Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth1090.html @ 34:2bc1f3a24bc0
fix p2
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 21:59:53 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª q. | |
| 23 90-102</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">prima pars a quaestione XC ad quaestionem | |
| 31 CII</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/ghent190.jpg" width="120" height="190" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Justo Ghent depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1889 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth1084.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth1103.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#32248">Iª q. 90 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#32249">Iª q. 90 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#32250">Iª q. 90 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#32251">Iª q. 90 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#32252">Iª q. 90 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#32253">Iª q. 90 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#32254">Iª q. 90 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#32255">Iª q. 90 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#32256">Iª q. 90 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#32257">Iª q. 90 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#32258">Iª q. 90 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#32259">Iª q. 90 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#32260">Iª q. 90 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#32261">Iª q. 90 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#32262">Iª q. 90 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#32263">Iª q. 90 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#32264">Iª q. 90 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#32265">Iª q. 90 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#32266">Iª q. 90 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#32267">Iª q. 90 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#32268">Iª q. 90 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#32269">Iª q. 90 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#32270">Iª q. 90 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#32271">Iª q. 90 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#32272">Iª q. 90 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#32273">Iª q. 90 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#32274">Iª q. 90 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#32275">Iª q. 90 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#32276">Iª q. 90 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#32277">Iª q. 90 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#32278">Iª q. 90 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#32279">Iª q. 91 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#32280">Iª q. 91 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#32281">Iª q. 91 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#32282">Iª q. 91 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#32283">Iª q. 91 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#32284">Iª q. 91 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#32285">Iª q. 91 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#32286">Iª q. 91 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#32287">Iª q. 91 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#32288">Iª q. 91 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#32289">Iª q. 91 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#32290">Iª q. 91 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#32291">Iª q. 91 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#32292">Iª q. 91 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#32293">Iª q. 91 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#32294">Iª q. 91 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#32295">Iª q. 91 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#32296">Iª q. 91 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#32297">Iª q. 91 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#32298">Iª q. 91 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#32299">Iª q. 91 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#32300">Iª q. 91 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#32301">Iª q. 91 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#32302">Iª q. 91 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#32303">Iª q. 91 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#32304">Iª q. 91 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#32305">Iª q. 91 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#32306">Iª q. 91 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#32307">Iª q. 91 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#32308">Iª q. 91 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#32309">Iª q. 91 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#32310">Iª q. 91 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#32311">Iª q. 91 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#32312">Iª q. 91 a. 4 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#32313">Iª q. 91 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#32314">Iª q. 91 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#32315">Iª q. 91 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#32316">Iª q. 91 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#32317">Iª q. 91 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#32318">Iª q. 91 a. 4 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#32319">Iª q. 92 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#32320">Iª q. 92 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#32321">Iª q. 92 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#32322">Iª q. 92 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#32323">Iª q. 92 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#32324">Iª q. 92 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#32325">Iª q. 92 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#32326">Iª q. 92 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#32327">Iª q. 92 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#32328">Iª q. 92 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#32329">Iª q. 92 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#32330">Iª q. 92 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#32331">Iª q. 92 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#32332">Iª q. 92 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#32333">Iª q. 92 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#32334">Iª q. 92 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#32335">Iª q. 92 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#32336">Iª q. 92 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#32337">Iª q. 92 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#32338">Iª q. 92 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#32339">Iª q. 92 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#32340">Iª q. 92 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#32341">Iª q. 92 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#32342">Iª q. 92 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#32343">Iª q. 92 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#32344">Iª q. 92 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#32345">Iª q. 92 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#32346">Iª q. 92 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#32347">Iª q. 92 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#32348">Iª q. 92 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#32349">Iª q. 92 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#32350">Iª q. 92 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#32351">Iª q. 92 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#32352">Iª q. 93 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#32353">Iª q. 93 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#32354">Iª q. 93 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#32355">Iª q. 93 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#32356">Iª q. 93 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#32357">Iª q. 93 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#32358">Iª q. 93 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#32359">Iª q. 93 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#32360">Iª q. 93 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#32361">Iª q. 93 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#32362">Iª q. 93 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#32363">Iª q. 93 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#32364">Iª q. 93 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#32365">Iª q. 93 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#32366">Iª q. 93 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#32367">Iª q. 93 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#32368">Iª q. 93 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#32369">Iª q. 93 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#32370">Iª q. 93 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#32371">Iª q. 93 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#32372">Iª q. 93 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#32373">Iª q. 93 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#32374">Iª q. 93 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#32375">Iª q. 93 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#32376">Iª q. 93 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#32377">Iª q. 93 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#32378">Iª q. 93 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#32379">Iª q. 93 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#32380">Iª q. 93 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#32381">Iª q. 93 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#32382">Iª q. 93 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#32383">Iª q. 93 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#32384">Iª q. 93 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#32385">Iª q. 93 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#32386">Iª q. 93 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#32387">Iª q. 93 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#32388">Iª q. 93 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#32389">Iª q. 93 a. 5 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#32390">Iª q. 93 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#32391">Iª q. 93 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#32392">Iª q. 93 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#32393">Iª q. 93 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#32394">Iª q. 93 a. 5 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#32395">Iª q. 93 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#32396">Iª q. 93 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#32397">Iª q. 93 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#32398">Iª q. 93 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#32399">Iª q. 93 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#32400">Iª q. 93 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#32401">Iª q. 93 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#32402">Iª q. 93 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#32403">Iª q. 93 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#32404">Iª q. 93 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#32405">Iª q. 93 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#32406">Iª q. 93 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#32407">Iª q. 93 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#32408">Iª q. 93 a. 7 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#32409">Iª q. 93 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#32410">Iª q. 93 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#32411">Iª q. 93 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#32412">Iª q. 93 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#32413">Iª q. 93 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#32414">Iª q. 93 a. 7 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#32415">Iª q. 93 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#32416">Iª q. 93 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#32417">Iª q. 93 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#32418">Iª q. 93 a. 8 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#32419">Iª q. 93 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#32420">Iª q. 93 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#32421">Iª q. 93 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#32422">Iª q. 93 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#32423">Iª q. 93 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#32424">Iª q. 93 a. 8 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#32425">Iª q. 93 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#32426">Iª q. 93 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#32427">Iª q. 93 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#32428">Iª q. 93 a. 9 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#32429">Iª q. 93 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#32430">Iª q. 93 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#32431">Iª q. 93 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#32432">Iª q. 93 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#32433">Iª q. 93 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#32434">Iª q. 93 a. 9 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#32435">Iª q. 94 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#32436">Iª q. 94 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#32437">Iª q. 94 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#32438">Iª q. 94 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#32439">Iª q. 94 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#32440">Iª q. 94 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#32441">Iª q. 94 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#32442">Iª q. 94 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#32443">Iª q. 94 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#32444">Iª q. 94 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#32445">Iª q. 94 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#32446">Iª q. 94 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#32447">Iª q. 94 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#32448">Iª q. 94 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#32449">Iª q. 94 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#32450">Iª q. 94 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#32451">Iª q. 94 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#32452">Iª q. 94 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#32453">Iª q. 94 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#32454">Iª q. 94 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#32455">Iª q. 94 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#32456">Iª q. 94 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#32457">Iª q. 94 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#32458">Iª q. 94 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#32459">Iª q. 94 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#32460">Iª q. 94 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#32461">Iª q. 94 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#32462">Iª q. 94 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#32463">Iª q. 94 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#32464">Iª q. 94 a. 4 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#32465">Iª q. 94 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#32466">Iª q. 94 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#32467">Iª q. 94 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#32468">Iª q. 94 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#32469">Iª q. 94 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#32470">Iª q. 94 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#32471">Iª q. 94 a. 4 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#32472">Iª q. 95 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#32473">Iª q. 95 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#32474">Iª q. 95 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#32475">Iª q. 95 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#32476">Iª q. 95 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#32477">Iª q. 95 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#32478">Iª q. 95 a. 1 arg. 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#32479">Iª q. 95 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#32480">Iª q. 95 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#32481">Iª q. 95 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#32482">Iª q. 95 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#32483">Iª q. 95 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#32484">Iª q. 95 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#32485">Iª q. 95 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#32486">Iª q. 95 a. 1 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#32487">Iª q. 95 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#32488">Iª q. 95 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#32489">Iª q. 95 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#32490">Iª q. 95 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#32491">Iª q. 95 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#32492">Iª q. 95 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#32493">Iª q. 95 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#32494">Iª q. 95 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#32495">Iª q. 95 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#32496">Iª q. 95 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#32497">Iª q. 95 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#32498">Iª q. 95 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#32499">Iª q. 95 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#32500">Iª q. 95 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#32501">Iª q. 95 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#32502">Iª q. 95 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#32503">Iª q. 95 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#32504">Iª q. 95 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#32505">Iª q. 95 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#32506">Iª q. 95 a. 3 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#32507">Iª q. 95 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#32508">Iª q. 95 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#32509">Iª q. 95 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#32510">Iª q. 95 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#32511">Iª q. 95 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#32512">Iª q. 95 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#32513">Iª q. 95 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#32514">Iª q. 95 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#32515">Iª q. 96 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#32516">Iª q. 96 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#32517">Iª q. 96 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#32518">Iª q. 96 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#32519">Iª q. 96 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#32520">Iª q. 96 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#32521">Iª q. 96 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#32522">Iª q. 96 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#32523">Iª q. 96 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#32524">Iª q. 96 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#32525">Iª q. 96 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#32526">Iª q. 96 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#32527">Iª q. 96 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#32528">Iª q. 96 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#32529">Iª q. 96 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#32530">Iª q. 96 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#32531">Iª q. 96 a. 2 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#32532">Iª q. 96 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#32533">Iª q. 96 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#32534">Iª q. 96 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#32535">Iª q. 96 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#32536">Iª q. 96 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#32537">Iª q. 96 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#32538">Iª q. 96 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#32539">Iª q. 96 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#32540">Iª q. 96 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#32541">Iª q. 96 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#32542">Iª q. 96 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#32543">Iª q. 96 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#32544">Iª q. 96 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#32545">Iª q. 96 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#32546">Iª q. 97 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#32547">Iª q. 97 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#32548">Iª q. 97 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#32549">Iª q. 97 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#32550">Iª q. 97 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#32551">Iª q. 97 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#32552">Iª q. 97 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#32553">Iª q. 97 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#32554">Iª q. 97 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#32555">Iª q. 97 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#32556">Iª q. 97 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#32557">Iª q. 97 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#32558">Iª q. 97 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#32559">Iª q. 97 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#32560">Iª q. 97 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#32561">Iª q. 97 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#32562">Iª q. 97 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#32563">Iª q. 97 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#32564">Iª q. 97 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#32565">Iª q. 97 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#32566">Iª q. 97 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#32567">Iª q. 97 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#32568">Iª q. 97 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#32569">Iª q. 97 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#32570">Iª q. 97 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#32571">Iª q. 97 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#32572">Iª q. 97 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#32573">Iª q. 97 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#32574">Iª q. 97 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#32575">Iª q. 97 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#32576">Iª q. 97 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#32577">Iª q. 97 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#32578">Iª q. 97 a. 4 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#32579">Iª q. 97 a. 4 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#32580">Iª q. 97 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#32581">Iª q. 97 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#32582">Iª q. 98 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#32583">Iª q. 98 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#32584">Iª q. 98 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#32585">Iª q. 98 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#32586">Iª q. 98 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#32587">Iª q. 98 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#32588">Iª q. 98 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#32589">Iª q. 98 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#32590">Iª q. 98 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#32591">Iª q. 98 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#32592">Iª q. 98 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#32593">Iª q. 98 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#32594">Iª q. 98 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#32595">Iª q. 98 a. 2 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#32596">Iª q. 98 a. 2 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#32597">Iª q. 98 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#32598">Iª q. 98 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#32599">Iª q. 98 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#32600">Iª q. 98 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#32601">Iª q. 98 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#32602">Iª q. 99 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#32603">Iª q. 99 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#32604">Iª q. 99 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#32605">Iª q. 99 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#32606">Iª q. 99 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#32607">Iª q. 99 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#32608">Iª q. 99 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#32609">Iª q. 99 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#32610">Iª q. 99 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#32611">Iª q. 99 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#32612">Iª q. 99 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#32613">Iª q. 99 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#32614">Iª q. 99 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#32615">Iª q. 99 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#32616">Iª q. 99 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#32617">Iª q. 99 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#32618">Iª q. 99 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#32619">Iª q. 99 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#32620">Iª q. 99 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#32621">Iª q. 100 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#32622">Iª q. 100 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#32623">Iª q. 100 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#32624">Iª q. 100 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#32625">Iª q. 100 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#32626">Iª q. 100 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#32627">Iª q. 100 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#32628">Iª q. 100 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#32629">Iª q. 100 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#32630">Iª q. 100 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#32631">Iª q. 100 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#32632">Iª q. 100 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#32633">Iª q. 100 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#32634">Iª q. 100 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#32635">Iª q. 100 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#32636">Iª q. 100 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#32637">Iª q. 100 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#32638">Iª q. 100 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#32639">Iª q. 100 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#32640">Iª q. 101 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#32641">Iª q. 101 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#32642">Iª q. 101 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#32643">Iª q. 101 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#32644">Iª q. 101 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#32645">Iª q. 101 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#32646">Iª q. 101 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#32647">Iª q. 101 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#32648">Iª q. 101 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#32649">Iª q. 101 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#32650">Iª q. 101 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#32651">Iª q. 101 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#32652">Iª q. 101 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#32653">Iª q. 101 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#32654">Iª q. 101 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#32655">Iª q. 102 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#32656">Iª q. 102 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#32657">Iª q. 102 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#32658">Iª q. 102 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#32659">Iª q. 102 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#32660">Iª q. 102 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#32661">Iª q. 102 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#32662">Iª q. 102 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#32663">Iª q. 102 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#32664">Iª q. 102 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#32665">Iª q. 102 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#32666">Iª q. 102 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
484 document.write('<OPTION VALUE="#32667">Iª q. 102 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<OPTION VALUE="#32668">Iª q. 102 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<OPTION VALUE="#32669">Iª q. 102 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
487 document.write('<OPTION VALUE="#32670">Iª q. 102 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 document.write('<OPTION VALUE="#32671">Iª q. 102 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
489 document.write('<OPTION VALUE="#32672">Iª q. 102 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
490 document.write('<OPTION VALUE="#32673">Iª q. 102 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
491 document.write('<OPTION VALUE="#32674">Iª q. 102 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
492 document.write('<OPTION VALUE="#32675">Iª q. 102 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
493 document.write('<OPTION VALUE="#32676">Iª q. 102 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
494 document.write('<OPTION VALUE="#32677">Iª q. 102 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
495 document.write('<OPTION VALUE="#32678">Iª q. 102 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
496 document.write('<OPTION VALUE="#32679">Iª q. 102 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
497 document.write('<OPTION VALUE="#32680">Iª q. 102 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
498 document.write('<OPTION VALUE="#32681">Iª q. 102 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
499 document.write('<OPTION VALUE="#32682">Iª q. 102 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
500 document.write('<OPTION VALUE="#32683">Iª q. 102 a. 3 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
501 document.write('<OPTION VALUE="#32684">Iª q. 102 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
502 document.write('<OPTION VALUE="#32685">Iª q. 102 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
503 document.write('<OPTION VALUE="#32686">Iª q. 102 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
504 document.write('<OPTION VALUE="#32687">Iª q. 102 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
505 document.write('<OPTION VALUE="#32688">Iª q. 102 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
506 document.write('<OPTION VALUE="#32689">Iª q. 102 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
507 document.write('<OPTION VALUE="#32690">Iª q. 102 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
508 document.write('<OPTION VALUE="#32691">Iª q. 102 a. 4 ad 3'); |
| 28 | 509 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
510 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
511 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 512 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
513 // --> |
| 28 | 514 //]]> |
| 515 </script><br /> | |
| 516 <hr /> | |
| 517 <br /></div> | |
| 518 <div class="D">Quaestio 90</div> | |
| 519 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 520 <p title="I q. 90 pr."><a name="32248"><span class="ref">[32248] | |
| 521 Iª q. 90 pr.</span></a> Post praemissa considerandum est de | |
| 522 prima hominis productione. Et circa hoc consideranda sunt quatuor, | |
| 523 primo considerandum est de productione ipsius hominis; secundo, de | |
| 524 fine productionis; tertio, de statu et conditione hominis primo | |
| 525 producti; quarto, de loco eius. Circa productionem autem | |
| 526 consideranda sunt tria, primo, de productione hominis quantum ad | |
| 527 animam; secundo, quantum ad corpus viri; tertio, quantum ad | |
| 528 productionem mulieris. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 529 utrum anima humana sit aliquid factum, vel sit de substantia ipsius | |
| 530 Dei. Secundo, supposito quod sit facta, utrum sit creata. Tertio, | |
| 531 utrum sit facta mediantibus Angelis. Quarto, utrum sit facta ante | |
| 532 corpus.</p> | |
| 533 <br /> | |
| 534 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 535 <p title="I q. 90 a. 1 arg. 1"><a name="32249"><span class= | |
| 536 "ref">[32249] Iª q. 90 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 537 proceditur. Videtur quod anima non sit facta, sed sit de substantia | |
| 538 Dei. Dicitur enim Gen. II, <i>formavit Deus hominem de limo terrae, | |
| 539 et inspiravit in faciem eius spiraculum vitae, et factus est homo | |
| 540 in animam viventem</i>. Sed ille qui spirat, aliquid a se emittit. | |
| 541 Ergo anima qua homo vivit, est aliquid de substantia Dei.</p> | |
| 542 <p title="I q. 90 a. 1 arg. 2"><a name="32250"><span class= | |
| 543 "ref">[32250] Iª q. 90 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, sicut | |
| 544 supra habitum est, anima est forma simplex. Sed forma est actus. | |
| 545 Ergo anima est actus purus, quod est solius Dei. Ergo anima est de | |
| 546 substantia Dei.</p> | |
| 547 <p title="I q. 90 a. 1 arg. 3"><a name="32251"><span class= | |
| 548 "ref">[32251] Iª q. 90 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 549 quaecumque sunt, et nullo modo differunt, sunt idem. Sed Deus et | |
| 550 mens sunt, et nullo modo differunt, quia oporteret quod aliquibus | |
| 551 differentiis differrent, et sic essent composita. Ergo Deus et mens | |
| 552 humana idem sunt.</p> | |
| 553 <p title="I q. 90 a. 1 s. c."><a name="32252"><span class= | |
| 554 "ref">[32252] Iª q. 90 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 555 quod Augustinus, in libro de origine animae, enumerat quaedam quae | |
| 556 dicit esse multum aperteque perversa, et fidei Catholicae adversa; | |
| 557 inter quae primum est, quod quidam dixerunt <i>Deum animam non de | |
| 558 nihilo, sed de seipso fecisse</i>.</p> | |
| 559 <p title="I q. 90 a. 1 co."><a name="32253"><span class= | |
| 560 "ref">[32253] Iª q. 90 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 561 quod dicere animam esse de substantia Dei, manifestam | |
| 562 improbabilitatem continet. Ut enim ex dictis patet, anima humana | |
| 563 est quandoque intelligens in potentia, et scientiam quodammodo a | |
| 564 rebus acquirit, et habet diversas potentias, quae omnia aliena sunt | |
| 565 a Dei natura, qui est actus purus, et nihil ab alio accipiens, et | |
| 566 nullam in se diversitatem habens, ut supra probatum est. Sed hic | |
| 567 error principium habuisse videtur ex duabus positionibus | |
| 568 antiquorum. Primi enim qui naturas rerum considerare incoeperunt, | |
| 569 imaginationem transcendere non valentes, nihil praeter corpora esse | |
| 570 posuerunt. Et ideo Deum dicebant esse quoddam corpus, quod aliorum | |
| 571 corporum iudicabant esse principium. Et quia animam ponebant esse | |
| 572 de natura illius corporis quod dicebant esse principium, ut dicitur | |
| 573 in I de anima, per consequens sequebatur quod anima esset de natura | |
| 574 Dei. Iuxta quam positionem etiam Manichaei, Deum esse quandam lucem | |
| 575 corpoream existimantes, quandam partem illius lucis animam esse | |
| 576 posuerunt corpori alligatam. Secundo vero processum fuit ad hoc, | |
| 577 quod aliqui aliquid incorporeum esse apprehenderunt, non tamen a | |
| 578 corpore separatum, sed corporis formam. Unde et Varro dixit quod | |
| 579 <i>Deus est anima mundum motu et ratione gubernans</i>; ut | |
| 580 Augustinus narrat, VII de Civ. Dei. Sic igitur illius totalis | |
| 581 animae partem aliqui posuerunt animam hominis, sicut homo est pars | |
| 582 totius mundi; non valentes intellectu pertingere ad distinguendos | |
| 583 spiritualium substantiarum gradus, nisi secundum distinctiones | |
| 584 corporum. Haec autem omnia sunt impossibilia, ut supra probatum | |
| 585 est. Unde manifeste falsum est animam esse de substantia Dei.</p> | |
| 586 <p title="I q. 90 a. 1 ad 1"><a name="32254"><span class= | |
| 587 "ref">[32254] Iª q. 90 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 588 dicendum quod inspirare non est accipiendum corporaliter, sed idem | |
| 589 est Deum inspirare, quod spiritum facere. Quamvis et homo | |
| 590 corporaliter spirans non emittat aliquid de sua substantia, sed de | |
| 591 natura extranea.</p> | |
| 592 <p title="I q. 90 a. 1 ad 2"><a name="32255"><span class= | |
| 593 "ref">[32255] Iª q. 90 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 594 dicendum quod anima, etsi sit forma simplex secundum suam | |
| 595 essentiam, non tamen est suum esse, sed est ens per | |
| 596 participationem; ut ex supra dictis patet. Et ideo non est actus | |
| 597 purus, sicut Deus.</p> | |
| 598 <p title="I q. 90 a. 1 ad 3"><a name="32256"><span class= | |
| 599 "ref">[32256] Iª q. 90 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 600 dicendum quod differens, proprie acceptum, aliquo differt, unde ibi | |
| 601 quaeritur differentia, ubi est convenientia. Et propter hoc oportet | |
| 602 differentia esse composita quodammodo, cum in aliquo differant, et | |
| 603 in aliquo conveniant. Sed secundum hoc, licet omne differens sit | |
| 604 diversum, non tamen omne diversum est differens; ut dicitur in X | |
| 605 Metaphys. Nam simplicia diversa sunt seipsis, non autem differunt | |
| 606 aliquibus differentiis, ex quibus componantur. Sicut homo et asinus | |
| 607 differunt rationali et irrationali differentia, de quibus non est | |
| 608 dicere quod ulterius aliis differentiis differant.</p> | |
| 609 <br /> | |
| 610 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 611 <p title="I q. 90 a. 2 arg. 1"><a name="32257"><span class= | |
| 612 "ref">[32257] Iª q. 90 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 613 proceditur. Videtur quod anima non sit producta in esse per | |
| 614 creationem. Quod enim in se habet aliquid materiale, fit ex | |
| 615 materia. Sed anima habet in se aliquid materiale, cum non sit actus | |
| 616 purus. Ergo anima est facta ex materia. Non ergo est creata.</p> | |
| 617 <p title="I q. 90 a. 2 arg. 2"><a name="32258"><span class= | |
| 618 "ref">[32258] Iª q. 90 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, omnis | |
| 619 actus materiae alicuius videtur educi de potentia materiae, cum | |
| 620 enim materia sit in potentia ad actum, actus quilibet praeexistit | |
| 621 in materia in potentia. Sed anima est actus materiae corporalis, ut | |
| 622 ex eius definitione apparet. Ergo anima educitur de potentia | |
| 623 materiae.</p> | |
| 624 <p title="I q. 90 a. 2 arg. 3"><a name="32259"><span class= | |
| 625 "ref">[32259] Iª q. 90 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, anima | |
| 626 est forma quaedam. Si igitur anima fit per creationem, pari ratione | |
| 627 omnes aliae formae. Et sic nulla forma exibit in esse per | |
| 628 generationem. Quod est inconveniens.</p> | |
| 629 <p title="I q. 90 a. 2 s. c."><a name="32260"><span class= | |
| 630 "ref">[32260] Iª q. 90 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 631 quod dicitur Gen. I, <i>creavit Deus hominem ad imaginem suam</i>. | |
| 632 Est autem homo ad imaginem Dei secundum animam. Ergo anima exivit | |
| 633 in esse per creationem.</p> | |
| 634 <p title="I q. 90 a. 2 co."><a name="32261"><span class= | |
| 635 "ref">[32261] Iª q. 90 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 636 quod anima rationalis non potest fieri nisi per creationem, quod | |
| 637 non est verum de aliis formis. Cuius ratio est quia, cum fieri sit | |
| 638 via ad esse, hoc modo alicui competit fieri, sicut ei competit | |
| 639 esse. Illud autem proprie dicitur esse, quod ipsum habet esse, | |
| 640 quasi in suo esse subsistens, unde solae substantiae proprie et | |
| 641 vere dicuntur entia. Accidens vero non habet esse, sed eo aliquid | |
| 642 est, et hac ratione ens dicitur; sicut albedo dicitur ens, quia ea | |
| 643 aliquid est album. Et propter hoc dicitur in VII Metaphys., quod | |
| 644 accidens dicitur magis entis quam ens. Et eadem ratio est de | |
| 645 omnibus aliis formis non subsistentibus. Et ideo nulli formae non | |
| 646 subsistenti proprie competit fieri, sed dicuntur fieri per hoc quod | |
| 647 composita subsistentia fiunt. Anima autem rationalis est forma | |
| 648 subsistens, ut supra habitum est. Unde sibi proprie competit esse | |
| 649 et fieri. Et quia non potest fieri ex materia praeiacente, neque | |
| 650 corporali, quia sic esset naturae corporeae; neque spirituali, quia | |
| 651 sic substantiae spirituales in invicem transmutarentur, necesse est | |
| 652 dicere quod non fiat nisi per creationem.</p> | |
| 653 <p title="I q. 90 a. 2 ad 1"><a name="32262"><span class= | |
| 654 "ref">[32262] Iª q. 90 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 655 dicendum quod in anima est sicut materiale ipsa simplex essentia, | |
| 656 formale autem in ipsa est esse participatum, quod quidem ex | |
| 657 necessitate simul est cum essentia animae, quia esse per se | |
| 658 consequitur ad formam. Et eadem ratio esset, si poneretur composita | |
| 659 ex quadam materia spirituali, ut quidam dicunt. Quia illa materia | |
| 660 non est in potentia ad aliam formam, sicut nec materia caelestis | |
| 661 corporis, alioquin anima esset corruptibilis. Unde nullo modo anima | |
| 662 potest fieri ex materia praeiacente.</p> | |
| 663 <p title="I q. 90 a. 2 ad 2"><a name="32263"><span class= | |
| 664 "ref">[32263] Iª q. 90 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 665 dicendum quod actum extrahi de potentia materiae, nihil aliud est | |
| 666 quam aliquid fieri actu, quod prius erat in potentia. Sed quia | |
| 667 anima rationalis non habet esse suum dependens a materia corporali, | |
| 668 sed habet esse subsistens, et excedit capacitatem materiae | |
| 669 corporalis, ut supra dictum est; propterea non educitur de potentia | |
| 670 materiae.</p> | |
| 671 <p title="I q. 90 a. 2 ad 3"><a name="32264"><span class= | |
| 672 "ref">[32264] Iª q. 90 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 673 dicendum quod non est simile de anima rationali, et de aliis | |
| 674 formis, ut dictum est.</p> | |
| 675 <br /> | |
| 676 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 677 <p title="I q. 90 a. 3 arg. 1"><a name="32265"><span class= | |
| 678 "ref">[32265] Iª q. 90 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 679 proceditur. Videtur quod anima rationalis non sit producta a Deo | |
| 680 immediate, sed mediantibus Angelis. Maior enim ordo est in | |
| 681 spiritualibus quam in corporalibus. Sed corpora inferiora | |
| 682 producuntur per corpora superiora, ut Dionysius dicit, IV cap. de | |
| 683 Div. Nom. Ergo et inferiores spiritus, qui sunt animae rationales, | |
| 684 producuntur per spiritus superiores, qui sunt Angeli.</p> | |
| 685 <p title="I q. 90 a. 3 arg. 2"><a name="32266"><span class= | |
| 686 "ref">[32266] Iª q. 90 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, finis | |
| 687 rerum respondet principio, Deus enim est principium et finis rerum. | |
| 688 Ergo et exitus rerum a principio respondet reductioni rerum in | |
| 689 finem. Sed infima reducuntur per prima, ut Dionysius dicit. Ergo et | |
| 690 infima procedunt in esse per prima, scilicet animae per | |
| 691 Angelos.</p> | |
| 692 <p title="I q. 90 a. 3 arg. 3"><a name="32267"><span class= | |
| 693 "ref">[32267] Iª q. 90 a. 3 arg. 3</span></a> <i>Praeterea, | |
| 694 perfectum est quod potest sibi simile facere</i>, ut dicitur in IV | |
| 695 Meteor. Sed spirituales substantiae sunt multo magis perfectae quam | |
| 696 corporales. Cum ergo corpora faciant sibi similia secundum speciem, | |
| 697 multo magis Angeli poterunt facere aliquid infra se secundum | |
| 698 speciem naturae, scilicet animam rationalem.</p> | |
| 699 <p title="I q. 90 a. 3 s. c."><a name="32268"><span class= | |
| 700 "ref">[32268] Iª q. 90 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 701 quod dicitur Gen. II, quod <i>Deus ipse inspiravit in faciem | |
| 702 hominis spiraculum vitae</i>.</p> | |
| 703 <p title="I q. 90 a. 3 co."><a name="32269"><span class= | |
| 704 "ref">[32269] Iª q. 90 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 705 quod quidam posuerunt quod Angeli, secundum quod operantur in | |
| 706 virtute Dei, causant animas rationales. Sed hoc est omnino | |
| 707 impossibile, et a fide alienum. Ostensum est enim quod anima | |
| 708 rationalis non potest produci nisi per creationem. Solus autem Deus | |
| 709 potest creare. Quia solius primi agentis est agere, nullo | |
| 710 praesupposito, cum semper agens secundum praesupponat aliquid a | |
| 711 primo agente, ut supra habitum est. Quod autem agit aliquid ex | |
| 712 aliquo praesupposito, agit transmutando. Et ideo nullum aliud agens | |
| 713 agit nisi transmutando; sed solus Deus agit creando. Et quia anima | |
| 714 rationalis non potest produci per transmutationem alicuius | |
| 715 materiae, ideo non potest produci nisi a Deo immediate.</p> | |
| 716 <p title="I q. 90 a. 3 ad 1"><a name="32270"><span class= | |
| 717 "ref">[32270] Iª q. 90 a. 3 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 718 solutio ad obiecta. Nam quod corpora causant vel sibi similia vel | |
| 719 inferiora, et quod superiora reducunt inferiora, totum hoc provenit | |
| 720 per quandam transmutationem.</p> | |
| 721 <br /> | |
| 722 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 723 <p title="I q. 90 a. 4 arg. 1"><a name="32271"><span class= | |
| 724 "ref">[32271] Iª q. 90 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 725 proceditur. Videtur quod anima humana fuerit producta ante corpus. | |
| 726 Opus enim creationis praecessit opus distinctionis et ornatus, ut | |
| 727 supra habitum est. Sed anima producta est in esse per creationem; | |
| 728 corpus autem factum est in fine ornatus. Ergo anima hominis | |
| 729 producta est ante corpus.</p> | |
| 730 <p title="I q. 90 a. 4 arg. 2"><a name="32272"><span class= | |
| 731 "ref">[32272] Iª q. 90 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, anima | |
| 732 rationalis magis convenit cum Angelis quam cum animalibus brutis. | |
| 733 Sed Angeli creati fuerunt ante corpora, vel statim a principio cum | |
| 734 corporali materia; corpus autem hominis formatum est sexto die, | |
| 735 quando et bruta animalia sunt producta. Ergo anima hominis fuit | |
| 736 creata ante corpus.</p> | |
| 737 <p title="I q. 90 a. 4 arg. 3"><a name="32273"><span class= | |
| 738 "ref">[32273] Iª q. 90 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, finis | |
| 739 proportionatur principio. Sed anima in fine remanet post corpus. | |
| 740 Ergo et in principio fuit creata ante corpus.</p> | |
| 741 <p title="I q. 90 a. 4 s. c."><a name="32274"><span class= | |
| 742 "ref">[32274] Iª q. 90 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 743 quod actus proprius fit in potentia propria. Cum ergo anima sit | |
| 744 proprius actus corporis, anima producta est in corpore.</p> | |
| 745 <p title="I q. 90 a. 4 co."><a name="32275"><span class= | |
| 746 "ref">[32275] Iª q. 90 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 747 quod Origenes posuit non solum animam primi hominis, sed animas | |
| 748 omnium hominum ante corpora simul cum Angelis creatas; propter hoc | |
| 749 quod credidit omnes spirituales substantias, tam animas quam | |
| 750 Angelos, aequales esse secundum suae naturae conditionem, sed solum | |
| 751 merito distare; sic ut quaedam earum corporibus alligarentur, quae | |
| 752 sunt animae hominum vel caelestium corporum; quaedam vero in sui | |
| 753 puritate, secundum diversos ordines, remanerent. De qua opinione | |
| 754 supra iam diximus, et ideo relinquatur ad praesens. Augustinus | |
| 755 vero, in VII super Gen. ad Litt., dicit quod anima primi hominis | |
| 756 ante corpus cum Angelis est creata, propter aliam rationem. Quia | |
| 757 scilicet ponit quod corpus hominis in illis operibus sex dierum non | |
| 758 fuit productum in actu, sed solum secundum causales rationes, quod | |
| 759 non potest de anima dici; quia nec ex aliqua materia corporali aut | |
| 760 spirituali praeexistente facta fuit, nec ex aliqua virtute creata | |
| 761 produci potuit. Et ideo videtur quod ipsamet anima in operibus sex | |
| 762 dierum, in quibus omnia facta fuerunt, simul cum Angelis fuerit | |
| 763 creata; et quod postmodum propria voluntate inclinata fuit ad | |
| 764 corpus administrandum. Sed hoc non dicit asserendo, ut eius verba | |
| 765 demonstrant. Dicit enim, <i>credatur, si nulla Scripturarum | |
| 766 auctoritas seu veritatis ratio contradicit, hominem ita factum | |
| 767 sexto die, ut corporis quidem humani ratio causalis in elementis | |
| 768 mundi, anima vero iam ipsa crearetur</i>. Posset autem hoc utique | |
| 769 tolerari secundum eos qui ponunt quod anima habet per se speciem et | |
| 770 naturam completam, et quod non unitur corpori ut forma, sed solum | |
| 771 ad ipsum administrandum. Si autem anima unitur corpori ut forma, et | |
| 772 est naturaliter pars humanae naturae, hoc omnino esse non potest. | |
| 773 Manifestum est enim quod Deus primas res instituit in perfecto | |
| 774 statu suae naturae, secundum quod uniuscuiusque rei species | |
| 775 exigebat. Anima autem, cum sit pars humanae naturae, non habet | |
| 776 naturalem perfectionem nisi secundum quod est corpori unita. Unde | |
| 777 non fuisset conveniens animam sine corpore creari. Sustinendo ergo | |
| 778 opinionem Augustini de operibus sex dierum, dici poterit quod anima | |
| 779 humana praecessit in operibus sex dierum secundum quandam | |
| 780 similitudinem generis, prout convenit cum Angelis in intellectuali | |
| 781 natura; ipsa vero fuit creata simul cum corpore. Secundum alios | |
| 782 vero sanctos, tam anima quam corpus primi hominis in operibus sex | |
| 783 dierum sunt producta.</p> | |
| 784 <p title="I q. 90 a. 4 ad 1"><a name="32276"><span class= | |
| 785 "ref">[32276] Iª q. 90 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 786 dicendum quod, si natura animae haberet integram speciem, ita quod | |
| 787 secundum se crearetur, ratio illa procederet, ut per se in | |
| 788 principio crearetur. Sed quia naturaliter est forma corporis, non | |
| 789 fuit seorsum creanda, sed debuit creari in corpore.</p> | |
| 790 <p title="I q. 90 a. 4 ad 2"><a name="32277"><span class= | |
| 791 "ref">[32277] Iª q. 90 a. 4 ad 2</span></a> Et similiter est | |
| 792 dicendum ad secundum. Nam anima si per se speciem haberet, magis | |
| 793 conveniret cum Angelis. Sed inquantum est forma corporis, pertinet | |
| 794 ad genus animalium, ut formale principium.</p> | |
| 795 <p title="I q. 90 a. 4 ad 3"><a name="32278"><span class= | |
| 796 "ref">[32278] Iª q. 90 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 797 dicendum quod animam remanere post corpus, accidit per defectum | |
| 798 corporis, qui est mors. Qui quidem defectus in principio creationis | |
| 799 animae, esse non debuit.</p> | |
| 800 <br /> | |
| 801 <div class="D">Quaestio 91</div> | |
| 802 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 803 <p title="I q. 91 pr."><a name="32279"><span class="ref">[32279] | |
| 804 Iª q. 91 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 805 productione corporis primi hominis. Et circa hoc quaeruntur | |
| 806 quatuor. Primo, de materia ex qua productum est. Secundo, de | |
| 807 auctore a quo productum est. Tertio, de dispositione quae ei per | |
| 808 productionem est attributa. Quarto, de modo et ordine productionis | |
| 809 ipsius.</p> | |
| 810 <br /> | |
| 811 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 812 <p title="I q. 91 a. 1 arg. 1"><a name="32280"><span class= | |
| 813 "ref">[32280] Iª q. 91 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 814 proceditur. Videtur quod corpus primi hominis non sit factum de | |
| 815 limo terrae. Maioris enim virtutis est facere aliquid ex nihilo, | |
| 816 quam ex aliquo, quia plus distat ab actu non ens quam ens in | |
| 817 potentia. Sed cum homo sit dignissima creaturarum inferiorum, | |
| 818 decuit ut virtus Dei maxime ostenderetur in productione corporis | |
| 819 eius. Ergo non debuit fieri ex limo terrae, sed ex nihilo.</p> | |
| 820 <p title="I q. 91 a. 1 arg. 2"><a name="32281"><span class= | |
| 821 "ref">[32281] Iª q. 91 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 822 corpora caelestia sunt nobiliora terrenis. Sed corpus humanum habet | |
| 823 maximam nobilitatem, cum perficiatur a nobilissima forma, quae est | |
| 824 anima rationalis. Ergo non debuit fieri de corpore terrestri, sed | |
| 825 magis de corpore caelesti.</p> | |
| 826 <p title="I q. 91 a. 1 arg. 3"><a name="32282"><span class= | |
| 827 "ref">[32282] Iª q. 91 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ignis | |
| 828 et aer sunt nobiliora corpora quam terra et aqua, quod ex eorum | |
| 829 subtilitate apparet. Cum igitur corpus humanum sit dignissimum, | |
| 830 magis debuit fieri ex igne et ex aere quam ex limo terrae.</p> | |
| 831 <p title="I q. 91 a. 1 arg. 4"><a name="32283"><span class= | |
| 832 "ref">[32283] Iª q. 91 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 833 corpus humanum est compositum ex quatuor elementis. Non ergo est | |
| 834 factum ex limo terrae, sed ex omnibus elementis.</p> | |
| 835 <p title="I q. 91 a. 1 s. c."><a name="32284"><span class= | |
| 836 "ref">[32284] Iª q. 91 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 837 quod dicitur Gen. II, <i>formavit Deus hominem de limo | |
| 838 terrae</i>.</p> | |
| 839 <p title="I q. 91 a. 1 co."><a name="32285"><span class= | |
| 840 "ref">[32285] Iª q. 91 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 841 quod, cum Deus perfectus sit, operibus suis perfectionem dedit | |
| 842 secundum eorum modum; secundum illud Deut. XXXII, <i>Dei perfecta | |
| 843 sunt opera</i>. Ipse autem simpliciter perfectus est, ex hoc quod | |
| 844 omnia in se praehabet, non per modum compositionis, sed simpliciter | |
| 845 et unite, ut Dionysius dicit, eo modo quo diversi effectus | |
| 846 praeexistunt in causa, secundum unam eius essentiam. Ista autem | |
| 847 perfectio ad Angelos quidem derivatur, secundum quod omnia sunt in | |
| 848 eorum cognitione quae sunt a Deo in natura producta, per formas | |
| 849 diversas. Ad hominem vero derivatur inferiori modo huiusmodi | |
| 850 perfectio. Non enim in sua cognitione naturali habet omnium | |
| 851 naturalium notitiam; sed est ex rebus omnibus quodammodo | |
| 852 compositus, dum de genere spiritualium substantiarum habet in se | |
| 853 animam rationalem, de similitudine vero caelestium corporum habet | |
| 854 elongationem a contrariis per maximam aequalitatem complexionis, | |
| 855 elementa vero secundum substantiam. Ita tamen quod superiora | |
| 856 elementa praedominantur in eo secundum virtutem, scilicet ignis et | |
| 857 aer, quia vita praecipue consistit in calido, quod est ignis, et | |
| 858 humido, quod est aeris. Inferiora vero elementa abundant in eo | |
| 859 secundum substantiam, aliter enim non posset esse mixtionis | |
| 860 aequalitas, nisi inferiora elementa, quae sunt minoris virtutis, | |
| 861 secundum quantitatem in homine abundarent. Et ideo dicitur corpus | |
| 862 hominis de limo terrae formatum, quia limus dicitur terra aquae | |
| 863 permixta. Et propter hoc homo dicitur minor mundus, quia omnes | |
| 864 creaturae mundi quodammodo inveniuntur in eo.</p> | |
| 865 <p title="I q. 91 a. 1 ad 1"><a name="32286"><span class= | |
| 866 "ref">[32286] Iª q. 91 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 867 dicendum quod virtus Dei creantis manifestata est in corpore | |
| 868 hominis, dum eius materia est per creationem producta. Oportuit | |
| 869 autem ut ex materia quatuor elementorum fieret corpus humanum, ut | |
| 870 homo haberet convenientiam cum inferioribus corporibus, quasi | |
| 871 medium quoddam existens inter spirituales et corporales | |
| 872 substantias.</p> | |
| 873 <p title="I q. 91 a. 1 ad 2"><a name="32287"><span class= | |
| 874 "ref">[32287] Iª q. 91 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 875 dicendum quod, quamvis corpus caeleste sit simpliciter nobilius | |
| 876 terrestri corpore, tamen quantum ad actus animae rationalis, est | |
| 877 minus conveniens. Nam anima rationalis accipit notitiam veritatis | |
| 878 quodammodo per sensus; quorum organa formari non possunt ex corpore | |
| 879 caelesti, cum sit impassibile. Nec est verum quod quidam dicunt | |
| 880 aliquid de quinta essentia materialiter ad compositionem humani | |
| 881 corporis advenire, ponentes animam uniri corpori mediante quadam | |
| 882 luce. Primo enim, falsum est quod dicunt, lucem esse corpus. | |
| 883 Secundo vero, impossibile est aliquid de quinta essentia vel a | |
| 884 corpore caelesti dividi, vel elementis permisceri, propter | |
| 885 caelestis corporis impassibilitatem. Unde non venit in | |
| 886 compositionem mixtorum corporum, nisi secundum suae virtutis | |
| 887 effectum.</p> | |
| 888 <p title="I q. 91 a. 1 ad 3"><a name="32288"><span class= | |
| 889 "ref">[32288] Iª q. 91 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 890 dicendum quod, si ignis et aer, quae sunt maioris virtutis in | |
| 891 agendo, etiam secundum quantitatem in compositione humani corporis | |
| 892 abundarent, omnino ad se traherent alia, et non posset fieri | |
| 893 aequalitas commixtionis, quae est necessaria in compositione | |
| 894 hominis ad bonitatem sensus tactus, qui est fundamentum sensuum | |
| 895 aliorum. Oportet enim organum cuiuslibet sensus non habere in actu | |
| 896 contraria quorum sensus est perceptivus, sed in potentia tantum. | |
| 897 Vel ita quod omnino careat toto genere contrariorum, sicut pupilla | |
| 898 caret colore, ut sit in potentia ad omnes colores, quod in organo | |
| 899 tactus non erat possibile, cum sit compositum ex elementis, quorum | |
| 900 qualitates percipit tactus. Vel ita quod organum sit medium inter | |
| 901 contraria, ut necesse est in tactu accidere, medium enim est | |
| 902 quodammodo in potentia ad extrema.</p> | |
| 903 <p title="I q. 91 a. 1 ad 4"><a name="32289"><span class= | |
| 904 "ref">[32289] Iª q. 91 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 905 dicendum quod in limo terrae est terra, et aqua conglutinans partes | |
| 906 terrae. De aliis autem elementis Scriptura mentionem non fecit, tum | |
| 907 quia minus abundant secundum quantitatem in corpore hominis, ut | |
| 908 dictum est; tum etiam quia in tota rerum productione, de igne et | |
| 909 aere, quae sensu non percipiuntur a rudibus mentionem non fecit | |
| 910 Scriptura, quae rudi populo tradebatur.</p> | |
| 911 <br /> | |
| 912 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 913 <p title="I q. 91 a. 2 arg. 1"><a name="32290"><span class= | |
| 914 "ref">[32290] Iª q. 91 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 915 proceditur. Videtur quod corpus humanum non sit immediate a Deo | |
| 916 productum. Dicit enim Augustinus, in III de Trin., quod corporalia | |
| 917 disponuntur a Deo per angelicam creaturam. Sed corpus humanum | |
| 918 formatum fuit ex materia corporali, ut dictum est. Ergo debuit | |
| 919 produci mediantibus Angelis, et non immediate a Deo.</p> | |
| 920 <p title="I q. 91 a. 2 arg. 2"><a name="32291"><span class= | |
| 921 "ref">[32291] Iª q. 91 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, quod | |
| 922 fieri potest virtute creata, non est necessarium quod immediate | |
| 923 producatur a Deo. Sed corpus humanum produci potest per virtutem | |
| 924 creatam caelestis corporis, nam et quaedam animalia ex | |
| 925 putrefactione generantur per virtutem activam corporis caelestis; | |
| 926 et Albumasar dicit quod in locis in quibus nimis abundat calor aut | |
| 927 frigus, homines non generantur, sed in locis temperatis tantum. | |
| 928 Ergo non oportuit quod immediate corpus humanum formaretur a | |
| 929 Deo.</p> | |
| 930 <p title="I q. 91 a. 2 arg. 3"><a name="32292"><span class= | |
| 931 "ref">[32292] Iª q. 91 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, nihil | |
| 932 fit ex materia corporali nisi per aliquam materiae transmutationem. | |
| 933 Sed omnis transmutatio corporalis causatur ex motu caelestis | |
| 934 corporis, qui est primus motuum. Cum igitur corpus humanum sit | |
| 935 productum ex materia corporali, videtur quod ad eius formationem | |
| 936 aliquid operatum fuerit corpus caeleste.</p> | |
| 937 <p title="I q. 91 a. 2 arg. 4"><a name="32293"><span class= | |
| 938 "ref">[32293] Iª q. 91 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 939 Augustinus dicit, super Gen. ad Litt., quod homo factus est | |
| 940 secundum corpus, in operibus sex dierum, secundum causales rationes | |
| 941 quas Deus inseruit creaturae corporali; postmodum vero fuit | |
| 942 formatum in actu. Sed quod praeexistit in corporali creatura | |
| 943 secundum causales rationes, per aliquam virtutem corpoream produci | |
| 944 potest. Ergo corpus humanum productum est aliqua virtute creata, et | |
| 945 non immediate a Deo.</p> | |
| 946 <p title="I q. 91 a. 2 s. c."><a name="32294"><span class= | |
| 947 "ref">[32294] Iª q. 91 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 948 quod dicitur Eccli. XVII, <i>Deus de terra creavit hominem</i>.</p> | |
| 949 <p title="I q. 91 a. 2 co."><a name="32295"><span class= | |
| 950 "ref">[32295] Iª q. 91 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 951 quod prima formatio humani corporis non potuit esse per aliquam | |
| 952 virtutem creatam, sed immediate a Deo. Posuerunt siquidem aliqui | |
| 953 formas quae sunt in materia corporali, a quibusdam formis | |
| 954 immaterialibus derivari. Sed hanc opinionem repellit philosophus, | |
| 955 in VII Metaphys., per hoc quod formis non competit per se fieri, | |
| 956 sed composito, ut supra expositum est; et quia oportet agens esse | |
| 957 simile facto non convenit quod forma pura, quae est sine materia, | |
| 958 producat formam quae est in materia, quae non fit nisi per hoc quod | |
| 959 compositum fit. Et ideo oportet quod forma quae est in materia, sit | |
| 960 causa formae quae est in materia, secundum quod compositum a | |
| 961 composito generatur. Deus autem, quamvis omnino sit immaterialis, | |
| 962 tamen solus est qui sua virtute materiam producere potest creando. | |
| 963 Unde ipsius solius est formam producere in materia absque | |
| 964 adminiculo praecedentis formae materialis. Et propter hoc, Angeli | |
| 965 non possunt transmutare corpora ad formam aliquam, nisi adhibitis | |
| 966 seminibus quibusdam, ut Augustinus dicit in III de Trin. Quia | |
| 967 igitur corpus humanum nunquam formatum fuerat, cuius virtute per | |
| 968 viam generationis aliud simile in specie formaretur, necesse fuit | |
| 969 quod primum corpus hominis immediate formaretur a Deo.</p> | |
| 970 <p title="I q. 91 a. 2 ad 1"><a name="32296"><span class= | |
| 971 "ref">[32296] Iª q. 91 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 972 dicendum quod, etsi Angeli aliquod ministerium Deo exhibeant in his | |
| 973 quae circa corpora operatur; aliqua tamen Deus in creatura corporea | |
| 974 facit, quae nullo modo Angeli facere possunt; sicut quod suscitat | |
| 975 mortuos, et illuminat caecos. Secundum quam virtutem etiam corpus | |
| 976 primi hominis de limo terrae formavit. Potuit tamen fieri ut | |
| 977 aliquod ministerium in formatione corporis primi hominis Angeli | |
| 978 exhiberent; sicut exhibebunt in ultima resurrectione, pulveres | |
| 979 colligendo.</p> | |
| 980 <p title="I q. 91 a. 2 ad 2"><a name="32297"><span class= | |
| 981 "ref">[32297] Iª q. 91 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 982 dicendum quod animalia perfecta, quae generantur ex semine, non | |
| 983 possunt generari per solam virtutem caelestis corporis, ut Avicenna | |
| 984 fingit; licet ad eorum generationem naturalem cooperetur virtus | |
| 985 caelestis corporis, prout philosophus dicit, in II Physic., quod | |
| 986 <i>homo generat hominem ex materia, et sol</i>. Et exinde est quod | |
| 987 exigitur locus temperatus ad generationem hominum et aliorum | |
| 988 animalium perfectorum. Sufficit autem virtus caelestium corporum ad | |
| 989 generandum quaedam animalia imperfectiora ex materia disposita, | |
| 990 manifestum est enim quod plura requiruntur ad productionem rei | |
| 991 perfectae, quam ad productionem rei imperfectae.</p> | |
| 992 <p title="I q. 91 a. 2 ad 3"><a name="32298"><span class= | |
| 993 "ref">[32298] Iª q. 91 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 994 dicendum quod motus caeli est causa transmutationum naturalium, non | |
| 995 tamen transmutationum quae fiunt praeter naturae ordinem, et sola | |
| 996 virtute divina, sicut quod mortui resuscitantur, quod caeci | |
| 997 illuminantur. Quibus est simile quod homo ex limo terrae | |
| 998 formatur.</p> | |
| 999 <p title="I q. 91 a. 2 ad 4"><a name="32299"><span class= | |
| 1000 "ref">[32299] Iª q. 91 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1001 dicendum quod secundum rationes causales in creaturis dicitur | |
| 1002 aliquid praeexistere dupliciter. Uno modo, secundum potentiam | |
| 1003 activam et passivam, ut non solum ex materia praeexistenti fieri | |
| 1004 possit, sed etiam ut aliqua praeexistens creatura hoc facere | |
| 1005 possit. Alio modo, secundum potentiam passivam tantum, ut scilicet | |
| 1006 de materia praeexistenti fieri possit a Deo. Et hoc modo, secundum | |
| 1007 Augustinum, corpus hominis praeextitit in operibus productis | |
| 1008 secundum causales rationes.</p> | |
| 1009 <br /> | |
| 1010 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1011 <p title="I q. 91 a. 3 arg. 1"><a name="32300"><span class= | |
| 1012 "ref">[32300] Iª q. 91 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1013 proceditur. Videtur quod corpus hominis non habuerit convenientem | |
| 1014 dispositionem. Cum enim homo sit nobilissimum animalium, corpus | |
| 1015 hominis debuit esse dispositum optime ad ea quae sunt propria | |
| 1016 animalis, scilicet ad sensum et motum. Sed quaedam animalia | |
| 1017 inveniuntur acutioris sensus quam homo, et velocioris motus; sicut | |
| 1018 canes melius odorant, et aves velocius moventur. Ergo corpus | |
| 1019 hominis non est convenienter dispositum.</p> | |
| 1020 <p title="I q. 91 a. 3 arg. 2"><a name="32301"><span class= | |
| 1021 "ref">[32301] Iª q. 91 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1022 perfectum est cui nihil deest. Sed plura desunt humano corpori quam | |
| 1023 corporibus aliorum animalium, quae habent tegumenta et arma | |
| 1024 naturalia ad sui protectionem, quae homini desunt. Ergo corpus | |
| 1025 humanum est imperfectissime dispositum.</p> | |
| 1026 <p title="I q. 91 a. 3 arg. 3"><a name="32302"><span class= | |
| 1027 "ref">[32302] Iª q. 91 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, homo | |
| 1028 plus distat a plantis quam ab animalibus brutis. Sed plantae habent | |
| 1029 staturam rectam; animalia autem bruta pronam. Ergo homo non debuit | |
| 1030 habere staturam rectam.</p> | |
| 1031 <p title="I q. 91 a. 3 s. c."><a name="32303"><span class= | |
| 1032 "ref">[32303] Iª q. 91 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1033 quod dicitur Eccle. VII, <i>Deus fecit hominem rectum</i>.</p> | |
| 1034 <p title="I q. 91 a. 3 co."><a name="32304"><span class= | |
| 1035 "ref">[32304] Iª q. 91 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1036 quod omnes res naturales productae sunt ab arte divina, unde sunt | |
| 1037 quodammodo artificiata ipsius Dei. Quilibet autem artifex intendit | |
| 1038 suo operi dispositionem optimam inducere, non simpliciter, sed per | |
| 1039 comparationem ad finem. Et si talis dispositio habet secum | |
| 1040 adiunctum aliquem defectum, artifex non curat. Sicut artifex qui | |
| 1041 facit serram ad secandum, facit eam ex ferro, ut sit idonea ad | |
| 1042 secandum; nec curat eam facere ex vitro, quae est pulchrior | |
| 1043 materia, quia talis pulchritudo esset impedimentum finis. Sic | |
| 1044 igitur Deus unicuique rei naturali dedit optimam dispositionem, non | |
| 1045 quidem simpliciter, sed secundum ordinem ad proprium finem. Et hoc | |
| 1046 est quod philosophus dicit, in II Physic., <i>et quia dignius est | |
| 1047 sic, non tamen simpliciter, sed ad uniuscuiusque substantiam</i>. | |
| 1048 Finis autem proximus humani corporis est anima rationalis et | |
| 1049 operationes ipsius, materia enim est propter formam, et instrumenta | |
| 1050 propter actiones agentis. Dico ergo quod Deus instituit corpus | |
| 1051 humanum in optima dispositione secundum convenientiam ad talem | |
| 1052 formam et ad tales operationes. Et si aliquis defectus in | |
| 1053 dispositione humani corporis esse videtur, considerandum est quod | |
| 1054 talis defectus sequitur ex necessitate materiae, ad ea quae | |
| 1055 requiruntur in corpore ut sit debita proportio ipsius ad animam et | |
| 1056 ad animae operationes.</p> | |
| 1057 <p title="I q. 91 a. 3 ad 1"><a name="32305"><span class= | |
| 1058 "ref">[32305] Iª q. 91 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1059 dicendum quod tactus, qui est fundamentum aliorum sensuum, est | |
| 1060 perfectior in homine quam in aliquo alio animali, et propter hoc | |
| 1061 oportuit quod homo haberet temperatissimam complexionem inter omnia | |
| 1062 animalia. Praecedit etiam homo omnia alia animalia, quantum ad | |
| 1063 vires sensitivas interiores; sicut ex supra dictis apparet. Ex | |
| 1064 quadam autem necessitate contingit quod, quantum ad aliquos | |
| 1065 exteriores sensus, homo ab aliis animalibus deficiat. Sicut homo, | |
| 1066 inter omnia animalia, habet pessimum olfactum. Necessarium enim | |
| 1067 fuit quod homo, inter omnia animalia, respectu sui corporis haberet | |
| 1068 maximum cerebrum, tum ut liberius in eo perficerentur operationes | |
| 1069 interiorum virium sensitivarum, quae sunt necessariae ad | |
| 1070 intellectus operationem, ut supra dictum est; tum etiam ut | |
| 1071 frigiditas cerebri temperaret calorem cordis, quem necesse est in | |
| 1072 homine abundare, ad hoc quod homo sit rectae staturae. Magnitudo | |
| 1073 autem cerebri, propter eius humiditatem, est impedimentum olfactus, | |
| 1074 qui requirit siccitatem. Et similiter potest assignari ratio quare | |
| 1075 quaedam animalia sunt acutioris visus et subtilioris auditus quam | |
| 1076 homo, propter impedimentum horum sensuum quod necesse est consequi | |
| 1077 in homine ex perfecta complexionis aequalitate. Et eadem etiam | |
| 1078 ratio est assignanda de hoc quod quaedam animalia sunt homine | |
| 1079 velociora, cui excellentiae velocitatis repugnat aequalitas humanae | |
| 1080 complexionis.</p> | |
| 1081 <p title="I q. 91 a. 3 ad 2"><a name="32306"><span class= | |
| 1082 "ref">[32306] Iª q. 91 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1083 dicendum quod cornua et ungulae, quae sunt quorundam animalium | |
| 1084 arma, et spissitudo corii, et multitudo pilorum aut plumarum, quae | |
| 1085 sunt tegumenta animalium, attestantur abundantiae terrestris | |
| 1086 elementi; quae repugnat aequalitati et teneritudini complexionis | |
| 1087 humanae. Et ideo haec homini non competebant. Sed loco horum habet | |
| 1088 rationem et manus, quibus potest parare sibi arma et tegumenta et | |
| 1089 alia vitae necessaria, infinitis modis. Unde et manus, in III de | |
| 1090 anima, dicitur organum organorum. Et hoc etiam magis competebat | |
| 1091 rationali naturae, quae est infinitarum conceptionum, ut haberet | |
| 1092 facultatem infinita instrumenta sibi parandi.</p> | |
| 1093 <p title="I q. 91 a. 3 ad 3"><a name="32307"><span class= | |
| 1094 "ref">[32307] Iª q. 91 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1095 dicendum quod habere staturam rectam conveniens fuit homini propter | |
| 1096 quatuor. Primo quidem, quia sensus sunt dati homini non solum ad | |
| 1097 vitae necessaria procuranda, sicut aliis animalibus; sed etiam ad | |
| 1098 cognoscendum. Unde, cum cetera animalia non delectentur in | |
| 1099 sensibilibus nisi per ordinem ad cibos et venerea, solus homo | |
| 1100 delectatur in ipsa pulchritudine sensibilium secundum seipsam. Et | |
| 1101 ideo, quia sensus praecipue vigent in facie, alia animalia habent | |
| 1102 faciem pronam ad terram, quasi ad cibum quaerendum et providendum | |
| 1103 sibi de victu, homo vero habet faciem erectam, ut per sensus, et | |
| 1104 praecipue per visum, qui est subtilior et plures differentias rerum | |
| 1105 ostendit, libere possit ex omni parte sensibilia cognoscere, et | |
| 1106 caelestia et terrena, ut ex omnibus intelligibilem colligat | |
| 1107 veritatem. Secundo, ut interiores vires liberius suas operationes | |
| 1108 habeant, dum cerebrum, in quo quodammodo perficiuntur, non est | |
| 1109 depressum, sed super omnes partes corporis elevatum. Tertio, quia | |
| 1110 oporteret quod, si homo haberet pronam staturam, uteretur manibus | |
| 1111 loco anteriorum pedum. Et sic utilitas manuum ad diversa opera | |
| 1112 perficienda cessaret. Quarto, quia, si haberet pronam staturam, et | |
| 1113 uteretur manibus loco anteriorum pedum, oporteret quod cibum | |
| 1114 caperet ore. Et ita haberet os oblongum, et labia dura et grossa, | |
| 1115 et linguam etiam duram, ne ab exterioribus laederetur, sicut patet | |
| 1116 in aliis animalibus. Et talis dispositio omnino impediret | |
| 1117 locutionem, quae est proprium opus rationis. Et tamen homo staturam | |
| 1118 rectam habens, maxime distat a plantis. Nam homo habet superius | |
| 1119 sui, idest caput, versus superius mundi, et inferius sui versus | |
| 1120 inferius mundi, et ideo est optime dispositus secundum | |
| 1121 dispositionem totius. Plantae vero habent superius sui versus | |
| 1122 inferius mundi (nam radices sunt ori proportionales), inferius | |
| 1123 autem sui versus superius mundi. Animalia vero bruta medio modo, | |
| 1124 nam superius animalis est pars qua accipit alimentum, inferius | |
| 1125 autem est pars qua emittit superfluum.</p> | |
| 1126 <br /> | |
| 1127 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1128 <p title="I q. 91 a. 4 arg. 1"><a name="32308"><span class= | |
| 1129 "ref">[32308] Iª q. 91 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1130 proceditur. Videtur quod inconvenienter corporis humani productio | |
| 1131 in Scriptura describatur. Sicut enim corpus humanum est factum a | |
| 1132 Deo, ita et alia opera sex dierum. Sed in aliis operibus dicitur, | |
| 1133 <i>dixit Deus, fiat, et factum est</i>. Ergo similiter dici debuit | |
| 1134 de hominis productione.</p> | |
| 1135 <p title="I q. 91 a. 4 arg. 2"><a name="32309"><span class= | |
| 1136 "ref">[32309] Iª q. 91 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1137 corpus humanum a Deo immediate est factum, ut supra dictum est. | |
| 1138 Ergo inconvenienter dicitur, faciamus hominem.</p> | |
| 1139 <p title="I q. 91 a. 4 arg. 3"><a name="32310"><span class= | |
| 1140 "ref">[32310] Iª q. 91 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, forma | |
| 1141 humani corporis est ipsa anima, quae est spiraculum vitae. | |
| 1142 Inconvenienter ergo, postquam dixerat, <i>formavit Deus hominem de | |
| 1143 limo terrae</i>, subiunxit, <i>et inspiravit in faciem eius | |
| 1144 spiraculum vitae</i>.</p> | |
| 1145 <p title="I q. 91 a. 4 arg. 4"><a name="32311"><span class= | |
| 1146 "ref">[32311] Iª q. 91 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1147 anima, quae est spiraculum vitae, est in toto corpore, et | |
| 1148 principaliter in corde. Non ergo debuit dicere, quod <i>inspiravit | |
| 1149 in faciem eius spiraculum vitae</i>.</p> | |
| 1150 <p title="I q. 91 a. 4 arg. 5"><a name="32312"><span class= | |
| 1151 "ref">[32312] Iª q. 91 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, sexus | |
| 1152 masculinus et femininus pertinent ad corpus, imago vero Dei ad | |
| 1153 animam. Sed anima, secundum Augustinum, fuit facta ante corpus. | |
| 1154 Inconvenienter ergo cum dixisset, <i>ad imaginem suam fecit | |
| 1155 illum</i>, addidit, <i>masculum et feminam creavit eos</i>.</p> | |
| 1156 <p title="I q. 91 a. 4 s. c."><a name="32313"><span class= | |
| 1157 "ref">[32313] Iª q. 91 a. 4 s. c.</span></a> In contrarium est | |
| 1158 auctoritas Scripturae.</p> | |
| 1159 <p title="I q. 91 a. 4 ad 1"><a name="32314"><span class= | |
| 1160 "ref">[32314] Iª q. 91 a. 4 ad 1</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1161 ad primum quod, sicut Augustinus dicit in VI super Gen. ad Litt., | |
| 1162 non in hoc praeeminet homo aliis rebus, quod Deus ipse fecit | |
| 1163 hominem, quasi alia ipse non fecerit; cum scriptum sit, <i>opera | |
| 1164 manuum tuarum sunt caeli</i>, et alibi, <i>aridam fundaverunt manus | |
| 1165 eius</i>, sed in hoc quod ad imaginem Dei factus est homo. Utitur | |
| 1166 tamen Scriptura in productione hominis speciali modo loquendi, ad | |
| 1167 ostendendum quod alia propter hominem facta sunt. Ea enim quae | |
| 1168 principaliter intendimus, cum maiori deliberatione et studio | |
| 1169 consuevimus facere.</p> | |
| 1170 <p title="I q. 91 a. 4 ad 2"><a name="32315"><span class= | |
| 1171 "ref">[32315] Iª q. 91 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1172 dicendum quod non est intelligendum Deum Angelis dixisse, faciamus | |
| 1173 hominem; ut quidam perverse intellexerunt. Sed hoc dicitur ad | |
| 1174 significandum pluralitatem divinarum personarum, quarum imago | |
| 1175 expressius invenitur in homine.</p> | |
| 1176 <p title="I q. 91 a. 4 ad 3"><a name="32316"><span class= | |
| 1177 "ref">[32316] Iª q. 91 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1178 dicendum quod quidam intellexerunt corpus hominis prius tempore | |
| 1179 formatum, et postmodum Deum formato iam corpori animam infudisse. | |
| 1180 Sed contra rationem perfectionis primae institutionis rerum est, | |
| 1181 quod Deus vel corpus sine anima, vel animam sine corpore fecerit, | |
| 1182 cum utrumque sit pars humanae naturae. Et hoc etiam est magis | |
| 1183 inconveniens de corpore, quod dependet ex anima, et non e converso. | |
| 1184 Et ideo ad hoc excludendum, quidam posuerunt quod, cum dicitur, | |
| 1185 formavit Deus hominem, intelligitur productio corporis simul cum | |
| 1186 anima; quod autem additur, et inspiravit in faciem eius spiraculum | |
| 1187 vitae, intelligitur de spiritu sancto; sicut et dominus insufflavit | |
| 1188 in apostolos, dicens, accipite spiritum sanctum, Ioan. XX. Sed haec | |
| 1189 expositio, ut dicit Augustinus in libro de Civ. Dei, excluditur per | |
| 1190 verba Scripturae. Nam subditur ad praedicta, <i>et factus est homo | |
| 1191 in animam viventem</i>, quod apostolus, I ad Cor. XV, non ad vitam | |
| 1192 spiritualem, sed ad vitam animalem refert. Per spiraculum ergo | |
| 1193 vitae intelligitur anima, ut sic quod dicitur, <i>inspiravit in | |
| 1194 faciem eius spiraculum vitae</i>, sit quasi expositio eius quod | |
| 1195 praemiserat; nam anima est corporis forma.</p> | |
| 1196 <p title="I q. 91 a. 4 ad 4"><a name="32317"><span class= | |
| 1197 "ref">[32317] Iª q. 91 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1198 dicendum quod, quia operationes vitae magis manifestantur in facie | |
| 1199 hominis, propter sensus ibi existentes; ideo dicit in faciem | |
| 1200 hominis inspiratum esse spiraculum vitae.</p> | |
| 1201 <p title="I q. 91 a. 4 ad 5"><a name="32318"><span class= | |
| 1202 "ref">[32318] Iª q. 91 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 1203 dicendum quod, secundum Augustinum, omnia opera sex dierum simul | |
| 1204 sunt facta. Unde animam primi hominis, quam ponit simul factam cum | |
| 1205 Angelis, non ponit factam ante sextum diem; sed in ipso sexto die | |
| 1206 ponit esse factam et animam primi hominis in actu, et corpus eius | |
| 1207 secundum rationes causales. Alii vero doctores ponunt et animam et | |
| 1208 corpus hominis factum sexto die in actu.</p> | |
| 1209 <br /> | |
| 1210 <div class="D">Quaestio 92</div> | |
| 1211 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1212 <p title="I q. 92 pr."><a name="32319"><span class="ref">[32319] | |
| 1213 Iª q. 92 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1214 productione mulieris. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum | |
| 1215 in illa rerum productione debuerit mulier produci. Secundo, utrum | |
| 1216 debuerit fieri de viro. Tertio, utrum de costa viri. Quarto, utrum | |
| 1217 facta fuerit immediate a Deo.</p> | |
| 1218 <br /> | |
| 1219 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1220 <p title="I q. 92 a. 1 arg. 1"><a name="32320"><span class= | |
| 1221 "ref">[32320] Iª q. 92 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1222 proceditur. Videtur quod mulier non debuit produci in prima rerum | |
| 1223 productione. Dicit enim philosophus, in libro de Generat. Animal., | |
| 1224 quod <i>femina est mas occasionatus</i>. Sed nihil occasionatum et | |
| 1225 deficiens debuit esse in prima rerum institutione. Ergo in illa | |
| 1226 prima rerum institutione mulier producenda non fuit.</p> | |
| 1227 <p title="I q. 92 a. 1 arg. 2"><a name="32321"><span class= | |
| 1228 "ref">[32321] Iª q. 92 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1229 subiectio et minoratio ex peccato est subsecuta, nam, ad mulierem | |
| 1230 dictum est post peccatum, Gen. III, <i>sub viri potestate eris</i>; | |
| 1231 et Gregorius dicit quod, <i>ubi non delinquimus, omnes pares | |
| 1232 sumus</i>. Sed mulier naturaliter est minoris virtutis et | |
| 1233 dignitatis quam vir, semper enim honorabilius est agens patiente, | |
| 1234 ut dicit Augustinus XII super Gen. ad Litt. Ergo non debuit mulier | |
| 1235 produci in prima rerum productione ante peccatum.</p> | |
| 1236 <p title="I q. 92 a. 1 arg. 3"><a name="32322"><span class= | |
| 1237 "ref">[32322] Iª q. 92 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1238 occasiones peccatorum sunt amputandae. Sed Deus praescivit quod | |
| 1239 mulier esset futura viro in occasionem peccati. Ergo non debuit | |
| 1240 mulierem producere.</p> | |
| 1241 <p title="I q. 92 a. 1 s. c."><a name="32323"><span class= | |
| 1242 "ref">[32323] Iª q. 92 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1243 quod dicitur Gen. II, <i>non est bonum hominem esse solum; faciamus | |
| 1244 ei adiutorium simile sibi</i>.</p> | |
| 1245 <p title="I q. 92 a. 1 co."><a name="32324"><span class= | |
| 1246 "ref">[32324] Iª q. 92 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1247 quod necessarium fuit feminam fieri, sicut Scriptura dicit, in | |
| 1248 adiutorium viri, non quidem in adiutorium alicuius alterius operis, | |
| 1249 ut quidam dixerunt, cum ad quodlibet aliud opus convenientius | |
| 1250 iuvari possit vir per alium virum quam per mulierem; sed in | |
| 1251 adiutorium generationis. Quod manifestius videri potest, si in | |
| 1252 viventibus modus generationis consideretur. Sunt enim quaedam | |
| 1253 viventia, quae in seipsis non habent virtutem activam generationis, | |
| 1254 sed ab agente alterius speciei generantur; sicut plantae et | |
| 1255 animalia quae generantur sine semine ex materia convenienti per | |
| 1256 virtutem activam caelestium corporum. Quaedam vero habent virtutem | |
| 1257 generationis activam et passivam coniunctam; sicut accidit in | |
| 1258 plantis quae generantur ex semine. Non enim est in plantis aliquod | |
| 1259 nobilius opus vitae quam generatio, unde convenienter omni tempore | |
| 1260 in eis virtuti passivae coniungitur virtus activa generationis. | |
| 1261 Animalibus vero perfectis competit virtus activa generationis | |
| 1262 secundum sexum masculinum, virtus vero passiva secundum sexum | |
| 1263 femininum. Et quia est aliquod opus vitae nobilius in animalibus | |
| 1264 quam generatio, ad quod eorum vita principaliter ordinatur; ideo | |
| 1265 non omni tempore sexus masculinus feminino coniungitur in | |
| 1266 animalibus perfectis, sed solum tempore coitus; ut imaginemur per | |
| 1267 coitum sic fieri unum ex mare et femina, sicut in planta omni | |
| 1268 tempore coniunguntur vis masculina et feminina, etsi in quibusdam | |
| 1269 plus abundet una harum, in quibusdam plus altera. Homo autem adhuc | |
| 1270 ordinatur ad nobilius opus vitae, quod est intelligere. Et ideo | |
| 1271 adhuc in homine debuit esse maiori ratione distinctio utriusque | |
| 1272 virtutis, ut seorsum produceretur femina a mare, et tamen | |
| 1273 carnaliter coniungerentur in unum ad generationis opus. Et ideo | |
| 1274 statim post formationem mulieris, dicitur Gen. II, <i>erunt duo in | |
| 1275 carne una</i>.</p> | |
| 1276 <p title="I q. 92 a. 1 ad 1"><a name="32325"><span class= | |
| 1277 "ref">[32325] Iª q. 92 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1278 dicendum quod per respectum ad naturam particularem, femina est | |
| 1279 aliquid deficiens et occasionatum. Quia virtus activa quae est in | |
| 1280 semine maris, intendit producere sibi simile perfectum, secundum | |
| 1281 masculinum sexum, sed quod femina generetur, hoc est propter | |
| 1282 virtutis activae debilitatem, vel propter aliquam materiae | |
| 1283 indispositionem, vel etiam propter aliquam transmutationem ab | |
| 1284 extrinseco, puta a ventis Australibus, qui sunt humidi, ut dicitur | |
| 1285 in libro de Generat. Animal. Sed per comparationem ad naturam | |
| 1286 universalem, femina non est aliquid occasionatum, sed est de | |
| 1287 intentione naturae ad opus generationis ordinata. Intentio autem | |
| 1288 naturae universalis dependet ex Deo, qui est universalis auctor | |
| 1289 naturae. Et ideo instituendo naturam, non solum marem, sed etiam | |
| 1290 feminam produxit.</p> | |
| 1291 <p title="I q. 92 a. 1 ad 2"><a name="32326"><span class= | |
| 1292 "ref">[32326] Iª q. 92 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1293 dicendum quod duplex est subiectio. Una servilis, secundum quam | |
| 1294 praesidens utitur subiecto ad sui ipsius utilitatem et talis | |
| 1295 subiectio introducta est post peccatum. Est autem alia subiectio | |
| 1296 oeconomica vel civilis, secundum quam praesidens utitur subiectis | |
| 1297 ad eorum utilitatem et bonum. Et ista subiectio fuisset etiam ante | |
| 1298 peccatum, defuisset enim bonum ordinis in humana multitudine, si | |
| 1299 quidam per alios sapientiores gubernati non fuissent. Et sic ex | |
| 1300 tali subiectione naturaliter femina subiecta est viro, quia | |
| 1301 naturaliter in homine magis abundat discretio rationis. Nec | |
| 1302 inaequalitas hominum excluditur per innocentiae statum, ut infra | |
| 1303 dicetur.</p> | |
| 1304 <p title="I q. 92 a. 1 ad 3"><a name="32327"><span class= | |
| 1305 "ref">[32327] Iª q. 92 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1306 dicendum quod, si omnia ex quibus homo sumpsit occasionem peccandi, | |
| 1307 Deus subtraxisset a mundo, remansisset universum imperfectum. Nec | |
| 1308 debuit bonum commune tolli, ut vitaretur particulare malum, | |
| 1309 praesertim cum Deus sit adeo potens, ut quodlibet malum possit | |
| 1310 ordinare in bonum.</p> | |
| 1311 <br /> | |
| 1312 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1313 <p title="I q. 92 a. 2 arg. 1"><a name="32328"><span class= | |
| 1314 "ref">[32328] Iª q. 92 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 1315 proceditur. Videtur quod mulier non debuit fieri ex viro. Sexus | |
| 1316 enim communis est homini et aliis animalibus. Sed in aliis | |
| 1317 animalibus feminae non sunt factae ex maribus. Ergo nec in homine | |
| 1318 fieri debuit.</p> | |
| 1319 <p title="I q. 92 a. 2 arg. 2"><a name="32329"><span class= | |
| 1320 "ref">[32329] Iª q. 92 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, eorum | |
| 1321 quae sunt eiusdem speciei, eadem est materia. Sed mas et femina | |
| 1322 sunt eiusdem speciei. Cum igitur vir fuerit factus ex limo terrae, | |
| 1323 ex eodem debuit fieri femina, et non ex viro.</p> | |
| 1324 <p title="I q. 92 a. 2 arg. 3"><a name="32330"><span class= | |
| 1325 "ref">[32330] Iª q. 92 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1326 mulier facta est in adiutorium viro ad generationem. Sed nimia | |
| 1327 propinquitas reddit personam ad hoc ineptam, unde personae | |
| 1328 propinquae a matrimonio excluduntur, ut patet Levit. XVIII. Ergo | |
| 1329 mulier non debuit fieri ex viro.</p> | |
| 1330 <p title="I q. 92 a. 2 s. c."><a name="32331"><span class= | |
| 1331 "ref">[32331] Iª q. 92 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1332 quod dicitur Eccli. XVII, creavit ex ipso, scilicet viro, | |
| 1333 adiutorium sibi simile, idest mulierem.</p> | |
| 1334 <p title="I q. 92 a. 2 co."><a name="32332"><span class= | |
| 1335 "ref">[32332] Iª q. 92 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1336 quod conveniens fuit mulierem, in prima rerum institutione, ex viro | |
| 1337 formari, magis quam in aliis animalibus. Primo quidem, ut in hoc | |
| 1338 quaedam dignitas primo homini servaretur, ut, secundum Dei | |
| 1339 similitudinem, esset ipse principium totius suae speciei, sicut | |
| 1340 Deus est principium totius universi. Unde et Paulus dicit, Act. | |
| 1341 XVII, quod <i>Deus fecit ex uno omne genus hominum</i>. Secundo, ut | |
| 1342 vir magis diligeret mulierem, et ei inseparabilius inhaereret, dum | |
| 1343 cognosceret eam ex se esse productam. Unde dicitur Gen. II, <i>de | |
| 1344 viro sumpta est, quamobrem relinquet homo patrem et matrem, et | |
| 1345 adhaerebit uxori suae</i>. Et hoc maxime necessarium fuit in specie | |
| 1346 humana, in qua mas et femina commanent per totam vitam, quod non | |
| 1347 contingit in aliis animalibus. Tertio quia, ut philosophus dicit in | |
| 1348 VIII Ethic., mas et femina coniunguntur in hominibus non solum | |
| 1349 propter necessitatem generationis, ut in aliis animalibus; sed | |
| 1350 etiam propter domesticam vitam, in qua sunt alia opera viri et | |
| 1351 feminae, et in qua vir est caput mulieris. Unde convenienter ex | |
| 1352 viro formata est femina, sicut ex suo principio. Quarto est ratio | |
| 1353 sacramentalis; figuratur enim per hoc quod Ecclesia a Christo sumit | |
| 1354 principium. Unde apostolus dicit, ad Ephes. V, <i>sacramentum hoc | |
| 1355 magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia</i>.</p> | |
| 1356 <p title="I q. 92 a. 2 ad 1"><a name="32333"><span class= | |
| 1357 "ref">[32333] Iª q. 92 a. 2 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 1358 responsio ad primum.</p> | |
| 1359 <p title="I q. 92 a. 2 ad 2"><a name="32334"><span class= | |
| 1360 "ref">[32334] Iª q. 92 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1361 dicendum quod materia est ex qua aliquid fit. Natura autem creata | |
| 1362 habet determinatum principium; et, cum sit determinata ad unum, | |
| 1363 etiam habet determinatum processum, unde ex determinata materia | |
| 1364 producit aliquid in determinata specie. Sed virtus divina, cum sit | |
| 1365 infinita, potest idem secundum speciem ex quacumque materia facere; | |
| 1366 sicut virum ex limo terrae, et mulierem ex viro.</p> | |
| 1367 <p title="I q. 92 a. 2 ad 3"><a name="32335"><span class= | |
| 1368 "ref">[32335] Iª q. 92 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1369 dicendum quod ex naturali generatione contrahitur quaedam | |
| 1370 propinquitas quae matrimonium impedit. Sed mulier non est producta | |
| 1371 a viro per naturalem generationem, sed sola virtute divina, unde | |
| 1372 Eva non dicitur filia Adae. Et propter hoc, ratio non sequitur.</p> | |
| 1373 <br /> | |
| 1374 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1375 <p title="I q. 92 a. 3 arg. 1"><a name="32336"><span class= | |
| 1376 "ref">[32336] Iª q. 92 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1377 proceditur. Videtur quod mulier non debuerit formari de costa viri. | |
| 1378 Costa enim viri fuit multo minor quam corpus mulieris. Sed ex | |
| 1379 minori non potest fieri maius, nisi vel per additionem, quod si | |
| 1380 fuisset, magis ex illo addito mulier formata diceretur quam de | |
| 1381 costa; vel etiam per rarefactionem, quia, ut dicit Augustinus, | |
| 1382 super Gen. ad Litt., <i>non est possibile ut aliquod corpus | |
| 1383 crescat, nisi rarescat</i>. Non autem invenitur corpus mulieris | |
| 1384 rarius quam viri, ad minus in ea proportione quam habet costa ad | |
| 1385 corpus Evae. Ergo Eva non fuit formata de costa Adae.</p> | |
| 1386 <p title="I q. 92 a. 3 arg. 2"><a name="32337"><span class= | |
| 1387 "ref">[32337] Iª q. 92 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 1388 operibus primo creatis non fuit aliquid superfluum. Costa ergo Adae | |
| 1389 fuit de perfectione corporis eius. Ergo, ea subtracta, remansit | |
| 1390 imperfectum. Quod videtur inconveniens.</p> | |
| 1391 <p title="I q. 92 a. 3 arg. 3"><a name="32338"><span class= | |
| 1392 "ref">[32338] Iª q. 92 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, costa | |
| 1393 non potest separari ab homine sine dolore. Sed dolor non fuit ante | |
| 1394 peccatum. Ergo costa non debuit separari a viro, ut ex ea mulier | |
| 1395 formaretur.</p> | |
| 1396 <p title="I q. 92 a. 3 s. c."><a name="32339"><span class= | |
| 1397 "ref">[32339] Iª q. 92 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1398 quod dicitur Gen. II, <i>aedificavit dominus Deus costam quam | |
| 1399 tulerat de Adam, in mulierem</i>.</p> | |
| 1400 <p title="I q. 92 a. 3 co."><a name="32340"><span class= | |
| 1401 "ref">[32340] Iª q. 92 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1402 quod conveniens fuit mulierem formari de costa viri. Primo quidem, | |
| 1403 ad significandum quod inter virum et mulierem debet esse socialis | |
| 1404 coniunctio. Neque enim mulier debet dominari in virum, et ideo non | |
| 1405 est formata de capite. Neque debet a viro despici, tanquam | |
| 1406 serviliter subiecta, et ideo non est formata de pedibus. Secundo, | |
| 1407 propter sacramentum, quia de latere Christi dormientis in cruce | |
| 1408 fluxerunt sacramenta, idest sanguis et aqua, quibus est Ecclesia | |
| 1409 instituta.</p> | |
| 1410 <p title="I q. 92 a. 3 ad 1"><a name="32341"><span class= | |
| 1411 "ref">[32341] Iª q. 92 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1412 dicendum quod quidam dicunt per multiplicationem materiae absque | |
| 1413 alterius additione, formatum fuisse corpus mulieris; ad modum quo | |
| 1414 dominus quinque panes multiplicavit. Sed hoc est omnino | |
| 1415 impossibile. Multiplicatio enim praedicta aut accidit secundum | |
| 1416 transmutationem substantiae ipsius materiae; aut secundum | |
| 1417 transmutationem dimensionum eius. Non autem secundum | |
| 1418 transmutationem substantiae ipsius materiae, tum quia materia in se | |
| 1419 considerata, est omnino intransmutabilis, utpote existens in | |
| 1420 potentia, et habens solum rationem subiecti; tum etiam quia | |
| 1421 multitudo et magnitudo sunt praeter essentiam ipsius materiae. Et | |
| 1422 ideo nullo modo potest multiplicatio materiae intelligi, eadem | |
| 1423 materia manente absque additione, nisi per hoc quod maiores | |
| 1424 dimensiones accipiat. Hoc autem est rarefieri, scilicet materiam | |
| 1425 eandem accipere maiores dimensiones, ut philosophus dicit in IV | |
| 1426 Physic. Dicere ergo materiam multiplicari absque rarefactione, est | |
| 1427 ponere contradictoria simul, scilicet definitionem absque definito. | |
| 1428 Unde, cum non appareat rarefactio in talibus multiplicationibus, | |
| 1429 necesse est ponere additionem materiae, vel per creationem; vel, | |
| 1430 quod probabilius est, per conversionem. Unde Augustinus dicit, | |
| 1431 super Ioan., quod <i>hoc modo Christus ex quinque panibus satiavit | |
| 1432 quinque millia hominum, quomodo ex paucis granis producit | |
| 1433 multitudinem segetum</i>; quod fit per conversionem alimenti. | |
| 1434 Dicitur tamen vel ex quinque panibus turbas pavisse, vel ex costa | |
| 1435 mulierem formasse, quia additio facta est ad materiam | |
| 1436 praeexistentem costae vel panum.</p> | |
| 1437 <p title="I q. 92 a. 3 ad 2"><a name="32342"><span class= | |
| 1438 "ref">[32342] Iª q. 92 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1439 dicendum quod costa illa fuit de perfectione Adae, non prout erat | |
| 1440 individuum quoddam, sed prout erat principium speciei, sicut semen | |
| 1441 est de perfectione generantis, quod operatione naturali cum | |
| 1442 delectatione resolvitur. Unde multo magis virtute divina corpus | |
| 1443 mulieris potuit de costa viri formari absque dolore.</p> | |
| 1444 <p title="I q. 92 a. 3 ad 3"><a name="32343"><span class= | |
| 1445 "ref">[32343] Iª q. 92 a. 3 ad 3</span></a> Et per hoc patet | |
| 1446 solutio ad tertium.</p> | |
| 1447 <br /> | |
| 1448 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1449 <p title="I q. 92 a. 4 arg. 1"><a name="32344"><span class= | |
| 1450 "ref">[32344] Iª q. 92 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1451 proceditur. Videtur quod mulier non fuerit immediate formata a Deo. | |
| 1452 Nullum enim individuum ex simili secundum speciem productum, fit | |
| 1453 immediate a Deo. Sed mulier facta est de viro, qui est eiusdem | |
| 1454 speciei cum ipsa. Ergo non est facta immediate a Deo.</p> | |
| 1455 <p title="I q. 92 a. 4 arg. 2"><a name="32345"><span class= | |
| 1456 "ref">[32345] Iª q. 92 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1457 Augustinus dicit, III de Trin., quod corporalia dispensantur a Deo | |
| 1458 per Angelos. Sed corpus mulieris ex materia corporali est formatum. | |
| 1459 Ergo est factum per ministerium Angelorum, et non immediate a | |
| 1460 Deo.</p> | |
| 1461 <p title="I q. 92 a. 4 arg. 3"><a name="32346"><span class= | |
| 1462 "ref">[32346] Iª q. 92 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, ea | |
| 1463 quae praeextiterunt in creaturis secundum rationes causales, | |
| 1464 producuntur virtute alicuius creaturae, et non immediate a Deo. Sed | |
| 1465 secundum causales rationes corpus mulieris in primis operibus | |
| 1466 productum fuit, ut Augustinus dicit IX super Gen. ad Litt. Ergo non | |
| 1467 fuit producta mulier immediate a Deo.</p> | |
| 1468 <p title="I q. 92 a. 4 s. c."><a name="32347"><span class= | |
| 1469 "ref">[32347] Iª q. 92 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1470 quod Augustinus dicit, in eodem libro, <i>formare vel aedificare | |
| 1471 costam ut mulier esset, non potuit nisi Deus, a quo universa natura | |
| 1472 subsistit</i>.</p> | |
| 1473 <p title="I q. 92 a. 4 co."><a name="32348"><span class= | |
| 1474 "ref">[32348] Iª q. 92 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1475 quod, sicut supra dictum est, uniuscuiusque speciei generatio | |
| 1476 naturalis est ex determinata materia. Materia autem ex qua | |
| 1477 naturaliter generatur homo, est semen humanum viri vel feminae. | |
| 1478 Unde ex alia quacumque materia individuum humanae speciei generari | |
| 1479 non potest naturaliter. Solus autem Deus, qui est naturae | |
| 1480 institutor, potest praeter naturae ordinem res in esse producere. | |
| 1481 Et ideo solus Deus potuit vel virum de limo terrae, vel mulierem de | |
| 1482 costa viri formare.</p> | |
| 1483 <p title="I q. 92 a. 4 ad 1"><a name="32349"><span class= | |
| 1484 "ref">[32349] Iª q. 92 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1485 dicendum quod ratio illa procedit, quando individuum generatur ex | |
| 1486 simili secundum speciem, generatione naturali.</p> | |
| 1487 <p title="I q. 92 a. 4 ad 2"><a name="32350"><span class= | |
| 1488 "ref">[32350] Iª q. 92 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1489 dicendum quod, sicut Augustinus dicit IX super Gen. ad Litt., an | |
| 1490 ministerium Angeli exhibuerint Deo in formatione mulieris, | |
| 1491 nescimus, certum tamen est quod, sicut corpus viri de limo non fuit | |
| 1492 formatum per Angelos, ita nec corpus mulieris de costa viri.</p> | |
| 1493 <p title="I q. 92 a. 4 ad 3"><a name="32351"><span class= | |
| 1494 "ref">[32351] Iª q. 92 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1495 dicendum quod, sicut Augustinus in eodem libro dicit, <i>non habuit | |
| 1496 prima rerum conditio ut femina omnino sic fieret; sed tantum hoc | |
| 1497 habuit, ut sic fieri posset</i>. Et ideo secundum causales rationes | |
| 1498 praeextitit corpus mulieris in primis operibus, non secundum | |
| 1499 potentiam activam, sed secundum potentiam passivam tantum, in | |
| 1500 ordine ad potentiam activam creatoris.</p> | |
| 1501 <br /> | |
| 1502 <div class="D">Quaestio 93</div> | |
| 1503 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1504 <p title="I q. 93 pr."><a name="32352"><span class="ref">[32352] | |
| 1505 Iª q. 93 pr.</span></a> Deinde considerandum est de fine sive | |
| 1506 termino productionis hominis, prout dicitur factus ad imaginem et | |
| 1507 similitudinem Dei. Et circa hoc quaeruntur novem. Primo, utrum in | |
| 1508 homine sit imago Dei. Secundo, utrum imago Dei sit in | |
| 1509 irrationalibus creaturis. Tertio, utrum imago Dei sit magis in | |
| 1510 Angelo quam in homine. Quarto, utrum imago Dei sit in omni homine. | |
| 1511 Quinto, utrum in homine sit imago Dei per comparationem ad | |
| 1512 essentiam, vel ad personas divinas omnes, aut unam earum. Sexto, | |
| 1513 utrum imago Dei inveniatur in homine solum secundum mentem. | |
| 1514 Septimo, utrum imago Dei sit in homine secundum potentias, aut | |
| 1515 secundum habitus, aut actus. Octavo, utrum per comparationem ad | |
| 1516 omnia obiecta. Nono, de differentia imaginis et similitudinis.</p> | |
| 1517 <br /> | |
| 1518 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1519 <p title="I q. 93 a. 1 arg. 1"><a name="32353"><span class= | |
| 1520 "ref">[32353] Iª q. 93 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1521 proceditur. Videtur quod imago Dei non sit in homine. Dicitur enim | |
| 1522 Isaiae XL, <i>cui similem fecistis Deum; aut quam imaginem ponetis | |
| 1523 ei?</i></p> | |
| 1524 <p title="I q. 93 a. 1 arg. 2"><a name="32354"><span class= | |
| 1525 "ref">[32354] Iª q. 93 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, esse | |
| 1526 Dei imaginem est proprium primogeniti, de quo dicit apostolus, ad | |
| 1527 Colos. I, <i>qui est imago Dei invisibilis, primogenitus omnis | |
| 1528 creaturae</i>. Non ergo in homine invenitur Dei imago.</p> | |
| 1529 <p title="I q. 93 a. 1 arg. 3"><a name="32355"><span class= | |
| 1530 "ref">[32355] Iª q. 93 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1531 Hilarius dicit, in libro de Synod., quod <i>imago est eius rei ad | |
| 1532 quam imaginatur, species indifferens</i>; et iterum dicit quod | |
| 1533 <i>imago est rei ad rem coaequandam indiscreta et unita | |
| 1534 similitudo</i>. Sed non est species indifferens Dei et hominis; nec | |
| 1535 potest esse aequalitas hominis ad Deum. Ergo in homine non potest | |
| 1536 esse imago Dei.</p> | |
| 1537 <p title="I q. 93 a. 1 s. c."><a name="32356"><span class= | |
| 1538 "ref">[32356] Iª q. 93 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1539 quod dicitur Gen. I, <i>faciamus hominem ad imaginem et | |
| 1540 similitudinem nostram</i>.</p> | |
| 1541 <p title="I q. 93 a. 1 co."><a name="32357"><span class= | |
| 1542 "ref">[32357] Iª q. 93 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1543 quod, sicut Augustinus dicit in libro octoginta trium quaest., | |
| 1544 <i>ubi est imago, continuo est et similitudo; sed ubi est | |
| 1545 similitudo, non continuo est imago</i>. Ex quo patet quod | |
| 1546 similitudo est de ratione imaginis, et quod imago aliquid addit | |
| 1547 supra rationem similitudinis, scilicet quod sit ex alio expressum, | |
| 1548 imago enim dicitur ex eo quod agitur ad imitationem alterius. Unde | |
| 1549 ovum, quantumcumque sit alteri ovo simile et aequale, quia tamen | |
| 1550 non est expressum ex illo, non dicitur imago eius. Aequalitas autem | |
| 1551 non est de ratione imaginis, quia, ut Augustinus ibidem dicit, | |
| 1552 <i>ubi est imago, non continuo est aequalitas</i>; ut patet in | |
| 1553 imagine alicuius in speculo relucente. Est tamen de ratione | |
| 1554 perfectae imaginis, nam in perfecta imagine non deest aliquid | |
| 1555 imagini, quod insit illi de quo expressa est. Manifestum est autem | |
| 1556 quod in homine invenitur aliqua Dei similitudo, quae deducitur a | |
| 1557 Deo sicut ab exemplari, non tamen est similitudo secundum | |
| 1558 aequalitatem, quia in infinitum excedit exemplar hoc tale | |
| 1559 exemplatum. Et ideo in homine dicitur esse imago Dei, non tamen | |
| 1560 perfecta, sed imperfecta. Et hoc significat Scriptura, cum dicit | |
| 1561 hominem factum ad imaginem Dei, praepositio enim ad accessum | |
| 1562 quendam significat, qui competit rei distanti.</p> | |
| 1563 <p title="I q. 93 a. 1 ad 1"><a name="32358"><span class= | |
| 1564 "ref">[32358] Iª q. 93 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1565 dicendum quod propheta loquitur de corporalibus imaginibus ab | |
| 1566 homine fabricatis, et ideo signanter dicit, <i>quam imaginem | |
| 1567 ponetis ei?</i> Sed Deus ipse sibi in homine posuit spiritualem | |
| 1568 imaginem.</p> | |
| 1569 <p title="I q. 93 a. 1 ad 2"><a name="32359"><span class= | |
| 1570 "ref">[32359] Iª q. 93 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1571 dicendum quod primogenitus omnis creaturae est imago Dei perfecta, | |
| 1572 perfecte implens illud cuius imago est, et ideo dicitur imago, et | |
| 1573 nunquam ad imaginem. Homo vero et propter similitudinem dicitur | |
| 1574 imago; et propter imperfectionem similitudinis, dicitur ad | |
| 1575 imaginem. Et quia similitudo perfecta Dei non potest esse nisi in | |
| 1576 identitate naturae, imago Dei est in filio suo primogenito sicut | |
| 1577 imago regis in filio sibi connaturali; in homine autem sicut in | |
| 1578 aliena natura, sicut imago regis in nummo argenteo; ut patet per | |
| 1579 Augustinum in libro de decem chordis.</p> | |
| 1580 <p title="I q. 93 a. 1 ad 3"><a name="32360"><span class= | |
| 1581 "ref">[32360] Iª q. 93 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1582 dicendum quod, cum unum sit ens indivisum, eo modo dicitur species | |
| 1583 indifferens, quo una. Unum autem dicitur aliquid non solum numero | |
| 1584 aut specie aut genere, sed etiam secundum analogiam vel | |
| 1585 proportionem quandam, et sic est unitas vel convenientia creaturae | |
| 1586 ad Deum. Quod autem dicit rei ad rem coaequandam, pertinet ad | |
| 1587 rationem perfectae imaginis.</p> | |
| 1588 <br /> | |
| 1589 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1590 <p title="I q. 93 a. 2 arg. 1"><a name="32361"><span class= | |
| 1591 "ref">[32361] Iª q. 93 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 1592 proceditur. Videtur quod imago Dei inveniatur in irrationalibus | |
| 1593 creaturis. Dicit enim Dionysius, in libro de Div. Nom., <i>habent | |
| 1594 causata causarum suarum contingentes imagines</i>. Sed Deus est | |
| 1595 causa non solum rationalium creaturarum, sed etiam irrationalium. | |
| 1596 Ergo imago Dei invenitur in irrationalibus creaturis.</p> | |
| 1597 <p title="I q. 93 a. 2 arg. 2"><a name="32362"><span class= | |
| 1598 "ref">[32362] Iª q. 93 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1599 quanto est expressior similitudo in aliquo, tanto magis accedit ad | |
| 1600 rationem imaginis. Sed Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom., quod | |
| 1601 radius solaris maxime habet similitudinem divinae bonitatis. Ergo | |
| 1602 est ad imaginem Dei.</p> | |
| 1603 <p title="I q. 93 a. 2 arg. 3"><a name="32363"><span class= | |
| 1604 "ref">[32363] Iª q. 93 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1605 quanto aliquid est magis perfectum in bonitate, tanto magis est Deo | |
| 1606 simile. Sed totum universum est perfectius in bonitate quam homo, | |
| 1607 quia etsi bona sint singula, tamen simul omnia dicuntur valde bona, | |
| 1608 Gen. I. Ergo totum universum est ad imaginem Dei, et non solum | |
| 1609 homo.</p> | |
| 1610 <p title="I q. 93 a. 2 arg. 4"><a name="32364"><span class= | |
| 1611 "ref">[32364] Iª q. 93 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1612 Boetius in libro de Consol., dicit de Deo, <i>mundum mente gerens, | |
| 1613 similique in imagine formans</i>. Ergo totus mundus est ad imaginem | |
| 1614 Dei, et non solum rationalis creatura.</p> | |
| 1615 <p title="I q. 93 a. 2 s. c."><a name="32365"><span class= | |
| 1616 "ref">[32365] Iª q. 93 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1617 quod dicit Augustinus, VI super Gen. ad Litt., <i>hoc excellit in | |
| 1618 homine, quia Deus ad imaginem suam hominem fecit, propter hoc quod | |
| 1619 dedit ei mentem intellectualem, qua praestat pecoribus</i>. Ea ergo | |
| 1620 quae non habent intellectum, non sunt ad imaginem Dei.</p> | |
| 1621 <p title="I q. 93 a. 2 co."><a name="32366"><span class= | |
| 1622 "ref">[32366] Iª q. 93 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1623 quod non quaelibet similitudo, etiam si sit expressa ex altero, | |
| 1624 sufficit ad rationem imaginis. Si enim similitudo sit secundum | |
| 1625 genus tantum, vel secundum aliquod accidens commune, non propter | |
| 1626 hoc dicetur aliquid esse ad imaginem alterius, non enim posset dici | |
| 1627 quod vermis qui oritur ex homine, sit imago hominis propter | |
| 1628 similitudinem generis; neque iterum potest dici quod, si aliquid | |
| 1629 fiat album ad similitudinem alterius, quod propter hoc sit ad eius | |
| 1630 imaginem, quia album est accidens commune pluribus speciebus. | |
| 1631 Requiritur autem ad rationem imaginis quod sit similitudo secundum | |
| 1632 speciem, sicut imago regis est in filio suo, vel ad minus secundum | |
| 1633 aliquod accidens proprium speciei, et praecipue secundum figuram, | |
| 1634 sicut hominis imago dicitur esse in cupro. Unde signanter Hilarius | |
| 1635 dicit quod imago est species indifferens. Manifestum est autem quod | |
| 1636 similitudo speciei attenditur secundum ultimam differentiam. | |
| 1637 Assimilantur autem aliqua Deo, primo quidem, et maxime communiter, | |
| 1638 inquantum sunt; secundo vero, inquantum vivunt; tertio vero, | |
| 1639 inquantum sapiunt vel intelligunt. Quae, ut Augustinus dicit in | |
| 1640 libro octoginta trium quaest., <i>ita sunt Deo similitudine | |
| 1641 proxima, ut in creaturis nihil sit propinquius</i>. Sic ergo patet | |
| 1642 quod solae intellectuales creaturae, proprie loquendo, sunt ad | |
| 1643 imaginem Dei.</p> | |
| 1644 <p title="I q. 93 a. 2 ad 1"><a name="32367"><span class= | |
| 1645 "ref">[32367] Iª q. 93 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1646 dicendum quod omne imperfectum est quaedam participatio perfecti. | |
| 1647 Et ideo etiam ea quae deficiunt a ratione imaginis, inquantum tamen | |
| 1648 aliqualem Dei similitudinem habent, participant aliquid de ratione | |
| 1649 imaginis. Et ideo Dionysius dicit quod causata habent causarum | |
| 1650 contingentes imagines, idest quantum contingit ea habere, et non | |
| 1651 simpliciter.</p> | |
| 1652 <p title="I q. 93 a. 2 ad 2"><a name="32368"><span class= | |
| 1653 "ref">[32368] Iª q. 93 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1654 dicendum quod Dionysius assimilat radium solarem divinae bonitati | |
| 1655 quantum ad causalitatem; non secundum dignitatem naturae, quae | |
| 1656 requiritur ad rationem imaginis.</p> | |
| 1657 <p title="I q. 93 a. 2 ad 3"><a name="32369"><span class= | |
| 1658 "ref">[32369] Iª q. 93 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1659 dicendum quod universum est perfectius in bonitate quam | |
| 1660 intellectualis creatura extensive et diffusive. Sed intensive et | |
| 1661 collective similitudo divinae perfectionis magis invenitur in | |
| 1662 intellectuali creatura, quae est capax summi boni. Vel dicendum | |
| 1663 quod pars non dividitur contra totum, sed contra aliam partem. Unde | |
| 1664 cum dicitur quod sola natura intellectualis est ad imaginem Dei, | |
| 1665 non excluditur quin universum, secundum aliquam sui partem, sit ad | |
| 1666 imaginem Dei; sed excluduntur aliae partes universi.</p> | |
| 1667 <p title="I q. 93 a. 2 ad 4"><a name="32370"><span class= | |
| 1668 "ref">[32370] Iª q. 93 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1669 dicendum quod imago accipitur a Boetio secundum rationem | |
| 1670 similitudinis qua artificiatum imitatur speciem artis quae est in | |
| 1671 mente artificis, sic autem quaelibet creatura est imago rationis | |
| 1672 exemplaris quam habet in mente divina. Sic autem non loquimur nunc | |
| 1673 de imagine, sed secundum quod attenditur secundum similitudinem in | |
| 1674 natura; prout scilicet primo enti assimilantur omnia, inquantum | |
| 1675 sunt entia; et primae vitae inquantum sunt viventia; et summae | |
| 1676 sapientiae, inquantum sunt intelligentia.</p> | |
| 1677 <br /> | |
| 1678 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1679 <p title="I q. 93 a. 3 arg. 1"><a name="32371"><span class= | |
| 1680 "ref">[32371] Iª q. 93 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1681 proceditur. Videtur quod Angelus non sit magis ad imaginem Dei quam | |
| 1682 homo. Dicit enim Augustinus, in sermone de imagine, quod Deus nulli | |
| 1683 alii creaturae dedit quod sit ad imaginem suam, nisi homini. Non | |
| 1684 ergo verum est quod Angelus magis dicatur ad imaginem Dei quam | |
| 1685 homo.</p> | |
| 1686 <p title="I q. 93 a. 3 arg. 2"><a name="32372"><span class= | |
| 1687 "ref">[32372] Iª q. 93 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1688 secundum Augustinum, in libro octoginta trium quaest., <i>homo ita | |
| 1689 est ad imaginem Dei, ut, nulla interposita creatura, formetur a | |
| 1690 Deo. Et ideo nihil est illi coniunctius</i>. Sed imago Dei dicitur | |
| 1691 aliqua creatura, inquantum Deo coniungitur. Ergo Angelus non est | |
| 1692 magis ad imaginem Dei quam homo.</p> | |
| 1693 <p title="I q. 93 a. 3 arg. 3"><a name="32373"><span class= | |
| 1694 "ref">[32373] Iª q. 93 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1695 creatura dicitur ad imaginem Dei, inquantum est intellectualis | |
| 1696 naturae. Sed intellectualis natura non intenditur nec remittitur, | |
| 1697 non enim est de genere accidentis, cum sit in genere substantiae. | |
| 1698 Ergo Angelus non est magis ad imaginem Dei quam homo.</p> | |
| 1699 <p title="I q. 93 a. 3 s. c."><a name="32374"><span class= | |
| 1700 "ref">[32374] Iª q. 93 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1701 quod dicit Gregorius, in quadam homilia, quod <i>Angelus dicitur | |
| 1702 signaculum similitudinis, quia in eo similitudo divinae imaginis | |
| 1703 magis insinuatur expressa</i>.</p> | |
| 1704 <p title="I q. 93 a. 3 co."><a name="32375"><span class= | |
| 1705 "ref">[32375] Iª q. 93 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1706 quod de imagine Dei loqui dupliciter possumus. Uno modo, quantum ad | |
| 1707 id in quo primo consideratur ratio imaginis, quod est | |
| 1708 intellectualis natura. Et sic imago Dei est magis in Angelis quam | |
| 1709 sit in hominibus, quia intellectualis natura perfectior est in eis, | |
| 1710 ut ex supra dictis patet. Secundo potest considerari imago Dei in | |
| 1711 homine, quantum ad id in quo secundario consideratur, prout | |
| 1712 scilicet in homine invenitur quaedam Dei imitatio, inquantum | |
| 1713 scilicet homo est de homine, sicut Deus de Deo; et inquantum anima | |
| 1714 hominis est tota in toto corpore eius, et iterum tota in qualibet | |
| 1715 parte ipsius, sicut Deus se habet ad mundum. Et secundum haec et | |
| 1716 similia, magis invenitur Dei imago in homine quam in Angelo. Sed | |
| 1717 quantum ad hoc non attenditur per se ratio divinae imaginis in | |
| 1718 homine, nisi praesupposita prima imitatione, quae est secundum | |
| 1719 intellectualem naturam, alioquin etiam animalia bruta essent ad | |
| 1720 imaginem Dei. Et ideo, cum quantum ad intellectualem naturam | |
| 1721 Angelus sit magis ad imaginem Dei quam homo, simpliciter | |
| 1722 concedendum est Angelum magis esse ad imaginem Dei; hominem autem | |
| 1723 secundum quid.</p> | |
| 1724 <p title="I q. 93 a. 3 ad 1"><a name="32376"><span class= | |
| 1725 "ref">[32376] Iª q. 93 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1726 dicendum quod Augustinus excludit a Dei imagine alias inferiores | |
| 1727 creaturas intellectu carentes, non autem Angelos.</p> | |
| 1728 <p title="I q. 93 a. 3 ad 2"><a name="32377"><span class= | |
| 1729 "ref">[32377] Iª q. 93 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1730 dicendum quod, sicut ignis dicitur esse subtilissimum corporum | |
| 1731 secundum suam speciem, cum tamen unus ignis sit alio subtilior; ita | |
| 1732 dicitur quod nihil est coniunctius Deo quam mens humana, secundum | |
| 1733 genus intellectualis naturae; quia, sicut ipse supra praemiserat, | |
| 1734 <i>quae sapiunt, ita sunt illi similitudine proxima, ut in | |
| 1735 creaturis nihil sit propinquius</i>. Unde per hoc non excluditur | |
| 1736 quin Angelus sit magis ad Dei imaginem.</p> | |
| 1737 <p title="I q. 93 a. 3 ad 3"><a name="32378"><span class= | |
| 1738 "ref">[32378] Iª q. 93 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1739 dicendum quod, cum dicitur quod substantia non recipit magis et | |
| 1740 minus, non intelligitur quod una species substantiae non sit | |
| 1741 perfectior quam alia, sed quod unum et idem individuum non | |
| 1742 participet suam speciem quandoque magis, quandoque minus. Nec etiam | |
| 1743 a diversis individuis participatur species substantiae secundum | |
| 1744 magis et minus.</p> | |
| 1745 <br /> | |
| 1746 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1747 <p title="I q. 93 a. 4 arg. 1"><a name="32379"><span class= | |
| 1748 "ref">[32379] Iª q. 93 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1749 proceditur. Videtur quod imago Dei non inveniatur in quolibet | |
| 1750 homine. Dicit enim apostolus, I ad Cor. XI, quod <i>vir est imago | |
| 1751 Dei, mulier autem est imago viri</i>. Cum ergo mulier sit | |
| 1752 individuum humanae speciei, non cuilibet individuo convenit esse | |
| 1753 imaginem Dei.</p> | |
| 1754 <p title="I q. 93 a. 4 arg. 2"><a name="32380"><span class= | |
| 1755 "ref">[32380] Iª q. 93 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1756 apostolus dicit, Rom. VIII, quod <i>illos quos Deus praescivit | |
| 1757 conformes fieri imagini filii sui, hos praedestinavit</i>. Sed non | |
| 1758 omnes homines praedestinati sunt. Ergo non omnes homines habent | |
| 1759 conformitatem imaginis.</p> | |
| 1760 <p title="I q. 93 a. 4 arg. 3"><a name="32381"><span class= | |
| 1761 "ref">[32381] Iª q. 93 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1762 similitudo est de ratione imaginis, ut supra dictum est. Sed per | |
| 1763 peccatum fit homo Deo dissimilis. Ergo amittit Dei imaginem.</p> | |
| 1764 <p title="I q. 93 a. 4 s. c."><a name="32382"><span class= | |
| 1765 "ref">[32382] Iª q. 93 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1766 quod dicitur in Psalmo XXXVIII, <i>veruntamen in imagine pertransit | |
| 1767 homo</i>.</p> | |
| 1768 <p title="I q. 93 a. 4 co."><a name="32383"><span class= | |
| 1769 "ref">[32383] Iª q. 93 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1770 quod, cum homo secundum intellectualem naturam ad imaginem Dei esse | |
| 1771 dicatur, secundum hoc est maxime ad imaginem Dei, secundum quod | |
| 1772 intellectualis natura Deum maxime imitari potest. Imitatur autem | |
| 1773 intellectualis natura maxime Deum quantum ad hoc, quod Deus seipsum | |
| 1774 intelligit et amat. Unde imago Dei tripliciter potest considerari | |
| 1775 in homine. Uno quidem modo, secundum quod homo habet aptitudinem | |
| 1776 naturalem ad intelligendum et amandum Deum, et haec aptitudo | |
| 1777 consistit in ipsa natura mentis, quae est communis omnibus | |
| 1778 hominibus. Alio modo, secundum quod homo actu vel habitu Deum | |
| 1779 cognoscit et amat, sed tamen imperfecte, et haec est imago per | |
| 1780 conformitatem gratiae. Tertio modo, secundum quod homo Deum actu | |
| 1781 cognoscit et amat perfecte, et sic attenditur imago secundum | |
| 1782 similitudinem gloriae. Unde super illud Psalmi IV, <i>signatum est | |
| 1783 super nos lumen vultus tui, domine</i>, Glossa distinguit triplicem | |
| 1784 imaginem, scilicet creationis, recreationis et similitudinis. Prima | |
| 1785 ergo imago invenitur in omnibus hominibus; secunda in iustis | |
| 1786 tantum; tertia vero solum in beatis.</p> | |
| 1787 <p title="I q. 93 a. 4 ad 1"><a name="32384"><span class= | |
| 1788 "ref">[32384] Iª q. 93 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1789 dicendum quod tam in viro quam in muliere invenitur Dei imago | |
| 1790 quantum ad id in quo principaliter ratio imaginis consistit, | |
| 1791 scilicet quantum ad intellectualem naturam. Unde Gen. I, cum | |
| 1792 dixisset, <i>ad imaginem Dei creavit illum</i>, scilicet hominem, | |
| 1793 subdidit, <i>masculum et feminam creavit eos</i>, et dixit | |
| 1794 pluraliter eos, ut Augustinus dicit, ne intelligatur in uno | |
| 1795 individuo uterque sexus fuisse coniunctus. Sed quantum ad aliquid | |
| 1796 secundario imago Dei invenitur in viro, secundum quod non invenitur | |
| 1797 in muliere, nam vir est principium mulieris et finis, sicut Deus | |
| 1798 est principium et finis totius creaturae. Unde cum apostolus | |
| 1799 dixisset quod <i>vir imago et gloria est Dei, mulier autem est | |
| 1800 gloria viri</i>; ostendit quare hoc dixerit, subdens, <i>non enim | |
| 1801 vir est ex muliere, sed mulier ex viro; et vir non est creatus | |
| 1802 propter mulierem, sed mulier propter virum</i>.</p> | |
| 1803 <p title="I q. 93 a. 4 ad 2"><a name="32385"><span class= | |
| 1804 "ref">[32385] Iª q. 93 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum et | |
| 1805 tertium dicendum quod illae rationes procedunt de imagine quae est | |
| 1806 secundum conformitatem gratiae et gloriae.</p> | |
| 1807 <br /> | |
| 1808 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1809 <p title="I q. 93 a. 5 arg. 1"><a name="32386"><span class= | |
| 1810 "ref">[32386] Iª q. 93 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 1811 proceditur. Videtur quod in homine non sit imago Dei quantum ad | |
| 1812 Trinitatem divinarum personarum. Dicit enim Augustinus, in libro de | |
| 1813 fide ad Petrum, <i>una est sanctae Trinitatis essentialiter | |
| 1814 divinitas, et imago ad quam factus est homo</i>. Et Hilarius, in V | |
| 1815 de Trin., dicit quod <i>homo fit ad communem Trinitatis | |
| 1816 imaginem</i>. Est ergo in homine imago Dei quantum ad essentiam, et | |
| 1817 non quantum ad Trinitatem personarum.</p> | |
| 1818 <p title="I q. 93 a. 5 arg. 2"><a name="32387"><span class= | |
| 1819 "ref">[32387] Iª q. 93 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 1820 libro de Eccles. Dogmat. dicitur quod imago Dei attenditur in | |
| 1821 homine secundum aeternitatem. Damascenus etiam dicit quod | |
| 1822 <i>hominem esse ad imaginem Dei, significat intellectuale, et | |
| 1823 arbitrio liberum, et per se potestativum</i>. Gregorius etiam | |
| 1824 Nyssenus dicit quod, cum Scriptura dixit hominem factum ad imaginem | |
| 1825 Dei, <i>aequale est ac si diceret humanam naturam omnis boni factam | |
| 1826 esse participem; bonitatis enim plenitudo divinitas est</i>. Haec | |
| 1827 autem omnia non pertinent ad distinctionem personarum, sed magis ad | |
| 1828 essentiae unitatem. Ergo in homine est imago Dei, non secundum | |
| 1829 Trinitatem personarum, sed secundum essentiae unitatem.</p> | |
| 1830 <p title="I q. 93 a. 5 arg. 3"><a name="32388"><span class= | |
| 1831 "ref">[32388] Iª q. 93 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, imago | |
| 1832 ducit in cognitionem eius cuius est imago. Si igitur in homine est | |
| 1833 imago Dei secundum Trinitatem personarum, cum homo per naturalem | |
| 1834 rationem seipsum cognoscere possit, sequeretur quod per naturalem | |
| 1835 cognitionem posset homo cognoscere Trinitatem divinarum personarum. | |
| 1836 Quod est falsum, ut supra ostensum est.</p> | |
| 1837 <p title="I q. 93 a. 5 arg. 4"><a name="32389"><span class= | |
| 1838 "ref">[32389] Iª q. 93 a. 5 arg. 4</span></a> Praeterea, nomen | |
| 1839 imaginis non cuilibet trium personarum convenit, sed soli filio, | |
| 1840 dicit enim Augustinus, in VI de Trin., quod <i>solus filius est | |
| 1841 imago patris</i>. Si igitur in homine attenderetur Dei imago | |
| 1842 secundum personam, non esset in homine imago totius Trinitatis, sed | |
| 1843 filii tantum.</p> | |
| 1844 <p title="I q. 93 a. 5 s. c."><a name="32390"><span class= | |
| 1845 "ref">[32390] Iª q. 93 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1846 quod Hilarius, in IV de Trin., per hoc quod homo dicitur ad | |
| 1847 imaginem Dei factus, ostendit pluralitatem divinarum | |
| 1848 personarum.</p> | |
| 1849 <p title="I q. 93 a. 5 co."><a name="32391"><span class= | |
| 1850 "ref">[32391] Iª q. 93 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1851 quod, sicut supra habitum est, distinctio divinarum personarum non | |
| 1852 est nisi secundum originem, vel potius secundum relationes | |
| 1853 originis. Non autem est idem modus originis in omnibus, sed modus | |
| 1854 originis uniuscuiusque est secundum convenientiam suae naturae, | |
| 1855 aliter enim producuntur animata, aliter inanimata; aliter animalia, | |
| 1856 atque aliter plantae. Unde manifestum est quod distinctio divinarum | |
| 1857 personarum est secundum quod divinae naturae convenit. Unde esse ad | |
| 1858 imaginem Dei secundum imitationem divinae naturae, non excludit hoc | |
| 1859 quod est esse ad imaginem Dei secundum repraesentationem trium | |
| 1860 personarum; sed magis unum ad alterum sequitur. Sic igitur dicendum | |
| 1861 est in homine esse imaginem Dei et quantum ad naturam divinam, et | |
| 1862 quantum ad Trinitatem personarum, nam et in ipso Deo in tribus | |
| 1863 personis una existit natura.</p> | |
| 1864 <p title="I q. 93 a. 5 ad 1"><a name="32392"><span class= | |
| 1865 "ref">[32392] Iª q. 93 a. 5 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 1866 responsio ad duo prima.</p> | |
| 1867 <p title="I q. 93 a. 5 ad 3"><a name="32393"><span class= | |
| 1868 "ref">[32393] Iª q. 93 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1869 dicendum quod ratio illa procederet, si imago Dei esset in homine | |
| 1870 perfecte repraesentans Deum. Sed, sicut Augustinus dicit in XV de | |
| 1871 Trin., maxima est differentia huius Trinitatis quae est in nobis, | |
| 1872 ad Trinitatem divinam. Et ideo, ut ipse ibidem dicit, <i>Trinitatem | |
| 1873 quae in nobis est, videmus potius quam credimus, Deum vero esse | |
| 1874 Trinitatem, credimus potius quam videmus</i>.</p> | |
| 1875 <p title="I q. 93 a. 5 ad 4"><a name="32394"><span class= | |
| 1876 "ref">[32394] Iª q. 93 a. 5 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1877 dicendum quod quidam dixerunt in homine esse solum imaginem filii. | |
| 1878 Sed hoc improbat Augustinus, in XII de Trin. Primo quidem, per hoc | |
| 1879 quod, cum secundum aequalitatem essentiae filius sit patri similis, | |
| 1880 necesse est, si homo sit factus ad similitudinem filii, quod sit | |
| 1881 factus ad similitudinem patris. Secundo quia, si homo esset factus | |
| 1882 solum ad imaginem filii, non diceret pater, <i>faciamus hominem ad | |
| 1883 imaginem et similitudinem nostram</i>, sed tuam. Cum ergo dicitur, | |
| 1884 ad imaginem Dei fecit illum, non est intelligendum quod pater | |
| 1885 fecerit hominem solum ad imaginem filii, qui est Deus, ut quidam | |
| 1886 exposuerunt, sed intelligendum est quod Deus Trinitas fecit hominem | |
| 1887 ad imaginem suam, idest totius Trinitatis. Cum autem dicitur quod | |
| 1888 Deus fecit hominem ad imaginem suam, dupliciter potest intelligi. | |
| 1889 Uno modo, quod haec praepositio ad designet terminum factionis, ut | |
| 1890 sit sensus, faciamus hominem taliter, ut sit in eo imago. Alio | |
| 1891 modo, haec praepositio ad potest designare causam exemplarem; sicut | |
| 1892 cum dicitur, iste liber est factus ad illum. Et sic imago Dei est | |
| 1893 ipsa essentia divina, quae abusive imago dicitur, secundum quod | |
| 1894 imago ponitur pro exemplari. Vel, secundum quod quidam dicunt, | |
| 1895 divina essentia dicitur imago, quia secundum eam una persona aliam | |
| 1896 imitatur.</p> | |
| 1897 <br /> | |
| 1898 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1899 <p title="I q. 93 a. 6 arg. 1"><a name="32395"><span class= | |
| 1900 "ref">[32395] Iª q. 93 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 1901 proceditur. Videtur quod imago Dei non sit in homine solum secundum | |
| 1902 mentem. Dicit enim apostolus, I ad Cor. XI, quod vir est imago Dei. | |
| 1903 Sed vir non est solum mens. Ergo imago Dei non attenditur solum | |
| 1904 secundum mentem.</p> | |
| 1905 <p title="I q. 93 a. 6 arg. 2"><a name="32396"><span class= | |
| 1906 "ref">[32396] Iª q. 93 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, Gen. | |
| 1907 I, <i>creavit Deus hominem ad imaginem suam, ad imaginem Dei | |
| 1908 creavit illum, masculum et feminam creavit eos</i>. Sed distinctio | |
| 1909 masculi et feminae est secundum corpus. Ergo etiam secundum corpus | |
| 1910 attenditur Dei imago in homine, et non secundum mentem tantum.</p> | |
| 1911 <p title="I q. 93 a. 6 arg. 3"><a name="32397"><span class= | |
| 1912 "ref">[32397] Iª q. 93 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, imago | |
| 1913 praecipue videtur attendi secundum figuram. Sed figura ad corpus | |
| 1914 pertinet. Ergo imago Dei attenditur in homine etiam secundum | |
| 1915 corpus, et non secundum mentem tantum.</p> | |
| 1916 <p title="I q. 93 a. 6 arg. 4"><a name="32398"><span class= | |
| 1917 "ref">[32398] Iª q. 93 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1918 secundum Augustinum, XII super Gen. ad Litt., triplex visio | |
| 1919 invenitur in nobis, scilicet corporalis, spiritualis sive | |
| 1920 imaginaria, et intellectualis. Si ergo secundum visionem | |
| 1921 intellectualem, quae ad mentem pertinet, est aliqua Trinitas in | |
| 1922 nobis, secundum quam sumus ad imaginem Dei; pari ratione et in | |
| 1923 aliis visionibus.</p> | |
| 1924 <p title="I q. 93 a. 6 s. c."><a name="32399"><span class= | |
| 1925 "ref">[32399] Iª q. 93 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1926 quod apostolus dicit, ad Eph. IV, <i>renovamini spiritu mentis | |
| 1927 vestrae, et induite novum hominem</i>, ex quo datur intelligi quod | |
| 1928 renovatio nostra, quae fit secundum novi hominis indumentum, ad | |
| 1929 mentem pertinet. Sed ad Col. III, dicit, <i>induentes novum | |
| 1930 hominem, qui renovatur in agnitionem Dei, secundum imaginem eius | |
| 1931 qui creavit eum</i>, ubi renovationem quae est secundum novi | |
| 1932 hominis indumentum, attribuit imagini Dei. Esse ergo ad imaginem | |
| 1933 Dei pertinet solum ad mentem.</p> | |
| 1934 <p title="I q. 93 a. 6 co."><a name="32400"><span class= | |
| 1935 "ref">[32400] Iª q. 93 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1936 quod, cum in omnibus creaturis sit aliqualis Dei similitudo, in | |
| 1937 sola creatura rationali invenitur similitudo Dei per modum | |
| 1938 imaginis, ut supra dictum est, in aliis autem creaturis per modum | |
| 1939 vestigii. Id autem in quo creatura rationalis excedit alias | |
| 1940 creaturas, est intellectus sive mens. Unde relinquitur quod nec in | |
| 1941 ipsa rationali creatura invenitur Dei imago, nisi secundum mentem. | |
| 1942 In aliis vero partibus, si quas habet rationalis creatura, | |
| 1943 invenitur similitudo vestigii; sicut et in ceteris rebus quibus | |
| 1944 secundum partes huiusmodi assimilatur. Cuius ratio manifeste | |
| 1945 cognosci potest, si attendatur modus quo repraesentat vestigium, et | |
| 1946 quo repraesentat imago. Imago enim repraesentat secundum | |
| 1947 similitudinem speciei, ut dictum est. Vestigium autem repraesentat | |
| 1948 per modum effectus qui sic repraesentat suam causam, quod tamen ad | |
| 1949 speciei similitudinem non pertingit, impressiones enim quae ex motu | |
| 1950 animalium relinquuntur, dicuntur vestigia; et similiter cinis | |
| 1951 dicitur vestigium ignis; et desolatio terrae, vestigium hostilis | |
| 1952 exercitus. Potest ergo huiusmodi differentia attendi inter | |
| 1953 creaturas rationales et alias creaturas, et quantum ad hoc quod in | |
| 1954 creaturis repraesentatur similitudo divinae naturae, et quantum ad | |
| 1955 hoc quod in eis repraesentatur similitudo Trinitatis increatae. Nam | |
| 1956 quantum ad similitudinem divinae naturae pertinet, creaturae | |
| 1957 rationales videntur quodammodo ad repraesentationem speciei | |
| 1958 pertingere, inquantum imitantur Deum non solum in hoc quod est et | |
| 1959 vivit, sed etiam in hoc quod intelligit, ut supra dictum est. Aliae | |
| 1960 vero creaturae non intelligunt; sed apparet in eis quoddam | |
| 1961 vestigium intellectus producentis, si earum dispositio | |
| 1962 consideretur. Similiter, cum increata Trinitas distinguatur | |
| 1963 secundum processionem verbi a dicente, et amoris ab utroque, ut | |
| 1964 supra habitum est; in creatura rationali, in qua invenitur | |
| 1965 processio verbi secundum intellectum, et processio amoris secundum | |
| 1966 voluntatem, potest dici imago Trinitatis increatae per quandam | |
| 1967 repraesentationem speciei. In aliis autem creaturis non invenitur | |
| 1968 principium verbi, et verbum, et amor; sed apparet in eis quoddam | |
| 1969 vestigium quod haec inveniantur in causa producente. Nam hoc ipsum | |
| 1970 quod creatura habet substantiam modificatam et finitam, demonstrat | |
| 1971 quod sit a quodam principio; species vero eius demonstrat verbum | |
| 1972 facientis, sicut forma domus demonstrat conceptionem artificis; | |
| 1973 ordo vero demonstrat amorem producentis, quo effectus ordinatur ad | |
| 1974 bonum, sicut usus aedificii demonstrat artificis voluntatem. Sic | |
| 1975 igitur in homine invenitur Dei similitudo per modum imaginis | |
| 1976 secundum mentem; sed secundum alias partes eius, per modum | |
| 1977 vestigii.</p> | |
| 1978 <p title="I q. 93 a. 6 ad 1"><a name="32401"><span class= | |
| 1979 "ref">[32401] Iª q. 93 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1980 dicendum quod homo dicitur imago Dei, non quia ipse essentialiter | |
| 1981 sit imago, sed quia in eo est Dei imago impressa secundum mentem; | |
| 1982 sicut denarius dicitur imago Caesaris, inquantum habet Caesaris | |
| 1983 imaginem. Unde non oportet quod secundum quamlibet partem hominis | |
| 1984 accipiatur Dei imago.</p> | |
| 1985 <p title="I q. 93 a. 6 ad 2"><a name="32402"><span class= | |
| 1986 "ref">[32402] Iª q. 93 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1987 dicendum quod, sicut Augustinus dicit XII de Trin., quidam imaginem | |
| 1988 Trinitatis in homine posuerunt, non secundum unum individuum, sed | |
| 1989 secundum plura; dicentes quod <i>vir patris personam intimat; filii | |
| 1990 vero personam, quod de viro ita processit ut de illo nasceretur; | |
| 1991 atque ita tertiam personam, velut spiritum sanctum, dicunt esse | |
| 1992 mulierem, quae ita de viro processit ut non ipsa esset filius aut | |
| 1993 filia</i>. Quod prima facie absurdum videtur. Primo quidem, quia | |
| 1994 sequeretur quod spiritus sanctus esset principium filii, sicut | |
| 1995 mulier est principium prolis quae nascitur de viro. Secundo, quia | |
| 1996 unus homo non esset nisi ad imaginem unius personae. Tertio, quia | |
| 1997 secundum hoc Scriptura de imagine Dei in homine mentionem facere | |
| 1998 non debuisset, nisi producta iam prole. Et ideo dicendum est quod | |
| 1999 Scriptura, postquam dixerat, ad imaginem Dei creavit illum, | |
| 2000 addidit, masculum et feminam creavit eos, non ut imago Dei secundum | |
| 2001 distinctiones sexuum attendatur; sed quia imago Dei utrique sexui | |
| 2002 est communis, cum sit secundum mentem, in qua non est distinctio | |
| 2003 sexuum. Unde apostolus, ad Col. III, postquam dixerat, secundum | |
| 2004 imaginem eius qui creavit illum, subdit, ubi non est masculus et | |
| 2005 femina.</p> | |
| 2006 <p title="I q. 93 a. 6 ad 3"><a name="32403"><span class= | |
| 2007 "ref">[32403] Iª q. 93 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2008 dicendum quod, quamvis imago Dei in homine non accipiatur secundum | |
| 2009 figuram corpoream, tamen <i>corpus hominis, quia solum inter | |
| 2010 terrenorum animalium corpora non pronum in alvum prostratum est, | |
| 2011 sed tale est ut ad contemplandum caelum sit aptius, magis in hoc ad | |
| 2012 imaginem et similitudinem Dei, quam cetera corpora animalium, | |
| 2013 factum iure videri potest</i>; ut Augustinus dicit in libro | |
| 2014 octoginta trium quaest. Quod tamen non est sic intelligendum, quasi | |
| 2015 in corpore hominis sit imago Dei, sed quia ipsa figura humani | |
| 2016 corporis repraesentat imaginem Dei in anima, per modum | |
| 2017 vestigii.</p> | |
| 2018 <p title="I q. 93 a. 6 ad 4"><a name="32404"><span class= | |
| 2019 "ref">[32404] Iª q. 93 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2020 dicendum quod tam in visione corporali quam in visione imaginaria | |
| 2021 invenitur quaedam Trinitas, ut Augustinus dicit in libro de Trin. | |
| 2022 In visione enim corporali est quidem primo species exterioris | |
| 2023 corporis; secundo vero ipsa visio, quae fit per impressionem | |
| 2024 cuiusdam similitudinis praedictae speciei in visum; tertio est ibi | |
| 2025 intentio voluntatis applicans visum ad videndum, et eum in re visa | |
| 2026 detinens. Similiter etiam in visione imaginaria invenitur primo | |
| 2027 quidem species in memoria reservata; secundo ipsa imaginaria visio, | |
| 2028 quae provenit ex hoc quod acies animae, idest ipsa vis imaginaria, | |
| 2029 informatur secundum praedictam speciem; tertio vero invenitur | |
| 2030 intentio voluntatis coniungens utrumque. Sed utraque Trinitas | |
| 2031 deficit a ratione divinae imaginis. Nam ipsa species exterioris | |
| 2032 corporis est extra naturam animae, species autem quae est in | |
| 2033 memoria, etsi non sit extra animam, est tamen adventitia animae, et | |
| 2034 ita utrobique deficit repraesentatio connaturalitatis et | |
| 2035 coaeternitatis divinarum personarum. Visio vero corporalis non | |
| 2036 procedit tantum a specie exterioris corporis, sed simul cum hoc a | |
| 2037 sensu videntis, et similiter visio imaginaria non solum procedit a | |
| 2038 specie quae in memoria conservatur, sed etiam a virtute | |
| 2039 imaginativa, et ita per hoc non repraesentatur convenienter | |
| 2040 processio filii a solo patre. Intentio vero voluntatis, quae | |
| 2041 coniungit duo praedicta, non ex eis procedit, neque in visione | |
| 2042 corporea neque in spirituali, unde non convenienter repraesentatur | |
| 2043 processio spiritus sancti a patre et filio.</p> | |
| 2044 <br /> | |
| 2045 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 2046 <p title="I q. 93 a. 7 arg. 1"><a name="32405"><span class= | |
| 2047 "ref">[32405] Iª q. 93 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 2048 proceditur. Videtur quod imago Dei non inveniatur in anima secundum | |
| 2049 actus. Dicit enim Augustinus, XI de Civ. Dei, quod homo factus est | |
| 2050 ad imaginem Dei, secundum quod <i>sumus, et nos esse novimus, et id | |
| 2051 esse ac nosse diligimus</i>. Sed esse non significat actum. Ergo | |
| 2052 imago Dei non attenditur in anima secundum actus.</p> | |
| 2053 <p title="I q. 93 a. 7 arg. 2"><a name="32406"><span class= | |
| 2054 "ref">[32406] Iª q. 93 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2055 Augustinus, in IX de Trin., assignat imaginem Dei in anima secundum | |
| 2056 haec tria, quae sunt mens, notitia et amor. Mens autem non | |
| 2057 significat actum; sed magis potentiam, vel etiam essentiam | |
| 2058 intellectivae animae. Ergo imago Dei non attenditur secundum | |
| 2059 actus.</p> | |
| 2060 <p title="I q. 93 a. 7 arg. 3"><a name="32407"><span class= | |
| 2061 "ref">[32407] Iª q. 93 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2062 Augustinus, X de Trin., assignat imaginem Trinitatis in anima | |
| 2063 secundum memoriam, intelligentiam et voluntatem. Sed haec tria sunt | |
| 2064 vires naturales animae, ut Magister dicit, III distinctione I libri | |
| 2065 Sent. Ergo imago attenditur secundum potentias, et non secundum | |
| 2066 actus.</p> | |
| 2067 <p title="I q. 93 a. 7 arg. 4"><a name="32408"><span class= | |
| 2068 "ref">[32408] Iª q. 93 a. 7 arg. 4</span></a> Praeterea, imago | |
| 2069 Trinitatis semper manet in anima. Sed actus non semper manet. Ergo | |
| 2070 imago Dei non attenditur in anima secundum actus.</p> | |
| 2071 <p title="I q. 93 a. 7 s. c."><a name="32409"><span class= | |
| 2072 "ref">[32409] Iª q. 93 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2073 quod Augustinus, XI de Trin., assignat Trinitatem in inferioribus | |
| 2074 animae partibus secundum actualem visionem sensibilem et | |
| 2075 imaginariam. Ergo et Trinitas quae est in mente, secundum quam homo | |
| 2076 est ad imaginem Dei, debet attendi secundum actualem visionem.</p> | |
| 2077 <p title="I q. 93 a. 7 co."><a name="32410"><span class= | |
| 2078 "ref">[32410] Iª q. 93 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2079 quod, sicut supra dictum est, ad rationem imaginis pertinet | |
| 2080 aliqualis repraesentatio speciei. Si ergo imago Trinitatis divinae | |
| 2081 debet accipi in anima, oportet quod secundum illud principaliter | |
| 2082 attendatur, quod maxime accedit, prout possibile est, ad | |
| 2083 repraesentandum speciem divinarum personarum. Divinae autem | |
| 2084 personae distinguuntur secundum processionem verbi a dicente, et | |
| 2085 amoris connectentis utrumque. Verbum autem in anima nostra sine | |
| 2086 actuali cogitatione esse non potest, ut Augustinus dicit XIV de | |
| 2087 Trin. Et ideo primo et principaliter attenditur imago Trinitatis in | |
| 2088 mente secundum actus, prout scilicet ex notitia quam habemus, | |
| 2089 cogitando interius verbum formamus, et ex hoc in amorem | |
| 2090 prorumpimus. Sed quia principia actuum sunt habitus et potentiae; | |
| 2091 unumquodque autem virtualiter est in suo principio, secundario, et | |
| 2092 quasi ex consequenti, imago Trinitatis potest attendi in anima | |
| 2093 secundum potentias, et praecipue secundum habitus, prout in eis | |
| 2094 scilicet actus virtualiter existunt.</p> | |
| 2095 <p title="I q. 93 a. 7 ad 1"><a name="32411"><span class= | |
| 2096 "ref">[32411] Iª q. 93 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2097 dicendum quod esse nostrum ad imaginem Dei pertinet, quod est nobis | |
| 2098 proprium supra alia animalia; quod quidem esse competit nobis | |
| 2099 inquantum mentem habemus. Et ideo eadem est haec Trinitas cum illa | |
| 2100 quam Augustinus ponit in IX de Trin., quae consistit in mente, | |
| 2101 notitia et amore.</p> | |
| 2102 <p title="I q. 93 a. 7 ad 2"><a name="32412"><span class= | |
| 2103 "ref">[32412] Iª q. 93 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2104 dicendum quod Augustinus hanc Trinitatem primo adinvenit in mente. | |
| 2105 Sed quia mens, etsi se totam quodammodo cognoscat, etiam quodammodo | |
| 2106 se ignorat, prout scilicet est ab aliis distincta; et sic etiam se | |
| 2107 quaerit, ut Augustinus consequenter probat in X de Trin., ideo, | |
| 2108 quasi notitia non totaliter menti coaequetur, accipit in anima tria | |
| 2109 quaedam propria mentis, scilicet memoriam, intelligentiam et | |
| 2110 voluntatem, quae nullus ignorat se habere, et in istis tribus | |
| 2111 potius imaginem Trinitatis assignat, quasi prima assignatio sit | |
| 2112 quodammodo deficiens.</p> | |
| 2113 <p title="I q. 93 a. 7 ad 3"><a name="32413"><span class= | |
| 2114 "ref">[32413] Iª q. 93 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2115 dicendum quod, sicut Augustinus probat XIV de Trin., intelligere | |
| 2116 dicimur et velle seu amare aliqua, et quando de his cogitamus, et | |
| 2117 quando de his non cogitamus. Sed quando sine cogitatione sunt, ad | |
| 2118 solam memoriam pertinent; quae nihil est aliud, secundum ipsum, | |
| 2119 quam habitualis retentio notitiae et amoris. Sed quia, ut ipse | |
| 2120 dicit, <i>verbum ibi esse sine cogitatione non potest (cogitamus | |
| 2121 enim omne quod dicimus etiam illo interiori verbo quod ad nullius | |
| 2122 gentis pertinet linguam), in tribus potius illis imago ista | |
| 2123 cognoscitur, memoria scilicet, intelligentia et voluntate. Hanc | |
| 2124 autem nunc dico intelligentiam, qua intelligimus cogitantes; et eam | |
| 2125 voluntatem sive amorem vel dilectionem, quae istam prolem | |
| 2126 parentemque coniungit</i>. Ex quo patet quod imaginem divinae | |
| 2127 Trinitatis potius ponit in intelligentia et voluntate actuali, quam | |
| 2128 secundum quod sunt in habituali retentione memoriae, licet etiam | |
| 2129 quantum ad hoc, aliquo modo sit imago Trinitatis in anima, ut | |
| 2130 ibidem dicitur. Et sic patet quod memoria, intelligentia et | |
| 2131 voluntas non sunt tres vires, ut in sententiis dicitur.</p> | |
| 2132 <p title="I q. 93 a. 7 ad 4"><a name="32414"><span class= | |
| 2133 "ref">[32414] Iª q. 93 a. 7 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2134 dicendum quod aliquis respondere posset per hoc quod Augustinus | |
| 2135 dicit XIV de Trin., quod <i>mens semper sui meminit, semper se | |
| 2136 intelligit et amat</i>. Quod quidam sic intelligunt, quasi animae | |
| 2137 adsit actualis intelligentia et amor sui ipsius. Sed hunc | |
| 2138 intellectum excludit per hoc quod subdit, quod <i>non semper se | |
| 2139 cogitat discretam ab his quae non sunt quod ipsa</i>. Et sic patet | |
| 2140 quod anima semper intelligit et amat se, non actualiter, sed | |
| 2141 habitualiter. Quamvis etiam dici possit quod, percipiendo actum | |
| 2142 suum, seipsam intelligit quandocumque aliquid intelligit. Sed quia | |
| 2143 non semper est actu intelligens, ut patet in dormiente, ideo | |
| 2144 oportet dicere quod actus, etsi non semper maneant in seipsis, | |
| 2145 manent tamen semper in suis principiis, scilicet potentiis et | |
| 2146 habitibus. Unde Augustinus dicit, XIV de Trin., <i>si secundum hoc | |
| 2147 facta est ad imaginem Dei anima rationalis, quod uti ratione atque | |
| 2148 intellectu ad intelligendum et conspiciendum Deum potest, ab initio | |
| 2149 quo esse coepit, fuit in ea Dei imago</i>.</p> | |
| 2150 <br /> | |
| 2151 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 2152 <p title="I q. 93 a. 8 arg. 1"><a name="32415"><span class= | |
| 2153 "ref">[32415] Iª q. 93 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 2154 proceditur. Videtur quod imago divinae Trinitatis sit in anima non | |
| 2155 solum per comparationem ad obiectum quod est Deus. Imago enim | |
| 2156 divinae Trinitatis invenitur in anima, sicut dictum est, secundum | |
| 2157 quod verbum in nobis procedit a dicente et amor ab utroque. Sed hoc | |
| 2158 invenitur in nobis secundum quodcumque obiectum. Ergo secundum | |
| 2159 quodcumque obiectum invenitur in mente nostra imago divinae | |
| 2160 Trinitatis.</p> | |
| 2161 <p title="I q. 93 a. 8 arg. 2"><a name="32416"><span class= | |
| 2162 "ref">[32416] Iª q. 93 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2163 Augustinus dicit, in XII de Trin., quod <i>cum quaerimus in anima | |
| 2164 Trinitatem, in tota quaerimus, non separantes actionem rationalem | |
| 2165 in temporalibus a contemplatione aeternorum</i>. Ergo etiam | |
| 2166 secundum temporalia obiecta invenitur imago Trinitatis in | |
| 2167 anima.</p> | |
| 2168 <p title="I q. 93 a. 8 arg. 3"><a name="32417"><span class= | |
| 2169 "ref">[32417] Iª q. 93 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, quod | |
| 2170 Deum intelligamus et amemus, convenit nobis secundum gratiae donum. | |
| 2171 Si igitur secundum memoriam, intelligentiam et voluntatem seu | |
| 2172 dilectionem Dei, attendatur imago Trinitatis in anima, non erit | |
| 2173 imago Dei in homine secundum naturam, sed secundum gratiam. Et sic | |
| 2174 non erit omnibus communis.</p> | |
| 2175 <p title="I q. 93 a. 8 arg. 4"><a name="32418"><span class= | |
| 2176 "ref">[32418] Iª q. 93 a. 8 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2177 sancti qui sunt in patria, maxime conformantur imagini Dei secundum | |
| 2178 gloriae visionem, unde dicitur, II ad Cor. III, <i>in eandem | |
| 2179 imaginem transformamur, a claritate in claritatem</i>. Sed secundum | |
| 2180 visionem gloriae temporalia cognoscuntur. Ergo etiam per | |
| 2181 comparationem ad temporalia, Dei imago attenditur in nobis.</p> | |
| 2182 <p title="I q. 93 a. 8 s. c."><a name="32419"><span class= | |
| 2183 "ref">[32419] Iª q. 93 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2184 quod Augustinus dicit, XIV de Trin., quod <i>non propterea est Dei | |
| 2185 imago in mente, quia sui meminit, et intelligit et diligit se, sed | |
| 2186 quia potest etiam meminisse, intelligere et amare Deum, a quo facta | |
| 2187 est</i>. Multo igitur minus secundum alia obiecta attenditur imago | |
| 2188 Dei in mente.</p> | |
| 2189 <p title="I q. 93 a. 8 co."><a name="32420"><span class= | |
| 2190 "ref">[32420] Iª q. 93 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2191 quod, sicut supra dictum est, imago importat similitudinem utcumque | |
| 2192 pertingentem ad speciei repraesentationem. Unde oportet quod imago | |
| 2193 divinae Trinitatis attendatur in anima secundum aliquid quod | |
| 2194 repraesentat divinas personas repraesentatione speciei, sicut est | |
| 2195 possibile creaturae. Distinguuntur autem divinae personae, ut | |
| 2196 dictum est, secundum processionem verbi a dicente, et amoris ab | |
| 2197 utroque. Verbum autem Dei nascitur de Deo secundum notitiam sui | |
| 2198 ipsius, et amor procedit a Deo secundum quod seipsum amat. | |
| 2199 Manifestum est autem quod diversitas obiectorum diversificat | |
| 2200 speciem verbi et amoris, non enim idem est specie in corde hominis | |
| 2201 verbum conceptum de lapide et de equo, nec idem specie amor. | |
| 2202 Attenditur igitur divina imago in homine secundum verbum conceptum | |
| 2203 de Dei notitia, et amorem exinde derivatum. Et sic imago Dei | |
| 2204 attenditur in anima secundum quod fertur, vel nata est ferri in | |
| 2205 Deum. Fertur autem in aliquid mens dupliciter, uno modo, directe et | |
| 2206 immediate; alio modo, indirecte et mediate, sicut cum aliquis, | |
| 2207 videndo imaginem hominis in speculo, dicitur ferri in ipsum | |
| 2208 hominem. Et ideo Augustinus dicit, in XIV de Trin., quod <i>mens | |
| 2209 meminit sui, intelligit se, et diligit se, hoc si cernimus, | |
| 2210 cernimus Trinitatem; nondum quidem Deum, sed iam imaginem Dei</i>. | |
| 2211 Sed hoc est, non quia fertur mens in seipsam absolute, sed prout | |
| 2212 per hoc ulterius potest ferri in Deum; ut patet per auctoritatem | |
| 2213 supra inductam.</p> | |
| 2214 <p title="I q. 93 a. 8 ad 1"><a name="32421"><span class= | |
| 2215 "ref">[32421] Iª q. 93 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2216 dicendum quod ad rationem imaginis, non solum oportet attendere | |
| 2217 quod aliquid procedat ab aliquo; sed etiam quid a quo procedat, | |
| 2218 scilicet quod verbum Dei procedit a notitia de Deo.</p> | |
| 2219 <p title="I q. 93 a. 8 ad 2"><a name="32422"><span class= | |
| 2220 "ref">[32422] Iª q. 93 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2221 dicendum quod in tota quidem anima invenitur aliqua Trinitas, non | |
| 2222 quidem ita quod praeter actionem temporalium et contemplationem | |
| 2223 aeternorum, <i>quaeratur aliquod tertium quo Trinitas | |
| 2224 impleatur</i>, prout ibidem subditur. Sed in illa parte rationis | |
| 2225 quae derivatur a parte temporalium, etsi <i>Trinitas inveniri | |
| 2226 possit, non tamen imago Dei potest inveniri</i>, ut postea dicitur, | |
| 2227 quia huiusmodi temporalium notitia adventitia est animae. Et | |
| 2228 habitus etiam ipsi quibus temporalia cognoscuntur, non semper | |
| 2229 adsunt; sed quandoque quidem praesentialiter adsunt, quandoque | |
| 2230 autem secundum memoriam tantum, etiam postquam adesse incipiunt. | |
| 2231 Sicut patet de fide, quae temporaliter nobis advenit in praesenti, | |
| 2232 in statu autem futurae beatitudinis iam non erit fides, sed memoria | |
| 2233 fidei.</p> | |
| 2234 <p title="I q. 93 a. 8 ad 3"><a name="32423"><span class= | |
| 2235 "ref">[32423] Iª q. 93 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2236 dicendum quod meritoria Dei cognitio et dilectio non est nisi per | |
| 2237 gratiam. Est tamen aliqua Dei cognitio et dilectio naturalis, ut | |
| 2238 supra habitum est. Et hoc etiam ipsum naturale est, quod mens ad | |
| 2239 intelligendum Deum ratione uti potest, secundum quod imaginem Dei | |
| 2240 semper diximus permanere in mente, sive haec imago Dei ita sit | |
| 2241 obsoleta, quasi obumbrata, ut pene nulla sit, ut in his qui non | |
| 2242 habent usum rationis; sive sit obscura atque deformis, ut in | |
| 2243 peccatoribus; sive sit clara et pulchra, ut in iustis, sicut | |
| 2244 Augustinus dicit, XIV de Trin.</p> | |
| 2245 <p title="I q. 93 a. 8 ad 4"><a name="32424"><span class= | |
| 2246 "ref">[32424] Iª q. 93 a. 8 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2247 dicendum quod secundum visionem gloriae, temporalia videbuntur in | |
| 2248 ipso Deo; et ideo huiusmodi temporalium visio ad Dei imaginem | |
| 2249 pertinebit. Et hoc est quod Augustinus dicit, XIV de Trin., quod | |
| 2250 <i>in illa natura cui mens feliciter adhaerebit, immutabile videbit | |
| 2251 omne quod viderit</i>. Nam et in ipso verbo increato sunt rationes | |
| 2252 omnium creaturarum.</p> | |
| 2253 <br /> | |
| 2254 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 2255 <p title="I q. 93 a. 9 arg. 1"><a name="32425"><span class= | |
| 2256 "ref">[32425] Iª q. 93 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 2257 proceditur. Videtur quod similitudo ab imagine non convenienter | |
| 2258 distinguatur. Genus enim non convenienter distinguitur a specie. | |
| 2259 Sed similitudo comparatur ad imaginem, ut genus ad speciem, quia | |
| 2260 <i>ubi est imago, ibi est continuo similitudo, sed non | |
| 2261 convertitur</i>, ut dicitur in libro octoginta trium quaest. Ergo | |
| 2262 inconvenienter similitudo ab imagine distinguitur.</p> | |
| 2263 <p title="I q. 93 a. 9 arg. 2"><a name="32426"><span class= | |
| 2264 "ref">[32426] Iª q. 93 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, ratio | |
| 2265 imaginis attenditur non solum secundum repraesentationem divinarum | |
| 2266 personarum, sed etiam secundum repraesentationem divinae essentiae, | |
| 2267 ad quam repraesentationem pertinet immortalitas et indivisibilitas. | |
| 2268 Non ergo convenienter dicitur quod <i>similitudo est in essentia, | |
| 2269 quia est immortalis et indivisibilis; imago autem in aliis</i>.</p> | |
| 2270 <p title="I q. 93 a. 9 arg. 3"><a name="32427"><span class= | |
| 2271 "ref">[32427] Iª q. 93 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, imago | |
| 2272 Dei in homine est triplex, scilicet naturae, gratiae et gloriae, ut | |
| 2273 supra habitum est. Sed innocentia et iustitia ad gratiam pertinent. | |
| 2274 Inconvenienter ergo dicitur quod <i>imago accipitur secundum | |
| 2275 memoriam, intelligentiam et voluntatem; similitudo autem secundum | |
| 2276 innocentiam et iustitiam</i>.</p> | |
| 2277 <p title="I q. 93 a. 9 arg. 4"><a name="32428"><span class= | |
| 2278 "ref">[32428] Iª q. 93 a. 9 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2279 cognitio veritatis ad intelligentiam pertinet, amor autem virtutis | |
| 2280 ad voluntatem, quae sunt duae partes imaginis. Non ergo | |
| 2281 convenienter dicitur quod <i>imago sit in cognitione veritatis, | |
| 2282 similitudo in dilectione virtutis</i>.</p> | |
| 2283 <p title="I q. 93 a. 9 s. c."><a name="32429"><span class= | |
| 2284 "ref">[32429] Iª q. 93 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2285 quod Augustinus dicit, in libro octoginta trium quaest., <i>sunt | |
| 2286 qui non frustra intelligunt duo dicta esse ad imaginem et | |
| 2287 similitudinem; cum, si una res esset, unum nomen sufficere | |
| 2288 potuisset</i>.</p> | |
| 2289 <p title="I q. 93 a. 9 co."><a name="32430"><span class= | |
| 2290 "ref">[32430] Iª q. 93 a. 9 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2291 quod similitudo quaedam unitas est, unum enim in qualitate | |
| 2292 similitudinem causat, ut dicitur in V Metaphys. Unum autem, cum sit | |
| 2293 de transcendentibus, et commune est omnibus, et ad singula potest | |
| 2294 aptari; sicut et bonum et verum. Unde, sicut bonum alicui rei | |
| 2295 particulari potest comparari ut praeambulum ad ipsam, et ut | |
| 2296 subsequens, prout designat aliquam perfectionem ipsius; ita etiam | |
| 2297 est de comparatione similitudinis ad imaginem. Est enim bonum | |
| 2298 praeambulum ad hominem, secundum quod homo est quoddam particulare | |
| 2299 bonum, et rursus bonum subsequitur ad hominem, inquantum aliquem | |
| 2300 hominem specialiter dicimus esse bonum, propter perfectionem | |
| 2301 virtutis. Et similiter similitudo consideratur ut praeambulum ad | |
| 2302 imaginem, inquantum est communius quam imago, ut supra dictum est, | |
| 2303 consideratur etiam ut subsequens ad imaginem, inquantum significat | |
| 2304 quandam imaginis perfectionem; dicimus enim imaginem alicuius esse | |
| 2305 similem vel non similem ei cuius est imago, inquantum perfecte vel | |
| 2306 imperfecte repraesentat ipsum. Sic ergo similitudo potest ab | |
| 2307 imagine distingui dupliciter. Uno modo, prout est praeambula ad | |
| 2308 ipsam, et in pluribus existens. Et sic similitudo attenditur | |
| 2309 secundum ea quae sunt communiora proprietatibus naturae | |
| 2310 intellectualis, secundum quas proprie attenditur imago. Et secundum | |
| 2311 hoc dicitur in libro octoginta trium quaest., quod spiritus, idest | |
| 2312 mens, ad imaginem Dei, nullo dubitante, factus est, cetera autem | |
| 2313 hominis, scilicet quae pertinent ad inferiores partes animae, vel | |
| 2314 etiam ad ipsum corpus, ad similitudinem facta esse aliqui volunt. | |
| 2315 Secundum hoc etiam in libro de quantitate animae dicitur quod | |
| 2316 similitudo Dei attenditur in anima, inquantum est incorruptibilis, | |
| 2317 nam corruptibile et incorruptibile sunt differentiae entis | |
| 2318 communis. Alio modo potest considerari similitudo, secundum quod | |
| 2319 significat imaginis expressionem et perfectionem. Et secundum hoc | |
| 2320 Damascenus dicit quod <i>id quod est secundum imaginem, | |
| 2321 intellectuale significat, et arbitrio liberum per se potestativum, | |
| 2322 quod autem secundum similitudinem, virtutis, secundum quod homini | |
| 2323 possibile est inesse, similitudinem</i>. Et ad idem refertur quod | |
| 2324 similitudo dicitur ad dilectionem virtutis pertinere, non enim est | |
| 2325 virtus sine dilectione virtutis.</p> | |
| 2326 <p title="I q. 93 a. 9 ad 1"><a name="32431"><span class= | |
| 2327 "ref">[32431] Iª q. 93 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2328 dicendum quod similitudo non distinguitur ab imagine secundum | |
| 2329 communem rationem similitudinis (sic enim includitur in ratione | |
| 2330 ipsius imaginis), sed secundum quod aliqua similitudo deficit a | |
| 2331 ratione imaginis, vel etiam est imaginis perfectiva.</p> | |
| 2332 <p title="I q. 93 a. 9 ad 2"><a name="32432"><span class= | |
| 2333 "ref">[32432] Iª q. 93 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2334 dicendum quod essentia animae pertinet ad imaginem, prout | |
| 2335 repraesentat divinam essentiam secundum ea quae sunt propria | |
| 2336 intellectualis naturae, non autem secundum conditiones consequentes | |
| 2337 ens in communi, ut est esse simplicem et indissolubilem.</p> | |
| 2338 <p title="I q. 93 a. 9 ad 3"><a name="32433"><span class= | |
| 2339 "ref">[32433] Iª q. 93 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2340 dicendum quod etiam virtutes quaedam naturaliter insunt animae, ad | |
| 2341 minus secundum quaedam earum semina, et secundum has posset attendi | |
| 2342 similitudo naturalis. Quamvis non sit inconveniens ut id quod | |
| 2343 secundum assignationem unam dicitur imago, secundum aliam dicatur | |
| 2344 similitudo.</p> | |
| 2345 <p title="I q. 93 a. 9 ad 4"><a name="32434"><span class= | |
| 2346 "ref">[32434] Iª q. 93 a. 9 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2347 dicendum quod dilectio verbi, quod est amata notitia, pertinet ad | |
| 2348 rationem imaginis, sed dilectio virtutis pertinet ad similitudinem, | |
| 2349 sicut et virtus.</p> | |
| 2350 <br /> | |
| 2351 <div class="D">Quaestio 94</div> | |
| 2352 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2353 <p title="I q. 94 pr."><a name="32435"><span class="ref">[32435] | |
| 2354 Iª q. 94 pr.</span></a> Deinde considerandum est de statu vel | |
| 2355 conditione primi hominis. Et primo, quantum ad animam; secundo, | |
| 2356 quantum ad corpus. Circa primum consideranda sunt duo, primo, de | |
| 2357 conditione hominis quantum ad intellectum; secundo, de conditione | |
| 2358 hominis quantum ad voluntatem. Circa primum quaeruntur quatuor. | |
| 2359 Primo, utrum primus homo viderit Deum per essentiam. Secundo, utrum | |
| 2360 videre potuerit substantias separatas, idest Angelos. Tertio, utrum | |
| 2361 habuerit omnium scientiam. Quarto, utrum potuerit errare vel | |
| 2362 decipi.</p> | |
| 2363 <br /> | |
| 2364 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2365 <p title="I q. 94 a. 1 arg. 1"><a name="32436"><span class= | |
| 2366 "ref">[32436] Iª q. 94 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2367 proceditur. Videtur quod primus homo per essentiam Deum viderit. | |
| 2368 Beatitudo enim hominis in visione divinae essentiae consistit. Sed | |
| 2369 primus homo, in Paradiso conversans, beatam et omnium divitem | |
| 2370 habuit vitam, ut Damascenus dicit in II libro. Et Augustinus dicit, | |
| 2371 in XIV de Civ. Dei, <i>si homines habebant affectus suos quales | |
| 2372 nunc habemus, quomodo erant beati in illo inenarrabilis | |
| 2373 beatitudinis loco, idest Paradiso?</i> Ergo primus homo in Paradiso | |
| 2374 vidit Deum per essentiam.</p> | |
| 2375 <p title="I q. 94 a. 1 arg. 2"><a name="32437"><span class= | |
| 2376 "ref">[32437] Iª q. 94 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2377 Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, quod <i>primo homini non aberat | |
| 2378 quidquam quod bona voluntas adipisceretur</i>. Sed nihil melius | |
| 2379 bona voluntas adipisci potest quam divinae essentiae visionem. Ergo | |
| 2380 homo per essentiam Deum videbat.</p> | |
| 2381 <p title="I q. 94 a. 1 arg. 3"><a name="32438"><span class= | |
| 2382 "ref">[32438] Iª q. 94 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, visio | |
| 2383 Dei per essentiam est qua videtur Deus sine medio et sine | |
| 2384 aenigmate. Sed homo in statu innocentiae vidit Deum sine medio; ut | |
| 2385 Magister dicit in I distinctione IV libri Sent. Vidit etiam sine | |
| 2386 aenigmate, quia aenigma obscuritatem importat, ut Augustinus dicit, | |
| 2387 XV de Trin.; obscuritas autem introducta est per peccatum. Ergo | |
| 2388 homo in primo statu vidit Deum per essentiam.</p> | |
| 2389 <p title="I q. 94 a. 1 s. c."><a name="32439"><span class= | |
| 2390 "ref">[32439] Iª q. 94 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2391 quod apostolus dicit, I ad Cor. XV, quod <i>non prius quod | |
| 2392 spirituale est, sed quod animale</i>. Sed maxime spirituale est | |
| 2393 videre Deum per essentiam. Ergo primus homo, in primo statu | |
| 2394 animalis vitae, Deum per essentiam non vidit.</p> | |
| 2395 <p title="I q. 94 a. 1 co."><a name="32440"><span class= | |
| 2396 "ref">[32440] Iª q. 94 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2397 quod primus homo Deum per essentiam non vidit, secundum communem | |
| 2398 statum illius vitae; nisi forte dicatur quod viderit eum in raptu, | |
| 2399 quando Deus immisit soporem in Adam, ut dicitur Gen. II. Et huius | |
| 2400 ratio est quia, cum divina essentia sit ipsa beatitudo, hoc modo se | |
| 2401 habet intellectus videntis divinam essentiam ad Deum, sicut se | |
| 2402 habet quilibet homo ad beatitudinem. Manifestum est autem quod | |
| 2403 nullus homo potest per voluntatem a beatitudine averti, naturaliter | |
| 2404 enim, et ex necessitate, homo vult beatitudinem, et fugit miseriam. | |
| 2405 Unde nullus videns Deum per essentiam, potest voluntate averti a | |
| 2406 Deo, quod est peccare. Et propter hoc, omnes videntes Deum per | |
| 2407 essentiam, sic in amore Dei stabiliuntur, quod in aeternum peccare | |
| 2408 non possunt. Cum ergo Adam peccaverit, manifestum est quod Deum per | |
| 2409 essentiam non videbat. Cognoscebat tamen Deum quadam altiori | |
| 2410 cognitione quam nos cognoscamus, et sic quodammodo eius cognitio | |
| 2411 media erat inter cognitionem praesentis status, et cognitionem | |
| 2412 patriae, qua Deus per essentiam videtur. Ad cuius evidentiam, | |
| 2413 considerandum est quod visio Dei per essentiam dividitur contra | |
| 2414 visionem Dei per creaturam. Quanto autem aliqua creatura est altior | |
| 2415 et Deo similior, tanto per eam Deus clarius videtur, sicut homo | |
| 2416 perfectius videtur per speculum in quo expressius imago eius | |
| 2417 resultat. Et sic patet quod multo eminentius videtur Deus per | |
| 2418 intelligibiles effectus, quam per sensibiles et corporeos. A | |
| 2419 consideratione autem plena et lucida intelligibilium effectuum | |
| 2420 impeditur homo in statu praesenti, per hoc quod distrahitur a | |
| 2421 sensibilibus, et circa ea occupatur. Sed, sicut dicitur Eccle. VII, | |
| 2422 Deus fecit hominem rectum. Haec autem fuit rectitudo hominis | |
| 2423 divinitus instituti, ut inferiora superioribus subderentur, et | |
| 2424 superiora ab inferioribus non impedirentur. Unde homo primus non | |
| 2425 impediebatur per res exteriores a clara et firma contemplatione | |
| 2426 intelligibilium effectuum, quos ex irradiatione primae veritatis | |
| 2427 percipiebat, sive naturali cognitione sive gratuita. Unde dicit | |
| 2428 Augustinus, in XI super Gen. ad Litt., quod <i>fortassis Deus | |
| 2429 primis hominibus antea loquebatur, sicut cum Angelis loquitur, ipsa | |
| 2430 incommutabili veritate illustrans mentes eorum; etsi non tanta | |
| 2431 participatione divinae essentiae, quantam capiunt Angeli</i>. Sic | |
| 2432 igitur per huiusmodi intelligibiles effectus Dei, Deum clarius | |
| 2433 cognoscebat quam modo cognoscamus.</p> | |
| 2434 <p title="I q. 94 a. 1 ad 1"><a name="32441"><span class= | |
| 2435 "ref">[32441] Iª q. 94 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2436 dicendum quod homo in Paradiso beatus fuit, non illa perfecta | |
| 2437 beatitudine in quam transferendus erat, quae in divinae essentiae | |
| 2438 visione consistit, habebat tamen beatam vitam secundum quendam | |
| 2439 modum, ut Augustinus dicit XI super Gen. ad Litt., inquantum | |
| 2440 habebat integritatem et perfectionem quandam naturalem.</p> | |
| 2441 <p title="I q. 94 a. 1 ad 2"><a name="32442"><span class= | |
| 2442 "ref">[32442] Iª q. 94 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2443 dicendum quod bona voluntas est ordinata voluntas. Non autem | |
| 2444 fuisset primi hominis ordinata voluntas, si in statu meriti habere | |
| 2445 voluisset quod ei promittebatur pro praemio.</p> | |
| 2446 <p title="I q. 94 a. 1 ad 3"><a name="32443"><span class= | |
| 2447 "ref">[32443] Iª q. 94 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2448 dicendum quod duplex est medium. Quoddam, in quo simul videtur quod | |
| 2449 per medium videri dicitur; sicut cum homo videtur per speculum, et | |
| 2450 simul videtur cum ipso speculo. Aliud medium est, per cuius | |
| 2451 notitiam in aliquid ignotum devenimus; sicut est medium | |
| 2452 demonstrationis. Et sine tali medio Deus videbatur, non tamen sine | |
| 2453 primo medio. Non enim oportebat primum hominem pervenire in Dei | |
| 2454 cognitionem per demonstrationem sumptam ab aliquo effectu, sicut | |
| 2455 nobis est necessarium; sed simul in effectibus, praecipue | |
| 2456 intelligibilibus, suo modo Deum cognoscebat. Similiter etiam est | |
| 2457 considerandum quod obscuritas quae importatur in nomine aenigmatis, | |
| 2458 dupliciter potest accipi. Uno modo, secundum quod quaelibet | |
| 2459 creatura est quoddam obscurum, si comparetur ad immensitatem | |
| 2460 divinae claritatis, et sic Adam videbat Deum in aenigmate, quia | |
| 2461 videbat Deum per effectum creatum. Alio modo potest accipi | |
| 2462 obscuritas quae consecuta est ex peccato, prout scilicet impeditur | |
| 2463 homo a consideratione intelligibilium per sensibilium occupationem, | |
| 2464 et secundum hoc, non vidit Deum in aenigmate.</p> | |
| 2465 <br /> | |
| 2466 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2467 <p title="I q. 94 a. 2 arg. 1"><a name="32444"><span class= | |
| 2468 "ref">[32444] Iª q. 94 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2469 proceditur. Videtur quod Adam in statu innocentiae Angelos per | |
| 2470 essentiam viderit. Dicit enim Gregorius, in IV Dialog., <i>in | |
| 2471 Paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum | |
| 2472 Angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis | |
| 2473 interesse</i>.</p> | |
| 2474 <p title="I q. 94 a. 2 arg. 2"><a name="32445"><span class= | |
| 2475 "ref">[32445] Iª q. 94 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, anima | |
| 2476 in statu praesenti impeditur a cognitione substantiarum | |
| 2477 separatarum, ex hoc quod est unita corpori corruptibili, quod | |
| 2478 aggravat animam, ut dicitur Sap. IX. Unde et anima separata | |
| 2479 substantias separatas videre potest, ut supra dictum est. Sed anima | |
| 2480 primi hominis non aggravabatur a corpore, cum non esset | |
| 2481 corruptibile. Ergo poterat videre substantias separatas.</p> | |
| 2482 <p title="I q. 94 a. 2 arg. 3"><a name="32446"><span class= | |
| 2483 "ref">[32446] Iª q. 94 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, una | |
| 2484 substantia separata cognoscit aliam cognoscendo seipsam, ut dicitur | |
| 2485 in libro de causis. Sed anima primi hominis cognoscebat seipsam. | |
| 2486 Ergo cognoscebat substantias separatas.</p> | |
| 2487 <p title="I q. 94 a. 2 s. c."><a name="32447"><span class= | |
| 2488 "ref">[32447] Iª q. 94 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, anima | |
| 2489 Adae fuit eiusdem naturae cum animabus nostris. Sed animae nostrae | |
| 2490 non possunt nunc intelligere substantias separatas. Ergo nec anima | |
| 2491 primi hominis potuit.</p> | |
| 2492 <p title="I q. 94 a. 2 co."><a name="32448"><span class= | |
| 2493 "ref">[32448] Iª q. 94 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2494 quod status animae hominis distingui potest dupliciter. Uno modo, | |
| 2495 secundum diversum modum naturalis esse, et hoc modo distinguitur | |
| 2496 status animae separatae, a statu animae coniunctae corpori. Alio | |
| 2497 modo distinguitur status animae secundum integritatem et | |
| 2498 corruptionem, servato eodem modo essendi secundum naturam, et sic | |
| 2499 status innocentiae distinguitur a statu hominis post peccatum. | |
| 2500 Anima enim hominis in statu innocentiae erat corpori perficiendo et | |
| 2501 gubernando accommodata, sicut et nunc, unde dicitur primus homo | |
| 2502 factus fuisse in animam viventem, idest corpori vitam dantem, | |
| 2503 scilicet animalem. Sed huius vitae integritatem habebat, inquantum | |
| 2504 corpus erat totaliter animae subditum, in nullo ipsam impediens, ut | |
| 2505 supra dictum est. Manifestum est autem ex praemissis quod ex hoc | |
| 2506 quod anima est accommodata ad corporis gubernationem et | |
| 2507 perfectionem secundum animalem vitam, competit animae nostrae talis | |
| 2508 modus intelligendi, qui est per conversionem ad phantasmata. Unde | |
| 2509 et hic modus intelligendi etiam animae primi hominis competebat. | |
| 2510 Secundum autem hunc modum intelligendi, motus quidam invenitur in | |
| 2511 anima, ut Dionysius dicit IV cap. de Div. Nom., secundum tres | |
| 2512 gradus. Quorum primus est, secundum quod a rebus exterioribus | |
| 2513 congregatur anima ad seipsam; secundus autem est, prout anima | |
| 2514 ascendit ad hoc quod uniatur virtutibus superioribus unitis, | |
| 2515 scilicet Angelis; tertius autem gradus est, secundum quod ulterius | |
| 2516 manuducitur ad bonum quod est supra omnia, scilicet Deum. Secundum | |
| 2517 igitur primum processum animae, qui est a rebus exterioribus ad | |
| 2518 seipsam, perficitur animae cognitio. Quia scilicet intellectualis | |
| 2519 operatio animae naturalem ordinem habet ad ea quae sunt extra, ut | |
| 2520 supra dictum est, et ita per eorum cognitionem perfecte cognosci | |
| 2521 potest nostra intellectualis operatio, sicut actus per obiectum. Et | |
| 2522 per ipsam intellectualem operationem perfecte potest cognosci | |
| 2523 humanus intellectus, sicut potentia per proprium actum. Sed in | |
| 2524 secundo processu non invenitur perfecta cognitio. Quia, cum Angelus | |
| 2525 non intelligat per conversionem ad phantasmata, sed longe | |
| 2526 eminentiori modo, ut supra dictum est; praedictus modus | |
| 2527 cognoscendi, quo anima cognoscit seipsam, non sufficienter ducit in | |
| 2528 Angeli cognitionem. Multo autem minus tertius processus ad | |
| 2529 perfectam notitiam terminatur, quia etiam ipsi Angeli, per hoc quod | |
| 2530 cognoscunt seipsos, non possunt pertingere ad cognitionem divinae | |
| 2531 substantiae propter eius excessum. Sic igitur anima primi hominis | |
| 2532 non poterat videre Angelos per essentiam. Sed tamen excellentiorem | |
| 2533 modum cognitionis habebat de eis, quam nos habeamus, quia eius | |
| 2534 cognitio erat magis certa et fixa circa interiora intelligibilia, | |
| 2535 quam cognitio nostra. Et propter tantam eminentiam dicit Gregorius | |
| 2536 quod intererat Angelorum spiritibus.</p> | |
| 2537 <p title="I q. 94 a. 2 ad 1"><a name="32449"><span class= | |
| 2538 "ref">[32449] Iª q. 94 a. 2 ad 1</span></a> Unde patet solutio | |
| 2539 ad primum.</p> | |
| 2540 <p title="I q. 94 a. 2 ad 2"><a name="32450"><span class= | |
| 2541 "ref">[32450] Iª q. 94 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2542 dicendum quod hoc quod anima primi hominis deficiebat ab intellectu | |
| 2543 substantiarum separatarum, non erat ex aggravatione corporis; sed | |
| 2544 ex hoc quod obiectum ei connaturale erat deficiens ab excellentia | |
| 2545 substantiarum separatarum. Nos autem deficimus propter | |
| 2546 utrumque.</p> | |
| 2547 <p title="I q. 94 a. 2 ad 3"><a name="32451"><span class= | |
| 2548 "ref">[32451] Iª q. 94 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2549 dicendum quod anima primi hominis non poterat per cognitionem sui | |
| 2550 ipsius pertingere ad cognoscendas substantias separatas, ut supra | |
| 2551 dictum est, quia etiam unaquaeque substantia separata cognoscit | |
| 2552 aliam per modum sui ipsius.</p> | |
| 2553 <br /> | |
| 2554 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2555 <p title="I q. 94 a. 3 arg. 1"><a name="32452"><span class= | |
| 2556 "ref">[32452] Iª q. 94 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2557 proceditur. Videtur quod primus homo non habuerit scientiam omnium. | |
| 2558 Aut enim habuit talem scientiam per species acquisitas, aut per | |
| 2559 species connaturales, aut per species infusas. Non autem per | |
| 2560 species acquisitas, huiusmodi enim cognitio ab experientia | |
| 2561 causatur, ut dicitur in I Metaphys.; ipse autem non tunc fuerat | |
| 2562 omnia expertus. Similiter etiam nec per species connaturales, quia | |
| 2563 erat eiusdem naturae nobiscum; anima autem nostra est sicut tabula | |
| 2564 in qua nihil est scriptum, ut dicitur in III de anima. Si autem per | |
| 2565 species infusas, ergo scientia eius quam habebat de rebus, non erat | |
| 2566 eiusdem rationis cum scientia nostra, quam a rebus acquirimus.</p> | |
| 2567 <p title="I q. 94 a. 3 arg. 2"><a name="32453"><span class= | |
| 2568 "ref">[32453] Iª q. 94 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 2569 omnibus individuis eiusdem speciei est idem modus consequendi | |
| 2570 perfectionem. Sed alii homines non statim in sui principio habent | |
| 2571 omnium scientiam, sed eam per temporis successionem acquirunt | |
| 2572 secundum suum modum. Ergo nec Adam, statim formatus, habuit omnium | |
| 2573 scientiam.</p> | |
| 2574 <p title="I q. 94 a. 3 arg. 3"><a name="32454"><span class= | |
| 2575 "ref">[32454] Iª q. 94 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2576 status praesentis vitae homini conceditur ut in eo proficiat anima | |
| 2577 et quantum ad cognitionem, et quantum ad meritum; propter hoc enim | |
| 2578 anima corpori videtur esse unita. Sed homo in statu illo | |
| 2579 profecisset quantum ad meritum. Ergo etiam profecisset quantum ad | |
| 2580 cognitionem rerum. Non ergo habuit omnium rerum scientiam.</p> | |
| 2581 <p title="I q. 94 a. 3 s. c."><a name="32455"><span class= | |
| 2582 "ref">[32455] Iª q. 94 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2583 quod ipse imposuit nomina animalibus, ut dicitur Gen. II. Nomina | |
| 2584 autem debent naturis rerum congruere. Ergo Adam scivit naturas | |
| 2585 omnium animalium, et pari ratione, habuit omnium aliorum | |
| 2586 scientiam.</p> | |
| 2587 <p title="I q. 94 a. 3 co."><a name="32456"><span class= | |
| 2588 "ref">[32456] Iª q. 94 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2589 quod naturali ordine perfectum praecedit imperfectum, sicut et | |
| 2590 actus potentiam, quia ea quae sunt in potentia, non reducuntur ad | |
| 2591 actum nisi per aliquod ens actu. Et quia res primitus a Deo | |
| 2592 institutae sunt, non solum ut in seipsis essent, sed etiam ut | |
| 2593 essent aliorum principia; ideo productae sunt in statu perfecto, in | |
| 2594 quo possent esse principia aliorum. Homo autem potest esse | |
| 2595 principium alterius non solum per generationem corporalem, sed | |
| 2596 etiam per instructionem et gubernationem. Et ideo, sicut primus | |
| 2597 homo institutus est in statu perfecto quantum ad corpus, ut statim | |
| 2598 posset generare; ita etiam institutus est in statu perfecto quantum | |
| 2599 ad animam, ut statim posset alios instruere et gubernare. Non | |
| 2600 potest autem aliquis instruere, nisi habeat scientiam. Et ideo | |
| 2601 primus homo sic institutus est a Deo, ut haberet omnium scientiam | |
| 2602 in quibus homo natus est instrui. Et haec sunt omnia illa quae | |
| 2603 virtualiter existunt in primis principiis per se notis, quaecumque | |
| 2604 scilicet naturaliter homines cognoscere possunt. Ad gubernationem | |
| 2605 autem vitae propriae et aliorum, non solum requiritur cognitio | |
| 2606 eorum quae naturaliter sciri possunt, sed etiam cognitio eorum quae | |
| 2607 naturalem cognitionem excedunt; eo quod vita hominis ordinatur ad | |
| 2608 quendam finem supernaturalem; sicut nobis, ad gubernationem vitae | |
| 2609 nostrae, necessarium est cognoscere quae fidei sunt. Unde et de his | |
| 2610 supernaturalibus tantam cognitionem primus homo accepit, quanta | |
| 2611 erat necessaria ad gubernationem vitae humanae secundum statum | |
| 2612 illum. Alia vero, quae nec naturali hominis studio cognosci | |
| 2613 possunt, nec sunt necessaria ad gubernationem vitae humanae, primus | |
| 2614 homo non cognovit; sicut sunt cogitationes hominum, futura | |
| 2615 contingentia, et quaedam singularia, puta quot lapilli iaceant in | |
| 2616 flumine, et alia huiusmodi.</p> | |
| 2617 <p title="I q. 94 a. 3 ad 1"><a name="32457"><span class= | |
| 2618 "ref">[32457] Iª q. 94 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2619 dicendum quod primus homo habuit scientiam omnium per species a Deo | |
| 2620 infusas. Nec tamen scientia illa fuit alterius rationis a scientia | |
| 2621 nostra; sicut nec oculi quos caeco nato Christus dedit, fuerunt | |
| 2622 alterius rationis ab oculis quos natura produxit.</p> | |
| 2623 <p title="I q. 94 a. 3 ad 2"><a name="32458"><span class= | |
| 2624 "ref">[32458] Iª q. 94 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2625 dicendum quod Adam debebat aliquid habere perfectionis, inquantum | |
| 2626 erat primus homo, quod ceteris hominibus non competit; ut ex dictis | |
| 2627 patet.</p> | |
| 2628 <p title="I q. 94 a. 3 ad 3"><a name="32459"><span class= | |
| 2629 "ref">[32459] Iª q. 94 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2630 dicendum quod Adam in scientia naturalium scibilium non profecisset | |
| 2631 quantum ad numerum scitorum, sed quantum ad modum sciendi, quia | |
| 2632 quae sciebat intellectualiter, scivisset postmodum per | |
| 2633 experimentum. Quantum vero ad supernaturalia cognita, profecisset | |
| 2634 etiam quantum ad numerum, per novas revelationes; sicut et Angeli | |
| 2635 proficiunt per novas illuminationes. Nec tamen est simile de | |
| 2636 profectu meriti, et scientiae, quia unus homo non est alteri | |
| 2637 principium merendi, sicut est sciendi.</p> | |
| 2638 <br /> | |
| 2639 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2640 <p title="I q. 94 a. 4 arg. 1"><a name="32460"><span class= | |
| 2641 "ref">[32460] Iª q. 94 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2642 proceditur. Videtur quod homo in primo statu decipi potuisset. | |
| 2643 Dicit enim apostolus, I ad Tim. II, quod <i>mulier seducta in | |
| 2644 praevaricatione fuit</i>.</p> | |
| 2645 <p title="I q. 94 a. 4 arg. 2"><a name="32461"><span class= | |
| 2646 "ref">[32461] Iª q. 94 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2647 Magister dicit, XXI dist. II Sent., quod <i>ideo mulier non horruit | |
| 2648 serpentem loquentem, quia officium loquendi eum accepisse a Deo | |
| 2649 putavit</i>. Sed hoc falsum erat. Ergo mulier decepta fuit ante | |
| 2650 peccatum.</p> | |
| 2651 <p title="I q. 94 a. 4 arg. 3"><a name="32462"><span class= | |
| 2652 "ref">[32462] Iª q. 94 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2653 naturale est quod quanto aliquid remotius videtur, tanto minus | |
| 2654 videtur. Sed natura oculi non est contracta per peccatum. Ergo hoc | |
| 2655 idem in statu innocentiae contigisset. Fuisset ergo homo deceptus | |
| 2656 circa quantitatem rei visae, sicut et modo.</p> | |
| 2657 <p title="I q. 94 a. 4 arg. 4"><a name="32463"><span class= | |
| 2658 "ref">[32463] Iª q. 94 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2659 Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., quod in somno adhaeret | |
| 2660 anima similitudini tanquam ipsi rei. Sed homo in statu innocentiae | |
| 2661 comedisset, et per consequens dormivisset et somniasset. Ergo | |
| 2662 deceptus fuisset, adhaerendo similitudinibus tanquam rebus.</p> | |
| 2663 <p title="I q. 94 a. 4 arg. 5"><a name="32464"><span class= | |
| 2664 "ref">[32464] Iª q. 94 a. 4 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 2665 primus homo nescivisset cogitationes hominum et futura | |
| 2666 contingentia, ut dictum est. Si igitur aliquis super his sibi | |
| 2667 falsum diceret, deceptus fuisset.</p> | |
| 2668 <p title="I q. 94 a. 4 s. c."><a name="32465"><span class= | |
| 2669 "ref">[32465] Iª q. 94 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2670 quod Augustinus dicit, <i>approbare vera pro falsis, non est natura | |
| 2671 instituti hominis, sed poena damnati</i>.</p> | |
| 2672 <p title="I q. 94 a. 4 co."><a name="32466"><span class= | |
| 2673 "ref">[32466] Iª q. 94 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2674 quod quidam dixerunt quod in nomine deceptionis duo possunt | |
| 2675 intelligi, scilicet qualiscumque existimatio levis, qua aliquis | |
| 2676 adhaeret falso tanquam vero, sine assensu credulitatis; et iterum | |
| 2677 firma credulitas. Quantum ergo ad ea quorum scientiam Adam habebat, | |
| 2678 neutro istorum modorum homo decipi poterat ante peccatum. Sed | |
| 2679 quantum ad ea quorum scientiam non habebat, decipi poterat, large | |
| 2680 accepta deceptione pro existimatione qualicumque sine assensu | |
| 2681 credulitatis. Quod ideo dicunt, quia existimare falsum in talibus, | |
| 2682 non est noxium homini; et ex quo temere assensus non adhibetur, non | |
| 2683 est culpabile. Sed haec positio non convenit integritati primi | |
| 2684 status, quia, ut Augustinus dicit XIV de Civit. Dei, <i>in illo | |
| 2685 statu erat devitatio tranquilla peccati, qua manente, nullum malum | |
| 2686 omnino esse poterat</i>. Manifestum est autem quod, sicut verum est | |
| 2687 bonum intellectus, ita falsum est malum eius, ut dicitur in VI | |
| 2688 Ethic. Unde non poterat esse quod, innocentia manente, intellectus | |
| 2689 hominis alicui falso acquiesceret quasi vero. Sicut enim in membris | |
| 2690 corporis primi hominis erat quidem carentia perfectionis alicuius, | |
| 2691 puta claritatis, non tamen aliquod malum inesse poterat; ita in | |
| 2692 intellectu poterat esse carentia notitiae alicuius, nulla tamen | |
| 2693 poterat ibi esse existimatio falsi. Quod etiam ex ipsa rectitudine | |
| 2694 primi status apparet, secundum quam, quandiu anima maneret Deo | |
| 2695 subdita, tandiu in homine inferiora superioribus subderentur, nec | |
| 2696 superiora per inferiora impedirentur. Manifestum est autem ex | |
| 2697 praemissis quod intellectus circa proprium obiectum semper verus | |
| 2698 est. Unde ex seipso nunquam decipitur, sed omnis deceptio accidit | |
| 2699 in intellectu ex aliquo inferiori, puta phantasia vel aliquo | |
| 2700 huiusmodi. Unde videmus quod, quando naturale iudicatorium non est | |
| 2701 ligatum, non decipimur per huiusmodi apparitiones, sed solum quando | |
| 2702 ligatur, ut patet in dormientibus. Unde manifestum est quod | |
| 2703 rectitudo primi status non compatiebatur aliquam deceptionem circa | |
| 2704 intellectum.</p> | |
| 2705 <p title="I q. 94 a. 4 ad 1"><a name="32467"><span class= | |
| 2706 "ref">[32467] Iª q. 94 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2707 dicendum quod illa seductio mulieris, etsi praecesserit peccatum | |
| 2708 operis, subsecuta tamen est peccatum internae elationis. Dicit enim | |
| 2709 Augustinus, XI super Gen. ad Litt., quod <i>mulier verbis serpentis | |
| 2710 non crederet, nisi iam inesset menti eius amor propriae potestatis, | |
| 2711 et quaedam de se superba praesumptio</i>.</p> | |
| 2712 <p title="I q. 94 a. 4 ad 2"><a name="32468"><span class= | |
| 2713 "ref">[32468] Iª q. 94 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2714 dicendum quod mulier putavit serpentem hoc accepisse loquendi | |
| 2715 officium, non per naturam, sed aliqua supernaturali operatione. | |
| 2716 Quamvis non sit necessarium auctoritatem Magistri sententiarum | |
| 2717 sequi in hac parte.</p> | |
| 2718 <p title="I q. 94 a. 4 ad 3"><a name="32469"><span class= | |
| 2719 "ref">[32469] Iª q. 94 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2720 dicendum quod, si aliquid repraesentatum fuisset sensui vel | |
| 2721 phantasiae primi hominis aliter quam sit in rerum natura, non tamen | |
| 2722 deciperetur, quia per rationem veritatem diiudicaret.</p> | |
| 2723 <p title="I q. 94 a. 4 ad 4"><a name="32470"><span class= | |
| 2724 "ref">[32470] Iª q. 94 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2725 dicendum quod id quod accidit in somno, non imputatur homini, quia | |
| 2726 non habet usum rationis, qui est proprius hominis actus.</p> | |
| 2727 <p title="I q. 94 a. 4 ad 5"><a name="32471"><span class= | |
| 2728 "ref">[32471] Iª q. 94 a. 4 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2729 dicendum quod alicui dicenti falsum de contingentibus futuris vel | |
| 2730 cogitationibus cordium, homo in statu innocentiae non credidisset | |
| 2731 ita esse, sed credidisset quod hoc esset possibile, et hoc non | |
| 2732 esset existimare falsum. Vel potest dici quod divinitus ei | |
| 2733 subventum fuisset, ne deciperetur in his quorum scientiam non | |
| 2734 habebat. Nec est instantia, quam quidam afferunt, quod in | |
| 2735 tentatione non fuit ei subventum ne deciperetur, licet tunc maxime | |
| 2736 indigeret. Quia iam praecesserat peccatum in animo, et ad divinum | |
| 2737 auxilium recursum non habuit.</p> | |
| 2738 <br /> | |
| 2739 <div class="D">Quaestio 95</div> | |
| 2740 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2741 <p title="I q. 95 pr."><a name="32472"><span class="ref">[32472] | |
| 2742 Iª q. 95 pr.</span></a> Deinde considerandum est de his quae | |
| 2743 pertinent ad voluntatem primi hominis. Et circa hoc consideranda | |
| 2744 sunt duo, primo quidem, de gratia et iustitia primi hominis; | |
| 2745 secundo, de usu iustitiae quantum ad dominium super alia. Circa | |
| 2746 primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum primus homo creatus fuerit | |
| 2747 in gratia. Secundo, utrum in statu innocentiae habuerit animae | |
| 2748 passiones. Tertio, utrum habuit virtutes omnes. Quarto, utrum opera | |
| 2749 eius fuissent aeque efficacia ad merendum, sicut modo sunt.</p> | |
| 2750 <br /> | |
| 2751 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2752 <p title="I q. 95 a. 1 arg. 1"><a name="32473"><span class= | |
| 2753 "ref">[32473] Iª q. 95 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2754 proceditur. Videtur quod primus homo non fuerit creatus in gratia. | |
| 2755 Apostolus enim, I Cor. XV, distinguens Adam a Christo, dicit, | |
| 2756 <i>factus est primus Adam in animam viventem; novissimus autem in | |
| 2757 spiritum vivificantem</i>. Sed vivificatio spiritus est per | |
| 2758 gratiam. Ergo hoc est proprium Christi, quod fuerit factus in | |
| 2759 gratia.</p> | |
| 2760 <p title="I q. 95 a. 1 arg. 2"><a name="32474"><span class= | |
| 2761 "ref">[32474] Iª q. 95 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2762 Augustinus dicit, in libro de quaestionibus veteris et novi | |
| 2763 testamenti, quod <i>Adam non habuit spiritum sanctum</i>. Sed | |
| 2764 quicumque habet gratiam, habet spiritum sanctum. Ergo Adam non fuit | |
| 2765 creatus in gratia.</p> | |
| 2766 <p title="I q. 95 a. 1 arg. 3"><a name="32475"><span class= | |
| 2767 "ref">[32475] Iª q. 95 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2768 Augustinus dicit, in libro de correptione et gratia, quod <i>Deus | |
| 2769 sic ordinavit Angelorum et hominum vitam, ut prius in eis | |
| 2770 ostenderet quid posset eorum liberum arbitrium, deinde quid posset | |
| 2771 suae gratiae beneficium, iustitiaeque iudicium</i>. Primo ergo | |
| 2772 condidit hominem et Angelum in sola naturali arbitrii libertate, et | |
| 2773 postmodum eis gratiam contulit.</p> | |
| 2774 <p title="I q. 95 a. 1 arg. 4"><a name="32476"><span class= | |
| 2775 "ref">[32476] Iª q. 95 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2776 Magister dicit, in XXIV distinctione libri II Sent., quod <i>homini | |
| 2777 in creatione datum est auxilium per quod stare poterat, sed non | |
| 2778 poterat proficere</i>. Quicumque autem habet gratiam, potest | |
| 2779 proficere per meritum. Ergo primus homo non fuit creatus in | |
| 2780 gratia.</p> | |
| 2781 <p title="I q. 95 a. 1 arg. 5"><a name="32477"><span class= | |
| 2782 "ref">[32477] Iª q. 95 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, ad | |
| 2783 hoc quod aliquis accipiat gratiam, requiritur consensus ex parte | |
| 2784 recipientis, cum per hoc perficiatur matrimonium quoddam spirituale | |
| 2785 inter Deum et animam. Sed consensus in gratiam esse non potest nisi | |
| 2786 prius existentis. Ergo homo non accepit gratiam in primo instanti | |
| 2787 suae creationis.</p> | |
| 2788 <p title="I q. 95 a. 1 arg. 6"><a name="32478"><span class= | |
| 2789 "ref">[32478] Iª q. 95 a. 1 arg. 6</span></a> Praeterea, | |
| 2790 natura plus distat a gratia quam gratia a gloria, quae nihil est | |
| 2791 aliud quam gratia consummata. Sed in homine gratia praecessit | |
| 2792 gloriam. Ergo multo magis natura praecessit gratiam.</p> | |
| 2793 <p title="I q. 95 a. 1 s. c."><a name="32479"><span class= | |
| 2794 "ref">[32479] Iª q. 95 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, homo | |
| 2795 et Angelus aequaliter ordinantur ad gratiam. Sed Angelus est | |
| 2796 creatus in gratia, dicit enim Augustinus, XII de Civ. Dei, quod | |
| 2797 <i>Deus simul erat in eis condens naturam et largiens gratiam</i>. | |
| 2798 Ergo et homo creatus fuit in gratia.</p> | |
| 2799 <p title="I q. 95 a. 1 co."><a name="32480"><span class= | |
| 2800 "ref">[32480] Iª q. 95 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2801 quod quidam dicunt quod primus homo non fuit quidem creatus in | |
| 2802 gratia, sed tamen postmodum gratia fuit sibi collata antequam | |
| 2803 peccasset, plurimae enim sanctorum auctoritates attestantur hominem | |
| 2804 in statu innocentiae gratiam habuisse. Sed quod etiam fuerit | |
| 2805 conditus in gratia, ut alii dicunt, videtur requirere ipsa | |
| 2806 rectitudo primi status, in qua Deus hominem fecit, secundum illud | |
| 2807 Eccle. VII, <i>Deus fecit hominem rectum</i>. Erat enim haec | |
| 2808 rectitudo secundum hoc, quod ratio subdebatur Deo, rationi vero | |
| 2809 inferiores vires, et animae corpus. Prima autem subiectio erat | |
| 2810 causa et secundae et tertiae, quandiu enim ratio manebat Deo | |
| 2811 subiecta, inferiora ei subdebantur, ut Augustinus dicit. Manifestum | |
| 2812 est autem quod illa subiectio corporis ad animam, et inferiorum | |
| 2813 virium ad rationem, non erat naturalis, alioquin post peccatum | |
| 2814 mansisset, cum etiam in Daemonibus data naturalia post peccatum | |
| 2815 permanserint, ut Dionysius dicit cap. IV de Div. Nom. Unde | |
| 2816 manifestum est quod et illa prima subiectio, qua ratio Deo | |
| 2817 subdebatur, non erat solum secundum naturam, sed secundum | |
| 2818 supernaturale donum gratiae, non enim potest esse quod effectus sit | |
| 2819 potior quam causa. Unde Augustinus dicit, XIII de Civ. Dei, quod | |
| 2820 <i>posteaquam praecepti facta transgressio est, confestim, gratia | |
| 2821 deserente divina, de corporum suorum nuditate confusi sunt, | |
| 2822 senserunt enim motum inobedientis carnis suae, tanquam reciprocam | |
| 2823 poenam inobedientiae suae</i>. Ex quo datur intelligi, si deserente | |
| 2824 gratia soluta est obedientia carnis ad animam, quod per gratiam in | |
| 2825 anima existentem inferiora ei subdebantur.</p> | |
| 2826 <p title="I q. 95 a. 1 ad 1"><a name="32481"><span class= | |
| 2827 "ref">[32481] Iª q. 95 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2828 dicendum quod apostolus illa verba inducit ad ostendendum esse | |
| 2829 corpus spirituale, si est corpus animale, quia vita spiritualis | |
| 2830 corporis incoepit in Christo, qui est primogenitus ex mortuis, | |
| 2831 sicut vita corporis animalis incoepit in Adam. Non ergo ex verbis | |
| 2832 apostoli habetur quod Adam non fuit spiritualis secundum animam; | |
| 2833 sed quod non fuit spiritualis secundum corpus.</p> | |
| 2834 <p title="I q. 95 a. 1 ad 2"><a name="32482"><span class= | |
| 2835 "ref">[32482] Iª q. 95 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2836 dicendum quod, sicut Augustinus dicit in eodem loco, non negatur | |
| 2837 quin aliquo modo fuerit in Adam spiritus sanctus, sicut et in aliis | |
| 2838 iustis, sed quod non sic fuerit in eo, sicut nunc est in fidelibus, | |
| 2839 qui admittuntur ad perceptionem haereditatis aeternae statim post | |
| 2840 mortem.</p> | |
| 2841 <p title="I q. 95 a. 1 ad 3"><a name="32483"><span class= | |
| 2842 "ref">[32483] Iª q. 95 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2843 dicendum quod ex illa auctoritate Augustini non habetur quod | |
| 2844 Angelus vel homo prius fuerit creatus in naturali libertate | |
| 2845 arbitrii, quam habuisset gratiam, sed quod prius ostendit quid in | |
| 2846 eis posset liberum arbitrium ante confirmationem, et quid postmodum | |
| 2847 consecuti sunt per auxilium gratiae confirmantis.</p> | |
| 2848 <p title="I q. 95 a. 1 ad 4"><a name="32484"><span class= | |
| 2849 "ref">[32484] Iª q. 95 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2850 dicendum quod Magister loquitur secundum opinionem illorum qui | |
| 2851 posuerunt hominem non esse creatum in gratia, sed in naturalibus | |
| 2852 tantum. Vel potest dici quod, etsi homo fuerit creatus in gratia, | |
| 2853 non tamen habuit ex creatione naturae quod posset proficere per | |
| 2854 meritum, sed ex superadditione gratiae.</p> | |
| 2855 <p title="I q. 95 a. 1 ad 5"><a name="32485"><span class= | |
| 2856 "ref">[32485] Iª q. 95 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 2857 dicendum quod, cum motus voluntatis non sit continuus, nihil | |
| 2858 prohibet etiam in primo instanti suae creationis primum hominem | |
| 2859 gratiae consensisse.</p> | |
| 2860 <p title="I q. 95 a. 1 ad 6"><a name="32486"><span class= | |
| 2861 "ref">[32486] Iª q. 95 a. 1 ad 6</span></a> Ad sextum dicendum | |
| 2862 quod gloriam meremur per actum gratiae, non autem gratiam per actum | |
| 2863 naturae. Unde non est similis ratio.</p> | |
| 2864 <br /> | |
| 2865 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2866 <p title="I q. 95 a. 2 arg. 1"><a name="32487"><span class= | |
| 2867 "ref">[32487] Iª q. 95 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2868 proceditur. Videtur quod in primo homine non fuerint animae | |
| 2869 passiones. Secundum enim passiones animae contingit quod caro | |
| 2870 concupiscit adversus spiritum. Sed hoc non erat in statu | |
| 2871 innocentiae. Ergo in statu innocentiae non erant animae | |
| 2872 passiones.</p> | |
| 2873 <p title="I q. 95 a. 2 arg. 2"><a name="32488"><span class= | |
| 2874 "ref">[32488] Iª q. 95 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, anima | |
| 2875 Adae erat nobilior quam corpus. Sed corpus Adae fuit impassibile. | |
| 2876 Ergo nec in anima eius fuerunt passiones.</p> | |
| 2877 <p title="I q. 95 a. 2 arg. 3"><a name="32489"><span class= | |
| 2878 "ref">[32489] Iª q. 95 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, per | |
| 2879 virtutem moralem comprimuntur animae passiones. Sed in Adam fuit | |
| 2880 virtus moralis perfecta. Ergo totaliter passiones excludebantur ab | |
| 2881 eo.</p> | |
| 2882 <p title="I q. 95 a. 2 s. c."><a name="32490"><span class= | |
| 2883 "ref">[32490] Iª q. 95 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2884 quod dicit Augustinus, XIV de Civ. Dei, quod erat in eis amor | |
| 2885 imperturbatus in Deum, et quaedam aliae animae passiones.</p> | |
| 2886 <p title="I q. 95 a. 2 co."><a name="32491"><span class= | |
| 2887 "ref">[32491] Iª q. 95 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2888 quod passiones animae sunt in appetitu sensuali, cuius obiectum est | |
| 2889 bonum et malum. Unde omnium passionum animae quaedam ordinantur ad | |
| 2890 bonum, ut amor et gaudium; quaedam ad malum, ut timor et dolor. Et | |
| 2891 quia in primo statu nullum malum aderat nec imminebat; nec aliquod | |
| 2892 bonum aberat, quod cuperet bona voluntas pro tempore illo habendum, | |
| 2893 ut patet per Augustinum XIV de Civ. Dei, omnes illae passiones quae | |
| 2894 respiciunt malum, in Adam non erant ut timor et dolor et huiusmodi; | |
| 2895 similiter nec illae passiones quae respiciunt bonum non habitum et | |
| 2896 nunc habendum, ut cupiditas aestuans. Illae vero passiones quae | |
| 2897 possunt esse boni praesentis, ut gaudium et amor; vel quae sunt | |
| 2898 futuri boni ut suo tempore habendi, ut desiderium et spes non | |
| 2899 affligens; fuerunt in statu innocentiae. Aliter tamen quam in | |
| 2900 nobis. Nam in nobis appetitus sensualis, in quo sunt passiones, non | |
| 2901 totaliter subest rationi, unde passiones quandoque sunt in nobis | |
| 2902 praevenientes iudicium rationis, et impedientes; quandoque vero ex | |
| 2903 iudicio rationis consequentes, prout sensualis appetitus | |
| 2904 aliqualiter rationi obedit. In statu vero innocentiae inferior | |
| 2905 appetitus erat rationi totaliter subiectus, unde non erant in eo | |
| 2906 passiones animae, nisi ex rationis iudicio consequentes.</p> | |
| 2907 <p title="I q. 95 a. 2 ad 1"><a name="32492"><span class= | |
| 2908 "ref">[32492] Iª q. 95 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2909 dicendum quod caro concupiscit adversus spiritum, per hoc quod | |
| 2910 passiones rationi repugnant, quod in statu innocentiae non | |
| 2911 erat.</p> | |
| 2912 <p title="I q. 95 a. 2 ad 2"><a name="32493"><span class= | |
| 2913 "ref">[32493] Iª q. 95 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2914 dicendum quod corpus humanum in statu innocentiae erat impassibile | |
| 2915 quantum ad passiones quae removent dispositionem naturalem, ut | |
| 2916 infra dicetur. Et similiter anima fuit impassibilis quantum ad | |
| 2917 passiones quae impediunt rationem.</p> | |
| 2918 <p title="I q. 95 a. 2 ad 3"><a name="32494"><span class= | |
| 2919 "ref">[32494] Iª q. 95 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2920 dicendum quod perfecta virtus moralis non totaliter tollit | |
| 2921 passiones, sed ordinat eas, <i>temperati enim est concupiscere | |
| 2922 sicut oportet, et quae oportet</i>, ut dicitur in III Ethic.</p> | |
| 2923 <br /> | |
| 2924 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2925 <p title="I q. 95 a. 3 arg. 1"><a name="32495"><span class= | |
| 2926 "ref">[32495] Iª q. 95 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2927 proceditur. Videtur quod Adam non habuerit omnes virtutes. Quaedam | |
| 2928 enim virtutes ordinantur ad refraenandam immoderantiam passionum; | |
| 2929 sicut per temperantiam refraenatur immoderata concupiscentia, et | |
| 2930 per fortitudinem immoderatus timor. Sed immoderantia passionum non | |
| 2931 erat in statu innocentiae. Ergo nec dictae virtutes.</p> | |
| 2932 <p title="I q. 95 a. 3 arg. 2"><a name="32496"><span class= | |
| 2933 "ref">[32496] Iª q. 95 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2934 quaedam virtutes sunt circa passiones respicientes malum; ut | |
| 2935 mansuetudo circa iras, et fortitudo circa timores. Sed tales | |
| 2936 passiones non erant in statu innocentiae, ut dictum est. Ergo nec | |
| 2937 huiusmodi virtutes.</p> | |
| 2938 <p title="I q. 95 a. 3 arg. 3"><a name="32497"><span class= | |
| 2939 "ref">[32497] Iª q. 95 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2940 poenitentia est quaedam virtus respiciens peccatum prius commissum. | |
| 2941 Misericordia etiam est quaedam virtus respiciens miseriam. Sed in | |
| 2942 statu innocentiae non erat peccatum nec miseria. Ergo neque | |
| 2943 huiusmodi virtutes.</p> | |
| 2944 <p title="I q. 95 a. 3 arg. 4"><a name="32498"><span class= | |
| 2945 "ref">[32498] Iª q. 95 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2946 perseverantia est quaedam virtus. Sed hanc Adam non habuit; ut | |
| 2947 sequens peccatum ostendit. Ergo non habuit omnes virtutes.</p> | |
| 2948 <p title="I q. 95 a. 3 arg. 5"><a name="32499"><span class= | |
| 2949 "ref">[32499] Iª q. 95 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, fides | |
| 2950 quaedam virtus est. Sed haec in statu innocentiae non fuit, | |
| 2951 importat enim aenigmaticam cognitionem, quae perfectioni primi | |
| 2952 status repugnare videtur.</p> | |
| 2953 <p title="I q. 95 a. 3 s. c."><a name="32500"><span class= | |
| 2954 "ref">[32500] Iª q. 95 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2955 quod Augustinus dicit, in quadam homilia, <i>princeps vitiorum | |
| 2956 devicit Adam de limo terrae ad imaginem Dei factum, pudicitia | |
| 2957 armatum, temperantia compositum, claritate splendidum</i>.</p> | |
| 2958 <p title="I q. 95 a. 3 co."><a name="32501"><span class= | |
| 2959 "ref">[32501] Iª q. 95 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2960 quod homo in statu innocentiae aliqualiter habuit omnes virtutes. | |
| 2961 Et hoc ex dictis potest esse manifestum. Dictum est enim supra quod | |
| 2962 talis erat rectitudo primi status, quod ratio erat Deo subiecta, | |
| 2963 inferiores autem vires rationi. Virtutes autem nihil aliud sunt | |
| 2964 quam perfectiones quaedam, quibus ratio ordinatur in Deum, et | |
| 2965 inferiores vires disponuntur secundum regulam rationis; ut magis | |
| 2966 patebit cum de virtutibus agetur. Unde rectitudo primi status | |
| 2967 exigebat ut homo aliqualiter omnes virtutes haberet. Sed | |
| 2968 considerandum est quod virtutum quaedam sunt, quae de sui ratione | |
| 2969 nullam imperfectionem important, ut caritas et iustitia. Et | |
| 2970 huiusmodi virtutes fuerunt in statu innocentiae simpliciter, et | |
| 2971 quantum ad habitum et quantum ad actum. Quaedam vero sunt, quae de | |
| 2972 sui ratione imperfectionem important, vel ex parte actus vel ex | |
| 2973 parte materiae. Et si huiusmodi imperfectio non repugnat | |
| 2974 perfectioni primi status, nihilominus huiusmodi virtutes poterant | |
| 2975 esse in primo statu; sicut fides, quae est eorum quae non videntur, | |
| 2976 et spes, quae est eorum quae non habentur. Perfectio enim primi | |
| 2977 status non se extendebat ad hoc, ut videret Deum per essentiam, et | |
| 2978 ut haberet eum cum fruitione finalis beatitudinis, unde fides et | |
| 2979 spes esse poterant in primo statu, et quantum ad habitum et quantum | |
| 2980 ad actum. Si vero imperfectio quae est de ratione virtutis | |
| 2981 alicuius, repugnat perfectioni primi status, poterat huiusmodi | |
| 2982 virtus ibi esse secundum habitum, sed non secundum actum, ut patet | |
| 2983 de poenitentia, quae est dolor de peccato commisso, et de | |
| 2984 misericordia, quae est dolor de miseria aliena; perfectioni enim | |
| 2985 primi status repugnat tam dolor, quam culpa et miseria. Unde | |
| 2986 huiusmodi virtutes erant in primo homine secundum habitum, sed non | |
| 2987 secundum actum, erat enim primus homo sic dispositus, ut si | |
| 2988 peccatum praecessisset, doleret; et similiter si miseriam in alio | |
| 2989 videret, eam pro posse repelleret. Sicut philosophus dicit, in IV | |
| 2990 Ethic., quod verecundia, quae est de turpi facto, <i>contingit | |
| 2991 studioso solum sub conditione, est enim sic dispositus, quod | |
| 2992 verecundaretur si turpe aliquid committeret</i>.</p> | |
| 2993 <p title="I q. 95 a. 3 ad 1"><a name="32502"><span class= | |
| 2994 "ref">[32502] Iª q. 95 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2995 dicendum quod accidit temperantiae et fortitudini quod | |
| 2996 superabundantiam passionum repellat, inquantum invenit passiones | |
| 2997 superabundantes in subiecto. Sed per se convenit huiusmodi | |
| 2998 virtutibus passiones moderari.</p> | |
| 2999 <p title="I q. 95 a. 3 ad 2"><a name="32503"><span class= | |
| 3000 "ref">[32503] Iª q. 95 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3001 dicendum quod illae passiones ad malum ordinatae, repugnant | |
| 3002 perfectioni primi status, quae habent respectum ad malum in ipso | |
| 3003 qui afficitur passione, ut timor et dolor. Sed passiones quae | |
| 3004 respiciunt malum in altero, non repugnant perfectioni primi status, | |
| 3005 poterat enim homo in primo statu habere odio malitiam Daemonum, | |
| 3006 sicut et diligere bonitatem Dei. Unde et virtutes quae circa tales | |
| 3007 passiones essent, possent esse in primo statu, et quantum ad | |
| 3008 habitum et quantum ad actum. Quae vero sunt circa passiones | |
| 3009 respicientes malum in eodem subiecto, si circa huiusmodi solas | |
| 3010 passiones sunt, non poterant esse in primo statu secundum actum, | |
| 3011 sed solum secundum habitum; sicut de poenitentia et misericordia | |
| 3012 dictum est. Sed sunt quaedam virtutes quae non sunt circa has | |
| 3013 passiones solum, sed etiam circa alias; sicut temperantia, quae non | |
| 3014 solum est circa tristitias, sed etiam circa delectationes; et | |
| 3015 fortitudo, quae non solum est circa timores, sed etiam circa | |
| 3016 audaciam et spem. Unde poterat esse in primo statu actus | |
| 3017 temperantiae, secundum quod est moderativa delectationum; et | |
| 3018 similiter fortitudo, secundum quod est moderativa audaciae sive | |
| 3019 spei; non autem secundum quod moderantur tristitiam et timorem.</p> | |
| 3020 <p title="I q. 95 a. 3 ad 3"><a name="32504"><span class= | |
| 3021 "ref">[32504] Iª q. 95 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium patet | |
| 3022 solutio ex his quae dicta sunt.</p> | |
| 3023 <p title="I q. 95 a. 3 ad 4"><a name="32505"><span class= | |
| 3024 "ref">[32505] Iª q. 95 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3025 dicendum quod perseverantia dupliciter sumitur. Uno modo, prout est | |
| 3026 quaedam virtus, et sic significat quendam habitum, quo quis eligit | |
| 3027 perseverare in bono. Et sic Adam perseverantiam habuit. Alio modo, | |
| 3028 prout est circumstantia virtutis, et sic significat continuationem | |
| 3029 quandam virtutis absque interruptione. Et hoc modo Adam | |
| 3030 perseverantiam non habuit.</p> | |
| 3031 <p title="I q. 95 a. 3 ad 5"><a name="32506"><span class= | |
| 3032 "ref">[32506] Iª q. 95 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum patet | |
| 3033 responsio per ea quae dicta sunt.</p> | |
| 3034 <br /> | |
| 3035 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3036 <p title="I q. 95 a. 4 arg. 1"><a name="32507"><span class= | |
| 3037 "ref">[32507] Iª q. 95 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3038 proceditur. Videtur quod opera primi hominis fuerint minus | |
| 3039 efficacia ad merendum quam opera nostra. Gratia enim ex Dei | |
| 3040 misericordia datur, quae magis indigentibus subvenit magis. Sed nos | |
| 3041 indigemus magis gratia quam primus homo in statu innocentiae. Ergo | |
| 3042 copiosius infunditur nobis gratia. Quae cum sit radix meriti, opera | |
| 3043 nostra efficaciora ad merendum redduntur.</p> | |
| 3044 <p title="I q. 95 a. 4 arg. 2"><a name="32508"><span class= | |
| 3045 "ref">[32508] Iª q. 95 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, ad | |
| 3046 meritum requiritur pugna quaedam et difficultas. Dicitur enim II ad | |
| 3047 Tim. II, <i>non coronabitur nisi qui legitime certaverit</i>. Et | |
| 3048 philosophus dicit, in II Ethic., quod <i>virtus est circa difficile | |
| 3049 et bonum</i>. Sed nunc est maior pugna et difficultas. Ergo et | |
| 3050 maior efficacia ad merendum.</p> | |
| 3051 <p title="I q. 95 a. 4 arg. 3"><a name="32509"><span class= | |
| 3052 "ref">[32509] Iª q. 95 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3053 Magister dicit, XXIV distinctione II libri Sent., quod <i>homo non | |
| 3054 meruisset, tentationi resistendo; nunc autem meretur qui tentationi | |
| 3055 resistit</i>. Ergo efficaciora sunt opera nostra ad merendum quam | |
| 3056 in primo statu.</p> | |
| 3057 <p title="I q. 95 a. 4 s. c."><a name="32510"><span class= | |
| 3058 "ref">[32510] Iª q. 95 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3059 quia secundum hoc, homo esset melioris conditionis post | |
| 3060 peccatum.</p> | |
| 3061 <p title="I q. 95 a. 4 co."><a name="32511"><span class= | |
| 3062 "ref">[32511] Iª q. 95 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3063 quod quantitas meriti ex duobus potest pensari. Uno modo, ex radice | |
| 3064 caritatis et gratiae. Et talis quantitas meriti respondet praemio | |
| 3065 essentiali, quod consistit in Dei fruitione, qui enim ex maiori | |
| 3066 caritate aliquid facit, perfectius Deo fruetur. Alio modo pensari | |
| 3067 potest quantitas meriti ex quantitate operis. Quae quidem est | |
| 3068 duplex, scilicet absoluta, et proportionalis. Vidua enim quae misit | |
| 3069 duo aera minuta in gazophylacium; minus opus fecit quantitate | |
| 3070 absoluta, quam illi qui magna munera posuerunt, sed quantitate | |
| 3071 proportionali vidua plus fecit, secundum sententiam domini, quia | |
| 3072 magis eius facultatem superabat. Utraque tamen quantitas meriti | |
| 3073 respondet praemio accidentali; quod est gaudium de bono creato. Sic | |
| 3074 igitur dicendum quod efficaciora fuissent hominis opera ad merendum | |
| 3075 in statu innocentiae quam post peccatum, si attendatur quantitas | |
| 3076 meriti ex parte gratiae; quae tunc copiosior fuisset, nullo | |
| 3077 obstaculo in natura humana invento. Similiter etiam, si | |
| 3078 consideretur absoluta quantitas operis, quia, cum homo esset | |
| 3079 maioris virtutis, maiora opera fecisset. Sed si consideretur | |
| 3080 quantitas proportionalis, maior invenitur ratio meriti post | |
| 3081 peccatum, propter hominis imbecillitatem, magis enim excedit parvum | |
| 3082 opus potestatem eius qui cum difficultate operatur illud, quam opus | |
| 3083 magnum potestatem eius qui sine difficultate operatur.</p> | |
| 3084 <p title="I q. 95 a. 4 ad 1"><a name="32512"><span class= | |
| 3085 "ref">[32512] Iª q. 95 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3086 dicendum quod homo post peccatum ad plura indiget gratia quam ante | |
| 3087 peccatum, sed non magis. Quia homo, etiam ante peccatum, indigebat | |
| 3088 gratia ad vitam aeternam consequendam, quae est principalis | |
| 3089 necessitas gratiae. Sed homo post peccatum, super hoc, indiget | |
| 3090 gratia etiam ad peccati remissionem, et infirmitatis | |
| 3091 sustentationem.</p> | |
| 3092 <p title="I q. 95 a. 4 ad 2"><a name="32513"><span class= | |
| 3093 "ref">[32513] Iª q. 95 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3094 dicendum quod difficultas et pugna pertinent ad quantitatem meriti, | |
| 3095 secundum quantitatem operis proportionalem, ut dictum est. Et est | |
| 3096 signum promptitudinis voluntatis, quae conatur ad id quod est sibi | |
| 3097 difficile, promptitudo autem voluntatis causatur ex magnitudine | |
| 3098 caritatis. Et tamen potest contingere quod aliquis ita prompta | |
| 3099 voluntate faciat opus aliquod facile, sicut alius difficile, quia | |
| 3100 paratus esset facere etiam quod sibi esset difficile. Difficultas | |
| 3101 tamen actualis, inquantum est poenalis, habet etiam quod sit | |
| 3102 satisfactoria pro peccato.</p> | |
| 3103 <p title="I q. 95 a. 4 ad 3"><a name="32514"><span class= | |
| 3104 "ref">[32514] Iª q. 95 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3105 dicendum quod resistere tentationi primo homini non fuisset | |
| 3106 meritorium, secundum opinionem ponentium quod gratiam non haberet; | |
| 3107 sicut nec modo est meritorium non habenti gratiam. Sed in hoc est | |
| 3108 differentia, quia in primo statu nihil erat interius impellens ad | |
| 3109 malum, sicut modo est, unde magis tunc poterat homo resistere | |
| 3110 tentationi sine gratia, quam modo.</p> | |
| 3111 <br /> | |
| 3112 <div class="D">Quaestio 96</div> | |
| 3113 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3114 <p title="I q. 96 pr."><a name="32515"><span class="ref">[32515] | |
| 3115 Iª q. 96 pr.</span></a> Deinde considerandum est de dominio | |
| 3116 quod competebat homini in statu innocentiae. Et circa hoc | |
| 3117 quaeruntur quatuor. Primo, utrum homo in statu innocentiae | |
| 3118 animalibus dominaretur. Secundo, utrum dominaretur omni creaturae. | |
| 3119 Tertio, utrum in statu innocentiae omnes homines fuissent aequales. | |
| 3120 Quarto, utrum in illo statu homo hominibus dominaretur.</p> | |
| 3121 <br /> | |
| 3122 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3123 <p title="I q. 96 a. 1 arg. 1"><a name="32516"><span class= | |
| 3124 "ref">[32516] Iª q. 96 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3125 proceditur. Videtur quod Adam in statu innocentiae animalibus non | |
| 3126 dominabatur. Dicit enim Augustinus, IX super Gen. ad Litt., quod | |
| 3127 ministerio Angelorum animalia sunt adducta ad Adam, ut eis nomina | |
| 3128 imponeret. Non autem fuisset ibi necessarium Angelorum ministerium, | |
| 3129 si homo per seipsum animalibus dominabatur. Non ergo in statu | |
| 3130 innocentiae habuit dominium homo super alia animalia.</p> | |
| 3131 <p title="I q. 96 a. 1 arg. 2"><a name="32517"><span class= | |
| 3132 "ref">[32517] Iª q. 96 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, ea | |
| 3133 quae ad invicem discordant, non recte sub uno dominio congregantur. | |
| 3134 Sed multa animalia naturaliter ad invicem discordant, sicut ovis et | |
| 3135 lupus. Ergo omnia animalia sub hominis dominio non | |
| 3136 continebantur.</p> | |
| 3137 <p title="I q. 96 a. 1 arg. 3"><a name="32518"><span class= | |
| 3138 "ref">[32518] Iª q. 96 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3139 Hieronymus dicit quod <i>homini ante peccatum non indigenti, Deus | |
| 3140 animalium dominationem dedit, praesciebat enim hominem adminiculo | |
| 3141 animalium adiuvandum fore post lapsum</i>. Ergo ad minus usus | |
| 3142 dominii super animalia non competebat homini ante peccatum.</p> | |
| 3143 <p title="I q. 96 a. 1 arg. 4"><a name="32519"><span class= | |
| 3144 "ref">[32519] Iª q. 96 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3145 proprium domini esse videtur praecipere. Sed praeceptum non recte | |
| 3146 fertur nisi ad habentem rationem. Ergo homo non habebat dominium | |
| 3147 super animalia irrationalia.</p> | |
| 3148 <p title="I q. 96 a. 1 s. c."><a name="32520"><span class= | |
| 3149 "ref">[32520] Iª q. 96 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3150 quod dicitur Gen. I, de homine, <i>praesit piscibus maris, et | |
| 3151 volatilibus caeli, et bestiis terrae</i>.</p> | |
| 3152 <p title="I q. 96 a. 1 co."><a name="32521"><span class= | |
| 3153 "ref">[32521] Iª q. 96 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3154 quod, sicut supra dictum est, inobedientia ad hominem eorum quae ei | |
| 3155 debent esse subiecta, subsecuta est in poenam eius, eo quod ipse | |
| 3156 fuit inobediens Deo. Et ideo in statu innocentiae, ante | |
| 3157 inobedientiam praedictam, nihil ei repugnabat quod naturaliter | |
| 3158 deberet ei esse subiectum. Omnia autem animalia sunt homini | |
| 3159 naturaliter subiecta. Quod apparet ex tribus. Primo quidem, ex ipso | |
| 3160 naturae processu. Sicut enim in generatione rerum intelligitur | |
| 3161 quidam ordo quo proceditur de imperfecto ad perfectum (nam materia | |
| 3162 est propter formam, et forma imperfectior propter perfectiorem), | |
| 3163 ita etiam est in usu rerum naturalium, nam imperfectiora cedunt in | |
| 3164 usum perfectorum; plantae enim utuntur terra ad sui nutrimentum, | |
| 3165 animalia vero plantis, et homines plantis et animalibus. Unde | |
| 3166 naturaliter homo dominatur animalibus. Et propter hoc philosophus | |
| 3167 dicit, in I Politic., quod venatio sylvestrium animalium est iusta | |
| 3168 et naturalis, quia per eam homo vindicat sibi quod est naturaliter | |
| 3169 suum. Secundo apparet hoc ex ordine divinae providentiae, quae | |
| 3170 semper inferiora per superiora gubernat. Unde, cum homo sit supra | |
| 3171 cetera animalia, utpote ad imaginem Dei factus, convenienter eius | |
| 3172 gubernationi alia animalia subduntur. Tertio apparet idem ex | |
| 3173 proprietate hominis, et aliorum animalium. In aliis enim animalibus | |
| 3174 invenitur, secundum aestimationem naturalem, quaedam participatio | |
| 3175 prudentiae ad aliquos particulares actus, in homine autem invenitur | |
| 3176 universalis prudentia, quae est ratio omnium agibilium. Omne autem | |
| 3177 quod est per participationem, subditur ei quod est per essentiam et | |
| 3178 universaliter. Unde patet quod naturalis est subiectio aliorum | |
| 3179 animalium ad hominem.</p> | |
| 3180 <p title="I q. 96 a. 1 ad 1"><a name="32522"><span class= | |
| 3181 "ref">[32522] Iª q. 96 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3182 dicendum quod in subiectos multa potest facere superior potestas, | |
| 3183 quae non potest facere inferior. Angelus autem est naturaliter | |
| 3184 superior homine. Unde aliquis effectus poterat fieri circa animalia | |
| 3185 virtute angelica, qui non poterat fieri potestate humana; scilicet | |
| 3186 quod statim omnia animalia congregarentur.</p> | |
| 3187 <p title="I q. 96 a. 1 ad 2"><a name="32523"><span class= | |
| 3188 "ref">[32523] Iª q. 96 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3189 dicendum quod quidam dicunt quod animalia quae nunc sunt ferocia et | |
| 3190 occidunt alia animalia, in statu illo fuissent mansueta non solum | |
| 3191 circa hominem, sed etiam circa alia animalia. Sed hoc est omnino | |
| 3192 irrationabile. Non enim per peccatum hominis natura animalium est | |
| 3193 mutata, ut quibus nunc naturale est comedere aliorum animalium | |
| 3194 carnes, tunc vixissent de herbis, sicut leones et falcones. Nec | |
| 3195 Glossa Bedae dicit, Gen. I, quod ligna et herbae datae sunt omnibus | |
| 3196 animalibus et avibus in cibum, sed quibusdam. Fuisset ergo | |
| 3197 naturalis discordia inter quaedam animalia. Nec tamen propter hoc | |
| 3198 subtraherentur dominio hominis; sicut nec nunc propter hoc | |
| 3199 subtrahuntur dominio Dei, cuius providentia hoc totum dispensatur. | |
| 3200 Et huius providentiae homo executor fuisset, ut etiam nunc apparet | |
| 3201 in animalibus domesticis, ministrantur enim falconibus domesticis | |
| 3202 per homines gallinae in cibum.</p> | |
| 3203 <p title="I q. 96 a. 1 ad 3"><a name="32524"><span class= | |
| 3204 "ref">[32524] Iª q. 96 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3205 dicendum quod homines in statu innocentiae non indigebant | |
| 3206 animalibus ad necessitatem corporalem, neque ad tegumentum, quia | |
| 3207 nudi erant, et non erubescebant, nullo instante inordinatae | |
| 3208 concupiscentiae motu; neque ad cibum, quia lignis Paradisi | |
| 3209 vescebantur; neque ad vehiculum, propter corporis robur. Indigebant | |
| 3210 tamen eis ad experimentalem cognitionem sumendam de naturis eorum. | |
| 3211 Quod significatum est per hoc, quod Deus ad eum animalia adduxit, | |
| 3212 ut eis nomina imponeret, quae eorum naturas designant.</p> | |
| 3213 <p title="I q. 96 a. 1 ad 4"><a name="32525"><span class= | |
| 3214 "ref">[32525] Iª q. 96 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3215 dicendum quod alia animalia habent quandam participationem | |
| 3216 prudentiae et rationis secundum aestimationem naturalem; ex qua | |
| 3217 contingit quod grues sequuntur ducem, et apes obediunt regi. Et sic | |
| 3218 tunc omnia animalia per seipsa homini obedivissent, sicut nunc | |
| 3219 quaedam domestica ei obediunt.</p> | |
| 3220 <br /> | |
| 3221 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3222 <p title="I q. 96 a. 2 arg. 1"><a name="32526"><span class= | |
| 3223 "ref">[32526] Iª q. 96 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3224 proceditur. Videtur quod homo non habuisset dominium super omnes | |
| 3225 alias creaturas. Angelus enim naturaliter est maioris potestatis | |
| 3226 quam homo. Sed, sicut dicit Augustinus III de Trin., <i>materia | |
| 3227 corporalis non obedivisset ad nutum etiam sanctis Angelis</i>. Ergo | |
| 3228 multo minus homini in statu innocentiae.</p> | |
| 3229 <p title="I q. 96 a. 2 arg. 2"><a name="32527"><span class= | |
| 3230 "ref">[32527] Iª q. 96 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 3231 plantis non sunt de viribus animae nisi nutritiva et augmentativa | |
| 3232 et generativa. Hae autem non sunt natae obedire rationi; ut in uno | |
| 3233 et eodem homine apparet. Ergo, cum dominium competat homini | |
| 3234 secundum rationem, videtur quod plantis homo in statu innocentiae | |
| 3235 non dominaretur.</p> | |
| 3236 <p title="I q. 96 a. 2 arg. 3"><a name="32528"><span class= | |
| 3237 "ref">[32528] Iª q. 96 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3238 quicumque dominatur alicui rei, potest illam rem mutare. Sed homo | |
| 3239 non potuisset mutare cursum caelestium corporum, hoc enim solius | |
| 3240 Dei est, ut Dionysius dicit in epistola ad Polycarpum. Ergo non | |
| 3241 dominabatur eis.</p> | |
| 3242 <p title="I q. 96 a. 2 s. c."><a name="32529"><span class= | |
| 3243 "ref">[32529] Iª q. 96 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3244 quod dicitur Gen. I, de homine, <i>praesit universae | |
| 3245 creaturae</i>.</p> | |
| 3246 <p title="I q. 96 a. 2 co."><a name="32530"><span class= | |
| 3247 "ref">[32530] Iª q. 96 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3248 quod in homine quodammodo sunt omnia, et ideo secundum modum quo | |
| 3249 dominatur his quae in seipso sunt, secundum hunc modum competit ei | |
| 3250 dominari aliis. Est autem in homine quatuor considerare, scilicet | |
| 3251 rationem, secundum quam convenit cum Angelis; vires sensitivas, | |
| 3252 secundum quas convenit cum animalibus; vires naturales, secundum | |
| 3253 quas convenit cum plantis; et ipsum corpus, secundum quod convenit | |
| 3254 cum rebus inanimatis. Ratio autem in homine habet locum dominantis, | |
| 3255 et non subiecti dominio. Unde homo Angelis non dominabatur in primo | |
| 3256 statu, et quod dicitur omni creaturae, intelligitur quae non est ad | |
| 3257 imaginem Dei. Viribus autem sensitivis, sicut irascibili et | |
| 3258 concupiscibili, quae aliqualiter obediunt rationi, dominatur anima | |
| 3259 imperando. Unde et in statu innocentiae animalibus aliis per | |
| 3260 imperium dominabatur. Viribus autem naturalibus, et ipsi corpori, | |
| 3261 homo dominatur non quidem imperando, sed utendo. Et sic etiam homo | |
| 3262 in statu innocentiae dominabatur plantis et rebus inanimatis, non | |
| 3263 per imperium vel immutationem, sed absque impedimento utendo eorum | |
| 3264 auxilio.</p> | |
| 3265 <p title="I q. 96 a. 2 ad arg."><a name="32531"><span class= | |
| 3266 "ref">[32531] Iª q. 96 a. 2 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 3267 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 3268 <br /> | |
| 3269 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3270 <p title="I q. 96 a. 3 arg. 1"><a name="32532"><span class= | |
| 3271 "ref">[32532] Iª q. 96 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3272 proceditur. Videtur quod homines in statu innocentiae omnes | |
| 3273 fuissent aequales. Dicit enim Gregorius quod, <i>ubi non | |
| 3274 delinquimus, omnes pares sumus</i>. Sed in statu innocentiae non | |
| 3275 erat delictum. Ergo omnes erant pares.</p> | |
| 3276 <p title="I q. 96 a. 3 arg. 2"><a name="32533"><span class= | |
| 3277 "ref">[32533] Iª q. 96 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3278 similitudo et aequalitas est ratio mutuae dilectionis; secundum | |
| 3279 illud Eccli. XIII, <i>omne animal diligit sibi simile, sic et omnis | |
| 3280 homo proximum sibi</i>. In illo autem statu inter homines abundabat | |
| 3281 dilectio, quae est vinculum pacis. Ergo omnes fuissent pares in | |
| 3282 statu innocentiae.</p> | |
| 3283 <p title="I q. 96 a. 3 arg. 3"><a name="32534"><span class= | |
| 3284 "ref">[32534] Iª q. 96 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3285 cessante causa, cessat effectus. Sed causa inaequalitatis inter | |
| 3286 homines videtur nunc esse, ex parte quidem Dei, quod quosdam pro | |
| 3287 meritis praemiat, quosdam vero punit, ex parte vero naturae, quia | |
| 3288 propter naturae defectum quidam nascuntur debiles et orbati, quidam | |
| 3289 autem fortes et perfecti. Quae in primo statu non fuissent.</p> | |
| 3290 <p title="I q. 96 a. 3 s. c."><a name="32535"><span class= | |
| 3291 "ref">[32535] Iª q. 96 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3292 quod dicitur Rom. XIII, <i>quae a Deo sunt, ordinata sunt</i>. Ordo | |
| 3293 autem maxime videtur in disparitate consistere, dicit enim | |
| 3294 Augustinus, XIX de Civ. Dei, <i>ordo est parium dispariumque rerum | |
| 3295 sua cuique loca tribuens dispositio</i>. Ergo in primo statu, qui | |
| 3296 decentissimus fuisset, disparitas inveniretur.</p> | |
| 3297 <p title="I q. 96 a. 3 co."><a name="32536"><span class= | |
| 3298 "ref">[32536] Iª q. 96 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3299 quod necesse est dicere aliquam disparitatem in primo statu fuisse, | |
| 3300 ad minus quantum ad sexum, quia sine diversitate sexus, generatio | |
| 3301 non fuisset. Similiter etiam quantum ad aetatem, sic enim quidam ex | |
| 3302 aliis nascebantur; nec illi qui miscebantur, steriles erant. Sed et | |
| 3303 secundum animam diversitas fuisset, et quantum ad iustitiam et | |
| 3304 quantum ad scientiam. Non enim ex necessitate homo operabatur, sed | |
| 3305 per liberum arbitrium; ex quo homo habet quod possit magis et minus | |
| 3306 animum applicare ad aliquid faciendum vel volendum vel | |
| 3307 cognoscendum. Unde quidam magis profecissent in iustitia et | |
| 3308 scientia quam alii. Ex parte etiam corporis, poterat esse | |
| 3309 disparitas. Non enim erat exemptum corpus humanum totaliter a | |
| 3310 legibus naturae, quin ex exterioribus agentibus aliquod commodum | |
| 3311 aut auxilium reciperet magis et minus, cum etiam et cibis eorum | |
| 3312 vita sustentaretur. Et sic nihil prohibet dicere quin secundum | |
| 3313 diversam dispositionem aeris et diversum situm stellarum, aliqui | |
| 3314 robustiores corpore generarentur quam alii, et maiores et | |
| 3315 pulchriores et melius complexionati. Ita tamen quod in illis qui | |
| 3316 excederentur, nullus esset defectus sive peccatum, sive circa | |
| 3317 animam sive circa corpus.</p> | |
| 3318 <p title="I q. 96 a. 3 ad 1"><a name="32537"><span class= | |
| 3319 "ref">[32537] Iª q. 96 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3320 dicendum quod Gregorius per verba illa intendit excludere | |
| 3321 disparitatem quae est secundum differentiam iustitiae et peccati; | |
| 3322 ex qua contingit quod aliqui poenaliter sunt sub aliis | |
| 3323 coercendi.</p> | |
| 3324 <p title="I q. 96 a. 3 ad 2"><a name="32538"><span class= | |
| 3325 "ref">[32538] Iª q. 96 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3326 dicendum quod aequalitas est causa quod dilectio mutua sit | |
| 3327 aequalis. Sed tamen inter inaequales potest esse maior dilectio | |
| 3328 quam inter aequales, licet non aequaliter utrinque respondeat. | |
| 3329 Pater enim plus diligit filium naturaliter, quam frater fratrem; | |
| 3330 licet filius non tantundem diligat patrem, sicut ab eo | |
| 3331 diligitur.</p> | |
| 3332 <p title="I q. 96 a. 3 ad 3"><a name="32539"><span class= | |
| 3333 "ref">[32539] Iª q. 96 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3334 dicendum quod causa disparitatis poterat esse et ex parte Dei, non | |
| 3335 quidem ut puniret quosdam et quosdam praemiaret; sed ut quosdam | |
| 3336 plus, quosdam minus sublimaret, ut pulchritudo ordinis magis in | |
| 3337 hominibus reluceret. Et etiam ex parte naturae poterat disparitas | |
| 3338 causari secundum praedictum modum, absque aliquo defectu | |
| 3339 naturae.</p> | |
| 3340 <br /> | |
| 3341 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3342 <p title="I q. 96 a. 4 arg. 1"><a name="32540"><span class= | |
| 3343 "ref">[32540] Iª q. 96 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3344 proceditur. Videtur quod homo in statu innocentiae homini non | |
| 3345 dominabatur. Dicit enim Augustinus, XIX de Civ. Dei, <i>hominem | |
| 3346 rationalem, ad imaginem suam factum, non voluit Deus nisi | |
| 3347 irrationabilibus dominari; non hominem homini, sed hominem | |
| 3348 pecori</i>.</p> | |
| 3349 <p title="I q. 96 a. 4 arg. 2"><a name="32541"><span class= | |
| 3350 "ref">[32541] Iª q. 96 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, illud | |
| 3351 quod est introductum in poenam peccati, non fuisset in statu | |
| 3352 innocentiae. Sed hominem subesse homini, introductum est in poenam | |
| 3353 peccati, dictum est enim mulieri post peccatum, sub potestate viri | |
| 3354 eris, ut dicitur Gen. III. Ergo in statu innocentiae non erat homo | |
| 3355 homini subiectus.</p> | |
| 3356 <p title="I q. 96 a. 4 arg. 3"><a name="32542"><span class= | |
| 3357 "ref">[32542] Iª q. 96 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3358 subiectio libertati opponitur. Sed libertas est unum de praecipuis | |
| 3359 bonis, quod in statu innocentiae non defuisset, quando nihil aberat | |
| 3360 quod bona voluntas cupere posset, ut Augustinus dicit XIV de Civ. | |
| 3361 Dei. Ergo homo homini in statu innocentiae non dominabatur.</p> | |
| 3362 <p title="I q. 96 a. 4 s. c."><a name="32543"><span class= | |
| 3363 "ref">[32543] Iª q. 96 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 3364 conditio hominum in statu innocentiae non erat dignior quam | |
| 3365 conditio Angelorum. Sed inter Angelos quidam aliis dominantur, unde | |
| 3366 et unus ordo dominationum vocatur. Ergo non est contra dignitatem | |
| 3367 status innocentiae, quod homo homini dominaretur.</p> | |
| 3368 <p title="I q. 96 a. 4 co."><a name="32544"><span class= | |
| 3369 "ref">[32544] Iª q. 96 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3370 quod dominium accipitur dupliciter. Uno modo, secundum quod | |
| 3371 opponitur servituti, et sic dominus dicitur cui aliquis subditur ut | |
| 3372 servus. Alio modo accipitur dominium, secundum quod communiter | |
| 3373 refertur ad subiectum qualitercumque, et sic etiam ille qui habet | |
| 3374 officium gubernandi et dirigendi liberos, dominus dici potest. | |
| 3375 Primo ergo modo accepto dominio, in statu innocentiae homo homini | |
| 3376 non dominaretur, sed secundo modo accepto dominio, in statu | |
| 3377 innocentiae homo homini dominari potuisset. Cuius ratio est, quia | |
| 3378 servus in hoc differt a libero, quod liber est causa sui, ut | |
| 3379 dicitur in principio Metaphys.; servus autem ordinatur ad alium. | |
| 3380 Tunc ergo aliquis dominatur alicui ut servo, quando eum cui | |
| 3381 dominatur ad propriam utilitatem sui, scilicet dominantis, refert. | |
| 3382 Et quia unicuique est appetibile proprium bonum, et per consequens | |
| 3383 contristabile est unicuique quod illud bonum quod deberet esse | |
| 3384 suum, cedat alteri tantum; ideo tale dominium non potest esse sine | |
| 3385 poena subiectorum. Propter quod, in statu innocentiae non fuisset | |
| 3386 tale dominium hominis ad hominem. Tunc vero dominatur aliquis | |
| 3387 alteri ut libero, quando dirigit ipsum ad proprium bonum eius qui | |
| 3388 dirigitur, vel ad bonum commune. Et tale dominium hominis, ad | |
| 3389 hominem in statu innocentiae fuisset, propter duo. Primo quidem, | |
| 3390 quia homo naturaliter est animal sociale, unde homines in statu | |
| 3391 innocentiae socialiter vixissent. Socialis autem vita multorum esse | |
| 3392 non posset, nisi aliquis praesideret, qui ad bonum commune | |
| 3393 intenderet, multi enim per se intendunt ad multa, unus vero ad | |
| 3394 unum. Et ideo philosophus dicit, in principio Politic., quod | |
| 3395 quandocumque multa ordinantur ad unum, semper invenitur unum ut | |
| 3396 principale et dirigens. Secundo quia, si unus homo habuisset super | |
| 3397 alium supereminentiam scientiae et iustitiae, inconveniens fuisset | |
| 3398 nisi hoc exequeretur in utilitatem aliorum; secundum quod dicitur I | |
| 3399 Petr. IV, <i>unusquisque gratiam quam accepit, in alterutrum illam | |
| 3400 administrantes</i>. Unde Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei, quod | |
| 3401 <i>iusti non dominandi cupiditate imperant, sed officio consulendi, | |
| 3402 hoc naturalis ordo praescribit, ita Deus hominem condidit</i>.</p> | |
| 3403 <p title="I q. 96 a. 4 ad arg."><a name="32545"><span class= | |
| 3404 "ref">[32545] Iª q. 96 a. 4 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 3405 patet responsio ad omnia obiecta, quae procedunt de primo modo | |
| 3406 dominii.</p> | |
| 3407 <br /> | |
| 3408 <div class="D">Quaestio 97</div> | |
| 3409 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3410 <p title="I q. 97 pr."><a name="32546"><span class="ref">[32546] | |
| 3411 Iª q. 97 pr.</span></a> Deinde considerandum est de his quae | |
| 3412 pertinent ad statum primi hominis secundum corpus. Et primo, | |
| 3413 quantum ad conservationem individui; secundo, quantum ad | |
| 3414 conservationem speciei. Circa primum quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 3415 utrum homo in statu innocentiae esset immortalis. Secundo, utrum | |
| 3416 esset impassibilis. Tertio, utrum indigeret cibis. Quarto, utrum | |
| 3417 per lignum vitae immortalitatem consequeretur.</p> | |
| 3418 <br /> | |
| 3419 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3420 <p title="I q. 97 a. 1 arg. 1"><a name="32547"><span class= | |
| 3421 "ref">[32547] Iª q. 97 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3422 proceditur. Videtur quod homo in statu innocentiae non erat | |
| 3423 immortalis. Mortale enim ponitur in definitione hominis. Sed remota | |
| 3424 definitione, aufertur definitum. Ergo si homo erat, non poterat | |
| 3425 esse immortalis.</p> | |
| 3426 <p title="I q. 97 a. 1 arg. 2"><a name="32548"><span class= | |
| 3427 "ref">[32548] Iª q. 97 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3428 corruptibile et incorruptibile genere differunt, ut dicitur in X | |
| 3429 Metaphys. Sed eorum quae differunt genere, non est transmutatio in | |
| 3430 invicem. Si ergo primus homo fuit incorruptibilis, non posset homo | |
| 3431 in statu isto esse corruptibilis.</p> | |
| 3432 <p title="I q. 97 a. 1 arg. 3"><a name="32549"><span class= | |
| 3433 "ref">[32549] Iª q. 97 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 3434 homo in statu innocentiae fuit immortalis, aut hoc habuit per | |
| 3435 naturam, aut per gratiam. Sed non per naturam, quia, cum natura | |
| 3436 eadem maneat secundum speciem, nunc quoque esset immortalis. | |
| 3437 Similiter nec per gratiam, quia primus homo gratiam per | |
| 3438 poenitentiam recuperavit, secundum illud Sap. X, <i>eduxit illum a | |
| 3439 delicto suo</i>; ergo immortalitatem recuperasset; quod patet esse | |
| 3440 falsum. Non ergo homo erat immortalis in statu innocentiae.</p> | |
| 3441 <p title="I q. 97 a. 1 arg. 4"><a name="32550"><span class= | |
| 3442 "ref">[32550] Iª q. 97 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3443 immortalitas promittitur homini in praemium; secundum illud Apoc. | |
| 3444 XXI, <i>mors ultra non erit</i>. Sed homo non fuit conditus in | |
| 3445 statu praemii, sed ut praemium mereretur. Ergo homo in statu | |
| 3446 innocentiae non fuit immortalis.</p> | |
| 3447 <p title="I q. 97 a. 1 s. c."><a name="32551"><span class= | |
| 3448 "ref">[32551] Iª q. 97 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3449 quod dicitur ad Rom. V, quod <i>per peccatum intravit mors in | |
| 3450 mundum</i>. Ergo ante peccatum homo erat immortalis.</p> | |
| 3451 <p title="I q. 97 a. 1 co."><a name="32552"><span class= | |
| 3452 "ref">[32552] Iª q. 97 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3453 quod aliquid potest dici incorruptibile tripliciter. Uno modo, ex | |
| 3454 parte materiae, eo scilicet quod vel non habet materiam, sicut | |
| 3455 Angelus; vel habet materiam quae non est in potentia nisi ad unam | |
| 3456 formam, sicut corpus caeleste. Et hoc dicitur secundum naturam | |
| 3457 incorruptibile. Alio modo dicitur aliquid incorruptibile ex parte | |
| 3458 formae, quia scilicet rei corruptibili per naturam, inhaeret aliqua | |
| 3459 dispositio per quam totaliter a corruptione prohibetur. Et hoc | |
| 3460 dicitur incorruptibile secundum gloriam, quia, ut dicit Augustinus | |
| 3461 in epistola ad Dioscorum, <i>tam potenti natura Deus fecit animam, | |
| 3462 ut ex eius beatitudine redundet in corpus plenitudo sanitatis</i>, | |
| 3463 idest incorruptionis vigor. Tertio modo dicitur aliquid | |
| 3464 incorruptibile ex parte causae efficientis. Et hoc modo homo in | |
| 3465 statu innocentiae fuisset incorruptibilis et immortalis. Quia, ut | |
| 3466 Augustinus dicit in libro de quaest. Vet. et Nov. Test., <i>Deus | |
| 3467 hominem fecit, qui quandiu non peccaret, immortalitate vigeret, ut | |
| 3468 ipse sibi auctor esset aut ad vitam aut ad mortem</i>. Non enim | |
| 3469 corpus eius erat indissolubile per aliquem immortalitatis vigorem | |
| 3470 in eo existentem; sed inerat animae vis quaedam supernaturaliter | |
| 3471 divinitus data, per quam poterat corpus ab omni corruptione | |
| 3472 praeservare, quandiu ipsa Deo subiecta mansisset. Quod | |
| 3473 rationabiliter factum est. Quia enim anima rationalis excedit | |
| 3474 proportionem corporalis materiae, ut supra dictum est. Conveniens | |
| 3475 fuit ut in principio ei virtus daretur, per quam corpus conservare | |
| 3476 posset supra naturam corporalis materiae.</p> | |
| 3477 <p title="I q. 97 a. 1 ad 1"><a name="32553"><span class= | |
| 3478 "ref">[32553] Iª q. 97 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo et | |
| 3479 secundum dicendum quod rationes illae procedunt de incorruptibili | |
| 3480 et immortali per naturam.</p> | |
| 3481 <p title="I q. 97 a. 1 ad 3"><a name="32554"><span class= | |
| 3482 "ref">[32554] Iª q. 97 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3483 dicendum quod vis illa praeservandi corpus a corruptione, non erat | |
| 3484 animae humanae naturalis, sed per donum gratiae. Et quamvis gratiam | |
| 3485 recuperaverit ad remissionem culpae et meritum gloriae, non tamen | |
| 3486 ad amissae immortalitatis effectum. Hoc enim reservabatur Christo, | |
| 3487 per quem naturae defectus in melius reparandus erat, ut infra | |
| 3488 dicetur.</p> | |
| 3489 <p title="I q. 97 a. 1 ad 4"><a name="32555"><span class= | |
| 3490 "ref">[32555] Iª q. 97 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3491 dicendum quod differt immortalitas gloriae, quae promittitur in | |
| 3492 praemium, ab immortalitate quae fuit homini collata in statu | |
| 3493 innocentiae.</p> | |
| 3494 <br /> | |
| 3495 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3496 <p title="I q. 97 a. 2 arg. 1"><a name="32556"><span class= | |
| 3497 "ref">[32556] Iª q. 97 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3498 proceditur. Videtur quod homo in statu innocentiae fuisset | |
| 3499 passibilis. Sentire enim est pati quoddam. Sed homo in statu | |
| 3500 innocentiae fuisset sensibilis. Ergo fuisset passibilis.</p> | |
| 3501 <p title="I q. 97 a. 2 arg. 2"><a name="32557"><span class= | |
| 3502 "ref">[32557] Iª q. 97 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3503 somnus passio quaedam est. Sed homo in statu innocentiae | |
| 3504 dormivisset; secundum illud Gen. II, <i>immisit Deus soporem in | |
| 3505 Adam</i>. Ergo fuisset passibilis.</p> | |
| 3506 <p title="I q. 97 a. 2 arg. 3"><a name="32558"><span class= | |
| 3507 "ref">[32558] Iª q. 97 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3508 ibidem subditur quod tulit unam de costis eius. Ergo fuisset | |
| 3509 passibilis etiam per abscissionem partis.</p> | |
| 3510 <p title="I q. 97 a. 2 arg. 4"><a name="32559"><span class= | |
| 3511 "ref">[32559] Iª q. 97 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3512 corpus hominis molle fuit. Sed molle naturaliter passivum est a | |
| 3513 duro. Ergo si corpori primi hominis obvium fuisset aliquod corpus | |
| 3514 durum, ab eo passum fuisset. Et sic primus homo fuit | |
| 3515 passibilis.</p> | |
| 3516 <p title="I q. 97 a. 2 s. c."><a name="32560"><span class= | |
| 3517 "ref">[32560] Iª q. 97 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3518 quia, si fuit passibilis, fuit etiam corruptibilis, quia passio, | |
| 3519 magis facta, abiicit a substantia.</p> | |
| 3520 <p title="I q. 97 a. 2 co."><a name="32561"><span class= | |
| 3521 "ref">[32561] Iª q. 97 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3522 quod passio dupliciter dicitur. Uno modo, proprie, et sic pati | |
| 3523 dicitur quod a sua naturali dispositione removetur. Passio enim est | |
| 3524 effectus actionis, in rebus autem naturalibus contraria agunt et | |
| 3525 patiuntur ad invicem, quorum unum removet alterum a sua naturali | |
| 3526 dispositione. Alio modo, dicitur passio communiter, secundum | |
| 3527 quamcumque mutationem, etiam si pertineat ad perfectionem naturae; | |
| 3528 sicut intelligere vel sentire dicitur pati quoddam. Hoc igitur | |
| 3529 secundo modo, homo in statu innocentiae passibilis erat, et | |
| 3530 patiebatur, et secundum animam et secundum corpus. Primo autem modo | |
| 3531 dicta passione, erat impassibilis et secundum animam et secundum | |
| 3532 corpus, sicut et immortalis, poterat enim passionem prohibere, | |
| 3533 sicut et mortem, si absque peccato perstitisset.</p> | |
| 3534 <p title="I q. 97 a. 2 ad 1"><a name="32562"><span class= | |
| 3535 "ref">[32562] Iª q. 97 a. 2 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 3536 responsio ad duo prima. Nam sentire et dormire non removent hominem | |
| 3537 a naturali dispositione, sed ad bonum naturae ordinantur.</p> | |
| 3538 <p title="I q. 97 a. 2 ad 3"><a name="32563"><span class= | |
| 3539 "ref">[32563] Iª q. 97 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3540 dicendum quod, sicut supra dictum est, costa illa fuit in Adam, | |
| 3541 inquantum erat principium humani generis; sicut semen est in | |
| 3542 homine, inquantum est principium per generationem. Sicut igitur | |
| 3543 decisio seminis non est cum passione quae removeat hominem a | |
| 3544 naturali dispositione, ita etiam est dicendum de separatione illius | |
| 3545 costae.</p> | |
| 3546 <p title="I q. 97 a. 2 ad 4"><a name="32564"><span class= | |
| 3547 "ref">[32564] Iª q. 97 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3548 dicendum quod corpus hominis in statu innocentiae poterat | |
| 3549 praeservari ne pateretur laesionem ab aliquo duro, partim quidem | |
| 3550 per propriam rationem, per quam poterat nociva vitare; partim etiam | |
| 3551 per divinam providentiam, quae sic ipsum tuebatur, ut nihil ei | |
| 3552 occurreret ex improviso, a quo laederetur.</p> | |
| 3553 <br /> | |
| 3554 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3555 <p title="I q. 97 a. 3 arg. 1"><a name="32565"><span class= | |
| 3556 "ref">[32565] Iª q. 97 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3557 proceditur. Videtur quod homo in statu innocentiae non indigebat | |
| 3558 cibis. Cibus enim necessarius est homini ad restaurationem | |
| 3559 deperditi. Sed in corpore Adae, ut videtur, nulla fiebat | |
| 3560 deperditio, quia incorruptibile erat. Ergo non erat ei cibus | |
| 3561 necessarius.</p> | |
| 3562 <p title="I q. 97 a. 3 arg. 2"><a name="32566"><span class= | |
| 3563 "ref">[32566] Iª q. 97 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, cibus | |
| 3564 est necessarius ad nutriendum. Sed nutritio non est sine passione. | |
| 3565 Cum ergo corpus hominis esset impassibile, non erat ei cibus | |
| 3566 necessarius, ut videtur.</p> | |
| 3567 <p title="I q. 97 a. 3 arg. 3"><a name="32567"><span class= | |
| 3568 "ref">[32567] Iª q. 97 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, cibus | |
| 3569 dicitur esse nobis necessarius ad vitae conservationem. Sed Adam | |
| 3570 aliter vitam poterat conservare, quia si non peccaret, non | |
| 3571 moreretur. Ergo cibus non erat ei necessarius.</p> | |
| 3572 <p title="I q. 97 a. 3 arg. 4"><a name="32568"><span class= | |
| 3573 "ref">[32568] Iª q. 97 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, ad | |
| 3574 sumptionem cibi sequitur emissio superfluitatum, quae habent | |
| 3575 quandam turpitudinem non convenientem dignitati primi status. Ergo | |
| 3576 videtur quod homo in primo statu cibis non uteretur.</p> | |
| 3577 <p title="I q. 97 a. 3 s. c."><a name="32569"><span class= | |
| 3578 "ref">[32569] Iª q. 97 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3579 quod dicitur Gen. II, <i>de omni ligno quod est in Paradiso, | |
| 3580 comedetis</i>.</p> | |
| 3581 <p title="I q. 97 a. 3 co."><a name="32570"><span class= | |
| 3582 "ref">[32570] Iª q. 97 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3583 quod homo in statu innocentiae habuit vitam animalem cibis | |
| 3584 indigentem; post resurrectionem vero habebit vitam spiritualem | |
| 3585 cibis non indigentem. Ad cuius evidentiam, considerandum est quod | |
| 3586 anima rationalis et anima est et spiritus. Dicitur autem esse anima | |
| 3587 secundum illud quod est sibi commune et aliis animabus, quod est | |
| 3588 vitam corpori dare, unde dicitur Gen. II, <i>factus est homo in | |
| 3589 animam viventem</i>, idest vitam corpori dantem. Sed spiritus | |
| 3590 dicitur secundum illud quod est proprium sibi et non aliis | |
| 3591 animabus, quod scilicet habeat virtutem intellectivam immaterialem. | |
| 3592 In primo igitur statu anima rationalis communicabat corpori id quod | |
| 3593 competit ei inquantum est anima, et ideo corpus illud dicebatur | |
| 3594 animale, inquantum scilicet habebat vitam ab anima. Primum autem | |
| 3595 principium vitae in istis inferioribus, ut dicitur in libro de | |
| 3596 anima, est anima vegetabilis, cuius opera sunt alimento uti et | |
| 3597 generare et augeri. Et ideo haec opera homini in primo statu | |
| 3598 competebant. In ultimo vero statu post resurrectionem, anima | |
| 3599 communicabit quodammodo corpori ea quae sunt sibi propria inquantum | |
| 3600 est spiritus, immortalitatem quidem, quantum ad omnes; | |
| 3601 impassibilitatem vero et gloriam et virtutem, quantum ad bonos, | |
| 3602 quorum corpora spiritualia dicentur. Unde post resurrectionem | |
| 3603 homines cibis non indigebunt, sed in statu innocentiae eis | |
| 3604 indigebant.</p> | |
| 3605 <p title="I q. 97 a. 3 ad 1"><a name="32571"><span class= | |
| 3606 "ref">[32571] Iª q. 97 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3607 dicendum quod, sicut dicit Augustinus in libro de quaest. Vet. et | |
| 3608 Nov. Test., <i>quomodo immortale corpus habebat, quod cibo | |
| 3609 sustentabatur? Immortale enim non eget esca neque potu</i>. Dictum | |
| 3610 est enim supra quod immortalitas primi status erat secundum vim | |
| 3611 quandam supernaturalem in anima residentem; non autem secundum | |
| 3612 aliquam dispositionem corpori inhaerentem. Unde per actionem | |
| 3613 caloris aliquid de humido illius corporis poterat deperdi; et ne | |
| 3614 totaliter consumeretur, necesse erat per assumptionem cibi homini | |
| 3615 subveniri.</p> | |
| 3616 <p title="I q. 97 a. 3 ad 2"><a name="32572"><span class= | |
| 3617 "ref">[32572] Iª q. 97 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3618 dicendum quod in nutritione est quaedam passio et alteratio, | |
| 3619 scilicet ex parte alimenti, quod convertitur in substantiam eius | |
| 3620 quod alitur. Unde ex hoc non potest concludi quod corpus hominis | |
| 3621 fuerit passibile, sed quod cibus assumptus erat passibilis. Quamvis | |
| 3622 etiam talis passio esset ad perfectionem naturae.</p> | |
| 3623 <p title="I q. 97 a. 3 ad 3"><a name="32573"><span class= | |
| 3624 "ref">[32573] Iª q. 97 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3625 dicendum quod, si homo sibi non subveniret de cibo, peccaret; sicut | |
| 3626 peccavit sumendo vetitum cibum. Simul enim sibi praeceptum fuit ut | |
| 3627 a ligno scientiae boni et mali abstineret, et ut de omni alio ligno | |
| 3628 Paradisi vesceretur.</p> | |
| 3629 <p title="I q. 97 a. 3 ad 4"><a name="32574"><span class= | |
| 3630 "ref">[32574] Iª q. 97 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3631 dicendum quod quidam dicunt quod homo in statu innocentiae non | |
| 3632 assumpsisset de cibo nisi quantum fuisset ei necessarium, unde non | |
| 3633 fuisset ibi superfluitatum emissio. Sed hoc irrationabile videtur, | |
| 3634 quod in cibo assumpto non esset aliqua faeculentia, quae non esset | |
| 3635 apta ut converteretur in hominis nutrimentum. Unde oportebat | |
| 3636 superfluitates emitti. Tamen fuisset divinitus provisum ut nulla ex | |
| 3637 hoc indecentia esset.</p> | |
| 3638 <br /> | |
| 3639 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3640 <p title="I q. 97 a. 4 arg. 1"><a name="32575"><span class= | |
| 3641 "ref">[32575] Iª q. 97 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3642 proceditur. Videtur quod lignum vitae non poterat esse causa | |
| 3643 immortalitatis. Nihil enim potest agere ultra suam speciem, | |
| 3644 effectus enim non excedit causam. Sed lignum vitae erat | |
| 3645 corruptibile, alioquin non potuisset in nutrimentum assumi, quia | |
| 3646 alimentum convertitur in substantiam nutriti, ut dictum est. Ergo | |
| 3647 lignum vitae incorruptibilitatem seu immortalitatem conferre non | |
| 3648 poterat.</p> | |
| 3649 <p title="I q. 97 a. 4 arg. 2"><a name="32576"><span class= | |
| 3650 "ref">[32576] Iª q. 97 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3651 effectus qui causantur a virtutibus plantarum et aliarum naturalium | |
| 3652 rerum, sunt naturales. Si ergo lignum vitae immortalitatem | |
| 3653 causasset, fuisset illa immortalitas naturalis.</p> | |
| 3654 <p title="I q. 97 a. 4 arg. 3"><a name="32577"><span class= | |
| 3655 "ref">[32577] Iª q. 97 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, hoc | |
| 3656 videtur redire in fabulas antiquorum, qui dixerunt quod dii qui | |
| 3657 comedebant de quodam cibo, facti sunt immortales, quos irridet | |
| 3658 philosophus in III Metaphys.</p> | |
| 3659 <p title="I q. 97 a. 4 s. c. 1"><a name="32578"><span class= | |
| 3660 "ref">[32578] Iª q. 97 a. 4 s. c. 1</span></a> Sed contra est | |
| 3661 quod dicitur Gen. III, <i>ne forte mittat manum suam et sumat de | |
| 3662 ligno vitae, et comedat et vivat in aeternum</i>.</p> | |
| 3663 <p title="I q. 97 a. 4 s. c. 2"><a name="32579"><span class= | |
| 3664 "ref">[32579] Iª q. 97 a. 4 s. c. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3665 Augustinus in libro de quaest. Vet. et Nov. Test., dicit, <i>gustus | |
| 3666 arboris vitae corruptionem corporis inhibebat, denique etiam post | |
| 3667 peccatum potuit insolubilis manere, si permissum esset illi edere | |
| 3668 de arbore vitae</i>.</p> | |
| 3669 <p title="I q. 97 a. 4 co."><a name="32580"><span class= | |
| 3670 "ref">[32580] Iª q. 97 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3671 quod lignum vitae quodammodo immortalitatem causabat, non autem | |
| 3672 simpliciter. Ad cuius evidentiam, considerandum est quod duo | |
| 3673 remedia ad conservationem vitae habebat homo in primo statu, contra | |
| 3674 duos defectus. Primus enim defectus est deperditio humidi per | |
| 3675 actionem caloris naturalis, qui est animae instrumentum. Et contra | |
| 3676 hunc defectum subveniebatur homini per esum aliorum lignorum | |
| 3677 Paradisi, sicut et nunc subvenitur nobis, per cibos quos sumimus. | |
| 3678 Secundus autem defectus est quia, ut philosophus dicit I de | |
| 3679 Generat., illud quod generatur ex aliquo extraneo, adiunctum ei | |
| 3680 quod prius erat humido praeexistenti, imminuit virtutem activam | |
| 3681 speciei, sicut aqua adiuncta vino, primo quidem convertitur in | |
| 3682 saporem vini, sed secundum quod magis et magis additur, diminuit | |
| 3683 vini fortitudinem, et tandem vinum fit aquosum. Sic igitur videmus | |
| 3684 quod in principio virtus activa speciei est adeo fortis, quod | |
| 3685 potest convertere de alimento non solum quod sufficit ad | |
| 3686 restaurationem deperditi, sed etiam quod sufficit ad augmentum. | |
| 3687 Postmodum vero quod aggeneratur non sufficit ad augmentum, sed | |
| 3688 solum ad restaurationem deperditi. Tandem vero, in statu | |
| 3689 senectutis, nec ad hoc sufficit, unde sequitur decrementum, et | |
| 3690 finaliter naturalis dissolutio corporis. Et contra hunc defectum | |
| 3691 subveniebatur homini per lignum vitae, habebat enim virtutem | |
| 3692 fortificandi virtutem speciei contra debilitatem provenientem ex | |
| 3693 admixtione extranei. Unde Augustinus dicit, in XIV de Civ. Dei, | |
| 3694 quod <i>cibus aderat homini ne esuriret, potus ne sitiret, et | |
| 3695 lignum vitae ne senectus eum dissolveret</i>. Et in libro de | |
| 3696 quaest. Vet. et Nov. Test., dicit quod <i>vitae arbor medicinae | |
| 3697 modo corruptionem hominum prohibebat</i>. Non tamen simpliciter | |
| 3698 immortalitatem causabat. Quia neque virtus quae inerat animae ad | |
| 3699 conservandum corpus, causabatur ex ligno vitae, neque etiam poterat | |
| 3700 immortalitatis dispositionem corpori praestare, ut nunquam dissolvi | |
| 3701 posset. Quod ex hoc patet, quia virtus cuiuscumque corporis est | |
| 3702 finita. Unde non poterat virtus ligni vitae ad hoc se extendere ut | |
| 3703 daret corpori virtutem Durandi tempore infinito, sed usque ad | |
| 3704 determinatum tempus. Manifestum est enim quod, quanto aliqua virtus | |
| 3705 est maior, tanto imprimit durabiliorem effectum. Unde cum virtus | |
| 3706 ligni vitae esset finita, semel sumptum praeservabat a corruptione | |
| 3707 usque ad determinatum tempus; quo finito, vel homo translatus | |
| 3708 fuisset ad spiritualem vitam, vel indiguisset iterum sumere de | |
| 3709 ligno vitae.</p> | |
| 3710 <p title="I q. 97 a. 4 ad 1"><a name="32581"><span class= | |
| 3711 "ref">[32581] Iª q. 97 a. 4 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 3712 responsio ab obiecta. Nam primae rationes concludunt quod non | |
| 3713 causabat incorruptibilitatem simpliciter. Aliae vero concludunt | |
| 3714 quod causabat incorruptibilitatem impediendo corruptionem, secundum | |
| 3715 modum praedictum.</p> | |
| 3716 <br /> | |
| 3717 <div class="D">Quaestio 98</div> | |
| 3718 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3719 <p title="I q. 98 pr."><a name="32582"><span class="ref">[32582] | |
| 3720 Iª q. 98 pr.</span></a> Deinde considerandum est de his quae | |
| 3721 pertinent ad conservationem speciei. Et primo, de ipsa generatione; | |
| 3722 secundo, de conditione prolis genitae. Circa primum quaeruntur duo. | |
| 3723 Primo, utrum in statu innocentiae fuisset generatio. Secundo, utrum | |
| 3724 fuisset generatio per coitum.</p> | |
| 3725 <br /> | |
| 3726 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3727 <p title="I q. 98 a. 1 arg. 1"><a name="32583"><span class= | |
| 3728 "ref">[32583] Iª q. 98 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3729 proceditur. Videtur quod in statu innocentiae non fuisset | |
| 3730 generatio. Generationi enim corruptio est contraria, ut dicitur in | |
| 3731 V Physic. Contraria autem sunt circa idem. In statu autem | |
| 3732 innocentiae non fuisset corruptio. Ergo neque generatio.</p> | |
| 3733 <p title="I q. 98 a. 1 arg. 2"><a name="32584"><span class= | |
| 3734 "ref">[32584] Iª q. 98 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3735 generatio ordinatur ad hoc quod conservetur in specie quod secundum | |
| 3736 individuum conservari non potest, unde et in illis individuis quae | |
| 3737 in perpetuum durant, generatio non invenitur. Sed in statu | |
| 3738 innocentiae homo in perpetuum absque morte vixisset. Ergo in statu | |
| 3739 innocentiae generatio, non fuisset.</p> | |
| 3740 <p title="I q. 98 a. 1 arg. 3"><a name="32585"><span class= | |
| 3741 "ref">[32585] Iª q. 98 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, per | |
| 3742 generationem homines multiplicantur. Sed multiplicatis dominis, | |
| 3743 necesse est fieri possessionum divisionem, ad evitandam confusionem | |
| 3744 dominii. Ergo, cum homo sit institutus dominus animalium, facta | |
| 3745 multiplicatione humani generis per generationem, secuta fuisset | |
| 3746 divisio dominii. Quod videtur esse contrarium iuri naturali, | |
| 3747 secundum quod omnia sunt communia, ut Isidorus dicit. Non ergo | |
| 3748 fuisset generatio in statu innocentiae.</p> | |
| 3749 <p title="I q. 98 a. 1 s. c."><a name="32586"><span class= | |
| 3750 "ref">[32586] Iª q. 98 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3751 quod dicitur Gen. I, <i>crescite et multiplicamini, et replete | |
| 3752 terram</i>. Huiusmodi autem multiplicatio absque nova generatione | |
| 3753 fieri non potuisset, cum duo tantum fuerint primitus instituti. | |
| 3754 Ergo in primo statu generatio fuisset.</p> | |
| 3755 <p title="I q. 98 a. 1 co."><a name="32587"><span class= | |
| 3756 "ref">[32587] Iª q. 98 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3757 quod in statu innocentiae fuisset generatio ad multiplicationem | |
| 3758 humani generis, alioquin peccatum hominis fuisset valde | |
| 3759 necessarium, ex quo tantum bonum consecutum est. Est ergo | |
| 3760 considerandum quod homo, secundum suam naturam, est constitutus | |
| 3761 quasi medium quoddam inter creaturas corruptibiles et | |
| 3762 incorruptibiles, nam anima eius est naturaliter incorruptibilis, | |
| 3763 corpus vero naturaliter corruptibile. Est autem considerandum quod | |
| 3764 alio modo intentio naturae fertur ad corruptibiles, et | |
| 3765 incorruptibiles creaturas. Id enim per se videtur esse de | |
| 3766 intentione naturae, quod est semper et perpetuum. Quod autem est | |
| 3767 solum secundum aliquod tempus, non videtur esse principaliter de | |
| 3768 intentione naturae, sed quasi ad aliud ordinatum, alioquin, eo | |
| 3769 corrupto, naturae intentio cassaretur. Quia igitur in rebus | |
| 3770 corruptibilibus nihil est perpetuum et semper manens nisi species, | |
| 3771 bonum speciei est de principali intentione naturae, ad cuius | |
| 3772 conservationem naturalis generatio ordinatur. Substantiae vero | |
| 3773 incorruptibiles manent semper non solum secundum speciem, sed etiam | |
| 3774 secundum individua, et ideo etiam ipsa individua sunt de principali | |
| 3775 intentione naturae. Sic igitur homini ex parte corporis, quod | |
| 3776 corruptibile est secundum naturam suam, competit generatio. Ex | |
| 3777 parte vero animae, quae incorruptibilis est, competit ei quod | |
| 3778 multitudo individuorum sit per se intenta a natura, vel potius a | |
| 3779 naturae auctore, qui solus est humanarum animarum creator. Et ideo, | |
| 3780 ad multiplicationem humani generis, generationem in humano genere | |
| 3781 statuit, etiam in statu innocentiae.</p> | |
| 3782 <p title="I q. 98 a. 1 ad 1"><a name="32588"><span class= | |
| 3783 "ref">[32588] Iª q. 98 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3784 dicendum quod corpus hominis in statu innocentiae, quantum erat de | |
| 3785 se, corruptibile erat, sed potuit praeservari a corruptione per | |
| 3786 animam. Et ideo non fuit homini subtrahenda generatio, quae debetur | |
| 3787 corruptibilibus rebus.</p> | |
| 3788 <p title="I q. 98 a. 1 ad 2"><a name="32589"><span class= | |
| 3789 "ref">[32589] Iª q. 98 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3790 dicendum quod generatio in statu innocentiae, etsi non fuisset | |
| 3791 propter conservationem speciei, fuisset tamen propter | |
| 3792 multiplicationem individuorum.</p> | |
| 3793 <p title="I q. 98 a. 1 ad 3"><a name="32590"><span class= | |
| 3794 "ref">[32590] Iª q. 98 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3795 dicendum quod in statu isto, multiplicatis dominis, necesse est | |
| 3796 fieri divisionem possessionum, quia communitas possessionis est | |
| 3797 occasio discordiae, ut philosophus dicit in II Politic. Sed in | |
| 3798 statu innocentiae fuissent voluntates hominum sic ordinatae, quod | |
| 3799 absque omni periculo discordiae communiter usi fuissent, secundum | |
| 3800 quod unicuique eorum competeret, rebus quae eorum dominio | |
| 3801 subdebantur, cum hoc etiam modo apud multos bonos viros | |
| 3802 observetur.</p> | |
| 3803 <br /> | |
| 3804 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3805 <p title="I q. 98 a. 2 arg. 1"><a name="32591"><span class= | |
| 3806 "ref">[32591] Iª q. 98 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3807 proceditur. Videtur quod in statu innocentiae non fuisset generatio | |
| 3808 per coitum. Quia, ut Damascenus dicit, primus homo erat in Paradiso | |
| 3809 terrestri sicut Angelus quidam. Sed in futuro resurrectionis statu, | |
| 3810 quando erunt homines Angelis similes, neque nubent neque nubentur, | |
| 3811 ut dicitur Matth. XXII. Ergo neque in Paradiso fuisset generatio | |
| 3812 per coitum.</p> | |
| 3813 <p title="I q. 98 a. 2 arg. 2"><a name="32592"><span class= | |
| 3814 "ref">[32592] Iª q. 98 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, primi | |
| 3815 homines in perfecta aetate conditi fuerunt. Si igitur in eis ante | |
| 3816 peccatum generatio fuisset per coitum, fuissent etiam in Paradiso | |
| 3817 carnaliter coniuncti. Quod patet esse falsum, secundum | |
| 3818 Scripturam.</p> | |
| 3819 <p title="I q. 98 a. 2 arg. 3"><a name="32593"><span class= | |
| 3820 "ref">[32593] Iª q. 98 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 3821 coniunctione carnali maxime efficitur homo similis bestiis, propter | |
| 3822 vehementiam delectationis, unde etiam continentia laudatur, per | |
| 3823 quam homines ab huiusmodi delectationibus abstinent. Sed bestiis | |
| 3824 homo comparatur propter peccatum, secundum illud Psalmi XLVIII, | |
| 3825 <i>homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est | |
| 3826 iumentis insipientibus, et similis factus est illis</i>. Ergo ante | |
| 3827 peccatum non fuisset maris et feminae carnalis coniunctio.</p> | |
| 3828 <p title="I q. 98 a. 2 arg. 4"><a name="32594"><span class= | |
| 3829 "ref">[32594] Iª q. 98 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, in | |
| 3830 statu innocentiae nulla fuisset corruptio. Sed per coitum | |
| 3831 corrumpitur integritas virginalis. Ergo coitus in statu innocentiae | |
| 3832 non fuisset.</p> | |
| 3833 <p title="I q. 98 a. 2 s. c. 1"><a name="32595"><span class= | |
| 3834 "ref">[32595] Iª q. 98 a. 2 s. c. 1</span></a> Sed contra est | |
| 3835 quod Deus ante peccatum masculum et feminam fecit, ut dicitur Gen. | |
| 3836 I et II. Nihil autem est frustra in operibus Dei. Ergo etiam si | |
| 3837 homo non peccasset, fuisset coitus, ad quem distinctio sexuum | |
| 3838 ordinatur.</p> | |
| 3839 <p title="I q. 98 a. 2 s. c. 2"><a name="32596"><span class= | |
| 3840 "ref">[32596] Iª q. 98 a. 2 s. c. 2</span></a> Praeterea, Gen. | |
| 3841 II, dicitur mulier esse facta in adiutorium viri. Sed non ad aliud | |
| 3842 nisi ad generationem quae fit per coitum, quia ad quodlibet aliud | |
| 3843 opus, convenientius adiuvari posset vir per virum quam per feminam. | |
| 3844 Ergo etiam in statu innocentiae fuisset generatio per coitum.</p> | |
| 3845 <p title="I q. 98 a. 2 co."><a name="32597"><span class= | |
| 3846 "ref">[32597] Iª q. 98 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3847 quod quidam antiquorum doctorum, considerantes concupiscentiae | |
| 3848 foeditatem quae invenitur in coitu in isto statu, posuerunt quod in | |
| 3849 statu innocentiae non fuisset generatio per coitum. Unde Gregorius | |
| 3850 Nyssenus dicit in libro quem fecit de homine, quod in Paradiso | |
| 3851 aliter fuisset multiplicatum genus humanum, sicut multiplicati sunt | |
| 3852 Angeli, absque concubitu, per operationem divinae virtutis. Et | |
| 3853 dicit quod Deus ante peccatum fecit masculum et feminam, respiciens | |
| 3854 ad modum generationis qui futurus erat post peccatum, cuius Deus | |
| 3855 praescius erat. Sed hoc non dicitur rationabiliter. Ea enim quae | |
| 3856 sunt naturalia homini, neque subtrahuntur neque dantur homini per | |
| 3857 peccatum. Manifestum est autem quod homini, secundum animalem | |
| 3858 vitam, quam etiam ante peccatum habebat, ut supra dictum est, | |
| 3859 naturale est generare per coitum, sicut et ceteris animalibus | |
| 3860 perfectis. Et hoc declarant naturalia membra ad hunc usum deputata. | |
| 3861 Et ideo non est dicendum quod usus horum membrorum naturalium non | |
| 3862 fuisset ante peccatum, sicut et ceterorum membrorum. Sunt igitur in | |
| 3863 coitu duo consideranda, secundum praesentem statum. Unum quod | |
| 3864 naturae est, scilicet coniunctio maris et feminae ad generandum. In | |
| 3865 omni enim generatione requiritur virtus activa et passiva. Unde, | |
| 3866 cum in omnibus in quibus est distinctio sexuum, virtus activa sit | |
| 3867 in mare, virtus vero passiva in femina; naturae ordo exigit ut ad | |
| 3868 generandum conveniant per coitum mas et femina. Aliud autem quod | |
| 3869 considerari potest, est quaedam deformitas immoderatae | |
| 3870 concupiscentiae. Quae in statu innocentiae non fuisset quando | |
| 3871 inferiores vires omnino rationi subdebantur. Unde Augustinus dicit, | |
| 3872 in XIV de Civ. Dei, <i>absit ut suspicemur non potuisse prolem seri | |
| 3873 sine libidinis morbo. Sed eo voluntatis nutu moverentur illa membra | |
| 3874 quo cetera, et sine ardore et illecebroso stimulo, cum | |
| 3875 tranquillitate animi et corporis</i>.</p> | |
| 3876 <p title="I q. 98 a. 2 ad 1"><a name="32598"><span class= | |
| 3877 "ref">[32598] Iª q. 98 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3878 dicendum quod homo in Paradiso fuisset sicut Angelus per | |
| 3879 spiritualem mentem, cum tamen haberet, vitam animalem quantum ad | |
| 3880 corpus. Sed post resurrectionem erit homo similis Angelo, | |
| 3881 spiritualis effectus et secundum animam et secundum corpus. Unde | |
| 3882 non est similis ratio.</p> | |
| 3883 <p title="I q. 98 a. 2 ad 2"><a name="32599"><span class= | |
| 3884 "ref">[32599] Iª q. 98 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3885 dicendum quod, sicut Augustinus dicit IX super Gen. ad Litt., ideo | |
| 3886 primi parentes in Paradiso non coierunt, quia, formata muliere, | |
| 3887 post modicum propter peccatum de Paradiso eiecti sunt, vel quia | |
| 3888 expectabatur divina auctoritas ad determinatum tempus commixtionis, | |
| 3889 a qua acceperunt universale mandatum.</p> | |
| 3890 <p title="I q. 98 a. 2 ad 3"><a name="32600"><span class= | |
| 3891 "ref">[32600] Iª q. 98 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3892 dicendum quod bestiae carent ratione. Unde secundum hoc homo in | |
| 3893 coitu bestialis efficitur, quod delectationem coitus et fervorem | |
| 3894 concupiscentiae ratione moderari non potest. Sed in statu | |
| 3895 innocentiae nihil huiusmodi fuisset quod ratione non moderaretur, | |
| 3896 non quia esset minor delectatio secundum sensum, ut quidam dicunt | |
| 3897 (fuisset enim tanto maior delectatio sensibilis, quanto esset | |
| 3898 purior natura, et corpus magis sensibile); sed quia vis | |
| 3899 concupiscibilis non ita inordinate se effudisset super huiusmodi | |
| 3900 delectatione, regulata per rationem, ad quam non pertinet ut sit | |
| 3901 minor delectatio in sensu, sed ut vis concupiscibilis non | |
| 3902 immoderate delectationi inhaereat; et dico immoderate, praeter | |
| 3903 mensuram rationis. Sicut sobrius in cibo moderate assumpto non | |
| 3904 minorem habet delectationem quam gulosus; sed minus eius | |
| 3905 concupiscibilis super huiusmodi delectatione requiescit. Et hoc | |
| 3906 sonant verba Augustini, quae a statu innocentiae non excludunt | |
| 3907 magnitudinem delectationis, sed ardorem libidinis et inquietudinem | |
| 3908 animi. Et ideo continentia in statu innocentiae non fuisset | |
| 3909 laudabilis, quae in tempore isto laudatur non propter defectum | |
| 3910 fecunditatis, sed propter remotionem inordinatae libidinis. Tunc | |
| 3911 autem fuisset fecunditas absque libidine.</p> | |
| 3912 <p title="I q. 98 a. 2 ad 4"><a name="32601"><span class= | |
| 3913 "ref">[32601] Iª q. 98 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3914 dicendum quod, sicut Augustinus dicit XIV de Civ. Dei, <i>in illo | |
| 3915 statu nulla corruptione integritatis infunderetur gremio maritus | |
| 3916 uxoris. Ita enim potuit utero coniugis, salva integritate feminei | |
| 3917 genitalis, virile semen immitti, sicut nunc potest, eadem | |
| 3918 integritate salva, ex utero virginis fluxus menstrui cruoris | |
| 3919 emitti. Ut enim ad pariendum non doloris gemitus, sed maturitatis | |
| 3920 impulsus feminea viscera relaxaret; sic ad concipiendum non | |
| 3921 libidinis appetitus, sed voluntarius usus naturam utramque | |
| 3922 coniungeret</i>.</p> | |
| 3923 <br /> | |
| 3924 <div class="D">Quaestio 99</div> | |
| 3925 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3926 <p title="I q. 99 pr."><a name="32602"><span class="ref">[32602] | |
| 3927 Iª q. 99 pr.</span></a> Deinde considerandum est de conditione | |
| 3928 prolis generandae. Et primo, quantum ad corpus; secundo, quantum ad | |
| 3929 iustitiam; tertio, quantum ad scientiam. Circa primum quaeruntur | |
| 3930 duo. Primo, utrum in statu innocentiae pueri mox geniti habuissent | |
| 3931 perfectam virtutem corpoream. Secundo, utrum omnes fuissent nati in | |
| 3932 sexu masculino.</p> | |
| 3933 <br /> | |
| 3934 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3935 <p title="I q. 99 a. 1 arg. 1"><a name="32603"><span class= | |
| 3936 "ref">[32603] Iª q. 99 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3937 proceditur. Videtur quod pueri in statu innocentiae, mox nati, | |
| 3938 virtutem perfectam habuissent ad motum membrorum. Dicit enim | |
| 3939 Augustinus, in libro de Bapt. Parvul., quod <i>infirmitati mentis | |
| 3940 congruit haec infirmitas corporis</i>, quae scilicet in pueris | |
| 3941 apparet. Sed in statu innocentiae nulla fuisset infirmitas mentis. | |
| 3942 Ergo neque talis infirmitas corporis fuisset in parvulis.</p> | |
| 3943 <p title="I q. 99 a. 1 arg. 2"><a name="32604"><span class= | |
| 3944 "ref">[32604] Iª q. 99 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3945 quaedam animalia statim cum nascuntur, habent virtutem sufficientem | |
| 3946 ad usum membrorum. Sed homo est nobilior aliis animalibus. Ergo | |
| 3947 multo magis est naturale homini quod statim natus virtutem habeat | |
| 3948 ad usum membrorum. Et ita videtur esse poena ex peccato | |
| 3949 consequens.</p> | |
| 3950 <p title="I q. 99 a. 1 arg. 3"><a name="32605"><span class= | |
| 3951 "ref">[32605] Iª q. 99 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, non | |
| 3952 posse consequi delectabile propositum, afflictionem inducit. Sed si | |
| 3953 pueri non habuissent virtutem ad movendum membra, frequenter | |
| 3954 accidisset quod non possent consequi aliquod delectabile eis | |
| 3955 propositum. Ergo fuisset in eis afflictio; quae non poterat esse | |
| 3956 ante peccatum. Non ergo in statu innocentiae defuisset pueris | |
| 3957 virtus ad movendum membra.</p> | |
| 3958 <p title="I q. 99 a. 1 arg. 4"><a name="32606"><span class= | |
| 3959 "ref">[32606] Iª q. 99 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3960 defectus senectutis videtur correspondere defectui pueritiae. Sed | |
| 3961 in statu innocentiae non fuisset defectus senectutis. Ergo neque | |
| 3962 etiam defectus pueritiae.</p> | |
| 3963 <p title="I q. 99 a. 1 s. c."><a name="32607"><span class= | |
| 3964 "ref">[32607] Iª q. 99 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3965 quod omne generatum prius est imperfectum quam perficiatur. Sed | |
| 3966 pueri in statu innocentiae fuissent per generationem producti. Ergo | |
| 3967 a principio imperfecti fuissent et quantitate et virtute | |
| 3968 corporis.</p> | |
| 3969 <p title="I q. 99 a. 1 co."><a name="32608"><span class= | |
| 3970 "ref">[32608] Iª q. 99 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3971 quod ea quae sunt supra naturam, sola fide tenemus; quod autem | |
| 3972 credimus, auctoritati debemus. Unde in omnibus asserendis sequi | |
| 3973 debemus naturam rerum, praeter ea quae auctoritate divina | |
| 3974 traduntur, quae sunt supra naturam. Manifestum est autem naturale | |
| 3975 hoc esse, utpote et principiis humanae naturae competens, quod | |
| 3976 pueri mox nati non habeant sufficientem virtutem ad movendum | |
| 3977 membra. Quia homo naturaliter habet cerebrum maius in quantitate, | |
| 3978 secundum proportionem sui corporis, quam cetera animalia. Unde | |
| 3979 naturale est quod, propter maximam humiditatem cerebri in pueris, | |
| 3980 nervi, qui sunt instrumenta motus, non sunt idonei ad movendum | |
| 3981 membra. Ex alia vero parte nulli Catholico dubium est quin divina | |
| 3982 virtute fieri possit, ut pueri mox nati perfectam virtutem habeant | |
| 3983 ad motum membrorum. Constat autem per auctoritatem Scripturae, quod | |
| 3984 Deus fecit hominem rectum, et haec rectitudo consistit, ut | |
| 3985 Augustinus dicit, in perfecta subiectione corporis ad animam. Sicut | |
| 3986 ergo in primo statu non poterat esse in membris hominis aliquid | |
| 3987 quod repugnaret ordinatae hominis voluntati, ita membra hominis | |
| 3988 deficere non poterant humanae voluntati. Voluntas autem hominis | |
| 3989 ordinata est quae tendit in actus sibi convenientes. Non sunt autem | |
| 3990 iidem actus convenientes homini secundum quamlibet aetatem. | |
| 3991 Dicendum est ergo quod pueri mox nati non habuissent sufficientem | |
| 3992 virtutem ad movendum membra ad quoslibet actus; sed ad actus | |
| 3993 pueritiae convenientes, puta ad sugendum ubera, et ad alia | |
| 3994 huiusmodi.</p> | |
| 3995 <p title="I q. 99 a. 1 ad 1"><a name="32609"><span class= | |
| 3996 "ref">[32609] Iª q. 99 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3997 dicendum quod Augustinus loquitur de ista infirmitate quae nunc in | |
| 3998 pueris apparet etiam quantum ad actus eorum pueritiae convenientes; | |
| 3999 ut patet per ea quae praemittit, quod <i>iuxta se iacentibus | |
| 4000 mammis, magis possunt esurientes flere quam sugere</i>.</p> | |
| 4001 <p title="I q. 99 a. 1 ad 2"><a name="32610"><span class= | |
| 4002 "ref">[32610] Iª q. 99 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4003 dicendum quod hoc quod quaedam animalia statim nata habent usum | |
| 4004 membrorum, non est ex eorum nobilitate, cum quaedam animalia | |
| 4005 perfectiora hoc non habeant, sed hoc eis contingit ex siccitate | |
| 4006 cerebri, et quia actus proprii talium animalium sunt imperfecti, ad | |
| 4007 quos etiam parva virtus sufficere potest.</p> | |
| 4008 <p title="I q. 99 a. 1 ad 3"><a name="32611"><span class= | |
| 4009 "ref">[32611] Iª q. 99 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium patet | |
| 4010 solutio per ea quae dicta sunt in corpore. Vel potest dici quod | |
| 4011 nihil appetivissent, nisi ordinata voluntate convenisset res | |
| 4012 secundum statum suum.</p> | |
| 4013 <p title="I q. 99 a. 1 ad 4"><a name="32612"><span class= | |
| 4014 "ref">[32612] Iª q. 99 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4015 dicendum quod homo in statu innocentiae generatus fuisset, sed non | |
| 4016 fuisset corruptus. Et ideo in statu illo potuissent esse aliqui | |
| 4017 defectus pueriles, qui consequuntur generationem; non autem | |
| 4018 defectus seniles, qui ordinantur ad corruptionem.</p> | |
| 4019 <br /> | |
| 4020 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4021 <p title="I q. 99 a. 2 arg. 1"><a name="32613"><span class= | |
| 4022 "ref">[32613] Iª q. 99 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4023 proceditur. Videtur quod in primo statu feminae natae non fuissent. | |
| 4024 Dicit enim philosophus, in libro II de Generat. Animal., quod | |
| 4025 femina est mas occasionatus, quasi praeter intentionem naturae | |
| 4026 proveniens. Sed in statu illo nihil evenisset innaturale in hominis | |
| 4027 generatione. Ergo feminae natae non fuissent.</p> | |
| 4028 <p title="I q. 99 a. 2 arg. 2"><a name="32614"><span class= | |
| 4029 "ref">[32614] Iª q. 99 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, omne | |
| 4030 agens generat sibi simile, nisi impediatur vel propter defectum | |
| 4031 virtutis, vel propter indispositionem materiae, sicut parvus ignis | |
| 4032 non potest comburere ligna viridia. In generatione autem vis activa | |
| 4033 est in mare. Cum igitur in statu innocentiae nullus fuisset | |
| 4034 defectus virtutis ex parte maris, nec indispositio materiae ex | |
| 4035 parte feminae, videtur quod semper masculi nati fuissent.</p> | |
| 4036 <p title="I q. 99 a. 2 arg. 3"><a name="32615"><span class= | |
| 4037 "ref">[32615] Iª q. 99 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 4038 statu innocentiae generatio ad multiplicationem hominum | |
| 4039 ordinabatur. Sed sufficienter homines multiplicari potuissent per | |
| 4040 primum hominem et per primam feminam, ex quo in perpetuum victuri | |
| 4041 erant. Ergo non fuit necessarium quod in statu innocentiae feminae | |
| 4042 nascerentur.</p> | |
| 4043 <p title="I q. 99 a. 2 s. c."><a name="32616"><span class= | |
| 4044 "ref">[32616] Iª q. 99 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4045 quod sic natura processisset in generando, sicut eam Deus | |
| 4046 instituit. Sed Deus instituit marem et feminam in natura humana, ut | |
| 4047 dicitur Gen. I et II. Ergo etiam in statu illo fuissent mares et | |
| 4048 feminae generati.</p> | |
| 4049 <p title="I q. 99 a. 2 co."><a name="32617"><span class= | |
| 4050 "ref">[32617] Iª q. 99 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4051 quod nihil eorum quae ad complementum humanae naturae pertinent, in | |
| 4052 statu innocentiae defuisset. Sicut autem ad perfectionem universi | |
| 4053 pertinent diversi gradus rerum, ita etiam diversitas sexus est ad | |
| 4054 perfectionem humanae naturae. Et ideo in statu innocentiae uterque | |
| 4055 sexus per generationem productus fuisset.</p> | |
| 4056 <p title="I q. 99 a. 2 ad 1"><a name="32618"><span class= | |
| 4057 "ref">[32618] Iª q. 99 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4058 dicendum quod femina dicitur mas occasionatus, quia est praeter | |
| 4059 intentionem naturae particularis, non autem praeter intentionem | |
| 4060 naturae universalis, ut supra dictum est.</p> | |
| 4061 <p title="I q. 99 a. 2 ad 2"><a name="32619"><span class= | |
| 4062 "ref">[32619] Iª q. 99 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4063 dicendum quod generatio feminae non solum contingit ex defectu | |
| 4064 virtutis activae vel indispositione materiae, ut obiectio tangit. | |
| 4065 Sed quandoque quidem ex aliquo accidenti extrinseco; sicut | |
| 4066 philosophus dicit, in libro de animalibus, quod <i>ventus | |
| 4067 Septentrionalis coadiuvat ad generationem masculorum, Australis | |
| 4068 vero ad generationem feminarum</i>. Quandoque etiam ex conceptione | |
| 4069 animae, ad quam de facili immutatur corpus. Et praecipue in statu | |
| 4070 innocentiae hoc esse poterat, quando corpus magis erat animae | |
| 4071 subiectum; ut scilicet secundum voluntatem generantis, | |
| 4072 distingueretur sexus in prole.</p> | |
| 4073 <p title="I q. 99 a. 2 ad 3"><a name="32620"><span class= | |
| 4074 "ref">[32620] Iª q. 99 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4075 dicendum quod proles fuisset genita vivens vita animali, ad quam | |
| 4076 sicut pertinet alimento uti, sic etiam generare. Unde conveniebat | |
| 4077 quod omnes generarent, et non solum primi parentes. Ad quod | |
| 4078 consequens videtur quod tot fuissent generatae feminae, quot et | |
| 4079 mares.</p> | |
| 4080 <br /> | |
| 4081 <div class="D">Quaestio 100</div> | |
| 4082 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4083 <p title="I q. 100 pr."><a name="32621"><span class="ref">[32621] | |
| 4084 Iª q. 100 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 4085 conditione prolis generandae quantum ad iustitiam. Et circa hoc | |
| 4086 quaeruntur duo. Primo, utrum homines fuissent nati cum iustitia. | |
| 4087 Secundo, utrum nascerentur in iustitia confirmati.</p> | |
| 4088 <br /> | |
| 4089 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4090 <p title="I q. 100 a. 1 arg. 1"><a name="32622"><span class= | |
| 4091 "ref">[32622] Iª q. 100 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4092 proceditur. Videtur quod homines non fuissent cum iustitia nati. | |
| 4093 Dicit enim Hugo de sancto Victore quod <i>primus homo ante peccatum | |
| 4094 generaret quidem filios sine peccato, sed non paternae iustitiae | |
| 4095 haeredes</i>.</p> | |
| 4096 <p title="I q. 100 a. 1 arg. 2"><a name="32623"><span class= | |
| 4097 "ref">[32623] Iª q. 100 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4098 iustitia est per gratiam, ut apostolus dicit ad Rom. V. Sed gratia | |
| 4099 non transfunditur, quia sic esset naturalis; sed a solo Deo | |
| 4100 infunditur. Ergo pueri cum iustitia nati non fuissent.</p> | |
| 4101 <p title="I q. 100 a. 1 arg. 3"><a name="32624"><span class= | |
| 4102 "ref">[32624] Iª q. 100 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4103 iustitia in anima est. Sed anima non est ex traduce. Ergo nec | |
| 4104 iustitia traducta fuisset a parentibus in filios.</p> | |
| 4105 <p title="I q. 100 a. 1 s. c."><a name="32625"><span class= | |
| 4106 "ref">[32625] Iª q. 100 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4107 quod Anselmus dicit, in libro de conceptu Virg., <i>quod simul cum | |
| 4108 rationalem haberent animam, iusti essent quos generaret homo, si | |
| 4109 non peccaret</i>.</p> | |
| 4110 <p title="I q. 100 a. 1 co."><a name="32626"><span class= | |
| 4111 "ref">[32626] Iª q. 100 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4112 quod naturaliter homo generat sibi simile secundum speciem. Unde | |
| 4113 quaecumque accidentia consequuntur naturam speciei, in his necesse | |
| 4114 est quod filii parentibus similentur, nisi sit error in operatione | |
| 4115 naturae, qui in statu innocentiae non fuisset. In accidentibus | |
| 4116 autem individualibus non est necesse quod filii parentibus | |
| 4117 similentur. Iustitia autem originalis, in qua primus homo conditus | |
| 4118 fuit, fuit accidens naturae speciei, non quasi ex principiis | |
| 4119 speciei causatum, sed sicut quoddam donum divinitus datum toti | |
| 4120 naturae. Et hoc apparet, quia opposita sunt unius generis, peccatum | |
| 4121 autem originale, quod opponitur illi iustitiae, dicitur esse | |
| 4122 peccatum naturae; unde traducitur a parente in posteros. Et propter | |
| 4123 hoc etiam filii parentibus assimilati fuissent quantum ad | |
| 4124 originalem iustitiam.</p> | |
| 4125 <p title="I q. 100 a. 1 ad 1"><a name="32627"><span class= | |
| 4126 "ref">[32627] Iª q. 100 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4127 dicendum quod verbum Hugonis est intelligendum non quantum ad | |
| 4128 habitum iustitiae, sed quantum ad executionem actus.</p> | |
| 4129 <p title="I q. 100 a. 1 ad 2"><a name="32628"><span class= | |
| 4130 "ref">[32628] Iª q. 100 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4131 dicendum quod quidam dicunt quod pueri non fuissent nati cum | |
| 4132 iustitia gratuita, quae est merendi principium, sed cum iustitia | |
| 4133 originali. Sed cum radix originalis iustitiae, in cuius rectitudine | |
| 4134 factus est homo, consistat in subiectione supernaturali rationis ad | |
| 4135 Deum, quae est per gratiam gratum facientem, ut supra dictum est; | |
| 4136 necesse est dicere quod, si pueri nati fuissent in originali | |
| 4137 iustitia, quod etiam nati fuissent cum gratia; sicut et de primo | |
| 4138 homine supra diximus quod fuit cum gratia conditus. Non tamen | |
| 4139 fuisset propter hoc gratia naturalis, quia non fuisset transfusa | |
| 4140 per virtutem seminis, sed fuisset collata homini statim cum | |
| 4141 habuisset animam rationalem. Sicut etiam statim cum corpus est | |
| 4142 dispositum infunditur a Deo anima rationalis, quae tamen non est ex | |
| 4143 traduce.</p> | |
| 4144 <p title="I q. 100 a. 1 ad 3"><a name="32629"><span class= | |
| 4145 "ref">[32629] Iª q. 100 a. 1 ad 3</span></a> Unde patet | |
| 4146 solutio ad tertium.</p> | |
| 4147 <br /> | |
| 4148 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4149 <p title="I q. 100 a. 2 arg. 1"><a name="32630"><span class= | |
| 4150 "ref">[32630] Iª q. 100 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4151 proceditur. Videtur quod pueri in statu innocentiae nati fuissent | |
| 4152 in iustitia confirmati. Dicit enim Gregorius, IV Moralium, super | |
| 4153 illud, <i>somno meo requiescerem etc., si parentem primum nulla | |
| 4154 putredo peccati corrumperet, nequaquam ex se filios Gehennae | |
| 4155 generaret; sed hi qui nunc per redemptorem salvandi sunt, soli ab | |
| 4156 illo electi nascerentur</i>. Ergo nascerentur omnes in iustitia | |
| 4157 confirmati.</p> | |
| 4158 <p title="I q. 100 a. 2 arg. 2"><a name="32631"><span class= | |
| 4159 "ref">[32631] Iª q. 100 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4160 Anselmus dicit, in libro cur Deus homo, quod <i>si primi parentes | |
| 4161 sic vixissent ut tentati non peccassent, ita confirmarentur cum | |
| 4162 omni propagine sua, ut ultra peccare non possent</i>. Ergo pueri | |
| 4163 nascerentur in iustitia confirmati.</p> | |
| 4164 <p title="I q. 100 a. 2 arg. 3"><a name="32632"><span class= | |
| 4165 "ref">[32632] Iª q. 100 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4166 bonum est potentius quam malum. Sed propter peccatum primi hominis | |
| 4167 consecuta est necessitas peccandi in his qui nascuntur ex eo. Ergo | |
| 4168 si primus homo in iustitia perstitisset, derivaretur ad posteros | |
| 4169 necessitas observandi iustitiam.</p> | |
| 4170 <p title="I q. 100 a. 2 arg. 4"><a name="32633"><span class= | |
| 4171 "ref">[32633] Iª q. 100 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 4172 Angelus adhaerens Deo aliis peccantibus, statim est in iustitia | |
| 4173 confirmatus, ut ulterius peccare non posset. Ergo similiter et | |
| 4174 homo, si tentationi restitisset, confirmatus fuisset. Sed qualis | |
| 4175 ipse fuit, tales alios generasset. Ergo et eius filii confirmati in | |
| 4176 iustitia nascerentur.</p> | |
| 4177 <p title="I q. 100 a. 2 s. c."><a name="32634"><span class= | |
| 4178 "ref">[32634] Iª q. 100 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4179 quod Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, <i>tam felix universa esset | |
| 4180 humana societas si nec illi</i>, scilicet primi parentes, <i>malum | |
| 4181 quod in posteros traiicerent, nec quisquam ex stirpe eorum | |
| 4182 iniquitatem committeret, quae damnationem reciperet</i>. Ex quo | |
| 4183 datur intelligi quod, etiam si primi homines non peccassent, aliqui | |
| 4184 ex eorum stirpe potuissent iniquitatem committere. Non ergo | |
| 4185 nascerentur in iustitia confirmati.</p> | |
| 4186 <p title="I q. 100 a. 2 co."><a name="32635"><span class= | |
| 4187 "ref">[32635] Iª q. 100 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4188 quod non videtur possibile quod pueri in statu innocentiae | |
| 4189 nascerentur in iustitia confirmati. Manifestum est enim quod pueri | |
| 4190 in sua nativitate non habuissent plus perfectionis quam eorum | |
| 4191 parentes in statu generationis. Parentes autem, quandiu | |
| 4192 generassent, non fuissent confirmati in iustitia. Ex hoc enim | |
| 4193 creatura rationalis in iustitia confirmatur, quod efficitur beata | |
| 4194 per apertam Dei visionem, cui viso non potest non inhaerere, cum | |
| 4195 ipse sit ipsa essentia bonitatis, a qua nullus potest averti, cum | |
| 4196 nihil desideretur et ametur nisi sub ratione boni. Et hoc dico | |
| 4197 secundum legem communem, quia ex aliquo privilegio speciali secus | |
| 4198 accidere potest, sicut creditur de virgine matre Dei. Quam cito | |
| 4199 autem Adam ad illam beatitudinem pervenisset quod Deum per | |
| 4200 essentiam videret, efficeretur spiritualis et mente et corpore, et | |
| 4201 animalis vita cessaret, in qua sola generationis usus fuisset. Unde | |
| 4202 manifestum est quod parvuli non nascerentur in iustitia | |
| 4203 confirmati.</p> | |
| 4204 <p title="I q. 100 a. 2 ad 1"><a name="32636"><span class= | |
| 4205 "ref">[32636] Iª q. 100 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4206 dicendum quod, si Adam non peccasset, non generaret ex se filios | |
| 4207 Gehennae, ita scilicet quod ab ipso peccatum contraherent, quod est | |
| 4208 causa Gehennae. Possent tamen fieri filii Gehennae per liberum | |
| 4209 arbitrium peccando. Vel, si filii Gehennae non fierent per | |
| 4210 peccatum, hoc non esset propter hoc, quia essent in iustitia | |
| 4211 confirmati; sed propter divinam providentiam, per quam a peccato | |
| 4212 conservarentur immunes.</p> | |
| 4213 <p title="I q. 100 a. 2 ad 2"><a name="32637"><span class= | |
| 4214 "ref">[32637] Iª q. 100 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4215 dicendum quod Anselmus hoc non dicit asserendo, sed opinando. Quod | |
| 4216 patet ex ipso modo loquendi, cum dicit, videtur quod, si vixissent | |
| 4217 et cetera.</p> | |
| 4218 <p title="I q. 100 a. 2 ad 3"><a name="32638"><span class= | |
| 4219 "ref">[32638] Iª q. 100 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4220 dicendum quod ratio ista non est efficax, quamvis per eam Anselmus | |
| 4221 motus fuisse videatur, ut ex eius verbis apparet. Non enim sic per | |
| 4222 peccatum primi parentis eius posteri necessitatem peccandi | |
| 4223 incurrunt, ut ad iustitiam redire non possint, quod est tantum in | |
| 4224 damnatis. Unde nec ita necessitatem non peccandi transmisisset ad | |
| 4225 posteros, quod omnino peccare non possent, quod est tantum in | |
| 4226 beatis.</p> | |
| 4227 <p title="I q. 100 a. 2 ad 4"><a name="32639"><span class= | |
| 4228 "ref">[32639] Iª q. 100 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4229 dicendum quod non est simile de homine et Angelo. Nam homo habet | |
| 4230 liberum arbitrium vertibile et ante electionem et post, non autem | |
| 4231 Angelus, sicut supra dictum est, cum de Angelis ageretur.</p> | |
| 4232 <br /> | |
| 4233 <div class="D">Quaestio 101</div> | |
| 4234 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4235 <p title="I q. 101 pr."><a name="32640"><span class="ref">[32640] | |
| 4236 Iª q. 101 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 4237 conditione prolis generandae quantum ad scientiam. Et circa hoc | |
| 4238 quaeruntur duo. Primo, utrum pueri nascerentur in scientia | |
| 4239 perfecti. Secundo, utrum statim post nativitatem habuissent | |
| 4240 perfectum usum rationis.</p> | |
| 4241 <br /> | |
| 4242 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4243 <p title="I q. 101 a. 1 arg. 1"><a name="32641"><span class= | |
| 4244 "ref">[32641] Iª q. 101 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4245 proceditur. Videtur quod in statu innocentiae pueri nati fuissent | |
| 4246 in scientia perfecti. Qualis enim fuit Adam, tales filios | |
| 4247 generasset. Sed Adam fuit in scientia perfectus, ut supra dictum | |
| 4248 est. Ergo filii nascerentur ab eo in scientia perfecti.</p> | |
| 4249 <p title="I q. 101 a. 1 arg. 2"><a name="32642"><span class= | |
| 4250 "ref">[32642] Iª q. 101 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4251 ignorantia ex peccato causatur, ut Beda dicit. Sed ignorantia est | |
| 4252 privatio scientiae. Ergo ante peccatum pueri mox nati omnem | |
| 4253 scientiam habuissent.</p> | |
| 4254 <p title="I q. 101 a. 1 arg. 3"><a name="32643"><span class= | |
| 4255 "ref">[32643] Iª q. 101 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4256 pueri mox nati iustitiam habuissent. Sed ad iustitiam requiritur | |
| 4257 scientia, quae dirigit in agendis. Ergo etiam scientiam | |
| 4258 habuissent.</p> | |
| 4259 <p title="I q. 101 a. 1 s. c."><a name="32644"><span class= | |
| 4260 "ref">[32644] Iª q. 101 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4261 quod anima nostra per naturam est sicut tabula rasa in qua nihil | |
| 4262 est scriptum, ut dicitur in III de anima. Sed eadem animae natura | |
| 4263 est modo, quae tunc fuisset. Ergo animae puerorum in principio | |
| 4264 scientia caruissent.</p> | |
| 4265 <p title="I q. 101 a. 1 co."><a name="32645"><span class= | |
| 4266 "ref">[32645] Iª q. 101 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4267 quod, sicut supra dictum est, de his quae sunt supra naturam, soli | |
| 4268 auctoritati creditur, unde ubi auctoritas deficit, sequi debemus | |
| 4269 naturae conditionem. Est autem naturale homini ut scientiam per | |
| 4270 sensus acquirat, sicut supra dictum est, et ideo anima unitur | |
| 4271 corpori, quia indiget eo ad suam propriam operationem; quod non | |
| 4272 esset, si statim a principio scientiam haberet non acquisitam per | |
| 4273 sensitivas virtutes. Et ideo dicendum est quod pueri in statu | |
| 4274 innocentiae non nascerentur perfecti in scientia; sed eam in | |
| 4275 processu temporis absque difficultate acquisivissent, inveniendo | |
| 4276 vel addiscendo.</p> | |
| 4277 <p title="I q. 101 a. 1 ad 1"><a name="32646"><span class= | |
| 4278 "ref">[32646] Iª q. 101 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4279 dicendum quod esse perfectum in scientia fuit individuale accidens | |
| 4280 primi parentis, inquantum scilicet ipse instituebatur ut pater et | |
| 4281 instructor totius humani generis. Et ideo quantum ad hoc, non | |
| 4282 generabat filios similes sibi; sed solum quantum ad accidentia | |
| 4283 naturalia vel gratuita totius naturae.</p> | |
| 4284 <p title="I q. 101 a. 1 ad 2"><a name="32647"><span class= | |
| 4285 "ref">[32647] Iª q. 101 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4286 dicendum quod ignorantia est privatio scientiae quae debet haberi | |
| 4287 pro tempore illo. Quod in pueris mox natis non fuisset, habuissent | |
| 4288 enim scientiam quae eis competebat secundum tempus illud. Unde | |
| 4289 ignorantia in eis non fuisset, sed nescientia respectu aliquorum. | |
| 4290 Quam etiam Dionysius ponit in Angelis sanctis, in VII Cael. | |
| 4291 Hier.</p> | |
| 4292 <p title="I q. 101 a. 1 ad 3"><a name="32648"><span class= | |
| 4293 "ref">[32648] Iª q. 101 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4294 dicendum quod pueri habuissent sufficientem scientiam ad dirigendum | |
| 4295 eos in operibus iustitiae in quibus homines diriguntur per | |
| 4296 universalia principia iuris; quam multo plenius tunc habuissent | |
| 4297 quam nunc naturaliter habemus, et similiter aliorum universalium | |
| 4298 principiorum.</p> | |
| 4299 <br /> | |
| 4300 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4301 <p title="I q. 101 a. 2 arg. 1"><a name="32649"><span class= | |
| 4302 "ref">[32649] Iª q. 101 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4303 proceditur. Videtur quod pueri in statu innocentiae mox nati | |
| 4304 habuissent perfectum usum rationis. Nunc enim pueri perfectum usum | |
| 4305 rationis non habent propter hoc, quod anima per corpus aggravatur. | |
| 4306 Hoc autem tunc non erat, quia, ut dicitur Sap. IX, <i>corpus quod | |
| 4307 corrumpitur, aggravat animam</i>. Ergo ante peccatum et | |
| 4308 corruptionem a peccato subsecutam, pueri mox nati perfectum usum | |
| 4309 rationis habuissent.</p> | |
| 4310 <p title="I q. 101 a. 2 arg. 2"><a name="32650"><span class= | |
| 4311 "ref">[32650] Iª q. 101 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4312 quaedam alia animalia mox nata habent naturalis industriae usum, | |
| 4313 sicut agnus statim fugit lupum. Multo ergo magis homines in statu | |
| 4314 innocentiae mox nati habuissent usum perfectum rationis.</p> | |
| 4315 <p title="I q. 101 a. 2 s. c."><a name="32651"><span class= | |
| 4316 "ref">[32651] Iª q. 101 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4317 quod natura procedit ab imperfecto ad perfectum in omnibus | |
| 4318 generatis. Ergo pueri non statim a principio habuissent perfectum | |
| 4319 usum rationis.</p> | |
| 4320 <p title="I q. 101 a. 2 co."><a name="32652"><span class= | |
| 4321 "ref">[32652] Iª q. 101 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4322 quod, sicut ex supra dictis patet, usus rationis dependet | |
| 4323 quodammodo ex usu virium sensitivarum, unde ligato sensu, et | |
| 4324 impeditis interioribus viribus sensitivis, homo perfectum usum | |
| 4325 rationis non habet, ut patet in dormientibus et phreneticis. Vires | |
| 4326 autem sensitivae sunt virtutes quaedam corporalium organorum, et | |
| 4327 ideo, impeditis earum organis, necesse est quod earum actus | |
| 4328 impediantur, et per consequens rationis usus. In pueris autem est | |
| 4329 impedimentum harum virium, propter nimiam humiditatem cerebri. Et | |
| 4330 ideo in eis non est perfectus usus rationis, sicut nec aliorum | |
| 4331 membrorum. Et ideo pueri in statu innocentiae non habuissent | |
| 4332 perfectum usum rationis, sicut habituri erant in perfecta aetate. | |
| 4333 Habuissent tamen perfectiorem quam nunc, quantum ad ea quae ad eos | |
| 4334 pertinebant quantum ad statum illum; sicut et de usu membrorum | |
| 4335 superius est dictum.</p> | |
| 4336 <p title="I q. 101 a. 2 ad 1"><a name="32653"><span class= | |
| 4337 "ref">[32653] Iª q. 101 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4338 dicendum quod aggravatio additur ex corruptione corporis in hoc, | |
| 4339 quod usus rationis impeditur quantum ad ea etiam quae pertinent ad | |
| 4340 hominem secundum quamcumque aetatem.</p> | |
| 4341 <p title="I q. 101 a. 2 ad 2"><a name="32654"><span class= | |
| 4342 "ref">[32654] Iª q. 101 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4343 dicendum quod etiam alia animalia non habent ita perfectum usum | |
| 4344 industriae naturalis statim a principio, sicut postea. Quod ex hoc | |
| 4345 patet, quod aves docent volare pullos suos, et similia in aliis | |
| 4346 generibus animalium inveniuntur. Et tamen in homine est speciale | |
| 4347 impedimentum propter abundantiam humiditatis cerebri, ut supra | |
| 4348 dictum est.</p> | |
| 4349 <br /> | |
| 4350 <div class="D">Quaestio 102</div> | |
| 4351 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4352 <p title="I q. 102 pr."><a name="32655"><span class="ref">[32655] | |
| 4353 Iª q. 102 pr.</span></a> Deinde considerandum est de loco | |
| 4354 hominis, qui est Paradisus. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 4355 utrum Paradisus sit locus corporeus. Secundo, utrum sit conveniens | |
| 4356 locus habitationis humanae. Tertio, ad quid homo in Paradiso | |
| 4357 positus fuit. Quarto, utrum in Paradiso debuit fieri.</p> | |
| 4358 <br /> | |
| 4359 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4360 <p title="I q. 102 a. 1 arg. 1"><a name="32656"><span class= | |
| 4361 "ref">[32656] Iª q. 102 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4362 proceditur. Videtur quod Paradisus non sit locus corporeus. Dicit | |
| 4363 enim Beda quod <i>Paradisus pertingit usque ad lunarem | |
| 4364 circulum</i>. Sed nullus locus terrenus talis esse potest, tum quia | |
| 4365 contra naturam terrae esset quod tantum elevaretur; tum etiam quia | |
| 4366 sub globo lunari est regio ignis, qui terram consumeret. Non est | |
| 4367 ergo Paradisus locus corporeus.</p> | |
| 4368 <p title="I q. 102 a. 1 arg. 2"><a name="32657"><span class= | |
| 4369 "ref">[32657] Iª q. 102 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4370 Scriptura commemorat quatuor flumina in Paradiso oriri, ut patet | |
| 4371 Gen. II. Illa autem flumina quae ibi nominantur, alibi habent | |
| 4372 manifestas origines; ut patet etiam per philosophum in libro | |
| 4373 Meteor. Ergo Paradisus non est locus corporeus.</p> | |
| 4374 <p title="I q. 102 a. 1 arg. 3"><a name="32658"><span class= | |
| 4375 "ref">[32658] Iª q. 102 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4376 aliqui diligentissime inquisierunt omnia loca terrae habitabilis, | |
| 4377 qui tamen nullam mentionem faciunt de loco Paradisi. Ergo non | |
| 4378 videtur esse locus corporeus.</p> | |
| 4379 <p title="I q. 102 a. 1 arg. 4"><a name="32659"><span class= | |
| 4380 "ref">[32659] Iª q. 102 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, in | |
| 4381 Paradiso describitur lignum vitae esse. Sed lignum vitae est | |
| 4382 aliquid spirituale, dicitur enim Prov. III, de sapientia, quod est | |
| 4383 lignum vitae his qui apprehendunt eam. Ergo et Paradisus non est | |
| 4384 locus corporeus, sed spiritualis.</p> | |
| 4385 <p title="I q. 102 a. 1 arg. 5"><a name="32660"><span class= | |
| 4386 "ref">[32660] Iª q. 102 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, si | |
| 4387 Paradisus est locus corporalis, oportet quod et ligna Paradisi sint | |
| 4388 corporalia. Sed hoc non videtur, cum corporalia ligna sint producta | |
| 4389 tertio die; de plantatione autem lignorum Paradisi legitur Gen. II, | |
| 4390 post opera sex dierum. Ergo Paradisus non est locus corporeus.</p> | |
| 4391 <p title="I q. 102 a. 1 s. c."><a name="32661"><span class= | |
| 4392 "ref">[32661] Iª q. 102 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4393 quod Augustinus dicit, VIII super Gen. ad Litt., <i>tres sunt de | |
| 4394 Paradiso generales sententiae, una eorum qui tantummodo | |
| 4395 corporaliter Paradisum intelligi volunt; alia eorum qui | |
| 4396 spiritualiter tantum; tertia eorum qui utroque modo Paradisum | |
| 4397 accipiunt, quam mihi fateor placere sententiam</i>.</p> | |
| 4398 <p title="I q. 102 a. 1 co."><a name="32662"><span class= | |
| 4399 "ref">[32662] Iª q. 102 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4400 quod, sicut Augustinus dicit XIII de Civ. Dei, <i>quae commode dici | |
| 4401 possunt de intelligendo spiritualiter Paradiso, nemine prohibente | |
| 4402 dicantur; dum tamen et illius historiae fidelissima veritas rerum | |
| 4403 gestarum narratione commendata credatur</i>. Ea enim quae de | |
| 4404 Paradiso in Scriptura dicuntur, per modum narrationis historicae | |
| 4405 proponuntur, in omnibus autem quae sic Scriptura tradit, est pro | |
| 4406 fundamento tenenda veritas historiae, et desuper spirituales | |
| 4407 expositiones fabricandae. Est ergo Paradisus, ut Isidorus dicit in | |
| 4408 libro Etymol., <i>locus in orientis partibus constitutus, cuius | |
| 4409 vocabulum a Graeco in Latinum vertitur hortus</i>. Convenienter | |
| 4410 autem in parte Orientali dicitur situs. Quia credendum est quod in | |
| 4411 nobilissimo loco totius terrae sit constitutus. Cum autem oriens | |
| 4412 sit dextera caeli, ut patet per philosophum in II de caelo; dextera | |
| 4413 autem est nobilior quam sinistra; conveniens fuit ut in Orientali | |
| 4414 parte Paradisus terrenus institueretur a Deo.</p> | |
| 4415 <p title="I q. 102 a. 1 ad 1"><a name="32663"><span class= | |
| 4416 "ref">[32663] Iª q. 102 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4417 dicendum quod Bedae verbum non est verum, si secundum sensum | |
| 4418 manifestum intelligatur. Potest tamen exponi quod usque ad locum | |
| 4419 lunaris globi ascendit, non secundum situs eminentiam, sed secundum | |
| 4420 similitudinem, quia est ibi perpetua aeris temperies, ut Isidorus | |
| 4421 dicit, et in hoc assimilatur corporibus caelestibus, quae sunt | |
| 4422 absque contrarietate. Magis tamen fit mentio de lunari globo quam | |
| 4423 de aliis sphaeris, quia lunaris globus est terminus caelestium | |
| 4424 corporum versus nos; et luna etiam est magis terrae affinis inter | |
| 4425 omnia corpora caelestia; unde et quasdam tenebras nebulosas habet, | |
| 4426 quasi accedens ad opacitatem. Quidam autem dicunt quod Paradisus | |
| 4427 pertingebat usque ad lunarem globum, idest usque ad medium aeris | |
| 4428 interstitium, in quo generantur pluviae et venti et huiusmodi, quia | |
| 4429 dominium super huiusmodi evaporationes maxime attribuitur lunae. | |
| 4430 Sed secundum hoc, locus ille non esset conveniens habitationi | |
| 4431 humanae, tum quia ibi est maxima intemperies; tum quia non est | |
| 4432 contemperatus complexioni humanae, sicut aer inferior magis terrae | |
| 4433 vicinus.</p> | |
| 4434 <p title="I q. 102 a. 1 ad 2"><a name="32664"><span class= | |
| 4435 "ref">[32664] Iª q. 102 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4436 dicendum quod, sicut Augustinus dicit VIII super Gen. ad Litt., | |
| 4437 <i>credendum est, quoniam locus Paradisi a cognitione hominum est | |
| 4438 remotissimus, flumina, quorum fontes noti esse dicuntur, alicubi | |
| 4439 isse sub terras, et post tractus prolixarum regionum, locis aliis | |
| 4440 erupisse. Nam hoc solere nonnullas aquas facere, quis | |
| 4441 ignorat?</i></p> | |
| 4442 <p title="I q. 102 a. 1 ad 3"><a name="32665"><span class= | |
| 4443 "ref">[32665] Iª q. 102 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4444 dicendum quod locus ille seclusus est a nostra habitatione | |
| 4445 aliquibus impedimentis vel montium, vel marium, vel alicuius | |
| 4446 aestuosae regionis, quae pertransiri non potest. Et ideo scriptores | |
| 4447 locorum de hoc loco mentionem non fecerunt.</p> | |
| 4448 <p title="I q. 102 a. 1 ad 4"><a name="32666"><span class= | |
| 4449 "ref">[32666] Iª q. 102 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4450 dicendum quod lignum vitae est quaedam materialis arbor, sic dicta | |
| 4451 quia eius fructus habebat virtutem conservandi vitam, ut supra | |
| 4452 dictum est. Et tamen aliquid significabat spiritualiter, sicut et | |
| 4453 petra in deserto fuit aliquod materiale, et tamen significavit | |
| 4454 Christum. Similiter etiam lignum scientiae boni et mali materialis | |
| 4455 arbor fuit, sic nominata propter eventum futurum, quia post eius | |
| 4456 esum homo, per experimentum poenae, didicit quid interesset inter | |
| 4457 obedientiae bonum et inobedientiae malum. Et tamen spiritualiter | |
| 4458 potuit significare liberum arbitrium, ut quidam dicunt.</p> | |
| 4459 <p title="I q. 102 a. 1 ad 5"><a name="32667"><span class= | |
| 4460 "ref">[32667] Iª q. 102 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 4461 dicendum quod, secundum Augustinum, tertio die productae sunt | |
| 4462 plantae non in actu, sed secundum quasdam rationes seminales; sed | |
| 4463 post opera sex dierum productae sunt plantae tam Paradisi quam | |
| 4464 aliae in actu. Secundum alios vero sanctos, oportet dicere quod | |
| 4465 omnes plantae productae sunt in actu tertio die, et etiam ligna | |
| 4466 Paradisi, sed quod dicitur de plantatione lignorum Paradisi post | |
| 4467 opera sex dierum, intelligitur per recapitulationem esse dictum. | |
| 4468 Unde littera nostra habet, <i>plantaverat dominus Deus Paradisum | |
| 4469 voluptatis a principio</i>.</p> | |
| 4470 <br /> | |
| 4471 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4472 <p title="I q. 102 a. 2 arg. 1"><a name="32668"><span class= | |
| 4473 "ref">[32668] Iª q. 102 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4474 proceditur. Videtur quod Paradisus non fuerit locus conveniens | |
| 4475 habitationi humanae. Homo enim et Angelus similiter ad beatitudinem | |
| 4476 ordinantur. Sed Angelus statim a principio factus est habitator | |
| 4477 loci beatorum, scilicet caeli Empyrei. Ergo etiam ibi debuit | |
| 4478 institui habitatio hominis.</p> | |
| 4479 <p title="I q. 102 a. 2 arg. 2"><a name="32669"><span class= | |
| 4480 "ref">[32669] Iª q. 102 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, si | |
| 4481 locus aliquis debetur homini, aut debetur ei ratione animae, aut | |
| 4482 ratione corporis. Si ratione animae, debetur ei pro loco caelum, | |
| 4483 qui videtur esse locus naturalis animae, cum omnibus insitus sit | |
| 4484 appetitus caeli. Ratione autem corporis, non debetur ei alius locus | |
| 4485 quam aliis animalibus. Ergo Paradisus nullo modo fuit locus | |
| 4486 conveniens habitationi humanae.</p> | |
| 4487 <p title="I q. 102 a. 2 arg. 3"><a name="32670"><span class= | |
| 4488 "ref">[32670] Iª q. 102 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4489 frustra est locus in quo nullum locatum continetur. Sed post | |
| 4490 peccatum Paradisus non est locus habitationis humanae. Ergo, si est | |
| 4491 locus habitationi humanae congruus, in vanum videtur a Deo | |
| 4492 institutus fuisse.</p> | |
| 4493 <p title="I q. 102 a. 2 arg. 4"><a name="32671"><span class= | |
| 4494 "ref">[32671] Iª q. 102 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 4495 homini, cum sit temperatae complexionis congruus est locus | |
| 4496 temperatus. Sed locus Paradisi non est locus temperatus, dicitur | |
| 4497 enim esse sub aequinoctiali circulo, qui locus videtur esse | |
| 4498 calidissimus, cum bis in anno sol pertranseat super summitatem | |
| 4499 capitum eorum qui ibi habitant. Ergo Paradisus non est locus | |
| 4500 congruus habitationi humanae.</p> | |
| 4501 <p title="I q. 102 a. 2 s. c."><a name="32672"><span class= | |
| 4502 "ref">[32672] Iª q. 102 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4503 quod Damascenus dicit de Paradiso, quod <i>est divina regio, et | |
| 4504 digna eius qui secundum imaginem Dei erat, conversatio</i>.</p> | |
| 4505 <p title="I q. 102 a. 2 co."><a name="32673"><span class= | |
| 4506 "ref">[32673] Iª q. 102 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4507 quod, sicut supra dictum est, homo sic erat incorruptibilis et | |
| 4508 immortalis, non quia corpus eius dispositionem incorruptibilitatis | |
| 4509 haberet, sed quia inerat animae vis quaedam ad praeservandum corpus | |
| 4510 a corruptione. Corrumpi autem potest corpus humanum et ab interiori | |
| 4511 et ab exteriori. Ab interiori quidem corrumpitur per consumptionem | |
| 4512 humidi, et per senectutem, ut supra dictum est, cui corruptioni | |
| 4513 occurrere poterat primus homo per esum ciborum. Inter ea vero quae | |
| 4514 exterius corrumpunt, praecipuum videtur esse distemperatus aer, | |
| 4515 unde huic corruptioni maxime occurritur per temperiem aeris. In | |
| 4516 Paradiso autem utrumque invenitur, quia, ut Damascenus dicit, | |
| 4517 <i>est locus temperato et tenuissimo et purissimo aere | |
| 4518 circumfulgens, plantis semper floridis comatus</i>. Unde manifestum | |
| 4519 est quod Paradisus est locus conveniens habitationi humanae, | |
| 4520 secundum primae immortalitatis statum.</p> | |
| 4521 <p title="I q. 102 a. 2 ad 1"><a name="32674"><span class= | |
| 4522 "ref">[32674] Iª q. 102 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4523 dicendum quod caelum Empyreum est supremum corporalium locorum, et | |
| 4524 est extra omnem mutabilitatem. Et quantum ad primum horum, est | |
| 4525 locus congruus naturae angelicae, quia, sicut Augustinus dicit in | |
| 4526 III de Trin., <i>Deus regit creaturam corporalem per | |
| 4527 spiritualem</i>; unde conveniens est quod spiritualis natura sit | |
| 4528 supra omnem corporalem constituta, sicut ei praesidens. Quantum | |
| 4529 autem ad secundum, convenit statui beatitudinis, qui est firmatus | |
| 4530 in summa stabilitate. Sic igitur locus beatitudinis congruit Angelo | |
| 4531 secundum naturam suam, unde ibi creatus est. Non autem congruit | |
| 4532 homini secundum suam naturam, cum non praesideat toti corporali | |
| 4533 creaturae per modum gubernationis, sed competit ei solum ratione | |
| 4534 beatitudinis. Unde non est positus a principio in caelo Empyreo; | |
| 4535 sed illuc transferendus erat in statu finalis beatitudinis.</p> | |
| 4536 <p title="I q. 102 a. 2 ad 2"><a name="32675"><span class= | |
| 4537 "ref">[32675] Iª q. 102 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4538 dicendum quod ridiculum est dicere quod animae, aut alicui | |
| 4539 spirituali substantiae, sit aliquis locus naturalis, sed per | |
| 4540 congruentiam quandam aliquis specialis locus creaturae incorporali | |
| 4541 attribuitur. Paradisus ergo terrestris erat locus congruens homini | |
| 4542 et quantum ad animam et quantum ad corpus, inquantum scilicet in | |
| 4543 anima erat vis praeservandi corpus humanum a corruptione. Quod non | |
| 4544 competebat aliis animalibus. Et ideo, ut Damascenus dicit, <i>in | |
| 4545 Paradiso nullum irrationalium habitabat</i>, licet ex quadam | |
| 4546 dispensatione animalia fuerint illuc divinitus adducta ad Adam, et | |
| 4547 serpens illuc accesserit per operationem Diaboli.</p> | |
| 4548 <p title="I q. 102 a. 2 ad 3"><a name="32676"><span class= | |
| 4549 "ref">[32676] Iª q. 102 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4550 dicendum quod non propter hoc locus est frustra, quia non est ibi | |
| 4551 hominum habitatio post peccatum, sicut etiam non frustra fuit | |
| 4552 homini attributa immortalitas quaedam, quam conservaturus non erat. | |
| 4553 Per huiusmodi enim ostenditur benignitas Dei ad hominem, et quid | |
| 4554 homo peccando amiserit. Quamvis, ut dicitur, nunc Enoch et Elias in | |
| 4555 illo Paradiso habitent.</p> | |
| 4556 <p title="I q. 102 a. 2 ad 4"><a name="32677"><span class= | |
| 4557 "ref">[32677] Iª q. 102 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 4558 dicendum quod illi qui dicunt Paradisum esse sub circulo | |
| 4559 aequinoctiali, opinantur sub circulo illo esse locum | |
| 4560 temperatissimum, propter aequalitatem dierum et noctium omni | |
| 4561 tempore; et quia sol nunquam multum ab eis elongatur, ut sit apud | |
| 4562 eos superabundantia frigoris; nec iterum est apud eos, ut dicunt, | |
| 4563 superabundantia caloris, quia etsi sol pertranseat super eorum | |
| 4564 capita, non tamen diu moratur ibi in hac dispositione. Aristoteles | |
| 4565 tamen, in libro Meteor., expresse dicit quod regio illa est | |
| 4566 inhabitabilis propter aestum. Quod videtur probabilius, quia terrae | |
| 4567 per quas nunquam sol pertransit in directum capitis, sunt | |
| 4568 intemperatae in calore propter solam vicinitatem solis. Quidquid | |
| 4569 autem de hoc sit, credendum est Paradisum in loco temperatissimo | |
| 4570 constitutum esse, vel sub aequinoctiali vel alibi.</p> | |
| 4571 <br /> | |
| 4572 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4573 <p title="I q. 102 a. 3 arg. 1"><a name="32678"><span class= | |
| 4574 "ref">[32678] Iª q. 102 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4575 proceditur. Videtur quod homo non sit positus in Paradiso ut | |
| 4576 operaretur et custodiret illum. Quod enim introductum est in poenam | |
| 4577 peccati, non fuisset in Paradiso in statu innocentiae. Sed | |
| 4578 agricultura introducta est in poenam peccati, ut dicitur Gen. III. | |
| 4579 Ergo homo non fuit positus in Paradiso ut operaretur ipsum.</p> | |
| 4580 <p title="I q. 102 a. 3 arg. 2"><a name="32679"><span class= | |
| 4581 "ref">[32679] Iª q. 102 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4582 custodia non est necessaria, ubi non timetur violentus invasor. Sed | |
| 4583 in Paradiso nullus timebatur violentus invasor. Ergo non erat | |
| 4584 necessarium ut Paradisum custodiret.</p> | |
| 4585 <p title="I q. 102 a. 3 arg. 3"><a name="32680"><span class= | |
| 4586 "ref">[32680] Iª q. 102 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 4587 homo positus est in Paradiso ut operaretur et custodiret ipsum, | |
| 4588 videtur sequi quod homo factus sit propter Paradisum, et non e | |
| 4589 converso, quod videtur esse falsum. Ergo homo non est positus in | |
| 4590 Paradiso ut operaretur et custodiret illum.</p> | |
| 4591 <p title="I q. 102 a. 3 s. c."><a name="32681"><span class= | |
| 4592 "ref">[32681] Iª q. 102 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4593 quod dicitur Gen. II, <i>tulit dominus Deus hominem, et posuit | |
| 4594 illum in Paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret | |
| 4595 illum</i>.</p> | |
| 4596 <p title="I q. 102 a. 3 co."><a name="32682"><span class= | |
| 4597 "ref">[32682] Iª q. 102 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4598 quod, sicut Augustinus dicit VIII super Gen. ad Litt., verbum istud | |
| 4599 Genesis dupliciter potest intelligi. Uno modo sic, quod Deus posuit | |
| 4600 hominem in Paradiso, ut ipse Deus operaretur et custodiret hominem, | |
| 4601 operaretur, inquam, iustificando ipsum, cuius operatio si ab homine | |
| 4602 cesset, continuo obtenebratur, sicut aer obtenebratur si cesset | |
| 4603 influentia luminis; ut custodiret vero ab omni corruptione et malo. | |
| 4604 Alio modo potest intelligi, ut homo operaretur et custodiret | |
| 4605 Paradisum. Nec tamen illa operatio esset laboriosa, sicut post | |
| 4606 peccatum, sed fuisset iucunda, propter experientiam virtutis | |
| 4607 naturae. Custodia etiam illa non esset contra invasores, sed esset | |
| 4608 ad hoc quod homo sibi Paradisum custodiret, ne ipsum peccando | |
| 4609 amitteret. Et hoc totum in bonum hominis cedebat, et sic Paradisus | |
| 4610 ordinatur ad bonum hominis, et non e converso.</p> | |
| 4611 <p title="I q. 102 a. 3 ad arg."><a name="32683"><span class= | |
| 4612 "ref">[32683] Iª q. 102 a. 3 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 4613 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 4614 <br /> | |
| 4615 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4616 <p title="I q. 102 a. 4 arg. 1"><a name="32684"><span class= | |
| 4617 "ref">[32684] Iª q. 102 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4618 proceditur. Videtur quod homo factus fuerit in Paradiso. Angelus | |
| 4619 enim in loco suae habitationis creatus fuit, scilicet in caelo | |
| 4620 Empyreo. Sed Paradisus fuit locus congruus habitationi humanae ante | |
| 4621 peccatum. Ergo videtur quod in Paradiso homo debuit fieri.</p> | |
| 4622 <p title="I q. 102 a. 4 arg. 2"><a name="32685"><span class= | |
| 4623 "ref">[32685] Iª q. 102 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, alia | |
| 4624 animalia conservantur in loco suae generationis; sicut pisces in | |
| 4625 aquis, et animalia gressibilia in terra, unde producta sunt. Homo | |
| 4626 autem conservatus fuisset in Paradiso, ut dictum est. Ergo in | |
| 4627 Paradiso fieri debuit.</p> | |
| 4628 <p title="I q. 102 a. 4 arg. 3"><a name="32686"><span class= | |
| 4629 "ref">[32686] Iª q. 102 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4630 mulier in Paradiso facta fuit. Sed vir dignior est muliere. Ergo | |
| 4631 multo magis vir debuit fieri in Paradiso.</p> | |
| 4632 <p title="I q. 102 a. 4 s. c."><a name="32687"><span class= | |
| 4633 "ref">[32687] Iª q. 102 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4634 quod dicitur Gen. II, <i>tulit Deus hominem, et posuit eum in | |
| 4635 Paradiso</i>.</p> | |
| 4636 <p title="I q. 102 a. 4 co."><a name="32688"><span class= | |
| 4637 "ref">[32688] Iª q. 102 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4638 quod Paradisus fuit locus congruus habitationi humanae, quantum ad | |
| 4639 incorruptionem primi status. Incorruptio autem illa non erat | |
| 4640 hominis secundum naturam, sed ex supernaturali Dei dono. Ut ergo | |
| 4641 hoc gratiae Dei imputaretur, non humanae naturae, Deus hominem | |
| 4642 extra Paradisum fecit, et postea ipsum in Paradiso posuit, ut | |
| 4643 habitaret ibi toto tempore animalis vitae, postmodum, cum | |
| 4644 spiritualem vitam adeptus esset, transferendus in caelum.</p> | |
| 4645 <p title="I q. 102 a. 4 ad 1"><a name="32689"><span class= | |
| 4646 "ref">[32689] Iª q. 102 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4647 dicendum quod caelum Empyreum est locus congruus Angelis etiam | |
| 4648 quantum ad eorum naturam, et ideo ibi sunt creati.</p> | |
| 4649 <p title="I q. 102 a. 4 ad 2"><a name="32690"><span class= | |
| 4650 "ref">[32690] Iª q. 102 a. 4 ad 2</span></a> Et similiter | |
| 4651 dicendum ad secundum. Loca enim illa congruunt animalibus secundum | |
| 4652 suam naturam.</p> | |
| 4653 <p title="I q. 102 a. 4 ad 3"><a name="32691"><span class= | |
| 4654 "ref">[32691] Iª q. 102 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4655 dicendum quod mulier facta fuit in Paradiso non propter dignitatem | |
| 4656 suam, sed propter dignitatem principii ex quo corpus eius | |
| 4657 formabatur. Quia similiter et filii in Paradiso fuissent nati, in | |
| 4658 quo parentes iam erant positi.</p> | |
| 4659 <div class="centro"><br /> | |
| 4660 <p><a href="sth1084.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 4661 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 4662 <a href="sth1103.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 4663 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 4664 <br /> | |
| 4665 <hr /> | |
| 4666 <br /> | |
| 4667 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 4668 hanc editionem<br /> | |
| 4669 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 4670 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 4671 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 4672 </div> | |
| 4673 </body> | |
| 4674 </html> |
