annotate summa/latin/sth1002.html @ 34:2bc1f3a24bc0

fix p2
author ht
date Mon, 30 Nov 2009 21:59:53 +0000
parents 544e12f679ad
children d777cc3962f2
Ignore whitespace changes - Everywhere: Within whitespace: At end of lines:
rev   line source
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
4 <head>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
5 <meta name="generator" content=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
7 <meta http-equiv="Content-Type" content=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
8 "text/html; charset=us-ascii" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
11 <meta name="keywords" content=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
13 <meta name="language" content="Latin" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
14 <meta name="security" content="public" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
16 <meta name="author" content="Enrique Alarc&oacute;n" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
17 <meta name="abstract" content="" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
19 "text/css" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
21 "text/css" />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, I&ordf; q. 2</title>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
23 </head>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
24 <body>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
25 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
26 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
27 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
28 <div class="uno">Summa Theologiae</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
29 <div class="dos">prima pars quaestio II</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
30 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
31 <div class="centro">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
32 <table align="center" summary="Imago">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
33 <tr>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
34 <th><img src="icons/ghent190.jpg" width="120" height="190" border=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
35 "0" alt="Thomas de Aquino a Justo Ghent depictus" align=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
36 "middle" /></th>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
37 </tr>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
38 </table>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
39 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
40 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1888 editum<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
41 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
42 magneticas<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
43 denuo recognovit Enrique Alarc&oacute;n atque instruxit<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
44 <br /></span><br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
45 <hr />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
46 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
47 <p><a href="sth1001.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
48 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
49 <a href="sth1003.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
50 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
51 <script language="JavaScript" type="text/javascript">
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
52 //<![CDATA[
26
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
53 <!--
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
54 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
55 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
56 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
57 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
58 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
59 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
60 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
61 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
62 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
63 document.write('<OPTION VALUE="#28298">I&ordf; q. 2 pr.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
64 document.write('<OPTION VALUE="#28299">I&ordf; q. 2 a. 1 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
65 document.write('<OPTION VALUE="#28300">I&ordf; q. 2 a. 1 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
66 document.write('<OPTION VALUE="#28301">I&ordf; q. 2 a. 1 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
67 document.write('<OPTION VALUE="#28302">I&ordf; q. 2 a. 1 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
68 document.write('<OPTION VALUE="#28303">I&ordf; q. 2 a. 1 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
69 document.write('<OPTION VALUE="#28304">I&ordf; q. 2 a. 1 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
70 document.write('<OPTION VALUE="#28305">I&ordf; q. 2 a. 1 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
71 document.write('<OPTION VALUE="#28306">I&ordf; q. 2 a. 1 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
72 document.write('<OPTION VALUE="#28307">I&ordf; q. 2 a. 2 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
73 document.write('<OPTION VALUE="#28308">I&ordf; q. 2 a. 2 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
74 document.write('<OPTION VALUE="#28309">I&ordf; q. 2 a. 2 arg. 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
75 document.write('<OPTION VALUE="#28310">I&ordf; q. 2 a. 2 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
76 document.write('<OPTION VALUE="#28311">I&ordf; q. 2 a. 2 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
77 document.write('<OPTION VALUE="#28312">I&ordf; q. 2 a. 2 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
78 document.write('<OPTION VALUE="#28313">I&ordf; q. 2 a. 2 ad 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
79 document.write('<OPTION VALUE="#28314">I&ordf; q. 2 a. 2 ad 3');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
80 document.write('<OPTION VALUE="#28315">I&ordf; q. 2 a. 3 arg. 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
81 document.write('<OPTION VALUE="#28316">I&ordf; q. 2 a. 3 arg. 2');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
82 document.write('<OPTION VALUE="#28317">I&ordf; q. 2 a. 3 s. c.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
83 document.write('<OPTION VALUE="#28318">I&ordf; q. 2 a. 3 co.');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
84 document.write('<OPTION VALUE="#28319">I&ordf; q. 2 a. 3 ad 1');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
85 document.write('<OPTION VALUE="#28320">I&ordf; q. 2 a. 3 ad 2');
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
86 document.write('<\/SELECT>');
26
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
87 document.write('<BR><BR>');
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
88 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">');
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
89 document.write('<\/FORM>');
26
4006eb4882de originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff changeset
90 // -->
28
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
91 //]]>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
92 </script><br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
93 <hr />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
94 <br /></div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
95 <div class="D">Quaestio 2</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
96 <div class="G">Prooemium</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
97 <p title="I q. 2 pr."><a name="28298"><span class="ref">[28298]
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
98 I&ordf; q. 2 pr.</span></a> Quia igitur principalis intentio huius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
99 sacrae doctrinae est Dei cognitionem tradere, et non solum secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
100 quod in se est, sed etiam secundum quod est principium rerum et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
101 finis earum, et specialiter rationalis creaturae, ut ex dictis est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
102 manifestum; ad huius doctrinae expositionem intendentes, primo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
103 tractabimus de Deo; secundo, de motu rationalis creaturae in Deum;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
104 tertio, de Christo, qui, secundum quod homo, via est nobis tendendi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
105 in Deum. Consideratio autem de Deo tripartita erit. Primo namque
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
106 considerabimus ea quae ad essentiam divinam pertinent; secundo, ea
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
107 quae pertinent ad distinctionem personarum; tertio, ea quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
108 pertinent ad processum creaturarum ab ipso. Circa essentiam vero
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
109 divinam, primo considerandum est an Deus sit; secundo, quomodo sit,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
110 vel potius quomodo non sit; tertio considerandum erit de his quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
111 ad operationem ipsius pertinent, scilicet de scientia et de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
112 voluntate et potentia. Circa primum quaeruntur tria. Primo, utrum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
113 Deum esse sit per se notum. Secundo, utrum sit demonstrabile.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
114 Tertio, an Deus sit.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
115 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
116 <div class="E">Articulus 1</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
117 <p title="I q. 2 a. 1 arg. 1"><a name="28299"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
118 "ref">[28299] I&ordf; q. 2 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
119 proceditur. Videtur quod Deum esse sit per se notum. Illa enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
120 nobis dicuntur per se nota, quorum cognitio nobis naturaliter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
121 inest, sicut patet de primis principiis. Sed, sicut dicit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
122 Damascenus in principio libri sui, <i>omnibus cognitio existendi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
123 Deum naturaliter est inserta</i>. Ergo Deum esse est per se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
124 notum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
125 <p title="I q. 2 a. 1 arg. 2"><a name="28300"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
126 "ref">[28300] I&ordf; q. 2 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, illa
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
127 dicuntur esse per se nota, quae statim, cognitis terminis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
128 cognoscuntur, quod philosophus attribuit primis demonstrationis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
129 principiis, in I Poster., scito enim quid est totum et quid pars,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
130 statim scitur quod omne totum maius est sua parte. Sed intellecto
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
131 quid significet hoc nomen Deus, statim habetur quod Deus est.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
132 Significatur enim hoc nomine id quo maius significari non potest,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
133 maius autem est quod est in re et intellectu, quam quod est in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
134 intellectu tantum, unde cum, intellecto hoc nomine Deus, statim sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
135 in intellectu, sequitur etiam quod sit in re. Ergo Deum esse est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
136 per se notum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
137 <p title="I q. 2 a. 1 arg. 3"><a name="28301"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
138 "ref">[28301] I&ordf; q. 2 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
139 veritatem esse est per se notum, quia qui negat veritatem esse,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
140 concedit veritatem esse, si enim veritas non est, verum est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
141 veritatem non esse. Si autem est aliquid verum, oportet quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
142 veritas sit. Deus autem est ipsa veritas, Ioann. XIV, <i>ego sum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
143 via, veritas et vita</i>. Ergo Deum esse est per se notum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
144 <p title="I q. 2 a. 1 s. c."><a name="28302"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
145 "ref">[28302] I&ordf; q. 2 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra, nullus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
146 potest cogitare oppositum eius quod est per se notum ut patet per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
147 philosophum, in IV Metaphys. et I Poster., circa prima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
148 demonstrationis principia. Cogitari autem potest oppositum eius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
149 quod est Deum esse, secundum illud Psalmi LII, <i>dixit insipiens
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
150 in corde suo, non est Deus</i>. Ergo Deum esse non est per se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
151 notum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
152 <p title="I q. 2 a. 1 co."><a name="28303"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
153 "ref">[28303] I&ordf; q. 2 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
154 quod contingit aliquid esse per se notum dupliciter, uno modo,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
155 secundum se et non quoad nos; alio modo, secundum se et quoad nos.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
156 Ex hoc enim aliqua propositio est per se nota, quod praedicatum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
157 includitur in ratione subiecti, ut homo est animal, nam animal est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
158 de ratione hominis. Si igitur notum sit omnibus de praedicato et de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
159 subiecto quid sit, propositio illa erit omnibus per se nota, sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
160 patet in primis demonstrationum principiis, quorum termini sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
161 quaedam communia quae nullus ignorat, ut ens et non ens, totum et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
162 pars, et similia. Si autem apud aliquos notum non sit de praedicato
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
163 et subiecto quid sit, propositio quidem quantum in se est, erit per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
164 se nota, non tamen apud illos qui praedicatum et subiectum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
165 propositionis ignorant. Et ideo contingit, ut dicit Boetius in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
166 libro de hebdomadibus, quod quaedam sunt communes animi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
167 conceptiones et per se notae, apud sapientes tantum, ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
168 incorporalia in loco non esse. Dico ergo quod haec propositio, Deus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
169 est, quantum in se est, per se nota est, quia praedicatum est idem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
170 cum subiecto; Deus enim est suum esse, ut infra patebit. Sed quia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
171 nos non scimus de Deo quid est, non est nobis per se nota, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
172 indiget demonstrari per ea quae sunt magis nota quoad nos, et minus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
173 nota quoad naturam, scilicet per effectus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
174 <p title="I q. 2 a. 1 ad 1"><a name="28304"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
175 "ref">[28304] I&ordf; q. 2 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
176 dicendum quod cognoscere Deum esse in aliquo communi, sub quadam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
177 confusione, est nobis naturaliter insertum, inquantum scilicet Deus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
178 est hominis beatitudo, homo enim naturaliter desiderat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
179 beatitudinem, et quod naturaliter desideratur ab homine,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
180 naturaliter cognoscitur ab eodem. Sed hoc non est simpliciter
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
181 cognoscere Deum esse; sicut cognoscere venientem, non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
182 cognoscere Petrum, quamvis sit Petrus veniens, multi enim perfectum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
183 hominis bonum, quod est beatitudo, existimant divitias; quidam vero
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
184 voluptates; quidam autem aliquid aliud.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
185 <p title="I q. 2 a. 1 ad 2"><a name="28305"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
186 "ref">[28305] I&ordf; q. 2 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
187 dicendum quod forte ille qui audit hoc nomen Deus, non intelligit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
188 significari aliquid quo maius cogitari non possit, cum quidam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
189 crediderint Deum esse corpus. Dato etiam quod quilibet intelligat
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
190 hoc nomine Deus significari hoc quod dicitur, scilicet illud quo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
191 maius cogitari non potest; non tamen propter hoc sequitur quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
192 intelligat id quod significatur per nomen, esse in rerum natura;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
193 sed in apprehensione intellectus tantum. Nec potest argui quod sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
194 in re, nisi daretur quod sit in re aliquid quo maius cogitari non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
195 potest, quod non est datum a ponentibus Deum non esse.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
196 <p title="I q. 2 a. 1 ad 3"><a name="28306"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
197 "ref">[28306] I&ordf; q. 2 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
198 quod veritatem esse in communi, est per se notum, sed primam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
199 veritatem esse, hoc non est per se notum quoad nos.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
200 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
201 <div class="E">Articulus 2</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
202 <p title="I q. 2 a. 2 arg. 1"><a name="28307"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
203 "ref">[28307] I&ordf; q. 2 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
204 proceditur. Videtur quod Deum esse non sit demonstrabile. Deum enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
205 esse est articulus fidei. Sed ea quae sunt fidei, non sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
206 demonstrabilia, quia demonstratio facit scire, fides autem de non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
207 apparentibus est, ut patet per apostolum, ad Hebr. XI. Ergo Deum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
208 esse non est demonstrabile.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
209 <p title="I q. 2 a. 2 arg. 2"><a name="28308"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
210 "ref">[28308] I&ordf; q. 2 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, medium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
211 demonstrationis est quod quid est. Sed de Deo non possumus scire
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
212 quid est, sed solum quid non est, ut dicit Damascenus. Ergo non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
213 possumus demonstrare Deum esse.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
214 <p title="I q. 2 a. 2 arg. 3"><a name="28309"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
215 "ref">[28309] I&ordf; q. 2 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
216 demonstraretur Deum esse, hoc non esset nisi ex effectibus eius.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
217 Sed effectus eius non sunt proportionati ei, cum ipse sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
218 infinitus, et effectus finiti; finiti autem ad infinitum non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
219 proportio. Cum ergo causa non possit demonstrari per effectum sibi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
220 non proportionatum, videtur quod Deum esse non possit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
221 demonstrari.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
222 <p title="I q. 2 a. 2 s. c."><a name="28310"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
223 "ref">[28310] I&ordf; q. 2 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
224 quod apostolus dicit, ad Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
225 facta sunt, intellecta, conspiciuntur</i>. Sed hoc non esset, nisi
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
226 per ea quae facta sunt, posset demonstrari Deum esse, primum enim
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
227 quod oportet intelligi de aliquo, est an sit.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
228 <p title="I q. 2 a. 2 co."><a name="28311"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
229 "ref">[28311] I&ordf; q. 2 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
230 quod duplex est demonstratio. Una quae est per causam, et dicitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
231 propter quid, et haec est per priora simpliciter. Alia est per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
232 effectum, et dicitur demonstratio quia, et haec est per ea quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
233 sunt priora quoad nos, cum enim effectus aliquis nobis est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
234 manifestior quam sua causa, per effectum procedimus ad cognitionem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
235 causae. Ex quolibet autem effectu potest demonstrari propriam
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
236 causam eius esse (si tamen eius effectus sint magis noti quoad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
237 nos), quia, cum effectus dependeant a causa, posito effectu necesse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
238 est causam praeexistere. Unde Deum esse, secundum quod non est per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
239 se notum quoad nos, demonstrabile est per effectus nobis notos.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
240 <p title="I q. 2 a. 2 ad 1"><a name="28312"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
241 "ref">[28312] I&ordf; q. 2 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
242 dicendum quod Deum esse, et alia huiusmodi quae per rationem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
243 naturalem nota possunt esse de Deo, ut dicitur Rom. I non sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
244 articuli fidei, sed praeambula ad articulos, sic enim fides
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
245 praesupponit cognitionem naturalem, sicut gratia naturam, et ut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
246 perfectio perfectibile. Nihil tamen prohibet illud quod secundum se
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
247 demonstrabile est et scibile, ab aliquo accipi ut credibile, qui
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
248 demonstrationem non capit.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
249 <p title="I q. 2 a. 2 ad 2"><a name="28313"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
250 "ref">[28313] I&ordf; q. 2 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
251 dicendum quod cum demonstratur causa per effectum, necesse est uti
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
252 effectu loco definitionis causae, ad probandum causam esse, et hoc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
253 maxime contingit in Deo. Quia ad probandum aliquid esse, necesse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
254 est accipere pro medio quid significet nomen non autem quod quid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
255 est, quia quaestio quid est, sequitur ad quaestionem an est. Nomina
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
256 autem Dei imponuntur ab effectibus, ut postea ostendetur, unde,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
257 demonstrando Deum esse per effectum, accipere possumus pro medio
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
258 quid significet hoc nomen Deus.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
259 <p title="I q. 2 a. 2 ad 3"><a name="28314"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
260 "ref">[28314] I&ordf; q. 2 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
261 quod per effectus non proportionatos causae, non potest perfecta
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
262 cognitio de causa haberi, sed tamen ex quocumque effectu potest
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
263 manifeste nobis demonstrari causam esse, ut dictum est. Et sic ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
264 effectibus Dei potest demonstrari Deum esse, licet per eos non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
265 perfecte possimus eum cognoscere secundum suam essentiam.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
266 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
267 <div class="E">Articulus 3</div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
268 <p title="I q. 2 a. 3 arg. 1"><a name="28315"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
269 "ref">[28315] I&ordf; q. 2 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
270 proceditur. Videtur quod Deus non sit. Quia si unum contrariorum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
271 fuerit infinitum, totaliter destruetur aliud. Sed hoc intelligitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
272 in hoc nomine Deus, scilicet quod sit quoddam bonum infinitum. Si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
273 ergo Deus esset, nullum malum inveniretur. Invenitur autem malum in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
274 mundo. Ergo Deus non est.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
275 <p title="I q. 2 a. 3 arg. 2"><a name="28316"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
276 "ref">[28316] I&ordf; q. 2 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
277 potest compleri per pauciora principia, non fit per plura. Sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
278 videtur quod omnia quae apparent in mundo, possunt compleri per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
279 alia principia, supposito quod Deus non sit, quia ea quae sunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
280 naturalia, reducuntur in principium quod est natura; ea vero quae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
281 sunt a proposito, reducuntur in principium quod est ratio humana
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
282 vel voluntas. Nulla igitur necessitas est ponere Deum esse.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
283 <p title="I q. 2 a. 3 s. c."><a name="28317"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
284 "ref">[28317] I&ordf; q. 2 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
285 quod dicitur Exodi III, ex persona Dei, <i>ego sum qui sum</i>.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
286 <p title="I q. 2 a. 3 co."><a name="28318"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
287 "ref">[28318] I&ordf; q. 2 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
288 quod Deum esse quinque viis probari potest. Prima autem et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
289 manifestior via est, quae sumitur ex parte motus. Certum est enim,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
290 et sensu constat, aliqua moveri in hoc mundo. Omne autem quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
291 movetur, ab alio movetur. Nihil enim movetur, nisi secundum quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
292 est in potentia ad illud ad quod movetur, movet autem aliquid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
293 secundum quod est actu. Movere enim nihil aliud est quam educere
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
294 aliquid de potentia in actum, de potentia autem non potest aliquid
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
295 reduci in actum, nisi per aliquod ens in actu, sicut calidum in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
296 actu, ut ignis, facit lignum, quod est calidum in potentia, esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
297 actu calidum, et per hoc movet et alterat ipsum. Non autem est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
298 possibile ut idem sit simul in actu et potentia secundum idem, sed
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
299 solum secundum diversa, quod enim est calidum in actu, non potest
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
300 simul esse calidum in potentia, sed est simul frigidum in potentia.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
301 Impossibile est ergo quod, secundum idem et eodem modo, aliquid sit
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
302 movens et motum, vel quod moveat seipsum. Omne ergo quod movetur,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
303 oportet ab alio moveri. Si ergo id a quo movetur, moveatur, oportet
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
304 et ipsum ab alio moveri et illud ab alio. Hic autem non est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
305 procedere in infinitum, quia sic non esset aliquod primum movens;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
306 et per consequens nec aliquod aliud movens, quia moventia secunda
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
307 non movent nisi per hoc quod sunt mota a primo movente, sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
308 baculus non movet nisi per hoc quod est motus a manu. Ergo necesse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
309 est devenire ad aliquod primum movens, quod a nullo movetur, et hoc
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
310 omnes intelligunt Deum. Secunda via est ex ratione causae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
311 efficientis. Invenimus enim in istis sensibilibus esse ordinem
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
312 causarum efficientium, nec tamen invenitur, nec est possibile, quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
313 aliquid sit causa efficiens sui ipsius; quia sic esset prius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
314 seipso, quod est impossibile. Non autem est possibile quod in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
315 causis efficientibus procedatur in infinitum. Quia in omnibus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
316 causis efficientibus ordinatis, primum est causa medii, et medium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
317 est causa ultimi, sive media sint plura sive unum tantum, remota
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
318 autem causa, removetur effectus, ergo, si non fuerit primum in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
319 causis efficientibus, non erit ultimum nec medium. Sed si
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
320 procedatur in infinitum in causis efficientibus, non erit prima
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
321 causa efficiens, et sic non erit nec effectus ultimus, nec causae
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
322 efficientes mediae, quod patet esse falsum. Ergo est necesse ponere
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
323 aliquam causam efficientem primam, quam omnes Deum nominant. Tertia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
324 via est sumpta ex possibili et necessario, quae talis est.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
325 Invenimus enim in rebus quaedam quae sunt possibilia esse et non
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
326 esse, cum quaedam inveniantur generari et corrumpi, et per
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
327 consequens possibilia esse et non esse. Impossibile est autem omnia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
328 quae sunt, talia esse, quia quod possibile est non esse, quandoque
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
329 non est. Si igitur omnia sunt possibilia non esse, aliquando nihil
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
330 fuit in rebus. Sed si hoc est verum, etiam nunc nihil esset, quia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
331 quod non est, non incipit esse nisi per aliquid quod est; si igitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
332 nihil fuit ens, impossibile fuit quod aliquid inciperet esse, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
333 sic modo nihil esset, quod patet esse falsum. Non ergo omnia entia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
334 sunt possibilia, sed oportet aliquid esse necessarium in rebus.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
335 Omne autem necessarium vel habet causam suae necessitatis aliunde,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
336 vel non habet. Non est autem possibile quod procedatur in infinitum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
337 in necessariis quae habent causam suae necessitatis, sicut nec in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
338 causis efficientibus, ut probatum est. Ergo necesse est ponere
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
339 aliquid quod sit per se necessarium, non habens causam necessitatis
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
340 aliunde, sed quod est causa necessitatis aliis, quod omnes dicunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
341 Deum. Quarta via sumitur ex gradibus qui in rebus inveniuntur.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
342 Invenitur enim in rebus aliquid magis et minus bonum, et verum, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
343 nobile, et sic de aliis huiusmodi. Sed magis et minus dicuntur de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
344 diversis secundum quod appropinquant diversimode ad aliquid quod
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
345 maxime est, sicut magis calidum est, quod magis appropinquat maxime
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
346 calido. Est igitur aliquid quod est verissimum, et optimum, et
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
347 nobilissimum, et per consequens maxime ens, nam quae sunt maxime
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
348 vera, sunt maxime entia, ut dicitur II Metaphys. Quod autem dicitur
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
349 maxime tale in aliquo genere, est causa omnium quae sunt illius
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
350 generis, sicut ignis, qui est maxime calidus, est causa omnium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
351 calidorum, ut in eodem libro dicitur. Ergo est aliquid quod omnibus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
352 entibus est causa esse, et bonitatis, et cuiuslibet perfectionis,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
353 et hoc dicimus Deum. Quinta via sumitur ex gubernatione rerum.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
354 Videmus enim quod aliqua quae cognitione carent, scilicet corpora
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
355 naturalia, operantur propter finem, quod apparet ex hoc quod semper
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
356 aut frequentius eodem modo operantur, ut consequantur id quod est
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
357 optimum; unde patet quod non a casu, sed ex intentione perveniunt
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
358 ad finem. Ea autem quae non habent cognitionem, non tendunt in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
359 finem nisi directa ab aliquo cognoscente et intelligente, sicut
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
360 sagitta a sagittante. Ergo est aliquid intelligens, a quo omnes res
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
361 naturales ordinantur ad finem, et hoc dicimus Deum.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
362 <p title="I q. 2 a. 3 ad 1"><a name="28319"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
363 "ref">[28319] I&ordf; q. 2 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
364 dicendum quod, sicut dicit Augustinus in Enchiridio, <i>Deus, cum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
365 sit summe bonus, nullo modo sineret aliquid mali esse in operibus
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
366 suis, nisi esset adeo omnipotens et bonus, ut bene faceret etiam de
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
367 malo</i>. Hoc ergo ad infinitam Dei bonitatem pertinet, ut esse
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
368 permittat mala, et ex eis eliciat bona.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
369 <p title="I q. 2 a. 3 ad 2"><a name="28320"><span class=
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
370 "ref">[28320] I&ordf; q. 2 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
371 dicendum quod, cum natura propter determinatum finem operetur ex
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
372 directione alicuius superioris agentis, necesse est ea quae a
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
373 natura fiunt, etiam in Deum reducere, sicut in primam causam.
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
374 Similiter etiam quae ex proposito fiunt, oportet reducere in
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
375 aliquam altiorem causam, quae non sit ratio et voluntas humana,
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
376 quia haec mutabilia sunt et defectibilia; oportet autem omnia
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
377 mobilia et deficere possibilia reduci in aliquod primum principium
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
378 immobile et per se necessarium, sicut ostensum est.</p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
379 <div class="centro"><br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
380 <p><a href="sth1001.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
381 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> &nbsp;
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
382 <a href="sth1003.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
383 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
384 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
385 <hr />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
386 <br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
387 <address>&copy; 2006 Fundaci&oacute;n Tom&aacute;s de Aquino quoad
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
388 hanc editionem<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
389 Iura omnia asservantur<br />
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
390 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264"
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
391 style="text-decoration=none">49644264</a></address>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
392 </div>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
393 </body>
544e12f679ad convert to xml
ht
parents: 26
diff changeset
394 </html>