | |
| 532 deficientem, vel agentem per accidens. Omnis autem causa per | |
| 533 accidens reducitur ad causam per se. Cum igitur peccatum ex parte | |
| 534 inordinationis habeat causam agentem per accidens, ex parte autem | |
| 535 actus habeat causam agentem per se; sequitur quod inordinatio | |
| 536 peccati consequatur ex ipsa causa actus. Sic igitur voluntas carens | |
| 537 directione regulae rationis et legis divinae, intendens aliquod | |
| 538 bonum commutabile, causat actum quidem peccati per se, sed | |
| 539 inordinationem actus per accidens et praeter intentionem, provenit | |
| 540 enim defectus ordinis in actu, ex defectu directionis in | |
| 541 voluntate.</p> | |
| 542 <p title="I-II q. 75 a. 1 ad 1"><a name="36787"><span class= | |
| 543 "ref">[36787] Iª-IIae q. 75 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 544 ergo dicendum quod peccatum non solum significat ipsam privationem | |
| 545 boni, quae est inordinatio; sed significat actum sub tali | |
| 546 privatione, quae habet rationem mali. Quod quidem qualiter habeat | |
| 547 causam, dictum est.</p> | |
| 548 <p title="I-II q. 75 a. 1 ad 2"><a name="36788"><span class= | |
| 549 "ref">[36788] Iª-IIae q. 75 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 550 dicendum quod, si illa definitio causae universaliter debeat | |
| 551 verificari, oportet ut intelligatur de causa sufficienti et non | |
| 552 impedita. Contingit enim aliquid esse causam sufficientem alterius, | |
| 553 et tamen non ex necessitate sequitur effectus, propter aliquod | |
| 554 impedimentum superveniens, alioquin sequeretur quod omnia ex | |
| 555 necessitate contingerent, ut patet in VI Metaphys. Sic igitur, etsi | |
| 556 peccatum habeat causam, non tamen sequitur quod sit necessaria, | |
| 557 quia effectus potest impediri.</p> | |
| 558 <p title="I-II q. 75 a. 1 ad 3"><a name="36789"><span class= | |
| 559 "ref">[36789] Iª-IIae q. 75 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 560 dicendum quod, sicut dictum est, voluntas sine adhibitione regulae | |
| 561 rationis vel legis divinae, est causa peccati. Hoc autem quod est | |
| 562 non adhibere regulam rationis vel legis divinae, secundum se non | |
| 563 habet rationem mali, nec poenae nec culpae, antequam applicetur ad | |
| 564 actum. Unde secundum hoc, peccati primi non est causa aliquod | |
| 565 malum, sed bonum aliquod cum absentia alicuius alterius boni.</p> | |
| 566 <br /> | |
| 567 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 568 <p title="I-II q. 75 a. 2 arg. 1"><a name="36790"><span class= | |
| 569 "ref">[36790] Iª-IIae q. 75 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 570 sic proceditur. Videtur quod peccatum non habeat causam interiorem. | |
| 571 Id enim quod est interius alicui rei, semper adest ei. Si igitur | |
| 572 peccatum habeat causam interiorem, semper homo peccaret, cum, | |
| 573 posita causa, ponatur effectus.</p> | |
| 574 <p title="I-II q. 75 a. 2 arg. 2"><a name="36791"><span class= | |
| 575 "ref">[36791] Iª-IIae q. 75 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 576 idem non est causa sui ipsius. Sed interiores motus hominis sunt | |
| 577 peccatum. Ergo non sunt causa peccati.</p> | |
| 578 <p title="I-II q. 75 a. 2 arg. 3"><a name="36792"><span class= | |
| 579 "ref">[36792] Iª-IIae q. 75 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 580 quidquid est intra hominem, aut est naturale, aut voluntarium. Sed | |
| 581 id quod est naturale, non potest esse peccati causa, quia peccatum | |
| 582 est contra naturam, ut dicit Damascenus. Quod autem est | |
| 583 voluntarium, si sit inordinatum, iam est peccatum. Non ergo aliquid | |
| 584 intrinsecum potest esse causa primi peccati.</p> | |
| 585 <p title="I-II q. 75 a. 2 s. c."><a name="36793"><span class= | |
| 586 "ref">[36793] Iª-IIae q. 75 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 587 est quod Augustinus dicit, quod voluntas est causa peccati.</p> | |
| 588 <p title="I-II q. 75 a. 2 co."><a name="36794"><span class= | |
| 589 "ref">[36794] Iª-IIae q. 75 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 590 dicendum quod, sicut iam dictum est, per se causam peccati oportet | |
| 591 accipere ex parte ipsius actus. Actus autem humani potest accipi | |
| 592 causa interior et mediata, et immediata. Immediata quidem causa | |
| 593 humani actus est ratio et voluntas, secundum quam homo est liber | |
| 594 arbitrio. Causa autem remota est apprehensio sensitivae partis, et | |
| 595 etiam appetitus sensitivus, sicut enim ex iudicio rationis voluntas | |
| 596 movetur ad aliquid secundum rationem, ita etiam ex apprehensione | |
| 597 sensus appetitus sensitivus in aliquid inclinatur. Quae quidem | |
| 598 inclinatio interdum trahit voluntatem et rationem, sicut infra | |
| 599 patebit. Sic igitur duplex causa peccati interior potest assignari, | |
| 600 una proxima, ex parte rationis et voluntatis; alia vero remota, ex | |
| 601 parte imaginationis vel appetitus sensitivi. Sed quia supra dictum | |
| 602 est quod causa peccati est aliquod bonum apparens motivum cum | |
| 603 defectu debiti motivi, scilicet regulae rationis vel legis divinae; | |
| 604 ipsum motivum quod est apparens bonum, pertinet ad apprehensionem | |
| 605 sensus et appetitum. Ipsa autem absentia debitae regulae pertinet | |
| 606 ad rationem, quae nata est huiusmodi regulam considerare. Sed ipsa | |
| 607 perfectio voluntarii actus peccati pertinet ad voluntatem, ita quod | |
| 608 ipse voluntatis actus, praemissis suppositis, iam est quoddam | |
| 609 peccatum.</p> | |
| 610 <p title="I-II q. 75 a. 2 ad 1"><a name="36795"><span class= | |
| 611 "ref">[36795] Iª-IIae q. 75 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 612 ergo dicendum quod id quod est intrinsecum sicut potentia | |
| 613 naturalis, semper inest, id autem quod est intrinsecum sicut actus | |
| 614 interior appetitivae vel apprehensivae virtutis, non semper inest. | |
| 615 Ipsa autem potentia voluntatis est causa peccati in potentia, sed | |
| 616 reducitur in actum per motus praecedentes et sensitivae partis | |
| 617 primo, et rationis consequenter. Ex hoc enim quod aliquid | |
| 618 proponitur ut appetibile secundum sensum et appetitus sensitivus | |
| 619 inclinatur in illud, ratio interdum cessat a consideratione regulae | |
| 620 debitae, et sic voluntas producit actum peccati. Quia igitur motus | |
| 621 praecedentes non semper sunt in actu, neque peccatum semper est in | |
| 622 actu.</p> | |
| 623 <p title="I-II q. 75 a. 2 ad 2"><a name="36796"><span class= | |
| 624 "ref">[36796] Iª-IIae q. 75 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 625 dicendum quod non omnes motus interiores sunt de substantia | |
| 626 peccati, quod consistit principaliter in actu voluntatis, sed | |
| 627 quidam praecedunt, et quidam consequuntur ipsum peccatum.</p> | |
| 628 <p title="I-II q. 75 a. 2 ad 3"><a name="36797"><span class= | |
| 629 "ref">[36797] Iª-IIae q. 75 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 630 dicendum quod illud quod est causa peccati sicut potentia producens | |
| 631 actum, est naturale. Motus etiam sensitivae partis, ex quo sequitur | |
| 632 peccatum, interdum est naturalis, sicut cum propter appetitum cibi | |
| 633 aliquis peccat. Sed efficitur peccatum innaturale ex hoc ipso quod | |
| 634 deficit regula naturalis, quam homo secundum naturam suam debet | |
| 635 attendere.</p> | |
| 636 <br /> | |
| 637 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 638 <p title="I-II q. 75 a. 3 arg. 1"><a name="36798"><span class= | |
| 639 "ref">[36798] Iª-IIae q. 75 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 640 sic proceditur. Videtur quod peccatum non habeat causam exteriorem. | |
| 641 Peccatum enim est actus voluntarius. Voluntaria autem sunt eorum | |
| 642 quae sunt in nobis; et ita non habent exteriorem causam. Ergo | |
| 643 peccatum non habet exteriorem causam.</p> | |
| 644 <p title="I-II q. 75 a. 3 arg. 2"><a name="36799"><span class= | |
| 645 "ref">[36799] Iª-IIae q. 75 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 646 sicut natura est principium interius, ita etiam voluntas. Sed | |
| 647 peccatum in rebus naturalibus nunquam accidit nisi ex aliqua | |
| 648 interiori causa, ut puta monstruosi partus proveniunt ex | |
| 649 corruptione alicuius principii interioris. Ergo neque in moralibus | |
| 650 potest contingere peccatum nisi ex interiori causa. Non ergo habet | |
| 651 peccatum causam exteriorem.</p> | |
| 652 <p title="I-II q. 75 a. 3 arg. 3"><a name="36800"><span class= | |
| 653 "ref">[36800] Iª-IIae q. 75 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 654 multiplicata causa, multiplicatur effectus. Sed quanto plura sunt | |
| 655 et maiora exterius inducentia ad peccandum, tanto minus id quod | |
| 656 quis inordinate agit, ei imputatur ad peccatum. Ergo nihil exterius | |
| 657 est causa peccati.</p> | |
| 658 <p title="I-II q. 75 a. 3 s. c."><a name="36801"><span class= | |
| 659 "ref">[36801] Iª-IIae q. 75 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 660 est quod dicitur Num. XXXI, <i>nonne istae sunt quae deceperunt | |
| 661 filios Israel, et praevaricari vos fecerunt in domino super peccato | |
| 662 Phogor?</i> Ergo aliquid exterius potest esse causa faciens | |
| 663 peccare.</p> | |
| 664 <p title="I-II q. 75 a. 3 co."><a name="36802"><span class= | |
| 665 "ref">[36802] Iª-IIae q. 75 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 666 dicendum quod, sicut supra dictum est, causa interior peccati est | |
| 667 et voluntas, ut perficiens actum peccati; et ratio, quantum ad | |
| 668 carentiam debitae regulae; et appetitus sensitivus inclinans. Sic | |
| 669 ergo aliquid extrinsecum tripliciter posset esse causa peccati, vel | |
| 670 quia moveret immediate ipsam voluntatem; vel quia moveret rationem; | |
| 671 vel quia moveret appetitum sensitivum. Voluntatem autem, ut supra | |
| 672 dictum est, interius movere non potest nisi Deus; qui non potest | |
| 673 esse causa peccati, ut infra ostendetur. Unde relinquitur quod | |
| 674 nihil exterius potest esse causa peccati, nisi vel inquantum movet | |
| 675 rationem, sicut homo vel Daemon persuadens peccatum; vel sicut | |
| 676 movens appetitum sensitivum, sicut aliqua sensibilia exteriora | |
| 677 movent appetitum sensitivum. Sed neque persuasio exterior in rebus | |
| 678 agendis ex necessitate movet rationem; neque etiam res exterius | |
| 679 propositae ex necessitate movent appetitum sensitivum, nisi forte | |
| 680 aliquo modo dispositum; et tamen etiam appetitus sensitivus non ex | |
| 681 necessitate movet rationem et voluntatem. Unde aliquid exterius | |
| 682 potest esse aliqua causa movens ad peccandum, non tamen | |
| 683 sufficienter ad peccatum inducens, sed causa sufficienter complens | |
| 684 peccatum est sola voluntas.</p> | |
| 685 <p title="I-II q. 75 a. 3 ad 1"><a name="36803"><span class= | |
| 686 "ref">[36803] Iª-IIae q. 75 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 687 ergo dicendum quod ex hoc ipso quod exteriora moventia ad peccandum | |
| 688 non sufficienter et ex necessitate inducunt, sequitur quod remaneat | |
| 689 in nobis peccare et non peccare.</p> | |
| 690 <p title="I-II q. 75 a. 3 ad 2"><a name="36804"><span class= | |
| 691 "ref">[36804] Iª-IIae q. 75 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 692 dicendum quod per hoc quod ponitur interior causa peccati, non | |
| 693 excluditur exterior, non enim id quod est exterius est causa | |
| 694 peccati, nisi mediante causa interiori, ut dictum est.</p> | |
| 695 <p title="I-II q. 75 a. 3 ad 3"><a name="36805"><span class= | |
| 696 "ref">[36805] Iª-IIae q. 75 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 697 dicendum quod, multiplicatis exterioribus causis inclinantibus ad | |
| 698 peccandum, multiplicantur actus peccati, quia plures ex illis | |
| 699 causis, et pluries, inclinantur ad actus peccati. Sed tamen | |
| 700 minuitur ratio culpae, quae consistit in hoc quod aliquid sit | |
| 701 voluntarium et in nobis.</p> | |
| 702 <br /> | |
| 703 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 704 <p title="I-II q. 75 a. 4 arg. 1"><a name="36806"><span class= | |
| 705 "ref">[36806] Iª-IIae q. 75 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 706 sic proceditur. Videtur quod peccatum non sit causa peccati. Sunt | |
| 707 enim quatuor genera causarum, quorum nullum potest ad hoc congruere | |
| 708 quod peccatum sit causa peccati. Finis enim habet rationem boni, | |
| 709 quod non competit peccato, quod de sua ratione est malum. Et eadem | |
| 710 ratione nec peccatum potest esse causa efficiens, quia malum non | |
| 711 est causa agens, sed est infirmum et impotens, ut Dionysius dicit, | |
| 712 IV cap. de Div. Nom. Causa autem materialis et formalis videntur | |
| 713 habere solum locum in naturalibus corporibus quae sunt composita ex | |
| 714 materia et forma. Ergo peccatum non potest habere causam materialem | |
| 715 et formalem.</p> | |
| 716 <p title="I-II q. 75 a. 4 arg. 2"><a name="36807"><span class= | |
| 717 "ref">[36807] Iª-IIae q. 75 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 718 agere sibi simile est rei perfectae, ut dicitur in IV Meteor. Sed | |
| 719 peccatum de sui ratione est imperfectum. Ergo peccatum non potest | |
| 720 esse causa peccati.</p> | |
| 721 <p title="I-II q. 75 a. 4 arg. 3"><a name="36808"><span class= | |
| 722 "ref">[36808] Iª-IIae q. 75 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 723 si huius peccati sit causa aliud peccatum, eadem ratione et illius | |
| 724 erit causa aliquod aliud peccatum, et sic procedetur in infinitum, | |
| 725 quod est inconveniens. Non ergo peccatum est causa peccati.</p> | |
| 726 <p title="I-II q. 75 a. 4 s. c."><a name="36809"><span class= | |
| 727 "ref">[36809] Iª-IIae q. 75 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 728 est quod Gregorius dicit, super Ezech., <i>peccatum quod per | |
| 729 poenitentiam citius non deletur, peccatum est et causa | |
| 730 peccati</i>.</p> | |
| 731 <p title="I-II q. 75 a. 4 co."><a name="36810"><span class= | |
| 732 "ref">[36810] Iª-IIae q. 75 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 733 dicendum quod, cum peccatum habeat causam ex parte actus, hoc modo | |
| 734 unum peccatum posset esse causa alterius, sicut unus actus humanus | |
| 735 potest esse causa alterius. Contingit igitur unum peccatum esse | |
| 736 causam alterius secundum quatuor genera causarum. Primo quidem, | |
| 737 secundum modum causae efficientis vel moventis, et per se et per | |
| 738 accidens. Per accidens quidem, sicut removens prohibens dicitur | |
| 739 movens per accidens, cum enim per unum actum peccati homo amittit | |
| 740 gratiam, vel caritatem, vel verecundiam, vel quodcumque aliud | |
| 741 retrahens a peccato, incidit ex hoc in aliud peccatum; et sic | |
| 742 primum peccatum est causa secundi per accidens. Per se autem, sicut | |
| 743 cum ex uno actu peccati homo disponitur ad hoc quod alium actum | |
| 744 consimilem facilius committit, ex actibus enim causantur | |
| 745 dispositiones et habitus inclinantes ad similes actus. Secundum | |
| 746 vero genus causae materialis, unum peccatum est causa alterius, | |
| 747 inquantum praeparat ei materiam, sicut avaritia praeparat materiam | |
| 748 litigio, quod plerumque est de divitiis congregatis. Secundum vero | |
| 749 genus causae finalis, unum peccatum est causa alterius, inquantum | |
| 750 propter finem unius peccati aliquis committit aliud peccatum, sicut | |
| 751 cum aliquis committit simoniam propter finem ambitionis, vel | |
| 752 fornicationem propter furtum. Et quia finis dat formam in | |
| 753 moralibus, ut supra habitum est, ex hoc etiam sequitur quod unum | |
| 754 peccatum sit formalis causa alterius, in actu enim fornicationis | |
| 755 quae propter furtum committitur, est quidem fornicatio sicut | |
| 756 materiale, furtum vero sicut formale.</p> | |
| 757 <p title="I-II q. 75 a. 4 ad 1"><a name="36811"><span class= | |
| 758 "ref">[36811] Iª-IIae q. 75 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 759 ergo dicendum quod peccatum, inquantum est inordinatum, habet | |
| 760 rationem mali, sed inquantum est actus quidam, habet aliquod bonum, | |
| 761 saltem apparens, pro fine. Et ita ex parte actus potest esse causa | |
| 762 et finalis et effectiva alterius peccati, licet non ex parte | |
| 763 inordinationis. Materiam autem habet peccatum non ex qua, sed circa | |
| 764 quam. Formam autem habet ex fine. Et ideo secundum quatuor genera | |
| 765 causarum peccatum potest dici causa peccati, ut dictum est.</p> | |
| 766 <p title="I-II q. 75 a. 4 ad 2"><a name="36812"><span class= | |
| 767 "ref">[36812] Iª-IIae q. 75 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 768 dicendum quod peccatum est imperfectum imperfectione morali ex | |
| 769 parte inordinationis, sed ex parte actus potest habere perfectionem | |
| 770 naturae. Et secundum hoc potest esse causa peccati.</p> | |
| 771 <p title="I-II q. 75 a. 4 ad 3"><a name="36813"><span class= | |
| 772 "ref">[36813] Iª-IIae q. 75 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 773 dicendum quod non omnis causa peccati est peccatum. Unde non | |
| 774 oportet quod procedatur in infinitum; sed potest perveniri ad | |
| 775 aliquod primum peccatum, cuius causa non est aliud peccatum.</p> | |
| 776 <br /> | |
| 777 <div class="D">Quaestio 76</div> | |
| 778 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 779 <p title="I-II q. 76 pr."><a name="36814"><span class="ref">[36814] | |
| 780 Iª-IIae q. 76 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 781 causis peccati in speciali. Et primo, de causis interioribus | |
| 782 peccati; secundo, de exterioribus; tertio, de peccatis quae sunt | |
| 783 causa aliorum peccatorum. Prima autem consideratio, secundum | |
| 784 praemissa, erit tripartita, nam primo, agetur de ignorantia, quae | |
| 785 est causa peccati ex parte rationis; secundo, de infirmitate seu | |
| 786 passione, quae est causa peccati ex parte appetitus sensitivi; | |
| 787 tertio, de malitia, quae est causa peccati ex parte voluntatis. | |
| 788 Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum ignorantia sit causa | |
| 789 peccati. Secundo, utrum ignorantia sit peccatum. Tertio, utrum | |
| 790 totaliter a peccato excuset. Quarto, utrum diminuat peccatum.</p> | |
| 791 <br /> | |
| 792 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 793 <p title="I-II q. 76 a. 1 arg. 1"><a name="36815"><span class= | |
| 794 "ref">[36815] Iª-IIae q. 76 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 795 sic proceditur. Videtur quod ignorantia non possit esse causa | |
| 796 peccati. Quia quod non est, nullius est causa. Sed ignorantia est | |
| 797 non ens, cum sit privatio quaedam scientiae. Ergo ignorantia non | |
| 798 est causa peccati.</p> | |
| 799 <p title="I-II q. 76 a. 1 arg. 2"><a name="36816"><span class= | |
| 800 "ref">[36816] Iª-IIae q. 76 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 801 causae peccati sunt accipiendae ex parte conversionis, ut ex | |
| 802 supradictis patet. Sed ignorantia videtur respicere aversionem. | |
| 803 Ergo non debet poni causa peccati.</p> | |
| 804 <p title="I-II q. 76 a. 1 arg. 3"><a name="36817"><span class= | |
| 805 "ref">[36817] Iª-IIae q. 76 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 806 omne peccatum in voluntate consistit, ut supra dictum est. Sed | |
| 807 voluntas non fertur nisi in aliquod cognitum, quia bonum | |
| 808 apprehensum est obiectum voluntatis. Ergo ignorantia non potest | |
| 809 esse causa peccati.</p> | |
| 810 <p title="I-II q. 76 a. 1 s. c."><a name="36818"><span class= | |
| 811 "ref">[36818] Iª-IIae q. 76 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 812 est quod Augustinus dicit, in libro de natura et gratia, quod | |
| 813 quidam per ignorantiam peccant.</p> | |
| 814 <p title="I-II q. 76 a. 1 co."><a name="36819"><span class= | |
| 815 "ref">[36819] Iª-IIae q. 76 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 816 dicendum quod, secundum philosophum, in VIII Physic., causa movens | |
| 817 est duplex, una per se, et alia per accidens. Per se quidem, quae | |
| 818 propria virtute movet, sicut generans est causa movens gravia et | |
| 819 levia. Per accidens autem, sicut removens prohibens, vel sicut ipsa | |
| 820 remotio prohibentis. Et hoc modo ignorantia potest esse causa actus | |
| 821 peccati, est enim privatio scientiae perficientis rationem, quae | |
| 822 prohibet actum peccati, inquantum dirigit actus humanos. | |
| 823 Considerandum est autem quod ratio secundum duplicem scientiam est | |
| 824 humanorum actuum directiva, scilicet secundum scientiam | |
| 825 universalem, et particularem. Conferens enim de agendis, utitur | |
| 826 quodam syllogismo, cuius conclusio est iudicium seu electio vel | |
| 827 operatio. Actiones autem in singularibus sunt. Unde conclusio | |
| 828 syllogismi operativi est singularis. Singularis autem propositio | |
| 829 non concluditur ex universali nisi mediante aliqua propositione | |
| 830 singulari, sicut homo prohibetur ab actu parricidii per hoc quod | |
| 831 scit patrem non esse occidendum, et per hoc quod scit hunc esse | |
| 832 patrem. Utriusque ergo ignorantia potest causare parricidii actum, | |
| 833 scilicet et universalis principii, quod est quaedam regula | |
| 834 rationis; et singularis circumstantiae. Unde patet quod non | |
| 835 quaelibet ignorantia peccantis est causa peccati, sed illa tantum | |
| 836 quae tollit scientiam prohibentem actum peccati. Unde si voluntas | |
| 837 alicuius esset sic disposita quod non prohiberetur ab actu | |
| 838 parricidii, etiam si patrem agnosceret; ignorantia patris non est | |
| 839 huic causa peccati, sed concomitanter se habet ad peccatum. Et ideo | |
| 840 talis non peccat propter ignorantiam, sed peccat ignorans, secundum | |
| 841 philosophum, in III Ethic.</p> | |
| 842 <p title="I-II q. 76 a. 1 ad 1"><a name="36820"><span class= | |
| 843 "ref">[36820] Iª-IIae q. 76 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 844 ergo dicendum quod non ens non potest esse alicuius causa per se, | |
| 845 potest tamen esse causa per accidens, sicut remotio | |
| 846 prohibentis.</p> | |
| 847 <p title="I-II q. 76 a. 1 ad 2"><a name="36821"><span class= | |
| 848 "ref">[36821] Iª-IIae q. 76 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 849 dicendum quod sicut scientia quam tollit ignorantia, respicit | |
| 850 peccatum ex parte conversionis; ita etiam ignorantia ex parte | |
| 851 conversionis est causa peccati ut removens prohibens.</p> | |
| 852 <p title="I-II q. 76 a. 1 ad 3"><a name="36822"><span class= | |
| 853 "ref">[36822] Iª-IIae q. 76 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 854 dicendum quod in illud quod est quantum ad omnia ignotum, non | |
| 855 potest ferri voluntas, sed si aliquid est secundum aliquid notum et | |
| 856 secundum aliquid ignotum, potest voluntas illud velle. Et hoc modo | |
| 857 ignorantia est causa peccati, sicut cum aliquis scit hunc quem | |
| 858 occidit, esse hominem, sed nescit eum esse patrem; vel cum aliquis | |
| 859 scit aliquem actum esse delectabilem, nescit tamen eum esse | |
| 860 peccatum.</p> | |
| 861 <br /> | |
| 862 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 863 <p title="I-II q. 76 a. 2 arg. 1"><a name="36823"><span class= | |
| 864 "ref">[36823] Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 865 sic proceditur. Videtur quod ignorantia non sit peccatum. Peccatum | |
| 866 enim est dictum vel factum vel concupitum contra legem Dei, ut | |
| 867 supra habitum est. Sed ignorantia non importat aliquem actum, neque | |
| 868 interiorem neque exteriorem. Ergo ignorantia non est peccatum.</p> | |
| 869 <p title="I-II q. 76 a. 2 arg. 2"><a name="36824"><span class= | |
| 870 "ref">[36824] Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 871 peccatum directius opponitur gratiae quam scientiae. Sed privatio | |
| 872 gratiae non est peccatum, sed magis poena quaedam consequens | |
| 873 peccatum. Ergo ignorantia, quae est privatio scientiae, non est | |
| 874 peccatum.</p> | |
| 875 <p title="I-II q. 76 a. 2 arg. 3"><a name="36825"><span class= | |
| 876 "ref">[36825] Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 877 si ignorantia est peccatum, hoc non est nisi inquantum est | |
| 878 voluntaria. Sed si ignorantia sit peccatum inquantum est | |
| 879 voluntaria, videtur peccatum in ipso actu voluntatis consistere | |
| 880 magis quam in ignorantia. Ergo ignorantia non erit peccatum, sed | |
| 881 magis aliquid consequens ad peccatum.</p> | |
| 882 <p title="I-II q. 76 a. 2 arg. 4"><a name="36826"><span class= | |
| 883 "ref">[36826] Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 884 omne peccatum per poenitentiam tollitur; nec aliquod peccatum | |
| 885 transiens reatu remanet actu, nisi solum originale. Ignorantia | |
| 886 autem non tollitur per poenitentiam, sed adhuc remanet actu, omni | |
| 887 reatu per poenitentiam remoto. Ergo ignorantia non est peccatum, | |
| 888 nisi forte sit originale.</p> | |
| 889 <p title="I-II q. 76 a. 2 arg. 5"><a name="36827"><span class= | |
| 890 "ref">[36827] Iª-IIae q. 76 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 891 si ipsa ignorantia sit peccatum, quandiu ignorantia remaneret in | |
| 892 homine, tandiu actu peccaret. Sed continue manet ignorantia in | |
| 893 ignorante. Ergo ignorans continue peccaret. Quod patet esse falsum, | |
| 894 quia sic ignorantia esset gravissimum. Non ergo ignorantia est | |
| 895 peccatum.</p> | |
| 896 <p title="I-II q. 76 a. 2 s. c."><a name="36828"><span class= | |
| 897 "ref">[36828] Iª-IIae q. 76 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 898 nihil meretur poenam nisi peccatum. Sed ignorantia meretur poenam, | |
| 899 secundum illud I ad Cor. XIV, <i>si quis ignorat, ignorabitur</i>. | |
| 900 Ergo ignorantia est peccatum.</p> | |
| 901 <p title="I-II q. 76 a. 2 co."><a name="36829"><span class= | |
| 902 "ref">[36829] Iª-IIae q. 76 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 903 dicendum quod ignorantia in hoc a nescientia differt, quod | |
| 904 nescientia dicit simplicem scientiae negationem, unde cuicumque | |
| 905 deest aliquarum rerum scientia, potest dici nescire illas; secundum | |
| 906 quem modum Dionysius in Angelis nescientiam ponit, VII cap. Cael. | |
| 907 Hier. Ignorantia vero importat scientiae privationem, dum scilicet | |
| 908 alicui deest scientia eorum quae aptus natus est scire. Horum autem | |
| 909 quaedam aliquis scire tenetur, illa scilicet sine quorum scientia | |
| 910 non potest debitum actum recte exercere. Unde omnes tenentur scire | |
| 911 communiter ea quae sunt fidei, et universalia iuris praecepta, | |
| 912 singuli autem ea quae ad eorum statum vel officium spectant. | |
| 913 Quaedam vero sunt quae etsi aliquis natus est scire, non tamen ea | |
| 914 scire tenetur, sicut theoremata geometriae, et contingentia | |
| 915 particularia, nisi in casu. Manifestum est autem quod quicumque | |
| 916 negligit habere vel facere id quod tenetur habere vel facere, | |
| 917 peccat peccato omissionis. Unde propter negligentiam, ignorantia | |
| 918 eorum quae aliquis scire tenetur, est peccatum. Non autem imputatur | |
| 919 homini ad negligentiam, si nesciat ea quae scire non potest. Unde | |
| 920 horum ignorantia invincibilis dicitur, quia scilicet studio | |
| 921 superari non potest. Et propter hoc talis ignorantia, cum non sit | |
| 922 voluntaria, eo quod non est in potestate nostra eam repellere, non | |
| 923 est peccatum. Ex quo patet quod nulla ignorantia invincibilis est | |
| 924 peccatum, ignorantia autem vincibilis est peccatum, si sit eorum | |
| 925 quae aliquis scire tenetur; non autem si sit eorum quae quis scire | |
| 926 non tenetur.</p> | |
| 927 <p title="I-II q. 76 a. 2 ad 1"><a name="36830"><span class= | |
| 928 "ref">[36830] Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 929 ergo dicendum quod, sicut supra dictum est, in hoc quod dicitur | |
| 930 dictum vel factum vel concupitum, sunt intelligendae etiam | |
| 931 negationes oppositae, secundum quod omissio habet rationem peccati. | |
| 932 Et ita negligentia, secundum quam ignorantia est peccatum, | |
| 933 continetur sub praedicta definitione peccati, inquantum | |
| 934 praetermittitur aliquid quod debuit dici vel fieri vel concupisci, | |
| 935 ad scientiam debitam acquirendam.</p> | |
| 936 <p title="I-II q. 76 a. 2 ad 2"><a name="36831"><span class= | |
| 937 "ref">[36831] Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 938 dicendum quod privatio gratiae, etsi secundum se non sit peccatum, | |
| 939 tamen ratione negligentiae praeparandi se ad gratiam, potest habere | |
| 940 rationem peccati, sicut et ignorantia. Et tamen quantum ad hoc est | |
| 941 dissimile, quia homo potest aliquam scientiam acquirere per suos | |
| 942 actus, gratia vero non acquiritur ex nostris actibus, sed ex Dei | |
| 943 munere.</p> | |
| 944 <p title="I-II q. 76 a. 2 ad 3"><a name="36832"><span class= | |
| 945 "ref">[36832] Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 946 dicendum quod, sicut in peccato transgressionis peccatum non | |
| 947 consistit in solo actu voluntatis, sed etiam in actu volito qui est | |
| 948 imperatus a voluntate; ita in peccato omissionis non solum actus | |
| 949 voluntatis est peccatum, sed etiam ipsa omissio, inquantum est | |
| 950 aliqualiter voluntaria. Et hoc modo ipsa negligentia sciendi, vel | |
| 951 inconsideratio, est peccatum.</p> | |
| 952 <p title="I-II q. 76 a. 2 ad 4"><a name="36833"><span class= | |
| 953 "ref">[36833] Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 954 dicendum quod licet, transeunte reatu per poenitentiam, remaneat | |
| 955 ignorantia secundum quod est privatio scientiae; non tamen remanet | |
| 956 negligentia, secundum quam ignorantia peccatum dicitur.</p> | |
| 957 <p title="I-II q. 76 a. 2 ad 5"><a name="36834"><span class= | |
| 958 "ref">[36834] Iª-IIae q. 76 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 959 dicendum quod, sicut in aliis peccatis omissionis solo illo tempore | |
| 960 homo actu peccat, pro quo praeceptum affirmativum obligat; ita est | |
| 961 etiam de peccato ignorantiae. Non enim continuo ignorans actu | |
| 962 peccat, sed solum quando est tempus acquirendi scientiam quam | |
| 963 habere tenetur.</p> | |
| 964 <br /> | |
| 965 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 966 <p title="I-II q. 76 a. 3 arg. 1"><a name="36835"><span class= | |
| 967 "ref">[36835] Iª-IIae q. 76 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 968 sic proceditur. Videtur quod ignorantia, ex toto excuset a peccato. | |
| 969 Quia, ut Augustinus dicit, omne peccatum voluntarium est. Sed | |
| 970 ignorantia causat involuntarium ut supra habitum est. Ergo | |
| 971 ignorantia totaliter excusat peccatum.</p> | |
| 972 <p title="I-II q. 76 a. 3 arg. 2"><a name="36836"><span class= | |
| 973 "ref">[36836] Iª-IIae q. 76 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 974 id quod aliquis facit praeter intentionem, per accidens agit. Sed | |
| 975 intentio non potest esse de eo quod est ignotum. Ergo id quod per | |
| 976 ignorantiam homo agit, per accidens se habet in actibus humanis. | |
| 977 Sed quod est per accidens, non dat speciem. Nihil ergo quod est per | |
| 978 ignorantiam factum, debet iudicari peccatum vel virtuosum in | |
| 979 humanis actibus.</p> | |
| 980 <p title="I-II q. 76 a. 3 arg. 3"><a name="36837"><span class= | |
| 981 "ref">[36837] Iª-IIae q. 76 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 982 homo est subiectum virtutis et peccati inquantum est particeps | |
| 983 rationis. Sed ignorantia excludit scientiam, per quam ratio | |
| 984 perficitur. Ergo ignorantia totaliter excusat a peccato.</p> | |
| 985 <p title="I-II q. 76 a. 3 s. c."><a name="36838"><span class= | |
| 986 "ref">[36838] Iª-IIae q. 76 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 987 est quod Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., quod <i>quaedam | |
| 988 per ignorantiam facta, recte improbantur</i>. Sed solum illa recte | |
| 989 improbantur quae sunt peccata. Ergo quaedam per ignorantiam facta, | |
| 990 sunt peccata. Non ergo ignorantia omnino excusat a peccato.</p> | |
| 991 <p title="I-II q. 76 a. 3 co."><a name="36839"><span class= | |
| 992 "ref">[36839] Iª-IIae q. 76 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 993 dicendum quod ignorantia de se habet quod faciat actum quem causat, | |
| 994 involuntarium esse. Iam autem dictum est quod ignorantia dicitur | |
| 995 causare actum quem scientia opposita prohibebat. Et ita talis | |
| 996 actus, si scientia adesset, esset contrarius voluntati, quod | |
| 997 importat nomen involuntarii. Si vero scientia quae per ignorantiam | |
| 998 privatur, non prohiberet actum, propter inclinationem voluntatis in | |
| 999 ipsum; ignorantia huius scientiae non facit hominem involuntarium, | |
| 1000 sed non volentem, ut dicitur in III Ethic. Et talis ignorantia, | |
| 1001 quae non est causa actus peccati, ut dictum est, quia non causat | |
| 1002 involuntarium, non excusat a peccato. Et eadem ratio est de | |
| 1003 quacumque ignorantia non causante, sed consequente vel concomitante | |
| 1004 actum peccati. Sed ignorantia quae est causa actus, quia causat | |
| 1005 involuntarium, de se habet quod excuset a peccato, eo quod | |
| 1006 voluntarium est de ratione peccati. Sed quod aliquando non | |
| 1007 totaliter excuset a peccato, potest contingere ex duobus. Uno modo, | |
| 1008 ex parte ipsius rei ignoratae. Intantum enim ignorantia excusat a | |
| 1009 peccato, inquantum ignoratur aliquid esse peccatum. Potest autem | |
| 1010 contingere quod aliquis ignoret quidem aliquam circumstantiam | |
| 1011 peccati, quam si sciret, retraheretur a peccando, sive illa | |
| 1012 circumstantia faciat ad rationem peccati sive non; et tamen adhuc | |
| 1013 remanet in eius scientia aliquid per quod cognoscit illud esse | |
| 1014 actum peccati. Puta si aliquis percutiens aliquem, sciat quidem | |
| 1015 ipsum esse hominem, quod sufficit ad rationem peccati; non tamen | |
| 1016 scit eum esse patrem, quod est circumstantia constituens novam | |
| 1017 speciem peccati; vel forte nescit quod ille se defendens | |
| 1018 repercutiat eum, quod si sciret, non percuteret, quod non pertinet | |
| 1019 ad rationem peccati. Unde licet talis propter ignorantiam peccet, | |
| 1020 non tamen totaliter excusatur a peccato, quia adhuc remanet ei | |
| 1021 cognitio peccati. Alio modo potest hoc contingere ex parte ipsius | |
| 1022 ignorantiae, quia scilicet ipsa ignorantia est voluntaria, vel | |
| 1023 directe, sicut cum aliquis studiose vult nescire aliqua, ut | |
| 1024 liberius peccet; vel indirecte, sicut cum aliquis propter laborem, | |
| 1025 vel propter alias occupationes, negligit addiscere id per quod a | |
| 1026 peccato retraheretur. Talis enim negligentia facit ignorantiam | |
| 1027 ipsam esse voluntariam et peccatum, dummodo sit eorum quae quis | |
| 1028 scire tenetur et potest. Et ideo talis ignorantia non totaliter | |
| 1029 excusat a peccato. Si vero sit talis ignorantia quae omnino sit | |
| 1030 involuntaria, sive quia est invincibilis, sive quia est eius quod | |
| 1031 quis scire non tenetur; talis ignorantia omnino excusat a | |
| 1032 peccato.</p> | |
| 1033 <p title="I-II q. 76 a. 3 ad 1"><a name="36840"><span class= | |
| 1034 "ref">[36840] Iª-IIae q. 76 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1035 ergo dicendum quod non omnis ignorantia causat involuntarium, sicut | |
| 1036 supra dictum est. Unde non omnis ignorantia totaliter excusat a | |
| 1037 peccato.</p> | |
| 1038 <p title="I-II q. 76 a. 3 ad 2"><a name="36841"><span class= | |
| 1039 "ref">[36841] Iª-IIae q. 76 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1040 dicendum quod inquantum remanet in ignorante de voluntario, | |
| 1041 intantum remanet de intentione peccati. Et secundum hoc, non erit | |
| 1042 per accidens peccatum.</p> | |
| 1043 <p title="I-II q. 76 a. 3 ad 3"><a name="36842"><span class= | |
| 1044 "ref">[36842] Iª-IIae q. 76 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1045 dicendum quod, si esset talis ignorantia quae totaliter usum | |
| 1046 rationis excluderet, omnino a peccato excusaret, sicut patet in | |
| 1047 furiosis et amentibus. Non autem semper ignorantia causans peccatum | |
| 1048 est talis. Et ideo non semper totaliter excusat a peccato.</p> | |
| 1049 <br /> | |
| 1050 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1051 <p title="I-II q. 76 a. 4 arg. 1"><a name="36843"><span class= | |
| 1052 "ref">[36843] Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1053 sic proceditur. Videtur quod ignorantia non diminuat peccatum. | |
| 1054 Illud enim quod est commune in omni peccato, non diminuit peccatum. | |
| 1055 Sed ignorantia est communis in omni peccato, dicit enim | |
| 1056 philosophus, in III Ethic., quod omnis malus est ignorans. Ergo | |
| 1057 ignorantia non diminuit peccatum.</p> | |
| 1058 <p title="I-II q. 76 a. 4 arg. 2"><a name="36844"><span class= | |
| 1059 "ref">[36844] Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1060 peccatum additum peccato facit maius peccatum. Sed ipsa ignorantia | |
| 1061 est peccatum, ut dictum est. Ergo non diminuit peccatum.</p> | |
| 1062 <p title="I-II q. 76 a. 4 arg. 3"><a name="36845"><span class= | |
| 1063 "ref">[36845] Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1064 non est eiusdem aggravare et diminuere peccatum. Sed ignorantia | |
| 1065 aggravat peccatum, quoniam super illud apostoli, <i>ignoras quoniam | |
| 1066 benignitas Dei,</i> etc., dicit Ambrosius, <i>gravissime peccas, si | |
| 1067 ignoras</i>. Ergo ignorantia non diminuit peccatum.</p> | |
| 1068 <p title="I-II q. 76 a. 4 arg. 4"><a name="36846"><span class= | |
| 1069 "ref">[36846] Iª-IIae q. 76 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1070 si aliqua ignorantia diminuit peccatum, hoc maxime videtur de illa | |
| 1071 quae totaliter tollit usum rationis. Sed huiusmodi ignorantia non | |
| 1072 minuit peccatum, sed magis auget, dicit enim philosophus, in III | |
| 1073 Ethic., quod <i>ebrius meretur duplices maledictiones</i>. Ergo | |
| 1074 ignorantia non minuit peccatum.</p> | |
| 1075 <p title="I-II q. 76 a. 4 s. c."><a name="36847"><span class= | |
| 1076 "ref">[36847] Iª-IIae q. 76 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1077 quidquid est ratio remissionis peccati, alleviat peccatum. Sed | |
| 1078 ignorantia est huiusmodi, ut patet I ad Tim. I, <i>misericordiam | |
| 1079 consecutus sum, quia ignorans feci</i>. Ergo ignorantia diminuit, | |
| 1080 vel alleviat peccatum.</p> | |
| 1081 <p title="I-II q. 76 a. 4 co."><a name="36848"><span class= | |
| 1082 "ref">[36848] Iª-IIae q. 76 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1083 dicendum quod, quia omne peccatum est voluntarium, intantum | |
| 1084 ignorantia potest diminuere peccatum, inquantum diminuit | |
| 1085 voluntarium, si autem voluntarium non diminuat, nullo modo diminuet | |
| 1086 peccatum. Manifestum est autem quod ignorantia quae totaliter a | |
| 1087 peccato excusat, quia totaliter voluntarium tollit, peccatum non | |
| 1088 minuit, sed omnino aufert. Ignorantia vero quae non est causa | |
| 1089 peccati, sed concomitanter se habet ad peccatum, nec minuit | |
| 1090 peccatum nec auget. Illa igitur sola ignorantia potest peccatum | |
| 1091 minuere, quae est causa peccati, et tamen totaliter a peccato non | |
| 1092 excusat. Contingit autem quandoque quod talis ignorantia directe et | |
| 1093 per se est voluntaria, sicut cum aliquis sua sponte nescit aliquid, | |
| 1094 ut liberius peccet. Et talis ignorantia videtur augere voluntarium | |
| 1095 et peccatum, ex intensione enim voluntatis ad peccandum provenit | |
| 1096 quod aliquis vult subire ignorantiae damnum, propter libertatem | |
| 1097 peccandi. Quandoque vero ignorantia quae est causa peccati, non est | |
| 1098 directe voluntaria, sed indirecte vel per accidens, puta cum | |
| 1099 aliquis non vult laborare in studio, ex quo sequitur eum esse | |
| 1100 ignorantem; vel cum aliquis vult bibere vinum immoderate, ex quo | |
| 1101 sequitur eum inebriari et discretione carere. Et talis ignorantia | |
| 1102 diminuit voluntarium, et per consequens peccatum. Cum enim aliquid | |
| 1103 non cognoscitur esse peccatum, non potest dici quod voluntas | |
| 1104 directe et per se feratur in peccatum, sed per accidens, unde est | |
| 1105 ibi minor contemptus, et per consequens minus peccatum.</p> | |
| 1106 <p title="I-II q. 76 a. 4 ad 1"><a name="36849"><span class= | |
| 1107 "ref">[36849] Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1108 ergo dicendum quod ignorantia secundum quam omnis malus est | |
| 1109 ignorans, non est causa peccati; sed aliquid consequens ad causam, | |
| 1110 scilicet ad passionem vel habitum inclinantem in peccatum.</p> | |
| 1111 <p title="I-II q. 76 a. 4 ad 2"><a name="36850"><span class= | |
| 1112 "ref">[36850] Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1113 dicendum quod peccatum peccato additum facit plura peccata, non | |
| 1114 tamen facit semper maius peccatum, quia forte non coincidunt in | |
| 1115 idem peccatum, sed sunt plura. Et potest contingere, si primum | |
| 1116 diminuat secundum, quod ambo simul non habeant tantam gravitatem | |
| 1117 quantam unum solum haberet. Sicut homicidium gravius peccatum est a | |
| 1118 sobrio homine factum, quam si fiat ab ebrio, quamvis haec sint duo | |
| 1119 peccata, quia ebrietas plus diminuit de ratione sequentis peccati, | |
| 1120 quam sit sua gravitas.</p> | |
| 1121 <p title="I-II q. 76 a. 4 ad 3"><a name="36851"><span class= | |
| 1122 "ref">[36851] Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1123 dicendum quod verbum Ambrosii potest intelligi de ignorantia | |
| 1124 simpliciter affectata. Vel potest intelligi in genere peccati | |
| 1125 ingratitudinis, in qua summus gradus est quod homo etiam beneficia | |
| 1126 non recognoscat. Vel potest intelligi de ignorantia infidelitatis, | |
| 1127 quae fundamentum spiritualis aedificii subvertit.</p> | |
| 1128 <p title="I-II q. 76 a. 4 ad 4"><a name="36852"><span class= | |
| 1129 "ref">[36852] Iª-IIae q. 76 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1130 dicendum quod ebrius meretur quidem duplices maledictiones, propter | |
| 1131 duo peccata quae committit, scilicet ebrietatem et aliud peccatum | |
| 1132 quod ex ebrietate sequitur. Tamen ebrietas, ratione ignorantiae | |
| 1133 adiunctae, diminuit sequens peccatum, et forte plus quam sit | |
| 1134 gravitas ipsius ebrietatis, ut dictum est. Vel potest dici quod | |
| 1135 illud verbum inducitur secundum ordinationem cuiusdam Pittaci | |
| 1136 legislatoris, qui statuit <i>ebrios, si percusserint, amplius | |
| 1137 puniendos; non ad veniam respiciens, quam ebrii debent magis | |
| 1138 habere; sed ad utilitatem, quia plures iniuriantur ebrii quam | |
| 1139 sobrii</i>; ut patet per philosophum, in II politicorum.</p> | |
| 1140 <br /> | |
| 1141 <div class="D">Quaestio 77</div> | |
| 1142 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1143 <p title="I-II q. 77 pr."><a name="36853"><span class="ref">[36853] | |
| 1144 Iª-IIae q. 77 pr.</span></a> Deinde considerandum est de causa | |
| 1145 peccati ex parte appetitus sensitivi, utrum passio animae sit causa | |
| 1146 peccati. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, utrum passio | |
| 1147 appetitus sensitivi possit movere vel inclinare voluntatem. | |
| 1148 Secundo, utrum possit superare rationem contra eius scientiam. | |
| 1149 Tertio, utrum peccatum quod ex passione provenit, sit peccatum ex | |
| 1150 infirmitate. Quarto, utrum haec passio quae est amor sui, sit causa | |
| 1151 omnis peccati. Quinto, de illis tribus causis quae ponuntur I Ioan. | |
| 1152 II, <i>concupiscentia oculorum, concupiscentia carnis, et superbia | |
| 1153 vitae</i>. Sexto, utrum passio quae est causa peccati, diminuat | |
| 1154 ipsum. Septimo, utrum totaliter excuset. Octavo, utrum peccatum | |
| 1155 quod ex passione est, possit esse mortale.</p> | |
| 1156 <br /> | |
| 1157 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1158 <p title="I-II q. 77 a. 1 arg. 1"><a name="36854"><span class= | |
| 1159 "ref">[36854] Iª-IIae q. 77 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1160 sic proceditur. Videtur quod voluntas non moveatur a passione | |
| 1161 appetitus sensitivi. Nulla enim potentia passiva movetur nisi a suo | |
| 1162 obiecto. Voluntas autem est potentia passiva et activa simul, | |
| 1163 inquantum est movens et mota, sicut in III de anima philosophus | |
| 1164 dicit universaliter de vi appetitiva. Cum ergo obiectum voluntatis | |
| 1165 non sit passio appetitus sensitivi, sed magis bonum rationis; | |
| 1166 videtur quod passio appetitus sensitivi non moveat voluntatem.</p> | |
| 1167 <p title="I-II q. 77 a. 1 arg. 2"><a name="36855"><span class= | |
| 1168 "ref">[36855] Iª-IIae q. 77 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1169 superior motor non movetur ab inferiori, sicut anima non movetur a | |
| 1170 corpore. Sed voluntas, quae est appetitus rationis, comparatur ad | |
| 1171 appetitum sensitivum sicut motor superior ad inferiorem, dicit enim | |
| 1172 philosophus, in III de anima, quod <i>appetitus rationis movet | |
| 1173 appetitum sensitivum, sicut in corporibus caelestibus sphaera movet | |
| 1174 sphaeram</i>. Ergo voluntas non potest moveri a passione appetitus | |
| 1175 sensitivi.</p> | |
| 1176 <p title="I-II q. 77 a. 1 arg. 3"><a name="36856"><span class= | |
| 1177 "ref">[36856] Iª-IIae q. 77 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1178 nullum immateriale potest moveri ab aliquo materiali. Sed voluntas | |
| 1179 est quaedam potentia immaterialis, non enim utitur organo | |
| 1180 corporali, cum sit in ratione, ut dicitur in III de anima. | |
| 1181 Appetitus autem sensitivus est vis materialis, utpote fundata in | |
| 1182 organo corporali. Ergo passio appetitus sensitivi non potest movere | |
| 1183 appetitum intellectivum.</p> | |
| 1184 <p title="I-II q. 77 a. 1 s. c."><a name="36857"><span class= | |
| 1185 "ref">[36857] Iª-IIae q. 77 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1186 est quod dicitur Dan. XIII, <i>concupiscentia subvertit cor | |
| 1187 tuum</i>.</p> | |
| 1188 <p title="I-II q. 77 a. 1 co."><a name="36858"><span class= | |
| 1189 "ref">[36858] Iª-IIae q. 77 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1190 dicendum quod passio appetitus sensitivi non potest directe trahere | |
| 1191 aut movere voluntatem, sed indirecte potest. Et hoc dupliciter. Uno | |
| 1192 quidem modo, secundum quandam abstractionem. Cum enim omnes | |
| 1193 potentiae animae in una essentia animae radicentur, necesse est | |
| 1194 quod quando una potentia intenditur in suo actu, altera in suo actu | |
| 1195 remittatur, vel etiam totaliter impediatur. Tum quia omnis virtus | |
| 1196 ad plura dispersa fit minor, unde e contrario, quando intenditur | |
| 1197 circa unum, minus potest ad alia dispergi. Tum quia in operibus | |
| 1198 animae requiritur quaedam intentio, quae dum vehementer applicatur | |
| 1199 ad unum, non potest alteri vehementer attendere. Et secundum hunc | |
| 1200 modum, per quandam distractionem, quando motus appetitus sensitivi | |
| 1201 fortificatur secundum quamcumque passionem, necesse est quod | |
| 1202 remittatur, vel totaliter impediatur motus proprius appetitus | |
| 1203 rationalis, qui est voluntas. Alio modo, ex parte obiecti | |
| 1204 voluntatis, quod est bonum ratione apprehensum. Impeditur enim | |
| 1205 iudicium et apprehensio rationis propter vehementem et inordinatam | |
| 1206 apprehensionem imaginationis, et iudicium virtutis aestimativae, ut | |
| 1207 patet in amentibus. Manifestum est autem quod passionem appetitus | |
| 1208 sensitivi sequitur imaginationis apprehensio, et iudicium | |
| 1209 aestimativae, sicut etiam dispositionem linguae sequitur iudicium | |
| 1210 gustus. Unde videmus quod homines in aliqua passione existentes, | |
| 1211 non facile imaginationem avertunt ab his circa quae afficiuntur. | |
| 1212 Unde per consequens iudicium rationis plerumque sequitur passionem | |
| 1213 appetitus sensitivi; et per consequens motus voluntatis, qui natus | |
| 1214 est sequi iudicium rationis.</p> | |
| 1215 <p title="I-II q. 77 a. 1 ad 1"><a name="36859"><span class= | |
| 1216 "ref">[36859] Iª-IIae q. 77 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1217 ergo dicendum quod per passionem appetitus sensitivi fit aliqua | |
| 1218 immutatio circa iudicium de obiecto voluntatis, sicut dictum est; | |
| 1219 quamvis ipsa passio appetitus sensitivi non sit directe voluntatis | |
| 1220 obiectum.</p> | |
| 1221 <p title="I-II q. 77 a. 1 ad 2"><a name="36860"><span class= | |
| 1222 "ref">[36860] Iª-IIae q. 77 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1223 dicendum quod superius non movetur ab inferiori directe, sed | |
| 1224 indirecte quodammodo moveri potest, sicut dictum est.</p> | |
| 1225 <p title="I-II q. 77 a. 1 ad 3"><a name="36861"><span class= | |
| 1226 "ref">[36861] Iª-IIae q. 77 a. 1 ad 3</span></a> Et similiter | |
| 1227 dicendum est ad tertium.</p> | |
| 1228 <br /> | |
| 1229 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1230 <p title="I-II q. 77 a. 2 arg. 1"><a name="36862"><span class= | |
| 1231 "ref">[36862] Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1232 sic proceditur. Videtur quod ratio non possit superari a passione | |
| 1233 contra suam scientiam. Fortius enim non vincitur a debiliori. Sed | |
| 1234 scientia, propter suam certitudinem, est fortissimum eorum quae in | |
| 1235 nobis sunt. Ergo non potest superari a passione, quae est debilis | |
| 1236 et cito transiens.</p> | |
| 1237 <p title="I-II q. 77 a. 2 arg. 2"><a name="36863"><span class= | |
| 1238 "ref">[36863] Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1239 voluntas non est nisi boni vel apparentis boni. Sed cum passio | |
| 1240 trahit voluntatem in id quod est vere bonum, non inclinat rationem | |
| 1241 contra scientiam. Cum autem trahit eam in id quod est apparens | |
| 1242 bonum et non existens, trahit eam in id quod rationi videtur, hoc | |
| 1243 autem est in scientia rationis, quod ei videtur. Ergo passio | |
| 1244 nunquam inclinat rationem contra suam scientiam.</p> | |
| 1245 <p title="I-II q. 77 a. 2 arg. 3"><a name="36864"><span class= | |
| 1246 "ref">[36864] Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 3</span></a> Si dicatur | |
| 1247 quod trahit rationem scientem aliquid in universali, ut contrarium | |
| 1248 iudicet in particulari, contra, universalis et particularis | |
| 1249 propositio, si opponantur, opponuntur secundum contradictionem, | |
| 1250 sicut omnis homo et non omnis homo. Sed duae opiniones quae sunt | |
| 1251 contradictoriarum, sunt contrariae, ut dicitur in II peri Herm. Si | |
| 1252 igitur aliquis sciens aliquid in universali, iudicaret oppositum in | |
| 1253 singulari, sequeretur quod haberet simul contrarias opiniones, quod | |
| 1254 est impossibile.</p> | |
| 1255 <p title="I-II q. 77 a. 2 arg. 4"><a name="36865"><span class= | |
| 1256 "ref">[36865] Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1257 quicumque scit universale, scit etiam particulare quod novit sub | |
| 1258 universali contineri; sicut quicumque scit omnem mulam esse | |
| 1259 sterilem, scit hoc animal esse sterile, dummodo sciat quod sit | |
| 1260 mula; ut patet per id quod dicitur in I Poster. Sed ille qui scit | |
| 1261 aliquid in universali, puta nullam fornicationem esse faciendam, | |
| 1262 scit hoc particulare sub universali contineri, puta hunc actum esse | |
| 1263 fornicarium. Ergo videtur quod etiam in particulari sciat.</p> | |
| 1264 <p title="I-II q. 77 a. 2 arg. 5"><a name="36866"><span class= | |
| 1265 "ref">[36866] Iª-IIae q. 77 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 1266 ea quae sunt in voce, sunt signa intellectus animae, secundum | |
| 1267 philosophum. Sed homo in passione existens frequenter confitetur id | |
| 1268 quod eligit esse malum etiam in particulari. Ergo etiam in | |
| 1269 particulari habet scientiam. Sic igitur videtur quod passiones non | |
| 1270 possint trahere rationem contra scientiam universalem, quia non | |
| 1271 potest esse quod habeat scientiam universalem, et existimet | |
| 1272 oppositum in particulari.</p> | |
| 1273 <p title="I-II q. 77 a. 2 s. c."><a name="36867"><span class= | |
| 1274 "ref">[36867] Iª-IIae q. 77 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1275 est quod dicit apostolus, Rom. VII, <i>video aliam legem in membris | |
| 1276 meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege | |
| 1277 peccati</i>. Lex autem quae est in membris, est concupiscentia, de | |
| 1278 qua supra locutus fuerat. Cum igitur concupiscentia sit passio | |
| 1279 quaedam, videtur quod passio trahat rationem etiam contra hoc quod | |
| 1280 scit.</p> | |
| 1281 <p title="I-II q. 77 a. 2 co."><a name="36868"><span class= | |
| 1282 "ref">[36868] Iª-IIae q. 77 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1283 dicendum quod opinio Socratis fuit, ut philosophus dicit in VII | |
| 1284 Ethic., quod scientia nunquam posset superari a passione. Unde | |
| 1285 ponebat omnes virtutes esse scientias, et omnia peccata esse | |
| 1286 ignorantias. In quo quidem aliqualiter recte sapiebat. Quia cum | |
| 1287 voluntas sit boni vel apparentis boni, nunquam voluntas in malum | |
| 1288 moveretur, nisi id quod non est bonum, aliqualiter rationi bonum | |
| 1289 appareret, et propter hoc voluntas nunquam in malum tenderet, nisi | |
| 1290 cum aliqua ignorantia vel errore rationis. Unde dicitur Prov. XIV, | |
| 1291 <i>errant qui operantur malum</i>. Sed quia experimento patet quod | |
| 1292 multi agunt contra ea quorum scientiam habent; et hoc etiam | |
| 1293 auctoritate divina confirmatur, secundum illud Luc. XII, <i>servus | |
| 1294 qui cognovit voluntatem domini sui et non fecit, plagis vapulabit | |
| 1295 multis</i>; et Iac. IV dicitur, scienti bonum facere et non | |
| 1296 facienti, peccatum est illi, non simpliciter verum dixit, sed | |
| 1297 oportet distinguere, ut philosophus tradit in VII Ethic. Cum enim | |
| 1298 ad recte agendum homo dirigatur duplici scientia, scilicet | |
| 1299 universali et particulari; utriusque defectus sufficit ad hoc quod | |
| 1300 impediatur rectitudo operis et voluntatis, ut supra dictum est. | |
| 1301 Contingit igitur quod aliquis habeat scientiam in universali, puta | |
| 1302 nullam fornicationem esse faciendam; sed tamen non cognoscat in | |
| 1303 particulari hunc actum qui est fornicatio, non esse faciendum. Et | |
| 1304 hoc sufficit ad hoc quod voluntas non sequatur universalem | |
| 1305 scientiam rationis. Iterum considerandum est quod nihil prohibet | |
| 1306 aliquid sciri in habitu, quod tamen actu non consideratur. Potest | |
| 1307 igitur contingere quod aliquis etiam rectam scientiam habeat in | |
| 1308 singulari, et non solum in universali, sed tamen in actu non | |
| 1309 consideret. Et tunc non videtur difficile quod praeter id quod actu | |
| 1310 non considerat, homo agat. Quod autem homo non consideret in | |
| 1311 particulari id quod habitualiter scit, quandoque quidem contingit | |
| 1312 ex solo defectu intentionis, puta cum homo sciens geometriam, non | |
| 1313 intendit ad considerandum geometriae conclusiones, quas statim in | |
| 1314 promptu habet considerare. Quandoque autem homo non considerat id | |
| 1315 quod habet in habitu propter aliquod impedimentum superveniens, | |
| 1316 puta propter aliquam occupationem exteriorem, vel propter aliquam | |
| 1317 infirmitatem corporalem. Et hoc modo ille qui est in passione | |
| 1318 constitutus, non considerat in particulari id quod scit in | |
| 1319 universali, inquantum passio impedit talem considerationem. Impedit | |
| 1320 autem tripliciter. Primo, per quandam distractionem, sicut supra | |
| 1321 expositum est. Secundo, per contrarietatem, quia plerumque passio | |
| 1322 inclinat ad contrarium huius quod scientia universalis habet. | |
| 1323 Tertio, per quandam immutationem corporalem, ex qua ratio | |
| 1324 quodammodo ligatur, ne libere in actum exeat, sicut etiam somnus | |
| 1325 vel ebrietas, quadam corporali transmutatione facta, ligant usum | |
| 1326 rationis. Et quod hoc contingat in passionibus, patet ex hoc quod | |
| 1327 aliquando, cum passiones multum intenduntur, homo amittit totaliter | |
| 1328 usum rationis, multi enim propter abundantiam amoris et irae, sunt | |
| 1329 in insaniam conversi. Et per hunc modum passio trahit rationem ad | |
| 1330 iudicandum in particulari contra scientiam quam habet in | |
| 1331 universali.</p> | |
| 1332 <p title="I-II q. 77 a. 2 ad 1"><a name="36869"><span class= | |
| 1333 "ref">[36869] Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1334 ergo dicendum quod scientia universalis, quae est certissima, non | |
| 1335 habet principalitatem in operatione, sed magis scientia | |
| 1336 particularis, eo quod operationes sunt circa singularia. Unde non | |
| 1337 est mirum si in operabilibus passio agit contra scientiam | |
| 1338 universalem, absente consideratione in particulari.</p> | |
| 1339 <p title="I-II q. 77 a. 2 ad 2"><a name="36870"><span class= | |
| 1340 "ref">[36870] Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1341 dicendum quod hoc ipsum quod rationi videatur in particulari | |
| 1342 aliquid bonum quod non est bonum, contingit ex aliqua passione. Et | |
| 1343 tamen hoc particulare iudicium est contra universalem scientiam | |
| 1344 rationis.</p> | |
| 1345 <p title="I-II q. 77 a. 2 ad 3"><a name="36871"><span class= | |
| 1346 "ref">[36871] Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1347 dicendum quod non posset contingere quod aliquis haberet simul in | |
| 1348 actu scientiam aut opinionem veram de universali affirmativo, et | |
| 1349 opinionem falsam de particulari negativo, aut e converso. Sed bene | |
| 1350 potest contingere quod aliquis habeat veram scientiam habitualiter | |
| 1351 de universali affirmativo, et falsam opinionem in actu de | |
| 1352 particulari negativo, actus enim directe non contrariatur habitui, | |
| 1353 sed actui.</p> | |
| 1354 <p title="I-II q. 77 a. 2 ad 4"><a name="36872"><span class= | |
| 1355 "ref">[36872] Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1356 dicendum quod ille qui habet scientiam in universali, propter | |
| 1357 passionem impeditur ne possit sub illa universali sumere, et ad | |
| 1358 conclusionem pervenire, sed assumit sub alia universali, quam | |
| 1359 suggerit inclinatio passionis, et sub ea concludit. Unde | |
| 1360 philosophus dicit, in VII Ethic., quod syllogismus incontinentis | |
| 1361 habet quatuor propositiones, duas universales, quarum una est | |
| 1362 rationis, puta nullam fornicationem esse committendam; alia est | |
| 1363 passionis, puta delectationem esse sectandam. Passio igitur ligat | |
| 1364 rationem ne assumat et concludat sub prima, unde, ea durante, | |
| 1365 assumit et concludit sub secunda.</p> | |
| 1366 <p title="I-II q. 77 a. 2 ad 5"><a name="36873"><span class= | |
| 1367 "ref">[36873] Iª-IIae q. 77 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1368 dicendum quod, sicut ebrius quandoque proferre potest verba | |
| 1369 significantia profundas sententias, quas tamen mente diiudicare non | |
| 1370 potest, ebrietate prohibente; ita in passione existens, etsi ore | |
| 1371 proferat hoc non esse faciendum, tamen interius hoc animo sentit | |
| 1372 quod sit faciendum, ut dicitur in VII Ethic.</p> | |
| 1373 <br /> | |
| 1374 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1375 <p title="I-II q. 77 a. 3 arg. 1"><a name="36874"><span class= | |
| 1376 "ref">[36874] Iª-IIae q. 77 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1377 sic proceditur. Videtur quod peccatum quod est ex passione, non | |
| 1378 debeat dici ex infirmitate. Passio enim est quidam vehemens motus | |
| 1379 appetitus sensitivi, ut dictum est. Vehementia autem motus magis | |
| 1380 attestatur fortitudini quam infirmitati. Ergo peccatum quod est ex | |
| 1381 passione, non debet dici ex infirmitate.</p> | |
| 1382 <p title="I-II q. 77 a. 3 arg. 2"><a name="36875"><span class= | |
| 1383 "ref">[36875] Iª-IIae q. 77 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1384 infirmitas hominis maxime attenditur secundum illud quod est in eo | |
| 1385 fragilius. Hoc autem est caro, unde dicitur in Psalmo LXXVII, | |
| 1386 <i>recordatus est quia caro sunt</i>. Ergo magis debet dici | |
| 1387 peccatum ex infirmitate quod est ex aliquo corporis defectu, quam | |
| 1388 quod est ex animae passione.</p> | |
| 1389 <p title="I-II q. 77 a. 3 arg. 3"><a name="36876"><span class= | |
| 1390 "ref">[36876] Iª-IIae q. 77 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1391 ad ea non videtur homo esse infirmus, quae eius voluntati | |
| 1392 subduntur. Sed facere vel non facere ea ad quae passio inclinat, | |
| 1393 hominis voluntati subditur, secundum illud Gen. IV, <i>sub te erit | |
| 1394 appetitus tuus, et tu dominaberis illius</i>. Ergo peccatum quod | |
| 1395 est ex passione, non est ex infirmitate.</p> | |
| 1396 <p title="I-II q. 77 a. 3 s. c."><a name="36877"><span class= | |
| 1397 "ref">[36877] Iª-IIae q. 77 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1398 est quod Tullius, in IV libro de Tuscul. quaest., passiones animae | |
| 1399 aegritudines vocat. Aegritudines autem alio nomine infirmitates | |
| 1400 dicuntur. Ergo peccatum quod est ex passione, debet dici ex | |
| 1401 infirmitate.</p> | |
| 1402 <p title="I-II q. 77 a. 3 co."><a name="36878"><span class= | |
| 1403 "ref">[36878] Iª-IIae q. 77 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1404 dicendum quod causa peccati propria est ex parte animae in qua | |
| 1405 principaliter est peccatum. Potest autem dici infirmitas in anima | |
| 1406 ad similitudinem infirmitatis corporis. Dicitur autem corpus | |
| 1407 hominis esse infirmum, quando debilitatur vel impeditur in | |
| 1408 executione propriae operationis, propter aliquam inordinationem | |
| 1409 partium corporis, ita scilicet quod humores et membra hominis non | |
| 1410 subduntur virtuti regitivae et motivae corporis. Unde et membrum | |
| 1411 dicitur esse infirmum, quando non potest perficere operationem | |
| 1412 membri sani, sicut oculus quando non potest clare videre, ut dicit | |
| 1413 philosophus, in X de historiis animalium. Unde et infirmitas animae | |
| 1414 dicitur quando impeditur anima in propria operatione, propter | |
| 1415 inordinationem partium ipsius. Sicut autem partes corporis dicuntur | |
| 1416 esse inordinatae, quando non sequuntur ordinem naturae; ita et | |
| 1417 partes animae dicuntur inordinatae, quando non subduntur ordini | |
| 1418 rationis, ratio enim est vis regitiva partium animae. Sic ergo | |
| 1419 quando extra ordinem rationis vis concupiscibilis aut irascibilis | |
| 1420 aliqua passione afficitur, et per hoc impedimentum praestatur modo | |
| 1421 praedicto debitae actioni hominis, dicitur peccatum esse ex | |
| 1422 infirmitate. Unde et philosophus, in I Ethic., comparat | |
| 1423 incontinentem paralytico, cuius partes moventur in contrarium eius | |
| 1424 quod ipse disponit.</p> | |
| 1425 <p title="I-II q. 77 a. 3 ad 1"><a name="36879"><span class= | |
| 1426 "ref">[36879] Iª-IIae q. 77 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1427 ergo dicendum quod, sicut quanto fuerit motus fortior in corpore | |
| 1428 praeter ordinem naturae, tanto est maior infirmitas; ita quanto | |
| 1429 fuerit motus fortior passionis praeter ordinem rationis, tanto est | |
| 1430 maior infirmitas animae.</p> | |
| 1431 <p title="I-II q. 77 a. 3 ad 2"><a name="36880"><span class= | |
| 1432 "ref">[36880] Iª-IIae q. 77 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1433 dicendum quod peccatum principaliter consistit in actu voluntatis, | |
| 1434 qui non impeditur per corporis infirmitatem, potest enim qui est | |
| 1435 corpore infirmus, promptam habere voluntatem ad aliquid faciendum. | |
| 1436 Impeditur autem per passionem, ut supra dictum est. Unde cum | |
| 1437 dicitur peccatum esse ex infirmitate, magis est referendum ad | |
| 1438 infirmitatem animae quam ad infirmitatem corporis. Dicitur tamen | |
| 1439 etiam ipsa infirmitas animae infirmitas carnis, inquantum ex | |
| 1440 conditione carnis passiones animae insurgunt in nobis, eo quod | |
| 1441 appetitus sensitivus est virtus utens organo corporali.</p> | |
| 1442 <p title="I-II q. 77 a. 3 ad 3"><a name="36881"><span class= | |
| 1443 "ref">[36881] Iª-IIae q. 77 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1444 dicendum quod in potestate quidem voluntatis est assentire vel non | |
| 1445 assentire his in quae passio inclinat, et pro tanto dicitur noster | |
| 1446 appetitus sub nobis esse. Sed tamen ipse assensus vel dissensus | |
| 1447 voluntatis impeditur per passionem, modo praedicto.</p> | |
| 1448 <br /> | |
| 1449 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1450 <p title="I-II q. 77 a. 4 arg. 1"><a name="36882"><span class= | |
| 1451 "ref">[36882] Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1452 sic proceditur. Videtur quod amor sui non sit principium omnis | |
| 1453 peccati. Id enim quod est secundum se bonum et debitum, non est | |
| 1454 propria causa peccati. Sed amor sui est secundum se bonum et | |
| 1455 debitum, unde et praecipitur homini ut diligat proximum sicut | |
| 1456 seipsum, Levit. XIX. Ergo amor sui non potest esse propria causa | |
| 1457 peccati.</p> | |
| 1458 <p title="I-II q. 77 a. 4 arg. 2"><a name="36883"><span class= | |
| 1459 "ref">[36883] Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1460 apostolus dicit, Rom. VII, <i>occasione accepta, peccatum per | |
| 1461 mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam</i>, ubi Glossa | |
| 1462 dicit quod <i>bona est lex, quae, dum concupiscentiam prohibet, | |
| 1463 omne malum prohibet</i>, quod dicitur propter hoc, quia | |
| 1464 concupiscentia est causa omnis peccati. Sed concupiscentia est alia | |
| 1465 passio ab amore, ut supra habitum est. Ergo amor sui non est causa | |
| 1466 omnis peccati.</p> | |
| 1467 <p title="I-II q. 77 a. 4 arg. 3"><a name="36884"><span class= | |
| 1468 "ref">[36884] Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1469 Augustinus, super illud Psalmi, incensa igni et suffossa, dicit | |
| 1470 quod omne peccatum est <i>ex amore male inflammante, vel ex timore | |
| 1471 male humiliante</i>. Non ergo solus amor sui est causa peccati.</p> | |
| 1472 <p title="I-II q. 77 a. 4 arg. 4"><a name="36885"><span class= | |
| 1473 "ref">[36885] Iª-IIae q. 77 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1474 sicut homo quandoque peccat propter inordinatum sui amorem, ita | |
| 1475 etiam interdum peccat propter inordinatum amorem proximi. Ergo amor | |
| 1476 sui non est causa omnis peccati.</p> | |
| 1477 <p title="I-II q. 77 a. 4 s. c."><a name="36886"><span class= | |
| 1478 "ref">[36886] Iª-IIae q. 77 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1479 est quod Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, quod <i>amor sui usque | |
| 1480 ad contemptum Dei, facit civitatem Babylonis</i>. Sed per quodlibet | |
| 1481 peccatum pertinet homo ad civitatem Babylonis. Ergo amor sui est | |
| 1482 causa omnis peccati.</p> | |
| 1483 <p title="I-II q. 77 a. 4 co."><a name="36887"><span class= | |
| 1484 "ref">[36887] Iª-IIae q. 77 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1485 dicendum quod, sicut supra dictum est, propria et per se causa | |
| 1486 peccati accipienda est ex parte conversionis ad commutabile bonum; | |
| 1487 ex qua quidem parte omnis actus peccati procedit ex aliquo | |
| 1488 inordinato appetitu alicuius temporalis boni. Quod autem aliquis | |
| 1489 appetat inordinate aliquod temporale bonum, procedit ex hoc quod | |
| 1490 inordinate amat seipsum, hoc enim est amare aliquem, velle ei | |
| 1491 bonum. Unde manifestum est quod inordinatus amor sui est causa | |
| 1492 omnis peccati.</p> | |
| 1493 <p title="I-II q. 77 a. 4 ad 1"><a name="36888"><span class= | |
| 1494 "ref">[36888] Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1495 ergo dicendum quod amor sui ordinatus est debitus et naturalis, ita | |
| 1496 scilicet quod velit sibi bonum quod congruit. Sed amor sui | |
| 1497 inordinatus, qui perducit ad contemptum Dei, ponitur esse causa | |
| 1498 peccati secundum Augustinum.</p> | |
| 1499 <p title="I-II q. 77 a. 4 ad 2"><a name="36889"><span class= | |
| 1500 "ref">[36889] Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1501 dicendum quod concupiscentia, qua aliquis appetit sibi bonum, | |
| 1502 reducitur ad amorem sui sicut ad causam, ut iam dictum est.</p> | |
| 1503 <p title="I-II q. 77 a. 4 ad 3"><a name="36890"><span class= | |
| 1504 "ref">[36890] Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1505 dicendum quod aliquis dicitur amare et illud bonum quod optat sibi, | |
| 1506 et se, cui bonum optat. Amor igitur secundum quod dicitur eius esse | |
| 1507 quod optatur, puta quod aliquis dicitur amare vinum vel pecuniam, | |
| 1508 recipit pro causa timorem, qui pertinet ad fugam mali. Omne enim | |
| 1509 peccatum provenit vel ex inordinato appetitu alicuius boni, vel ex | |
| 1510 inordinata fuga alicuius mali. Sed utrumque horum reducitur ad | |
| 1511 amorem sui. Propter hoc enim homo vel appetit bona vel fugit mala, | |
| 1512 quia amat seipsum.</p> | |
| 1513 <p title="I-II q. 77 a. 4 ad 4"><a name="36891"><span class= | |
| 1514 "ref">[36891] Iª-IIae q. 77 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1515 dicendum quod amicus est quasi alter ipse. Et ideo quod peccatur | |
| 1516 propter amorem amici, videtur propter amorem sui peccari.</p> | |
| 1517 <br /> | |
| 1518 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1519 <p title="I-II q. 77 a. 5 arg. 1"><a name="36892"><span class= | |
| 1520 "ref">[36892] Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 1521 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter ponantur causae | |
| 1522 peccatorum esse concupiscentia carnis, concupiscentia oculorum, et | |
| 1523 superbia vitae. Quia secundum apostolum, I ad Tim. ult., <i>radix | |
| 1524 omnium malorum est cupiditas</i>. Sed superbia vitae sub cupiditate | |
| 1525 non continetur. Ergo non oportet poni inter causas peccatorum.</p> | |
| 1526 <p title="I-II q. 77 a. 5 arg. 2"><a name="36893"><span class= | |
| 1527 "ref">[36893] Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1528 concupiscentia carnis maxime ex visione oculorum excitatur, | |
| 1529 secundum illud Dan. XIII, <i>species decepit te</i>. Ergo non debet | |
| 1530 dividi concupiscentia oculorum contra concupiscentiam carnis.</p> | |
| 1531 <p title="I-II q. 77 a. 5 arg. 3"><a name="36894"><span class= | |
| 1532 "ref">[36894] Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1533 concupiscentia est delectabilis appetitus, ut supra habitum est. | |
| 1534 Delectationes autem contingunt non solum secundum visum, sed etiam | |
| 1535 secundum alios sensus. Ergo deberet etiam poni concupiscentia | |
| 1536 auditus, et aliorum sensuum.</p> | |
| 1537 <p title="I-II q. 77 a. 5 arg. 4"><a name="36895"><span class= | |
| 1538 "ref">[36895] Iª-IIae q. 77 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1539 sicut homo inducitur ad peccandum ex inordinata concupiscentia | |
| 1540 boni, ita etiam ex inordinata fuga mali, ut dictum est. Sed nihil | |
| 1541 hic enumeratur pertinens ad fugam mali. Ergo insufficienter causae | |
| 1542 peccatorum tanguntur.</p> | |
| 1543 <p title="I-II q. 77 a. 5 s. c."><a name="36896"><span class= | |
| 1544 "ref">[36896] Iª-IIae q. 77 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1545 est quod dicitur I Ioan. II, <i>omne quod est in mundo, aut est | |
| 1546 concupiscentia carnis, aut concupiscentia oculorum, aut superbia | |
| 1547 vitae</i>. In mundo autem dicitur aliquid esse propter peccatum, | |
| 1548 unde et ibidem, dicit quod <i>totus mundus in maligno positus | |
| 1549 est</i>. Ergo praedicta tria sunt causae peccatorum.</p> | |
| 1550 <p title="I-II q. 77 a. 5 co."><a name="36897"><span class= | |
| 1551 "ref">[36897] Iª-IIae q. 77 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1552 dicendum quod, sicut iam dictum est, inordinatus amor sui est causa | |
| 1553 omnis peccati. In amore autem sui includitur inordinatus appetitus | |
| 1554 boni, unusquisque enim appetit bonum ei quem amat. Unde manifestum | |
| 1555 est quod inordinatus appetitus boni est causa omnis peccati. Bonum | |
| 1556 autem dupliciter est obiectum sensibilis appetitus, in quo sunt | |
| 1557 animae passiones, quae sunt causa peccati, uno modo, absolute, | |
| 1558 secundum quod est obiectum concupiscibilis; alio modo, sub ratione | |
| 1559 ardui, prout est obiectum irascibilis, ut supra dictum est. Est | |
| 1560 autem duplex concupiscentia, sicut supra habitum est. Una quidem | |
| 1561 naturalis, quae est eorum quibus natura corporis sustentatur; sive | |
| 1562 quantum ad conservationem individui, sicut cibus et potus et alia | |
| 1563 huiusmodi; sive quantum ad conservationem speciei, sicut in | |
| 1564 venereis. Et horum inordinatus appetitus dicitur concupiscentia | |
| 1565 carnis. Alia est concupiscentia animalis, eorum scilicet quae per | |
| 1566 sensum carnis sustentationem aut delectationem non afferunt, sed | |
| 1567 sunt delectabilia secundum apprehensionem imaginationis, aut | |
| 1568 alicuius huiusmodi acceptionis, sicut sunt pecunia, ornatus | |
| 1569 vestium, et alia huiusmodi. Et haec quidem animalis concupiscentia | |
| 1570 vocatur concupiscentia oculorum, sive intelligatur concupiscentia | |
| 1571 oculorum, idest ipsius visionis, quae fit per oculos, ut referatur | |
| 1572 ad curiositatem, secundum quod Augustinus exponit, X Confess.; sive | |
| 1573 referatur ad concupiscentiam rerum quae exterius oculis | |
| 1574 proponuntur, ut referatur ad cupiditatem, secundum quod ab aliis | |
| 1575 exponitur. Appetitus autem inordinatus boni ardui pertinet ad | |
| 1576 superbiam vitae, nam superbia est appetitus inordinatus | |
| 1577 excellentiae, ut inferius dicetur. Et sic patet quod ad ista tria | |
| 1578 reduci possunt omnes passiones, quae sunt causa peccati. Nam ad duo | |
| 1579 prima reducuntur omnes passiones concupiscibilis, ad tertium autem | |
| 1580 omnes passiones irascibilis; quod ideo non dividitur in duo, quia | |
| 1581 omnes passiones irascibilis conformantur concupiscentiae | |
| 1582 animali.</p> | |
| 1583 <p title="I-II q. 77 a. 5 ad 1"><a name="36898"><span class= | |
| 1584 "ref">[36898] Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1585 ergo dicendum quod secundum quod cupiditas importat universaliter | |
| 1586 appetitum cuiuscumque boni, sic etiam superbia vitae continetur sub | |
| 1587 cupiditate. Quomodo autem cupiditas, secundum quod est speciale | |
| 1588 vitium, quod avaritia nominatur, sit radix omnium peccatorum, infra | |
| 1589 dicetur.</p> | |
| 1590 <p title="I-II q. 77 a. 5 ad 2"><a name="36899"><span class= | |
| 1591 "ref">[36899] Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1592 dicendum quod concupiscentia oculorum non dicitur hic | |
| 1593 concupiscentia omnium rerum quae oculis videri possunt, sed solum | |
| 1594 earum in quibus non quaeritur delectatio carnis, quae est secundum | |
| 1595 tactum, sed solum delectatio oculi, idest cuiuscumque apprehensivae | |
| 1596 virtutis.</p> | |
| 1597 <p title="I-II q. 77 a. 5 ad 3"><a name="36900"><span class= | |
| 1598 "ref">[36900] Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1599 dicendum quod sensus visus est excellentior inter omnes sensus, et | |
| 1600 ad plura se extendens, ut dicitur in I Metaphys. Et ideo nomen eius | |
| 1601 transfertur ad omnes alios sensus, et etiam ad omnes interiores | |
| 1602 apprehensiones, ut Augustinus dicit, in libro de verbis domini.</p> | |
| 1603 <p title="I-II q. 77 a. 5 ad 4"><a name="36901"><span class= | |
| 1604 "ref">[36901] Iª-IIae q. 77 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1605 dicendum quod fuga mali causatur ex appetitu boni, ut supra dictum | |
| 1606 est. Et ideo ponuntur solum passiones inclinantes ad bonum, tanquam | |
| 1607 causae earum quae faciunt inordinate fugam mali.</p> | |
| 1608 <br /> | |
| 1609 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1610 <p title="I-II q. 77 a. 6 arg. 1"><a name="36902"><span class= | |
| 1611 "ref">[36902] Iª-IIae q. 77 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 1612 sic proceditur. Videtur quod peccatum non allevietur propter | |
| 1613 passionem. Augmentum enim causae auget effectum, si enim calidum | |
| 1614 dissolvit, magis calidum magis dissolvit. Sed passio est causa | |
| 1615 peccati, ut habitum est. Ergo quanto est intensior passio, tanto | |
| 1616 est maius peccatum. Passio igitur non minuit peccatum, sed | |
| 1617 auget.</p> | |
| 1618 <p title="I-II q. 77 a. 6 arg. 2"><a name="36903"><span class= | |
| 1619 "ref">[36903] Iª-IIae q. 77 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1620 sicut se habet passio bona ad meritum, ita se habet mala passio ad | |
| 1621 peccatum. Sed bona passio auget meritum, tanto enim aliquis magis | |
| 1622 videtur mereri, quanto ex maiori misericordia pauperi subvenit. | |
| 1623 Ergo etiam mala passio magis aggravat peccatum quam alleviat.</p> | |
| 1624 <p title="I-II q. 77 a. 6 arg. 3"><a name="36904"><span class= | |
| 1625 "ref">[36904] Iª-IIae q. 77 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1626 quanto intensiori voluntate aliquis facit peccatum, tanto gravius | |
| 1627 videtur peccare. Sed passio impellens voluntatem, facit eam | |
| 1628 vehementius ferri in actum peccati. Ergo passio aggravat | |
| 1629 peccatum.</p> | |
| 1630 <p title="I-II q. 77 a. 6 s. c."><a name="36905"><span class= | |
| 1631 "ref">[36905] Iª-IIae q. 77 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1632 passio ipsa concupiscentiae vocatur tentatio carnis. Sed quanto | |
| 1633 aliquis maiori tentatione prosternitur, tanto minus peccat, ut | |
| 1634 patet per Augustinum. Ergo passio diminuit peccatum.</p> | |
| 1635 <p title="I-II q. 77 a. 6 co."><a name="36906"><span class= | |
| 1636 "ref">[36906] Iª-IIae q. 77 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1637 dicendum quod peccatum essentialiter consistit in actu liberi | |
| 1638 arbitrii, quod est facultas voluntatis et rationis. Passio autem | |
| 1639 est motus appetitus sensitivi. Appetitus autem sensitivus potest se | |
| 1640 habere ad liberum arbitrium et antecedenter, et consequenter. | |
| 1641 Antecedenter quidem, secundum quod passio appetitus sensitivi | |
| 1642 trahit vel inclinat rationem et voluntatem, ut supra dictum est. | |
| 1643 Consequenter autem, secundum quod motus superiorum virium, si sint | |
| 1644 vehementes, redundant in inferiores, non enim potest voluntas | |
| 1645 intense moveri in aliquid, quin excitetur aliqua passio in appetitu | |
| 1646 sensitivo. Si igitur accipiatur passio secundum quod praecedit | |
| 1647 actum peccati, sic necesse est quod diminuat peccatum. Actus enim | |
| 1648 intantum est peccatum, inquantum est voluntarium et in nobis | |
| 1649 existens. In nobis autem aliquid esse dicitur per rationem et | |
| 1650 voluntatem. Unde quanto ratio et voluntas ex se aliquid agunt, non | |
| 1651 ex impulsu passionis, magis est voluntarium et in nobis existens. | |
| 1652 Et secundum hoc passio minuit peccatum, inquantum minuit | |
| 1653 voluntarium. Passio autem consequens non diminuit peccatum, sed | |
| 1654 magis auget, vel potius est signum magnitudinis eius, inquantum | |
| 1655 scilicet demonstrat intensionem voluntatis ad actum peccati. Et sic | |
| 1656 verum est quod quanto aliquis maiori libidine vel concupiscentia | |
| 1657 peccat, tanto magis peccat.</p> | |
| 1658 <p title="I-II q. 77 a. 6 ad 1"><a name="36907"><span class= | |
| 1659 "ref">[36907] Iª-IIae q. 77 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1660 ergo dicendum quod passio est causa peccati ex parte conversionis. | |
| 1661 Gravitas autem peccati magis attenditur ex parte aversionis; quae | |
| 1662 quidem ex conversione sequitur per accidens, idest praeter | |
| 1663 intentionem peccantis. Causae autem per accidens augmentatae non | |
| 1664 augmentant effectus, sed solum causae per se.</p> | |
| 1665 <p title="I-II q. 77 a. 6 ad 2"><a name="36908"><span class= | |
| 1666 "ref">[36908] Iª-IIae q. 77 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1667 dicendum quod bona passio consequens iudicium rationis, augmentat | |
| 1668 meritum. Si autem praecedat, ut scilicet homo magis ex passione | |
| 1669 quam ex iudicio rationis moveatur ad bene agendum, talis passio | |
| 1670 diminuit bonitatem et laudem actus.</p> | |
| 1671 <p title="I-II q. 77 a. 6 ad 3"><a name="36909"><span class= | |
| 1672 "ref">[36909] Iª-IIae q. 77 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1673 dicendum quod, etsi motus voluntatis sit intensior ex passione | |
| 1674 incitatus, non tamen ita est voluntatis proprius, sicut si sola | |
| 1675 ratione moveretur ad peccandum.</p> | |
| 1676 <br /> | |
| 1677 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 1678 <p title="I-II q. 77 a. 7 arg. 1"><a name="36910"><span class= | |
| 1679 "ref">[36910] Iª-IIae q. 77 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 1680 sic proceditur. Videtur quod passio totaliter excuset a peccato. | |
| 1681 Quidquid enim causat involuntarium, excusat totaliter a peccato. | |
| 1682 Sed concupiscentia carnis, quae est quaedam passio, causat | |
| 1683 involuntarium, secundum illud Gal. V, <i>caro concupiscit adversus | |
| 1684 spiritum, ut non quaecumque vultis, illa faciatis</i>. Ergo passio | |
| 1685 totaliter excusat a peccato.</p> | |
| 1686 <p title="I-II q. 77 a. 7 arg. 2"><a name="36911"><span class= | |
| 1687 "ref">[36911] Iª-IIae q. 77 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1688 passio causat ignorantiam quandam in particulari, ut dictum est. | |
| 1689 Sed ignorantia particularis totaliter excusat a peccato, sicut | |
| 1690 supra habitum est. Ergo passio totaliter excusat a peccato.</p> | |
| 1691 <p title="I-II q. 77 a. 7 arg. 3"><a name="36912"><span class= | |
| 1692 "ref">[36912] Iª-IIae q. 77 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1693 infirmitas animae gravior est quam infirmitas corporis. Sed | |
| 1694 infirmitas corporis totaliter excusat a peccato, ut patet in | |
| 1695 phreneticis. Ergo multo magis passio, quae est infirmitas | |
| 1696 animae.</p> | |
| 1697 <p title="I-II q. 77 a. 7 s. c."><a name="36913"><span class= | |
| 1698 "ref">[36913] Iª-IIae q. 77 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1699 est quod apostolus, Rom. VII, vocat passiones peccatorum, non nisi | |
| 1700 quia peccata causant. Quod non esset, si a peccato totaliter | |
| 1701 excusarent. Ergo passiones non totaliter a peccato excusant.</p> | |
| 1702 <p title="I-II q. 77 a. 7 co."><a name="36914"><span class= | |
| 1703 "ref">[36914] Iª-IIae q. 77 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 1704 dicendum quod secundum hoc solum actus aliquis qui de genere suo | |
| 1705 est malus, totaliter a peccato excusatur, quod totaliter | |
| 1706 involuntarius redditur. Unde si sit talis passio quae totaliter | |
| 1707 involuntarium reddat actum sequentem, totaliter a peccato excusat, | |
| 1708 alioquin, non totaliter. Circa quod duo consideranda videntur. | |
| 1709 Primo quidem, quod aliquid potest esse voluntarium vel secundum se, | |
| 1710 sicut quando voluntas directe in ipsum fertur, vel secundum suam | |
| 1711 causam, quando voluntas fertur in causam et non in effectum, ut | |
| 1712 patet in eo qui voluntarie inebriatur; ex hoc enim quasi | |
| 1713 voluntarium ei imputatur quod per ebrietatem committit. Secundo | |
| 1714 considerandum est quod aliquid dicitur voluntarium directe, vel | |
| 1715 indirecte, directe quidem, id in quod voluntas fertur; indirecte | |
| 1716 autem, illud quod voluntas potuit prohibere, sed non prohibet. | |
| 1717 Secundum hoc igitur distinguendum est. Quia passio quandoque quidem | |
| 1718 est tanta quod totaliter aufert usum rationis, sicut patet in his | |
| 1719 qui propter amorem vel iram insaniunt. Et tunc si talis passio a | |
| 1720 principio fuit voluntaria, imputatur actus ad peccatum, quia est | |
| 1721 voluntarius in sua causa, sicut etiam de ebrietate dictum est. Si | |
| 1722 vero causa non fuit voluntaria, sed naturalis, puta cum aliquis ex | |
| 1723 aegritudine, vel aliqua huiusmodi causa, incidit in talem passionem | |
| 1724 quae totaliter aufert usum rationis; actus omnino redditur | |
| 1725 involuntarius, et per consequens totaliter a peccato excusatur. | |
| 1726 Quandoque vero passio non est tanta quod totaliter intercipiat usum | |
| 1727 rationis. Et tunc ratio potest passionem excludere, divertendo ad | |
| 1728 alias cogitationes; vel impedire ne suum consequatur effectum, quia | |
| 1729 membra non applicantur operi nisi per consensum rationis, ut supra | |
| 1730 dictum est. Unde talis passio non totaliter excusat a peccato.</p> | |
| 1731 <p title="I-II q. 77 a. 7 ad 1"><a name="36915"><span class= | |
| 1732 "ref">[36915] Iª-IIae q. 77 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1733 ergo dicendum quod hoc quod dicitur, <i>ut non quaecumque vultis, | |
| 1734 illa faciatis</i>, non est referendum ad ea quae fiunt per | |
| 1735 exteriorem actum, sed ad interiorem concupiscentiae motum, vellet | |
| 1736 enim homo nunquam concupiscere malum. Sicut etiam exponitur id quod | |
| 1737 dicitur Rom. VII, quod <i>odi malum, illud facio</i>. Vel potest | |
| 1738 referri ad voluntatem praecedentem passionem, ut patet in | |
| 1739 continentibus qui contra suum propositum agunt propter suam | |
| 1740 concupiscentiam.</p> | |
| 1741 <p title="I-II q. 77 a. 7 ad 2"><a name="36916"><span class= | |
| 1742 "ref">[36916] Iª-IIae q. 77 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1743 dicendum quod ignorantia particularis quae totaliter excusat, est | |
| 1744 ignorantia circumstantiae quam quidem quis scire non potest, debita | |
| 1745 diligentia adhibita. Sed passio causat ignorantiam iuris in | |
| 1746 particulari, dum impedit applicationem communis scientiae ad | |
| 1747 particularem actum. Quam quidem passionem ratio repellere potest, | |
| 1748 ut dictum est.</p> | |
| 1749 <p title="I-II q. 77 a. 7 ad 3"><a name="36917"><span class= | |
| 1750 "ref">[36917] Iª-IIae q. 77 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1751 dicendum quod infirmitas corporis est involuntaria. Esset autem | |
| 1752 simile, si esset voluntaria, sicut de ebrietate dictum est, quae | |
| 1753 est quaedam corporalis infirmitas.</p> | |
| 1754 <br /> | |
| 1755 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1756 <p title="I-II q. 77 a. 8 arg. 1"><a name="36918"><span class= | |
| 1757 "ref">[36918] Iª-IIae q. 77 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 1758 sic proceditur. Videtur quod peccatum quod est ex passione, non | |
| 1759 possit esse mortale. Veniale enim peccatum dividitur contra | |
| 1760 mortale. Sed peccatum quod est ex infirmitate, est veniale, cum | |
| 1761 habeat in se causam veniae. Cum igitur peccatum quod est ex | |
| 1762 passione, sit ex infirmitate, videtur quod non possit esse | |
| 1763 mortale.</p> | |
| 1764 <p title="I-II q. 77 a. 8 arg. 2"><a name="36919"><span class= | |
| 1765 "ref">[36919] Iª-IIae q. 77 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1766 causa non est potior effectu. Sed passio non potest esse peccatum | |
| 1767 mortale, non enim in sensualitate est peccatum mortale, ut supra | |
| 1768 habitum est. Ergo peccatum quod est ex passione, non potest esse | |
| 1769 mortale.</p> | |
| 1770 <p title="I-II q. 77 a. 8 arg. 3"><a name="36920"><span class= | |
| 1771 "ref">[36920] Iª-IIae q. 77 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1772 passio abducit a ratione, ut ex dictis patet. Sed rationis est | |
| 1773 converti ad Deum vel averti ab eo, in quo consistit ratio peccati | |
| 1774 mortalis. Peccatum ergo quod est ex passione, non potest esse | |
| 1775 mortale.</p> | |
| 1776 <p title="I-II q. 77 a. 8 s. c."><a name="36921"><span class= | |
| 1777 "ref">[36921] Iª-IIae q. 77 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1778 est quod apostolus dicit, Rom. VII, quod <i>passiones peccatorum | |
| 1779 operantur in membris nostris ad fructificandum morti</i>. Hoc autem | |
| 1780 est proprium mortalis peccati, quod fructificet morti. Ergo | |
| 1781 peccatum quod est ex passione, potest esse mortale.</p> | |
| 1782 <p title="I-II q. 77 a. 8 co."><a name="36922"><span class= | |
| 1783 "ref">[36922] Iª-IIae q. 77 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1784 dicendum quod peccatum mortale, ut supra dictum est, consistit in | |
| 1785 aversione ab ultimo fine, qui est Deus, quae quidem aversio | |
| 1786 pertinet ad rationem deliberantem, cuius etiam est ordinare in | |
| 1787 finem. Hoc igitur solo modo potest contingere quod inclinatio | |
| 1788 animae in aliquid quod contrariatur ultimo fini, non sit peccatum | |
| 1789 mortale quia ratio deliberans non potest occurrere, quod contingit | |
| 1790 in subitis motibus. Cum autem ex passione aliquis procedit ad actum | |
| 1791 peccati, vel ad consensum deliberatum, hoc non fit subito. Unde | |
| 1792 ratio deliberans potest hic occurrere, potest enim excludere, vel | |
| 1793 saltem impedire passionem, ut dictum est. Unde si non occurrat, est | |
| 1794 peccatum mortale, sicut videmus quod multa homicidia et adulteria | |
| 1795 per passionem committuntur.</p> | |
| 1796 <p title="I-II q. 77 a. 8 ad 1"><a name="36923"><span class= | |
| 1797 "ref">[36923] Iª-IIae q. 77 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1798 ergo dicendum quod veniale dicitur tripliciter. Uno modo, ex causa, | |
| 1799 quia scilicet habet aliquam causam veniae, quae diminuit peccatum, | |
| 1800 et sic peccatum ex infirmitate et ignorantia dicitur veniale. Alio | |
| 1801 modo, ex eventu, sicut omne peccatum per poenitentiam fit veniale, | |
| 1802 idest veniam consecutum. Tertio modo dicitur veniale ex genere, | |
| 1803 sicut verbum otiosum. Et hoc solum veniale opponitur mortali, | |
| 1804 obiectio autem procedit de primo.</p> | |
| 1805 <p title="I-II q. 77 a. 8 ad 2"><a name="36924"><span class= | |
| 1806 "ref">[36924] Iª-IIae q. 77 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1807 dicendum quod passio est causa peccati ex parte conversionis. Quod | |
| 1808 autem sit mortale, est ex parte aversionis, quae per accidens | |
| 1809 sequitur ad conversionem, ut dictum est. Unde ratio non | |
| 1810 sequitur.</p> | |
| 1811 <p title="I-II q. 77 a. 8 ad 3"><a name="36925"><span class= | |
| 1812 "ref">[36925] Iª-IIae q. 77 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1813 dicendum quod ratio non semper in suo actu totaliter a passione | |
| 1814 impeditur, unde remanet ei liberum arbitrium, ut possit averti vel | |
| 1815 converti ad Deum. Si autem totaliter tolleretur usus rationis, iam | |
| 1816 non esset peccatum nec mortale nec veniale.</p> | |
| 1817 <br /> | |
| 1818 <div class="D">Quaestio 78</div> | |
| 1819 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1820 <p title="I-II q. 78 pr."><a name="36926"><span class="ref">[36926] | |
| 1821 Iª-IIae q. 78 pr.</span></a> Deinde considerandum est de causa | |
| 1822 peccati quae est ex parte voluntatis, quae dicitur malitia. Et | |
| 1823 circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum aliquis possit ex certa | |
| 1824 malitia, seu industria, peccare. Secundo, utrum quicumque peccat ex | |
| 1825 habitu, peccet ex certa malitia. Tertio, utrum quicumque peccat ex | |
| 1826 certa malitia, peccet ex habitu. Quarto, utrum ille qui peccat ex | |
| 1827 certa malitia, gravius peccet quam ille qui peccat ex passione.</p> | |
| 1828 <br /> | |
| 1829 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1830 <p title="I-II q. 78 a. 1 arg. 1"><a name="36927"><span class= | |
| 1831 "ref">[36927] Iª-IIae q. 78 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1832 sic proceditur. Videtur quod nullus peccet ex industria, sive ex | |
| 1833 certa malitia. Ignorantia enim opponitur industriae, seu certae | |
| 1834 malitiae. Sed omnis malus est ignorans, secundum philosophum. Et | |
| 1835 Prov. XIV, dicitur, <i>errant qui operantur malum</i>. Ergo nullus | |
| 1836 peccat ex certa malitia.</p> | |
| 1837 <p title="I-II q. 78 a. 1 arg. 2"><a name="36928"><span class= | |
| 1838 "ref">[36928] Iª-IIae q. 78 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1839 Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod <i>nullus intendens ad | |
| 1840 malum operatur</i>. Sed hoc videtur esse peccare ex malitia, | |
| 1841 intendere malum in peccando, quod enim est praeter intentionem, est | |
| 1842 quasi per accidens, et non denominat actum. Ergo nullus ex malitia | |
| 1843 peccat.</p> | |
| 1844 <p title="I-II q. 78 a. 1 arg. 3"><a name="36929"><span class= | |
| 1845 "ref">[36929] Iª-IIae q. 78 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1846 malitia ipsa peccatum est. Si igitur malitia sit causa peccati, | |
| 1847 sequetur quod peccatum sit causa peccati in infinitum, quod est | |
| 1848 inconveniens. Nullus igitur ex malitia peccat.</p> | |
| 1849 <p title="I-II q. 78 a. 1 s. c."><a name="36930"><span class= | |
| 1850 "ref">[36930] Iª-IIae q. 78 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1851 est quod dicitur Iob XXXIV, <i>quasi de industria recesserunt a | |
| 1852 Deo, et vias eius intelligere noluerunt</i>. Sed recedere a Deo est | |
| 1853 peccare. Ergo aliqui peccant ex industria, seu ex certa | |
| 1854 malitia.</p> | |
| 1855 <p title="I-II q. 78 a. 1 co."><a name="36931"><span class= | |
| 1856 "ref">[36931] Iª-IIae q. 78 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1857 dicendum quod homo, sicut et quaelibet alia res, naturaliter habet | |
| 1858 appetitum boni. Unde quod ad malum eius appetitus declinet, | |
| 1859 contingit ex aliqua corruptione seu inordinatione in aliquo | |
| 1860 principiorum hominis, sic enim in actionibus rerum naturalium | |
| 1861 peccatum invenitur. Principia autem humanorum actuum sunt | |
| 1862 intellectus et appetitus, tam rationalis, qui dicitur voluntas, | |
| 1863 quam sensitivus. Peccatum igitur in humanis actibus contingit | |
| 1864 quandoque, sicut ex defectu intellectus, puta cum aliquis per | |
| 1865 ignorantiam peccat; et ex defectu appetitus sensitivi, sicut cum | |
| 1866 aliquis ex passione peccat; ita etiam ex defectu voluntatis, qui | |
| 1867 est inordinatio ipsius. Est autem voluntas inordinata, quando minus | |
| 1868 bonum magis amat. Consequens autem est ut aliquis eligat pati | |
| 1869 detrimentum in bono minus amato, ad hoc quod potiatur bono magis | |
| 1870 amato, sicut cum homo vult pati abscissionem membri etiam scienter, | |
| 1871 ut conservet vitam, quam magis amat. Et per hunc modum, quando | |
| 1872 aliqua inordinata voluntas aliquod bonum temporale plus amat, puta | |
| 1873 divitias vel voluptatem, quam ordinem rationis vel legis divinae, | |
| 1874 vel caritatem Dei, vel aliquid huiusmodi; sequitur quod velit | |
| 1875 dispendium pati in aliquo spiritualium bonorum, ut potiatur aliquo | |
| 1876 temporali bono. Nihil autem est aliud malum quam privatio alicuius | |
| 1877 boni. Et secundum hoc aliquis scienter vult aliquod malum | |
| 1878 spirituale, quod est malum simpliciter, per quod bonum spirituale | |
| 1879 privatur, ut bono temporali potiatur. Unde dicitur ex certa | |
| 1880 malitia, vel ex industria peccare, quasi scienter malum | |
| 1881 eligens.</p> | |
| 1882 <p title="I-II q. 78 a. 1 ad 1"><a name="36932"><span class= | |
| 1883 "ref">[36932] Iª-IIae q. 78 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1884 ergo dicendum quod ignorantia quandoque quidem excludit scientiam | |
| 1885 qua aliquis simpliciter scit hoc esse malum quod agitur, et tunc | |
| 1886 dicitur ex ignorantia peccare. Quandoque autem excludit scientiam | |
| 1887 qua homo scit hoc nunc esse malum, sicut cum ex passione peccatur. | |
| 1888 Quandoque autem excludit scientiam qua aliquis scit hoc malum non | |
| 1889 sustinendum esse propter consecutionem illius boni, scit tamen | |
| 1890 simpliciter hoc esse malum, et sic dicitur ignorare qui ex certa | |
| 1891 malitia peccat.</p> | |
| 1892 <p title="I-II q. 78 a. 1 ad 2"><a name="36933"><span class= | |
| 1893 "ref">[36933] Iª-IIae q. 78 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1894 dicendum quod malum non potest esse secundum se intentum ab aliquo, | |
| 1895 potest tamen esse intentum ad vitandum aliud malum, vel ad | |
| 1896 consequendum aliud bonum, ut dictum est. Et in tali casu aliquis | |
| 1897 eligeret consequi bonum per se intentum, absque hoc quod pateretur | |
| 1898 detrimentum alterius boni. Sicut aliquis lascivus vellet frui | |
| 1899 delectatione absque offensa Dei, sed duobus propositis, magis vult | |
| 1900 peccando incurrere offensam Dei, quam delectatione privetur.</p> | |
| 1901 <p title="I-II q. 78 a. 1 ad 3"><a name="36934"><span class= | |
| 1902 "ref">[36934] Iª-IIae q. 78 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1903 dicendum quod malitia ex qua aliquis dicitur peccare, potest | |
| 1904 intelligi malitia habitualis, secundum quod habitus malus a | |
| 1905 philosopho nominatur malitia, sicut habitus bonus nominatur virtus. | |
| 1906 Et secundum hoc aliquis dicitur ex malitia peccare, quia peccat ex | |
| 1907 inclinatione habitus. Potest etiam intelligi malitia actualis. Sive | |
| 1908 ipsa mali electio malitia nominetur, et sic dicitur aliquis ex | |
| 1909 malitia peccare, inquantum ex mali electione peccat. Sive etiam | |
| 1910 malitia dicatur aliqua praecedens culpa, ex qua oritur subsequens | |
| 1911 culpa, sicut cum aliquis impugnat fraternam gratiam ex invidia. Et | |
| 1912 tunc idem non est causa sui ipsius, sed actus interior est causa | |
| 1913 actus exterioris. Et unum peccatum est causa alterius, non tamen in | |
| 1914 infinitum, quia est devenire ad aliquod primum peccatum, quod non | |
| 1915 causatur ex aliquo priori peccato, ut ex supradictis patet.</p> | |
| 1916 <br /> | |
| 1917 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1918 <p title="I-II q. 78 a. 2 arg. 1"><a name="36935"><span class= | |
| 1919 "ref">[36935] Iª-IIae q. 78 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1920 sic proceditur. Videtur quod non omnis qui peccat ex habitu, peccet | |
| 1921 ex certa malitia. Peccatum enim quod est ex certa malitia, videtur | |
| 1922 esse gravissimum. Sed quandoque homo aliquod leve peccatum | |
| 1923 committit ex habitu, sicut cum dicit verbum otiosum. Non ergo omne | |
| 1924 peccatum quod est ex habitu, est ex certa malitia.</p> | |
| 1925 <p title="I-II q. 78 a. 2 arg. 2"><a name="36936"><span class= | |
| 1926 "ref">[36936] Iª-IIae q. 78 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 1927 <i>Praeterea, actus ex habitu procedentes sunt similes actibus ex | |
| 1928 quibus habitus generantur</i>, ut dicitur in II Ethic. Sed actus | |
| 1929 praecedentes habitum vitiosum non sunt ex certa malitia. Ergo etiam | |
| 1930 peccata quae sunt ex habitu, non sunt ex certa malitia.</p> | |
| 1931 <p title="I-II q. 78 a. 2 arg. 3"><a name="36937"><span class= | |
| 1932 "ref">[36937] Iª-IIae q. 78 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1933 in his quae aliquis ex certa malitia committit, gaudet postquam | |
| 1934 commisit, secundum illud Prov. II, <i>qui laetantur cum male | |
| 1935 fecerint et exultant in rebus pessimis</i>. Et hoc ideo, quia | |
| 1936 unicuique est delectabile cum consequitur id quod intendit, et qui | |
| 1937 operatur quod est ei quodammodo connaturale secundum habitum. Sed | |
| 1938 illi qui peccant ex habitu, post peccatum commissum dolent, | |
| 1939 poenitudine enim replentur pravi, idest habentes habitum vitiosum, | |
| 1940 ut dicitur in IX Ethic. Ergo peccata quae sunt ex habitu, non sunt | |
| 1941 ex certa malitia.</p> | |
| 1942 <p title="I-II q. 78 a. 2 s. c."><a name="36938"><span class= | |
| 1943 "ref">[36938] Iª-IIae q. 78 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1944 peccatum ex certa malitia dicitur esse quod est ex electione mali. | |
| 1945 Sed unicuique est eligibile id ad quod inclinatur per proprium | |
| 1946 habitum; ut dicitur in VI Ethic. de habitu virtuoso. Ergo peccatum | |
| 1947 quod est ex habitu, est ex certa malitia.</p> | |
| 1948 <p title="I-II q. 78 a. 2 co."><a name="36939"><span class= | |
| 1949 "ref">[36939] Iª-IIae q. 78 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1950 dicendum quod non est idem peccare habentem habitum, et peccare ex | |
| 1951 habitu. Uti enim habitu non est necessarium, sed subiacet voluntati | |
| 1952 habentis, unde et habitus definitur esse quo quis utitur cum | |
| 1953 voluerit. Et ideo sicut potest contingere quod aliquis habens | |
| 1954 habitum vitiosum, prorumpat in actum virtutis, eo quod ratio non | |
| 1955 totaliter corrumpitur per malum habitum, sed aliquid eius integrum | |
| 1956 manet, ex quo provenit quod peccator aliqua operatur de genere | |
| 1957 bonorum; ita etiam potest contingere quod aliquis habens habitum, | |
| 1958 interdum non ex habitu operetur, sed ex passione insurgente, vel | |
| 1959 etiam ex ignorantia. Sed quandocumque utitur habitu vitioso, | |
| 1960 necesse est quod ex certa malitia peccet. Quia unicuique habenti | |
| 1961 habitum, est per se diligibile id quod est ei conveniens secundum | |
| 1962 proprium habitum, quia fit ei quodammodo connaturale, secundum quod | |
| 1963 consuetudo et habitus vertitur in naturam. Hoc autem quod est | |
| 1964 alicui conveniens secundum habitum vitiosum, est id quod excludit | |
| 1965 bonum spirituale. Ex quo sequitur quod homo eligat malum | |
| 1966 spirituale, ut adipiscatur bonum quod est ei secundum habitum | |
| 1967 conveniens. Et hoc est ex certa malitia peccare. Unde manifestum | |
| 1968 est quod quicumque peccat ex habitu, peccet ex certa malitia.</p> | |
| 1969 <p title="I-II q. 78 a. 2 ad 1"><a name="36940"><span class= | |
| 1970 "ref">[36940] Iª-IIae q. 78 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1971 ergo dicendum quod peccata venialia non excludunt bonum spirituale, | |
| 1972 quod est gratia Dei vel caritas. Unde non dicuntur mala | |
| 1973 simpliciter, sed secundum quid. Et propter hoc nec habitus ipsorum | |
| 1974 possunt dici simpliciter mali, sed solum secundum quid.</p> | |
| 1975 <p title="I-II q. 78 a. 2 ad 2"><a name="36941"><span class= | |
| 1976 "ref">[36941] Iª-IIae q. 78 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1977 dicendum quod actus qui procedunt ex habitibus, sunt similes | |
| 1978 secundum speciem actibus ex quibus habitus generantur, differunt | |
| 1979 tamen ab eis sicut perfectum ab imperfecto. Et talis est | |
| 1980 differentia peccati quod committitur ex certa malitia, ad peccatum | |
| 1981 quod committitur ex aliqua passione.</p> | |
| 1982 <p title="I-II q. 78 a. 2 ad 3"><a name="36942"><span class= | |
| 1983 "ref">[36942] Iª-IIae q. 78 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1984 dicendum quod ille qui peccat ex habitu, semper gaudet de hoc quod | |
| 1985 ex habitu operatur, quandiu habitu utitur. Sed quia potest habitu | |
| 1986 non uti, sed per rationem, quae non est totaliter corrupta, aliquid | |
| 1987 aliud meditari; potest contingere quod, non utens habitu, doleat de | |
| 1988 hoc quod per habitum commisit. Plerumque tamen tales poenitent de | |
| 1989 peccato, non quia eis peccatum secundum se displiceat; sed propter | |
| 1990 aliquod incommodum quod ex peccato incurrunt.</p> | |
| 1991 <br /> | |
| 1992 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1993 <p title="I-II q. 78 a. 3 arg. 1"><a name="36943"><span class= | |
| 1994 "ref">[36943] Iª-IIae q. 78 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1995 sic proceditur. Videtur quod quicumque peccat ex certa malitia, | |
| 1996 peccet ex habitu. Dicit enim philosophus, in V Ethic., quod non est | |
| 1997 cuiuslibet iniusta facere qualiter iniustus facit, scilicet ex | |
| 1998 electione, sed solum habentis habitum. Sed peccare ex certa malitia | |
| 1999 est peccare ex electione mali, ut dictum est. Ergo peccare ex certa | |
| 2000 malitia non est nisi habentis habitum.</p> | |
| 2001 <p title="I-II q. 78 a. 3 arg. 2"><a name="36944"><span class= | |
| 2002 "ref">[36944] Iª-IIae q. 78 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2003 Origenes dicit, in I peri archon, quod <i>non ad subitum quis | |
| 2004 evacuatur aut deficit, sed paulatim per partes defluere necesse | |
| 2005 est</i>. Sed maximus defluxus esse videtur ut aliquis ex certa | |
| 2006 malitia peccet. Ergo non statim a principio, sed per multam | |
| 2007 consuetudinem, ex qua habitus generari potest, aliquis ad hoc | |
| 2008 devenit ut ex certa malitia peccet.</p> | |
| 2009 <p title="I-II q. 78 a. 3 arg. 3"><a name="36945"><span class= | |
| 2010 "ref">[36945] Iª-IIae q. 78 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2011 quandocumque aliquis ex certa malitia peccat, oportet quod ipsa | |
| 2012 voluntas de se inclinetur ad malum quod eligit. Sed ex natura | |
| 2013 potentiae non inclinatur homo ad malum, sed magis ad bonum. Ergo | |
| 2014 oportet, si eligit malum, quod hoc sit ex aliquo supervenienti, | |
| 2015 quod est passio vel habitus. Sed quando aliquis peccat ex passione, | |
| 2016 non peccat ex certa malitia, sed ex infirmitate, ut dictum est. | |
| 2017 Ergo quandocumque aliquis peccat ex certa malitia, oportet quod | |
| 2018 peccet ex habitu.</p> | |
| 2019 <p title="I-II q. 78 a. 3 s. c."><a name="36946"><span class= | |
| 2020 "ref">[36946] Iª-IIae q. 78 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2021 sicut se habet habitus bonus ad electionem boni, ita habitus malus | |
| 2022 ad electionem mali. Sed quandoque aliquis non habens habitum | |
| 2023 virtutis, eligit id quod est bonum secundum virtutem. Ergo etiam | |
| 2024 quandoque aliquis non habens habitum vitiosum, potest eligere | |
| 2025 malum, quod est ex certa malitia peccare.</p> | |
| 2026 <p title="I-II q. 78 a. 3 co."><a name="36947"><span class= | |
| 2027 "ref">[36947] Iª-IIae q. 78 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2028 dicendum quod voluntas aliter se habet ad bonum, et aliter ad | |
| 2029 malum. Ex natura enim suae potentiae inclinatur ad bonum rationis, | |
| 2030 sicut ad proprium obiectum, unde et omne peccatum dicitur esse | |
| 2031 contra naturam. Quod ergo in aliquod malum voluntas eligendo | |
| 2032 inclinetur, oportet quod aliunde contingat. Et quandoque quidem | |
| 2033 contingit ex defectu rationis, sicut cum aliquis ex ignorantia | |
| 2034 peccat, quandoque autem ex impulsu appetitus sensitivi, sicut cum | |
| 2035 peccat ex passione. Sed neutrum horum est ex certa malitia peccare; | |
| 2036 sed tunc solum ex certa malitia aliquis peccat, quando ipsa | |
| 2037 voluntas ex seipsa movetur ad malum. Quod potest contingere | |
| 2038 dupliciter. Uno quidem modo, per hoc quod homo habet aliquam | |
| 2039 dispositionem corruptam inclinantem ad malum, ita quod secundum | |
| 2040 illam dispositionem fit homini quasi conveniens et simile aliquod | |
| 2041 malum, et in hoc, ratione convenientiae, tendit voluntas quasi in | |
| 2042 bonum, quia unumquodque secundum se tendit in id quod sibi est | |
| 2043 conveniens. Talis autem dispositio corrupta vel est aliquis habitus | |
| 2044 acquisitus ex consuetudine, quae vertitur in naturam, vel est | |
| 2045 aliqua aegritudinalis habitudo ex parte corporis, sicut aliquis | |
| 2046 habens quasdam naturales inclinationes ad aliqua peccata, propter | |
| 2047 corruptionem naturae in ipso. Alio modo contingit quod voluntas per | |
| 2048 se tendit in aliquod malum, per remotionem alicuius prohibentis. | |
| 2049 Puta si aliquis prohibeatur peccare non quia peccatum ei secundum | |
| 2050 se displiceat, sed propter spem vitae aeternae vel propter timorem | |
| 2051 Gehennae; remota spe per desperationem, vel timore per | |
| 2052 praesumptionem, sequitur quod ex certa malitia, quasi absque freno, | |
| 2053 peccet. Sic igitur patet quod peccatum quod est ex certa malitia, | |
| 2054 semper praesupponit in homine aliquam inordinationem, quae tamen | |
| 2055 non semper est habitus. Unde non est necessarium quod quicumque | |
| 2056 peccat ex certa malitia, peccet ex habitu.</p> | |
| 2057 <p title="I-II q. 78 a. 3 ad 1"><a name="36948"><span class= | |
| 2058 "ref">[36948] Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2059 ergo dicendum quod operari qualiter iniustus operatur, non solum | |
| 2060 est operari iniusta ex certa malitia, sed etiam delectabiliter, et | |
| 2061 sine gravi renisu rationis. Quod non est nisi eius qui habet | |
| 2062 habitum.</p> | |
| 2063 <p title="I-II q. 78 a. 3 ad 2"><a name="36949"><span class= | |
| 2064 "ref">[36949] Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2065 dicendum quod non statim ad hoc aliquis labitur quod ex certa | |
| 2066 malitia peccet, sed praesupponitur aliquid, quod tamen non semper | |
| 2067 est habitus, ut dictum est.</p> | |
| 2068 <p title="I-II q. 78 a. 3 ad 3"><a name="36950"><span class= | |
| 2069 "ref">[36950] Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2070 dicendum quod illud propter quod voluntas inclinatur ad malum, non | |
| 2071 semper habitus est vel passio, sed quaedam alia, ut dictum est.</p> | |
| 2072 <p title="I-II q. 78 a. 3 ad 4"><a name="36951"><span class= | |
| 2073 "ref">[36951] Iª-IIae q. 78 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2074 dicendum quod non est similis ratio de electione boni, et de | |
| 2075 electione mali. Quia malum nunquam est sine bono naturae, sed bonum | |
| 2076 potest esse sine malo culpae perfecte.</p> | |
| 2077 <br /> | |
| 2078 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2079 <p title="I-II q. 78 a. 4 arg. 1"><a name="36952"><span class= | |
| 2080 "ref">[36952] Iª-IIae q. 78 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2081 sic proceditur. Videtur quod ille qui peccat ex certa malitia, non | |
| 2082 peccet gravius quam ille qui peccat ex passione. Ignorantia enim | |
| 2083 excusat peccatum vel in toto vel in parte. Sed maior est ignorantia | |
| 2084 in eo qui peccat ex certa malitia, quam in eo qui peccat ex | |
| 2085 passione, nam ille qui peccat ex certa malitia, patitur ignorantiam | |
| 2086 principii, quae est maxima, ut philosophus dicit, in VII Ethic.; | |
| 2087 habet enim malam existimationem de fine, qui est principium in | |
| 2088 operativis. Ergo magis excusatur a peccato qui peccat ex certa | |
| 2089 malitia, quam ille qui peccat ex passione.</p> | |
| 2090 <p title="I-II q. 78 a. 4 arg. 2"><a name="36953"><span class= | |
| 2091 "ref">[36953] Iª-IIae q. 78 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2092 quanto aliquis habet maius impellens ad peccandum, tanto minus | |
| 2093 peccat, sicut patet de eo qui maiori impetu passionis deiicitur in | |
| 2094 peccatum. Sed ille qui peccat ex certa malitia, impellitur ab | |
| 2095 habitu, cuius est fortior impulsio quam passionis. Ergo ille qui | |
| 2096 peccat ex habitu, minus peccat quam ille qui peccat ex | |
| 2097 passione.</p> | |
| 2098 <p title="I-II q. 78 a. 4 arg. 3"><a name="36954"><span class= | |
| 2099 "ref">[36954] Iª-IIae q. 78 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2100 peccare ex certa malitia est peccare ex electione mali. Sed ille | |
| 2101 qui peccat ex passione, etiam eligit malum. Ergo non minus peccat | |
| 2102 quam ille qui peccat ex certa malitia.</p> | |
| 2103 <p title="I-II q. 78 a. 4 s. c."><a name="36955"><span class= | |
| 2104 "ref">[36955] Iª-IIae q. 78 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2105 est quod peccatum quod ex industria committitur, ex hoc ipso | |
| 2106 graviorem poenam meretur, secundum illud Iob XXXIV, <i>quasi impios | |
| 2107 percussit eos in loco videntium, qui quasi de industria recesserunt | |
| 2108 ab eo</i>. Sed poena non augetur nisi propter gravitatem culpae. | |
| 2109 Ergo peccatum ex hoc aggravatur, quod est ex industria, seu certa | |
| 2110 malitia.</p> | |
| 2111 <p title="I-II q. 78 a. 4 co."><a name="36956"><span class= | |
| 2112 "ref">[36956] Iª-IIae q. 78 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2113 dicendum quod peccatum quod est ex certa malitia, est gravius | |
| 2114 peccato quod est ex passione, triplici ratione. Primo quidem quia, | |
| 2115 cum peccatum principaliter in voluntate consistat, quanto motus | |
| 2116 peccati est magis proprius voluntati, tanto peccatum est gravius, | |
| 2117 ceteris paribus. Cum autem ex certa malitia peccatur, motus peccati | |
| 2118 est magis proprius voluntati, quae ex seipsa in malum movetur, quam | |
| 2119 quando ex passione peccatur, quasi ex quodam extrinseco impulsu ad | |
| 2120 peccandum. Unde peccatum ex hoc ipso quod est ex malitia, | |
| 2121 aggravatur, et tanto magis, quanto fuerit vehementior malitia. Ex | |
| 2122 eo vero quod est ex passione, diminuitur, et tanto magis, quanto | |
| 2123 passio fuerit magis vehemens. Secundo, quia passio quae inclinat | |
| 2124 voluntatem ad peccandum, cito transit, et sic homo cito redit ad | |
| 2125 bonum propositum, poenitens de peccato. Sed habitus, quo homo ex | |
| 2126 malitia peccat, est qualitas permanens, et ideo qui ex malitia | |
| 2127 peccat, diuturnius peccat. Unde philosophus, in VII Ethic., | |
| 2128 comparat intemperatum, qui peccat ex malitia, infirmo qui continue | |
| 2129 laborat; incontinentem autem, qui peccat ex passione, ei qui | |
| 2130 laborat interpolate. Tertio, quia ille qui peccat ex certa malitia, | |
| 2131 est male dispositus quantum ad ipsum finem, qui est principium in | |
| 2132 operabilibus. Et sic eius defectus est periculosior quam eius qui | |
| 2133 ex passione peccat, cuius propositum tendit in bonum finem, licet | |
| 2134 hoc propositum interrumpatur ad horam propter passionem. Semper | |
| 2135 autem defectus principii est pessimus. Unde manifestum est quod | |
| 2136 gravius est peccatum quod est ex malitia, quam quod est ex | |
| 2137 passione.</p> | |
| 2138 <p title="I-II q. 78 a. 4 ad 1"><a name="36957"><span class= | |
| 2139 "ref">[36957] Iª-IIae q. 78 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2140 ergo dicendum quod ignorantia electionis, de qua obiectio procedit, | |
| 2141 neque excusat neque diminuit peccatum, ut supra dictum est. Unde | |
| 2142 neque maior ignorantia talis facit esse minus peccatum.</p> | |
| 2143 <p title="I-II q. 78 a. 4 ad 2"><a name="36958"><span class= | |
| 2144 "ref">[36958] Iª-IIae q. 78 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2145 dicendum quod impulsio quae est ex passione, est quasi ex exteriori | |
| 2146 respectu voluntatis, sed per habitum inclinatur voluntas quasi ab | |
| 2147 interiori. Unde non est similis ratio.</p> | |
| 2148 <p title="I-II q. 78 a. 4 ad 3"><a name="36959"><span class= | |
| 2149 "ref">[36959] Iª-IIae q. 78 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2150 dicendum quod aliud est peccare eligentem, et aliud peccare ex | |
| 2151 electione. Ille enim qui peccat ex passione, peccat quidem eligens, | |
| 2152 non tamen ex electione, quia electio non est in eo primum peccati | |
| 2153 principium, sed inducitur ex passione ad eligendum id quod extra | |
| 2154 passionem existens non eligeret. Sed ille qui peccat ex certa | |
| 2155 malitia, secundum se eligit malum, eo modo quo dictum est. Et ideo | |
| 2156 electio in ipso est principium peccati; et propter hoc dicitur ex | |
| 2157 electione peccare.</p> | |
| 2158 <br /> | |
| 2159 <div class="D">Quaestio 79</div> | |
| 2160 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2161 <p title="I-II q. 79 pr."><a name="36960"><span class="ref">[36960] | |
| 2162 Iª-IIae q. 79 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 2163 causis exterioribus peccati. Et primo, ex parte Dei; secundo, ex | |
| 2164 parte Diaboli; tertio, ex parte hominis. Circa primum quaeruntur | |
| 2165 quatuor. Primo, utrum Deus sit causa peccati. Secundo, utrum actus | |
| 2166 peccati sit a Deo. Tertio, utrum Deus sit causa excaecationis et | |
| 2167 obdurationis. Quarto, utrum haec ordinentur ad salutem eorum qui | |
| 2168 excaecantur vel obdurantur.</p> | |
| 2169 <br /> | |
| 2170 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2171 <p title="I-II q. 79 a. 1 arg. 1"><a name="36961"><span class= | |
| 2172 "ref">[36961] Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2173 sic proceditur. Videtur quod Deus sit causa peccati. Dicit enim | |
| 2174 apostolus, Rom. I, de quibusdam, <i>tradidit eos Deus in reprobum | |
| 2175 sensum, ut faciant ea quae non conveniunt</i>. Et Glossa ibidem | |
| 2176 dicit quod <i>Deus operatur in cordibus hominum, inclinando | |
| 2177 voluntates eorum in quodcumque voluerit, sive in bonum sive in | |
| 2178 malum</i>. Sed facere quae non conveniunt, et inclinari secundum | |
| 2179 voluntatem ad malum, est peccatum. Ergo Deus hominibus est causa | |
| 2180 peccati.</p> | |
| 2181 <p title="I-II q. 79 a. 1 arg. 2"><a name="36962"><span class= | |
| 2182 "ref">[36962] Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2183 Sap. XIV, dicitur, <i>creaturae Dei in odium factae sunt, et in | |
| 2184 tentationem animae hominum</i>. Sed tentatio solet dici provocatio | |
| 2185 ad peccandum. Cum ergo creaturae non sint factae nisi a Deo, ut in | |
| 2186 primo habitum est, videtur quod Deus sit causa peccati provocans | |
| 2187 homines ad peccandum.</p> | |
| 2188 <p title="I-II q. 79 a. 1 arg. 3"><a name="36963"><span class= | |
| 2189 "ref">[36963] Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2190 quidquid est causa causae, est causa effectus. Sed Deus est causa | |
| 2191 liberi arbitrii, quod est causa peccati. Ergo Deus est causa | |
| 2192 peccati.</p> | |
| 2193 <p title="I-II q. 79 a. 1 arg. 4"><a name="36964"><span class= | |
| 2194 "ref">[36964] Iª-IIae q. 79 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2195 omne malum opponitur bono. Sed non repugnat divinae bonitati quod | |
| 2196 ipse sit causa mali poenae, de isto enim malo dicitur Isaiae XLV, | |
| 2197 quod <i>Deus est creans malum</i>; et Amos III, <i>si est malum in | |
| 2198 civitate quod Deus non fecerit?</i> Ergo etiam divinae bonitati non | |
| 2199 repugnat quod Deus sit causa culpae.</p> | |
| 2200 <p title="I-II q. 79 a. 1 s. c."><a name="36965"><span class= | |
| 2201 "ref">[36965] Iª-IIae q. 79 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2202 Sap. XI, dicitur de Deo, <i>nihil odisti eorum quae fecisti</i>. | |
| 2203 Odit autem Deus peccatum, secundum illud Sap. XIV, <i>odio est Deo | |
| 2204 impius, et impietas eius</i>. Ergo Deus non est causa peccati.</p> | |
| 2205 <p title="I-II q. 79 a. 1 co."><a name="36966"><span class= | |
| 2206 "ref">[36966] Iª-IIae q. 79 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2207 dicendum quod homo dupliciter est causa peccati vel sui vel | |
| 2208 alterius. Uno modo, directe, inclinando scilicet voluntatem suam | |
| 2209 vel alterius ad peccandum. Alio modo, indirecte, dum scilicet non | |
| 2210 retrahit aliquos a peccato, unde Ezech. III speculatori dicitur, | |
| 2211 <i>si non dixeris impio, morte morieris, sanguinem eius de manu tua | |
| 2212 requiram</i>. Deus autem non potest esse directe causa peccati vel | |
| 2213 sui vel alterius. Quia omne peccatum est per recessum ab ordine qui | |
| 2214 est in ipsum sicut in finem. Deus autem omnia inclinat et convertit | |
| 2215 in seipsum sicut in ultimum finem, sicut Dionysius dicit, I cap. de | |
| 2216 Div. Nom. Unde impossibile est quod sit sibi vel aliis causa | |
| 2217 discedendi ab ordine qui est in ipsum. Unde non potest directe esse | |
| 2218 causa peccati. Similiter etiam neque indirecte. Contingit enim quod | |
| 2219 Deus aliquibus non praebet auxilium ad vitandum peccata, quod si | |
| 2220 praeberet, non peccarent. Sed hoc totum facit secundum ordinem suae | |
| 2221 sapientiae et iustitiae, cum ipse sit sapientia et iustitia. Unde | |
| 2222 non imputatur ei quod alius peccat, sicut causae peccati, sicut | |
| 2223 gubernator non dicitur causa submersionis navis ex hoc quod non | |
| 2224 gubernat navem, nisi quando subtrahit gubernationem potens et | |
| 2225 debens gubernare. Et sic patet quod Deus nullo modo est causa | |
| 2226 peccati.</p> | |
| 2227 <p title="I-II q. 79 a. 1 ad 1"><a name="36967"><span class= | |
| 2228 "ref">[36967] Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2229 ergo dicendum quod, quantum ad verba apostoli, ex ipso textu patet | |
| 2230 solutio. Si enim Deus tradit aliquos in reprobum sensum, iam ergo | |
| 2231 reprobum sensum habent ad faciendum ea quae non conveniunt. Dicitur | |
| 2232 ergo tradere eos in reprobum sensum, inquantum non prohibet eos | |
| 2233 quin suum sensum reprobum sequantur, sicut dicimur exponere illos | |
| 2234 quos non tuemur. Quod autem Augustinus dicit, in libro de gratia et | |
| 2235 libero arbitrio, unde sumpta est Glossa, quod <i>Deus inclinat | |
| 2236 voluntates hominum in bonum et malum</i>; sic intelligendum est | |
| 2237 quod in bonum quidem directe inclinat voluntatem, in malum autem | |
| 2238 inquantum non prohibet, sicut dictum est. Et tamen hoc etiam | |
| 2239 contingit ex merito praecedentis peccati.</p> | |
| 2240 <p title="I-II q. 79 a. 1 ad 2"><a name="36968"><span class= | |
| 2241 "ref">[36968] Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2242 dicendum quod, cum dicitur, <i>creaturae Dei factae sunt in odium | |
| 2243 et in tentationem animae hominum</i>, haec praepositio in non | |
| 2244 ponitur causaliter, sed consecutive, non enim Deus fecit creaturas | |
| 2245 ad malum hominum, sed hoc consecutum est propter insipientiam | |
| 2246 hominum. Unde subditur, et in muscipulam pedibus insipientium, qui | |
| 2247 scilicet per suam insipientiam utuntur creaturis ad aliud quam ad | |
| 2248 quod factae sunt.</p> | |
| 2249 <p title="I-II q. 79 a. 1 ad 3"><a name="36969"><span class= | |
| 2250 "ref">[36969] Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2251 dicendum quod effectus causae mediae procedens ab ea secundum quod | |
| 2252 subditur ordini causae primae, reducitur etiam in causam primam. | |
| 2253 Sed si procedat a causa media secundum quod exit ordinem causae | |
| 2254 primae, non reducitur in causam primam, sicut si minister faciat | |
| 2255 aliquid contra mandatum domini, hoc non reducitur in dominum sicut | |
| 2256 in causam. Et similiter peccatum quod liberum arbitrium committit | |
| 2257 contra praeceptum Dei, non reducitur in Deum sicut in causam.</p> | |
| 2258 <p title="I-II q. 79 a. 1 ad 4"><a name="36970"><span class= | |
| 2259 "ref">[36970] Iª-IIae q. 79 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2260 dicendum quod poena opponitur bono eius qui punitur, qui privatur | |
| 2261 quocumque bono. Sed culpa opponitur bono ordinis qui est in Deum, | |
| 2262 unde directe opponitur bonitati divinae. Et propter hoc non est | |
| 2263 similis ratio de culpa et poena.</p> | |
| 2264 <br /> | |
| 2265 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2266 <p title="I-II q. 79 a. 2 arg. 1"><a name="36971"><span class= | |
| 2267 "ref">[36971] Iª-IIae q. 79 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2268 sic proceditur. Videtur quod actus peccati non sit a Deo. Dicit | |
| 2269 enim Augustinus, in libro de perfectione iustitiae, quod <i>actus | |
| 2270 peccati non est res aliqua</i>. Omne autem quod est a Deo, est res | |
| 2271 aliqua. Ergo actus peccati non est a Deo.</p> | |
| 2272 <p title="I-II q. 79 a. 2 arg. 2"><a name="36972"><span class= | |
| 2273 "ref">[36972] Iª-IIae q. 79 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2274 homo non dicitur esse causa peccati nisi quia homo est causa actus | |
| 2275 peccati, nullus enim intendens ad malum operatur, ut Dionysius | |
| 2276 dicit, IV cap. de Div. Nom. Sed Deus non est causa peccati, ut | |
| 2277 dictum est. Ergo Deus non est causa actus peccati.</p> | |
| 2278 <p title="I-II q. 79 a. 2 arg. 3"><a name="36973"><span class= | |
| 2279 "ref">[36973] Iª-IIae q. 79 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2280 aliqui actus secundum suam speciem sunt mali et peccata, ut ex | |
| 2281 supradictis patet. Sed quidquid est causa alicuius, est causa eius | |
| 2282 quod convenit ei secundum suam speciem. Si ergo Deus esset causa | |
| 2283 actus peccati, sequeretur quod esset causa peccati. Sed hoc non est | |
| 2284 verum, ut ostensum est. Ergo Deus non est causa actus peccati.</p> | |
| 2285 <p title="I-II q. 79 a. 2 s. c."><a name="36974"><span class= | |
| 2286 "ref">[36974] Iª-IIae q. 79 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2287 actus peccati est quidam motus liberi arbitrii. Sed voluntas Dei | |
| 2288 est causa omnium motionum, ut Augustinus dicit, III de Trin. Ergo | |
| 2289 voluntas Dei est causa actus peccati.</p> | |
| 2290 <p title="I-II q. 79 a. 2 co."><a name="36975"><span class= | |
| 2291 "ref">[36975] Iª-IIae q. 79 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2292 dicendum quod actus peccati et est ens, et est actus; et ex utroque | |
| 2293 habet quod sit a Deo. Omne enim ens, quocumque modo sit, oportet | |
| 2294 quod derivetur a primo ente; ut patet per Dionysium, V cap. de Div. | |
| 2295 Nom. Omnis autem actio causatur ab aliquo existente in actu, quia | |
| 2296 nihil agit nisi secundum quod est actu, omne autem ens actu | |
| 2297 reducitur in primum actum, scilicet Deum, sicut in causam, qui est | |
| 2298 per suam essentiam actus. Unde relinquitur quod Deus sit causa | |
| 2299 omnis actionis, inquantum est actio. Sed peccatum nominat ens et | |
| 2300 actionem cum quodam defectu. Defectus autem ille est ex causa | |
| 2301 creata, scilicet libero arbitrio, inquantum deficit ab ordine primi | |
| 2302 agentis, scilicet Dei. Unde defectus iste non reducitur in Deum | |
| 2303 sicut in causam, sed in liberum arbitrium, sicut defectus | |
| 2304 claudicationis reducitur in tibiam curvam sicut in causam, non | |
| 2305 autem in virtutem motivam, a qua tamen causatur quidquid est | |
| 2306 motionis in claudicatione. Et secundum hoc, Deus est causa actus | |
| 2307 peccati, non tamen est causa peccati, quia non est causa huius, | |
| 2308 quod actus sit cum defectu.</p> | |
| 2309 <p title="I-II q. 79 a. 2 ad 1"><a name="36976"><span class= | |
| 2310 "ref">[36976] Iª-IIae q. 79 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2311 ergo dicendum quod Augustinus nominat ibi rem id quod est res | |
| 2312 simpliciter, scilicet substantiam. Sic enim actus peccati non est | |
| 2313 res.</p> | |
| 2314 <p title="I-II q. 79 a. 2 ad 2"><a name="36977"><span class= | |
| 2315 "ref">[36977] Iª-IIae q. 79 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2316 dicendum quod in hominem sicut in causam reducitur non solum actus, | |
| 2317 sed etiam ipse defectus, quia scilicet non subditur ei cui debet | |
| 2318 subdi, licet hoc ipse non intendat principaliter. Et ideo homo est | |
| 2319 causa peccati. Sed Deus sic est causa actus, quod nullo modo est | |
| 2320 causa defectus concomitantis actum. Et ideo non est causa | |
| 2321 peccati.</p> | |
| 2322 <p title="I-II q. 79 a. 2 ad 3"><a name="36978"><span class= | |
| 2323 "ref">[36978] Iª-IIae q. 79 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2324 dicendum quod, sicut dictum est supra, actus et habitus non | |
| 2325 recipiunt speciem ex ipsa privatione, in qua consistit ratio mali; | |
| 2326 sed ex aliquo obiecto cui coniungitur talis privatio. Et sic ipse | |
| 2327 defectus, qui dicitur non esse a Deo, pertinet ad speciem actus | |
| 2328 consequenter, et non quasi differentia specifica.</p> | |
| 2329 <br /> | |
| 2330 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2331 <p title="I-II q. 79 a. 3 arg. 1"><a name="36979"><span class= | |
| 2332 "ref">[36979] Iª-IIae q. 79 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2333 sic proceditur. Videtur quod Deus non sit causa excaecationis et | |
| 2334 indurationis. Dicit enim Augustinus, in libro octoginta trium | |
| 2335 quaest., quod <i>Deus non est causa eius quod homo sit | |
| 2336 deterior</i>. Sed per excaecationem et obdurationem fit homo | |
| 2337 deterior. Ergo Deus non est causa excaecationis et | |
| 2338 obdurationis.</p> | |
| 2339 <p title="I-II q. 79 a. 3 arg. 2"><a name="36980"><span class= | |
| 2340 "ref">[36980] Iª-IIae q. 79 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2341 Fulgentius dicit quod <i>Deus non est ultor illius rei cuius est | |
| 2342 auctor</i>. Sed Deus est ultor cordis obdurati, secundum illud | |
| 2343 Eccli. III, <i>cor durum male habebit in novissimo</i>. Ergo Deus | |
| 2344 non est causa obdurationis.</p> | |
| 2345 <p title="I-II q. 79 a. 3 arg. 3"><a name="36981"><span class= | |
| 2346 "ref">[36981] Iª-IIae q. 79 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2347 idem effectus non attribuitur causis contrariis. Sed causa | |
| 2348 excaecationis dicitur esse malitia hominis, secundum illud Sap. II, | |
| 2349 <i>excaecavit enim eos malitia eorum</i>; et etiam Diabolus, | |
| 2350 secundum illud II ad Cor. IV, <i>Deus huius saeculi excaecavit | |
| 2351 mentes infidelium</i>; quae quidem causae videntur esse contrariae | |
| 2352 Deo. Deus ergo non est causa excaecationis et obdurationis.</p> | |
| 2353 <p title="I-II q. 79 a. 3 s. c."><a name="36982"><span class= | |
| 2354 "ref">[36982] Iª-IIae q. 79 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2355 est quod dicitur Isaiae VI, <i>excaeca cor populi huius, et aures | |
| 2356 eius aggrava</i>. Et Rom. IX dicitur, <i>cuius vult, miseretur; et | |
| 2357 quem vult, indurat</i>.</p> | |
| 2358 <p title="I-II q. 79 a. 3 co."><a name="36983"><span class= | |
| 2359 "ref">[36983] Iª-IIae q. 79 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2360 dicendum quod excaecatio et obduratio duo important. Quorum unum | |
| 2361 est motus animi humani inhaerentis malo, et aversi a divino lumine. | |
| 2362 Et quantum ad hoc Deus non est causa excaecationis et obdurationis, | |
| 2363 sicut non est causa peccati. Aliud autem est subtractio gratiae, ex | |
| 2364 qua sequitur quod mens divinitus non illuminetur ad recte videndum, | |
| 2365 et cor hominis non emolliatur ad recte vivendum. Et quantum ad hoc | |
| 2366 Deus est causa excaecationis et obdurationis. Est autem | |
| 2367 considerandum quod Deus est causa universalis illuminationis | |
| 2368 animarum, secundum illud Ioan. I, <i>erat lux vera quae illuminat | |
| 2369 omnem hominem venientem in hunc mundum</i>, sicut sol est | |
| 2370 universalis causa illuminationis corporum. Aliter tamen et aliter, | |
| 2371 nam sol agit illuminando per necessitatem naturae; Deus autem agit | |
| 2372 voluntarie, per ordinem suae sapientiae. Sol autem, licet quantum | |
| 2373 est de se omnia corpora illuminet, si quod tamen impedimentum | |
| 2374 inveniat in aliquo corpore, relinquit illud tenebrosum, sicut patet | |
| 2375 de domo cuius fenestrae sunt clausae. Sed tamen illius | |
| 2376 obscurationis nullo modo causa est sol, non enim suo iudicio agit | |
| 2377 ut lumen interius non immittat, sed causa eius est solum ille qui | |
| 2378 claudit fenestram. Deus autem proprio iudicio lumen gratiae non | |
| 2379 immittit illis in quibus obstaculum invenit. Unde causa | |
| 2380 subtractionis gratiae est non solum ille qui ponit obstaculum | |
| 2381 gratiae, sed etiam Deus, qui suo iudicio gratiam non apponit. Et | |
| 2382 per hunc modum Deus est causa excaecationis, et aggravationis | |
| 2383 aurium, et obdurationis cordis. Quae quidem distinguuntur secundum | |
| 2384 effectus gratiae, quae et perficit intellectum dono sapientiae, et | |
| 2385 affectum emollit igne caritatis. Et quia ad cognitionem intellectus | |
| 2386 maxime deserviunt duo sensus, scilicet visus et auditus, quorum | |
| 2387 unus deservit inventioni, scilicet visus, alius disciplinae, | |
| 2388 scilicet auditus, ideo quantum ad visum, ponitur excaecatio; | |
| 2389 quantum ad auditum, aurium aggravatio; quantum ad affectum, | |
| 2390 obduratio.</p> | |
| 2391 <p title="I-II q. 79 a. 3 ad 1"><a name="36984"><span class= | |
| 2392 "ref">[36984] Iª-IIae q. 79 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2393 ergo dicendum quod, cum excaecatio et induratio, ex parte | |
| 2394 subtractionis gratiae, sint quaedam poenae, ex hac parte eis homo | |
| 2395 non fit deterior, sed deterior factus per culpam, haec incurrit, | |
| 2396 sicut et ceteras poenas.</p> | |
| 2397 <p title="I-II q. 79 a. 3 ad 2"><a name="36985"><span class= | |
| 2398 "ref">[36985] Iª-IIae q. 79 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2399 dicendum quod obiectio illa procedit de obduratione secundum quod | |
| 2400 est culpa.</p> | |
| 2401 <p title="I-II q. 79 a. 3 ad 3"><a name="36986"><span class= | |
| 2402 "ref">[36986] Iª-IIae q. 79 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2403 dicendum quod malitia est causa excaecationis meritoria, sicut | |
| 2404 culpa est causa poenae. Et hoc etiam modo Diabolus excaecare | |
| 2405 dicitur, inquantum inducit ad culpam.</p> | |
| 2406 <br /> | |
| 2407 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2408 <p title="I-II q. 79 a. 4 arg. 1"><a name="36987"><span class= | |
| 2409 "ref">[36987] Iª-IIae q. 79 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2410 sic proceditur. Videtur quod excaecatio et obduratio semper | |
| 2411 ordinentur ad salutem eius qui excaecatur et obduratur. Dicit enim | |
| 2412 Augustinus, in Enchirid., quod <i>Deus, cum sit summe bonus, nullo | |
| 2413 modo permitteret fieri aliquod malum, nisi posset ex quolibet malo | |
| 2414 elicere bonum</i>. Multo igitur magis ordinat ad bonum illud malum | |
| 2415 cuius ipse est causa. Sed excaecationis et obdurationis Deus est | |
| 2416 causa, ut dictum est. Ergo haec ordinantur ad salutem eius qui | |
| 2417 excaecatur vel induratur.</p> | |
| 2418 <p title="I-II q. 79 a. 4 arg. 2"><a name="36988"><span class= | |
| 2419 "ref">[36988] Iª-IIae q. 79 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2420 Sap. I dicitur quod <i>Deus non delectatur in perditione | |
| 2421 impiorum</i>. Videretur autem in eorum perditione delectari, si | |
| 2422 eorum excaecationem in bonum eorum non converteret, sicut medicus | |
| 2423 videretur delectari in afflictione infirmi, si medicinam amaram, | |
| 2424 quam infirmo propinat, ad eius sanitatem non ordinaret. Ergo Deus | |
| 2425 excaecationem convertit in bonum excaecatorum.</p> | |
| 2426 <p title="I-II q. 79 a. 4 arg. 3"><a name="36989"><span class= | |
| 2427 "ref">[36989] Iª-IIae q. 79 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 2428 <i>Praeterea, Deus non est personarum acceptor</i>, ut dicitur Act. | |
| 2429 X. Sed quorundam excaecationem ordinat ad eorum salutem, sicut | |
| 2430 quorundam Iudaeorum, qui excaecati sunt ut Christo non crederent, | |
| 2431 et non credentes occiderent, et postmodum compuncti converterentur, | |
| 2432 sicut de quibusdam legitur Act. II; ut patet per Augustinum, in | |
| 2433 libro de quaest. Evang. Ergo Deus omnium excaecationem convertit in | |
| 2434 eorum salutem.</p> | |
| 2435 <p title="I-II q. 79 a. 4 s. c."><a name="36990"><span class= | |
| 2436 "ref">[36990] Iª-IIae q. 79 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2437 non sunt facienda mala ut veniant bona, ut dicitur Rom. III. Sed | |
| 2438 excaecatio est malum. Ergo Deus non excaecat aliquos propter eorum | |
| 2439 bonum.</p> | |
| 2440 <p title="I-II q. 79 a. 4 co."><a name="36991"><span class= | |
| 2441 "ref">[36991] Iª-IIae q. 79 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2442 dicendum quod excaecatio est quoddam praeambulum ad peccatum. | |
| 2443 Peccatum autem ad duo ordinatur, ad unum quidem per se, scilicet ad | |
| 2444 damnationem; ad aliud autem ex misericordi Dei providentia, | |
| 2445 scilicet ad sanationem, inquantum Deus permittit aliquos cadere in | |
| 2446 peccatum, ut peccatum suum agnoscentes, humilientur et | |
| 2447 convertantur, sicut Augustinus dicit, in libro de natura et gratia. | |
| 2448 Unde et excaecatio ex sui natura ordinatur ad damnationem eius qui | |
| 2449 excaecatur, propter quod etiam ponitur reprobationis effectus, sed | |
| 2450 ex divina misericordia excaecatio ad tempus ordinatur medicinaliter | |
| 2451 ad salutem eorum qui excaecantur. Sed haec misericordia non omnibus | |
| 2452 impenditur excaecatis, <i>sed praedestinatis solum, quibus omnia | |
| 2453 cooperantur in bonum</i>, sicut dicitur Rom. VIII. Unde quantum ad | |
| 2454 quosdam, excaecatio ordinatur ad sanationem, quantum autem ad | |
| 2455 alios, ad damnationem, ut Augustinus dicit, in III de quaest. | |
| 2456 Evang.</p> | |
| 2457 <p title="I-II q. 79 a. 4 ad 1"><a name="36992"><span class= | |
| 2458 "ref">[36992] Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2459 ergo dicendum quod omnia mala quae Deus facit vel permittit fieri, | |
| 2460 ordinantur in aliquod bonum, non tamen semper in bonum eius in quo | |
| 2461 est malum, sed quandoque ad bonum alterius, vel etiam totius | |
| 2462 universi. Sicut culpam tyrannorum ordinavit in bonum martyrum; et | |
| 2463 poenam damnatorum ordinat in gloriam suae iustitiae.</p> | |
| 2464 <p title="I-II q. 79 a. 4 ad 2"><a name="36993"><span class= | |
| 2465 "ref">[36993] Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2466 dicendum quod Deus non delectatur in perditione hominum quantum ad | |
| 2467 ipsam perditionem, sed ratione suae iustitiae, vel propter bonum | |
| 2468 quod inde provenit.</p> | |
| 2469 <p title="I-II q. 79 a. 4 ad 3"><a name="36994"><span class= | |
| 2470 "ref">[36994] Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2471 dicendum quod hoc quod Deus aliquorum excaecationem ordinat in | |
| 2472 eorum salutem, misericordiae est, quod autem excaecatio aliorum | |
| 2473 ordinetur ad eorum damnationem, iustitiae est. Quod autem | |
| 2474 misericordiam quibusdam impendit et non omnibus, non facit | |
| 2475 personarum acceptionem in Deo, sicut in primo dictum est.</p> | |
| 2476 <p title="I-II q. 79 a. 4 ad 4"><a name="36995"><span class= | |
| 2477 "ref">[36995] Iª-IIae q. 79 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2478 dicendum quod mala culpae non sunt facienda ut veniant bona, sed | |
| 2479 mala poenae sunt inferenda propter bonum.</p> | |
| 2480 <br /> | |
| 2481 <div class="D">Quaestio 80</div> | |
| 2482 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2483 <p title="I-II q. 80 pr."><a name="36996"><span class="ref">[36996] | |
| 2484 Iª-IIae q. 80 pr.</span></a> Deinde considerandum est de causa | |
| 2485 peccati ex parte Diaboli. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 2486 utrum Diabolus sit directe causa peccati. Secundo, utrum Diabolus | |
| 2487 inducat ad peccandum interius persuadendo. Tertio, utrum possit | |
| 2488 necessitatem peccandi inducere. Quarto, utrum omnia peccata ex | |
| 2489 Diaboli suggestione proveniant.</p> | |
| 2490 <br /> | |
| 2491 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2492 <p title="I-II q. 80 a. 1 arg. 1"><a name="36997"><span class= | |
| 2493 "ref">[36997] Iª-IIae q. 80 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2494 sic proceditur. Videtur quod Diabolus sit homini directe causa | |
| 2495 peccandi. Peccatum enim directe in affectu consistit. Sed | |
| 2496 Augustinus dicit, IV de Trin., quod <i>Diabolus suae societati | |
| 2497 malignos affectus inspirat</i>. Et Beda, super Act., dicit quod | |
| 2498 <i>Diabolus animam in affectum malitiae trahit</i>. Et Isidorus | |
| 2499 dicit, in libro de summo bono, quod <i>Diabolus corda hominum | |
| 2500 occultis cupiditatibus replet</i>. Ergo Diabolus directe est causa | |
| 2501 peccati.</p> | |
| 2502 <p title="I-II q. 80 a. 1 arg. 2"><a name="36998"><span class= | |
| 2503 "ref">[36998] Iª-IIae q. 80 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2504 Hieronymus dicit quod <i>sicut Deus est perfector boni, ita | |
| 2505 Diabolus est perfector mali</i>. Sed Deus est directe causa bonorum | |
| 2506 nostrorum. Ergo Diabolus est directe causa peccatorum | |
| 2507 nostrorum.</p> | |
| 2508 <p title="I-II q. 80 a. 1 arg. 3"><a name="36999"><span class= | |
| 2509 "ref">[36999] Iª-IIae q. 80 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2510 philosophus probat, in quodam cap. Ethicae Eudemicae, quod oportet | |
| 2511 esse quoddam principium extrinsecum humani consilii. Consilium | |
| 2512 autem humanum non solum est de bonis, sed etiam de malis. Ergo | |
| 2513 sicut Deus movet ad consilium bonum, et per hoc directe est causa | |
| 2514 boni; ita Diabolus movet hominem ad consilium malum, et per hoc | |
| 2515 sequitur quod Diabolus directe sit causa peccati.</p> | |
| 2516 <p title="I-II q. 80 a. 1 s. c."><a name="37000"><span class= | |
| 2517 "ref">[37000] Iª-IIae q. 80 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2518 est quod Augustinus probat, in I et III de Lib. Arb., <i>quod nulla | |
| 2519 alia re fit mens hominis serva libidinis, nisi propria | |
| 2520 voluntate</i>. Sed homo non fit servus libidinis nisi per peccatum. | |
| 2521 Ergo causa peccati non potest esse Diabolus, sed sola propria | |
| 2522 voluntas.</p> | |
| 2523 <p title="I-II q. 80 a. 1 co."><a name="37001"><span class= | |
| 2524 "ref">[37001] Iª-IIae q. 80 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2525 dicendum quod peccatum actus quidam est. Unde hoc modo potest esse | |
| 2526 aliquid directe causa peccati, per quem modum aliquis directe est | |
| 2527 causa alicuius actus. Quod quidem non contingit nisi per hoc quod | |
| 2528 proprium principium illius actus movet ad agendum. Proprium autem | |
| 2529 principium actus peccati est voluntas, quia omne peccatum est | |
| 2530 voluntarium. Unde nihil potest directe esse causa peccati, nisi | |
| 2531 quod potest movere voluntatem ad agendum. Voluntas autem, sicut | |
| 2532 supra dictum est, a duobus moveri potest, uno modo, ab obiecto, | |
| 2533 sicut dicitur quod appetibile apprehensum movet appetitum; alio | |
| 2534 modo, ab eo quod interius inclinat voluntatem ad volendum. Hoc | |
| 2535 autem non est nisi vel ipsa voluntas, vel Deus, ut supra ostensum | |
| 2536 est. Deus autem non potest esse causa peccati, ut dictum est. | |
| 2537 Relinquitur ergo quod ex hac parte sola voluntas hominis sit | |
| 2538 directe causa peccati eius. Ex parte autem obiecti, potest | |
| 2539 intelligi quod aliquid moveat voluntatem tripliciter. Uno modo, | |
| 2540 ipsum obiectum propositum, sicut dicimus quod cibus excitat | |
| 2541 desiderium hominis ad comedendum. Alio modo, ille qui proponit vel | |
| 2542 offert huiusmodi obiectum. Tertio modo, ille qui persuadet obiectum | |
| 2543 propositum habere rationem boni, quia et hic aliqualiter proponit | |
| 2544 proprium obiectum voluntati, quod est rationis bonum verum vel | |
| 2545 apparens. Primo igitur modo, res sensibiles exterius apparentes | |
| 2546 movent voluntatem hominis ad peccandum, secundo autem et tertio | |
| 2547 modo, vel Diabolus, vel etiam homo, potest incitare ad peccandum, | |
| 2548 vel offerendo aliquid appetibile sensui, vel persuadendo rationi. | |
| 2549 Sed nullo istorum trium modorum potest aliquid esse directa causa | |
| 2550 peccati, quia voluntas non ex necessitate movetur ab aliquo obiecto | |
| 2551 nisi ab ultimo fine, ut supra dictum est; unde non est sufficiens | |
| 2552 causa peccati neque res exterius oblata, neque ille qui eam | |
| 2553 proponit, neque ille qui persuadet. Unde sequitur quod Diabolus non | |
| 2554 sit causa peccati directe et sufficienter; sed solum per modum | |
| 2555 persuadentis, vel proponentis appetibile.</p> | |
| 2556 <p title="I-II q. 80 a. 1 ad 1"><a name="37002"><span class= | |
| 2557 "ref">[37002] Iª-IIae q. 80 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2558 ergo dicendum quod omnes illae auctoritates, et si quae similes | |
| 2559 inveniantur, sunt referendae ad hoc quod Diabolus suggerendo, vel | |
| 2560 aliqua appetibilia proponendo, inducit in affectum peccati.</p> | |
| 2561 <p title="I-II q. 80 a. 1 ad 2"><a name="37003"><span class= | |
| 2562 "ref">[37003] Iª-IIae q. 80 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2563 dicendum quod similitudo illa est attendenda quantum ad hoc, quod | |
| 2564 Diabolus quodammodo est causa peccatorum nostrorum, sicut Deus est | |
| 2565 aliquo modo causa bonorum nostrorum. Non tamen attenditur quantum | |
| 2566 ad modum causandi, nam Deus causat bona interius movendo | |
| 2567 voluntatem, quod Diabolo convenire non potest.</p> | |
| 2568 <p title="I-II q. 80 a. 1 ad 3"><a name="37004"><span class= | |
| 2569 "ref">[37004] Iª-IIae q. 80 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2570 dicendum quod Deus est universale principium omnis interioris motus | |
| 2571 humani, sed quod determinetur ad malum consilium voluntas humana, | |
| 2572 hoc directe quidem est ex voluntate humana; et a Diabolo per modum | |
| 2573 persuadentis, vel appetibilia proponentis.</p> | |
| 2574 <br /> | |
| 2575 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2576 <p title="I-II q. 80 a. 2 arg. 1"><a name="37005"><span class= | |
| 2577 "ref">[37005] Iª-IIae q. 80 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2578 sic proceditur. Videtur quod Diabolus non possit inducere ad | |
| 2579 peccandum interius instigando. Interiores enim motus animae sunt | |
| 2580 quaedam opera vitae. Sed nullum opus vitae potest esse nisi a | |
| 2581 principio intrinseco; nec etiam opus animae vegetabilis, quod est | |
| 2582 infimum inter opera vitae. Ergo Diabolus secundum interiores motus | |
| 2583 non potest hominem instigare ad malum.</p> | |
| 2584 <p title="I-II q. 80 a. 2 arg. 2"><a name="37006"><span class= | |
| 2585 "ref">[37006] Iª-IIae q. 80 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2586 omnes interiores motus, secundum ordinem naturae, a sensibus | |
| 2587 exterioribus oriuntur. Sed praeter ordinem naturae aliquid operari | |
| 2588 est solius Dei, ut in primo dictum est. Ergo Diabolus non potest in | |
| 2589 interioribus motibus hominis aliquid operari, nisi secundum ea quae | |
| 2590 exterioribus sensibus apparent.</p> | |
| 2591 <p title="I-II q. 80 a. 2 arg. 3"><a name="37007"><span class= | |
| 2592 "ref">[37007] Iª-IIae q. 80 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2593 interiores actus animae sunt intelligere et imaginari. Sed quantum | |
| 2594 ad neutrum horum potest Diabolus aliquid operari. Quia, ut in primo | |
| 2595 habitum est, Diabolus non imprimit in intellectum humanum. In | |
| 2596 phantasiam etiam videtur quod imprimere non possit, quia formae | |
| 2597 imaginatae, tanquam magis spirituales, sunt digniores quam formae | |
| 2598 quae sunt in materia sensibili; quas tamen Diabolus imprimere non | |
| 2599 potest, ut patet ex his quae in primo habita sunt. Ergo Diabolus | |
| 2600 non potest secundum interiores motus inducere hominem ad | |
| 2601 peccatum.</p> | |
| 2602 <p title="I-II q. 80 a. 2 s. c."><a name="37008"><span class= | |
| 2603 "ref">[37008] Iª-IIae q. 80 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2604 est quia secundum hoc nunquam tentaret hominem nisi visibiliter | |
| 2605 apparendo. Quod patet esse falsum.</p> | |
| 2606 <p title="I-II q. 80 a. 2 co."><a name="37009"><span class= | |
| 2607 "ref">[37009] Iª-IIae q. 80 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2608 dicendum quod interior pars animae est intellectiva et sensitiva. | |
| 2609 Intellectiva autem continet intellectum et voluntatem. Et de | |
| 2610 voluntate quidem iam dictum est quomodo ad eam Diabolus se habet. | |
| 2611 Intellectus autem per se quidem movetur ab aliquo illuminante ipsum | |
| 2612 ad cognitionem veritatis, quod Diabolus circa hominem non intendit, | |
| 2613 sed magis obtenebrare rationem ipsius ad consentiendum peccato. | |
| 2614 Quae quidem obtenebratio provenit ex phantasia et appetitu | |
| 2615 sensitivo. Unde tota interior operatio Diaboli esse videtur circa | |
| 2616 phantasiam et appetitum sensitivum. Quorum utrumque commovendo, | |
| 2617 potest inducere ad peccatum, potest enim operari ad hoc quod | |
| 2618 imaginationi aliquae formae imaginariae praesententur; potest etiam | |
| 2619 facere quod appetitus sensitivus concitetur ad aliquam passionem. | |
| 2620 Dictum est enim in primo libro quod natura corporalis spirituali | |
| 2621 naturaliter obedit ad motum localem. Unde et Diabolus omnia illa | |
| 2622 causare potest quae ex motu locali corporum inferiorum provenire | |
| 2623 possunt, nisi virtute divina reprimatur. Quod autem aliquae formae | |
| 2624 repraesententur imaginationi, consequitur quandoque ad motum | |
| 2625 localem. Dicit enim philosophus, in libro de somno et vigilia, quod | |
| 2626 <i>cum animal dormierit, descendente plurimo sanguine ad principium | |
| 2627 sensitivum, simul descendunt motus</i>, sive impressiones relictae | |
| 2628 ex sensibilium motionibus, quae in sensibilibus speciebus | |
| 2629 conservantur, et movent principium apprehensivum, ita quod apparent | |
| 2630 ac si tunc principium sensitivum a rebus ipsis exterioribus | |
| 2631 immutaretur. Unde talis motus localis spirituum vel humorum potest | |
| 2632 procurari a Daemonibus, sive dormiant sive vigilent homines, et sic | |
| 2633 sequitur quod homo aliqua imaginetur. Similiter etiam appetitus | |
| 2634 sensitivus concitatur ad aliquas passiones secundum quendam | |
| 2635 determinatum motum cordis et spirituum. Unde ad hoc etiam Diabolus | |
| 2636 potest cooperari. Et ex hoc quod passiones aliquae concitantur in | |
| 2637 appetitu sensitivo, sequitur quod et motum sive intentionem | |
| 2638 sensibilem praedicto modo reductam ad principium apprehensivum, | |
| 2639 magis homo percipiat, quia, ut philosophus in eodem libro dicit, | |
| 2640 <i>amantes modica similitudine in apprehensionem rei amatae | |
| 2641 moventur</i>. Contingit etiam ex hoc quod passio est concitata, ut | |
| 2642 id quod proponitur imaginationi, iudicetur prosequendum, quia ei | |
| 2643 qui a passione detinetur, videtur esse bonum id ad quod per | |
| 2644 passionem inclinatur. Et per hunc modum Diabolus interius inducit | |
| 2645 ad peccandum.</p> | |
| 2646 <p title="I-II q. 80 a. 2 ad 1"><a name="37010"><span class= | |
| 2647 "ref">[37010] Iª-IIae q. 80 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2648 ergo dicendum quod opera vitae semper etsi sint ab aliquo principio | |
| 2649 intrinseco, tamen ad ea potest cooperari aliquod exterius agens, | |
| 2650 sicut etiam ad opera animae vegetabilis operatur calor exterior, ut | |
| 2651 facilius digeratur cibus.</p> | |
| 2652 <p title="I-II q. 80 a. 2 ad 2"><a name="37011"><span class= | |
| 2653 "ref">[37011] Iª-IIae q. 80 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2654 dicendum quod huiusmodi apparitio formarum imaginabilium non est | |
| 2655 omnino praeter ordinem naturae. Nec est per solum imperium, sed per | |
| 2656 motum localem, ut dictum est.</p> | |
| 2657 <p title="I-II q. 80 a. 2 ad 3"><a name="37012"><span class= | |
| 2658 "ref">[37012] Iª-IIae q. 80 a. 2 ad 3</span></a> Unde patet | |
| 2659 responsio ad tertium, quia formae illae sunt a sensibus acceptae | |
| 2660 primordialiter.</p> | |
| 2661 <br /> | |
| 2662 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2663 <p title="I-II q. 80 a. 3 arg. 1"><a name="37013"><span class= | |
| 2664 "ref">[37013] Iª-IIae q. 80 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2665 sic proceditur. Videtur quod Diabolus possit necessitatem inferre | |
| 2666 ad peccandum. Potestas enim maior potest necessitatem inferre | |
| 2667 minori. Sed de Diabolo dicitur Iob XLI, <i>non est potestas super | |
| 2668 terram quae ei valeat comparari</i>. Ergo potest homini terreno | |
| 2669 necessitatem inferre ad peccandum.</p> | |
| 2670 <p title="I-II q. 80 a. 3 arg. 2"><a name="37014"><span class= | |
| 2671 "ref">[37014] Iª-IIae q. 80 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2672 ratio hominis non potest moveri nisi secundum ea quae exterius | |
| 2673 sensibus proponuntur et imaginationi repraesentantur, quia omnis | |
| 2674 nostra cognitio ortum habet a sensu, <i>et non est intelligere sine | |
| 2675 phantasmate</i>, ut dicitur in libro de anima. Sed Diabolus potest | |
| 2676 movere imaginationem hominis, ut dictum est, et etiam exteriores | |
| 2677 sensus, dicit enim Augustinus, in libro octoginta trium quaest., | |
| 2678 quod <i>serpit hoc malum</i>, scilicet quod est a Diabolo, <i>per | |
| 2679 omnes aditus sensuales; dat se figuris, accommodat coloribus, | |
| 2680 adhaeret sonis, infundit saporibus</i>. Ergo potest rationem | |
| 2681 hominis ex necessitate inclinare ad peccandum.</p> | |
| 2682 <p title="I-II q. 80 a. 3 arg. 3"><a name="37015"><span class= | |
| 2683 "ref">[37015] Iª-IIae q. 80 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2684 secundum Augustinum, <i>nonnullum peccatum est, cum caro | |
| 2685 concupiscit adversus spiritum</i>. Sed concupiscentiam carnis | |
| 2686 Diabolus potest causare, sicut et ceteras passiones, eo modo quo | |
| 2687 supra dictum est. Ergo ex necessitate potest inducere ad | |
| 2688 peccandum.</p> | |
| 2689 <p title="I-II q. 80 a. 3 s. c."><a name="37016"><span class= | |
| 2690 "ref">[37016] Iª-IIae q. 80 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2691 est quod dicitur I Petr. ult., <i>adversarius vester Diabolus | |
| 2692 tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite | |
| 2693 fortes in fide</i>. Frustra autem talis admonitio daretur, si homo | |
| 2694 ei ex necessitate succumberet. Non ergo potest homini necessitatem | |
| 2695 inducere ad peccandum.</p> | |
| 2696 <p title="I-II q. 80 a. 3 co."><a name="37017"><span class= | |
| 2697 "ref">[37017] Iª-IIae q. 80 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2698 dicendum quod Diabolus propria virtute, nisi refraenetur a Deo, | |
| 2699 potest aliquem inducere ex necessitate ad faciendum aliquem actum | |
| 2700 qui de suo genere peccatum est, non autem potest inducere | |
| 2701 necessitatem peccandi. Quod patet ex hoc quod homo motivo ad | |
| 2702 peccandum non resistit nisi per rationem, cuius usum totaliter | |
| 2703 impedire potest movendo imaginationem et appetitum sensitivum, | |
| 2704 sicut in arreptitiis patet. Sed tunc, ratione sic ligata, quidquid | |
| 2705 homo agat, non imputatur ei ad peccatum. Sed si ratio non sit | |
| 2706 totaliter ligata, ex ea parte qua est libera, potest resistere | |
| 2707 peccato, sicut supra dictum est. Unde manifestum est quod Diabolus | |
| 2708 nullo modo potest necessitatem inducere homini ad peccandum.</p> | |
| 2709 <p title="I-II q. 80 a. 3 ad 1"><a name="37018"><span class= | |
| 2710 "ref">[37018] Iª-IIae q. 80 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2711 ergo dicendum quod non quaelibet potestas maior homine, potest | |
| 2712 movere voluntatem hominis, sed solus Deus, ut supra habitum | |
| 2713 est.</p> | |
| 2714 <p title="I-II q. 80 a. 3 ad 2"><a name="37019"><span class= | |
| 2715 "ref">[37019] Iª-IIae q. 80 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2716 dicendum quod illud quod est apprehensum per sensum vel | |
| 2717 imaginationem, non ex necessitate movet voluntatem, si homo habeat | |
| 2718 usum rationis. Nec semper huiusmodi apprehensio ligat rationem.</p> | |
| 2719 <p title="I-II q. 80 a. 3 ad 3"><a name="37020"><span class= | |
| 2720 "ref">[37020] Iª-IIae q. 80 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2721 dicendum quod concupiscentia carnis contra spiritum, quando ratio | |
| 2722 ei actualiter resistit, non est peccatum, sed materia exercendae | |
| 2723 virtutis. Quod autem ratio ei non resistat, non est in potestate | |
| 2724 Diaboli. Et ideo non potest inducere necessitatem peccati.</p> | |
| 2725 <br /> | |
| 2726 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2727 <p title="I-II q. 80 a. 4 arg. 1"><a name="37021"><span class= | |
| 2728 "ref">[37021] Iª-IIae q. 80 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2729 sic proceditur. Videtur quod omnia peccata hominum sint ex | |
| 2730 suggestione Diaboli. Dicit enim Dionysius, IV cap. de Div. Nom., | |
| 2731 quod <i>multitudo Daemonum causa est omnium malorum et sibi et | |
| 2732 aliis</i>.</p> | |
| 2733 <p title="I-II q. 80 a. 4 arg. 2"><a name="37022"><span class= | |
| 2734 "ref">[37022] Iª-IIae q. 80 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2735 quicumque peccat mortaliter, efficitur servus Diaboli; secundum | |
| 2736 illud Ioan. VIII, <i>qui facit peccatum, servus est peccati. Sed ei | |
| 2737 aliquis in servitutem addicitur, a quo superatus est</i>, ut | |
| 2738 dicitur II Petr. II. Ergo quicumque facit peccatum, superatus est a | |
| 2739 Diabolo.</p> | |
| 2740 <p title="I-II q. 80 a. 4 arg. 3"><a name="37023"><span class= | |
| 2741 "ref">[37023] Iª-IIae q. 80 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2742 Gregorius dicit quod peccatum Diaboli est irreparabile, quia | |
| 2743 cecidit nullo suggerente. Si igitur aliqui homines peccarent per | |
| 2744 liberum arbitrium, nullo suggerente, eorum peccatum esset | |
| 2745 irremediabile, quod patet esse falsum. Ergo omnia peccata humana a | |
| 2746 Diabolo suggeruntur.</p> | |
| 2747 <p title="I-II q. 80 a. 4 s. c."><a name="37024"><span class= | |
| 2748 "ref">[37024] Iª-IIae q. 80 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2749 est quod dicitur in libro de ecclesiasticis dogmatibus, <i>non | |
| 2750 omnes cogitationes nostrae malae a Diabolo excitantur, sed | |
| 2751 aliquoties ex nostri arbitrii motu emergunt</i>.</p> | |
| 2752 <p title="I-II q. 80 a. 4 co."><a name="37025"><span class= | |
| 2753 "ref">[37025] Iª-IIae q. 80 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2754 dicendum quod occasionaliter quidem et indirecte Diabolus est causa | |
| 2755 omnium peccatorum nostrorum, inquantum induxit primum hominem ad | |
| 2756 peccandum, ex cuius peccato intantum vitiata est humana natura, ut | |
| 2757 omnes simus ad peccandum proclives, sicut diceretur esse causa | |
| 2758 combustionis lignorum qui ligna siccaret, ex quo sequeretur quod | |
| 2759 facile incenderentur. Directe autem non est causa omnium peccatorum | |
| 2760 humanorum, ita quod singula peccata persuadeat. Quod Origenes | |
| 2761 probat ex hoc, quia etiam si Diabolus non esset, homines haberent | |
| 2762 appetitum cibi et venereorum et similium, qui posset esse | |
| 2763 inordinatus nisi ratione ordinaretur, quod subiacet libero | |
| 2764 arbitrio.</p> | |
| 2765 <p title="I-II q. 80 a. 4 ad 1"><a name="37026"><span class= | |
| 2766 "ref">[37026] Iª-IIae q. 80 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2767 ergo dicendum quod multitudo Daemonum est causa omnium malorum | |
| 2768 nostrorum secundum primam originem, ut dictum est.</p> | |
| 2769 <p title="I-II q. 80 a. 4 ad 2"><a name="37027"><span class= | |
| 2770 "ref">[37027] Iª-IIae q. 80 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2771 dicendum quod non solum fit servus alicuius qui ab eo superatur, | |
| 2772 sed etiam qui se ei voluntarie subiicit. Et hoc modo fit servus | |
| 2773 Diaboli qui motu proprio peccat.</p> | |
| 2774 <p title="I-II q. 80 a. 4 ad 3"><a name="37028"><span class= | |
| 2775 "ref">[37028] Iª-IIae q. 80 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2776 dicendum quod peccatum Diaboli fuit irremediabile, quia nec aliquo | |
| 2777 suggerente peccavit, nec habuit aliquam pronitatem ad peccandum ex | |
| 2778 praecedenti suggestione causatam. Quod de nullo hominis peccato | |
| 2779 dici potest.</p> | |
| 2780 <br /> | |
| 2781 <div class="D">Quaestio 81</div> | |
| 2782 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2783 <p title="I-II q. 81 pr."><a name="37029"><span class="ref">[37029] | |
| 2784 Iª-IIae q. 81 pr.</span></a> Deinde considerandum est de causa | |
| 2785 peccati ex parte hominis. Cum autem homo sit causa peccati alteri | |
| 2786 homini exterius suggerendo, sicut et Diabolus, habet quendam | |
| 2787 specialem modum causandi peccatum in alterum per originem. Unde de | |
| 2788 peccato originali dicendum est. Circa quod tria consideranda | |
| 2789 occurrunt, primo, de eius traductione; secundo, de eius essentia; | |
| 2790 tertio, de eius subiecto. Circa primum quaeruntur quinque. Primo, | |
| 2791 utrum primum peccatum hominis derivetur per originem in posteros. | |
| 2792 Secundo, utrum omnia alia peccata primi parentis, vel etiam aliorum | |
| 2793 parentum, per originem in posteros deriventur. Tertio, utrum | |
| 2794 peccatum originale derivetur ad omnes qui ex Adam per viam seminis | |
| 2795 generantur. Quarto, utrum derivaretur ad illos qui miraculose ex | |
| 2796 aliqua parte humani corporis formarentur. Quinto, utrum si femina | |
| 2797 peccasset, viro non peccante, traduceretur originale peccatum.</p> | |
| 2798 <br /> | |
| 2799 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2800 <p title="I-II q. 81 a. 1 arg. 1"><a name="37030"><span class= | |
| 2801 "ref">[37030] Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2802 sic proceditur. Videtur quod primum peccatum primi parentis non | |
| 2803 traducatur ad alios per originem. Dicitur enim Ezech. XVIII, | |
| 2804 <i>filius non portabit iniquitatem patris</i>. Portaret autem, si | |
| 2805 ab eo iniquitatem traheret. Ergo nullus trahit ab aliquo parentum | |
| 2806 per originem aliquod peccatum.</p> | |
| 2807 <p title="I-II q. 81 a. 1 arg. 2"><a name="37031"><span class= | |
| 2808 "ref">[37031] Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2809 accidens non traducitur per originem, nisi traducto subiecto, eo | |
| 2810 quod accidens non transit de subiecto in subiectum. Sed anima | |
| 2811 rationalis, quae est subiectum culpae, non traducitur per originem, | |
| 2812 ut in primo ostensum est. Ergo neque aliqua culpa per originem | |
| 2813 traduci potest.</p> | |
| 2814 <p title="I-II q. 81 a. 1 arg. 3"><a name="37032"><span class= | |
| 2815 "ref">[37032] Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2816 omne illud quod traducitur per originem humanam, causatur ex | |
| 2817 semine. Sed semen non potest causare peccatum, eo quod caret | |
| 2818 rationali parte animae, quae sola potest esse causa peccati. Ergo | |
| 2819 nullum peccatum potest trahi per originem.</p> | |
| 2820 <p title="I-II q. 81 a. 1 arg. 4"><a name="37033"><span class= | |
| 2821 "ref">[37033] Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2822 quod est perfectius in natura, virtuosius est ad agendum. Sed caro | |
| 2823 perfecta non potest inficere animam sibi unitam, alioquin anima non | |
| 2824 posset emundari a culpa originali dum est carni unita. Ergo multo | |
| 2825 minus semen potest inficere animam.</p> | |
| 2826 <p title="I-II q. 81 a. 1 arg. 5"><a name="37034"><span class= | |
| 2827 "ref">[37034] Iª-IIae q. 81 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 2828 philosophus dicit, in III Ethic., quod <i>propter naturam turpes | |
| 2829 nullus increpat, sed eos qui propter desidiam et negligentiam</i>. | |
| 2830 Dicuntur autem natura turpes qui habent turpitudinem ex sua | |
| 2831 origine. Ergo nihil quod est per originem, est increpabile, neque | |
| 2832 peccatum.</p> | |
| 2833 <p title="I-II q. 81 a. 1 s. c."><a name="37035"><span class= | |
| 2834 "ref">[37035] Iª-IIae q. 81 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2835 est quod apostolus dicit, Rom. V, <i>per unum hominem peccatum in | |
| 2836 hunc mundum intravit</i>. Quod non potest intelligi per modum | |
| 2837 imitationis, propter hoc quod dicitur Sap. II, <i>invidia Diaboli | |
| 2838 mors intravit in orbem terrarum</i>. Restat ergo quod per originem | |
| 2839 a primo homine peccatum in mundo intravit.</p> | |
| 2840 <p title="I-II q. 81 a. 1 co."><a name="37036"><span class= | |
| 2841 "ref">[37036] Iª-IIae q. 81 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2842 dicendum quod secundum fidem Catholicam est tenendum quod primum | |
| 2843 peccatum primi hominis originaliter transit in posteros. Propter | |
| 2844 quod etiam pueri mox nati deferuntur ad Baptismum, tanquam ab | |
| 2845 aliqua infectione culpae abluendi. Contrarium autem est haeresis | |
| 2846 Pelagianae, ut patet per Augustinum in plurimis suis libris. Ad | |
| 2847 investigandum autem qualiter peccatum primi parentis originaliter | |
| 2848 possit transire in posteros, diversi diversis viis processerunt. | |
| 2849 Quidam enim, considerantes quod peccati subiectum est anima | |
| 2850 rationalis, posuerunt quod cum semine rationalis anima traducatur, | |
| 2851 ut sic ex infecta anima animae infectae derivari videantur. Alii | |
| 2852 vero, hoc repudiantes tanquam erroneum, conati sunt ostendere | |
| 2853 quomodo culpa animae parentis traducitur in prolem, etiam si anima | |
| 2854 non traducatur, per hoc quod corporis defectus traducuntur a | |
| 2855 parente in prolem, sicut si leprosus generat leprosum, et | |
| 2856 podagricus podagricum, propter aliquam corruptionem seminis, licet | |
| 2857 talis corruptio non dicatur lepra vel podagra. Cum autem corpus sit | |
| 2858 proportionatum animae, et defectus animae redundent in corpus, et e | |
| 2859 converso; simili modo dicunt quod culpabilis defectus animae per | |
| 2860 traductionem seminis in prolem derivatur, quamvis semen actualiter | |
| 2861 non sit culpae subiectum. Sed omnes huiusmodi viae insufficientes | |
| 2862 sunt. Quia dato quod aliqui defectus corporales a parente transeant | |
| 2863 in prolem per originem; et etiam aliqui defectus animae ex | |
| 2864 consequenti, propter corporis indispositionem, sicut interdum ex | |
| 2865 fatuis fatui generantur, tamen hoc ipsum quod est ex origine | |
| 2866 aliquem defectum habere, videtur excludere rationem culpae, de | |
| 2867 cuius ratione est quod sit voluntaria. Unde etiam posito quod anima | |
| 2868 rationalis traduceretur, ex hoc ipso quod infectio animae prolis | |
| 2869 non esset in eius voluntate, amitteret rationem culpae obligantis | |
| 2870 ad poenam, quia, ut philosophus dicit in III Ethic., <i>nullus | |
| 2871 improperabit caeco nato, sed magis miserebitur</i>. Et ideo alia | |
| 2872 via procedendum est, dicendo quod omnes homines qui nascuntur ex | |
| 2873 Adam, possunt considerari ut unus homo, inquantum conveniunt in | |
| 2874 natura, quam a primo parente accipiunt; secundum quod in civilibus | |
| 2875 omnes qui sunt unius communitatis, reputantur quasi unum corpus, et | |
| 2876 tota communitas quasi unus homo. Porphyrius etiam dicit quod | |
| 2877 <i>participatione speciei plures homines sunt unus homo</i>. Sic | |
| 2878 igitur multi homines ex Adam derivati, sunt tanquam multa membra | |
| 2879 unius corporis. Actus autem unius membri corporalis, puta manus, | |
| 2880 non est voluntarius voluntate ipsius manus, sed voluntate animae, | |
| 2881 quae primo movet membra. Unde homicidium quod manus committit, non | |
| 2882 imputaretur manui ad peccatum, si consideraretur manus secundum se | |
| 2883 ut divisa a corpore, sed imputatur ei inquantum est aliquid hominis | |
| 2884 quod movetur a primo principio motivo hominis. Sic igitur | |
| 2885 inordinatio quae est in isto homine, ex Adam generato, non est | |
| 2886 voluntaria voluntate ipsius sed voluntate primi parentis, qui movet | |
| 2887 motione generationis omnes qui ex eius origine derivantur, sicut | |
| 2888 voluntas animae movet omnia membra ad actum. Unde peccatum quod sic | |
| 2889 a primo parente in posteros derivatur, dicitur originale, sicut | |
| 2890 peccatum quod ab anima derivatur ad membra corporis, dicitur | |
| 2891 actuale. Et sicut peccatum actuale quod per membrum aliquod | |
| 2892 committitur, non est peccatum illius membri nisi inquantum illud | |
| 2893 membrum est aliquid ipsius hominis, propter quod vocatur peccatum | |
| 2894 humanum; ita peccatum originale non est peccatum huius personae, | |
| 2895 nisi inquantum haec persona recipit naturam a primo parente. Unde | |
| 2896 et vocatur peccatum naturae; secundum illud Ephes. II, <i>eramus | |
| 2897 natura filii irae</i>.</p> | |
| 2898 <p title="I-II q. 81 a. 1 ad 1"><a name="37037"><span class= | |
| 2899 "ref">[37037] Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2900 ergo dicendum quod filius dicitur non portare peccatum patris, quia | |
| 2901 non punitur pro peccato patris, nisi sit particeps culpae. Et sic | |
| 2902 est in proposito, derivatur enim per originem culpa a patre in | |
| 2903 filium, sicut et peccatum actuale per imitationem.</p> | |
| 2904 <p title="I-II q. 81 a. 1 ad 2"><a name="37038"><span class= | |
| 2905 "ref">[37038] Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2906 dicendum quod, etsi anima non traducatur, quia virtus seminis non | |
| 2907 potest causare animam rationalem; movet tamen ad ipsam dispositive. | |
| 2908 Unde per virtutem seminis traducitur humana natura a parente in | |
| 2909 prolem, et simul cum natura naturae infectio, ex hoc enim fit iste | |
| 2910 qui nascitur consors culpae primi parentis, quod naturam ab eo | |
| 2911 sortitur per quandam generativam motionem.</p> | |
| 2912 <p title="I-II q. 81 a. 1 ad 3"><a name="37039"><span class= | |
| 2913 "ref">[37039] Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2914 dicendum quod, etsi culpa non sit actu in semine, est tamen ibi | |
| 2915 virtute humana natura, quam concomitatur talis culpa.</p> | |
| 2916 <p title="I-II q. 81 a. 1 ad 4"><a name="37040"><span class= | |
| 2917 "ref">[37040] Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2918 dicendum quod semen est principium generationis, quae est proprius | |
| 2919 actus naturae, eius propagationi deserviens. Et ideo magis | |
| 2920 inficitur anima per semen quam per carnem iam perfectam, quae iam | |
| 2921 determinata est ad personam.</p> | |
| 2922 <p title="I-II q. 81 a. 1 ad 5"><a name="37041"><span class= | |
| 2923 "ref">[37041] Iª-IIae q. 81 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2924 dicendum quod illud quod est per originem, non est increpabile, si | |
| 2925 consideretur iste qui nascitur secundum se. Sed si consideretur | |
| 2926 prout refertur ad aliquod principium, sic potest esse ei | |
| 2927 increpabile, sicut aliquis qui nascitur patitur ignominiam generis | |
| 2928 ex culpa alicuius progenitorum causatam.</p> | |
| 2929 <br /> | |
| 2930 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2931 <p title="I-II q. 81 a. 2 arg. 1"><a name="37042"><span class= | |
| 2932 "ref">[37042] Iª-IIae q. 81 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2933 sic proceditur. Videtur quod etiam alia peccata vel ipsius primi | |
| 2934 parentis, vel proximorum parentum, traducantur in posteros. Poena | |
| 2935 enim nunquam debetur nisi culpae. Sed aliqui puniuntur iudicio | |
| 2936 divino pro peccato proximorum parentum; secundum illud Exod. XX, | |
| 2937 <i>ego sum Deus Zelotes, visitans iniquitatem patrum in filios, in | |
| 2938 tertiam et quartam generationem</i>. Iudicio etiam humano, in | |
| 2939 crimine laesae maiestatis, filii exheredantur pro peccato parentum. | |
| 2940 Ergo etiam culpa proximorum parentum transit ad posteros.</p> | |
| 2941 <p title="I-II q. 81 a. 2 arg. 2"><a name="37043"><span class= | |
| 2942 "ref">[37043] Iª-IIae q. 81 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2943 magis potest transferre in alterum id quod habet aliquis a seipso, | |
| 2944 quam id quod habet ex alio, sicut ignis magis potest calefacere | |
| 2945 quam aqua calefacta, sed homo transfert in prolem per originem | |
| 2946 peccatum quod habet ab Adam. Ergo multo magis peccatum quod ipse | |
| 2947 commisit.</p> | |
| 2948 <p title="I-II q. 81 a. 2 arg. 3"><a name="37044"><span class= | |
| 2949 "ref">[37044] Iª-IIae q. 81 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2950 ideo contrahimus a primo parente peccatum originale, quia in eo | |
| 2951 fuimus sicut in principio naturae, quam ipse corrupit. Sed | |
| 2952 similiter fuimus in proximis parentibus sicut in quibusdam | |
| 2953 principiis naturae, quae etsi sit corrupta, potest adhuc magis | |
| 2954 corrumpi per peccatum, secundum illud Apoc. ult., <i>qui in | |
| 2955 sordibus est, sordescat adhuc</i>. Ergo filii contrahunt peccata | |
| 2956 proximorum parentum per originem, sicut et primi parentis.</p> | |
| 2957 <p title="I-II q. 81 a. 2 s. c."><a name="37045"><span class= | |
| 2958 "ref">[37045] Iª-IIae q. 81 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2959 bonum est magis diffusivum sui quam malum. Sed merita proximorum | |
| 2960 parentum non traducuntur ad posteros. Ergo multo minus peccata.</p> | |
| 2961 <p title="I-II q. 81 a. 2 co."><a name="37046"><span class= | |
| 2962 "ref">[37046] Iª-IIae q. 81 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2963 dicendum quod Augustinus hanc quaestionem movet in Enchiridio, et | |
| 2964 insolutam relinquit. Sed si quis diligenter attendit, impossibile | |
| 2965 est quod aliqua peccata proximorum parentum, vel etiam primi | |
| 2966 parentis praeter primum, per originem traducantur. Cuius ratio est | |
| 2967 quia homo generat sibi idem in specie, non autem secundum | |
| 2968 individuum. Et ideo ea quae directe pertinent ad individuum, sicut | |
| 2969 personales actus et quae ad eos pertinent, non traducuntur a | |
| 2970 parentibus in filios, non enim grammaticus traducit in filium | |
| 2971 scientiam grammaticae, quam proprio studio acquisivit. Sed ea quae | |
| 2972 pertinent ad naturam speciei, traducuntur a parentibus in filios, | |
| 2973 nisi sit defectus naturae, sicut oculatus generat oculatum, nisi | |
| 2974 natura deficiat. Et si natura sit fortis, etiam aliqua accidentia | |
| 2975 individualia propagantur in filios, pertinentia ad dispositionem | |
| 2976 naturae, sicut velocitas corporis, bonitas ingenii, et alia | |
| 2977 huiusmodi, nullo autem modo ea quae sunt pure personalia, ut dictum | |
| 2978 est. Sicut autem ad personam pertinet aliquid secundum seipsam, et | |
| 2979 aliquid ex dono gratiae; ita etiam ad naturam potest aliquid | |
| 2980 pertinere secundum seipsam, scilicet quod causatur ex principiis | |
| 2981 eius, et aliquid ex dono gratiae. Et hoc modo iustitia originalis, | |
| 2982 sicut in primo dictum est, erat quoddam donum gratiae toti humanae | |
| 2983 naturae divinitus collatum in primo parente. Quod quidem primus | |
| 2984 homo amisit per primum peccatum. Unde sicut illa originalis | |
| 2985 iustitia traducta fuisset in posteros simul cum natura, ita etiam | |
| 2986 inordinatio opposita. Sed alia peccata actualia vel primi parentis | |
| 2987 vel aliorum, non corrumpunt naturam quantum ad id quod naturae est; | |
| 2988 sed solum quantum ad id quod personae est, idest secundum | |
| 2989 pronitatem ad actum. Unde alia peccata non traducuntur.</p> | |
| 2990 <p title="I-II q. 81 a. 2 ad 1"><a name="37047"><span class= | |
| 2991 "ref">[37047] Iª-IIae q. 81 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2992 ergo dicendum quod poena spirituali, sicut Augustinus dicit in | |
| 2993 epistola ad avitum, nunquam puniuntur filii pro parentibus, nisi | |
| 2994 communicent in culpa, vel per originem vel per imitationem, quia | |
| 2995 omnes animae immediate sunt Dei, ut dicitur Ezech. XVIII. Sed poena | |
| 2996 corporali interdum, iudicio divino vel humano, puniuntur filii pro | |
| 2997 parentibus, inquantum filius est aliquid patris secundum | |
| 2998 corpus.</p> | |
| 2999 <p title="I-II q. 81 a. 2 ad 2"><a name="37048"><span class= | |
| 3000 "ref">[37048] Iª-IIae q. 81 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3001 dicendum quod illud quod habet aliquis ex se, magis potest | |
| 3002 traducere, dummodo sit traducibile. Sed peccata actualia proximorum | |
| 3003 parentum non sunt traducibilia, quia sunt pure personalia, ut | |
| 3004 dictum est.</p> | |
| 3005 <p title="I-II q. 81 a. 2 ad 3"><a name="37049"><span class= | |
| 3006 "ref">[37049] Iª-IIae q. 81 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3007 dicendum quod primum peccatum corrumpit naturam humanam corruptione | |
| 3008 ad naturam pertinente, alia vero peccata corrumpunt eam corruptione | |
| 3009 pertinente ad solam personam.</p> | |
| 3010 <br /> | |
| 3011 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3012 <p title="I-II q. 81 a. 3 arg. 1"><a name="37050"><span class= | |
| 3013 "ref">[37050] Iª-IIae q. 81 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3014 sic proceditur. Videtur quod peccatum primi parentis non transeat | |
| 3015 per originem in omnes homines. Mors enim est poena consequens | |
| 3016 originale peccatum. Sed non omnes qui procedunt seminaliter ex | |
| 3017 Adam, morientur, illi enim qui vivi reperientur in adventu domini, | |
| 3018 nunquam morientur, ut videtur per quod dicitur I Thessal. IV, | |
| 3019 <i>nos qui vivimus, non praeveniemus in adventu domini eos qui | |
| 3020 dormierunt</i>. Ergo illi non contrahunt originale peccatum.</p> | |
| 3021 <p title="I-II q. 81 a. 3 arg. 2"><a name="37051"><span class= | |
| 3022 "ref">[37051] Iª-IIae q. 81 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3023 nullus dat alteri quod ipse non habet. Sed homo baptizatus non | |
| 3024 habet peccatum originale. Ergo non traducit ipsum in prolem.</p> | |
| 3025 <p title="I-II q. 81 a. 3 arg. 3"><a name="37052"><span class= | |
| 3026 "ref">[37052] Iª-IIae q. 81 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3027 donum Christi est maius quam peccatum Adae, ut apostolus dicit, | |
| 3028 Rom. V. Sed donum Christi non transit in omnes homines. Ergo nec | |
| 3029 peccatum Adae.</p> | |
| 3030 <p title="I-II q. 81 a. 3 s. c."><a name="37053"><span class= | |
| 3031 "ref">[37053] Iª-IIae q. 81 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3032 est quod apostolus dicit, Rom. V, <i>mors in omnes pertransiit, in | |
| 3033 quo omnes peccaverunt</i>.</p> | |
| 3034 <p title="I-II q. 81 a. 3 co."><a name="37054"><span class= | |
| 3035 "ref">[37054] Iª-IIae q. 81 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3036 dicendum quod secundum fidem Catholicam firmiter est tenendum quod | |
| 3037 omnes homines, praeter solum Christum, ex Adam derivati, peccatum | |
| 3038 originale ex eo contrahunt, alioquin non omnes indigerent | |
| 3039 redemptione quae est per Christum; quod est erroneum. Ratio autem | |
| 3040 sumi potest ex hoc quod supra dictum est, quod sic ex peccato primi | |
| 3041 parentis traducitur culpa originalis in posteros, sicut a voluntate | |
| 3042 animae per motionem membrorum traducitur peccatum actuale ad membra | |
| 3043 corporis. Manifestum est autem quod peccatum actuale traduci potest | |
| 3044 ad omnia membra quae nata sunt moveri a voluntate. Unde et culpa | |
| 3045 originalis traducitur ad omnes illos qui moventur ab Adam motione | |
| 3046 generationis.</p> | |
| 3047 <p title="I-II q. 81 a. 3 ad 1"><a name="37055"><span class= | |
| 3048 "ref">[37055] Iª-IIae q. 81 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3049 ergo dicendum quod probabilius et communius tenetur quod omnes illi | |
| 3050 qui in adventu domini reperientur, morientur, et post modicum | |
| 3051 resurgent, ut in tertio plenius dicetur. Si tamen hoc verum sit | |
| 3052 quod alii dicunt, quod illi nunquam morientur, sicut Hieronymus | |
| 3053 narrat diversorum opiniones in quadam epistola ad Minerium, de | |
| 3054 resurrectione carnis; dicendum est ad argumentum, quod illi etsi | |
| 3055 non moriantur, est tamen in eis reatus mortis, sed poena aufertur a | |
| 3056 Deo, qui etiam peccatorum actualium poenas condonare potest.</p> | |
| 3057 <p title="I-II q. 81 a. 3 ad 2"><a name="37056"><span class= | |
| 3058 "ref">[37056] Iª-IIae q. 81 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3059 dicendum quod peccatum originale per Baptismum aufertur reatu, | |
| 3060 inquantum anima recuperat gratiam quantum ad mentem. Remanet tamen | |
| 3061 peccatum originale actu quantum ad fomitem, qui est inordinatio | |
| 3062 inferiorum partium animae et ipsius corporis, secundum quod homo | |
| 3063 generat, et non secundum mentem. Et ideo baptizati traducunt | |
| 3064 peccatum originale, non enim generant inquantum sunt renovati per | |
| 3065 Baptismum, sed inquantum retinent adhuc aliquid de vetustate primi | |
| 3066 peccati.</p> | |
| 3067 <p title="I-II q. 81 a. 3 ad 3"><a name="37057"><span class= | |
| 3068 "ref">[37057] Iª-IIae q. 81 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3069 dicendum quod, sicut peccatum Adae traducitur in omnes qui ab Adam | |
| 3070 corporaliter generantur, ita gratia Christi traducitur in omnes qui | |
| 3071 ab eo spiritualiter generantur per fidem et Baptismum, et non solum | |
| 3072 ad removendam culpam primi parentis, sed etiam ad removendum | |
| 3073 peccata actualia, et ad introducendum in gloriam.</p> | |
| 3074 <br /> | |
| 3075 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3076 <p title="I-II q. 81 a. 4 arg. 1"><a name="37058"><span class= | |
| 3077 "ref">[37058] Iª-IIae q. 81 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3078 sic proceditur. Videtur quod, si aliquis formaretur ex carne humana | |
| 3079 miraculose, contraheret originale peccatum. Dicit enim quaedam | |
| 3080 Glossa Gen. IV, quod <i>in lumbis Adae fuit tota posteritas | |
| 3081 corrupta, quia non est separata prius in loco vitae, sed postea in | |
| 3082 loco exilii</i>. Sed si aliquis homo sic formaretur sicut dictum | |
| 3083 est, caro eius separaretur in loco exilii. Ergo contraheret | |
| 3084 originale peccatum.</p> | |
| 3085 <p title="I-II q. 81 a. 4 arg. 2"><a name="37059"><span class= | |
| 3086 "ref">[37059] Iª-IIae q. 81 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3087 peccatum originale causatur in nobis inquantum anima inficitur ex | |
| 3088 carne. Sed caro tota hominis est infecta. Ergo ex quacumque parte | |
| 3089 carnis homo formaretur, anima eius inficeretur infectione | |
| 3090 originalis peccati.</p> | |
| 3091 <p title="I-II q. 81 a. 4 arg. 3"><a name="37060"><span class= | |
| 3092 "ref">[37060] Iª-IIae q. 81 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3093 peccatum originale a primo parente pervenit in omnes, inquantum | |
| 3094 omnes in eo peccante fuerunt. Sed illi qui ex carne humana | |
| 3095 formarentur, in Adam fuissent. Ergo peccatum originale | |
| 3096 contraherent.</p> | |
| 3097 <p title="I-II q. 81 a. 4 s. c."><a name="37061"><span class= | |
| 3098 "ref">[37061] Iª-IIae q. 81 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3099 est quia non fuissent in Adam secundum seminalem rationem; quod | |
| 3100 solum causat traductionem peccati originalis, ut Augustinus dicit, | |
| 3101 X super Gen. ad Litt.</p> | |
| 3102 <p title="I-II q. 81 a. 4 co."><a name="37062"><span class= | |
| 3103 "ref">[37062] Iª-IIae q. 81 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3104 dicendum quod, sicut iam dictum est, peccatum originale a primo | |
| 3105 parente traducitur in posteros, inquantum moventur ab ipso per | |
| 3106 generationem, sicut membra moventur ab anima ad peccatum actuale. | |
| 3107 Non autem est motio ad generationem nisi per virtutem activam in | |
| 3108 generatione. Unde illi soli peccatum originale contrahunt, qui ab | |
| 3109 Adam descendunt per virtutem activam in generatione originaliter ab | |
| 3110 Adam derivatam, quod est secundum seminalem rationem ab eo | |
| 3111 descendere, nam ratio seminalis nihil aliud est quam vis activa in | |
| 3112 generatione. Si autem aliquis formaretur virtute divina ex carne | |
| 3113 humana, manifestum est quod vis activa non derivaretur ab Adam. | |
| 3114 Unde non contraheret peccatum originale, sicut nec actus manus | |
| 3115 pertineret ad peccatum humanum, si manus non moveretur a voluntate | |
| 3116 hominis, sed ab aliquo extrinseco movente.</p> | |
| 3117 <p title="I-II q. 81 a. 4 ad 1"><a name="37063"><span class= | |
| 3118 "ref">[37063] Iª-IIae q. 81 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3119 ergo dicendum quod Adam non fuit in loco exilii nisi post peccatum. | |
| 3120 Unde non propter locum exilii, sed propter peccatum, traducitur | |
| 3121 originalis culpa ad eos ad quos activa eius generatio pervenit.</p> | |
| 3122 <p title="I-II q. 81 a. 4 ad 2"><a name="37064"><span class= | |
| 3123 "ref">[37064] Iª-IIae q. 81 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3124 dicendum quod caro non inficit animam nisi inquantum est principium | |
| 3125 activum in generatione, ut dictum est.</p> | |
| 3126 <p title="I-II q. 81 a. 4 ad 3"><a name="37065"><span class= | |
| 3127 "ref">[37065] Iª-IIae q. 81 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3128 dicendum quod ille qui formaretur ex carne humana, fuisset in Adam | |
| 3129 secundum corpulentam substantiam; sed non secundum seminalem | |
| 3130 rationem, ut dictum est. Et ideo non contraheret originale | |
| 3131 peccatum.</p> | |
| 3132 <br /> | |
| 3133 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3134 <p title="I-II q. 81 a. 5 arg. 1"><a name="37066"><span class= | |
| 3135 "ref">[37066] Iª-IIae q. 81 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 3136 sic proceditur. Videtur quod, si Adam non peccasset, Eva peccante, | |
| 3137 filii originale peccatum contraherent. Peccatum enim originale a | |
| 3138 parentibus contrahimus, inquantum in eis fuimus, secundum illud | |
| 3139 apostoli, Rom. V, <i>in quo omnes peccaverunt</i>. Sed sicut homo | |
| 3140 praeexistit in patre suo, ita in matre. Ergo ex peccato matris homo | |
| 3141 peccatum originale contraheret, sicut et ex peccato patris.</p> | |
| 3142 <p title="I-II q. 81 a. 5 arg. 2"><a name="37067"><span class= | |
| 3143 "ref">[37067] Iª-IIae q. 81 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3144 si Eva peccasset, Adam non peccante, filii passibiles et mortales | |
| 3145 nascerentur, mater enim dat materiam in generatione, ut dicit | |
| 3146 philosophus, in II de Generat. Animal.; mors autem, et omnis | |
| 3147 passibilitas, provenit ex necessitate materiae. Sed passibilitas et | |
| 3148 necessitas moriendi sunt poena peccati originalis. Ergo, si Eva | |
| 3149 peccasset, Adam non peccante, filii contraherent originale | |
| 3150 peccatum.</p> | |
| 3151 <p title="I-II q. 81 a. 5 arg. 3"><a name="37068"><span class= | |
| 3152 "ref">[37068] Iª-IIae q. 81 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3153 Damascenus dicit, in libro III, quod spiritus sanctus praevenit in | |
| 3154 virginem, de qua Christus erat absque peccato originali nasciturus, | |
| 3155 purgans eam. Sed illa purgatio non fuisset necessaria, si infectio | |
| 3156 originalis peccati non traheretur ex matre. Ergo infectio | |
| 3157 originalis peccati ex matre trahitur. Et sic, Eva peccante, eius | |
| 3158 filii peccatum originale contraherent, etiam si Adam non | |
| 3159 peccasset.</p> | |
| 3160 <p title="I-II q. 81 a. 5 s. c."><a name="37069"><span class= | |
| 3161 "ref">[37069] Iª-IIae q. 81 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3162 est quod apostolus dicit, Rom. V, <i>per unum hominem peccatum in | |
| 3163 hunc mundum intravit</i>. Magis autem fuisset dicendum quod per | |
| 3164 duos intrasset, cum ambo peccaverint; vel potius per mulierem, quae | |
| 3165 primo peccavit; si femina peccatum originale in prolem | |
| 3166 transmitteret. Non ergo peccatum originale derivatur in filios a | |
| 3167 matre, sed a patre.</p> | |
| 3168 <p title="I-II q. 81 a. 5 co."><a name="37070"><span class= | |
| 3169 "ref">[37070] Iª-IIae q. 81 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 3170 dicendum quod huius dubitationis solutio ex praemissis apparet. | |
| 3171 Dictum est enim supra quod peccatum originale a primo parente | |
| 3172 traducitur inquantum ipse movet ad generationem natorum, unde | |
| 3173 dictum est quod, si materialiter tantum aliquis ex carne humana | |
| 3174 generaretur, originale peccatum non contraheret. Manifestum est | |
| 3175 autem secundum doctrinam philosophorum, quod principium activum in | |
| 3176 generatione est a patre, materiam autem mater ministrat. Unde | |
| 3177 peccatum originale non contrahitur a matre, sed a patre. Et | |
| 3178 secundum hoc, si, Adam non peccante, Eva peccasset, filii originale | |
| 3179 peccatum non contraherent. E converso autem esset, si Adam | |
| 3180 peccasset, et Eva non peccasset.</p> | |
| 3181 <p title="I-II q. 81 a. 5 ad 1"><a name="37071"><span class= | |
| 3182 "ref">[37071] Iª-IIae q. 81 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3183 ergo dicendum quod in patre praeexistit filius sicut in principio | |
| 3184 activo, sed in matre sicut in principio materiali et passivo. Unde | |
| 3185 non est similis ratio.</p> | |
| 3186 <p title="I-II q. 81 a. 5 ad 2"><a name="37072"><span class= | |
| 3187 "ref">[37072] Iª-IIae q. 81 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3188 dicendum quod quibusdam videtur quod, Eva peccante, si Adam non | |
| 3189 peccasset, filii essent immunes a culpa, paterentur tamen | |
| 3190 necessitatem moriendi, et alias passibilitates provenientes ex | |
| 3191 necessitate materiae, quam mater ministrat, non sub ratione poenae, | |
| 3192 sed sicut quosdam naturales defectus. Sed hoc non videtur | |
| 3193 conveniens. Immortalitas enim et impassibilitas primi status non | |
| 3194 erat ex conditione materiae, ut in primo dictum est; sed ex | |
| 3195 originali iustitiae, per quam corpus subdebatur animae, quandiu | |
| 3196 anima esset subiecta Deo. Defectus autem originalis iustitiae est | |
| 3197 peccatum originale. Si igitur, Adam non peccante, peccatum | |
| 3198 originale non transfunderetur in posteros propter peccatum Evae; | |
| 3199 manifestum est quod in filiis non esset defectus originalis | |
| 3200 iustitiae. Unde non esset in eis passibilitas vel necessitas | |
| 3201 moriendi.</p> | |
| 3202 <p title="I-II q. 81 a. 5 ad 3"><a name="37073"><span class= | |
| 3203 "ref">[37073] Iª-IIae q. 81 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3204 dicendum quod illa purgatio praeveniens in beata virgine, non | |
| 3205 requirebatur ad auferendum transfusionem originalis peccati, sed | |
| 3206 quia oportebat ut mater Dei maxima puritate niteret. Non enim est | |
| 3207 aliquid digne receptaculum Dei, nisi sit mundum; secundum illud | |
| 3208 Psalmi XCII, <i>domum tuam, domine, decet sanctitudo</i>.</p> | |
| 3209 <br /> | |
| 3210 <div class="D">Quaestio 82</div> | |
| 3211 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3212 <p title="I-II q. 82 pr."><a name="37074"><span class="ref">[37074] | |
| 3213 Iª-IIae q. 82 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3214 peccato originali quantum ad suam essentiam. Et circa hoc | |
| 3215 quaeruntur quatuor. Primo, utrum originale peccatum sit habitus. | |
| 3216 Secundo, utrum sit unum tantum in uno homine. Tertio, utrum sit | |
| 3217 concupiscentia. Quarto, utrum sit aequaliter in omnibus.</p> | |
| 3218 <br /> | |
| 3219 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3220 <p title="I-II q. 82 a. 1 arg. 1"><a name="37075"><span class= | |
| 3221 "ref">[37075] Iª-IIae q. 82 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 3222 sic proceditur. Videtur quod originale peccatum non sit habitus. | |
| 3223 Originale enim peccatum est carentia originalis iustitiae, ut | |
| 3224 Anselmus dicit, in libro de concepto virginali, et sic originale | |
| 3225 peccatum est quaedam privatio. Sed privatio opponitur habitui. Ergo | |
| 3226 originale peccatum non est habitus.</p> | |
| 3227 <p title="I-II q. 82 a. 1 arg. 2"><a name="37076"><span class= | |
| 3228 "ref">[37076] Iª-IIae q. 82 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3229 actuale peccatum habet plus de ratione culpae quam originale, | |
| 3230 inquantum habet plus de ratione voluntarii. Sed habitus actualis | |
| 3231 peccati non habet rationem culpae, alioquin sequeretur quod homo | |
| 3232 dormiens culpabiliter, peccaret. Ergo nullus habitus originalis | |
| 3233 habet rationem culpae.</p> | |
| 3234 <p title="I-II q. 82 a. 1 arg. 3"><a name="37077"><span class= | |
| 3235 "ref">[37077] Iª-IIae q. 82 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3236 in malis actus semper praecedit habitum, nullus enim habitus malus | |
| 3237 est infusus, sed acquisitus. Sed originale peccatum non praecedit | |
| 3238 aliquis actus. Ergo originale peccatum non est habitus.</p> | |
| 3239 <p title="I-II q. 82 a. 1 s. c."><a name="37078"><span class= | |
| 3240 "ref">[37078] Iª-IIae q. 82 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3241 est quod Augustinus dicit, in libro de Baptismo puerorum, quod | |
| 3242 secundum peccatum originale parvuli sunt concupiscibiles, etsi non | |
| 3243 sint actu concupiscentes. Sed habilitas dicitur secundum aliquem | |
| 3244 habitum. Ergo peccatum originale est habitus.</p> | |
| 3245 <p title="I-II q. 82 a. 1 co."><a name="37079"><span class= | |
| 3246 "ref">[37079] Iª-IIae q. 82 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3247 dicendum quod, sicut supra dictum est, duplex est habitus. Unus | |
| 3248 quidem quo inclinatur potentia ad agendum, sicut scientiae et | |
| 3249 virtutes habitus dicuntur. Et hoc modo peccatum originale non est | |
| 3250 habitus. Alio modo dicitur habitus dispositio alicuius naturae ex | |
| 3251 multis compositae, secundum quam bene se habet vel male ad aliquid, | |
| 3252 et praecipue cum talis dispositio versa fuerit quasi in naturam, ut | |
| 3253 patet de aegritudine et sanitate. Et hoc modo peccatum originale | |
| 3254 est habitus. Est enim quaedam inordinata dispositio proveniens ex | |
| 3255 dissolutione illius harmoniae in qua consistebat ratio originalis | |
| 3256 iustitiae, sicut etiam aegritudo corporalis est quaedam inordinata | |
| 3257 dispositio corporis, secundum quam solvitur aequalitas in qua | |
| 3258 consistit ratio sanitatis. Unde peccatum originale languor naturae | |
| 3259 dicitur.</p> | |
| 3260 <p title="I-II q. 82 a. 1 ad 1"><a name="37080"><span class= | |
| 3261 "ref">[37080] Iª-IIae q. 82 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3262 ergo dicendum quod, sicut aegritudo corporalis habet aliquid de | |
| 3263 privatione, inquantum tollitur aequalitas sanitatis; et aliquid | |
| 3264 habet positive, scilicet ipsos humores inordinate dispositos, ita | |
| 3265 etiam peccatum originale habet privationem originalis iustitiae, et | |
| 3266 cum hoc inordinatam dispositionem partium animae. Unde non est | |
| 3267 privatio pura, sed est quidam habitus corruptus.</p> | |
| 3268 <p title="I-II q. 82 a. 1 ad 2"><a name="37081"><span class= | |
| 3269 "ref">[37081] Iª-IIae q. 82 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3270 dicendum quod actuale peccatum est inordinatio quaedam actus, | |
| 3271 originale vero, cum sit peccatum naturae, est quaedam inordinata | |
| 3272 dispositio ipsius naturae, quae habet rationem culpae inquantum | |
| 3273 derivatur ex primo parente, ut dictum est. Huiusmodi autem | |
| 3274 dispositio naturae inordinata habet rationem habitus, sed | |
| 3275 inordinata dispositio actus non habet rationem habitus. Et propter | |
| 3276 hoc, peccatum originale potest esse habitus, non autem peccatum | |
| 3277 actuale.</p> | |
| 3278 <p title="I-II q. 82 a. 1 ad 3"><a name="37082"><span class= | |
| 3279 "ref">[37082] Iª-IIae q. 82 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3280 dicendum quod obiectio illa procedit de habitu quo potentia | |
| 3281 inclinatur in actum, talis autem habitus non est peccatum | |
| 3282 originale. Quamvis etiam ex peccato originali sequatur aliqua | |
| 3283 inclinatio in actum inordinatum, non directe, sed indirecte, | |
| 3284 scilicet per remotionem prohibentis, idest originalis iustitiae, | |
| 3285 quae prohibebat inordinatos motus, sicut etiam ex aegritudine | |
| 3286 corporali indirecte sequitur inclinatio ad motus corporales | |
| 3287 inordinatos. Nec debet dici quod peccatum originale sit habitus | |
| 3288 infusus; aut acquisitus per actum nisi primi parentis, non autem | |
| 3289 huius personae; sed per vitiatam originem innatus.</p> | |
| 3290 <br /> | |
| 3291 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3292 <p title="I-II q. 82 a. 2 arg. 1"><a name="37083"><span class= | |
| 3293 "ref">[37083] Iª-IIae q. 82 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3294 sic proceditur. Videtur quod in uno homine sint multa originalia | |
| 3295 peccata. Dicitur enim in Psalmo l, <i>ecce enim in iniquitatibus | |
| 3296 conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea</i>. Sed | |
| 3297 peccatum in quo homo concipitur, est originale. Ergo plura peccata | |
| 3298 originalia sunt in uno homine.</p> | |
| 3299 <p title="I-II q. 82 a. 2 arg. 2"><a name="37084"><span class= | |
| 3300 "ref">[37084] Iª-IIae q. 82 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3301 unus et idem habitus non inclinat ad contraria, habitus enim | |
| 3302 inclinat per modum naturae, quae tendit in unum. Sed peccatum | |
| 3303 originale, etiam in uno homine, inclinat ad diversa peccata et | |
| 3304 contraria. Ergo peccatum originale non est unus habitus, sed | |
| 3305 plures.</p> | |
| 3306 <p title="I-II q. 82 a. 2 arg. 3"><a name="37085"><span class= | |
| 3307 "ref">[37085] Iª-IIae q. 82 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3308 peccatum originale inficit omnes animae partes. Sed diversae partes | |
| 3309 animae sunt diversa subiecta peccati, ut ex praemissis patet. Cum | |
| 3310 igitur unum peccatum non possit esse in diversis subiectis, videtur | |
| 3311 quod peccatum originale non sit unum, sed multa.</p> | |
| 3312 <p title="I-II q. 82 a. 2 s. c."><a name="37086"><span class= | |
| 3313 "ref">[37086] Iª-IIae q. 82 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3314 est quod dicitur Ioan. I, <i>ecce agnus Dei, ecce qui tollit | |
| 3315 peccatum mundi</i>. Quod singulariter dicitur, quia peccatum mundi, | |
| 3316 quod est peccatum originale, est unum; ut Glossa ibidem | |
| 3317 exponit.</p> | |
| 3318 <p title="I-II q. 82 a. 2 co."><a name="37087"><span class= | |
| 3319 "ref">[37087] Iª-IIae q. 82 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3320 dicendum quod in uno homine est unum peccatum originale. Cuius | |
| 3321 ratio dupliciter accipi potest. Uno modo, ex parte causae peccati | |
| 3322 originalis. Dictum est enim supra quod solum primum peccatum primi | |
| 3323 parentis in posteros traducitur. Unde peccatum originale in uno | |
| 3324 homine est unum numero; et in omnibus hominibus est unum | |
| 3325 proportione, in respectu scilicet ad primum principium. Alio modo | |
| 3326 potest accipi ratio eius ex ipsa essentia originalis peccati. In | |
| 3327 omni enim inordinata dispositione unitas speciei consideratur ex | |
| 3328 parte causae; unitas autem secundum numerum, ex parte subiecti. | |
| 3329 Sicut patet in aegritudine corporali, sunt enim diversae | |
| 3330 aegritudines specie quae ex diversis causis procedunt, puta ex | |
| 3331 superabundantia calidi vel frigidi, vel ex laesione pulmonis vel | |
| 3332 hepatis; una autem aegritudo secundum speciem, in uno homine non | |
| 3333 est nisi una numero. Causa autem huius corruptae dispositionis quae | |
| 3334 dicitur originale peccatum, est una tantum, scilicet privatio | |
| 3335 originalis iustitiae, per quam sublata est subiectio humanae mentis | |
| 3336 ad Deum. Et ideo peccatum originale est unum specie. Et in uno | |
| 3337 homine non potest esse nisi unum numero, in diversis autem | |
| 3338 hominibus est unum specie et proportione, diversum autem | |
| 3339 numero.</p> | |
| 3340 <p title="I-II q. 82 a. 2 ad 1"><a name="37088"><span class= | |
| 3341 "ref">[37088] Iª-IIae q. 82 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3342 ergo dicendum quod pluraliter dicitur in peccatis, secundum illum | |
| 3343 morem divinae Scripturae quo frequenter ponitur pluralis numerus | |
| 3344 pro singulari, sicut Matth. II, <i>defuncti sunt qui quaerebant | |
| 3345 animam pueri</i>. Vel quia in peccato originali virtualiter | |
| 3346 praeexistunt omnia peccata actualia, sicut in quodam principio, | |
| 3347 unde est multiplex virtute. Vel quia in peccato primi parentis quod | |
| 3348 per originem traducitur, fuerunt plures deformitates, scilicet | |
| 3349 superbiae, inobedientiae, gulae, et alia huiusmodi. Vel quia multae | |
| 3350 partes animae inficiuntur per peccatum originale.</p> | |
| 3351 <p title="I-II q. 82 a. 2 ad 2"><a name="37089"><span class= | |
| 3352 "ref">[37089] Iª-IIae q. 82 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3353 dicendum quod unus habitus non potest inclinare per se et directe, | |
| 3354 idest per propriam formam, ad contraria. Sed indirecte et per | |
| 3355 accidens, scilicet per remotionem prohibentis, nihil prohibet, | |
| 3356 sicut, soluta harmonia corporis mixti, elementa tendunt in loca | |
| 3357 contraria. Et similiter, soluta harmonia originalis iustitiae, | |
| 3358 diversae animae potentiae in diversa feruntur.</p> | |
| 3359 <p title="I-II q. 82 a. 2 ad 3"><a name="37090"><span class= | |
| 3360 "ref">[37090] Iª-IIae q. 82 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3361 dicendum quod peccatum originale inficit diversas partes animae, | |
| 3362 secundum quod sunt partes unius totius, sicut et iustitia | |
| 3363 originalis continebat omnes animae partes in unum. Et ideo est unum | |
| 3364 tantum peccatum originale. Sicut etiam est una febris in uno | |
| 3365 homine, quamvis diversae partes corporis graventur.</p> | |
| 3366 <br /> | |
| 3367 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3368 <p title="I-II q. 82 a. 3 arg. 1"><a name="37091"><span class= | |
| 3369 "ref">[37091] Iª-IIae q. 82 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3370 sic proceditur. Videtur quod peccatum originale non sit | |
| 3371 concupiscentia. Omne enim peccatum est contra naturam, ut dicit | |
| 3372 Damascenus, in II libro. Sed concupiscentia est secundum naturam, | |
| 3373 est enim proprius actus virtutis concupiscibilis, quae est potentia | |
| 3374 naturalis. Ergo concupiscentia non est peccatum originale.</p> | |
| 3375 <p title="I-II q. 82 a. 3 arg. 2"><a name="37092"><span class= | |
| 3376 "ref">[37092] Iª-IIae q. 82 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3377 per peccatum originale sunt in nobis passiones peccatorum; ut patet | |
| 3378 per apostolum, Rom. VII. Sed multae aliae sunt passiones praeter | |
| 3379 concupiscentiam, ut supra habitum est. Ergo peccatum originale non | |
| 3380 magis est concupiscentia quam aliqua alia passio.</p> | |
| 3381 <p title="I-II q. 82 a. 3 arg. 3"><a name="37093"><span class= | |
| 3382 "ref">[37093] Iª-IIae q. 82 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3383 per peccatum originale deordinantur omnes animae partes, ut dictum | |
| 3384 est. Sed intellectus est suprema inter animae partes; ut patet per | |
| 3385 philosophum, in X Ethic. Ergo peccatum originale magis est | |
| 3386 ignorantia quam concupiscentia.</p> | |
| 3387 <p title="I-II q. 82 a. 3 s. c."><a name="37094"><span class= | |
| 3388 "ref">[37094] Iª-IIae q. 82 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3389 est quod Augustinus dicit, in libro Retract., <i>concupiscentia est | |
| 3390 reatus originalis peccati</i>.</p> | |
| 3391 <p title="I-II q. 82 a. 3 co."><a name="37095"><span class= | |
| 3392 "ref">[37095] Iª-IIae q. 82 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3393 dicendum quod unumquodque habet speciem a sua forma. Dictum est | |
| 3394 autem supra quod species peccati originalis sumitur ex sua causa. | |
| 3395 Unde oportet quod id quod est formale in originali peccato, | |
| 3396 accipiatur ex parte causae peccati originalis. Oppositorum autem | |
| 3397 oppositae sunt causae. Est igitur attendenda causa originalis | |
| 3398 peccati ex causa originalis iustitiae, quae ei opponitur. Tota | |
| 3399 autem ordinatio originalis iustitiae ex hoc est, quod voluntas | |
| 3400 hominis erat Deo subiecta. Quae quidem subiectio primo et | |
| 3401 principaliter erat per voluntatem, cuius est movere omnes alias | |
| 3402 partes in finem, ut supra dictum est. Unde ex aversione voluntatis | |
| 3403 a Deo, consecuta est inordinatio in omnibus aliis animae viribus. | |
| 3404 Sic ergo privatio originalis iustitiae, per quam voluntas | |
| 3405 subdebatur Deo, est formale in peccato originali, omnis autem alia | |
| 3406 inordinatio virium animae se habet in peccato originali sicut | |
| 3407 quiddam materiale. Inordinatio autem aliarum virium animae | |
| 3408 praecipue in hoc attenditur, quod inordinate convertuntur ad bonum | |
| 3409 commutabile, quae quidem inordinatio communi nomine potest dici | |
| 3410 concupiscentia. Et ita peccatum originale materialiter quidem est | |
| 3411 concupiscentia; formaliter vero, defectus originalis iustitiae.</p> | |
| 3412 <p title="I-II q. 82 a. 3 ad 1"><a name="37096"><span class= | |
| 3413 "ref">[37096] Iª-IIae q. 82 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3414 ergo dicendum quod, quia in homine concupiscibilis naturaliter | |
| 3415 regitur ratione, intantum concupiscere est homini naturale, | |
| 3416 inquantum est secundum rationis ordinem, concupiscentia autem quae | |
| 3417 transcendit limites rationis, est homini contra naturam. Et talis | |
| 3418 est concupiscentia originalis peccati.</p> | |
| 3419 <p title="I-II q. 82 a. 3 ad 2"><a name="37097"><span class= | |
| 3420 "ref">[37097] Iª-IIae q. 82 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3421 dicendum quod, sicut supra dictum est, omnes passiones irascibilis | |
| 3422 ad passiones concupiscibilis reducuntur, sicut ad principaliores. | |
| 3423 Inter quas concupiscentia vehementius movet, et magis sentitur, ut | |
| 3424 supra habitum est. Et ideo concupiscentiae attribuitur, tanquam | |
| 3425 principaliori, et in qua quodammodo omnes aliae passiones | |
| 3426 includuntur.</p> | |
| 3427 <p title="I-II q. 82 a. 3 ad 3"><a name="37098"><span class= | |
| 3428 "ref">[37098] Iª-IIae q. 82 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3429 dicendum quod, sicut in bonis intellectus et ratio principalitatem | |
| 3430 habent, ita e converso in malis inferior pars animae principalior | |
| 3431 invenitur, quae obnubilat et trahit rationem, ut supra dictum est. | |
| 3432 Et propter hoc peccatum originale magis dicitur esse concupiscentia | |
| 3433 quam ignorantia, licet etiam ignorantia inter defectus materiales | |
| 3434 peccati originalis contineatur.</p> | |
| 3435 <br /> | |
| 3436 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3437 <p title="I-II q. 82 a. 4 arg. 1"><a name="37099"><span class= | |
| 3438 "ref">[37099] Iª-IIae q. 82 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3439 sic proceditur. Videtur quod peccatum originale non sit aequaliter | |
| 3440 in omnibus. Est enim peccatum originale concupiscentia inordinata, | |
| 3441 ut dictum est. Sed non omnes aequaliter sunt proni ad | |
| 3442 concupiscendum. Ergo peccatum originale non est aequaliter in | |
| 3443 omnibus.</p> | |
| 3444 <p title="I-II q. 82 a. 4 arg. 2"><a name="37100"><span class= | |
| 3445 "ref">[37100] Iª-IIae q. 82 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3446 peccatum originale est quaedam inordinata dispositio animae, sicut | |
| 3447 aegritudo est quaedam inordinata dispositio corporis. Sed aegritudo | |
| 3448 recipit magis et minus. Ergo peccatum originale recipit magis et | |
| 3449 minus.</p> | |
| 3450 <p title="I-II q. 82 a. 4 arg. 3"><a name="37101"><span class= | |
| 3451 "ref">[37101] Iª-IIae q. 82 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3452 Augustinus dicit, in libro de Nupt. et Concupisc., quod <i>libido | |
| 3453 transmittit originale peccatum in prolem</i>. Sed contingit esse | |
| 3454 maiorem libidinem unius in actu generationis, quam alterius. Ergo | |
| 3455 peccatum originale potest esse maius in uno quam in alio.</p> | |
| 3456 <p title="I-II q. 82 a. 4 s. c."><a name="37102"><span class= | |
| 3457 "ref">[37102] Iª-IIae q. 82 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3458 est quia peccatum originale est peccatum naturae, ut dictum est. | |
| 3459 Sed natura aequaliter est in omnibus. Ergo et peccatum | |
| 3460 originale.</p> | |
| 3461 <p title="I-II q. 82 a. 4 co."><a name="37103"><span class= | |
| 3462 "ref">[37103] Iª-IIae q. 82 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3463 dicendum quod in originali peccato sunt duo, quorum unum est | |
| 3464 defectus originalis iustitiae; aliud autem est relatio huius | |
| 3465 defectus ad peccatum primi parentis, a quo per vitiatam originem | |
| 3466 deducitur. Quantum autem ad primum, peccatum originale non recipit | |
| 3467 magis et minus, quia totum donum originalis iustitiae est sublatum; | |
| 3468 privationes autem totaliter aliquid privantes, ut mors et tenebrae, | |
| 3469 non recipiunt magis et minus, sicut supra dictum est. Similiter | |
| 3470 etiam nec quantum ad secundum, aequaliter enim omnes relationem | |
| 3471 habent ad primum principium vitiatae originis, ex quo peccatum | |
| 3472 originale recipit rationem culpae; relationes enim non recipiunt | |
| 3473 magis et minus. Unde manifestum est quod peccatum originale non | |
| 3474 potest esse magis in uno quam in alio.</p> | |
| 3475 <p title="I-II q. 82 a. 4 ad 1"><a name="37104"><span class= | |
| 3476 "ref">[37104] Iª-IIae q. 82 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3477 ergo dicendum quod, soluto vinculo originalis iustitiae, sub quo | |
| 3478 quodam ordine omnes vires animae continebantur, unaquaeque vis | |
| 3479 animae tendit in suum proprium motum; et tanto vehementius, quanto | |
| 3480 fuerit fortior. Contingit autem vires aliquas animae esse fortiores | |
| 3481 in uno quam in alio, propter diversas corporis complexiones. Quod | |
| 3482 ergo unus homo sit pronior ad concupiscendum quam alter, non est | |
| 3483 ratione peccati originalis, cum in omnibus aequaliter solvatur | |
| 3484 vinculum originalis iustitiae, et aequaliter in omnibus partes | |
| 3485 inferiores animae sibi relinquantur, sed accidit hoc ex diversa | |
| 3486 dispositione potentiarum, sicut dictum est.</p> | |
| 3487 <p title="I-II q. 82 a. 4 ad 2"><a name="37105"><span class= | |
| 3488 "ref">[37105] Iª-IIae q. 82 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3489 dicendum quod aegritudo corporalis non habet in omnibus aequalem | |
| 3490 causam, etiam si sit eiusdem speciei, puta, si sit febris ex | |
| 3491 cholera putrefacta, potest esse maior vel minor putrefactio, et | |
| 3492 propinquior vel remotior a principio vitae. Sed causa originalis | |
| 3493 peccati in omnibus est aequalis. Unde non est simile.</p> | |
| 3494 <p title="I-II q. 82 a. 4 ad 3"><a name="37106"><span class= | |
| 3495 "ref">[37106] Iª-IIae q. 82 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3496 dicendum quod libido quae transmittit peccatum originale in prolem, | |
| 3497 non est libido actualis, quia dato quod virtute divina concederetur | |
| 3498 alicui quod nullam inordinatam libidinem in actu generationis | |
| 3499 sentiret, adhuc transmitteret in prolem originale peccatum. Sed | |
| 3500 libido illa est intelligenda habitualiter, secundum quod appetitus | |
| 3501 sensitivus non continetur sub ratione vinculo originalis iustitiae. | |
| 3502 Et talis libido in omnibus est aequalis.</p> | |
| 3503 <br /> | |
| 3504 <div class="D">Quaestio 83</div> | |
| 3505 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3506 <p title="I-II q. 83 pr."><a name="37107"><span class="ref">[37107] | |
| 3507 Iª-IIae q. 83 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3508 subiecto originalis peccati. Et circa hoc quaeruntur quatuor. | |
| 3509 Primo, utrum subiectum originalis peccati per prius sit caro vel | |
| 3510 anima. Secundo, si anima, utrum per essentiam aut per potentias | |
| 3511 suas. Tertio, utrum voluntas per prius sit subiectum peccati | |
| 3512 originalis quam aliae potentiae. Quarto, utrum aliquae potentiae | |
| 3513 animae sint specialiter infectae, scilicet generativa, vis | |
| 3514 concupiscibilis et sensus tactus.</p> | |
| 3515 <br /> | |
| 3516 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3517 <p title="I-II q. 83 a. 1 arg. 1"><a name="37108"><span class= | |
| 3518 "ref">[37108] Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 3519 sic proceditur. Videtur quod peccatum originale magis sit in carne | |
| 3520 quam in anima. Repugnantia enim carnis ad mentem ex corruptione | |
| 3521 originalis peccati procedit. Sed radix huius repugnantiae in carne | |
| 3522 consistit, dicit enim apostolus ad Rom. VII, <i>video aliam legem | |
| 3523 in membris meis, repugnantem legi mentis meae</i>. Ergo originale | |
| 3524 peccatum in carne principaliter consistit.</p> | |
| 3525 <p title="I-II q. 83 a. 1 arg. 2"><a name="37109"><span class= | |
| 3526 "ref">[37109] Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3527 unumquodque potius est in causa quam in effectu, sicut calor magis | |
| 3528 est in igne calefaciente quam in aqua calefacta. Sed anima | |
| 3529 inficitur infectione originalis peccati per semen carnale. Ergo | |
| 3530 peccatum originale magis est in carne quam in anima.</p> | |
| 3531 <p title="I-II q. 83 a. 1 arg. 3"><a name="37110"><span class= | |
| 3532 "ref">[37110] Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3533 peccatum originale ex primo parente contrahimus, prout in eo fuimus | |
| 3534 secundum rationem seminalem. Sic autem non fuit ibi anima, sed sola | |
| 3535 caro. Ergo originale peccatum non est in anima, sed in carne.</p> | |
| 3536 <p title="I-II q. 83 a. 1 arg. 4"><a name="37111"><span class= | |
| 3537 "ref">[37111] Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3538 anima rationalis creata a Deo corpori infunditur. Si igitur anima | |
| 3539 per peccatum originale inficeretur, consequens esset quod ex sua | |
| 3540 creatione vel infusione inquinaretur. Et sic Deus esset causa | |
| 3541 peccati, qui est auctor creationis et infusionis.</p> | |
| 3542 <p title="I-II q. 83 a. 1 arg. 5"><a name="37112"><span class= | |
| 3543 "ref">[37112] Iª-IIae q. 83 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 3544 nullus sapiens liquorem pretiosum vasi infunderet ex quo sciret | |
| 3545 ipsum liquorem infici. Sed anima rationalis est pretiosior omni | |
| 3546 liquore. Si ergo anima ex corporis unione infici posset infectione | |
| 3547 originalis culpae, Deus, qui ipsa sapientia est, nunquam animam | |
| 3548 tali corpori infunderet. Infundit autem. Non ergo inquinatur ex | |
| 3549 carne. Sic igitur peccatum originale non est in anima, sed in | |
| 3550 carne.</p> | |
| 3551 <p title="I-II q. 83 a. 1 s. c."><a name="37113"><span class= | |
| 3552 "ref">[37113] Iª-IIae q. 83 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3553 est quod idem est subiectum virtutis et vitii sive peccati, quod | |
| 3554 contrariatur virtuti. Sed caro non potest esse subiectum virtutis, | |
| 3555 dicit enim apostolus, ad Rom. VII, <i>scio quod non habitat in me, | |
| 3556 hoc est in carne mea, bonum</i>. Ergo caro non potest esse | |
| 3557 subiectum originalis peccati, sed solum anima.</p> | |
| 3558 <p title="I-II q. 83 a. 1 co."><a name="37114"><span class= | |
| 3559 "ref">[37114] Iª-IIae q. 83 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3560 dicendum quod aliquid potest esse in aliquo dupliciter, uno modo, | |
| 3561 sicut in causa, vel principali vel instrumentali; alio modo, sicut | |
| 3562 in subiecto. Peccatum ergo originale omnium hominum fuit quidem in | |
| 3563 ipso Adam sicut in prima causa principali; secundum illud apostoli, | |
| 3564 Rom. V, <i>in quo omnes peccaverunt</i>. In semine autem corporali | |
| 3565 est peccatum originale sicut in causa instrumentali, eo quod per | |
| 3566 virtutem activam seminis traducitur peccatum originale in prolem, | |
| 3567 simul cum natura humana. Sed sicut in subiecto, peccatum originale | |
| 3568 nullo modo potest esse in carne, sed solum in anima. Cuius ratio | |
| 3569 est quia, sicut supra dictum est, hoc modo ex voluntate primi | |
| 3570 parentis peccatum originale traducitur in posteros per quandam | |
| 3571 generativam motionem, sicut a voluntate alicuius hominis derivatur | |
| 3572 peccatum actuale ad alias partes eius. In qua quidem derivatione | |
| 3573 hoc potest attendi, quod quidquid provenit ex motione voluntatis | |
| 3574 peccati ad quamcumque partem hominis quae quocumque modo potest | |
| 3575 esse particeps peccati, vel per modum subiecti vel per modum | |
| 3576 instrumenti, habet rationem culpae, sicut ex voluntate gulae | |
| 3577 provenit concupiscentia cibi ad concupiscibilem, et sumptio cibi ad | |
| 3578 manus et os, quae inquantum moventur a voluntate ad peccatum, sunt | |
| 3579 instrumenta peccati. Quod vero ulterius derivatur ad vim nutritivam | |
| 3580 et ad interiora membra, quae non sunt nata moveri a voluntate, non | |
| 3581 habet rationem culpae. Sic igitur, cum anima possit esse subiectum | |
| 3582 culpae, caro autem de se non habeat quod sit subiectum culpae; | |
| 3583 quidquid provenit de corruptione primi peccati ad animam, habet | |
| 3584 rationem culpae; quod autem provenit ad carnem, non habet rationem | |
| 3585 culpae, sed poenae. Sic igitur anima est subiectum peccati | |
| 3586 originalis, non autem caro.</p> | |
| 3587 <p title="I-II q. 83 a. 1 ad 1"><a name="37115"><span class= | |
| 3588 "ref">[37115] Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3589 ergo dicendum quod, sicut Augustinus dicit in libro Retract., | |
| 3590 apostolus loquitur ibi de homine iam redempto, qui liberatus est a | |
| 3591 culpa, sed subiacet poenae, ratione cuius peccatum dicitur habitare | |
| 3592 in carne. Unde ex hoc non sequitur quod caro sit subiectum culpae, | |
| 3593 sed solum poenae.</p> | |
| 3594 <p title="I-II q. 83 a. 1 ad 2"><a name="37116"><span class= | |
| 3595 "ref">[37116] Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3596 dicendum quod peccatum originale causatur ex semine sicut ex causa | |
| 3597 instrumentali. Non autem oportet quod aliquid sit principalius in | |
| 3598 causa instrumentali quam in effectu, sed solum in causa principali. | |
| 3599 Et hoc modo peccatum originale potiori modo fuit in Adam, in quo | |
| 3600 fuit secundum rationem actualis peccati.</p> | |
| 3601 <p title="I-II q. 83 a. 1 ad 3"><a name="37117"><span class= | |
| 3602 "ref">[37117] Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3603 dicendum quod anima huius hominis non fuit secundum seminalem | |
| 3604 rationem in Adam peccante sicut in principio effectivo, sed sicut | |
| 3605 in principio dispositivo, eo quod semen corporale, quod ex Adam | |
| 3606 traducitur, sua virtute non efficit animam rationalem, sed ad eam | |
| 3607 disponit.</p> | |
| 3608 <p title="I-II q. 83 a. 1 ad 4"><a name="37118"><span class= | |
| 3609 "ref">[37118] Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3610 dicendum quod infectio originalis peccati nullo modo causatur a | |
| 3611 Deo, sed ex solo peccato primi parentis per carnalem generationem. | |
| 3612 Et ideo, cum creatio importet respectum animae ad solum Deum, non | |
| 3613 potest dici quod anima ex sua creatione inquinetur. Sed infusio | |
| 3614 importat respectum et ad Deum infundentem, et ad carnem cui | |
| 3615 infunditur anima. Et ideo, habito respectu ad Deum infundentem, non | |
| 3616 potest dici quod anima per infusionem maculetur; sed solum habito | |
| 3617 respectu ad corpus cui infunditur.</p> | |
| 3618 <p title="I-II q. 83 a. 1 ad 5"><a name="37119"><span class= | |
| 3619 "ref">[37119] Iª-IIae q. 83 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3620 dicendum quod bonum commune praefertur bono singulari. Unde Deus, | |
| 3621 secundum suam sapientiam, non praetermittit universalem ordinem | |
| 3622 rerum, qui est ut tali corpori talis anima infundatur, ut vitetur | |
| 3623 singularis infectio huius animae, praesertim cum natura animae hoc | |
| 3624 habeat, ut esse non incipiat nisi in corpore, ut in primo habitum | |
| 3625 est. Melius est autem ei sic esse secundum naturam, quam nullo modo | |
| 3626 esse, praesertim cum possit per gratiam damnationem evadere.</p> | |
| 3627 <br /> | |
| 3628 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3629 <p title="I-II q. 83 a. 2 arg. 1"><a name="37120"><span class= | |
| 3630 "ref">[37120] Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3631 sic proceditur. Videtur quod peccatum originale non sit per prius | |
| 3632 in essentia animae quam in potentiis. Anima enim nata est esse | |
| 3633 subiectum peccati, quantum ad id quod potest a voluntate moveri. | |
| 3634 Sed anima non movetur a voluntate secundum suam essentiam, sed | |
| 3635 solum secundum potentias. Ergo peccatum originale non est in anima | |
| 3636 secundum suam essentiam, sed solum secundum potentias.</p> | |
| 3637 <p title="I-II q. 83 a. 2 arg. 2"><a name="37121"><span class= | |
| 3638 "ref">[37121] Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3639 peccatum originale opponitur originali iustitiae. Sed originalis | |
| 3640 iustitia erat in aliqua potentia animae, quae est subiectum | |
| 3641 virtutis. Ergo et peccatum originale est magis in potentia animae | |
| 3642 quam in eius essentia.</p> | |
| 3643 <p title="I-II q. 83 a. 2 arg. 3"><a name="37122"><span class= | |
| 3644 "ref">[37122] Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3645 sicut a carne peccatum originale derivatur ad animam, ita ab | |
| 3646 essentia animae derivatur ad potentias. Sed peccatum originale | |
| 3647 magis est in anima quam in carne. Ergo etiam magis est in potentiis | |
| 3648 animae quam in essentia.</p> | |
| 3649 <p title="I-II q. 83 a. 2 arg. 4"><a name="37123"><span class= | |
| 3650 "ref">[37123] Iª-IIae q. 83 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3651 peccatum originale dicitur esse concupiscentia, ut dictum est. Sed | |
| 3652 concupiscentia est in potentiis animae. Ergo et peccatum | |
| 3653 originale.</p> | |
| 3654 <p title="I-II q. 83 a. 2 s. c."><a name="37124"><span class= | |
| 3655 "ref">[37124] Iª-IIae q. 83 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3656 est quod peccatum originale dicitur esse peccatum naturale, ut | |
| 3657 supra dictum est. Anima autem est forma et natura corporis secundum | |
| 3658 essentiam suam, et non secundum potentias, ut in primo habitum est. | |
| 3659 Ergo anima est subiectum originalis peccati principaliter secundum | |
| 3660 suam essentiam.</p> | |
| 3661 <p title="I-II q. 83 a. 2 co."><a name="37125"><span class= | |
| 3662 "ref">[37125] Iª-IIae q. 83 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3663 dicendum quod illud animae est principaliter subiectum alicuius | |
| 3664 peccati, ad quod primo pertinet causa motiva illius peccati, sicut | |
| 3665 si causa motiva ad peccandum sit delectatio sensus, quae pertinet | |
| 3666 ad vim concupiscibilem sicut obiectum proprium eius, sequitur quod | |
| 3667 vis concupiscibilis sit proprium subiectum illius peccati. | |
| 3668 Manifestum est autem quod peccatum originale causatur per originem. | |
| 3669 Unde illud animae quod primo attingitur ab origine hominis, est | |
| 3670 primum subiectum originalis peccati. Attingit autem origo animam ut | |
| 3671 terminum generationis, secundum quod est forma corporis; quod | |
| 3672 quidem convenit ei secundum essentiam propriam, ut in primo habitum | |
| 3673 est. Unde anima secundum essentiam est primum subiectum originalis | |
| 3674 peccati.</p> | |
| 3675 <p title="I-II q. 83 a. 2 ad 1"><a name="37126"><span class= | |
| 3676 "ref">[37126] Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3677 ergo dicendum quod, sicut motio voluntatis alicuius propriae | |
| 3678 pervenit ad potentias animae, non autem ad animae essentiam; ita | |
| 3679 motio voluntatis primi generantis, per viam generationis, pervenit | |
| 3680 primo ad animae essentiam, ut dictum est.</p> | |
| 3681 <p title="I-II q. 83 a. 2 ad 2"><a name="37127"><span class= | |
| 3682 "ref">[37127] Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3683 dicendum quod etiam originalis iustitia pertinebat primordialiter | |
| 3684 ad essentiam animae, erat enim donum divinitus datum humanae | |
| 3685 naturae, quam per prius respicit essentia animae quam potentiae. | |
| 3686 Potentiae enim magis videntur pertinere ad personam, inquantum sunt | |
| 3687 principia personalium actuum. Unde sunt propria subiecta peccatorum | |
| 3688 actualium, quae sunt peccata personalia.</p> | |
| 3689 <p title="I-II q. 83 a. 2 ad 3"><a name="37128"><span class= | |
| 3690 "ref">[37128] Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3691 dicendum quod corpus comparatur ad animam sicut materia ad formam, | |
| 3692 quae etsi sit posterior ordine generationis, est tamen prior ordine | |
| 3693 perfectionis et naturae. Essentia autem animae comparatur ad | |
| 3694 potentias sicut subiecta ad accidentia propria, quae sunt | |
| 3695 posteriora subiecto et ordine generationis et etiam perfectionis. | |
| 3696 Unde non est similis ratio.</p> | |
| 3697 <p title="I-II q. 83 a. 2 ad 4"><a name="37129"><span class= | |
| 3698 "ref">[37129] Iª-IIae q. 83 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3699 dicendum quod concupiscentia se habet materialiter et ex | |
| 3700 consequenti in peccato originali, ut supra dictum est.</p> | |
| 3701 <br /> | |
| 3702 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3703 <p title="I-II q. 83 a. 3 arg. 1"><a name="37130"><span class= | |
| 3704 "ref">[37130] Iª-IIae q. 83 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3705 sic proceditur. Videtur quod peccatum originale non per prius | |
| 3706 inficiat voluntatem quam alias potentias. Omne enim peccatum | |
| 3707 principaliter pertinet ad potentiam per cuius actum causatur. Sed | |
| 3708 peccatum originale causatur per actum generativae potentiae. Ergo | |
| 3709 inter ceteras potentias animae, videtur magis pertinere ad | |
| 3710 generativam potentiam.</p> | |
| 3711 <p title="I-II q. 83 a. 3 arg. 2"><a name="37131"><span class= | |
| 3712 "ref">[37131] Iª-IIae q. 83 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3713 peccatum originale per semen carnale traducitur. Sed aliae vires | |
| 3714 animae propinquiores sunt carni quam voluntas, sicut patet de | |
| 3715 omnibus sensitivis, quae utuntur organo corporali. Ergo in eis | |
| 3716 magis est peccatum originale quam in voluntate.</p> | |
| 3717 <p title="I-II q. 83 a. 3 arg. 3"><a name="37132"><span class= | |
| 3718 "ref">[37132] Iª-IIae q. 83 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3719 intellectus est prior voluntate, non enim est voluntas nisi de bono | |
| 3720 intellecto. Si ergo peccatum originale inficit omnes potentias | |
| 3721 animae, videtur quod per prius inficiat intellectum, tanquam | |
| 3722 priorem.</p> | |
| 3723 <p title="I-II q. 83 a. 3 s. c."><a name="37133"><span class= | |
| 3724 "ref">[37133] Iª-IIae q. 83 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3725 est quod iustitia originalis per prius respicit voluntatem, est | |
| 3726 enim rectitudo voluntatis, ut Anselmus dicit, in libro de conceptu | |
| 3727 virginali. Ergo et peccatum originale, quod ei opponitur, per prius | |
| 3728 respicit voluntatem.</p> | |
| 3729 <p title="I-II q. 83 a. 3 co."><a name="37134"><span class= | |
| 3730 "ref">[37134] Iª-IIae q. 83 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3731 dicendum quod in infectione peccati originalis duo est considerare. | |
| 3732 Primo quidem, inhaerentiam eius ad subiectum, et secundum hoc primo | |
| 3733 respicit essentiam animae, ut dictum est. Deinde oportet | |
| 3734 considerare inclinationem eius ad actum, et hoc modo respicit | |
| 3735 potentias animae. Oportet ergo quod illam per prius respiciat, quae | |
| 3736 primam inclinationem habet ad peccandum. Haec autem est voluntas, | |
| 3737 ut ex supradictis patet. Unde peccatum originale per prius respicit | |
| 3738 voluntatem.</p> | |
| 3739 <p title="I-II q. 83 a. 3 ad 1"><a name="37135"><span class= | |
| 3740 "ref">[37135] Iª-IIae q. 83 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3741 ergo dicendum quod peccatum originale non causatur in homine per | |
| 3742 potentiam generativam prolis, sed per actum potentiae generativae | |
| 3743 parentis. Unde non oportet quod sua potentia generativa sit primum | |
| 3744 subiectum originalis peccati.</p> | |
| 3745 <p title="I-II q. 83 a. 3 ad 2"><a name="37136"><span class= | |
| 3746 "ref">[37136] Iª-IIae q. 83 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3747 dicendum quod peccatum originale habet duplicem processum, unum | |
| 3748 quidem a carne ad animam; alium vero ab essentia animae ad | |
| 3749 potentias. Primus quidem processus est secundum ordinem | |
| 3750 generationis, secundus autem secundum ordinem perfectionis. Et ideo | |
| 3751 quamvis aliae potentiae, scilicet sensitivae, propinquiores sint | |
| 3752 carni; quia tamen voluntas est propinquior essentiae animae, | |
| 3753 tanquam superior potentia, primo pervenit ad ipsam infectio | |
| 3754 originalis peccati.</p> | |
| 3755 <p title="I-II q. 83 a. 3 ad 3"><a name="37137"><span class= | |
| 3756 "ref">[37137] Iª-IIae q. 83 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3757 dicendum quod intellectus quodam modo praecedit voluntatem, | |
| 3758 inquantum proponit ei suum obiectum. Alio vero modo voluntas | |
| 3759 praecedit intellectum, secundum ordinem motionis ad actum, quae | |
| 3760 quidem motio pertinet ad peccatum.</p> | |
| 3761 <br /> | |
| 3762 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3763 <p title="I-II q. 83 a. 4 arg. 1"><a name="37138"><span class= | |
| 3764 "ref">[37138] Iª-IIae q. 83 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 3765 sic proceditur. Videtur quod praedictae potentiae non sint magis | |
| 3766 infectae quam aliae. Infectio enim originalis peccati magis videtur | |
| 3767 pertinere ad illam animae partem quae prius potest esse subiectum | |
| 3768 peccati. Haec autem est rationalis pars, et praecipue voluntas. | |
| 3769 Ergo ipsa est magis infecta per peccatum originale.</p> | |
| 3770 <p title="I-II q. 83 a. 4 arg. 2"><a name="37139"><span class= | |
| 3771 "ref">[37139] Iª-IIae q. 83 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3772 nulla vis animae inficitur per culpam, nisi inquantum potest | |
| 3773 obedire rationi. Generativa autem non potest obedire, ut dicitur in | |
| 3774 I Ethic. Ergo generativa non est maxime infecta per originale | |
| 3775 peccatum.</p> | |
| 3776 <p title="I-II q. 83 a. 4 arg. 3"><a name="37140"><span class= | |
| 3777 "ref">[37140] Iª-IIae q. 83 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3778 visus inter alios sensus est spiritualior et propinquior rationi, | |
| 3779 inquantum plures differentias rerum ostendit, ut dicitur in I | |
| 3780 Metaphys. Sed infectio culpae primo est in ratione. Ergo visus | |
| 3781 magis est infectus quam tactus.</p> | |
| 3782 <p title="I-II q. 83 a. 4 s. c."><a name="37141"><span class= | |
| 3783 "ref">[37141] Iª-IIae q. 83 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3784 est quod Augustinus dicit, in XIV de Civ. Dei, quod infectio | |
| 3785 originalis culpae maxime apparet in motu genitalium membrorum, qui | |
| 3786 rationi non subditur. Sed illa membra deserviunt generativae | |
| 3787 virtuti in commixtione sexuum, in qua est delectatio secundum | |
| 3788 tactum, quae maxime concupiscentiam movet. Ergo infectio originalis | |
| 3789 peccati maxime pertinet ad ista tria, scilicet potentiam | |
| 3790 generativam, vim concupiscibilem et sensum tactus.</p> | |
| 3791 <p title="I-II q. 83 a. 4 co."><a name="37142"><span class= | |
| 3792 "ref">[37142] Iª-IIae q. 83 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3793 dicendum quod illa corruptio praecipue infectio nominari solet, | |
| 3794 quae nata est in aliud transferri, unde et morbi contagiosi, sicut | |
| 3795 lepra et scabies et huiusmodi, infectiones dicuntur. Corruptio | |
| 3796 autem originalis peccati traducitur per actum generationis, sicut | |
| 3797 supra dictum est. Unde potentiae quae ad huiusmodi actum | |
| 3798 concurrunt, maxime dicuntur esse infectae. Huiusmodi autem actus | |
| 3799 deservit generativae, inquantum ad generationem ordinatur, habet | |
| 3800 autem in se delectationem tactus, quae est maximum obiectum | |
| 3801 concupiscibilis. Et ideo, cum omnes partes animae dicantur esse | |
| 3802 corruptae per peccatum originale, specialiter tres praedictae | |
| 3803 dicuntur esse corruptae et infectae.</p> | |
| 3804 <p title="I-II q. 83 a. 4 ad 1"><a name="37143"><span class= | |
| 3805 "ref">[37143] Iª-IIae q. 83 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3806 ergo dicendum quod peccatum originale ex ea parte qua inclinat in | |
| 3807 peccata actualia, praecipue pertinet ad voluntatem, ut dictum est. | |
| 3808 Sed ex ea parte qua traducitur in prolem, pertinet propinque ad | |
| 3809 potentias praedictas, ad voluntatem autem remote.</p> | |
| 3810 <p title="I-II q. 83 a. 4 ad 2"><a name="37144"><span class= | |
| 3811 "ref">[37144] Iª-IIae q. 83 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3812 dicendum quod infectio actualis culpae non pertinet nisi ad | |
| 3813 potentias quae moventur a voluntate peccantis. Sed infectio | |
| 3814 originalis culpae non derivatur a voluntate eius qui ipsam | |
| 3815 contrahit, sed per originem naturae, cui deservit potentia | |
| 3816 generativa. Et ideo in ea est infectio originalis peccati.</p> | |
| 3817 <p title="I-II q. 83 a. 4 ad 3"><a name="37145"><span class= | |
| 3818 "ref">[37145] Iª-IIae q. 83 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3819 dicendum quod visus non pertinet ad actum generationis nisi | |
| 3820 secundum dispositionem remotam, prout scilicet per visum apparet | |
| 3821 species concupiscibilis. Sed delectatio perficitur in tactu. Et | |
| 3822 ideo talis infectio magis attribuitur tactui quam visui.</p> | |
| 3823 <br /> | |
| 3824 <div class="D">Quaestio 84</div> | |
| 3825 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3826 <p title="I-II q. 84 pr."><a name="37146"><span class="ref">[37146] | |
| 3827 Iª-IIae q. 84 pr.</span></a> Deinde considerandum est de causa | |
| 3828 peccati secundum quod unum peccatum est causa alterius. Et circa | |
| 3829 hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum cupiditas sit radix omnium | |
| 3830 peccatorum. Secundo, utrum superbia sit initium omnis peccati. | |
| 3831 Tertio, utrum praeter superbiam et avaritiam, debeant dici | |
| 3832 capitalia vitia aliqua specialia peccata. Quarto, quot et quae sint | |
| 3833 capitalia vitia.</p> | |
| 3834 <br /> | |
| 3835 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3836 <p title="I-II q. 84 a. 1 arg. 1"><a name="37147"><span class= | |
| 3837 "ref">[37147] Iª-IIae q. 84 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 3838 sic proceditur. Videtur quod cupiditas non sit radix omnium | |
| 3839 peccatorum. Cupiditas enim, quae est immoderatus appetitus | |
| 3840 divitiarum, opponitur virtuti liberalitatis. Sed liberalitas non | |
| 3841 est radix omnium virtutum. Ergo cupiditas non est radix omnium | |
| 3842 peccatorum.</p> | |
| 3843 <p title="I-II q. 84 a. 1 arg. 2"><a name="37148"><span class= | |
| 3844 "ref">[37148] Iª-IIae q. 84 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3845 appetitus eorum quae sunt ad finem, procedit ex appetitu finis. Sed | |
| 3846 divitiae, quarum appetitus est cupiditas, non appetuntur nisi ut | |
| 3847 utiles ad aliquem finem, sicut dicitur in I Ethic. Ergo cupiditas | |
| 3848 non est radix omnis peccati, sed procedit ex alia priori | |
| 3849 radice.</p> | |
| 3850 <p title="I-II q. 84 a. 1 arg. 3"><a name="37149"><span class= | |
| 3851 "ref">[37149] Iª-IIae q. 84 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3852 frequenter invenitur quod avaritia, quae cupiditas nominatur, | |
| 3853 oritur ex aliis peccatis, puta cum quis appetit pecuniam propter | |
| 3854 ambitionem, vel ut satisfaciat gulae. Non ergo est radix omnium | |
| 3855 peccatorum.</p> | |
| 3856 <p title="I-II q. 84 a. 1 s. c."><a name="37150"><span class= | |
| 3857 "ref">[37150] Iª-IIae q. 84 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3858 est quod dicit apostolus, I ad Tim. ult., <i>radix omnium malorum | |
| 3859 est cupiditas</i>.</p> | |
| 3860 <p title="I-II q. 84 a. 1 co."><a name="37151"><span class= | |
| 3861 "ref">[37151] Iª-IIae q. 84 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3862 dicendum quod secundum quosdam cupiditas multipliciter dicitur. Uno | |
| 3863 modo, prout est appetitus inordinatus divitiarum. Et sic est | |
| 3864 speciale peccatum. Alio modo, secundum quod significat inordinatum | |
| 3865 appetitum cuiuscumque boni temporalis. Et sic est genus omnis | |
| 3866 peccati, nam in omni peccato est inordinata conversio ad | |
| 3867 commutabile bonum, ut dictum est. Tertio modo sumitur prout | |
| 3868 significat quandam inclinationem naturae corruptae ad bona | |
| 3869 corruptibilia inordinate appetenda. Et sic dicunt cupiditatem esse | |
| 3870 radicem omnium peccatorum, ad similitudinem radicis arboris, quae | |
| 3871 ex terra trahit alimentum, sic enim ex amore rerum temporalium omne | |
| 3872 peccatum procedit. Et haec quidem quamvis vera sint, non tamen | |
| 3873 videntur esse secundum intentionem apostoli, qui dixit cupiditatem | |
| 3874 esse radicem omnium peccatorum. Manifeste enim ibi loquitur contra | |
| 3875 eos qui, <i>cum velint divites fieri, incidunt in tentationes et in | |
| 3876 laqueum Diaboli, eo quod radix omnium malorum est cupiditas</i>, | |
| 3877 unde manifestum est quod loquitur de cupiditate secundum quod est | |
| 3878 appetitus inordinatus divitiarum. Et secundum hoc, dicendum est | |
| 3879 quod cupiditas, secundum quod est speciale peccatum, dicitur radix | |
| 3880 omnium peccatorum, ad similitudinem radicis arboris, quae alimentum | |
| 3881 praestat toti arbori. Videmus enim quod per divitias homo acquirit | |
| 3882 facultatem perpetrandi quodcumque peccatum, et adimplendi | |
| 3883 desiderium cuiuscumque peccati, eo quod ad habenda quaecumque | |
| 3884 temporalia bona, potest homo per pecuniam iuvari; secundum quod | |
| 3885 dicitur Eccle. X, <i>pecuniae obediunt omnia</i>. Et secundum hoc, | |
| 3886 patet quod cupiditas divitiarum est radix omnium peccatorum.</p> | |
| 3887 <p title="I-II q. 84 a. 1 ad 1"><a name="37152"><span class= | |
| 3888 "ref">[37152] Iª-IIae q. 84 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 3889 ergo dicendum quod non ab eodem oritur virtus et peccatum. Oritur | |
| 3890 enim peccatum ex appetitu commutabilis boni, et ideo appetitus | |
| 3891 illius boni quod iuvat ad consequenda omnia temporalia bona, radix | |
| 3892 peccatorum dicitur. Virtus autem oritur ex appetitu incommutabilis | |
| 3893 boni, et ideo caritas, quae est amor Dei, ponitur radix virtutum; | |
| 3894 secundum illud Ephes. III, <i>in caritate radicati et | |
| 3895 fundati</i>.</p> | |
| 3896 <p title="I-II q. 84 a. 1 ad 2"><a name="37153"><span class= | |
| 3897 "ref">[37153] Iª-IIae q. 84 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3898 dicendum quod appetitus pecuniarum dicitur esse radix peccatorum, | |
| 3899 non quia divitiae propter se quaerantur, tanquam ultimus finis, sed | |
| 3900 quia multum quaeruntur ut utiles ad omnem temporalem finem. Et quia | |
| 3901 universale bonum est appetibilius quam aliquod particulare bonum, | |
| 3902 ideo magis movent appetitum quam quaedam bona singularia, quae | |
| 3903 simul cum multis aliis per pecuniam haberi possunt.</p> | |
| 3904 <p title="I-II q. 84 a. 1 ad 3"><a name="37154"><span class= | |
| 3905 "ref">[37154] Iª-IIae q. 84 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3906 dicendum quod, sicut in rebus naturalibus non quaeritur quid semper | |
| 3907 fiat, sed quid in pluribus accidit, eo quod natura corruptibilium | |
| 3908 rerum impediri potest, ut non semper eodem modo operetur; ita etiam | |
| 3909 in moralibus consideratur quod ut in pluribus est, non autem quod | |
| 3910 est semper, eo quod voluntas non ex necessitate operatur. Non | |
| 3911 igitur dicitur avaritia radix omnis mali, quin interdum aliquod | |
| 3912 aliud malum sit radix eius, sed quia ex ipsa frequentius alia mala | |
| 3913 oriuntur, ratione praedicta.</p> | |
| 3914 <br /> | |
| 3915 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3916 <p title="I-II q. 84 a. 2 arg. 1"><a name="37155"><span class= | |
| 3917 "ref">[37155] Iª-IIae q. 84 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3918 sic proceditur. Videtur quod superbia non sit initium omnis | |
| 3919 peccati. Radix enim est quoddam principium arboris, et ita videtur | |
| 3920 idem esse radix peccati et initium peccati. Sed cupiditas est radix | |
| 3921 omnis peccati, ut dictum est. Ergo ipsa etiam est initium omnis | |
| 3922 peccati, non autem superbia.</p> | |
| 3923 <p title="I-II q. 84 a. 2 arg. 2"><a name="37156"><span class= | |
| 3924 "ref">[37156] Iª-IIae q. 84 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3925 Eccli. X dicitur, <i>initium superbiae hominis apostatare a | |
| 3926 Deo</i>. Sed apostasia a Deo est quoddam peccatum. Ergo aliquod | |
| 3927 peccatum est initium superbiae, et ipsa non est initium omnis | |
| 3928 peccati.</p> | |
| 3929 <p title="I-II q. 84 a. 2 arg. 3"><a name="37157"><span class= | |
| 3930 "ref">[37157] Iª-IIae q. 84 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3931 illud videtur esse initium omnis peccati, quod facit omnia peccata. | |
| 3932 Sed hoc est inordinatus amor sui, qui facit civitatem Babylonis, ut | |
| 3933 Augustinus dicit, in XIV de Civ. Dei. Ergo amor sui est initium | |
| 3934 omnis peccati, non autem superbia.</p> | |
| 3935 <p title="I-II q. 84 a. 2 s. c."><a name="37158"><span class= | |
| 3936 "ref">[37158] Iª-IIae q. 84 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 3937 est quod dicitur Eccli. X, <i>initium omnis peccati | |
| 3938 superbia</i>.</p> | |
| 3939 <p title="I-II q. 84 a. 2 co."><a name="37159"><span class= | |
| 3940 "ref">[37159] Iª-IIae q. 84 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3941 dicendum quod quidam dicunt superbiam dici tripliciter. Uno modo, | |
| 3942 secundum quod superbia significat inordinatum appetitum propriae | |
| 3943 excellentiae. Et sic est speciale peccatum. Alio modo, secundum | |
| 3944 quod importat quendam actualem contemptum Dei, quantum ad hunc | |
| 3945 effectum qui est non subdi eius praecepto. Et sic dicunt quod est | |
| 3946 generale peccatum. Tertio modo, secundum quod importat quandam | |
| 3947 inclinationem ad huiusmodi contemptum, ex corruptione naturae. Et | |
| 3948 sic dicunt quod est initium omnis peccati. Et differt a cupiditate, | |
| 3949 quia cupiditas respicit peccatum ex parte conversionis ad bonum | |
| 3950 commutabile, ex quo peccatum quodammodo nutritur et fovetur, et | |
| 3951 propter hoc cupiditas dicitur radix, sed superbia respicit peccatum | |
| 3952 ex parte aversionis a Deo, cuius praecepto homo subdi recusat; et | |
| 3953 ideo vocatur initium, quia ex parte aversionis incipit ratio mali. | |
| 3954 Et haec quidem quamvis vera sint, tamen non sunt secundum | |
| 3955 intentionem sapientis, qui dixit, initium omnis peccati est | |
| 3956 superbia. Manifeste enim loquitur de superbia secundum quod est | |
| 3957 inordinatus appetitus propriae excellentiae, ut patet per hoc quod | |
| 3958 subdit, <i>sedes ducum superborum destruxit Deus</i>. Et de hac | |
| 3959 materia fere loquitur in toto capitulo. Et ideo dicendum est quod | |
| 3960 superbia, etiam secundum quod est speciale peccatum, est initium | |
| 3961 omnis peccati. Considerandum est enim quod in actibus voluntariis, | |
| 3962 cuiusmodi sunt peccata, duplex ordo invenitur, scilicet | |
| 3963 intentionis, et executionis. In primo quidem ordine, habet rationem | |
| 3964 principii finis, ut supra multoties dictum est. Finis autem in | |
| 3965 omnibus bonis temporalibus acquirendis, est ut homo per illa | |
| 3966 quandam perfectionem et excellentiam habeat. Et ideo ex hac parte | |
| 3967 superbia, quae est appetitus excellentiae, ponitur initium omnis | |
| 3968 peccati. Sed ex parte executionis, est primum id quod praebet | |
| 3969 opportunitatem adimplendi omnia desideria peccati, quod habet | |
| 3970 rationem radicis, scilicet divitiae. Et ideo ex hac parte avaritia | |
| 3971 ponitur esse radix omnium malorum, ut dictum est.</p> | |
| 3972 <p title="I-II q. 84 a. 2 ad 1"><a name="37160"><span class= | |
| 3973 "ref">[37160] Iª-IIae q. 84 a. 2 ad 1</span></a> Et per hoc | |
| 3974 patet responsio ad primum.</p> | |
| 3975 <p title="I-II q. 84 a. 2 ad 2"><a name="37161"><span class= | |
| 3976 "ref">[37161] Iª-IIae q. 84 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3977 dicendum quod apostatare a Deo dicitur esse initium superbiae ex | |
| 3978 parte aversionis, ex hoc enim quod homo non vult subdi Deo, | |
| 3979 sequitur quod inordinate velit propriam excellentiam in rebus | |
| 3980 temporalibus. Et sic apostasia a Deo non sumitur ibi quasi speciale | |
| 3981 peccatum, sed magis ut quaedam conditio generalis omnis peccati, | |
| 3982 quae est aversio ab incommutabili bono. Vel potest dici quod | |
| 3983 apostatare a Deo dicitur esse initium superbiae, quia est prima | |
| 3984 superbiae species. Ad superbiam enim pertinet cuicumque superiori | |
| 3985 nolle subiici, et praecipue nolle subdi Deo; ex quo contingit quod | |
| 3986 homo supra seipsum indebite extollatur, quantum ad alias superbiae | |
| 3987 species.</p> | |
| 3988 <p title="I-II q. 84 a. 2 ad 3"><a name="37162"><span class= | |
| 3989 "ref">[37162] Iª-IIae q. 84 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3990 dicendum quod in hoc homo se amat, quod sui excellentiam vult, idem | |
| 3991 enim est se amare quod sibi velle bonum. Unde ad idem pertinet quod | |
| 3992 ponatur initium omnis peccati superbia, vel amor proprius.</p> | |
| 3993 <br /> | |
| 3994 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3995 <p title="I-II q. 84 a. 3 arg. 1"><a name="37163"><span class= | |
| 3996 "ref">[37163] Iª-IIae q. 84 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 3997 sic proceditur. Videtur quod praeter superbiam et avaritiam, non | |
| 3998 sint quaedam alia peccata specialia quae dicantur capitalia. <i>Ita | |
| 3999 enim se videtur habere caput ad animalia, sicut radix ad | |
| 4000 plantas</i>, ut dicitur in II de anima, nam radices sunt ori | |
| 4001 similes. Si igitur cupiditas dicitur radix omnium malorum, videtur | |
| 4002 quod ipsa sola debeat dici vitium capitale, et nullum aliud | |
| 4003 peccatum.</p> | |
| 4004 <p title="I-II q. 84 a. 3 arg. 2"><a name="37164"><span class= | |
| 4005 "ref">[37164] Iª-IIae q. 84 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4006 caput habet quendam ordinem ad alia membra, inquantum a capite | |
| 4007 diffunditur quodammodo sensus et motus. Sed peccatum dicitur per | |
| 4008 privationem ordinis. Ergo peccatum non habet rationem capitis. Et | |
| 4009 ita non debent poni aliqua capitalia peccata.</p> | |
| 4010 <p title="I-II q. 84 a. 3 arg. 3"><a name="37165"><span class= | |
| 4011 "ref">[37165] Iª-IIae q. 84 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4012 capitalia crimina dicuntur quae capite plectuntur. Sed tali poena | |
| 4013 puniuntur quaedam peccata in singulis generibus. Ergo vitia | |
| 4014 capitalia non sunt aliqua determinata secundum speciem.</p> | |
| 4015 <p title="I-II q. 84 a. 3 s. c."><a name="37166"><span class= | |
| 4016 "ref">[37166] Iª-IIae q. 84 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 4017 est quod Gregorius, XXXI Moral., enumerat quaedam specialia vitia, | |
| 4018 quae dicit esse capitalia.</p> | |
| 4019 <p title="I-II q. 84 a. 3 co."><a name="37167"><span class= | |
| 4020 "ref">[37167] Iª-IIae q. 84 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 4021 dicendum quod capitale a capite dicitur. Caput autem proprie quidem | |
| 4022 est quoddam membrum animalis, quod est principium et directivum | |
| 4023 totius animalis. Unde metaphorice omne principium caput vocatur, et | |
| 4024 etiam homines qui alios dirigunt et gubernant, capita aliorum | |
| 4025 dicuntur. Dicitur ergo vitium capitale uno modo a capite proprie | |
| 4026 dicto, et secundum hoc, peccatum capitale dicitur peccatum quod | |
| 4027 capitis poena punitur. Sed sic nunc non intendimus de capitalibus | |
| 4028 peccatis, sed secundum quod alio modo dicitur peccatum capitale a | |
| 4029 capite prout metaphorice significat principium vel directivum | |
| 4030 aliorum. Et sic dicitur vitium capitale ex quo alia vitia oriuntur, | |
| 4031 et praecipue secundum originem causae finalis, quae est formalis | |
| 4032 origo, ut supra dictum est. Et ideo vitium capitale non solum est | |
| 4033 principium aliorum, sed etiam est directivum et quodammodo ductivum | |
| 4034 aliorum, semper enim ars vel habitus ad quem pertinet finis, | |
| 4035 principatur et imperat circa ea quae sunt ad finem. Unde Gregorius, | |
| 4036 XXXI Moral., huiusmodi vitia capitalia ducibus exercituum | |
| 4037 comparat.</p> | |
| 4038 <p title="I-II q. 84 a. 3 ad 1"><a name="37168"><span class= | |
| 4039 "ref">[37168] Iª-IIae q. 84 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4040 ergo dicendum quod capitale dicitur denominative a capite, quod | |
| 4041 quidem est per quandam derivationem vel participationem capitis, | |
| 4042 sicut habens aliquam proprietatem capitis, non sicut simpliciter | |
| 4043 caput. Et ideo capitalia vitia dicuntur non solum illa quae habent | |
| 4044 rationem primae originis, sicut avaritia, quae dicitur radix, et | |
| 4045 superbia, quae dicitur initium, sed etiam illa quae habent rationem | |
| 4046 originis propinquae respectu plurium peccatorum.</p> | |
| 4047 <p title="I-II q. 84 a. 3 ad 2"><a name="37169"><span class= | |
| 4048 "ref">[37169] Iª-IIae q. 84 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4049 dicendum quod peccatum caret ordine ex parte aversionis, ex hac | |
| 4050 enim parte habet rationem mali; <i>malum autem</i>, secundum | |
| 4051 Augustinum, in libro de natura boni, <i>est privatio modi, speciei | |
| 4052 et ordinis</i>. Sed ex parte conversionis, respicit quoddam bonum. | |
| 4053 Et ideo ex hac parte potest habere ordinem.</p> | |
| 4054 <p title="I-II q. 84 a. 3 ad 3"><a name="37170"><span class= | |
| 4055 "ref">[37170] Iª-IIae q. 84 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4056 dicendum quod illa ratio procedit de capitali peccato secundum quod | |
| 4057 dicitur a reatu poenae. Sic autem hic non loquimur.</p> | |
| 4058 <br /> | |
| 4059 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4060 <p title="I-II q. 84 a. 4 arg. 1"><a name="37171"><span class= | |
| 4061 "ref">[37171] Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 4062 sic proceditur. Videtur quod non sit dicendum septem esse vitia | |
| 4063 capitalia, quae sunt inanis gloria, invidia, ira, tristitia, | |
| 4064 avaritia, gula, luxuria. Peccata enim virtutibus opponuntur. | |
| 4065 Virtutes autem principales sunt quatuor, ut supra dictum est. Ergo | |
| 4066 et vitia principalia, sive capitalia, non sunt nisi quatuor.</p> | |
| 4067 <p title="I-II q. 84 a. 4 arg. 2"><a name="37172"><span class= | |
| 4068 "ref">[37172] Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4069 passiones animae sunt quaedam causae peccati, ut supra dictum est. | |
| 4070 Sed passiones animae principales sunt quatuor. De quarum duabus | |
| 4071 nulla fit mentio inter praedicta peccata, scilicet de spe et | |
| 4072 timore. Enumerantur autem aliqua vitia ad quae pertinet delectatio | |
| 4073 et tristitia, nam delectatio pertinet ad gulam et luxuriam, | |
| 4074 tristitia vero ad acediam et invidiam. Ergo inconvenienter | |
| 4075 enumerantur principalia peccata.</p> | |
| 4076 <p title="I-II q. 84 a. 4 arg. 3"><a name="37173"><span class= | |
| 4077 "ref">[37173] Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4078 ira non est principalis passio. Non ergo debuit poni inter | |
| 4079 principalia vitia.</p> | |
| 4080 <p title="I-II q. 84 a. 4 arg. 4"><a name="37174"><span class= | |
| 4081 "ref">[37174] Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 4082 sicut cupiditas, sive avaritia, est radix peccati, ita superbia est | |
| 4083 peccati initium, ut supra dictum est. Sed avaritia ponitur unum de | |
| 4084 septem vitiis capitalibus. Ergo superbia inter vitia capitalia | |
| 4085 enumeranda esset.</p> | |
| 4086 <p title="I-II q. 84 a. 4 arg. 5"><a name="37175"><span class= | |
| 4087 "ref">[37175] Iª-IIae q. 84 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 4088 quaedam peccata committuntur quae ex nullo horum causari possunt, | |
| 4089 sicut cum aliquis errat ex ignorantia; vel cum aliquis ex aliqua | |
| 4090 bona intentione committit aliquod peccatum, puta cum aliquis | |
| 4091 furatur ut det eleemosynam. Ergo insufficienter capitalia vitia | |
| 4092 enumerantur.</p> | |
| 4093 <p title="I-II q. 84 a. 4 s. c."><a name="37176"><span class= | |
| 4094 "ref">[37176] Iª-IIae q. 84 a. 4 s. c.</span></a> Sed in | |
| 4095 contrarium est auctoritas Gregorii sic enumerantis, XXXI | |
| 4096 Moralium.</p> | |
| 4097 <p title="I-II q. 84 a. 4 co."><a name="37177"><span class= | |
| 4098 "ref">[37177] Iª-IIae q. 84 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 4099 dicendum quod, sicut dictum est, vitia capitalia dicuntur ex quibus | |
| 4100 alia oriuntur, praecipue secundum rationem causae finalis. | |
| 4101 Huiusmodi autem origo potest attendi dupliciter. Uno quidem modo, | |
| 4102 secundum conditionem peccantis, qui sic dispositus est ut maxime | |
| 4103 afficiatur ad unum finem, ex quo ut plurimum in alia peccata | |
| 4104 procedat. Sed iste modus originis sub arte cadere non potest, eo | |
| 4105 quod infinitae sunt particulares hominum dispositiones. Alio modo, | |
| 4106 secundum naturalem habitudinem ipsorum finium ad invicem. Et | |
| 4107 secundum hoc, ut in pluribus unum vitium ex alio oritur. Unde iste | |
| 4108 modus originis sub arte cadere potest. Secundum hoc ergo, illa | |
| 4109 vitia capitalia dicuntur, quorum fines habent quasdam primarias | |
| 4110 rationes movendi appetitum, et secundum harum rationum | |
| 4111 distinctionem, distinguuntur capitalia vitia. Movet autem aliquid | |
| 4112 appetitum dupliciter. Uno modo, directe et per se, et hoc modo | |
| 4113 bonum movet appetitum ad prosequendum, malum autem, secundum eandem | |
| 4114 rationem, ad fugiendum. Alio modo, indirecte et quasi per aliud, | |
| 4115 sicut aliquis aliquod malum prosequitur propter aliquod bonum | |
| 4116 adiunctum, vel aliquod bonum fugit propter aliquod malum adiunctum. | |
| 4117 Bonum autem hominis est triplex. Est enim primo quoddam bonum | |
| 4118 animae, quod scilicet ex sola apprehensione rationem | |
| 4119 appetibilitatis habet, scilicet excellentia laudis vel honoris, et | |
| 4120 hoc bonum inordinate prosequitur inanis gloria. Aliud est bonum | |
| 4121 corporis, et hoc vel pertinet ad conservationem individui, sicut | |
| 4122 cibus et potus, et hoc bonum inordinate prosequitur gula; aut ad | |
| 4123 conservationem speciei, sicut coitus, et ad hoc ordinatur luxuria. | |
| 4124 Tertium bonum est exterius, scilicet divitiae, et ad hoc ordinatur | |
| 4125 avaritia. Et eadem quatuor vitia inordinate fugiunt mala contraria. | |
| 4126 Vel aliter, bonum praecipue movet appetitum ex hoc quod participat | |
| 4127 aliquid de proprietate felicitatis, quam naturaliter omnes | |
| 4128 appetunt. De cuius ratione est quidem primo quaedam perfectio, nam | |
| 4129 felicitas est perfectum bonum, ad quod pertinet excellentia vel | |
| 4130 claritas, quam appetit superbia vel inanis gloria. Secundo de | |
| 4131 ratione eius est sufficientia, quam appetit avaritia in divitiis | |
| 4132 eam promittentibus. Tertio est de conditione eius delectatio, sine | |
| 4133 qua felicitas esse non potest, ut dicitur in I et X Ethic., et hanc | |
| 4134 appetunt gula et luxuria. Quod autem aliquis bonum fugiat propter | |
| 4135 aliquod malum coniunctum, hoc contingit dupliciter. Quia aut hoc | |
| 4136 est respectu boni proprii, et sic est acedia, quae tristatur de | |
| 4137 bono spirituali, propter laborem corporalem adiunctum. Aut est de | |
| 4138 bono alieno, et hoc, si sit sine insurrectione, pertinet ad | |
| 4139 invidiam, quae tristatur de bono alieno, inquantum est impeditivum | |
| 4140 propriae excellentiae; aut est cum quadam insurrectione ad | |
| 4141 vindictam, et sic est ira. Et ad eadem etiam vitia pertinet | |
| 4142 prosecutio mali oppositi.</p> | |
| 4143 <p title="I-II q. 84 a. 4 ad 1"><a name="37178"><span class= | |
| 4144 "ref">[37178] Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 4145 ergo dicendum quod non est eadem ratio originis in virtutibus et | |
| 4146 vitiis, nam virtutes causantur per ordinem appetitus ad rationem, | |
| 4147 vel etiam ad bonum incommutabile, quod est Deus; vitia autem | |
| 4148 oriuntur ex appetitu boni commutabilis. Unde non oportet quod | |
| 4149 principalia vitia opponantur principalibus virtutibus.</p> | |
| 4150 <p title="I-II q. 84 a. 4 ad 2"><a name="37179"><span class= | |
| 4151 "ref">[37179] Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4152 dicendum quod timor et spes sunt passiones irascibilis. Omnes autem | |
| 4153 passiones irascibilis oriuntur ex passionibus concupiscibilis, quae | |
| 4154 etiam omnes ordinantur quodammodo ad delectationem et tristitiam. | |
| 4155 Et ideo delectatio et tristitia principaliter connumerantur in | |
| 4156 peccatis capitalibus, tanquam principalissimae passiones, ut supra | |
| 4157 habitum est.</p> | |
| 4158 <p title="I-II q. 84 a. 4 ad 3"><a name="37180"><span class= | |
| 4159 "ref">[37180] Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4160 dicendum quod ira, licet non sit principalis passio, quia tamen | |
| 4161 habet specialem rationem appetitivi motus, prout aliquis impugnat | |
| 4162 bonum alterius sub ratione honesti, idest iusti vindicativi; ideo | |
| 4163 distinguitur ab aliis capitalibus vitiis.</p> | |
| 4164 <p title="I-II q. 84 a. 4 ad 4"><a name="37181"><span class= | |
| 4165 "ref">[37181] Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4166 dicendum quod superbia dicitur esse initium omnis peccati secundum | |
| 4167 rationem finis, ut dictum est. Et secundum eandem rationem | |
| 4168 accipitur principalitas vitiorum capitalium. Et ideo superbia, | |
| 4169 quasi universale vitium, non connumeratur, sed magis ponitur velut | |
| 4170 regina quaedam omnium vitiorum, sicut Gregorius dicit. Avaritia | |
| 4171 autem dicitur radix secundum aliam rationem, sicut supra dictum | |
| 4172 est.</p> | |
| 4173 <p title="I-II q. 84 a. 4 ad 5"><a name="37182"><span class= | |
| 4174 "ref">[37182] Iª-IIae q. 84 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 4175 dicendum quod ista vitia dicuntur capitalia, quia ex eis ut | |
| 4176 frequentius alia oriuntur. Unde nihil prohibet aliqua peccata | |
| 4177 interdum ex aliis causis oriri. Potest tamen dici quod omnia | |
| 4178 peccata quae ex ignorantia proveniunt, possunt reduci ad acediam, | |
| 4179 ad quam pertinet negligentia qua aliquis recusat bona spiritualia | |
| 4180 acquirere propter laborem, ignorantia enim quae potest esse causa | |
| 4181 peccati, ex negligentia provenit, ut supra dictum est. Quod autem | |
| 4182 aliquis committat aliquod peccatum ex bona intentione, videtur ad | |
| 4183 ignorantiam pertinere, inquantum scilicet ignorat quod non sunt | |
| 4184 facienda mala ut veniant bona.</p> | |
| 4185 <div class="centro"><br /> | |
| 4186 <p><a href="sth2074.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 4187 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 4188 <a href="sth2085.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 4189 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 4190 <br /> | |
| 4191 <hr /> | |
| 4192 <br /> | |
| 4193 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 4194 hanc editionem<br /> | |
| 4195 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 4196 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 4197 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 4198 </div> | |
| 4199 </body> | |
| 4200 </html> |
