Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3101.html @ 35:178aed5d2c3c
convert to XML
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 22:05:42 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 23 101</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">secunda pars secundae partis quaestio CI</div> | |
| 31 <br /> | |
| 32 <div class="centro"> | |
| 33 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 34 <tr> | |
| 35 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 36 "0" alt= | |
| 37 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 38 align="middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth3092.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth3102.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#43318">IIª-IIae q. 101 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#43319">IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#43320">IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#43321">IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#43322">IIª-IIae q. 101 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#43323">IIª-IIae q. 101 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#43324">IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#43325">IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#43326">IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#43327">IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#43328">IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#43329">IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#43330">IIª-IIae q. 101 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#43331">IIª-IIae q. 101 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#43332">IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#43333">IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#43334">IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#43335">IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#43336">IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#43337">IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#43338">IIª-IIae q. 101 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#43339">IIª-IIae q. 101 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#43340">IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#43341">IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#43342">IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#43343">IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#43344">IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#43345">IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#43346">IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#43347">IIª-IIae q. 101 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#43348">IIª-IIae q. 101 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#43349">IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#43350">IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#43351">IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#43352">IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 4'); |
| 28 | 100 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 103 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 // --> |
| 28 | 105 //]]> |
| 106 </script><br /> | |
| 107 <hr /> | |
| 108 <br /></div> | |
| 109 <div class="D">Quaestio 101</div> | |
| 110 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 111 <p title="II-II q. 101 pr."><a name="43318"><span class= | |
| 112 "ref">[43318] IIª-IIae q. 101 pr.</span></a> Deinde, post | |
| 113 religionem, considerandum est de pietate. Cuius opposita vitia ex | |
| 114 ipsius consideratione innotescunt. Circa pietatem ergo quaeruntur | |
| 115 quatuor. Primo, ad quos pietas se extendat. Secundo, quid per | |
| 116 pietatem aliquibus exhibeatur. Tertio, utrum pietas sit specialis | |
| 117 virtus. Quarto, utrum religionis obtentu sit pietatis officium | |
| 118 praetermittendum.</p> | |
| 119 <br /> | |
| 120 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 121 <p title="II-II q. 101 a. 1 arg. 1"><a name="43319"><span class= | |
| 122 "ref">[43319] IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 123 sic proceditur. Videtur quod pietas non se extendat ad determinatas | |
| 124 personas aliquorum hominum dicit enim Augustinus, in X de Civ. Dei, | |
| 125 quod <i>pietas proprie Dei cultus intelligi solet, quam Graeci | |
| 126 eusebiam vocant</i>. Sed Dei cultus non dicitur per comparationem | |
| 127 ad homines, sed solum ad Deum. Ergo pietas non se extendit | |
| 128 determinate ad aliquas hominum personas.</p> | |
| 129 <p title="II-II q. 101 a. 1 arg. 2"><a name="43320"><span class= | |
| 130 "ref">[43320] IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 2</span></a> | |
| 131 Praeterea, Gregorius dicit, in I Moral., <i>pietas in die suo | |
| 132 convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus | |
| 133 replet</i>. Sed opera misericordiae sunt omnibus exhibenda, ut | |
| 134 patet per Augustinum, in I de Doct. Christ. Ergo pietas non se | |
| 135 extendit determinate ad aliquas speciales personas.</p> | |
| 136 <p title="II-II q. 101 a. 1 arg. 3"><a name="43321"><span class= | |
| 137 "ref">[43321] IIª-IIae q. 101 a. 1 arg. 3</span></a> | |
| 138 Praeterea, multae sunt aliae in humanis rebus communicationes | |
| 139 praeter consanguinitatem et concivium communicationem, ut patet per | |
| 140 philosophum, in VIII Ethic., et super quamlibet earum aliqua | |
| 141 amicitia fundatur, quae videtur esse pietatis virtus, ut dicit | |
| 142 Glossa, II ad Tim. III, super illud. <i>Habentes quidem speciem | |
| 143 pietatis</i>. Ergo non solum ad consanguineos et concives pietas se | |
| 144 extendit.</p> | |
| 145 <p title="II-II q. 101 a. 1 s. c."><a name="43322"><span class= | |
| 146 "ref">[43322] IIª-IIae q. 101 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 147 est quod Tullius dicit, in sua rhetorica, <i>pietas est per quam | |
| 148 sanguine iunctis, patriaeque benevolis, officium et diligens | |
| 149 tribuitur cultus</i>.</p> | |
| 150 <p title="II-II q. 101 a. 1 co."><a name="43323"><span class= | |
| 151 "ref">[43323] IIª-IIae q. 101 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 152 dicendum quod homo efficitur diversimode aliis debitor secundum | |
| 153 diversam eorum excellentiam, et diversa beneficia ab eis suscepta. | |
| 154 In utroque autem Deus summum obtinet locum, qui et excellentissimus | |
| 155 est, et est nobis essendi et gubernationis primum principium. | |
| 156 Secundario vero nostri esse et gubernationis principium sunt | |
| 157 parentes et patria, a quibus et in qua et nati et nutriti sumus. Et | |
| 158 ideo post Deum, maxime est homo debitor parentibus et patriae. Unde | |
| 159 sicut ad religionem pertinet cultum Deo exhibere, ita secundo gradu | |
| 160 ad pietatem pertinet exhibere cultum parentibus et patriae. In | |
| 161 cultu autem parentum includitur cultus omnium consanguineorum, quia | |
| 162 etiam consanguinei ex hoc dicuntur quod ex eisdem parentibus | |
| 163 processerunt, ut patet per philosophum, in VIII Ethic. In cultu | |
| 164 autem patriae intelligitur cultus concivium, et omnium patriae | |
| 165 amicorum. Et ideo ad hos principaliter pietas se extendit.</p> | |
| 166 <p title="II-II q. 101 a. 1 ad 1"><a name="43324"><span class= | |
| 167 "ref">[43324] IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 168 ergo dicendum quod in maiori includitur minus. Et ideo cultus qui | |
| 169 Deo debetur includit in se, sicut aliquid particulare, cultum qui | |
| 170 debetur parentibus. Unde dicitur Malach. I, <i>si ego pater, ubi | |
| 171 honor meus?</i> Et ideo nomen pietatis etiam ad divinum cultum | |
| 172 refertur.</p> | |
| 173 <p title="II-II q. 101 a. 1 ad 2"><a name="43325"><span class= | |
| 174 "ref">[43325] IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 175 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, <i>more | |
| 176 vulgi nomen pietatis etiam in operibus misericordiae frequentatur. | |
| 177 Quod ideo arbitror evenisse quia haec fieri praecipue mandat Deus, | |
| 178 eaque sibi vel pro sacrificiis placere testatur. Ex qua | |
| 179 consuetudine factum est ut et Deus ipse pius dicatur</i>.</p> | |
| 180 <p title="II-II q. 101 a. 1 ad 3"><a name="43326"><span class= | |
| 181 "ref">[43326] IIª-IIae q. 101 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 182 dicendum quod communicatio consanguineorum et concivium magis | |
| 183 referuntur ad principia nostri esse quam aliae communicationes. Et | |
| 184 ideo ad hoc nomen pietatis magis extenditur.</p> | |
| 185 <br /> | |
| 186 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 187 <p title="II-II q. 101 a. 2 arg. 1"><a name="43327"><span class= | |
| 188 "ref">[43327] IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 189 secundum sic proceditur. Videtur quod pietas non exhibeat | |
| 190 parentibus sustentationem. Ad pietatem enim videtur pertinere illud | |
| 191 praeceptum Decalogi, <i>honora patrem tuum et matrem tuam</i>. Sed | |
| 192 ibi non praecipitur nisi honoris exhibitio. Ergo ad pietatem non | |
| 193 pertinet sustentationem parentibus exhibere.</p> | |
| 194 <p title="II-II q. 101 a. 2 arg. 2"><a name="43328"><span class= | |
| 195 "ref">[43328] IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 2</span></a> | |
| 196 Praeterea, illis debet homo thesaurizare quos tenetur sustentare. | |
| 197 Sed secundum apostolum, II ad Cor. XII, <i>filii non debent | |
| 198 thesaurizare parentibus</i>. Ergo non tenentur eos per pietatem | |
| 199 sustentare.</p> | |
| 200 <p title="II-II q. 101 a. 2 arg. 3"><a name="43329"><span class= | |
| 201 "ref">[43329] IIª-IIae q. 101 a. 2 arg. 3</span></a> | |
| 202 Praeterea, pietas non solum se extendit ad parentes, sed etiam ad | |
| 203 alios consanguineos et concives, ut dictum est. Sed non tenetur | |
| 204 aliquis omnes consanguineos et concives sustentare. Ergo nec etiam | |
| 205 tenetur ad sustentationem parentum.</p> | |
| 206 <p title="II-II q. 101 a. 2 s. c."><a name="43330"><span class= | |
| 207 "ref">[43330] IIª-IIae q. 101 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 208 est quod dominus, Matth. XV, redarguit Pharisaeos quod impediebant | |
| 209 filios ne parentibus sustentationem exhiberent.</p> | |
| 210 <p title="II-II q. 101 a. 2 co."><a name="43331"><span class= | |
| 211 "ref">[43331] IIª-IIae q. 101 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 212 dicendum quod parentibus aliquid debetur dupliciter, uno modo, per | |
| 213 se; alio modo, per accidens. Per se quidem debetur eis id quod | |
| 214 decet patrem inquantum est pater. Qui cum sit superior, quasi | |
| 215 principium filii existens, debetur ei a filio reverentia et | |
| 216 obsequium. Per accidens autem aliquid debetur patri quod decet eum | |
| 217 accipere secundum aliquid quod ei accidit, puta, si sit infirmus, | |
| 218 quod visitetur, et eius curationi intendatur; et si sit pauper, | |
| 219 quod sustentetur; et sic de aliis huiusmodi, quae omnia sub debito | |
| 220 obsequio continentur. Et ideo Tullius dicit quod pietas exhibet et | |
| 221 officium et cultum. Ut officium referatur ad obsequium, cultus vero | |
| 222 ad reverentiam sive honorem; quia, ut Augustinus dicit, in X de | |
| 223 Civ. Dei, <i>dicimur colere homines quos honorificatione, vel | |
| 224 recordatione, vel praesentia frequentamus</i>.</p> | |
| 225 <p title="II-II q. 101 a. 2 ad 1"><a name="43332"><span class= | |
| 226 "ref">[43332] IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 227 ergo dicendum quod in honoratione parentum intelligitur omnis | |
| 228 subventio quae debet parentibus exhiberi, ut dominus interpretatur, | |
| 229 Matth. XV. Et hoc ideo, quia subventio fit patri ex debito, tanquam | |
| 230 maiori.</p> | |
| 231 <p title="II-II q. 101 a. 2 ad 2"><a name="43333"><span class= | |
| 232 "ref">[43333] IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 233 dicendum quod quia pater habet rationem principii, filius autem | |
| 234 habet rationem a principio existentis, ideo per se patri convenit | |
| 235 ut subveniat filio; et propter hoc, non solum ad horam debet ei | |
| 236 subvenire, sed ad totam suam vitam, quod est thesaurizare. Sed quod | |
| 237 filius aliquid conferat patri, hoc est per accidens, ratione | |
| 238 alicuius necessitatis instantis, in qua tenetur ei subvenire, non | |
| 239 autem thesaurizare, quasi in longinquum, quia naturaliter non | |
| 240 parentes filiorum, sed filii parentum sunt successores.</p> | |
| 241 <p title="II-II q. 101 a. 2 ad 3"><a name="43334"><span class= | |
| 242 "ref">[43334] IIª-IIae q. 101 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 243 dicendum quod cultus et officium, ut Tullius dicit, debetur omnibus | |
| 244 sanguine iunctis et patriae benevolis, non tamen aequaliter | |
| 245 omnibus, sed praecipue parentibus, aliis autem secundum propriam | |
| 246 facultatem et decentiam personarum.</p> | |
| 247 <br /> | |
| 248 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 249 <p title="II-II q. 101 a. 3 arg. 1"><a name="43335"><span class= | |
| 250 "ref">[43335] IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 1</span></a> Ad | |
| 251 tertium sic proceditur. Videtur quod pietas non sit specialis | |
| 252 virtus ab aliis distincta. Exhibere enim obsequium et cultum | |
| 253 aliquibus ex amore procedit. Sed hoc pertinet ad pietatem. Ergo | |
| 254 pietas non est virtus a caritate distincta.</p> | |
| 255 <p title="II-II q. 101 a. 3 arg. 2"><a name="43336"><span class= | |
| 256 "ref">[43336] IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 2</span></a> | |
| 257 Praeterea, cultum Deo exhibere est proprium religionis. Sed etiam | |
| 258 pietas exhibet Deo cultum, ut Augustinus dicit, X de Civ. Dei. Ergo | |
| 259 pietas non distinguitur a religione.</p> | |
| 260 <p title="II-II q. 101 a. 3 arg. 3"><a name="43337"><span class= | |
| 261 "ref">[43337] IIª-IIae q. 101 a. 3 arg. 3</span></a> | |
| 262 Praeterea, pietas quae exhibet cultum et officium patriae videtur | |
| 263 idem esse cum iustitia legali, quae respicit bonum commune. Sed | |
| 264 iustitia legalis est virtus generalis, ut patet per philosophum, in | |
| 265 V Ethic. Ergo pietas non est virtus specialis.</p> | |
| 266 <p title="II-II q. 101 a. 3 s. c."><a name="43338"><span class= | |
| 267 "ref">[43338] IIª-IIae q. 101 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 268 est quod ponitur a Tullio pars iustitiae.</p> | |
| 269 <p title="II-II q. 101 a. 3 co."><a name="43339"><span class= | |
| 270 "ref">[43339] IIª-IIae q. 101 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 271 dicendum quod virtus aliqua est specialis ex hoc quod respicit | |
| 272 aliquod obiectum secundum aliquam rationem specialem. Cum autem ad | |
| 273 rationem iustitiae pertineat quod debitum alii reddat, ubi | |
| 274 invenitur specialis ratio debiti alicui personae, ibi est specialis | |
| 275 virtus. Debetur autem aliquid specialiter alicui quia est | |
| 276 connaturale principium producens in esse et gubernans. Hoc autem | |
| 277 principium respicit pietas, inquantum parentibus et patriae, et his | |
| 278 qui ad haec ordinantur, officium et cultum impendit. Et ideo pietas | |
| 279 est specialis virtus.</p> | |
| 280 <p title="II-II q. 101 a. 3 ad 1"><a name="43340"><span class= | |
| 281 "ref">[43340] IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 282 ergo dicendum quod sicut religio est quaedam protestatio fidei, | |
| 283 spei et caritatis, quibus homo primordialiter ordinatur in Deum; | |
| 284 ita etiam pietas est quaedam protestatio caritatis quam quis habet | |
| 285 ad parentes et ad patriam.</p> | |
| 286 <p title="II-II q. 101 a. 3 ad 2"><a name="43341"><span class= | |
| 287 "ref">[43341] IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 288 dicendum quod Deus longe excellentiori modo est principium essendi | |
| 289 et gubernationis quam pater vel patria. Et ideo alia virtus est | |
| 290 religio, quae cultum Deo exhibet, a pietate, quae exhibet cultum | |
| 291 parentibus et patriae. Sed ea quae sunt creaturarum per quandam | |
| 292 superexcellentiam et causalitatem transferuntur in Deum, ut | |
| 293 Dionysius dicit, in libro de Div. Nom. Unde per excellentiam pietas | |
| 294 cultus Dei nominatur, sicut et Deus excellenter dicitur pater | |
| 295 noster.</p> | |
| 296 <p title="II-II q. 101 a. 3 ad 3"><a name="43342"><span class= | |
| 297 "ref">[43342] IIª-IIae q. 101 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 298 dicendum quod pietas se extendit ad patriam secundum quod est nobis | |
| 299 quoddam essendi principium, sed iustitia legalis respicit bonum | |
| 300 patriae secundum quod est bonum commune. Et ideo iustitia legalis | |
| 301 magis habet quod sit virtus generalis quam pietas.</p> | |
| 302 <br /> | |
| 303 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 304 <p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 1"><a name="43343"><span class= | |
| 305 "ref">[43343] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 1</span></a> Ad | |
| 306 quartum sic proceditur. Videtur quod occasione religionis sint | |
| 307 praetermittenda pietatis officia in parentes. Dicit enim dominus, | |
| 308 Luc. XIV, <i>si quis venit ad me, et non odit patrem suum et matrem | |
| 309 et uxorem, fratres, filios et sorores, adhuc autem et animam suam, | |
| 310 non potest meus esse discipulus</i>. Unde et in laudem Iacobi et | |
| 311 Ioannis, Matth. IV, dicitur quod, <i>relictis retibus et patre, | |
| 312 secuti sunt Christum</i>. Et in laudem Levitarum dicitur, Deut. | |
| 313 XXXIII, <i>qui dixit patri suo et matri suae, nescio vos; et | |
| 314 fratribus suis, ignoro illos; et nescierunt filios suos, hi | |
| 315 custodierunt eloquium tuum</i>. Sed ignorando parentes et alios | |
| 316 consanguineos, vel etiam eos odiendo, necesse est quod | |
| 317 praetermittantur pietatis officia. Ergo propter religionem officia | |
| 318 pietatis sunt praetermittenda.</p> | |
| 319 <p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 2"><a name="43344"><span class= | |
| 320 "ref">[43344] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 2</span></a> | |
| 321 Praeterea, Matth. VIII et Luc. IX dicitur quod dominus dicenti | |
| 322 sibi, permitte mihi primum ire et sepelire patrem meum, respondit, | |
| 323 sine ut mortui sepeliant mortuos suos. Tu autem vade et annuntia | |
| 324 regnum Dei, quod pertinet ad religionem. Sepultura autem patris | |
| 325 pertinet ad pietatis officium. Ergo pietatis officium est | |
| 326 praetermittendum propter religionem.</p> | |
| 327 <p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 3"><a name="43345"><span class= | |
| 328 "ref">[43345] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 3</span></a> | |
| 329 Praeterea, Deus per excellentiam dicitur pater noster. Sed sicut | |
| 330 per pietatis obsequia colimus parentes, ita per religionem colimus | |
| 331 Deum. Ergo praetermittenda sunt pietatis obsequia propter | |
| 332 religionis cultum.</p> | |
| 333 <p title="II-II q. 101 a. 4 arg. 4"><a name="43346"><span class= | |
| 334 "ref">[43346] IIª-IIae q. 101 a. 4 arg. 4</span></a> | |
| 335 Praeterea, religiosi tenentur ex voto, quod transgredi non licet, | |
| 336 suae religionis observantias implere. Secundum quas suis parentibus | |
| 337 subvenire impediuntur, tum propter paupertatem, quia proprio | |
| 338 carent; tum etiam propter inobedientiam, quia sine licentia suorum | |
| 339 praelatorum eis claustrum exire non licet. Ergo propter religionem | |
| 340 praetermittenda sunt pietatis officia in parentes.</p> | |
| 341 <p title="II-II q. 101 a. 4 s. c."><a name="43347"><span class= | |
| 342 "ref">[43347] IIª-IIae q. 101 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 343 est quod dominus, Matth. XV, redarguit Pharisaeos, qui intuitu | |
| 344 religionis honorem parentibus debitum subtrahere docebant.</p> | |
| 345 <p title="II-II q. 101 a. 4 co."><a name="43348"><span class= | |
| 346 "ref">[43348] IIª-IIae q. 101 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 347 dicendum quod religio et pietas sunt duae virtutes. Nulla autem | |
| 348 virtus alii virtuti contrariatur aut repugnat, quia secundum | |
| 349 philosophum, in praedicamentis, bonum non est bono contrarium. Unde | |
| 350 non potest esse quod pietas et religio se mutuo impediant, ut | |
| 351 propter unam alterius actus excludatur. Cuiuslibet enim virtutis | |
| 352 actus, ut ex supra dictis patet, debitis circumstantiis limitatur, | |
| 353 quas si praetereat, iam non erit virtutis actus, sed vitii. Unde ad | |
| 354 pietatem pertinet officium et cultum parentibus exhibere secundum | |
| 355 debitum modum. Non est autem debitus modus ut plus homo intendat ad | |
| 356 colendum patrem quam ad colendum Deum, sed sicut Ambrosius dicit, | |
| 357 super Luc., <i>necessitudini generis divinae religionis pietas | |
| 358 antefertur</i>. Si ergo cultus parentum abstrahat nos a cultu Dei, | |
| 359 iam non esset pietatis parentum insistere cultui contra Deum. Unde | |
| 360 Hieronymus dicit, in epistola ad Heliodorum, <i>per calcatum perge | |
| 361 patrem, per calcatam perge matrem, ad vexillum crucis evola. Summum | |
| 362 genus pietatis est in hac re fuisse crudelem</i>. Et ideo in tali | |
| 363 casu dimittenda sunt officia in parentes propter divinum religionis | |
| 364 cultum. Si vero exhibendo debita obsequia parentibus non | |
| 365 abstrahamur a divino cultu, hoc iam pertinebit ad pietatem. Et sic | |
| 366 non oportebit propter religionem pietatem deserere.</p> | |
| 367 <p title="II-II q. 101 a. 4 ad 1"><a name="43349"><span class= | |
| 368 "ref">[43349] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 369 ergo dicendum quod Gregorius, exponens illud verbum domini, dicit | |
| 370 quod parentes quos adversarios <i>in via Dei patimur, odiendo et | |
| 371 fugiendo nescire debemus</i>. Si enim parentes nostri nos provocent | |
| 372 ad peccandum, et abstrahant nos a cultu divino, debemus quantum ad | |
| 373 hoc eos deserere et odire. Et hoc modo dicuntur Levitae suos | |
| 374 consanguineos ignorasse, quia idololatris, secundum mandatum | |
| 375 domini, non pepercerunt, ut habetur Exod. XXXII. Iacobus autem et | |
| 376 Ioannes laudantur ex hoc quod secuti sunt dominum dimisso parente, | |
| 377 non quia eorum pater eos provocaret ad malum, sed quia aliter | |
| 378 aestimabant ipsum posse vitam transigere, eis sequentibus | |
| 379 Christum.</p> | |
| 380 <p title="II-II q. 101 a. 4 ad 2"><a name="43350"><span class= | |
| 381 "ref">[43350] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 382 dicendum quod dominus ideo prohibuit discipulum a sepultura patris, | |
| 383 quia, sicut Chrysostomus dicit, <i>per hoc eum dominus a multis | |
| 384 malis eripuit, puta luctibus et maeroribus, et aliis quae hinc | |
| 385 expectantur. Post sepulturam enim necesse erat et testamenta | |
| 386 scrutari, et haereditatis divisionem, et alia huiusmodi. Et | |
| 387 praecipue quia alii erant qui complere poterant huius funeris | |
| 388 sepulturam</i>. Vel, sicut Cyrillus exponit, super Lucam, | |
| 389 <i>discipulus ille non petiit quod patrem iam defunctum sepeliret, | |
| 390 sed adhuc viventem in senectute sustentaret usquequo sepeliret. | |
| 391 Quod dominus non concessit, quia erant alii qui eius curam habere | |
| 392 poterant, linea parentelae adstricti</i>.</p> | |
| 393 <p title="II-II q. 101 a. 4 ad 3"><a name="43351"><span class= | |
| 394 "ref">[43351] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 395 dicendum quod hoc ipsum quod parentibus carnalibus ex pietate | |
| 396 exhibemus, in Deum referimus, sicut et alia misericordiae opera | |
| 397 quae quibuscumque proximis impendimus, Deo exhibita videntur | |
| 398 secundum illud Matth. XXV, <i>quod uni ex minimis meis fecistis, | |
| 399 mihi fecistis</i>. Et ideo si carnalibus parentibus nostra obsequia | |
| 400 sunt necessaria, ut sine his sustentari non possint; nec nos ad | |
| 401 aliquid contra Deum inducant, non debemus intuitu religionis eos | |
| 402 deserere. Si autem sine peccato eorum obsequiis vacare non | |
| 403 possumus; vel etiam si absque nostro obsequio possunt sustentari, | |
| 404 licitum est eorum obsequia praetermittere ad hoc quod amplius | |
| 405 religioni vacemus.</p> | |
| 406 <p title="II-II q. 101 a. 4 ad 4"><a name="43352"><span class= | |
| 407 "ref">[43352] IIª-IIae q. 101 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 408 dicendum quod aliud est dicendum de eo qui est adhuc in saeculo | |
| 409 constitutus, et aliud de eo qui est iam in religione professus. | |
| 410 Ille enim qui est in saeculo constitutus, si habet parentes qui | |
| 411 sine ipso sustentari non possunt, non debet, eis relictis, | |
| 412 religionem intrare, quia transgrederetur praeceptum de honoratione | |
| 413 parentum. Quamvis dicant quidam quod etiam in hoc casu licite | |
| 414 posset eos deserere, eorum curam Deo committens. Sed si quis recte | |
| 415 consideret, hoc esset tentare Deum, cum habens ex humano consilio | |
| 416 quid ageret, periculo parentes exponeret sub spe divini auxilii. Si | |
| 417 vero sine eo parentes vitam transigere possent, licitum esset ei, | |
| 418 desertis parentibus, religionem intrare. Quia filii non tenentur ad | |
| 419 sustentationem parentum nisi causa necessitatis, ut dictum est. | |
| 420 Ille vero qui iam est in religione professus, reputatur iam quasi | |
| 421 mortuus mundo. Unde non debet occasione sustentationis parentum | |
| 422 exire claustrum, in quo Christo consepelitur, et se iterum | |
| 423 saecularibus negotiis implicare. Tenetur tamen, salva sui praelati | |
| 424 obedientia et suae religionis statu, pium studium adhibere qualiter | |
| 425 eius parentibus subveniatur.</p> | |
| 426 <div class="centro"><br /> | |
| 427 <p><a href="sth3092.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 428 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 429 <a href="sth3102.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 430 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 431 <br /> | |
| 432 <hr /> | |
| 433 <br /> | |
| 434 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 435 hanc editionem<br /> | |
| 436 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 437 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 438 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 439 </div> | |
| 440 </body> | |
| 441 </html> |
