Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2085.html @ 35:178aed5d2c3c
convert to XML
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 22:05:42 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 23 85-89</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">prima pars secundae partis a quaestione LXXXV ad | |
| 31 LXXXIX</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 37 "0" alt= | |
| 38 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 39 align="middle" /></th> | |
| 40 </tr> | |
| 41 </table> | |
| 42 <br /> | |
| 43 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br /> | |
| 44 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 45 magneticas<br /> | |
| 46 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 47 <br /></span><br /> | |
| 48 <hr /> | |
| 49 <br /> | |
| 50 <p><a href="sth2075.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 51 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 52 <a href="sth2090.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 53 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 54 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 55 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#37183">Iª-IIae q. 85 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#37184">Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#37185">Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#37186">Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#37187">Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#37188">Iª-IIae q. 85 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#37189">Iª-IIae q. 85 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#37190">Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#37191">Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#37192">Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#37193">Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#37194">Iª-IIae q. 85 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#37195">Iª-IIae q. 85 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#37196">Iª-IIae q. 85 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#37197">Iª-IIae q. 85 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#37198">Iª-IIae q. 85 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#37199">Iª-IIae q. 85 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#37200">Iª-IIae q. 85 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#37201">Iª-IIae q. 85 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#37202">Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#37203">Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#37204">Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#37205">Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#37206">Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#37207">Iª-IIae q. 85 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#37208">Iª-IIae q. 85 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#37209">Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#37210">Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#37211">Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#37212">Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#37213">Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#37214">Iª-IIae q. 85 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#37215">Iª-IIae q. 85 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#37216">Iª-IIae q. 85 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#37217">Iª-IIae q. 85 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#37218">Iª-IIae q. 85 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#37219">Iª-IIae q. 85 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#37220">Iª-IIae q. 85 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#37221">Iª-IIae q. 85 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#37222">Iª-IIae q. 85 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#37223">Iª-IIae q. 85 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#37224">Iª-IIae q. 85 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#37225">Iª-IIae q. 85 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#37226">Iª-IIae q. 85 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#37227">Iª-IIae q. 85 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#37228">Iª-IIae q. 85 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#37229">Iª-IIae q. 85 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#37230">Iª-IIae q. 85 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#37231">Iª-IIae q. 85 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#37232">Iª-IIae q. 85 a. 6 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#37233">Iª-IIae q. 85 a. 6 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#37234">Iª-IIae q. 85 a. 6 s. c. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#37235">Iª-IIae q. 85 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#37236">Iª-IIae q. 85 a. 6 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#37237">Iª-IIae q. 86 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#37238">Iª-IIae q. 86 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#37239">Iª-IIae q. 86 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#37240">Iª-IIae q. 86 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#37241">Iª-IIae q. 86 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#37242">Iª-IIae q. 86 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#37243">Iª-IIae q. 86 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#37244">Iª-IIae q. 86 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#37245">Iª-IIae q. 86 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#37246">Iª-IIae q. 86 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#37247">Iª-IIae q. 86 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#37248">Iª-IIae q. 86 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#37249">Iª-IIae q. 86 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#37250">Iª-IIae q. 86 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#37251">Iª-IIae q. 86 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#37252">Iª-IIae q. 86 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#37253">Iª-IIae q. 86 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#37254">Iª-IIae q. 87 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#37255">Iª-IIae q. 87 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#37256">Iª-IIae q. 87 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#37257">Iª-IIae q. 87 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#37258">Iª-IIae q. 87 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#37259">Iª-IIae q. 87 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#37260">Iª-IIae q. 87 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#37261">Iª-IIae q. 87 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#37262">Iª-IIae q. 87 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#37263">Iª-IIae q. 87 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#37264">Iª-IIae q. 87 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#37265">Iª-IIae q. 87 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#37266">Iª-IIae q. 87 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#37267">Iª-IIae q. 87 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#37268">Iª-IIae q. 87 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#37269">Iª-IIae q. 87 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#37270">Iª-IIae q. 87 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#37271">Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#37272">Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#37273">Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#37274">Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#37275">Iª-IIae q. 87 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#37276">Iª-IIae q. 87 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#37277">Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#37278">Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#37279">Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#37280">Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#37281">Iª-IIae q. 87 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#37282">Iª-IIae q. 87 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#37283">Iª-IIae q. 87 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#37284">Iª-IIae q. 87 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#37285">Iª-IIae q. 87 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#37286">Iª-IIae q. 87 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#37287">Iª-IIae q. 87 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#37288">Iª-IIae q. 87 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#37289">Iª-IIae q. 87 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#37290">Iª-IIae q. 87 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#37291">Iª-IIae q. 87 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#37292">Iª-IIae q. 87 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#37293">Iª-IIae q. 87 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#37294">Iª-IIae q. 87 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#37295">Iª-IIae q. 87 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#37296">Iª-IIae q. 87 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#37297">Iª-IIae q. 87 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#37298">Iª-IIae q. 87 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#37299">Iª-IIae q. 87 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#37300">Iª-IIae q. 87 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#37301">Iª-IIae q. 87 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#37302">Iª-IIae q. 87 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#37303">Iª-IIae q. 87 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#37304">Iª-IIae q. 87 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#37305">Iª-IIae q. 87 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#37306">Iª-IIae q. 87 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#37307">Iª-IIae q. 87 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#37308">Iª-IIae q. 87 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#37309">Iª-IIae q. 87 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#37310">Iª-IIae q. 87 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#37311">Iª-IIae q. 87 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#37312">Iª-IIae q. 87 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#37313">Iª-IIae q. 87 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#37314">Iª-IIae q. 87 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#37315">Iª-IIae q. 87 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#37316">Iª-IIae q. 87 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#37317">Iª-IIae q. 87 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#37318">Iª-IIae q. 87 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#37319">Iª-IIae q. 87 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#37320">Iª-IIae q. 87 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#37321">Iª-IIae q. 88 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#37322">Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#37323">Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#37324">Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#37325">Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#37326">Iª-IIae q. 88 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#37327">Iª-IIae q. 88 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#37328">Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#37329">Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#37330">Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#37331">Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#37332">Iª-IIae q. 88 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#37333">Iª-IIae q. 88 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#37334">Iª-IIae q. 88 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#37335">Iª-IIae q. 88 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#37336">Iª-IIae q. 88 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#37337">Iª-IIae q. 88 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#37338">Iª-IIae q. 88 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#37339">Iª-IIae q. 88 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#37340">Iª-IIae q. 88 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#37341">Iª-IIae q. 88 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#37342">Iª-IIae q. 88 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#37343">Iª-IIae q. 88 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#37344">Iª-IIae q. 88 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#37345">Iª-IIae q. 88 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#37346">Iª-IIae q. 88 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#37347">Iª-IIae q. 88 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#37348">Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#37349">Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#37350">Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#37351">Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#37352">Iª-IIae q. 88 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#37353">Iª-IIae q. 88 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#37354">Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#37355">Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#37356">Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#37357">Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#37358">Iª-IIae q. 88 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#37359">Iª-IIae q. 88 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#37360">Iª-IIae q. 88 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#37361">Iª-IIae q. 88 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#37362">Iª-IIae q. 88 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#37363">Iª-IIae q. 88 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#37364">Iª-IIae q. 88 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#37365">Iª-IIae q. 88 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#37366">Iª-IIae q. 88 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#37367">Iª-IIae q. 88 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#37368">Iª-IIae q. 88 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#37369">Iª-IIae q. 88 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#37370">Iª-IIae q. 88 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#37371">Iª-IIae q. 88 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#37372">Iª-IIae q. 88 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#37373">Iª-IIae q. 88 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#37374">Iª-IIae q. 89 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#37375">Iª-IIae q. 89 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#37376">Iª-IIae q. 89 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#37377">Iª-IIae q. 89 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#37378">Iª-IIae q. 89 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#37379">Iª-IIae q. 89 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#37380">Iª-IIae q. 89 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#37381">Iª-IIae q. 89 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#37382">Iª-IIae q. 89 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#37383">Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#37384">Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#37385">Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#37386">Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#37387">Iª-IIae q. 89 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#37388">Iª-IIae q. 89 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#37389">Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#37390">Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#37391">Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#37392">Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#37393">Iª-IIae q. 89 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#37394">Iª-IIae q. 89 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#37395">Iª-IIae q. 89 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#37396">Iª-IIae q. 89 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#37397">Iª-IIae q. 89 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#37398">Iª-IIae q. 89 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#37399">Iª-IIae q. 89 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#37400">Iª-IIae q. 89 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#37401">Iª-IIae q. 89 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#37402">Iª-IIae q. 89 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#37403">Iª-IIae q. 89 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#37404">Iª-IIae q. 89 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#37405">Iª-IIae q. 89 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#37406">Iª-IIae q. 89 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#37407">Iª-IIae q. 89 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#37408">Iª-IIae q. 89 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#37409">Iª-IIae q. 89 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#37410">Iª-IIae q. 89 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#37411">Iª-IIae q. 89 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#37412">Iª-IIae q. 89 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#37413">Iª-IIae q. 89 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#37414">Iª-IIae q. 89 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#37415">Iª-IIae q. 89 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#37416">Iª-IIae q. 89 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#37417">Iª-IIae q. 89 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#37418">Iª-IIae q. 89 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#37419">Iª-IIae q. 89 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#37420">Iª-IIae q. 89 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#37421">Iª-IIae q. 89 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#37422">Iª-IIae q. 89 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#37423">Iª-IIae q. 89 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#37424">Iª-IIae q. 89 a. 6 ad 3'); |
| 28 | 308 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 311 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 // --> |
| 28 | 313 //]]> |
| 314 </script><br /> | |
| 315 <hr /> | |
| 316 <br /></div> | |
| 317 <div class="D">Quaestio 85</div> | |
| 318 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 319 <p title="I-II q. 85 pr."><a name="37183"><span class="ref">[37183] | |
| 320 Iª-IIae q. 85 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 321 effectibus peccati. Et primo quidem, de corruptione boni naturae; | |
| 322 secundo, de macula animae; tertio, de reatu poenae. Circa primum | |
| 323 quaeruntur sex. Primo, utrum bonum naturae diminuatur per peccatum. | |
| 324 Secundo, utrum totaliter tolli possit. Tertio, de quatuor | |
| 325 vulneribus quae Beda ponit, quibus natura humana vulnerata est | |
| 326 propter peccatum. Quarto, utrum privatio modi, speciei et ordinis, | |
| 327 sit effectus peccati. Quinto, utrum mors et alii defectus | |
| 328 corporales sint effectus peccati. Sexto, utrum sint aliquo modo | |
| 329 homini naturales.</p> | |
| 330 <br /> | |
| 331 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 332 <p title="I-II q. 85 a. 1 arg. 1"><a name="37184"><span class= | |
| 333 "ref">[37184] Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 334 sic proceditur. Videtur quod peccatum non diminuat bonum naturae. | |
| 335 Peccatum enim hominis non est gravius quam peccatum Daemonis. Sed | |
| 336 bona naturalia in Daemonibus manent integra post peccatum, ut | |
| 337 Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. Ergo peccatum etiam bonum | |
| 338 naturae humanae non diminuit.</p> | |
| 339 <p title="I-II q. 85 a. 1 arg. 2"><a name="37185"><span class= | |
| 340 "ref">[37185] Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 341 transmutato posteriori, non transmutatur prius, manet enim | |
| 342 substantia eadem, transmutatis accidentibus. Sed natura praeexistit | |
| 343 actioni voluntariae. Ergo, facta deordinatione circa actionem | |
| 344 voluntariam per peccatum, non transmutatur propter hoc natura, ita | |
| 345 quod bonum naturae diminuatur.</p> | |
| 346 <p title="I-II q. 85 a. 1 arg. 3"><a name="37186"><span class= | |
| 347 "ref">[37186] Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 348 peccatum est actus quidam, diminutio autem passio. Nullum autem | |
| 349 agens, ex hoc ipso quod agit, patitur, potest autem contingere quod | |
| 350 in unum agat, et ab alio patiatur. Ergo ille qui peccat, per | |
| 351 peccatum non diminuit bonum suae naturae.</p> | |
| 352 <p title="I-II q. 85 a. 1 arg. 4"><a name="37187"><span class= | |
| 353 "ref">[37187] Iª-IIae q. 85 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 354 nullum accidens agit in suum subiectum, quia quod patitur, est | |
| 355 potentia ens; quod autem subiicitur accidenti, iam est actu ens | |
| 356 secundum accidens illud. Sed peccatum est in bono naturae sicut | |
| 357 accidens in subiecto. Ergo peccatum non diminuit bonum naturae, | |
| 358 diminuere enim quoddam agere est.</p> | |
| 359 <p title="I-II q. 85 a. 1 s. c."><a name="37188"><span class= | |
| 360 "ref">[37188] Iª-IIae q. 85 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 361 est quod, sicut dicitur Luc. X, <i>homo descendens a Ierusalem in | |
| 362 Iericho, idest in defectum peccati, expoliatur gratuitis et | |
| 363 vulneratur in naturalibus</i>, ut Beda exponit. Ergo peccatum | |
| 364 diminuit bonum naturae.</p> | |
| 365 <p title="I-II q. 85 a. 1 co."><a name="37189"><span class= | |
| 366 "ref">[37189] Iª-IIae q. 85 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 367 dicendum quod bonum naturae humanae potest tripliciter dici. Primo, | |
| 368 ipsa principia naturae, ex quibus natura constituitur, et | |
| 369 proprietates ex his causatae, sicut potentiae animae et alia | |
| 370 huiusmodi. Secundo, quia homo a natura habet inclinationem ad | |
| 371 virtutem, ut supra habitum est, ipsa inclinatio ad virtutem est | |
| 372 quoddam bonum naturae. Tertio modo potest dici bonum naturae donum | |
| 373 originalis iustitiae, quod fuit in primo homine collatum toti | |
| 374 humanae naturae. Primum igitur bonum naturae nec tollitur nec | |
| 375 diminuitur per peccatum. Tertium vero bonum naturae totaliter est | |
| 376 ablatum per peccatum primi parentis. Sed medium bonum naturae, | |
| 377 scilicet ipsa naturalis inclinatio ad virtutem, diminuitur per | |
| 378 peccatum. Per actus enim humanos fit quaedam inclinatio ad similes | |
| 379 actus, ut supra habitum est. Oportet autem quod ex hoc quod aliquid | |
| 380 inclinatur ad unum contrariorum, diminuatur inclinatio eius ad | |
| 381 aliud. Unde cum peccatum sit contrarium virtuti, ex hoc ipso quod | |
| 382 homo peccat, diminuitur bonum naturae quod est inclinatio ad | |
| 383 virtutem.</p> | |
| 384 <p title="I-II q. 85 a. 1 ad 1"><a name="37190"><span class= | |
| 385 "ref">[37190] Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 386 ergo dicendum quod Dionysius loquitur de bono primo naturae, quod | |
| 387 est esse, vivere et intelligere; ut patet eius verba intuenti.</p> | |
| 388 <p title="I-II q. 85 a. 1 ad 2"><a name="37191"><span class= | |
| 389 "ref">[37191] Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 390 dicendum quod natura, etsi sit prior quam voluntaria actio, tamen | |
| 391 habet inclinationem ad quandam voluntariam actionem. Unde ipsa | |
| 392 natura secundum se non variatur propter variationem voluntariae | |
| 393 actionis, sed ipsa inclinatio variatur ex illa parte qua ordinatur | |
| 394 ad terminum.</p> | |
| 395 <p title="I-II q. 85 a. 1 ad 3"><a name="37192"><span class= | |
| 396 "ref">[37192] Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 397 dicendum quod actio voluntaria procedit ex diversis potentiis, | |
| 398 quarum una est activa et alia passiva. Et ex hoc contingit quod per | |
| 399 actiones voluntarias causatur aliquid, vel aufertur ab homine sic | |
| 400 agente, ut supra dictum est, cum de generatione habituum | |
| 401 ageretur.</p> | |
| 402 <p title="I-II q. 85 a. 1 ad 4"><a name="37193"><span class= | |
| 403 "ref">[37193] Iª-IIae q. 85 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 404 dicendum quod accidens non agit effective in subiectum; agit tamen | |
| 405 formaliter in ipsum, eo modo loquendi quo dicitur quod albedo facit | |
| 406 album. Et sic nihil prohibet quod peccatum diminuat bonum naturae, | |
| 407 eo tamen modo quo est ipsa diminutio boni naturae, inquantum | |
| 408 pertinet ad inordinationem actus. Sed quantum ad inordinationem | |
| 409 agentis, oportet dicere quod talis inordinatio causatur per hoc | |
| 410 quod in actibus animae aliquid est activum et aliquid passivum, | |
| 411 sicut sensibile movet appetitum sensitivum, et appetitus sensitivus | |
| 412 inclinat rationem et voluntatem, ut supra dictum est. Et ex hoc | |
| 413 causatur inordinatio, non quidem ita quod accidens agat in proprium | |
| 414 subiectum; sed secundum quod obiectum agit in potentiam, et una | |
| 415 potentia agit in aliam, et deordinat ipsam.</p> | |
| 416 <br /> | |
| 417 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 418 <p title="I-II q. 85 a. 2 arg. 1"><a name="37194"><span class= | |
| 419 "ref">[37194] Iª-IIae q. 85 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 420 sic proceditur. Videtur quod totum bonum humanae naturae possit per | |
| 421 peccatum auferri. Bonum enim naturae humanae finitum est, cum et | |
| 422 ipsa natura humana sit finita. Sed quodlibet finitum totaliter | |
| 423 consumitur, facta continua ablatione. Cum ergo bonum naturae | |
| 424 continue per peccatum diminui possit, videtur quod possit quandoque | |
| 425 totaliter consumi.</p> | |
| 426 <p title="I-II q. 85 a. 2 arg. 2"><a name="37195"><span class= | |
| 427 "ref">[37195] Iª-IIae q. 85 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 428 eorum quae sunt unius naturae, similis est ratio de toto et de | |
| 429 partibus, sicut patet in aere et in aqua et carne, et omnibus | |
| 430 corporibus similium partium. Sed bonum naturae est totaliter | |
| 431 uniforme. Cum igitur pars eius possit auferri per peccatum, totum | |
| 432 etiam per peccatum auferri posse videtur.</p> | |
| 433 <p title="I-II q. 85 a. 2 arg. 3"><a name="37196"><span class= | |
| 434 "ref">[37196] Iª-IIae q. 85 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 435 bonum naturae quod per peccatum minuitur, est habilitas ad | |
| 436 virtutem. Sed in quibusdam propter peccatum habilitas praedicta | |
| 437 totaliter tollitur, ut patet in damnatis, qui reparari ad virtutem | |
| 438 non possunt, sicut nec caecus ad visum. Ergo peccatum potest | |
| 439 totaliter tollere bonum naturae.</p> | |
| 440 <p title="I-II q. 85 a. 2 s. c."><a name="37197"><span class= | |
| 441 "ref">[37197] Iª-IIae q. 85 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 442 est quod Augustinus dicit, in Enchirid., quod malum non est nisi in | |
| 443 bono. Sed malum culpae non potest esse in bono virtutis vel | |
| 444 gratiae, quia est ei contrarium. Ergo oportet quod sit in bono | |
| 445 naturae. Non ergo totaliter tollit ipsum.</p> | |
| 446 <p title="I-II q. 85 a. 2 co."><a name="37198"><span class= | |
| 447 "ref">[37198] Iª-IIae q. 85 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 448 dicendum quod, sicut dictum est, bonum naturae quod per peccatum | |
| 449 diminuitur, est naturalis inclinatio ad virtutem. Quae quidem | |
| 450 convenit homini ex hoc ipso quod rationalis est, ex hoc enim habet | |
| 451 quod secundum rationem operetur, quod est agere secundum virtutem. | |
| 452 Per peccatum autem non potest totaliter ab homine tolli quod sit | |
| 453 rationalis, quia iam non esset capax peccati. Unde non est | |
| 454 possibile quod praedictum naturae bonum totaliter tollatur. Cum | |
| 455 autem inveniatur huiusmodi bonum continue diminui per peccatum, | |
| 456 quidam ad huius manifestationem usi sunt quodam exemplo, in quo | |
| 457 invenitur aliquod finitum in infinitum diminui, nunquam tamen | |
| 458 totaliter consumi. Dicit enim philosophus, in III Physic., quod si | |
| 459 ab aliqua magnitudine finita continue auferatur aliquid secundum | |
| 460 eandem quantitatem, totaliter tandem consumetur, puta si a | |
| 461 quacumque quantitate finita semper subtraxero mensuram palmi. Si | |
| 462 vero fiat subtractio semper secundum eandem proportionem, et non | |
| 463 secundum eandem quantitatem, poterit in infinitum subtrahi, puta, | |
| 464 si quantitas dividatur in duas partes, et a dimidio subtrahatur | |
| 465 dimidium, ita in infinitum poterit procedi; ita tamen quod semper | |
| 466 quod posterius subtrahitur, erit minus eo quod prius subtrahebatur. | |
| 467 Sed hoc in proposito non habet locum, non enim sequens peccatum | |
| 468 minus diminuit bonum naturae quam praecedens, sed forte magis, si | |
| 469 sit gravius. Et ideo aliter est dicendum quod praedicta inclinatio | |
| 470 intelligitur ut media inter duo, fundatur enim sicut in radice in | |
| 471 natura rationali, et tendit in bonum virtutis sicut in terminum et | |
| 472 finem. Dupliciter igitur potest intelligi eius diminutio, uno modo, | |
| 473 ex parte radicis; alio modo, ex parte termini. Primo quidem modo | |
| 474 non diminuitur per peccatum, eo quod peccatum non diminuit ipsam | |
| 475 naturam, ut supra dictum est. Sed diminuitur secundo modo, | |
| 476 inquantum scilicet ponitur impedimentum pertingendi ad terminum. Si | |
| 477 autem primo modo diminueretur, oporteret quod quandoque totaliter | |
| 478 consumeretur, natura rationali totaliter consumpta. Sed quia | |
| 479 diminuitur ex parte impedimenti quod apponitur ne pertingat ad | |
| 480 terminum, manifestum est quod diminui quidem potest in infinitum, | |
| 481 quia in infinitum possunt impedimenta apponi, secundum quod homo | |
| 482 potest in infinitum addere peccatum peccato, non tamen potest | |
| 483 totaliter consumi, quia semper manet radix talis inclinationis. | |
| 484 Sicut patet in diaphano corpore, quod quidem habet inclinationem ad | |
| 485 susceptionem lucis ex hoc ipso quod est diaphanum, diminuitur autem | |
| 486 haec inclinatio vel habilitas ex parte nebularum supervenientium, | |
| 487 cum tamen semper maneat in radice naturae.</p> | |
| 488 <p title="I-II q. 85 a. 2 ad 1"><a name="37199"><span class= | |
| 489 "ref">[37199] Iª-IIae q. 85 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 490 ergo dicendum quod obiectio illa procedit quando fit diminutio per | |
| 491 subtractionem. Hic autem fit diminutio per appositionem | |
| 492 impedimenti, quod neque tollit neque diminuit radicem | |
| 493 inclinationis, ut dictum est.</p> | |
| 494 <p title="I-II q. 85 a. 2 ad 2"><a name="37200"><span class= | |
| 495 "ref">[37200] Iª-IIae q. 85 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 496 dicendum quod inclinatio naturalis est quidem tota uniformis, sed | |
| 497 tamen habet respectum et ad principium et ad terminum, secundum | |
| 498 quam diversitatem quodammodo diminuitur et quodammodo non | |
| 499 diminuitur.</p> | |
| 500 <p title="I-II q. 85 a. 2 ad 3"><a name="37201"><span class= | |
| 501 "ref">[37201] Iª-IIae q. 85 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 502 dicendum quod etiam in damnatis manet naturalis inclinatio ad | |
| 503 virtutem, alioquin non esset in eis remorsus conscientiae. Sed quod | |
| 504 non reducatur in actum, contingit quia deest gratia, secundum | |
| 505 divinam iustitiam. Sicut etiam in caeco remanet aptitudo ad | |
| 506 videndum in ipsa radice naturae, inquantum est animal naturaliter | |
| 507 habens visum, sed non reducitur in actum, quia deest causa quae | |
| 508 reducere possit formando organum quod requiritur ad videndum.</p> | |
| 509 <br /> | |
| 510 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 511 <p title="I-II q. 85 a. 3 arg. 1"><a name="37202"><span class= | |
| 512 "ref">[37202] Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 513 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter ponantur vulnera | |
| 514 naturae esse, ex peccato consequentia, infirmitas, ignorantia, | |
| 515 malitia et concupiscentia. Non enim idem est effectus et causa | |
| 516 eiusdem. Sed ista ponuntur causae peccatorum, ut ex supradictis | |
| 517 patet. Ergo non debent poni effectus peccati.</p> | |
| 518 <p title="I-II q. 85 a. 3 arg. 2"><a name="37203"><span class= | |
| 519 "ref">[37203] Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 520 malitia nominat quoddam peccatum. Non ergo debet poni inter | |
| 521 effectus peccati.</p> | |
| 522 <p title="I-II q. 85 a. 3 arg. 3"><a name="37204"><span class= | |
| 523 "ref">[37204] Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 524 concupiscentia est quiddam naturale, cum sit actus virtutis | |
| 525 concupiscibilis. Sed illud quod est naturale, non debet poni vulnus | |
| 526 naturae. Ergo concupiscentia non debet poni vulnus naturae.</p> | |
| 527 <p title="I-II q. 85 a. 3 arg. 4"><a name="37205"><span class= | |
| 528 "ref">[37205] Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 529 dictum est quod idem est peccare ex infirmitate, et ex passione. | |
| 530 Sed concupiscentia passio quaedam est. Ergo non debet contra | |
| 531 infirmitatem dividi.</p> | |
| 532 <p title="I-II q. 85 a. 3 arg. 5"><a name="37206"><span class= | |
| 533 "ref">[37206] Iª-IIae q. 85 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 534 Augustinus, in libro de natura et gratia, ponit duo poenalia animae | |
| 535 peccanti, scilicet ignorantiam et difficultatem, ex quibus oritur | |
| 536 error et cruciatus, quae quidem quatuor non concordant istis | |
| 537 quatuor. Ergo videtur quod alterum eorum insufficienter | |
| 538 ponatur.</p> | |
| 539 <p title="I-II q. 85 a. 3 s. c."><a name="37207"><span class= | |
| 540 "ref">[37207] Iª-IIae q. 85 a. 3 s. c.</span></a> In | |
| 541 contrarium est auctoritas Bedae.</p> | |
| 542 <p title="I-II q. 85 a. 3 co."><a name="37208"><span class= | |
| 543 "ref">[37208] Iª-IIae q. 85 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 544 dicendum quod per iustitiam originalem perfecte ratio continebat | |
| 545 inferiores animae vires, et ipsa ratio a Deo perficiebatur ei | |
| 546 subiecta. Haec autem originalis iustitia subtracta est per peccatum | |
| 547 primi parentis, sicut iam dictum est. Et ideo omnes vires animae | |
| 548 remanent quodammodo destitutae proprio ordine, quo naturaliter | |
| 549 ordinantur ad virtutem, et ipsa destitutio vulneratio naturae | |
| 550 dicitur. Sunt autem quatuor potentiae animae quae possunt esse | |
| 551 subiecta virtutum, ut supra dictum est, scilicet ratio, in qua est | |
| 552 prudentia; voluntas, in qua est iustitia; irascibilis, in qua est | |
| 553 fortitudo; concupiscibilis, in qua est temperantia. Inquantum ergo | |
| 554 ratio destituitur suo ordine ad verum, est vulnus ignorantiae; | |
| 555 inquantum vero voluntas destituitur ordine ad bonum, est vulnus | |
| 556 malitiae; inquantum vero irascibilis destituitur suo ordine ad | |
| 557 arduum, est vulnus infirmitatis; inquantum vero concupiscentia | |
| 558 destituitur ordine ad delectabile moderatum ratione, est vulnus | |
| 559 concupiscentiae. Sic igitur ita quatuor sunt vulnera inflicta toti | |
| 560 humanae naturae ex peccato primi parentis. Sed quia inclinatio ad | |
| 561 bonum virtutis in unoquoque diminuitur per peccatum actuale, ut ex | |
| 562 dictis patet, et ista sunt quatuor vulnera ex aliis peccatis | |
| 563 consequentia, inquantum scilicet per peccatum et ratio hebetatur, | |
| 564 praecipue in agendis; et voluntas induratur ad bonum; et maior | |
| 565 difficultas bene agendi accrescit; et concupiscentia magis | |
| 566 exardescit.</p> | |
| 567 <p title="I-II q. 85 a. 3 ad 1"><a name="37209"><span class= | |
| 568 "ref">[37209] Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 569 ergo dicendum quod nihil prohibet id quod est effectus unius | |
| 570 peccati, esse causam peccati alterius. Ex hoc enim quod anima | |
| 571 deordinatur per peccatum praecedens, facilius inclinatur ad | |
| 572 peccandum.</p> | |
| 573 <p title="I-II q. 85 a. 3 ad 2"><a name="37210"><span class= | |
| 574 "ref">[37210] Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 575 dicendum quod malitia non sumitur hic pro peccato, sed pro quadam | |
| 576 pronitate voluntatis ad malum; secundum quod dicitur Gen. VIII, | |
| 577 <i>proni sunt sensus hominis ad malum ab adolescentia sua</i>.</p> | |
| 578 <p title="I-II q. 85 a. 3 ad 3"><a name="37211"><span class= | |
| 579 "ref">[37211] Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 580 dicendum quod, sicut supra dictum est, concupiscentia intantum est | |
| 581 naturalis homini, inquantum subditur rationi. Quod autem excedat | |
| 582 limites rationis, hoc est homini contra naturam.</p> | |
| 583 <p title="I-II q. 85 a. 3 ad 4"><a name="37212"><span class= | |
| 584 "ref">[37212] Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 585 dicendum quod infirmitas communiter potest dici omnis passio, | |
| 586 inquantum debilitat robur animae et impedit rationem. Sed Beda | |
| 587 accepit infirmitatem stricte, secundum quod opponitur fortitudini, | |
| 588 quae pertinet ad irascibilem.</p> | |
| 589 <p title="I-II q. 85 a. 3 ad 5"><a name="37213"><span class= | |
| 590 "ref">[37213] Iª-IIae q. 85 a. 3 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 591 dicendum quod difficultas quae ponitur in libro Augustini, includit | |
| 592 ista tria quae pertinent ad appetitivas potentias, scilicet | |
| 593 malitiam, infirmitatem et concupiscentiam, ex his enim tribus | |
| 594 contingit quod aliquis non facile tendit in bonum. Error autem et | |
| 595 dolor sunt vulnera consequentia, ex hoc enim aliquis dolet, quod | |
| 596 infirmatur circa ea quae concupiscit.</p> | |
| 597 <br /> | |
| 598 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 599 <p title="I-II q. 85 a. 4 arg. 1"><a name="37214"><span class= | |
| 600 "ref">[37214] Iª-IIae q. 85 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 601 sic proceditur. Videtur quod privatio modi, speciei et ordinis, non | |
| 602 sit effectus peccati. Dicit enim Augustinus, in libro de natura | |
| 603 boni, quod <i>ubi haec tria magna sunt, magnum bonum est; ubi | |
| 604 parva, parvum; ubi nulla, nullum</i>. Sed peccatum non annullat | |
| 605 bonum naturae. Ergo non privat modum, speciem et ordinem.</p> | |
| 606 <p title="I-II q. 85 a. 4 arg. 2"><a name="37215"><span class= | |
| 607 "ref">[37215] Iª-IIae q. 85 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 608 nihil est causa sui ipsius. Sed ipsum peccatum est privatio modi, | |
| 609 speciei et ordinis, ut Augustinus dicit, in libro de natura boni. | |
| 610 Ergo privatio modi, speciei et ordinis, non est effectus | |
| 611 peccati.</p> | |
| 612 <p title="I-II q. 85 a. 4 arg. 3"><a name="37216"><span class= | |
| 613 "ref">[37216] Iª-IIae q. 85 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 614 diversa peccata diversos habent effectus. Sed modus, species et | |
| 615 ordo, cum sint quaedam diversa, diversas privationes habere | |
| 616 videntur. Ergo per diversa peccata privantur. Non ergo est effectus | |
| 617 cuiuslibet peccati privatio modi, speciei et ordinis.</p> | |
| 618 <p title="I-II q. 85 a. 4 s. c."><a name="37217"><span class= | |
| 619 "ref">[37217] Iª-IIae q. 85 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 620 est quod peccatum est in anima sicut infirmitas in corpore; | |
| 621 secundum illud Psalmi VI, <i>miserere mei, domine, quoniam infirmus | |
| 622 sum</i>. Sed infirmitas privat modum, speciem et ordinem ipsius | |
| 623 corporis. Ergo peccatum privat modum, speciem et ordinem | |
| 624 animae.</p> | |
| 625 <p title="I-II q. 85 a. 4 co."><a name="37218"><span class= | |
| 626 "ref">[37218] Iª-IIae q. 85 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 627 dicendum quod, sicut in primo dictum est, modus, species et ordo | |
| 628 consequuntur unumquodque bonum creatum inquantum huiusmodi, et | |
| 629 etiam unumquodque ens. Omne enim esse et bonum consideratur per | |
| 630 aliquam formam, secundum quam sumitur species. Forma autem | |
| 631 uniuscuiusque rei, qualiscumque sit, sive substantialis sive | |
| 632 accidentalis, est secundum aliquam mensuram, unde et in VIII | |
| 633 Metaphys. dicitur quod formae rerum sunt sicut numeri. Et ex hoc | |
| 634 habet modum quendam, qui mensuram respicit. Ex forma vero sua | |
| 635 unumquodque ordinatur ad aliud. Sic igitur secundum diversos gradus | |
| 636 bonorum, sunt diversi gradus modi, speciei et ordinis. Est ergo | |
| 637 quoddam bonum pertinens ad ipsam substantiam naturae, quod habet | |
| 638 suum modum, speciem et ordinem, et illud nec privatur nec | |
| 639 diminuitur per peccatum. Est etiam quoddam bonum naturalis | |
| 640 inclinationis, et hoc etiam habet suum modum, speciem et ordinem, | |
| 641 et hoc diminuitur per peccatum, ut dictum est, sed non totaliter | |
| 642 tollitur. Est etiam quoddam bonum virtutis et gratiae, quod etiam | |
| 643 habet suum modum, speciem et ordinem, et hoc totaliter tollitur per | |
| 644 peccatum mortale. Est etiam quoddam bonum quod est ipse actus | |
| 645 ordinatus, quod etiam habet suum modum, speciem et ordinem, et | |
| 646 huius privatio est essentialiter ipsum peccatum. Et sic patet | |
| 647 qualiter peccatum et est privatio modi, speciei et ordinis; et | |
| 648 privat vel diminuit modum, speciem et ordinem.</p> | |
| 649 <p title="I-II q. 85 a. 4 ad 1"><a name="37219"><span class= | |
| 650 "ref">[37219] Iª-IIae q. 85 a. 4 ad 1</span></a> Unde patet | |
| 651 responsio ad duo prima.</p> | |
| 652 <p title="I-II q. 85 a. 4 ad 3"><a name="37220"><span class= | |
| 653 "ref">[37220] Iª-IIae q. 85 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 654 dicendum quod modus, species et ordo se consequuntur, sicut ex | |
| 655 dictis patet. Unde simul privantur et diminuuntur.</p> | |
| 656 <br /> | |
| 657 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 658 <p title="I-II q. 85 a. 5 arg. 1"><a name="37221"><span class= | |
| 659 "ref">[37221] Iª-IIae q. 85 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 660 sic proceditur. Videtur quod mors et alii corporales defectus non | |
| 661 sint effectus peccati. Si enim causa fuerit aequalis, et effectus | |
| 662 erit aequalis. Sed huiusmodi defectus non sunt aequales in omnibus, | |
| 663 sed in quibusdam huiusmodi defectus magis abundant, cum tamen | |
| 664 peccatum originale sit in omnibus aequale, sicut dictum est, cuius | |
| 665 videntur huiusmodi defectus maxime esse effectus. Ergo mors et | |
| 666 huiusmodi defectus non sunt effectus peccati.</p> | |
| 667 <p title="I-II q. 85 a. 5 arg. 2"><a name="37222"><span class= | |
| 668 "ref">[37222] Iª-IIae q. 85 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 669 remota causa, removetur effectus. Sed remoto omni peccato per | |
| 670 Baptismum vel poenitentiam, non removentur huiusmodi defectus. Ergo | |
| 671 non sunt effectus peccati.</p> | |
| 672 <p title="I-II q. 85 a. 5 arg. 3"><a name="37223"><span class= | |
| 673 "ref">[37223] Iª-IIae q. 85 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 674 peccatum actuale habet plus de ratione culpae quam originale. Sed | |
| 675 peccatum actuale non transmutat naturam corporis ad aliquem | |
| 676 defectum. Ergo multo minus peccatum originale. Non ergo mors et | |
| 677 alii defectus corporales sunt effectus peccati.</p> | |
| 678 <p title="I-II q. 85 a. 5 s. c."><a name="37224"><span class= | |
| 679 "ref">[37224] Iª-IIae q. 85 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 680 est quod apostolus dicit, Rom. V, <i>per unum hominem peccatum in | |
| 681 hunc mundum intravit, et per peccatum mors</i>.</p> | |
| 682 <p title="I-II q. 85 a. 5 co."><a name="37225"><span class= | |
| 683 "ref">[37225] Iª-IIae q. 85 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 684 dicendum quod aliquid est causa alterius dupliciter, uno quidem | |
| 685 modo, per se; alio modo, per accidens. Per se quidem est causa | |
| 686 alterius quod secundum virtutem suae naturae vel formae producit | |
| 687 effectum, unde sequitur quod effectus sit per se intentus a causa. | |
| 688 Unde cum mors et huiusmodi defectus sint praeter intentionem | |
| 689 peccantis, manifestum est quod peccatum non est per se causa | |
| 690 istorum defectuum. Per accidens autem aliquid est causa alterius, | |
| 691 si sit causa removendo prohibens, sicut dicitur in VIII Physic. | |
| 692 quod <i>divellens columnam, per accidens movet lapidem columnae | |
| 693 superpositum</i>. Et hoc modo peccatum primi parentis est causa | |
| 694 mortis et omnium huiusmodi defectuum in natura humana, inquantum | |
| 695 per peccatum primi parentis sublata est originalis iustitia, per | |
| 696 quam non solum inferiores animae vires continebantur sub ratione | |
| 697 absque omni deordinatione, sed totum corpus continebatur sub anima | |
| 698 absque omni defectu, ut in primo habitum est. Et ideo, subtracta | |
| 699 hac originali iustitia per peccatum primi parentis, sicut vulnerata | |
| 700 est humana natura quantum ad animam per deordinationem potentiarum, | |
| 701 ut supra dictum est; ita etiam est corruptibilis effecta per | |
| 702 deordinationem ipsius corporis. Subtractio autem originalis | |
| 703 iustitiae habet rationem poenae, sicut etiam subtractio gratiae. | |
| 704 Unde etiam mors, et omnes defectus corporales consequentes, sunt | |
| 705 quaedam poenae originalis peccati. Et quamvis huiusmodi defectus | |
| 706 non sint intenti a peccante, sunt tamen ordinati secundum iustitiam | |
| 707 Dei punientis.</p> | |
| 708 <p title="I-II q. 85 a. 5 ad 1"><a name="37226"><span class= | |
| 709 "ref">[37226] Iª-IIae q. 85 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 710 ergo dicendum quod aequalitas causae per se, causat aequalem | |
| 711 effectum, augmentata enim vel diminuta causa per se, augetur vel | |
| 712 diminuitur effectus. Sed aequalitas causae removentis prohibens, | |
| 713 non ostendit aequalitatem effectuum. Si quis enim aequali impulsu | |
| 714 divellat duas columnas, non sequitur quod lapides superpositi | |
| 715 aequaliter moveantur, sed ille velocius movebitur qui gravior erit | |
| 716 secundum proprietatem suae naturae, cui relinquitur remoto | |
| 717 prohibente. Sic igitur, remota originali iustitia, natura corporis | |
| 718 humani relicta est sibi, et secundum hoc, secundum diversitatem | |
| 719 naturalis complexionis, quorundam corpora pluribus defectibus | |
| 720 subiacent, quorundam vero paucioribus, quamvis existente originali | |
| 721 peccato aequali.</p> | |
| 722 <p title="I-II q. 85 a. 5 ad 2"><a name="37227"><span class= | |
| 723 "ref">[37227] Iª-IIae q. 85 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 724 dicendum quod culpa originalis et actualis removetur ab eodem a quo | |
| 725 etiam removentur et huiusmodi defectus, secundum illud apostoli, | |
| 726 Rom. VIII, <i>vivificabit mortalia corpora vestra per inhabitantem | |
| 727 spiritum eius in vobis</i>, sed utrumque fit secundum ordinem | |
| 728 divinae sapientiae, congruo tempore. Oportet enim quod ad | |
| 729 immortalitatem et impassibilitatem gloriae, quae in Christo | |
| 730 inchoata est, et per Christum nobis acquisita, perveniamus | |
| 731 conformati prius passionibus eius. Unde oportet quod ad tempus | |
| 732 passibilitas in nostris corporibus remaneat, ad impassibilitatem | |
| 733 gloriae promerendam conformiter Christo.</p> | |
| 734 <p title="I-II q. 85 a. 5 ad 3"><a name="37228"><span class= | |
| 735 "ref">[37228] Iª-IIae q. 85 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 736 dicendum quod in peccato actuali duo possumus considerare, scilicet | |
| 737 ipsam substantiam actus, et rationem culpae. Ex parte quidem | |
| 738 substantiae actus, potest peccatum actuale aliquem defectum | |
| 739 corporalem causare, sicut ex superfluo cibo aliqui infirmantur et | |
| 740 moriuntur. Sed ex parte culpae, privat gratiam quae datur homini ad | |
| 741 rectificandum animae actus, non autem ad cohibendum defectus | |
| 742 corporales, sicut originalis iustitia cohibebat. Et ideo peccatum | |
| 743 actuale non causat huiusmodi defectus, sicut originale.</p> | |
| 744 <br /> | |
| 745 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 746 <p title="I-II q. 85 a. 6 arg. 1"><a name="37229"><span class= | |
| 747 "ref">[37229] Iª-IIae q. 85 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 748 sic proceditur. Videtur quod mors et huiusmodi defectus sint homini | |
| 749 naturales. <i>Corruptibile enim et incorruptibile differunt | |
| 750 genere</i>, ut dicitur in X Metaphys. Sed homo est eiusdem generis | |
| 751 cum aliis animalibus, quae sunt naturaliter corruptibilia. Ergo | |
| 752 homo est naturaliter corruptibilis.</p> | |
| 753 <p title="I-II q. 85 a. 6 arg. 2"><a name="37230"><span class= | |
| 754 "ref">[37230] Iª-IIae q. 85 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 755 omne quod est compositum ex contrariis, est naturaliter | |
| 756 corruptibile, quasi habens in se causam corruptionis suae. Sed | |
| 757 corpus humanum est huiusmodi. Ergo est naturaliter | |
| 758 corruptibile.</p> | |
| 759 <p title="I-II q. 85 a. 6 arg. 3"><a name="37231"><span class= | |
| 760 "ref">[37231] Iª-IIae q. 85 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 761 calidum naturaliter consumit humidum. Vita autem hominis | |
| 762 conservatur per calidum et humidum. Cum igitur operationes vitae | |
| 763 expleantur per actum caloris naturalis, ut dicitur in II de anima, | |
| 764 videtur quod mors et huiusmodi defectus sint homini naturales.</p> | |
| 765 <p title="I-II q. 85 a. 6 s. c. 1"><a name="37232"><span class= | |
| 766 "ref">[37232] Iª-IIae q. 85 a. 6 s. c. 1</span></a> Sed | |
| 767 contra, quidquid est homini naturale, Deus in homine fecit. Sed | |
| 768 Deus mortem non fecit, ut dicitur Sap. I. Ergo mors non est homini | |
| 769 naturalis.</p> | |
| 770 <p title="I-II q. 85 a. 6 s. c. 2"><a name="37233"><span class= | |
| 771 "ref">[37233] Iª-IIae q. 85 a. 6 s. c. 2</span></a> Praeterea, | |
| 772 id quod est secundum naturam, non potest dici poena nec malum, quia | |
| 773 unicuique rei est conveniens id quod est ei naturale. Sed mors et | |
| 774 huiusmodi defectus sunt poena peccati originalis, ut supra dictum | |
| 775 est. Ergo non sunt homini naturales.</p> | |
| 776 <p title="I-II q. 85 a. 6 s. c. 3"><a name="37234"><span class= | |
| 777 "ref">[37234] Iª-IIae q. 85 a. 6 s. c. 3</span></a> Praeterea, | |
| 778 materia proportionatur formae, et quaelibet res suo fini. Finis | |
| 779 autem hominis est beatitudo perpetua, ut supra dictum est. Forma | |
| 780 etiam humani corporis est anima rationalis, quae est | |
| 781 incorruptibilis, ut in primo habitum est. Ergo corpus humanum est | |
| 782 naturaliter incorruptibile.</p> | |
| 783 <p title="I-II q. 85 a. 6 co."><a name="37235"><span class= | |
| 784 "ref">[37235] Iª-IIae q. 85 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 785 dicendum quod de unaquaque re corruptibili dupliciter loqui | |
| 786 possumus, uno modo, secundum naturam universalem; alio modo, | |
| 787 secundum naturam particularem. Natura quidem particularis est | |
| 788 propria virtus activa et conservativa uniuscuiusque rei. Et | |
| 789 secundum hanc, omnis corruptio et defectus est contra naturam, ut | |
| 790 dicitur in II de caelo, quia huiusmodi virtus intendit esse et | |
| 791 conservationem eius cuius est. Natura vero universalis est virtus | |
| 792 activa in aliquo universali principio naturae, puta in aliquo | |
| 793 caelestium corporum; vel alicuius superioris substantiae, secundum | |
| 794 quod etiam Deus a quibusdam dicitur natura naturans. Quae quidem | |
| 795 virtus intendit bonum et conservationem universi, ad quod exigitur | |
| 796 alternatio generationis et corruptionis in rebus. Et secundum hoc, | |
| 797 corruptiones et defectus rerum sunt naturales, non quidem secundum | |
| 798 inclinationem formae, quae est principium essendi et perfectionis; | |
| 799 sed secundum inclinationem materiae, quae proportionaliter | |
| 800 attribuitur tali formae secundum distributionem universalis | |
| 801 agentis. Et quamvis omnis forma intendat perpetuum esse quantum | |
| 802 potest, nulla tamen forma rei corruptibilis potest assequi | |
| 803 perpetuitatem sui, praeter animam rationalem, eo quod ipsa non est | |
| 804 subiecta omnino materiae corporali, sicut aliae formae; quinimmo | |
| 805 habet propriam operationem immaterialem, ut in primo habitum est. | |
| 806 Unde ex parte suae formae, naturalior est homini incorruptio quam | |
| 807 aliis rebus corruptibilibus. Sed quia et ipsa habet materiam ex | |
| 808 contrariis compositam, ex inclinatione materiae sequitur | |
| 809 corruptibilitas in toto. Et secundum hoc, homo est naturaliter | |
| 810 corruptibilis secundum naturam materiae sibi relictae, sed non | |
| 811 secundum naturam formae. Primae autem tres rationes procedunt ex | |
| 812 parte materiae, aliae vero tres procedunt ex parte formae. Unde ad | |
| 813 earum solutionem, considerandum est quod forma hominis, quae est | |
| 814 anima rationalis, secundum suam incorruptibilitatem proportionata | |
| 815 est suo fini, qui est beatitudo perpetua. Sed corpus humanum, quod | |
| 816 est corruptibile secundum suam naturam consideratum, quodammodo | |
| 817 proportionatum est suae formae, et quodammodo non. Duplex enim | |
| 818 conditio potest attendi in aliqua materia, una scilicet quam agens | |
| 819 eligit; alia quae non est ab agente electa, sed est secundum | |
| 820 conditionem naturalem materiae. Sicut faber ad faciendum cultellum | |
| 821 eligit materiam duram et ductilem, quae subtiliari possit ut sit | |
| 822 apta incisioni, et secundum hanc conditionem ferrum est materia | |
| 823 proportionata cultello, sed hoc quod ferrum sit frangibile et | |
| 824 rubiginem contrahens, consequitur ex naturali dispositione ferri, | |
| 825 nec hoc eligit artifex in ferro, sed magis repudiaret si posset. | |
| 826 Unde haec dispositio materiae non est proportionata intentioni | |
| 827 artificis, nec intentioni artis. Similiter corpus humanum est | |
| 828 materia electa a natura quantum ad hoc, quod est temperatae | |
| 829 complexionis, ut possit esse convenientissimum organum tactus et | |
| 830 aliarum virtutum sensitivarum et motivarum. Sed quod sit | |
| 831 corruptibile, hoc est ex conditione materiae, nec est electum a | |
| 832 natura, quin potius natura eligeret materiam incorruptibilem, si | |
| 833 posset. Sed Deus, cui subiacet omnis natura, in ipsa institutione | |
| 834 hominis supplevit defectum naturae, et dono iustitiae originalis | |
| 835 dedit corpori incorruptibilitatem quandam, ut in primo dictum est. | |
| 836 Et secundum hoc dicitur quod Deus mortem non fecit, et quod mors | |
| 837 est poena peccati.</p> | |
| 838 <p title="I-II q. 85 a. 6 ad arg."><a name="37236"><span class= | |
| 839 "ref">[37236] Iª-IIae q. 85 a. 6 ad arg.</span></a> Unde patet | |
| 840 responsio ad obiecta.</p> | |
| 841 <br /> | |
| 842 <div class="D">Quaestio 86</div> | |
| 843 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 844 <p title="I-II q. 86 pr."><a name="37237"><span class="ref">[37237] | |
| 845 Iª-IIae q. 86 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 846 macula peccati. Et circa hoc quaeruntur duo. Primo, utrum macula | |
| 847 animae sit effectus peccati. Secundo, utrum remaneat in anima post | |
| 848 actum peccati.</p> | |
| 849 <br /> | |
| 850 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 851 <p title="I-II q. 86 a. 1 arg. 1"><a name="37238"><span class= | |
| 852 "ref">[37238] Iª-IIae q. 86 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 853 sic proceditur. Videtur quod peccatum non causet aliquam maculam in | |
| 854 anima. Natura enim superior non potest inquinari ex contactu | |
| 855 naturae inferioris, unde radius solaris non inquinatur per tactum | |
| 856 corporum fetidorum, ut Augustinus dicit, in libro contra quinque | |
| 857 haereses. Sed anima humana est multo superioris naturae quam res | |
| 858 commutabiles, ad quas peccando convertitur. Ergo ex eis maculam non | |
| 859 contrahit peccando.</p> | |
| 860 <p title="I-II q. 86 a. 1 arg. 2"><a name="37239"><span class= | |
| 861 "ref">[37239] Iª-IIae q. 86 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 862 peccatum est principaliter in voluntate, ut supra dictum est. | |
| 863 Voluntas autem est in ratione, ut dicitur in III de anima. Sed | |
| 864 ratio, sive intellectus, non maculatur ex consideratione | |
| 865 quarumcumque rerum, sed magis perficitur. Ergo nec voluntas ex | |
| 866 peccato maculatur.</p> | |
| 867 <p title="I-II q. 86 a. 1 arg. 3"><a name="37240"><span class= | |
| 868 "ref">[37240] Iª-IIae q. 86 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 869 si peccatum maculam causat, aut macula illa est aliquid positive, | |
| 870 aut est privatio pura. Si sit aliquid positive, non potest esse | |
| 871 nisi dispositio vel habitus, nihil enim aliud videtur ex actu | |
| 872 causari. Dispositio autem et habitus non est, contingit enim, | |
| 873 remota dispositione vel habitu, adhuc remanere maculam; ut patet in | |
| 874 eo qui peccavit mortaliter prodigalitate, et postea transmutatur, | |
| 875 mortaliter peccando, in habitum vitii oppositi. Non ergo macula | |
| 876 ponit aliquid positive in anima. Similiter etiam nec est privatio | |
| 877 pura. Quia omnia peccata conveniunt ex parte aversionis et | |
| 878 privationis gratiae. Sequeretur ergo quod omnium peccatorum esset | |
| 879 macula una. Ergo macula non est effectus peccati.</p> | |
| 880 <p title="I-II q. 86 a. 1 s. c."><a name="37241"><span class= | |
| 881 "ref">[37241] Iª-IIae q. 86 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 882 est quod dicitur, Eccli. XLVII, Salomoni, <i>dedisti maculam in | |
| 883 gloria tua</i>. Et Ephes. V, <i>ut exhiberet sibi gloriosam | |
| 884 Ecclesiam non habentem maculam aut rugam</i>. Et utrobique loquitur | |
| 885 de macula peccati. Ergo macula est effectus peccati.</p> | |
| 886 <p title="I-II q. 86 a. 1 co."><a name="37242"><span class= | |
| 887 "ref">[37242] Iª-IIae q. 86 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 888 dicendum quod macula proprie dicitur in corporalibus, quando | |
| 889 aliquod corpus nitidum perdit suum nitorem ex contactu alterius | |
| 890 corporis, sicut vestis et aurum et argentum, aut aliud huiusmodi. | |
| 891 In rebus autem spiritualibus ad similitudinem huius oportet maculam | |
| 892 dici. Habet autem anima hominis duplicem nitorem, unum quidem ex | |
| 893 refulgentia luminis naturalis rationis, per quam dirigitur in suis | |
| 894 actibus; alium vero ex refulgentia divini luminis, scilicet | |
| 895 sapientiae et gratiae, per quam etiam homo perficitur ad bene et | |
| 896 decenter agendum. Est autem quasi quidam animae tactus, quando | |
| 897 inhaeret aliquibus rebus per amorem. Cum autem peccat, adhaeret | |
| 898 rebus aliquibus contra lumen rationis et divinae legis, ut ex | |
| 899 supradictis patet. Unde ipsum detrimentum nitoris ex tali contactu | |
| 900 proveniens, macula animae metaphorice vocatur.</p> | |
| 901 <p title="I-II q. 86 a. 1 ad 1"><a name="37243"><span class= | |
| 902 "ref">[37243] Iª-IIae q. 86 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 903 ergo dicendum quod anima non inquinatur ex rebus inferioribus | |
| 904 virtute earum, quasi agentibus eis in animam, sed magis e converso | |
| 905 anima sua actione se inquinat, inordinate eis inhaerendo, contra | |
| 906 lumen rationis et divinae legis.</p> | |
| 907 <p title="I-II q. 86 a. 1 ad 2"><a name="37244"><span class= | |
| 908 "ref">[37244] Iª-IIae q. 86 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 909 dicendum quod actio intellectus perficitur secundum quod res | |
| 910 intelligibiles sunt in intellectu per modum ipsius intellectus, et | |
| 911 ideo intellectus ex eis non inficitur, sed magis perficitur. Sed | |
| 912 actus voluntatis consistit in motu ad ipsas res, ita quod amor | |
| 913 conglutinat animam rei amatae. Et ex hoc anima maculatur, quando in | |
| 914 ordinate inhaeret; secundum illud Osee IX, <i>facti sunt | |
| 915 abominabiles, sicut ea quae dilexerunt</i>.</p> | |
| 916 <p title="I-II q. 86 a. 1 ad 3"><a name="37245"><span class= | |
| 917 "ref">[37245] Iª-IIae q. 86 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 918 dicendum quod macula non est aliquid positive in anima, nec | |
| 919 significat privationem solam, sed significat privationem quandam | |
| 920 nitoris animae in ordine ad suam causam, quae est peccatum. Et ideo | |
| 921 diversa peccata diversas maculas inducunt. Et est simile de umbra, | |
| 922 quae est privatio luminis ex obiecto alicuius corporis, et secundum | |
| 923 diversitatem corporum obiectorum diversificantur umbrae.</p> | |
| 924 <br /> | |
| 925 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 926 <p title="I-II q. 86 a. 2 arg. 1"><a name="37246"><span class= | |
| 927 "ref">[37246] Iª-IIae q. 86 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 928 sic proceditur. Videtur quod macula non maneat in anima post actum | |
| 929 peccati. Nihil enim manet in anima post actum, nisi habitus vel | |
| 930 dispositio. Sed macula non est habitus vel dispositio, ut supra | |
| 931 habitum est. Ergo macula non manet in anima post actum peccati.</p> | |
| 932 <p title="I-II q. 86 a. 2 arg. 2"><a name="37247"><span class= | |
| 933 "ref">[37247] Iª-IIae q. 86 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 934 hoc modo se habet macula ad peccatum, sicut umbra ad corpus, ut | |
| 935 supra dictum est. Sed transeunte corpore, non manet umbra. Ergo, | |
| 936 transeunte actu peccati, non manet macula.</p> | |
| 937 <p title="I-II q. 86 a. 2 arg. 3"><a name="37248"><span class= | |
| 938 "ref">[37248] Iª-IIae q. 86 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 939 omnis effectus dependet ex sua causa. Causa autem maculae est actus | |
| 940 peccati. Ergo, remoto actu peccati, non remanet macula in | |
| 941 anima.</p> | |
| 942 <p title="I-II q. 86 a. 2 s. c."><a name="37249"><span class= | |
| 943 "ref">[37249] Iª-IIae q. 86 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 944 est quod dicitur Iosue XXII, <i>an parum vobis est quod peccastis | |
| 945 in Beelphegor, et usque in praesentem diem macula huius sceleris in | |
| 946 vobis permanet?</i></p> | |
| 947 <p title="I-II q. 86 a. 2 co."><a name="37250"><span class= | |
| 948 "ref">[37250] Iª-IIae q. 86 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 949 dicendum quod macula peccati remanet in anima, etiam transeunte | |
| 950 actu peccati. Cuius ratio est quia macula, sicut dictum est, | |
| 951 importat quendam defectum nitoris propter recessum a lumine | |
| 952 rationis vel divinae legis. Et ideo quandiu homo manet extra | |
| 953 huiusmodi lumen, manet in eo macula peccati, sed postquam redit ad | |
| 954 lumen divinum et ad lumen rationis, quod fit per gratiam, tunc | |
| 955 macula cessat. Licet autem cesset actus peccati, quo homo discessit | |
| 956 a lumine rationis vel legis divinae, non tamen statim homo ad illud | |
| 957 redit in quo fuerat, sed requiritur aliquis motus voluntatis | |
| 958 contrarius primo motui. Sicut si aliquis sit distans alicui per | |
| 959 aliquem motum, non statim cessante motu fit ei propinquus, sed | |
| 960 oportet quod appropinquet rediens per motum contrarium.</p> | |
| 961 <p title="I-II q. 86 a. 2 ad 1"><a name="37251"><span class= | |
| 962 "ref">[37251] Iª-IIae q. 86 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 963 ergo dicendum quod post actum peccati nihil positive remanet in | |
| 964 anima nisi dispositio vel habitus, remanet tamen aliquid privative, | |
| 965 scilicet privatio coniunctionis ad divinum lumen.</p> | |
| 966 <p title="I-II q. 86 a. 2 ad 2"><a name="37252"><span class= | |
| 967 "ref">[37252] Iª-IIae q. 86 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 968 dicendum quod, transeunte obstaculo corporis, remanet corpus | |
| 969 diaphanum in aequali propinquitate et habitudine ad corpus | |
| 970 illuminans, et ideo statim umbra transit. Sed remoto actu peccati, | |
| 971 non remanet anima in eadem habitudine ad Deum. Unde non est similis | |
| 972 ratio.</p> | |
| 973 <p title="I-II q. 86 a. 2 ad 3"><a name="37253"><span class= | |
| 974 "ref">[37253] Iª-IIae q. 86 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 975 dicendum quod actus peccati facit distantiam a Deo, quam quidem | |
| 976 distantiam sequitur defectus nitoris, hoc modo sicut motus localis | |
| 977 facit localem distantiam. Unde sicut, cessante motu, non tollitur | |
| 978 distantia localis; ita nec, cessante actu peccati, tollitur | |
| 979 macula.</p> | |
| 980 <br /> | |
| 981 <div class="D">Quaestio 87</div> | |
| 982 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 983 <p title="I-II q. 87 pr."><a name="37254"><span class="ref">[37254] | |
| 984 Iª-IIae q. 87 pr.</span></a> Deinde considerandum est de reatu | |
| 985 poenae. Et primo, de ipso reatu; secundo, de mortali et veniali | |
| 986 peccato, quae distinguuntur secundum reatum. Circa primum | |
| 987 quaeruntur octo. Primo, utrum reatus poenae sit effectus peccati. | |
| 988 Secundo, utrum peccatum possit esse poena alterius peccati. Tertio, | |
| 989 utrum aliquod peccatum faciat reum aeterna poena. Quarto, utrum | |
| 990 faciat reum poena infinita secundum quantitatem. Quinto, utrum omne | |
| 991 peccatum faciat reum aeterna et infinita poena. Sexto, utrum reatus | |
| 992 poenae possit remanere post peccatum. Septimo, utrum omnis poena | |
| 993 inferatur pro aliquo peccato. Octavo, utrum unus sit reus poenae | |
| 994 pro peccato alterius.</p> | |
| 995 <br /> | |
| 996 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 997 <p title="I-II q. 87 a. 1 arg. 1"><a name="37255"><span class= | |
| 998 "ref">[37255] Iª-IIae q. 87 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 999 sic proceditur. Videtur quod reatus poenae non sit effectus | |
| 1000 peccati. Quod enim per accidens se habet ad aliquid, non videtur | |
| 1001 esse proprius effectus eius. Sed reatus poenae per accidens se | |
| 1002 habet ad peccatum, cum sit praeter intentionem peccantis. Ergo | |
| 1003 reatus poenae non est effectus peccati.</p> | |
| 1004 <p title="I-II q. 87 a. 1 arg. 2"><a name="37256"><span class= | |
| 1005 "ref">[37256] Iª-IIae q. 87 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1006 malum non est causa boni. Sed poena bona est, cum sit iusta, et a | |
| 1007 Deo. Ergo non est effectus peccati, quod est malum.</p> | |
| 1008 <p title="I-II q. 87 a. 1 arg. 3"><a name="37257"><span class= | |
| 1009 "ref">[37257] Iª-IIae q. 87 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1010 Augustinus dicit, in I Confess., quod <i>omnis inordinatus animus | |
| 1011 sibi ipsi est poena</i>. Sed poena non causat reatum alterius | |
| 1012 poenae, quia sic iretur in infinitum. Ergo peccatum non causat | |
| 1013 reatum poenae.</p> | |
| 1014 <p title="I-II q. 87 a. 1 s. c."><a name="37258"><span class= | |
| 1015 "ref">[37258] Iª-IIae q. 87 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1016 est quod dicitur Rom. II, <i>tribulatio et angustia in animam omnem | |
| 1017 operantis malum</i>. Sed operari malum est peccare. Ergo peccatum | |
| 1018 inducit poenam, quae nomine tribulationis et angustiae | |
| 1019 designatur.</p> | |
| 1020 <p title="I-II q. 87 a. 1 co."><a name="37259"><span class= | |
| 1021 "ref">[37259] Iª-IIae q. 87 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1022 dicendum quod ex rebus naturalibus ad res humanas derivatur ut id | |
| 1023 quod contra aliquid insurgit, ab eo detrimentum patiatur. Videmus | |
| 1024 enim in rebus naturalibus quod unum contrarium vehementius agit, | |
| 1025 altero contrario superveniente, propter quod aquae calefactae magis | |
| 1026 congelantur, ut dicitur in I Meteor. Unde in hominibus hoc ex | |
| 1027 naturali inclinatione invenitur, ut unusquisque deprimat eum qui | |
| 1028 contra ipsum insurgit. Manifestum est autem quod quaecumque | |
| 1029 continentur sub aliquo ordine, sunt quodammodo unum in ordine ad | |
| 1030 principium ordinis. Unde quidquid contra ordinem aliquem insurgit, | |
| 1031 consequens est ut ab ipso ordine, vel principe ordinis, deprimatur. | |
| 1032 Cum autem peccatum sit actus inordinatus, manifestum est quod | |
| 1033 quicumque peccat, contra aliquem ordinem agit. Et ideo ab ipso | |
| 1034 ordine consequens est quod deprimatur. Quae quidem depressio poena | |
| 1035 est. Unde secundum tres ordines quibus subditur humana voluntas, | |
| 1036 triplici poena potest homo puniri. Primo quidem enim subditur | |
| 1037 humana natura ordini propriae rationis; secundo, ordini exterioris | |
| 1038 hominis gubernantis vel spiritualiter vel temporaliter, politice | |
| 1039 seu oeconomice; tertio, subditur universali ordini divini | |
| 1040 regiminis. Quilibet autem horum ordinum per peccatum pervertitur, | |
| 1041 dum ille qui peccat, agit et contra rationem, et contra legem | |
| 1042 humanam, et contra legem divinam. Unde triplicem poenam incurrit, | |
| 1043 unam quidem a seipso, quae est conscientiae remorsus, aliam vero ab | |
| 1044 homine, tertiam vero a Deo.</p> | |
| 1045 <p title="I-II q. 87 a. 1 ad 1"><a name="37260"><span class= | |
| 1046 "ref">[37260] Iª-IIae q. 87 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1047 ergo dicendum quod poena consequitur peccatum inquantum malum est, | |
| 1048 ratione suae inordinationis. Unde sicut malum est per accidens in | |
| 1049 actu peccantis, praeter intentionem ipsius, ita et reatus | |
| 1050 poenae.</p> | |
| 1051 <p title="I-II q. 87 a. 1 ad 2"><a name="37261"><span class= | |
| 1052 "ref">[37261] Iª-IIae q. 87 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1053 dicendum quod poena quidem iusta esse potest et a Deo et ab homine | |
| 1054 inflicta, unde ipsa poena non est effectus peccati directe, sed | |
| 1055 solum dispositive. Sed peccatum facit hominem esse reum poenae, | |
| 1056 quod est malum, dicit enim Dionysius, IV cap. de Div. Nom., quod | |
| 1057 <i>puniri non est malum, sed fieri poena dignum</i>. Unde reatus | |
| 1058 poenae directe ponitur effectus peccati.</p> | |
| 1059 <p title="I-II q. 87 a. 1 ad 3"><a name="37262"><span class= | |
| 1060 "ref">[37262] Iª-IIae q. 87 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1061 dicendum quod poena illa inordinati animi debetur peccato ex hoc | |
| 1062 quod ordinem rationis pervertit. Fit autem reus alterius poenae, | |
| 1063 per hoc quod pervertit ordinem legis divinae vel humanae.</p> | |
| 1064 <br /> | |
| 1065 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1066 <p title="I-II q. 87 a. 2 arg. 1"><a name="37263"><span class= | |
| 1067 "ref">[37263] Iª-IIae q. 87 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1068 sic proceditur. Videtur quod peccatum non possit esse poena | |
| 1069 peccati. Poenae enim sunt inductae ut per eas homines reducantur ad | |
| 1070 bonum virtutis, ut patet per philosophum, in X Ethic. Sed per | |
| 1071 peccatum non reducitur homo in bonum virtutis, sed in oppositum. | |
| 1072 Ergo peccatum non est poena peccati.</p> | |
| 1073 <p title="I-II q. 87 a. 2 arg. 2"><a name="37264"><span class= | |
| 1074 "ref">[37264] Iª-IIae q. 87 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1075 poenae iustae sunt a Deo, ut patet per Augustinum, in libro | |
| 1076 octoginta trium quaest. Peccatum autem non est a Deo, et est | |
| 1077 iniustum. Non ergo peccatum potest esse poena peccati.</p> | |
| 1078 <p title="I-II q. 87 a. 2 arg. 3"><a name="37265"><span class= | |
| 1079 "ref">[37265] Iª-IIae q. 87 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1080 de ratione poenae est quod sit contra voluntatem. Sed peccatum est | |
| 1081 a voluntate, ut ex supradictis patet. Ergo peccatum non potest esse | |
| 1082 poena peccati.</p> | |
| 1083 <p title="I-II q. 87 a. 2 s. c."><a name="37266"><span class= | |
| 1084 "ref">[37266] Iª-IIae q. 87 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1085 est quod Gregorius dicit, super Ezech., quod quaedam peccata sunt | |
| 1086 poenae peccati.</p> | |
| 1087 <p title="I-II q. 87 a. 2 co."><a name="37267"><span class= | |
| 1088 "ref">[37267] Iª-IIae q. 87 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1089 dicendum quod de peccato dupliciter loqui possumus, per se, et per | |
| 1090 accidens. Per se quidem nullo modo peccatum potest esse poena | |
| 1091 peccati. Peccatum enim per se consideratur secundum quod egreditur | |
| 1092 a voluntate, sic enim habet rationem culpae. De ratione autem | |
| 1093 poenae est quod sit contra voluntatem, ut in primo habitum est. | |
| 1094 Unde manifestum est quod nullo modo, per se loquendo, peccatum | |
| 1095 potest esse poena peccati. Per accidens autem peccatum potest esse | |
| 1096 poena peccati, tripliciter. Primo quidem, ex parte causae quae est | |
| 1097 remotio prohibentis. Sunt enim causae inclinantes ad peccatum | |
| 1098 passiones, tentatio Diaboli, et alia huiusmodi; quae quidem causae | |
| 1099 impediuntur per auxilium divinae gratiae, quae subtrahitur per | |
| 1100 peccatum. Unde cum ipsa subtractio gratiae sit quaedam poena, et a | |
| 1101 Deo, ut supra dictum est; sequitur quod per accidens etiam peccatum | |
| 1102 quod ex hoc sequitur, poena dicatur. Et hoc modo loquitur | |
| 1103 apostolus, Rom. I, dicens, <i>propter quod tradidit eos Deus in | |
| 1104 desideria cordis eorum</i>, quae sunt animae passiones, quia | |
| 1105 scilicet deserti homines ab auxilio divinae gratiae, vincuntur a | |
| 1106 passionibus. Et hoc modo semper peccatum dicitur esse poena | |
| 1107 praecedentis peccati. Alio modo ex parte substantiae actus, quae | |
| 1108 afflictionem inducit, sive sit actus interior, ut patet in ira et | |
| 1109 invidia; sive actus exterior, ut patet cum aliqui gravi labore | |
| 1110 opprimuntur et damno, ut expleant actum peccati, secundum illud | |
| 1111 Sap. V, <i>lassati sumus in via iniquitatis</i>. Tertio modo, ex | |
| 1112 parte effectus, ut scilicet aliquod peccatum dicatur poena respectu | |
| 1113 effectus consequentis. Et his duobus ultimis modis, unum peccatum | |
| 1114 non solum est poena praecedentis peccati, sed etiam sui.</p> | |
| 1115 <p title="I-II q. 87 a. 2 ad 1"><a name="37268"><span class= | |
| 1116 "ref">[37268] Iª-IIae q. 87 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1117 ergo dicendum quod hoc etiam quod aliqui puniuntur a Deo, dum | |
| 1118 permittit eos in aliqua peccata profluere, ad bonum virtutis | |
| 1119 ordinatur. Quandoque quidem etiam ipsorum qui peccant, cum scilicet | |
| 1120 post peccatum humiliores et cautiores resurgunt. Semper autem est | |
| 1121 ad emendationem aliorum, qui videntes aliquos ruere de peccato in | |
| 1122 peccatum, magis reformidant peccare. In aliis autem duobus modis, | |
| 1123 manifestum est quod poena ordinatur ad emendationem quia hoc ipsum | |
| 1124 quod homo laborem et detrimentum patitur in peccando, natum est | |
| 1125 retrahere homines a peccato.</p> | |
| 1126 <p title="I-II q. 87 a. 2 ad 2"><a name="37269"><span class= | |
| 1127 "ref">[37269] Iª-IIae q. 87 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1128 dicendum quod ratio illa procedit de peccato secundum se.</p> | |
| 1129 <p title="I-II q. 87 a. 2 ad 3"><a name="37270"><span class= | |
| 1130 "ref">[37270] Iª-IIae q. 87 a. 2 ad 3</span></a> Et similiter | |
| 1131 dicendum est ad tertium.</p> | |
| 1132 <br /> | |
| 1133 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1134 <p title="I-II q. 87 a. 3 arg. 1"><a name="37271"><span class= | |
| 1135 "ref">[37271] Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1136 sic proceditur. Videtur quod nullum peccatum inducat reatum | |
| 1137 aeternae poenae. Poena enim iusta adaequatur culpae, iustitia enim | |
| 1138 aequalitas est. Unde dicitur Isaiae XXVII, <i>in mensura contra | |
| 1139 mensuram, cum abiecta fuerit, iudicabit eam</i>. Sed peccatum est | |
| 1140 temporale. Ergo non inducit reatum poenae aeternae.</p> | |
| 1141 <p title="I-II q. 87 a. 3 arg. 2"><a name="37272"><span class= | |
| 1142 "ref">[37272] Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1143 poenae medicinae quaedam sunt, ut dicitur in II Ethic. Sed nulla | |
| 1144 medicina debet esse infinita, quia ordinatur ad finem; <i>quod | |
| 1145 autem ordinatur ad finem, non est infinitum</i>, ut philosophus | |
| 1146 dicit, in I Polit. Ergo nulla poena debet esse infinita.</p> | |
| 1147 <p title="I-II q. 87 a. 3 arg. 3"><a name="37273"><span class= | |
| 1148 "ref">[37273] Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1149 nullus semper facit aliquid, nisi propter se in ipso delectetur. | |
| 1150 <i>Sed Deus non delectatur in perditione hominum</i>, ut dicitur | |
| 1151 Sap. I. Ergo non puniet homines poena sempiterna.</p> | |
| 1152 <p title="I-II q. 87 a. 3 arg. 4"><a name="37274"><span class= | |
| 1153 "ref">[37274] Iª-IIae q. 87 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1154 nihil quod est per accidens, est infinitum. Sed poena est per | |
| 1155 accidens, non est enim secundum naturam eius qui punitur. Ergo non | |
| 1156 potest in infinitum durare.</p> | |
| 1157 <p title="I-II q. 87 a. 3 s. c."><a name="37275"><span class= | |
| 1158 "ref">[37275] Iª-IIae q. 87 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1159 est quod dicitur Matth. XXV, <i>ibunt hi in supplicium | |
| 1160 aeternum</i>. Et Marc. III dicitur, <i>qui autem blasphemaverit in | |
| 1161 spiritum sanctum, non habebit remissionem in aeternum, sed erit | |
| 1162 reus aeterni delicti</i>.</p> | |
| 1163 <p title="I-II q. 87 a. 3 co."><a name="37276"><span class= | |
| 1164 "ref">[37276] Iª-IIae q. 87 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1165 dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum ex hoc inducit | |
| 1166 reatum poenae, quod pervertit aliquem ordinem. Manente autem causa, | |
| 1167 manet effectus. Unde quandiu perversitas ordinis remanet, necesse | |
| 1168 est quod remaneat reatus poenae. Pervertit autem aliquis ordinem | |
| 1169 quandoque quidem reparabiliter, quandoque autem irreparabiliter. | |
| 1170 Semper enim defectus quo subtrahitur principium, irreparabilis est, | |
| 1171 si autem salvetur principium, eius virtute defectus reparari | |
| 1172 possunt. Sicut si corrumpatur principium visivum, non potest fieri | |
| 1173 visionis reparatio, nisi sola virtute divina, si vero, salvo | |
| 1174 principio visivo, aliqua impedimenta adveniant visioni, reparari | |
| 1175 possunt per naturam vel per artem. Cuiuslibet autem ordinis est | |
| 1176 aliquod principium, per quod aliquis fit particeps illius ordinis. | |
| 1177 Et ideo si per peccatum corrumpatur principium ordinis quo voluntas | |
| 1178 hominis subditur Deo, erit inordinatio, quantum est de se, | |
| 1179 irreparabilis, etsi reparari possit virtute divina. Principium | |
| 1180 autem huius ordinis est ultimus finis, cui homo inhaeret per | |
| 1181 caritatem. Et ideo quaecumque peccata avertunt a Deo, caritatem | |
| 1182 auferentia, quantum est de se, inducunt reatum aeternae poenae.</p> | |
| 1183 <p title="I-II q. 87 a. 3 ad 1"><a name="37277"><span class= | |
| 1184 "ref">[37277] Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1185 ergo dicendum quod poena peccato proportionatur secundum | |
| 1186 acerbitatem, tam in iudicio divino quam in humano, sicut Augustinus | |
| 1187 dicit, XXI de Civ. Dei, in nullo iudicio requiritur ut poena | |
| 1188 adaequetur culpae secundum durationem. Non enim quia adulterium vel | |
| 1189 homicidium in momento committitur, propter hoc momentanea poena | |
| 1190 punitur, sed quandoque quidem perpetuo carcere vel exilio, | |
| 1191 quandoque etiam morte. In qua non consideratur occisionis mora, sed | |
| 1192 potius quod in perpetuum auferatur a societate viventium, et sic | |
| 1193 repraesentat suo modo aeternitatem poenae inflictae divinitus. | |
| 1194 Iustum autem est, secundum Gregorium, quod qui in suo aeterno | |
| 1195 peccavit contra Deum, in aeterno Dei puniatur. Dicitur autem | |
| 1196 aliquis in suo aeterno peccasse, non solum secundum continuationem | |
| 1197 actus in tota hominis vita durantis, sed quia ex hoc ipso quod | |
| 1198 finem in peccato constituit, voluntatem habet in aeternum peccandi. | |
| 1199 Unde dicit Gregorius, XXXIV Moral., quod <i>iniqui voluissent sine | |
| 1200 fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus | |
| 1201 permanere</i>.</p> | |
| 1202 <p title="I-II q. 87 a. 3 ad 2"><a name="37278"><span class= | |
| 1203 "ref">[37278] Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1204 dicendum quod poena etiam quae secundum leges humanas infligitur, | |
| 1205 non semper est medicinalis ei qui punitur, sed solum aliis, sicut | |
| 1206 cum latro suspenditur, non ut ipse emendetur, sed propter alios, ut | |
| 1207 saltem metu poenae peccare desistant; secundum illud Prov. XIX, | |
| 1208 <i>pestilente flagellato, stultus sapientior erit</i>. Sic igitur | |
| 1209 et aeternae poenae reproborum a Deo inflictae, sunt medicinales his | |
| 1210 qui consideratione poenarum abstinent a peccatis; secundum illud | |
| 1211 Psalmi LIX, <i>dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a | |
| 1212 facie arcus, ut liberentur dilecti tui</i>.</p> | |
| 1213 <p title="I-II q. 87 a. 3 ad 3"><a name="37279"><span class= | |
| 1214 "ref">[37279] Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1215 dicendum quod Deus non delectatur in poenis propter ipsas; sed | |
| 1216 delectatur in ordine suae iustitiae, quae haec requirit.</p> | |
| 1217 <p title="I-II q. 87 a. 3 ad 4"><a name="37280"><span class= | |
| 1218 "ref">[37280] Iª-IIae q. 87 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1219 dicendum quod poena, etsi per accidens ordinetur ad naturam, per se | |
| 1220 tamen ordinatur ad privationem ordinis et ad Dei iustitiam. Et | |
| 1221 ideo, durante inordinatione, semper durat poena.</p> | |
| 1222 <br /> | |
| 1223 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1224 <p title="I-II q. 87 a. 4 arg. 1"><a name="37281"><span class= | |
| 1225 "ref">[37281] Iª-IIae q. 87 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1226 sic proceditur. Videtur quod peccato debeatur poena infinita | |
| 1227 secundum quantitatem. Dicitur enim Ierem. X, <i>corripe me, domine, | |
| 1228 veruntamen in iudicio, et non in furore tuo, ne forte ad nihilum | |
| 1229 redigas me</i>. Ira autem vel furor Dei metaphorice significat | |
| 1230 vindictam divinae iustitiae, redigi autem in nihilum est poena | |
| 1231 infinita, sicut et ex nihilo aliquid facere est virtutis infinitae. | |
| 1232 Ergo secundum vindictam divinam, peccatum punitur poena infinita | |
| 1233 secundum quantitatem.</p> | |
| 1234 <p title="I-II q. 87 a. 4 arg. 2"><a name="37282"><span class= | |
| 1235 "ref">[37282] Iª-IIae q. 87 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1236 quantitati culpae respondet quantitas poenae; secundum illud | |
| 1237 Deuteron. XXV, <i>pro mensura peccati erit et plagarum modus</i>. | |
| 1238 Sed peccatum quod contra Deum committitur, est infinitum, tanto | |
| 1239 enim gravius est peccatum, quanto maior est persona contra quam | |
| 1240 peccatur, sicut gravius peccatum est percutere principem quam | |
| 1241 percutere hominem privatum; Dei autem magnitudo est infinita. Ergo | |
| 1242 poena infinita debetur pro peccato quod contra Deum | |
| 1243 committitur.</p> | |
| 1244 <p title="I-II q. 87 a. 4 arg. 3"><a name="37283"><span class= | |
| 1245 "ref">[37283] Iª-IIae q. 87 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1246 dupliciter est aliquid infinitum, duratione scilicet, et | |
| 1247 quantitate. Sed duratione est poena infinita. Ergo et | |
| 1248 quantitate.</p> | |
| 1249 <p title="I-II q. 87 a. 4 s. c."><a name="37284"><span class= | |
| 1250 "ref">[37284] Iª-IIae q. 87 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1251 est quia secundum hoc omnium mortalium peccatorum poenae essent | |
| 1252 aequales, non enim est infinitum infinito maius.</p> | |
| 1253 <p title="I-II q. 87 a. 4 co."><a name="37285"><span class= | |
| 1254 "ref">[37285] Iª-IIae q. 87 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1255 dicendum quod poena proportionatur peccato. In peccato autem duo | |
| 1256 sunt. Quorum unum est aversio ab incommutabili bono, quod est | |
| 1257 infinitum, unde ex hac parte peccatum est infinitum. Aliud quod est | |
| 1258 in peccato, est inordinata conversio ad commutabile bonum. Et ex | |
| 1259 hac parte peccatum est finitum, tum quia ipsum bonum commutabile | |
| 1260 est finitum; tum quia ipsa conversio est finita, non enim possunt | |
| 1261 esse actus creaturae infiniti. Ex parte igitur aversionis, | |
| 1262 respondet peccato poena damni, quae etiam est infinita, est enim | |
| 1263 amissio infiniti boni, scilicet Dei. Ex parte autem inordinatae | |
| 1264 conversionis, respondet ei poena sensus, quae etiam est finita.</p> | |
| 1265 <p title="I-II q. 87 a. 4 ad 1"><a name="37286"><span class= | |
| 1266 "ref">[37286] Iª-IIae q. 87 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1267 ergo dicendum quod omnino redigi in nihilum eum qui peccat, non | |
| 1268 convenit divinae iustitiae, quia repugnat perpetuitati poenae, quae | |
| 1269 est secundum divinam iustitiam, ut dictum est. Sed in nihilum | |
| 1270 redigi dicitur qui spiritualibus bonis privatur; secundum illud I | |
| 1271 Cor. XIII, <i>si non habuero caritatem, nihil sum</i>.</p> | |
| 1272 <p title="I-II q. 87 a. 4 ad 2"><a name="37287"><span class= | |
| 1273 "ref">[37287] Iª-IIae q. 87 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1274 dicendum quod ratio illa procedit de peccato ex parte aversionis, | |
| 1275 sic enim homo contra Deum peccat.</p> | |
| 1276 <p title="I-II q. 87 a. 4 ad 3"><a name="37288"><span class= | |
| 1277 "ref">[37288] Iª-IIae q. 87 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1278 dicendum quod duratio poenae respondet durationi culpae, non quidem | |
| 1279 ex parte actus, sed ex parte maculae, qua durante manet reatus | |
| 1280 poenae. Sed acerbitas poenae respondet gravitati culpae. Culpa | |
| 1281 autem quae est irreparabilis, de se habet quod perpetuo duret, et | |
| 1282 ideo debetur ei poena aeterna. Non autem ex parte conversionis | |
| 1283 habet infinitatem, et ideo non debetur ei ex hac parte poena | |
| 1284 infinita secundum quantitatem.</p> | |
| 1285 <br /> | |
| 1286 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1287 <p title="I-II q. 87 a. 5 arg. 1"><a name="37289"><span class= | |
| 1288 "ref">[37289] Iª-IIae q. 87 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 1289 sic proceditur. Videtur quod omne peccatum inducat reatum poenae | |
| 1290 aeternae. Poena enim, ut dictum est, proportionatur culpae. Sed | |
| 1291 poena aeterna differt a temporali in infinitum. Nullum autem | |
| 1292 peccatum differre videtur ab altero in infinitum, cum omne peccatum | |
| 1293 sit humanus actus, qui infinitus esse non potest. Cum ergo alicui | |
| 1294 peccato debeatur poena aeterna, sicut dictum est, videtur quod | |
| 1295 nulli peccato debeatur poena temporalis tantum.</p> | |
| 1296 <p title="I-II q. 87 a. 5 arg. 2"><a name="37290"><span class= | |
| 1297 "ref">[37290] Iª-IIae q. 87 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1298 peccatum originale est minimum peccatorum, unde et Augustinus | |
| 1299 dicit, in Enchirid., quod <i>mitissima poena est eorum qui pro solo | |
| 1300 peccato originali puniuntur</i>. Sed peccato originali debetur | |
| 1301 poena perpetua, nunquam enim videbunt regnum Dei pueri qui sine | |
| 1302 Baptismo decesserunt cum originali peccato; ut patet per id quod | |
| 1303 dominus dicit, Ioan. III, <i>nisi quis renatus fuerit denuo, non | |
| 1304 potest videre regnum Dei</i>. Ergo multo magis omnium aliorum | |
| 1305 peccatorum poena erit aeterna.</p> | |
| 1306 <p title="I-II q. 87 a. 5 arg. 3"><a name="37291"><span class= | |
| 1307 "ref">[37291] Iª-IIae q. 87 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1308 peccato non debetur maior poena ex hoc quod alteri peccato | |
| 1309 adiungitur, cum utrumque peccatum suam habeat poenam taxatam | |
| 1310 secundum divinam iustitiam. Sed peccato veniali debetur poena | |
| 1311 aeterna, si cum mortali peccato inveniatur in aliquo damnato, quia | |
| 1312 in Inferno nulla potest esse remissio. Ergo peccato veniali | |
| 1313 simpliciter debetur poena aeterna. Nulli ergo peccato debetur poena | |
| 1314 temporalis.</p> | |
| 1315 <p title="I-II q. 87 a. 5 s. c."><a name="37292"><span class= | |
| 1316 "ref">[37292] Iª-IIae q. 87 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1317 est quod Gregorius dicit, in IV Dialog., quod quaedam leviores | |
| 1318 culpae post hanc vitam remittuntur. Non ergo omnia peccata aeterna | |
| 1319 poena puniuntur.</p> | |
| 1320 <p title="I-II q. 87 a. 5 co."><a name="37293"><span class= | |
| 1321 "ref">[37293] Iª-IIae q. 87 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1322 dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum causat reatum | |
| 1323 poenae aeternae, inquantum irreparabiliter repugnat ordini divinae | |
| 1324 iustitiae, per hoc scilicet quod contrariatur ipsi principio | |
| 1325 ordinis, quod est ultimus finis. Manifestum est autem quod in | |
| 1326 quibusdam peccatis est quidem aliqua inordinatio, non tamen per | |
| 1327 contrarietatem ad ultimum finem, sed solum circa ea quae sunt ad | |
| 1328 finem, inquantum plus vel minus debite eis intenditur, salvato | |
| 1329 tamen ordine ad ultimum finem, puta cum homo, etsi nimis ad aliquam | |
| 1330 rem temporalem afficiatur, non tamen pro ea vellet Deum offendere, | |
| 1331 aliquid contra praeceptum eius faciendo. Unde huiusmodi peccatis | |
| 1332 non debetur aeterna poena, sed temporalis.</p> | |
| 1333 <p title="I-II q. 87 a. 5 ad 1"><a name="37294"><span class= | |
| 1334 "ref">[37294] Iª-IIae q. 87 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1335 ergo dicendum quod peccata non differunt in infinitum ex parte | |
| 1336 conversionis ad bonum commutabile, in qua consistit substantia | |
| 1337 actus, differunt autem in infinitum ex parte aversionis. Nam | |
| 1338 quaedam peccata committuntur per aversionem ab ultimo fine, quaedam | |
| 1339 vero per inordinationem circa ea quae sunt ad finem. Finis autem | |
| 1340 ultimus ab his quae sunt ad finem, in infinitum differt.</p> | |
| 1341 <p title="I-II q. 87 a. 5 ad 2"><a name="37295"><span class= | |
| 1342 "ref">[37295] Iª-IIae q. 87 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1343 dicendum quod peccato originali non debetur poena aeterna ratione | |
| 1344 suae gravitatis, sed ratione conditionis subiecti, scilicet hominis | |
| 1345 qui sine gratia invenitur, per quam solam fit remissio poenae.</p> | |
| 1346 <p title="I-II q. 87 a. 5 ad 3"><a name="37296"><span class= | |
| 1347 "ref">[37296] Iª-IIae q. 87 a. 5 ad 3</span></a> Et similiter | |
| 1348 dicendum est ad tertium, de veniali peccato. Aeternitas enim poenae | |
| 1349 non respondet quantitati culpae, sed irremissibilitati ipsius, ut | |
| 1350 dictum est.</p> | |
| 1351 <br /> | |
| 1352 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1353 <p title="I-II q. 87 a. 6 arg. 1"><a name="37297"><span class= | |
| 1354 "ref">[37297] Iª-IIae q. 87 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 1355 sic proceditur. Videtur quod reatus poenae non remaneat post | |
| 1356 peccatum. Remota enim causa, removetur effectus. Sed peccatum est | |
| 1357 causa reatus poenae. Ergo, remoto peccato, cessat reatus | |
| 1358 poenae.</p> | |
| 1359 <p title="I-II q. 87 a. 6 arg. 2"><a name="37298"><span class= | |
| 1360 "ref">[37298] Iª-IIae q. 87 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1361 peccatum removetur per hoc quod homo ad virtutem redit. Sed | |
| 1362 virtuoso non debetur poena, sed magis praemium. Ergo, remoto | |
| 1363 peccato, non remanet reatus poenae.</p> | |
| 1364 <p title="I-II q. 87 a. 6 arg. 3"><a name="37299"><span class= | |
| 1365 "ref">[37299] Iª-IIae q. 87 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1366 poenae sunt medicinae, ut dicitur in II Ethic. Sed postquam aliquis | |
| 1367 iam est ab infirmitate curatus, non adhibetur sibi medicina. Ergo, | |
| 1368 remoto peccato, non remanet debitum poenae.</p> | |
| 1369 <p title="I-II q. 87 a. 6 s. c."><a name="37300"><span class= | |
| 1370 "ref">[37300] Iª-IIae q. 87 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1371 est quod dicitur II Reg. XII, quod <i>David dixit ad Nathan, | |
| 1372 peccavi domino. Dixitque Nathan ad David, dominus quoque transtulit | |
| 1373 peccatum tuum, non morieris. Veruntamen quia blasphemare fecisti | |
| 1374 inimicos nomen domini, filius qui natus est tibi, morte | |
| 1375 morietur</i>. Punitur ergo aliquis a Deo etiam postquam ei peccatum | |
| 1376 dimittitur. Et sic reatus poenae remanet, peccato remoto.</p> | |
| 1377 <p title="I-II q. 87 a. 6 co."><a name="37301"><span class= | |
| 1378 "ref">[37301] Iª-IIae q. 87 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1379 dicendum quod in peccato duo possunt considerari, scilicet actus | |
| 1380 culpae, et macula sequens. Planum est autem quod, cessante actu | |
| 1381 peccati, remanet reatus, in omnibus peccatis actualibus. Actus enim | |
| 1382 peccati facit hominem reum poenae, inquantum transgreditur ordinem | |
| 1383 divinae iustitiae; ad quem non redit nisi per quandam | |
| 1384 recompensationem poenae, quae ad aequalitatem iustitiae reducit; ut | |
| 1385 scilicet qui plus voluntati suae indulsit quam debuit, contra | |
| 1386 mandatum Dei agens, secundum ordinem divinae iustitiae, aliquid | |
| 1387 contra illud quod vellet, spontaneus vel invitus patiatur. Quod | |
| 1388 etiam in iniuriis hominibus factis observatur, ut per | |
| 1389 recompensationem poenae reintegretur aequalitas iustitiae. Unde | |
| 1390 patet quod, cessante actu peccati vel iniuriae illatae, adhuc | |
| 1391 remanet debitum poenae. Sed si loquamur de ablatione peccati | |
| 1392 quantum ad maculam, sic manifestum est quod macula peccati ab anima | |
| 1393 auferri non potest, nisi per hoc quod anima Deo coniungitur, per | |
| 1394 cuius distantiam detrimentum proprii nitoris incurrebat, quod est | |
| 1395 macula, ut supra dictum est. Coniungitur autem homo Deo per | |
| 1396 voluntatem. Unde macula peccati ab homine tolli non potest nisi | |
| 1397 voluntas hominis ordinem divinae iustitiae acceptet, ut scilicet | |
| 1398 vel ipse poenam sibi spontaneus assumat in recompensationem culpae | |
| 1399 praeteritae, vel etiam a Deo illatam patienter sustineat, utroque | |
| 1400 enim modo poena rationem satisfactionis habet. Poena autem | |
| 1401 satisfactoria diminuit aliquid de ratione poenae. Est enim de | |
| 1402 ratione poenae quod sit contra voluntatem. Poena autem | |
| 1403 satisfactoria, etsi secundum absolutam considerationem sit contra | |
| 1404 voluntatem, tamen tunc, et pro hoc, est voluntaria. Unde | |
| 1405 simpliciter est voluntaria, secundum quid autem involuntaria, sicut | |
| 1406 patet ex his quae supra de voluntario et involuntario dicta sunt. | |
| 1407 Dicendum est ergo quod, remota macula culpae, potest quidem | |
| 1408 remanere reatus non poenae simpliciter, sed satisfactoriae.</p> | |
| 1409 <p title="I-II q. 87 a. 6 ad 1"><a name="37302"><span class= | |
| 1410 "ref">[37302] Iª-IIae q. 87 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1411 ergo dicendum quod sicut, cessante actu peccati, remanet macula, ut | |
| 1412 supra dictum est; ita etiam potest remanere reatus. Cessante vero | |
| 1413 macula, non remanet reatus secundum eandem rationem, ut dictum | |
| 1414 est.</p> | |
| 1415 <p title="I-II q. 87 a. 6 ad 2"><a name="37303"><span class= | |
| 1416 "ref">[37303] Iª-IIae q. 87 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1417 dicendum quod virtuoso non debetur poena simpliciter, potest tamen | |
| 1418 sibi deberi poena ut satisfactoria, quia hoc ipsum ad virtutem | |
| 1419 pertinet, ut satisfaciat pro his in quibus offendit vel Deum vel | |
| 1420 hominem.</p> | |
| 1421 <p title="I-II q. 87 a. 6 ad 3"><a name="37304"><span class= | |
| 1422 "ref">[37304] Iª-IIae q. 87 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1423 dicendum quod, remota macula, sanatum est vulnus peccati quantum ad | |
| 1424 voluntatem. Requiritur autem adhuc poena ad sanationem aliarum | |
| 1425 virium animae, quae per peccatum praecedens deordinatae fuerunt, ut | |
| 1426 scilicet per contraria curentur. Requiritur etiam ad restituendum | |
| 1427 aequalitatem iustitiae; et ad amovendum scandalum aliorum, ut | |
| 1428 aedificentur in poena qui sunt scandalizati in culpa; ut patet ex | |
| 1429 exemplo de David inducto.</p> | |
| 1430 <br /> | |
| 1431 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 1432 <p title="I-II q. 87 a. 7 arg. 1"><a name="37305"><span class= | |
| 1433 "ref">[37305] Iª-IIae q. 87 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 1434 sic proceditur. Videtur quod non omnis poena sit propter aliquam | |
| 1435 culpam. Dicitur enim Ioan. IX, de caeco nato, <i>neque hic | |
| 1436 peccavit, neque parentes eius, ut nasceretur caecus</i>. Et | |
| 1437 similiter videmus quod multi pueri, etiam baptizati, graves poenas | |
| 1438 patiuntur, ut puta febres, Daemonum oppressiones, et multa | |
| 1439 huiusmodi, cum tamen in eis non sit peccatum, postquam sunt | |
| 1440 baptizati. Et antequam sint baptizati, non est in eis plus de | |
| 1441 peccato quam in aliis pueris, qui haec non patiuntur. Non ergo | |
| 1442 omnis poena est pro peccato.</p> | |
| 1443 <p title="I-II q. 87 a. 7 arg. 2"><a name="37306"><span class= | |
| 1444 "ref">[37306] Iª-IIae q. 87 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1445 eiusdem rationis esse videtur quod peccatores prosperentur, et quod | |
| 1446 aliqui innocentes puniantur. Utrumque autem in rebus humanis | |
| 1447 frequenter invenimus, dicitur enim de iniquis in Psalmo LXXII, | |
| 1448 <i>in labore hominum non sunt, et cum hominibus non | |
| 1449 flagellabuntur</i>; et Iob XXI, <i>impii vivunt, sublevati sunt, | |
| 1450 confortatique divitiis</i>; et Habacuc I, dicitur, <i>quare | |
| 1451 respicis contemptores et taces, conculcante impio iustiorem se?</i> | |
| 1452 Non ergo omnis poena infligitur pro culpa.</p> | |
| 1453 <p title="I-II q. 87 a. 7 arg. 3"><a name="37307"><span class= | |
| 1454 "ref">[37307] Iª-IIae q. 87 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1455 de Christo dicitur I Pet. II, quod <i>peccatum non fecit, nec | |
| 1456 inventus est dolus in ore eius</i>. Et tamen ibidem dicitur quod | |
| 1457 <i>passus est pro nobis</i>. Ergo non semper poena a Deo | |
| 1458 dispensatur pro culpa.</p> | |
| 1459 <p title="I-II q. 87 a. 7 s. c."><a name="37308"><span class= | |
| 1460 "ref">[37308] Iª-IIae q. 87 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1461 est quod dicitur Iob IV, <i>quis unquam innocens periit? Aut quando | |
| 1462 recti deleti sunt? Quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem, | |
| 1463 flante Deo, periisse</i>. Et Augustinus dicit, in I Retract., quod | |
| 1464 <i>omnis poena iusta est, et pro peccato aliquo impenditur</i>.</p> | |
| 1465 <p title="I-II q. 87 a. 7 co."><a name="37309"><span class= | |
| 1466 "ref">[37309] Iª-IIae q. 87 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 1467 dicendum quod, sicut iam dictum est, poena potest dupliciter | |
| 1468 considerari, simpliciter, et inquantum est satisfactoria. Poena | |
| 1469 quidem satisfactoria est quodammodo voluntaria. Et quia contingit | |
| 1470 eos qui differunt in reatu poenae, esse unum secundum voluntatem | |
| 1471 unione amoris, inde est quod interdum aliquis qui non peccavit, | |
| 1472 poenam voluntarius pro alio portat, sicut etiam in rebus humanis | |
| 1473 videmus quod aliquis in se transfert alterius debitum. Si vero | |
| 1474 loquamur de poena simpliciter, secundum quod habet rationem poenae, | |
| 1475 sic semper habet ordinem ad culpam propriam, sed quandoque quidem | |
| 1476 ad culpam actualem, puta quando aliquis vel a Deo vel ab homine pro | |
| 1477 peccato commisso punitur; quandoque vero ad culpam originalem. Et | |
| 1478 hoc quidem vel principaliter, vel consequenter. Principaliter | |
| 1479 quidem poena originalis peccati est quod natura humana sibi | |
| 1480 relinquitur, destituta auxilio originalis iustitiae, sed ad hoc | |
| 1481 consequuntur omnes poenalitates quae ex defectu naturae in | |
| 1482 hominibus contingunt. Sciendum tamen est quod quandoque aliquid | |
| 1483 videtur esse poenale, quod tamen non habet simpliciter rationem | |
| 1484 poenae. Poena enim est species mali, ut in primo dictum est. Malum | |
| 1485 autem est privatio boni. Cum autem sint plura hominis bona, | |
| 1486 scilicet animae, corporis, et exteriorum rerum; contingit interdum | |
| 1487 quod homo patiatur detrimentum in minori bono, ut augeatur in | |
| 1488 maiori, sicut cum patitur detrimentum pecuniae propter sanitatem | |
| 1489 corporis, vel in utroque horum propter salutem animae et propter | |
| 1490 gloriam Dei. Et tunc tale detrimentum non est simpliciter malum | |
| 1491 hominis, sed secundum quid. Unde non dicit simpliciter rationem | |
| 1492 poenae, sed medicinae, nam et medici austeras potiones propinant | |
| 1493 infirmis, ut conferant sanitatem. Et quia huiusmodi non proprie | |
| 1494 habent rationem poenae, non reducuntur ad culpam sicut ad causam, | |
| 1495 nisi pro tanto, quia hoc ipsum quod oportet humanae naturae | |
| 1496 medicinas poenales exhibere, est ex corruptione naturae, quae est | |
| 1497 poena originalis peccati. In statu enim innocentiae non oportuisset | |
| 1498 aliquem ad profectum virtutis inducere per poenalia exercitia. Unde | |
| 1499 hoc ipsum quod est poenale in talibus reducitur ad originalem | |
| 1500 culpam sicut ad causam.</p> | |
| 1501 <p title="I-II q. 87 a. 7 ad 1"><a name="37310"><span class= | |
| 1502 "ref">[37310] Iª-IIae q. 87 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1503 ergo dicendum quod huiusmodi defectus eorum qui nascuntur, vel | |
| 1504 etiam puerorum, sunt effectus et poenae originalis peccati, ut | |
| 1505 dictum est. Et manent etiam post Baptismum, propter causam superius | |
| 1506 dictam. Et quod non sint aequaliter in omnibus, contingit propter | |
| 1507 naturae diversitatem, quae sibi relinquitur, ut supra dictum est. | |
| 1508 Ordinantur tamen huiusmodi defectus, secundum divinam providentiam, | |
| 1509 ad salutem hominum, vel eorum qui patiuntur, vel aliorum, qui | |
| 1510 poenis admonentur; et etiam ad gloriam Dei.</p> | |
| 1511 <p title="I-II q. 87 a. 7 ad 2"><a name="37311"><span class= | |
| 1512 "ref">[37311] Iª-IIae q. 87 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1513 dicendum quod bona temporalia et corporalia sunt quidem aliqua bona | |
| 1514 hominis, sed parva, bona vero spiritualia sunt magna hominis bona. | |
| 1515 Pertinet igitur ad divinam iustitiam ut virtuosis det spiritualia | |
| 1516 bona; et de temporalibus bonis vel malis tantum det eis, quantum | |
| 1517 sufficit ad virtutem, ut enim Dionysius dicit, VIII cap. de Div. | |
| 1518 Nom., <i>divinae iustitiae est non emollire optimorum fortitudinem | |
| 1519 materialium donationibus</i>. Aliis vero hoc ipsum quod temporalia | |
| 1520 dantur, in malum spiritualium cedit. Unde in Psalmo LXXII | |
| 1521 concluditur, <i>ideo tenuit eos superbia</i>.</p> | |
| 1522 <p title="I-II q. 87 a. 7 ad 3"><a name="37312"><span class= | |
| 1523 "ref">[37312] Iª-IIae q. 87 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1524 dicendum quod Christus poenam sustinuit satisfactoriam non pro | |
| 1525 suis, sed pro nostris peccatis.</p> | |
| 1526 <br /> | |
| 1527 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1528 <p title="I-II q. 87 a. 8 arg. 1"><a name="37313"><span class= | |
| 1529 "ref">[37313] Iª-IIae q. 87 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum | |
| 1530 sic proceditur. Videtur quod aliquis puniatur pro peccato alterius. | |
| 1531 Dicitur enim Exodi XX, <i>ego sum Deus Zelotes, visitans | |
| 1532 iniquitatem patrum in filios in tertiam et quartam generationem, | |
| 1533 his qui oderunt me</i>. Et Matth. XXIII dicitur, <i>ut veniat super | |
| 1534 vos omnis sanguis iustus qui effusus est super terram</i>.</p> | |
| 1535 <p title="I-II q. 87 a. 8 arg. 2"><a name="37314"><span class= | |
| 1536 "ref">[37314] Iª-IIae q. 87 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1537 iustitia humana derivatur a iustitia divina. Sed secundum iustitiam | |
| 1538 humanam aliquando filii puniuntur pro parentibus, sicut patet in | |
| 1539 crimine laesae maiestatis. Ergo etiam secundum divinam iustitiam, | |
| 1540 unus punitur pro peccato alterius.</p> | |
| 1541 <p title="I-II q. 87 a. 8 arg. 3"><a name="37315"><span class= | |
| 1542 "ref">[37315] Iª-IIae q. 87 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1543 si dicatur filius non puniri pro peccato patris, sed pro peccato | |
| 1544 proprio, inquantum imitatur malitiam paternam, non magis hoc | |
| 1545 diceretur de filiis quam de extraneis, qui simili poena puniuntur | |
| 1546 his quorum peccata imitantur. Non ergo videtur quod filii pro | |
| 1547 peccatis propriis puniantur, sed pro peccatis parentum.</p> | |
| 1548 <p title="I-II q. 87 a. 8 s. c."><a name="37316"><span class= | |
| 1549 "ref">[37316] Iª-IIae q. 87 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1550 est quod dicitur Ezech. XVIII, <i>filius non portabit iniquitatem | |
| 1551 patris</i>.</p> | |
| 1552 <p title="I-II q. 87 a. 8 co."><a name="37317"><span class= | |
| 1553 "ref">[37317] Iª-IIae q. 87 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 1554 dicendum quod, si loquamur de poena satisfactoria, quae voluntarie | |
| 1555 assumitur, contingit quod unus portet poenam alterius inquantum | |
| 1556 sunt quodammodo unum, sicut iam dictum est. Si autem loquamur de | |
| 1557 poena pro peccato inflicta, inquantum habet rationem poenae, sic | |
| 1558 solum unusquisque pro peccato suo punitur, quia actus peccati | |
| 1559 aliquid personale est. Si autem loquamur de poena quae habet | |
| 1560 rationem medicinae, sic contingit quod unus punitur pro peccato | |
| 1561 alterius. Dictum est enim quod detrimenta corporalium rerum, vel | |
| 1562 etiam ipsius corporis, sunt quaedam poenales medicinae ordinatae ad | |
| 1563 salutem animae. Unde nihil prohibet talibus poenis aliquem puniri | |
| 1564 pro peccato alterius, vel a Deo vel ab homine, utpote filios pro | |
| 1565 patribus, et subditos pro dominis, inquantum sunt quaedam res | |
| 1566 eorum. Ita tamen quod, si filius vel subditus est particeps culpae, | |
| 1567 huiusmodi poenalis defectus habet rationem poenae quantum ad | |
| 1568 utrumque, scilicet eum qui punitur, et eum pro quo punitur. Si vero | |
| 1569 non sit particeps culpae, habet rationem poenae quantum ad eum pro | |
| 1570 quo punitur, quantum vero ad eum qui punitur, rationem medicinae | |
| 1571 tantum, nisi per accidens, inquantum peccato alterius consentit; | |
| 1572 ordinatur enim ei ad bonum animae, si patienter sustineat. Poenae | |
| 1573 vero spirituales non sunt medicinales tantum, quia bonum animae non | |
| 1574 ordinatur ad aliud melius bonum. Unde in bonis animae nullus | |
| 1575 patitur detrimentum sine culpa propria. Et propter hoc etiam | |
| 1576 talibus poenis, ut dicit Augustinus in epistola ad avitum, unus non | |
| 1577 punitur pro alio, quia quantum ad animam, filius non est res | |
| 1578 patris. Unde et huius causam dominus assignans, dicit, Ezech. | |
| 1579 XVIII, <i>omnes animae meae sunt</i>.</p> | |
| 1580 <p title="I-II q. 87 a. 8 ad 1"><a name="37318"><span class= | |
| 1581 "ref">[37318] Iª-IIae q. 87 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1582 ergo dicendum quod utrumque dictum videtur esse referendum ad | |
| 1583 poenas temporales vel corporales, inquantum filii sunt res quaedam | |
| 1584 parentum, et successores praedecessorum. Vel si referatur ad poenas | |
| 1585 spirituales, hoc dicitur propter imitationem culpae, unde in Exodo | |
| 1586 additur, <i>his qui oderunt me</i>; et in Matthaeo dicitur, <i>et | |
| 1587 vos implete mensuram patrum vestrorum</i>. Dicit autem puniri | |
| 1588 peccata patrum in filiis, quia filii, in peccatis parentum nutriti, | |
| 1589 proniores sunt ad peccandum, tum propter consuetudinem; tum etiam | |
| 1590 propter exemplum, patrum quasi auctoritatem sequentes. Sunt etiam | |
| 1591 maiori poena digni, si, poenas patrum videntes, correcti non sunt. | |
| 1592 Ideo autem addidit, in tertiam et quartam generationem, quia tantum | |
| 1593 consueverunt homines vivere, ut tertiam et quartam generationem | |
| 1594 videant; et sic mutuo videre possunt et filii peccata patrum ad | |
| 1595 imitandum, et patres poenas filiorum ad dolendum.</p> | |
| 1596 <p title="I-II q. 87 a. 8 ad 2"><a name="37319"><span class= | |
| 1597 "ref">[37319] Iª-IIae q. 87 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1598 dicendum quod poenae illae sunt corporales et temporales quas | |
| 1599 iustitia humana uni pro peccato alterius infligit. Et sunt remedia | |
| 1600 quaedam, vel medicinae, contra culpas sequentes, ut vel ipsi qui | |
| 1601 puniuntur, vel alii, cohibeantur a similibus culpis.</p> | |
| 1602 <p title="I-II q. 87 a. 8 ad 3"><a name="37320"><span class= | |
| 1603 "ref">[37320] Iª-IIae q. 87 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1604 dicendum quod magis dicuntur puniri pro peccatis aliorum propinqui | |
| 1605 quam extranei, tum quia poena propinquorum quodammodo redundat in | |
| 1606 illos qui peccaverunt, ut dictum est, inquantum filius est quaedam | |
| 1607 res patris. Tum etiam quia et domestica exempla, et domesticae | |
| 1608 poenae, magis movent. Unde quando aliquis nutritus est in peccatis | |
| 1609 parentum, vehementius ea sequitur; et si ex eorum poenis non est | |
| 1610 deterritus, obstinatior videtur; unde et maiori poena dignus.</p> | |
| 1611 <br /> | |
| 1612 <div class="D">Quaestio 88</div> | |
| 1613 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1614 <p title="I-II q. 88 pr."><a name="37321"><span class="ref">[37321] | |
| 1615 Iª-IIae q. 88 pr.</span></a> Deinde, quia peccatum veniale et | |
| 1616 mortale distinguuntur secundum reatum, considerandum est de eis. Et | |
| 1617 primo, considerandum est de veniali per comparationem ad mortale; | |
| 1618 secundo, de veniali secundum se. Circa primum quaeruntur sex. | |
| 1619 Primo, utrum veniale peccatum convenienter dividatur contra | |
| 1620 mortale. Secundo, utrum distinguantur genere. Tertio, utrum veniale | |
| 1621 peccatum sit dispositio ad mortale. Quarto, utrum veniale peccatum | |
| 1622 possit fieri mortale. Quinto, utrum circumstantia aggravans possit | |
| 1623 de veniali peccato facere mortale. Sexto, utrum peccatum mortale | |
| 1624 possit fieri veniale.</p> | |
| 1625 <br /> | |
| 1626 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1627 <p title="I-II q. 88 a. 1 arg. 1"><a name="37322"><span class= | |
| 1628 "ref">[37322] Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 1629 sic proceditur. Videtur quod veniale peccatum non convenienter | |
| 1630 dividatur contra mortale. Dicit enim Augustinus, XXII libro contra | |
| 1631 Faustum, <i>peccatum est dictum vel factum vel concupitum contra | |
| 1632 legem aeternam</i>. Sed esse contra legem aeternam, dat peccato | |
| 1633 quod sit mortale. Ergo omne peccatum est mortale. Non ergo peccatum | |
| 1634 veniale dividitur contra mortale.</p> | |
| 1635 <p title="I-II q. 88 a. 1 arg. 2"><a name="37323"><span class= | |
| 1636 "ref">[37323] Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1637 apostolus dicit, I Cor. X, <i>sive manducatis, sive bibitis, sive | |
| 1638 aliquid aliud facitis, omnia in gloriam Dei facite</i>. Sed contra | |
| 1639 hoc praeceptum facit quicumque peccat, non enim peccatum fit | |
| 1640 propter gloriam Dei. Cum ergo facere contra praeceptum sit peccatum | |
| 1641 mortale, videtur quod quicumque peccat, mortaliter peccet.</p> | |
| 1642 <p title="I-II q. 88 a. 1 arg. 3"><a name="37324"><span class= | |
| 1643 "ref">[37324] Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1644 quicumque amore alicui rei inhaeret, inhaeret ei vel sicut fruens, | |
| 1645 vel sicut utens; ut patet per Augustinum, in I de Doctr. Christ. | |
| 1646 Sed nullus peccans inhaeret bono commutabili quasi utens, non enim | |
| 1647 refert ipsum ad bonum quod nos beatos facit, quod proprie est uti, | |
| 1648 ut Augustinus dicit ibidem. Ergo quicumque peccat, fruitur bono | |
| 1649 commutabili. <i>Sed frui rebus utendis est humana perversitas</i>, | |
| 1650 ut Augustinus dicit, in libro octoginta trium quaest. Cum ergo | |
| 1651 perversitas peccatum mortale nominet, videtur quod quicumque | |
| 1652 peccat, mortaliter peccet.</p> | |
| 1653 <p title="I-II q. 88 a. 1 arg. 4"><a name="37325"><span class= | |
| 1654 "ref">[37325] Iª-IIae q. 88 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1655 quicumque accedit ad unum terminum, ex hoc ipso recedit ab alio. | |
| 1656 Sed quicumque peccat, accedit ad bonum commutabile. Ergo recedit a | |
| 1657 bono incommutabili. Ergo peccat mortaliter. Non ergo convenienter | |
| 1658 peccatum veniale contra mortale dividitur.</p> | |
| 1659 <p title="I-II q. 88 a. 1 s. c."><a name="37326"><span class= | |
| 1660 "ref">[37326] Iª-IIae q. 88 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1661 est quod Augustinus dicit, in Homil. XLI super Ioan., <i>quod | |
| 1662 crimen est quod damnationem meretur, veniale autem est quod non | |
| 1663 meretur damnationem</i>. Sed crimen nominat peccatum mortale. Ergo | |
| 1664 veniale peccatum convenienter dividitur contra mortale.</p> | |
| 1665 <p title="I-II q. 88 a. 1 co."><a name="37327"><span class= | |
| 1666 "ref">[37327] Iª-IIae q. 88 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1667 dicendum quod aliqua, secundum quod proprie accipiuntur, non | |
| 1668 videntur esse opposita, quae si metaphorice accipiantur, opponi | |
| 1669 inveniuntur, sicut ridere non opponitur ei quod est arescere; sed | |
| 1670 secundum quod ridere metaphorice de prato dicitur propter eius | |
| 1671 floritionem et virorem, opponitur ei quod est arescere. Similiter | |
| 1672 si mortale proprie accipiatur, prout refertur ad mortem corporalem, | |
| 1673 non videtur oppositionem habere cum veniali, nec ad idem genus | |
| 1674 pertinere. Sed si mortale accipiatur metaphorice, secundum quod | |
| 1675 dicitur in peccatis, mortale opponitur ei quod est veniale. Cum | |
| 1676 enim peccatum sit quaedam infirmitas animae, ut supra habitum est, | |
| 1677 peccatum aliquod mortale dicitur ad similitudinem morbi, qui | |
| 1678 dicitur mortalis ex eo quod inducit defectum irreparabilem per | |
| 1679 destitutionem alicuius principii, ut dictum est. Principium autem | |
| 1680 spiritualis vitae, quae est secundum virtutem, est ordo ad ultimum | |
| 1681 finem, ut supra dictum est. Qui quidem si destitutus fuerit, | |
| 1682 reparari non potest per aliquod principium intrinsecum, sed solum | |
| 1683 per virtutem divinam, ut supra dictum est, quia inordinationes | |
| 1684 eorum quae sunt ad finem, reparantur ex fine, sicut error qui | |
| 1685 accidit circa conclusiones, per veritatem principiorum. Defectus | |
| 1686 ergo ordinis ultimi finis non potest per aliquid aliud reparari | |
| 1687 quod sit principalius; sicut nec error qui est circa principia. Et | |
| 1688 ideo huiusmodi peccata dicuntur mortalia, quasi irreparabilia. | |
| 1689 Peccata autem quae habent inordinationem circa ea quae sunt ad | |
| 1690 finem, conservato ordine ad ultimum finem, reparabilia sunt. Et | |
| 1691 haec dicuntur venialia, tunc enim peccatum veniam habet, quando | |
| 1692 reatus poenae tollitur, qui cessat cessante peccato, ut dictum est. | |
| 1693 Secundum hoc ergo, mortale et veniale opponuntur sicut reparabile | |
| 1694 et irreparabile. Et hoc dico per principium interius, non autem per | |
| 1695 comparationem ad virtutem divinam, quae omnem morbum et corporalem | |
| 1696 et spiritualem potest reparare. Et propter hoc veniale peccatum | |
| 1697 convenienter dividitur contra mortale.</p> | |
| 1698 <p title="I-II q. 88 a. 1 ad 1"><a name="37328"><span class= | |
| 1699 "ref">[37328] Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1700 ergo dicendum quod divisio peccati venialis et mortalis non est | |
| 1701 divisio generis in species, quae aequaliter participent rationem | |
| 1702 generis, sed analogi in ea de quibus praedicatur secundum prius et | |
| 1703 posterius. Et ideo perfecta ratio peccati, quam Augustinus ponit, | |
| 1704 convenit peccato mortali. Peccatum autem veniale dicitur peccatum | |
| 1705 secundum rationem imperfectam, et in ordine ad peccatum mortale, | |
| 1706 sicut accidens dicitur ens in ordine ad substantiam, secundum | |
| 1707 imperfectam rationem entis. Non enim est contra legem, quia | |
| 1708 venialiter peccans non facit quod lex prohibet, nec praetermittit | |
| 1709 id ad quod lex per praeceptum obligat; sed facit praeter legem, | |
| 1710 quia non observat modum rationis quem lex intendit.</p> | |
| 1711 <p title="I-II q. 88 a. 1 ad 2"><a name="37329"><span class= | |
| 1712 "ref">[37329] Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1713 dicendum quod illud praeceptum apostoli est affirmativum, unde non | |
| 1714 obligat ad semper. Et sic non facit contra hoc praeceptum quicumque | |
| 1715 non actu refert in gloriam Dei omne quod facit. Sufficit ergo quod | |
| 1716 aliquis habitualiter referat se et omnia sua in Deum, ad hoc quod | |
| 1717 non semper mortaliter peccet, cum aliquem actum non refert in | |
| 1718 gloriam Dei actualiter. Veniale autem peccatum non excludit | |
| 1719 habitualem ordinationem actus humani in gloriam Dei, sed solum | |
| 1720 actualem, quia non excludit caritatem, quae habitualiter ordinat in | |
| 1721 Deum. Unde non sequitur quod ille qui peccat venialiter, peccet | |
| 1722 mortaliter.</p> | |
| 1723 <p title="I-II q. 88 a. 1 ad 3"><a name="37330"><span class= | |
| 1724 "ref">[37330] Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1725 dicendum quod ille qui peccat venialiter, inhaeret bono temporali | |
| 1726 non ut fruens, quia non constituit in eo finem; sed ut utens, | |
| 1727 referens in Deum non actu, sed habitu.</p> | |
| 1728 <p title="I-II q. 88 a. 1 ad 4"><a name="37331"><span class= | |
| 1729 "ref">[37331] Iª-IIae q. 88 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1730 dicendum quod bonum commutabile non accipitur ut terminus | |
| 1731 contrapositus incommutabili bono, nisi quando constituitur in eo | |
| 1732 finis. Quod enim est ad finem, non habet rationem termini.</p> | |
| 1733 <br /> | |
| 1734 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1735 <p title="I-II q. 88 a. 2 arg. 1"><a name="37332"><span class= | |
| 1736 "ref">[37332] Iª-IIae q. 88 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1737 sic proceditur. Videtur quod peccatum veniale et mortale non | |
| 1738 differant genere, ita scilicet quod aliquod sit peccatum mortale ex | |
| 1739 genere, et aliquod veniale ex genere. Bonum enim et malum ex genere | |
| 1740 in actibus humanis accipitur per comparationem ad materiam sive ad | |
| 1741 obiectum, ut supra dictum est. Sed secundum quodlibet obiectum vel | |
| 1742 materiam, contingit peccare mortaliter et venialiter, quodlibet | |
| 1743 enim bonum commutabile potest homo diligere vel infra Deum, quod | |
| 1744 est peccare venialiter, vel supra Deum quod est peccare mortaliter. | |
| 1745 Ergo peccatum veniale et mortale non differunt genere.</p> | |
| 1746 <p title="I-II q. 88 a. 2 arg. 2"><a name="37333"><span class= | |
| 1747 "ref">[37333] Iª-IIae q. 88 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1748 sicut dictum est supra, peccatum mortale dicitur quod est | |
| 1749 irreparabile, peccatum autem veniale quod est reparabile. Sed esse | |
| 1750 irreparabile convenit peccato quod fit ex malitia, quod secundum | |
| 1751 quosdam irremissibile dicitur, esse autem reparabile convenit | |
| 1752 peccato quod fit per infirmitatem vel ignorantiam, quod dicitur | |
| 1753 remissibile. Ergo peccatum mortale et veniale differunt sicut | |
| 1754 peccatum quod est ex malitia commissum, vel ex infirmitate et | |
| 1755 ignorantia. Sed secundum hoc non differunt peccata genere, sed | |
| 1756 causa, ut supra dictum est. Ergo peccatum veniale et mortale non | |
| 1757 differunt genere.</p> | |
| 1758 <p title="I-II q. 88 a. 2 arg. 3"><a name="37334"><span class= | |
| 1759 "ref">[37334] Iª-IIae q. 88 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1760 supra dictum est quod subiti motus tam sensualitatis quam rationis, | |
| 1761 sunt peccata venialia. Sed subiti motus inveniuntur in quolibet | |
| 1762 peccati genere. Ergo non sunt aliqua peccata venialia ex | |
| 1763 genere.</p> | |
| 1764 <p title="I-II q. 88 a. 2 s. c."><a name="37335"><span class= | |
| 1765 "ref">[37335] Iª-IIae q. 88 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1766 est quod Augustinus, in sermone de Purgatorio, enumerat quaedam | |
| 1767 genera peccatorum venialium, et quaedam genera peccatorum | |
| 1768 mortalium.</p> | |
| 1769 <p title="I-II q. 88 a. 2 co."><a name="37336"><span class= | |
| 1770 "ref">[37336] Iª-IIae q. 88 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1771 dicendum quod peccatum veniale a venia dicitur. Potest igitur | |
| 1772 aliquod peccatum dici veniale uno modo, quia est veniam consecutum, | |
| 1773 et sic dicit Ambrosius quod <i>omne peccatum per poenitentiam fit | |
| 1774 veniale</i>. Et hoc dicitur veniale ex eventu. Alio modo dicitur | |
| 1775 veniale, quia non habet in se unde veniam non consequatur vel | |
| 1776 totaliter vel in parte. In parte quidem, sicut cum habet in se | |
| 1777 aliquid diminuens culpam, ut cum fit ex infirmitate vel ignorantia. | |
| 1778 Et hoc dicitur veniale ex causa. In toto autem, ex eo quod non | |
| 1779 tollit ordinem ad ultimum finem, unde non meretur poenam aeternam, | |
| 1780 sed temporalem. Et de hoc veniali ad praesens intendimus. De primis | |
| 1781 enim duobus constat quod non habent genus aliquod determinatum. Sed | |
| 1782 veniale tertio modo dictum, potest habere genus determinatum, ita | |
| 1783 quod aliquod peccatum dicatur veniale ex genere, et aliquod mortale | |
| 1784 ex genere, secundum quod genus vel species actus determinantur ex | |
| 1785 obiecto. Cum enim voluntas fertur in aliquid quod secundum se | |
| 1786 repugnat caritati, per quam homo ordinatur in ultimum finem, | |
| 1787 peccatum ex suo obiecto habet quod sit mortale. Unde est mortale ex | |
| 1788 genere, sive sit contra dilectionem Dei, sicut blasphemia, | |
| 1789 periurium, et huiusmodi; sive contra dilectionem proximi, sicut | |
| 1790 homicidium, adulterium, et similia. Unde huiusmodi sunt peccata | |
| 1791 mortalia ex suo genere. Quandoque vero voluntas peccantis fertur in | |
| 1792 id quod in se continet quandam inordinationem, non tamen | |
| 1793 contrariatur dilectioni Dei et proximi, sicut verbum otiosum, risus | |
| 1794 superfluus, et alia huiusmodi. Et talia sunt peccata venialia ex | |
| 1795 suo genere. Sed quia actus morales recipiunt rationem boni et mali | |
| 1796 non solum ex obiecto, sed etiam ex aliqua dispositione agentis, ut | |
| 1797 supra habitum est; contingit quandoque quod id quod est peccatum | |
| 1798 veniale ex genere ratione sui obiecti, fit mortale ex parte | |
| 1799 agentis, vel quia in eo constituit finem ultimum, vel quia ordinat | |
| 1800 ipsum ad aliquid quod est peccatum mortale ex genere, puta cum | |
| 1801 aliquis ordinat verbum otiosum ad adulterium committendum. | |
| 1802 Similiter etiam ex parte agentis contingit quod aliquod peccatum | |
| 1803 quod ex suo genere est mortale, fit veniale, propter hoc scilicet | |
| 1804 quod actus est imperfectus, idest non deliberatus ratione, quae est | |
| 1805 principium proprium mali actus, sicut supra dictum est de subitis | |
| 1806 motibus infidelitatis.</p> | |
| 1807 <p title="I-II q. 88 a. 2 ad 1"><a name="37337"><span class= | |
| 1808 "ref">[37337] Iª-IIae q. 88 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1809 ergo dicendum quod ex hoc ipso quod aliquis eligit id quod repugnat | |
| 1810 divinae caritati, convincitur praeferre illud caritati divinae, et | |
| 1811 per consequens plus amare ipsum quam Deum. Et ideo aliqua peccata | |
| 1812 ex genere, quae de se repugnant caritati, habent quod aliquid | |
| 1813 diligatur supra Deum. Et sic sunt ex genere suo mortalia.</p> | |
| 1814 <p title="I-II q. 88 a. 2 ad 2"><a name="37338"><span class= | |
| 1815 "ref">[37338] Iª-IIae q. 88 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1816 dicendum quod ratio illa procedit de peccato veniali ex causa.</p> | |
| 1817 <p title="I-II q. 88 a. 2 ad 3"><a name="37339"><span class= | |
| 1818 "ref">[37339] Iª-IIae q. 88 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1819 dicendum quod ratio illa procedit de peccato quod est veniale | |
| 1820 propter imperfectionem actus.</p> | |
| 1821 <br /> | |
| 1822 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1823 <p title="I-II q. 88 a. 3 arg. 1"><a name="37340"><span class= | |
| 1824 "ref">[37340] Iª-IIae q. 88 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 1825 sic proceditur. Videtur quod peccatum veniale non sit dispositio ad | |
| 1826 mortale. Unum enim oppositum non disponit ad aliud. Sed peccatum | |
| 1827 veniale et mortale ex opposito dividuntur, ut dictum est. Ergo | |
| 1828 peccatum veniale non est dispositio ad mortale.</p> | |
| 1829 <p title="I-II q. 88 a. 3 arg. 2"><a name="37341"><span class= | |
| 1830 "ref">[37341] Iª-IIae q. 88 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1831 actus disponit ad aliquid simile in specie sibi, unde in II Ethic. | |
| 1832 dicitur quod <i>ex similibus actibus generantur similes | |
| 1833 dispositiones et habitus</i>. Sed peccatum mortale et veniale | |
| 1834 differunt genere seu specie, ut dictum est. Ergo peccatum veniale | |
| 1835 non disponit ad mortale.</p> | |
| 1836 <p title="I-II q. 88 a. 3 arg. 3"><a name="37342"><span class= | |
| 1837 "ref">[37342] Iª-IIae q. 88 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1838 si peccatum dicatur veniale quia disponit ad mortale, oportebit | |
| 1839 quod quaecumque disponunt ad mortale peccatum, sint peccata | |
| 1840 venialia. Sed omnia bona opera disponunt ad peccatum mortale, dicit | |
| 1841 enim Augustinus, in regula, quod superbia bonis operibus | |
| 1842 insidiatur, ut pereant. Ergo etiam bona opera erunt peccata | |
| 1843 venialia, quod est inconveniens.</p> | |
| 1844 <p title="I-II q. 88 a. 3 s. c."><a name="37343"><span class= | |
| 1845 "ref">[37343] Iª-IIae q. 88 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1846 est quod dicitur Eccli. XIX, <i>qui spernit minima, paulatim | |
| 1847 defluit</i>. Sed ille qui peccat venialiter, videtur minima | |
| 1848 spernere. Ergo paulatim disponitur ad hoc quod totaliter defluat | |
| 1849 per peccatum mortale.</p> | |
| 1850 <p title="I-II q. 88 a. 3 co."><a name="37344"><span class= | |
| 1851 "ref">[37344] Iª-IIae q. 88 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1852 dicendum quod disponens est quodammodo causa. Unde secundum | |
| 1853 duplicem modum causae, est duplex dispositionis modus. Est enim | |
| 1854 causa quaedam movens directe ad effectum, sicut calidum calefacit. | |
| 1855 Est etiam causa indirecte movens, removendo prohibens, sicut | |
| 1856 removens columnam dicitur removere lapidem superpositum. Et | |
| 1857 secundum hoc, actus peccati dupliciter ad aliquid disponit. Uno | |
| 1858 quidem modo, directe, et sic disponit ad actum similem secundum | |
| 1859 speciem. Et hoc modo, primo et per se peccatum veniale ex genere | |
| 1860 non disponit ad mortale ex genere, cum differant specie. Sed per | |
| 1861 hunc modum peccatum veniale potest disponere, per quandam | |
| 1862 consequentiam, ad peccatum quod est mortale ex parte agentis. | |
| 1863 Augmentata enim dispositione vel habitu per actus peccatorum | |
| 1864 venialium, intantum potest libido peccandi crescere, quod ille qui | |
| 1865 peccat, finem suum constituet in peccato veniali, nam unicuique | |
| 1866 habenti habitum, inquantum huiusmodi, finis est operatio secundum | |
| 1867 habitum. Et sic, multoties peccando venialiter, disponetur ad | |
| 1868 peccatum mortale. Alio modo actus humanus disponit ad aliquid | |
| 1869 removendo prohibens. Et hoc modo peccatum veniale ex genere potest | |
| 1870 disponere ad peccatum mortale ex genere. Qui enim peccat venialiter | |
| 1871 ex genere, praetermittit aliquem ordinem, et ex hoc quod consuescit | |
| 1872 voluntatem suam in minoribus debito ordini non subiicere, | |
| 1873 disponitur ad hoc quod etiam voluntatem suam non subiiciat ordini | |
| 1874 ultimi finis, eligendo id quod est peccatum mortale ex genere.</p> | |
| 1875 <p title="I-II q. 88 a. 3 ad 1"><a name="37345"><span class= | |
| 1876 "ref">[37345] Iª-IIae q. 88 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1877 ergo dicendum quod peccatum veniale et mortale non dividuntur ex | |
| 1878 opposito, sicut duae species unius generis, ut dictum est, sed | |
| 1879 sicut accidens contra substantiam dividitur. Unde sicut accidens | |
| 1880 potest esse dispositio ad formam substantialem, ita et veniale | |
| 1881 peccatum ad mortale.</p> | |
| 1882 <p title="I-II q. 88 a. 3 ad 2"><a name="37346"><span class= | |
| 1883 "ref">[37346] Iª-IIae q. 88 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1884 dicendum quod peccatum veniale non est simile mortali in specie, | |
| 1885 est tamen simile ei in genere, inquantum utrumque importat defectum | |
| 1886 debiti ordinis, licet aliter et aliter, ut dictum est.</p> | |
| 1887 <p title="I-II q. 88 a. 3 ad 3"><a name="37347"><span class= | |
| 1888 "ref">[37347] Iª-IIae q. 88 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1889 dicendum quod opus bonum non est per se dispositio ad mortale | |
| 1890 peccatum, potest tamen esse materia vel occasio peccati mortalis | |
| 1891 per accidens. Sed peccatum veniale per se disponit ad mortale, ut | |
| 1892 dictum est.</p> | |
| 1893 <br /> | |
| 1894 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1895 <p title="I-II q. 88 a. 4 arg. 1"><a name="37348"><span class= | |
| 1896 "ref">[37348] Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 1897 sic proceditur. Videtur quod peccatum veniale possit fieri mortale. | |
| 1898 Dicit enim Augustinus, exponens illud Ioan. III, <i>qui incredulus | |
| 1899 est filio, non videbit vitam</i>, peccata minima (idest venialia), | |
| 1900 si negligantur, occidunt. Sed ex hoc dicitur peccatum mortale, quod | |
| 1901 spiritualiter occidit animam. Ergo peccatum veniale potest fieri | |
| 1902 mortale.</p> | |
| 1903 <p title="I-II q. 88 a. 4 arg. 2"><a name="37349"><span class= | |
| 1904 "ref">[37349] Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1905 motus sensualitatis ante consensum rationis est peccatum veniale, | |
| 1906 post consensum vero est peccatum mortale, ut supra dictum est. Ergo | |
| 1907 peccatum veniale potest fieri mortale.</p> | |
| 1908 <p title="I-II q. 88 a. 4 arg. 3"><a name="37350"><span class= | |
| 1909 "ref">[37350] Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1910 peccatum veniale et mortale differunt sicut morbus curabilis et | |
| 1911 incurabilis, ut dictum est. Sed morbus curabilis potest fieri | |
| 1912 incurabilis. Ergo peccatum veniale potest fieri mortale.</p> | |
| 1913 <p title="I-II q. 88 a. 4 arg. 4"><a name="37351"><span class= | |
| 1914 "ref">[37351] Iª-IIae q. 88 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1915 dispositio potest fieri habitus. Sed peccatum veniale est | |
| 1916 dispositio ad mortale, ut dictum est. Ergo veniale peccatum potest | |
| 1917 fieri mortale.</p> | |
| 1918 <p title="I-II q. 88 a. 4 s. c."><a name="37352"><span class= | |
| 1919 "ref">[37352] Iª-IIae q. 88 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 1920 ea quae differunt in infinitum, non transmutantur in invicem. Sed | |
| 1921 peccatum mortale et veniale differunt in infinitum, ut ex | |
| 1922 praedictis patet. Ergo veniale non potest fieri mortale.</p> | |
| 1923 <p title="I-II q. 88 a. 4 co."><a name="37353"><span class= | |
| 1924 "ref">[37353] Iª-IIae q. 88 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1925 dicendum quod peccatum veniale fieri mortale, potest tripliciter | |
| 1926 intelligi. Uno modo sic quod idem actus numero, primo sit peccatum | |
| 1927 veniale, et postea mortale. Et hoc esse non potest. Quia peccatum | |
| 1928 principaliter consistit in actu voluntatis, sicut et quilibet actus | |
| 1929 moralis. Unde non dicitur unus actus moraliter, si voluntas | |
| 1930 mutetur, quamvis etiam actio secundum naturam sit continua. Si | |
| 1931 autem voluntas non mutetur, non potest esse quod de veniali fiat | |
| 1932 mortale. Alio modo potest intelligi ut id quod est veniale ex | |
| 1933 genere, fiat mortale. Et hoc quidem possibile est, inquantum | |
| 1934 constituitur in eo finis, vel inquantum refertur ad mortale | |
| 1935 peccatum sicut ad finem, ut dictum est. Tertio modo potest | |
| 1936 intelligi ita quod multa venialia peccata constituant unum peccatum | |
| 1937 mortale. Quod si sic intelligatur quod ex multis peccatis | |
| 1938 venialibus integraliter constituatur unum peccatum mortale, falsum | |
| 1939 est. Non enim omnia peccata venialia de mundo, possunt habere | |
| 1940 tantum de reatu, quantum unum peccatum mortale. Quod patet ex parte | |
| 1941 durationis, quia peccatum mortale habet reatum poenae aeternae, | |
| 1942 peccatum autem veniale reatum poenae temporalis, ut dictum est. | |
| 1943 Patet etiam ex parte poenae damni, quia peccatum mortale meretur | |
| 1944 carentiam visionis divinae, cui nulla alia poena comparari potest | |
| 1945 ut Chrysostomus dicit. Patet etiam ex parte poenae sensus, quantum | |
| 1946 ad vermem conscientiae, licet forte quantum ad poenam ignis, non | |
| 1947 sint improportionales poenae. Si vero intelligatur quod multa | |
| 1948 peccata venialia faciunt unum mortale dispositive, sic verum est, | |
| 1949 sicut supra ostensum est, secundum duos modos dispositionis, quo | |
| 1950 peccatum veniale disponit ad mortale.</p> | |
| 1951 <p title="I-II q. 88 a. 4 ad 1"><a name="37354"><span class= | |
| 1952 "ref">[37354] Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 1953 ergo dicendum quod Augustinus loquitur in illo sensu, quod multa | |
| 1954 peccata venialia dispositive causant mortale.</p> | |
| 1955 <p title="I-II q. 88 a. 4 ad 2"><a name="37355"><span class= | |
| 1956 "ref">[37355] Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1957 dicendum quod ille idem motus sensualitatis qui praecessit | |
| 1958 consensum rationis nunquam fiet peccatum mortale, sed ipse actus | |
| 1959 rationis consentientis.</p> | |
| 1960 <p title="I-II q. 88 a. 4 ad 3"><a name="37356"><span class= | |
| 1961 "ref">[37356] Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1962 dicendum quod morbus corporalis non est actus, sed dispositio | |
| 1963 quaedam permanens, unde eadem manens, potest mutari. Sed peccatum | |
| 1964 veniale est actus transiens, qui resumi non potest. Et quantum ad | |
| 1965 hoc, non est simile.</p> | |
| 1966 <p title="I-II q. 88 a. 4 ad 4"><a name="37357"><span class= | |
| 1967 "ref">[37357] Iª-IIae q. 88 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1968 dicendum quod dispositio quae fit habitus, est sicut imperfectum in | |
| 1969 eadem specie, sicut imperfecta scientia, dum perficitur, fit | |
| 1970 habitus. Sed veniale peccatum est dispositio alterius generis, | |
| 1971 sicut accidens ad formam substantialem, in quam nunquam | |
| 1972 mutatur.</p> | |
| 1973 <br /> | |
| 1974 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1975 <p title="I-II q. 88 a. 5 arg. 1"><a name="37358"><span class= | |
| 1976 "ref">[37358] Iª-IIae q. 88 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 1977 sic proceditur. Videtur quod circumstantia possit de veniali | |
| 1978 peccato facere mortale. Dicit enim Augustinus, in sermone de | |
| 1979 Purgatorio, quod <i>si diu teneatur iracundia, et ebrietas si | |
| 1980 assidua sit, transeunt in numerum peccatorum mortalium</i>. Sed ira | |
| 1981 et ebrietas non sunt ex suo genere peccata mortalia, sed venialia, | |
| 1982 alioquin semper essent mortalia. Ergo circumstantia facit peccatum | |
| 1983 veniale esse mortale.</p> | |
| 1984 <p title="I-II q. 88 a. 5 arg. 2"><a name="37359"><span class= | |
| 1985 "ref">[37359] Iª-IIae q. 88 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1986 Magister dicit, XXIV dist. II libri Sent., quod delectatio, si sit | |
| 1987 morosa, est peccatum mortale; si autem non sit morosa, est peccatum | |
| 1988 veniale. Sed morositas est quaedam circumstantia. Ergo | |
| 1989 circumstantia facit de peccato veniali mortale.</p> | |
| 1990 <p title="I-II q. 88 a. 5 arg. 3"><a name="37360"><span class= | |
| 1991 "ref">[37360] Iª-IIae q. 88 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1992 plus differunt malum et bonum quam veniale peccatum et mortale, | |
| 1993 quorum utrumque est in genere mali. Sed circumstantia facit de actu | |
| 1994 bono malum, sicut patet cum quis dat eleemosynam propter inanem | |
| 1995 gloriam. Ergo multo magis potest facere de peccato veniali | |
| 1996 mortale.</p> | |
| 1997 <p title="I-II q. 88 a. 5 s. c."><a name="37361"><span class= | |
| 1998 "ref">[37361] Iª-IIae q. 88 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 1999 est quod, cum circumstantia sit accidens, quantitas eius non potest | |
| 2000 excedere quantitatem ipsius actus, quam habet ex suo genere, semper | |
| 2001 enim subiectum praeeminet accidenti. Si igitur actus ex suo genere | |
| 2002 sit peccatum veniale, non poterit per circumstantiam fieri peccatum | |
| 2003 mortale, cum peccatum mortale in infinitum quodammodo excedat | |
| 2004 quantitatem venialis, ut ex dictis patet.</p> | |
| 2005 <p title="I-II q. 88 a. 5 co."><a name="37362"><span class= | |
| 2006 "ref">[37362] Iª-IIae q. 88 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2007 dicendum quod, sicut supra dictum est, cum de circumstantiis | |
| 2008 ageretur, circumstantia, inquantum huiusmodi, est accidens actus | |
| 2009 moralis, contingit tamen circumstantiam accipi ut differentiam | |
| 2010 specificam actus moralis, et tunc amittit rationem circumstantiae, | |
| 2011 et constituit speciem moralis actus. Hoc autem contingit in | |
| 2012 peccatis quando circumstantia addit deformitatem alterius generis | |
| 2013 sicut cum aliquis accedit ad non suam, est actus deformis | |
| 2014 deformitate opposita castitati; sed si accedat ad non suam quae est | |
| 2015 alterius uxor, additur deformitas opposita iustitiae, contra quam | |
| 2016 est ut aliquis usurpet rem alienam; et secundum hoc huiusmodi | |
| 2017 circumstantia constituit novam speciem peccati, quae dicitur | |
| 2018 adulterium. Impossibile est autem quod circumstantia de peccato | |
| 2019 veniali faciat mortale, nisi afferat deformitatem alterius generis. | |
| 2020 Dictum est enim quod peccatum veniale habet deformitatem per hoc | |
| 2021 quod importat deordinationem circa ea quae sunt ad finem, peccatum | |
| 2022 autem mortale habet deformitatem per hoc quod importat | |
| 2023 deordinationem respectu ultimi finis. Unde manifestum est quod | |
| 2024 circumstantia non potest de veniali peccato facere mortale, manens | |
| 2025 circumstantia, sed solum tunc quando transfert in aliam speciem, et | |
| 2026 fit quodammodo differentia specifica moralis actus.</p> | |
| 2027 <p title="I-II q. 88 a. 5 ad 1"><a name="37363"><span class= | |
| 2028 "ref">[37363] Iª-IIae q. 88 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2029 ergo dicendum quod diuturnitas non est circumstantia trahens in | |
| 2030 aliam speciem, similiter nec frequentia vel assiduitas, nisi forte | |
| 2031 per accidens ex aliquo supervenienti. Non enim aliquid acquirit | |
| 2032 novam speciem ex hoc quod multiplicatur vel protelatur, nisi forte | |
| 2033 in actu protelato vel multiplicato superveniat aliquid quod variet | |
| 2034 speciem, puta inobedientia vel contemptus, vel aliquid huiusmodi. | |
| 2035 Dicendum est ergo quod, cum ira sit motus animi ad nocendum | |
| 2036 proximo, si sit tale nocumentum in quod tendit motus irae, quod ex | |
| 2037 genere suo sit peccatum mortale, sicut homicidium vel furtum, talis | |
| 2038 ira ex genere suo est peccatum mortale. Sed quod sit peccatum | |
| 2039 veniale, habet ex imperfectione actus, inquantum est motus subitus | |
| 2040 sensualitatis. Si vero sit diuturna, redit ad naturam sui generis | |
| 2041 per consensum rationis. Si vero nocumentum in quod tendit motus | |
| 2042 irae, esset veniale ex genere suo, puta cum aliquis in hoc | |
| 2043 irascitur contra aliquem, quod vult ei dicere aliquod verbum leve | |
| 2044 et iocosum, quod modicum ipsum contristet; non erit ira peccatum | |
| 2045 mortale, quantumcumque sit diuturna; nisi forte per accidens, puta | |
| 2046 si ex hoc grave scandalum oriatur, vel propter aliquid huiusmodi. | |
| 2047 De ebrietate vero dicendum est quod secundum suam rationem habet | |
| 2048 quod sit peccatum mortale, quod enim homo absque necessitate reddat | |
| 2049 se impotentem ad utendum ratione, per quam homo in Deum ordinatur | |
| 2050 et multa peccata occurrentia vitat, ex sola voluptate vini, | |
| 2051 expresse contrariatur virtuti. Sed quod sit peccatum veniale, | |
| 2052 contingit propter ignorantiam quandam vel infirmitatem, puta cum | |
| 2053 homo nescit virtutem vini, aut propriam debilitatem, unde non putat | |
| 2054 se inebriari, tunc enim non imputatur ei ebrietas ad peccatum, sed | |
| 2055 solum superabundantia potus. Sed quando frequenter inebriatur, non | |
| 2056 potest per hanc ignorantiam excusari quin videatur voluntas eius | |
| 2057 eligere magis pati ebrietatem, quam abstinere a vino superfluo. | |
| 2058 Unde redit peccatum ad suam naturam.</p> | |
| 2059 <p title="I-II q. 88 a. 5 ad 2"><a name="37364"><span class= | |
| 2060 "ref">[37364] Iª-IIae q. 88 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2061 dicendum quod delectatio morosa non dicitur esse peccatum mortale, | |
| 2062 nisi in his quae ex suo genere sunt peccata mortalia; in quibus si | |
| 2063 delectatio non morosa sit, peccatum veniale est ex imperfectione | |
| 2064 actus, sicut et de ira dictum est. Dicitur enim ira diuturna, et | |
| 2065 delectatio morosa, propter approbationem rationis deliberantis.</p> | |
| 2066 <p title="I-II q. 88 a. 5 ad 3"><a name="37365"><span class= | |
| 2067 "ref">[37365] Iª-IIae q. 88 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2068 dicendum quod circumstantia non facit de bono actu malum, nisi | |
| 2069 constituens speciem peccati, ut supra etiam habitum est.</p> | |
| 2070 <br /> | |
| 2071 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2072 <p title="I-II q. 88 a. 6 arg. 1"><a name="37366"><span class= | |
| 2073 "ref">[37366] Iª-IIae q. 88 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 2074 sic proceditur. Videtur quod peccatum mortale possit fieri veniale. | |
| 2075 Aequaliter enim distat peccatum veniale a mortali, et e contrario. | |
| 2076 Sed peccatum veniale fit mortale, ut dictum est. Ergo etiam | |
| 2077 peccatum mortale potest fieri veniale.</p> | |
| 2078 <p title="I-II q. 88 a. 6 arg. 2"><a name="37367"><span class= | |
| 2079 "ref">[37367] Iª-IIae q. 88 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2080 peccatum veniale et mortale ponuntur differre secundum hoc, quod | |
| 2081 peccans mortaliter diligit creaturam plus quam Deum, peccans autem | |
| 2082 venialiter diligit creaturam infra Deum. Contingit autem quod | |
| 2083 aliquis committens id quod est ex genere suo peccatum mortale, | |
| 2084 diligat creaturam infra Deum, puta si aliquis, nesciens | |
| 2085 fornicationem simplicem esse peccatum mortale et contrariam divino | |
| 2086 amori, fornicetur, ita tamen quod propter divinum amorem paratus | |
| 2087 esset fornicationem praetermittere, si sciret fornicando se contra | |
| 2088 divinum amorem agere. Ergo peccabit venialiter. Et sic peccatum | |
| 2089 mortale potest fieri veniale.</p> | |
| 2090 <p title="I-II q. 88 a. 6 arg. 3"><a name="37368"><span class= | |
| 2091 "ref">[37368] Iª-IIae q. 88 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2092 sicut dictum est, plus differt bonum a malo quam veniale a mortali. | |
| 2093 Sed actus qui est de se malus, potest fieri bonus, sicut homicidium | |
| 2094 potest fieri actus iustitiae, sicut patet in iudice qui occidit | |
| 2095 latronem. Ergo multo magis peccatum mortale potest fieri | |
| 2096 veniale.</p> | |
| 2097 <p title="I-II q. 88 a. 6 s. c."><a name="37369"><span class= | |
| 2098 "ref">[37369] Iª-IIae q. 88 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2099 est quod aeternum nunquam potest fieri temporale. Sed peccatum | |
| 2100 mortale meretur poenam aeternam, peccatum autem veniale poenam | |
| 2101 temporalem. Ergo peccatum mortale nunquam potest fieri veniale.</p> | |
| 2102 <p title="I-II q. 88 a. 6 co."><a name="37370"><span class= | |
| 2103 "ref">[37370] Iª-IIae q. 88 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2104 dicendum quod veniale et mortale differunt sicut perfectum et | |
| 2105 imperfectum in genere peccati, ut dictum est. Imperfectum autem per | |
| 2106 aliquam additionem potest ad perfectionem venire. Unde et veniale, | |
| 2107 per hoc quod additur ei deformitas pertinens ad genus peccati | |
| 2108 mortalis, efficitur mortale, sicut cum quis dicit verbum otiosum ut | |
| 2109 fornicetur. Sed id quod est perfectum, non potest fieri imperfectum | |
| 2110 per additionem. Et ideo peccatum mortale non fit veniale per hoc | |
| 2111 quod additur ei aliqua deformitas pertinens ad genus peccati | |
| 2112 venialis, non enim diminuitur peccatum eius qui fornicatur ut dicat | |
| 2113 verbum otiosum, sed magis aggravatur propter deformitatem | |
| 2114 adiunctam. Potest tamen id quod est ex genere mortale, esse veniale | |
| 2115 propter imperfectionem actus, quia non perfecte pertingit ad | |
| 2116 rationem actus moralis, cum non sit deliberatus sed subitus, ut ex | |
| 2117 dictis patet. Et hoc fit per subtractionem quandam, scilicet | |
| 2118 deliberatae rationis. Et quia a ratione deliberata habet speciem | |
| 2119 moralis actus, inde est quod per talem subtractionem solvitur | |
| 2120 species.</p> | |
| 2121 <p title="I-II q. 88 a. 6 ad 1"><a name="37371"><span class= | |
| 2122 "ref">[37371] Iª-IIae q. 88 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2123 ergo dicendum quod veniale differt a mortali sicut imperfectum a | |
| 2124 perfecto, ut puer a viro. Fit autem ex puero vir, sed non | |
| 2125 convertitur. Unde ratio non cogit.</p> | |
| 2126 <p title="I-II q. 88 a. 6 ad 2"><a name="37372"><span class= | |
| 2127 "ref">[37372] Iª-IIae q. 88 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2128 dicendum quod, si sit talis ignorantia quae peccatum omnino | |
| 2129 excuset, sicut est furiosi vel amentis, tunc ex tali ignorantia | |
| 2130 fornicationem committens nec mortaliter nec venialiter peccat. Si | |
| 2131 vero sit ignorantia non invincibilis, tunc ignorantia ipsa est | |
| 2132 peccatum, et continet in se defectum divini amoris, inquantum | |
| 2133 negligit homo addiscere ea per quae potest se in divino amore | |
| 2134 conservare.</p> | |
| 2135 <p title="I-II q. 88 a. 6 ad 3"><a name="37373"><span class= | |
| 2136 "ref">[37373] Iª-IIae q. 88 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2137 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro contra mendacium, | |
| 2138 <i>ea quae sunt secundum se mala, nullo fine bene fieri | |
| 2139 possunt</i>. Homicidium autem est occisio innocentis, et hoc nullo | |
| 2140 modo bene fieri potest. Sed iudex qui occidit latronem, vel miles | |
| 2141 qui occidit hostem reipublicae, non appellantur homicidae, ut | |
| 2142 Augustinus dicit, in libro de libero arbitrio.</p> | |
| 2143 <br /> | |
| 2144 <div class="D">Quaestio 89</div> | |
| 2145 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2146 <p title="I-II q. 89 pr."><a name="37374"><span class="ref">[37374] | |
| 2147 Iª-IIae q. 89 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 2148 peccato veniali secundum se. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, | |
| 2149 utrum peccatum veniale causet maculam in anima. Secundo, de | |
| 2150 distinctione peccati venialis, prout figuratur per lignum, faenum | |
| 2151 et stipulam, I Cor. III. Tertio, utrum homo in statu innocentiae | |
| 2152 potuerit peccare venialiter. Quarto, utrum Angelus bonus vel malus | |
| 2153 possit peccare venialiter. Quinto, utrum primi motus infidelium | |
| 2154 sint peccata venialia. Sexto, utrum peccatum veniale possit esse in | |
| 2155 aliquo simul cum solo peccato originali.</p> | |
| 2156 <br /> | |
| 2157 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2158 <p title="I-II q. 89 a. 1 arg. 1"><a name="37375"><span class= | |
| 2159 "ref">[37375] Iª-IIae q. 89 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 2160 sic proceditur. Videtur quod peccatum veniale causet maculam in | |
| 2161 anima. Dicit enim Augustinus, in libro de Poenit., quod peccata | |
| 2162 venialia, si multiplicentur, decorem nostrum ita exterminant, ut a | |
| 2163 caelestis sponsi amplexibus nos separent. Sed nihil aliud est | |
| 2164 macula quam detrimentum decoris. Ergo peccata venialia causant | |
| 2165 maculam in anima.</p> | |
| 2166 <p title="I-II q. 89 a. 1 arg. 2"><a name="37376"><span class= | |
| 2167 "ref">[37376] Iª-IIae q. 89 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2168 peccatum mortale causat maculam in anima propter inordinationem | |
| 2169 actus et affectus ipsius peccantis. Sed in peccato veniali est | |
| 2170 quaedam deordinatio actus et affectus. Ergo peccatum veniale causat | |
| 2171 maculam in anima.</p> | |
| 2172 <p title="I-II q. 89 a. 1 arg. 3"><a name="37377"><span class= | |
| 2173 "ref">[37377] Iª-IIae q. 89 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2174 macula animae causatur ex contactu rei temporalis per amorem, ut | |
| 2175 supra dictum est. Sed in peccato veniali anima inordinato amore | |
| 2176 contingit rem temporalem. Ergo peccatum veniale inducit maculam in | |
| 2177 anima.</p> | |
| 2178 <p title="I-II q. 89 a. 1 s. c."><a name="37378"><span class= | |
| 2179 "ref">[37378] Iª-IIae q. 89 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2180 est quod dicitur Ephes. V, <i>ut exhiberet ipse sibi gloriosam | |
| 2181 Ecclesiam non habentem maculam</i>; Glossa, <i>idest aliquod | |
| 2182 peccatum criminale</i>. Ergo proprium peccati mortalis esse videtur | |
| 2183 quod maculam in anima causet.</p> | |
| 2184 <p title="I-II q. 89 a. 1 co."><a name="37379"><span class= | |
| 2185 "ref">[37379] Iª-IIae q. 89 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2186 dicendum quod, sicut ex dictis patet, macula importat detrimentum | |
| 2187 nitoris ex aliquo contactu, sicut in corporalibus patet, ex quibus | |
| 2188 per similitudinem nomen maculae ad animam transfertur. Sicut autem | |
| 2189 in corpore est duplex nitor, unus quidem ex intrinseca dispositione | |
| 2190 membrorum et coloris, alius autem ex exteriori claritate | |
| 2191 superveniente; ita etiam in anima est duplex nitor, unus quidem | |
| 2192 habitualis, quasi intrinsecus, alius autem actualis, quasi exterior | |
| 2193 fulgor. Peccatum autem veniale impedit quidem nitorem actualem, non | |
| 2194 tamen habitualem, quia non excludit neque diminuit habitum | |
| 2195 caritatis et aliarum virtutum, ut infra patebit, sed solum impedit | |
| 2196 earum actum. Macula autem importat aliquid manens in re maculata, | |
| 2197 unde magis videtur pertinere ad detrimentum habitualis nitoris quam | |
| 2198 actualis. Unde, proprie loquendo, peccatum veniale non causat | |
| 2199 maculam in anima. Et si alicubi dicatur maculam inducere, hoc est | |
| 2200 secundum quid, inquantum impedit nitorem qui est ex actibus | |
| 2201 virtutum.</p> | |
| 2202 <p title="I-II q. 89 a. 1 ad 1"><a name="37380"><span class= | |
| 2203 "ref">[37380] Iª-IIae q. 89 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2204 ergo dicendum quod Augustinus loquitur in eo casu in quo multa | |
| 2205 peccata venialia dispositive inducunt ad mortale. Aliter enim non | |
| 2206 separarent ab amplexu caelestis sponsi.</p> | |
| 2207 <p title="I-II q. 89 a. 1 ad 2"><a name="37381"><span class= | |
| 2208 "ref">[37381] Iª-IIae q. 89 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2209 dicendum quod inordinatio actus in peccato mortali corrumpit | |
| 2210 habitum virtutis, non autem in peccato veniali.</p> | |
| 2211 <p title="I-II q. 89 a. 1 ad 3"><a name="37382"><span class= | |
| 2212 "ref">[37382] Iª-IIae q. 89 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2213 dicendum quod in peccato mortali anima per amorem contingit rem | |
| 2214 temporalem quasi finem, et per hoc totaliter impeditur influxus | |
| 2215 splendoris gratiae, qui provenit in eos qui Deo adhaerent ut ultimo | |
| 2216 fini per caritatem. Sed in peccato veniali non adhaeret homo | |
| 2217 creaturae tanquam fini ultimo. Unde non est simile.</p> | |
| 2218 <br /> | |
| 2219 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2220 <p title="I-II q. 89 a. 2 arg. 1"><a name="37383"><span class= | |
| 2221 "ref">[37383] Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2222 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter peccata venialia per | |
| 2223 lignum, faenum et stipulam designentur. Lignum enim, faenum et | |
| 2224 stipula dicuntur superaedificari spirituali fundamento. Sed peccata | |
| 2225 venialia sunt praeter spirituale aedificium, sicut etiam quaelibet | |
| 2226 falsae opiniones sunt praeter scientiam. Ergo peccata venialia non | |
| 2227 convenienter designantur per lignum, faenum et stipulam.</p> | |
| 2228 <p title="I-II q. 89 a. 2 arg. 2"><a name="37384"><span class= | |
| 2229 "ref">[37384] Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2230 ille qui aedificat lignum, faenum et stipulam, sic salvus erit | |
| 2231 quasi per ignem. Sed quandoque ille qui committit peccata venialia, | |
| 2232 non erit salvus etiam per ignem, puta cum peccata venialia | |
| 2233 inveniuntur in eo qui decedit cum peccato mortali. Ergo | |
| 2234 inconvenienter per lignum, faenum et stipulam peccata venialia | |
| 2235 designantur.</p> | |
| 2236 <p title="I-II q. 89 a. 2 arg. 3"><a name="37385"><span class= | |
| 2237 "ref">[37385] Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2238 secundum apostolum, alii sunt qui aedificant aurum, argentum, | |
| 2239 lapides pretiosos, idest amorem Dei et proximi et bona opera; et | |
| 2240 alii qui aedificant lignum, faenum et stipulam. Sed peccata | |
| 2241 venialia committunt etiam illi qui diligunt Deum et proximum, et | |
| 2242 bona opera faciunt, dicitur enim I Ioan. I, <i>si dixerimus quia | |
| 2243 peccatum non habemus, nosipsos seducimus</i>. Ergo non convenienter | |
| 2244 designantur peccata venialia per ista tria.</p> | |
| 2245 <p title="I-II q. 89 a. 2 arg. 4"><a name="37386"><span class= | |
| 2246 "ref">[37386] Iª-IIae q. 89 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2247 multo plures differentiae et gradus sunt peccatorum venialium quam | |
| 2248 tres. Ergo inconvenienter sub his tribus comprehenduntur.</p> | |
| 2249 <p title="I-II q. 89 a. 2 s. c."><a name="37387"><span class= | |
| 2250 "ref">[37387] Iª-IIae q. 89 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2251 est quod apostolus dicit de eo qui superaedificat lignum, faenum et | |
| 2252 stipulam, quod salvus erit quasi per ignem, et sic patietur poenam, | |
| 2253 sed non aeternam. Reatus autem poenae temporalis proprie pertinet | |
| 2254 ad peccatum veniale, ut dictum est. Ergo per illa tria | |
| 2255 significantur peccata venialia.</p> | |
| 2256 <p title="I-II q. 89 a. 2 co."><a name="37388"><span class= | |
| 2257 "ref">[37388] Iª-IIae q. 89 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2258 dicendum quod quidam intellexerunt fundamentum esse fidem informem, | |
| 2259 super quam aliqui aedificant bona opera, quae significantur per | |
| 2260 aurum, argentum et lapides pretiosos; quidam vero peccata etiam | |
| 2261 mortalia, quae significantur, secundum eos, per lignum, faenum et | |
| 2262 stipulam. Sed hanc expositionem improbat Augustinus, in libro de | |
| 2263 fide et operibus, quia, ut apostolus dicit, ad Gal. V, qui opera | |
| 2264 carnis facit, regnum Dei non consequetur, quod est salvum fieri; | |
| 2265 apostolus autem dicit quod ille qui aedificat lignum, faenum et | |
| 2266 stipulam, salvus erit quasi per ignem. Unde non potest intelligi | |
| 2267 quod per lignum, faenum et stipulam peccata mortalia designentur. | |
| 2268 Quidam vero dicunt quod per lignum, faenum et stipulam | |
| 2269 significantur opera bona, quae superaedificantur quidem spirituali | |
| 2270 aedificio, sed tamen commiscent se eis peccata venialia sicut, cum | |
| 2271 aliquis habet curam rei familiaris, quod bonum est, commiscet se | |
| 2272 superfluus amor vel uxoris vel filiorum vel possessionum, sub Deo | |
| 2273 tamen, ita scilicet quod pro his homo nihil vellet facere contra | |
| 2274 Deum. Sed hoc iterum non videtur convenienter dici. Manifestum est | |
| 2275 enim quod omnia opera bona referuntur ad caritatem Dei et proximi, | |
| 2276 unde pertinent ad aurum, argentum et lapides pretiosos. Non ergo ad | |
| 2277 lignum, faenum et stipulam. Et ideo dicendum est quod ipsa peccata | |
| 2278 venialia quae admiscent se procurantibus terrena, significantur per | |
| 2279 lignum, faenum et stipulam. Sicut enim huiusmodi congregantur in | |
| 2280 domo, et non pertinent ad substantiam aedificii, et possunt comburi | |
| 2281 aedificio remanente; ita etiam peccata venialia multiplicantur in | |
| 2282 homine, manente spirituali aedificio; et pro istis patitur ignem | |
| 2283 vel temporalis tribulationis in hac vita, vel Purgatorii post hanc | |
| 2284 vitam; et tamen salutem consequitur aeternam.</p> | |
| 2285 <p title="I-II q. 89 a. 2 ad 1"><a name="37389"><span class= | |
| 2286 "ref">[37389] Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2287 ergo dicendum quod peccata venialia non dicuntur superaedificari | |
| 2288 spirituali fundamento quasi directe supra ipsum posita, sed quia | |
| 2289 ponuntur iuxta ipsum; sicut accipitur ibi, super flumina Babylonis, | |
| 2290 idest iuxta. Quia peccata venialia non destruunt spirituale | |
| 2291 aedificium, ut dictum est.</p> | |
| 2292 <p title="I-II q. 89 a. 2 ad 2"><a name="37390"><span class= | |
| 2293 "ref">[37390] Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2294 dicendum quod non dicitur de quocumque aedificante lignum, faenum | |
| 2295 et stipulam, quod salvus sit quasi per ignem, sed solum de eo qui | |
| 2296 aedificat supra fundamentum. Quod quidem non est fides informis, ut | |
| 2297 quidam aestimabant, sed fides formata caritate, secundum illud | |
| 2298 Ephes. III, <i>in caritate radicati et fundati</i>. Ille ergo qui | |
| 2299 decedit cum peccato mortali et venialibus, habet quidem lignum, | |
| 2300 faenum et stipulam, sed non superaedificata supra fundamentum | |
| 2301 spirituale. Et ideo non erit salvus sic quasi per ignem.</p> | |
| 2302 <p title="I-II q. 89 a. 2 ad 3"><a name="37391"><span class= | |
| 2303 "ref">[37391] Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2304 dicendum quod illi qui sunt abstracti a cura temporalium rerum, | |
| 2305 etsi aliquando venialiter peccent, tamen levia peccata venialia | |
| 2306 committunt, et frequentissime per fervorem caritatis purgantur. | |
| 2307 Unde tales non superaedificant venialia, quia in eis modicum | |
| 2308 manent. Sed peccata venialia ipsorum qui circa terrena occupantur, | |
| 2309 diutius manent, quia non ita frequenter recurrere possunt ad | |
| 2310 huiusmodi peccata delenda per caritatis fervorem.</p> | |
| 2311 <p title="I-II q. 89 a. 2 ad 4"><a name="37392"><span class= | |
| 2312 "ref">[37392] Iª-IIae q. 89 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2313 dicendum quod, sicut philosophus dicit, in I de caelo, omnia tribus | |
| 2314 includuntur, scilicet principio, medio et fine. Et secundum hoc, | |
| 2315 omnes gradus venialium peccatorum ad tria reducuntur, scilicet ad | |
| 2316 lignum, quod diutius manet in igne; ad stipulam, quae citissime | |
| 2317 expeditur; ad faenum, quod medio modo se habet. Secundum enim quod | |
| 2318 peccata venialia sunt maioris vel minoris adhaerentiae vel | |
| 2319 gravitatis, citius vel tardius per ignem purgantur.</p> | |
| 2320 <br /> | |
| 2321 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2322 <p title="I-II q. 89 a. 3 arg. 1"><a name="37393"><span class= | |
| 2323 "ref">[37393] Iª-IIae q. 89 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 2324 sic proceditur. Videtur quod homo in statu innocentiae potuerit | |
| 2325 peccare venialiter. Quia super illud I ad Tim. II, <i>Adam non est | |
| 2326 seductus</i>, dicit Glossa, <i>inexpertus divinae severitatis, in | |
| 2327 eo falli potuit, ut crederet veniale esse commissum</i>. Sed hoc | |
| 2328 non credidisset, nisi venialiter peccare potuisset. Ergo venialiter | |
| 2329 peccare potuit, non peccando mortaliter.</p> | |
| 2330 <p title="I-II q. 89 a. 3 arg. 2"><a name="37394"><span class= | |
| 2331 "ref">[37394] Iª-IIae q. 89 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2332 Augustinus dicit, XI super Gen. ad Litt., <i>non est arbitrandum | |
| 2333 quod esset hominem deiecturus tentator, nisi praecessisset in anima | |
| 2334 hominis quaedam elatio comprimenda</i>. Elatio autem deiectionem | |
| 2335 praecedens, quae facta est per peccatum mortale, non potuit esse | |
| 2336 nisi peccatum veniale. Similiter etiam in eodem Augustinus dicit | |
| 2337 quod <i>virum sollicitavit aliqua experiendi cupiditas, cum | |
| 2338 mulierem videret, sumpto vetito pomo, non esse mortuam</i>. Videtur | |
| 2339 etiam in Eva fuisse aliquis infidelitatis motus, in hoc quod de | |
| 2340 verbis domini dubitavit, ut patet per hoc quod dixit, ne forte | |
| 2341 moriamur, ut habetur Gen. III. Haec autem videntur esse venialia | |
| 2342 peccata. Ergo homo potuit venialiter peccare, antequam mortaliter | |
| 2343 peccaret.</p> | |
| 2344 <p title="I-II q. 89 a. 3 arg. 3"><a name="37395"><span class= | |
| 2345 "ref">[37395] Iª-IIae q. 89 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2346 peccatum mortale magis opponitur integritati primi status quam | |
| 2347 peccatum veniale. Sed homo potuit peccare mortaliter, non obstante | |
| 2348 integritate primi status. Ergo etiam potuit peccare venialiter.</p> | |
| 2349 <p title="I-II q. 89 a. 3 s. c."><a name="37396"><span class= | |
| 2350 "ref">[37396] Iª-IIae q. 89 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2351 est quod cuilibet peccato debetur aliqua poena. Sed nihil poenale | |
| 2352 esse potuit in statu innocentiae, ut Augustinus dicit, XIV de Civ. | |
| 2353 Dei. Ergo non potuit peccare aliquo peccato quo non eiiceretur ab | |
| 2354 illo integritatis statu. Sed peccatum veniale non mutat statum | |
| 2355 hominis. Ergo non potuit peccare venialiter.</p> | |
| 2356 <p title="I-II q. 89 a. 3 co."><a name="37397"><span class= | |
| 2357 "ref">[37397] Iª-IIae q. 89 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2358 dicendum quod communiter ponitur quod homo in statu innocentiae non | |
| 2359 potuit venialiter peccare. Hoc autem non est sic intelligendum, | |
| 2360 quasi id quod nobis est veniale, si ipse committeret, esset sibi | |
| 2361 mortale, propter altitudinem sui status. Dignitas enim personae est | |
| 2362 quaedam circumstantia aggravans peccatum, non tamen transfert in | |
| 2363 aliam speciem, nisi forte superveniente deformitate inobedientiae | |
| 2364 vel voti, vel alicuius huiusmodi, quod in proposito dici non | |
| 2365 potest. Unde id quod est de se veniale, non potuit transferri in | |
| 2366 mortale, propter dignitatem primi status. Sic ergo intelligendum | |
| 2367 est quod non potuit peccare venialiter, quia non potuit esse ut | |
| 2368 committeret aliquid quod esset de se veniale, antequam integritatem | |
| 2369 primi status amitteret peccando mortaliter. Cuius ratio est quia | |
| 2370 peccatum veniale in nobis contingit vel propter imperfectionem | |
| 2371 actus, sicut subiti motus in genere peccatorum mortalium, vel | |
| 2372 propter inordinationem existentem circa ea quae sunt ad finem, | |
| 2373 servato debito ordine ad finem. Utrumque autem horum contingit | |
| 2374 propter quendam defectum ordinis, ex eo quod inferius non | |
| 2375 continetur firmiter sub superiori. Quod enim in nobis insurgat | |
| 2376 subitus motus sensualitatis, contingit ex hoc quod sensualitas non | |
| 2377 est omnino subdita rationi. Quod vero insurgat subitus motus in | |
| 2378 ratione ipsa, provenit in nobis ex hoc quod ipsa executio actus | |
| 2379 rationis non subditur deliberationi quae est ex altiori bono, ut | |
| 2380 supra dictum est. Quod vero humanus animus inordinetur circa ea | |
| 2381 quae sunt ad finem, servato debito ordine ad finem, provenit ex hoc | |
| 2382 quod ea quae sunt ad finem non ordinantur infallibiliter sub fine, | |
| 2383 qui tenet summum locum, quasi principium in appetibilibus, ut supra | |
| 2384 dictum est. In statu autem innocentiae, ut in primo habitum est, | |
| 2385 erat infallibilis ordinis firmitas, ut semper inferius contineretur | |
| 2386 sub superiori, quandiu summum hominis contineretur sub Deo, ut | |
| 2387 etiam Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei. Et ideo oportebat quod | |
| 2388 inordinatio in homine non esset, nisi inciperet ab hoc quod summum | |
| 2389 hominis non subderetur Deo; quod fit per peccatum mortale. Ex quo | |
| 2390 patet quod homo in statu innocentiae non potuit peccare venialiter, | |
| 2391 antequam peccaret mortaliter.</p> | |
| 2392 <p title="I-II q. 89 a. 3 ad 1"><a name="37398"><span class= | |
| 2393 "ref">[37398] Iª-IIae q. 89 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2394 ergo dicendum quod veniale non sumitur ibi secundum quod nunc de | |
| 2395 veniali loquimur, sed dicitur veniale quod est facile | |
| 2396 remissibile.</p> | |
| 2397 <p title="I-II q. 89 a. 3 ad 2"><a name="37399"><span class= | |
| 2398 "ref">[37399] Iª-IIae q. 89 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2399 dicendum quod illa elatio quae praecessit in animo hominis, fuit | |
| 2400 primum hominis peccatum mortale, dicitur autem praecessisse | |
| 2401 deiectionem eius in exteriorem actum peccati. Huiusmodi autem | |
| 2402 elationem subsecuta est et experiendi cupiditas in viro, et | |
| 2403 dubitatio in muliere; quae ex hoc solo in quandam elationem | |
| 2404 prorupit, quod praecepti mentionem a serpente audivit, quasi nollet | |
| 2405 sub praecepto contineri.</p> | |
| 2406 <p title="I-II q. 89 a. 3 ad 3"><a name="37400"><span class= | |
| 2407 "ref">[37400] Iª-IIae q. 89 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2408 dicendum quod peccatum mortale intantum opponitur integritati primi | |
| 2409 status, quod corrumpit ipsum, quod peccatum veniale facere non | |
| 2410 potest. Et quia non potest simul esse quaecumque inordinatio cum | |
| 2411 integritate primi status, consequens est quod primus homo non | |
| 2412 potuerit peccare venialiter, antequam peccaret mortaliter.</p> | |
| 2413 <br /> | |
| 2414 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2415 <p title="I-II q. 89 a. 4 arg. 1"><a name="37401"><span class= | |
| 2416 "ref">[37401] Iª-IIae q. 89 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 2417 sic proceditur. Videtur quod Angelus bonus vel malus possit peccare | |
| 2418 venialiter. Homo enim cum Angelis convenit in superiori animae | |
| 2419 parte, quae mens vocatur; secundum illud Gregorii, in Homil., | |
| 2420 <i>homo intelligit cum Angelis</i>. Sed homo secundum superiorem | |
| 2421 partem animae potest peccare venialiter. Ergo et Angelus.</p> | |
| 2422 <p title="I-II q. 89 a. 4 arg. 2"><a name="37402"><span class= | |
| 2423 "ref">[37402] Iª-IIae q. 89 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2424 quicumque potest quod est plus, potest etiam quod est minus. Sed | |
| 2425 Angelus potuit diligere bonum creatum plus quam Deum, quod fecit | |
| 2426 peccando mortaliter. Ergo etiam potuit bonum creatum diligere infra | |
| 2427 Deum inordinate, venialiter peccando.</p> | |
| 2428 <p title="I-II q. 89 a. 4 arg. 3"><a name="37403"><span class= | |
| 2429 "ref">[37403] Iª-IIae q. 89 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2430 Angeli mali videntur aliqua facere quae sunt ex genere suo venialia | |
| 2431 peccata, provocando homines ad risum, et ad alias huiusmodi | |
| 2432 levitates. Sed circumstantia personae non facit de veniali mortale, | |
| 2433 ut dictum est, nisi speciali prohibitione superveniente, quod non | |
| 2434 est in proposito. Ergo Angelus potest peccare venialiter.</p> | |
| 2435 <p title="I-II q. 89 a. 4 s. c."><a name="37404"><span class= | |
| 2436 "ref">[37404] Iª-IIae q. 89 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2437 est quod maior est perfectio Angeli quam perfectio hominis in primo | |
| 2438 statu. Sed homo in primo statu non potuit peccare venialiter. Ergo | |
| 2439 multo minus Angelus.</p> | |
| 2440 <p title="I-II q. 89 a. 4 co."><a name="37405"><span class= | |
| 2441 "ref">[37405] Iª-IIae q. 89 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2442 dicendum quod intellectus Angeli, sicut in primo dictum est, non | |
| 2443 est discursivus, ut scilicet procedat a principiis in conclusiones, | |
| 2444 seorsum utrumque intelligens, sicut in nobis contingit. Unde | |
| 2445 oportet quod quandocumque considerat conclusiones, consideret eas | |
| 2446 prout sunt in principiis. In appetibilibus autem, sicut multoties | |
| 2447 dictum est, fines sunt sicut principia; ea vero quae sunt ad finem, | |
| 2448 sunt sicut conclusiones. Unde mens Angeli non fertur in ea quae | |
| 2449 sunt ad finem, nisi secundum quod constant sub ordine finis. | |
| 2450 Propter hoc ex natura sua habent quod non possit in eis esse | |
| 2451 deordinatio circa ea quae sunt ad finem, nisi simul sit deordinatio | |
| 2452 circa finem ipsum, quod est per peccatum mortale. Sed Angeli boni | |
| 2453 non moventur in ea quae sunt ad finem, nisi in ordine ad finem | |
| 2454 debitum, qui est Deus. Et propter hoc omnes eorum actus sunt actus | |
| 2455 caritatis. Et sic in eis non potest esse peccatum veniale. Angeli | |
| 2456 vero mali in nihil moventur nisi in ordine ad finem peccati | |
| 2457 superbiae ipsorum. Et ideo in omnibus peccant mortaliter, | |
| 2458 quaecumque propria voluntate agunt. Secus autem est de appetitu | |
| 2459 naturalis boni qui est in eis, ut in primo dictum est.</p> | |
| 2460 <p title="I-II q. 89 a. 4 ad 1"><a name="37406"><span class= | |
| 2461 "ref">[37406] Iª-IIae q. 89 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2462 ergo dicendum quod homo convenit quidem cum Angelis in mente, sive | |
| 2463 in intellectu; sed differt in modo intelligendi, ut dictum est.</p> | |
| 2464 <p title="I-II q. 89 a. 4 ad 2"><a name="37407"><span class= | |
| 2465 "ref">[37407] Iª-IIae q. 89 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2466 dicendum quod Angelus non potuit minus diligere creaturam quam | |
| 2467 Deum, nisi simul referens eam in Deum, sicut in ultimum finem, vel | |
| 2468 aliquem finem inordinatum, ratione iam dicta.</p> | |
| 2469 <p title="I-II q. 89 a. 4 ad 3"><a name="37408"><span class= | |
| 2470 "ref">[37408] Iª-IIae q. 89 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2471 dicendum quod omnia illa quae videntur esse venialia, Daemones | |
| 2472 procurant ut homines ad sui familiaritatem attrahant, et sic | |
| 2473 deducant eos in peccatum mortale. Unde in omnibus talibus | |
| 2474 mortaliter peccant, propter intentionem finis.</p> | |
| 2475 <br /> | |
| 2476 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2477 <p title="I-II q. 89 a. 5 arg. 1"><a name="37409"><span class= | |
| 2478 "ref">[37409] Iª-IIae q. 89 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 2479 sic proceditur. Videtur quod primi motus sensualitatis in | |
| 2480 infidelibus sint peccata mortalia. Dicit enim apostolus, ad Rom. | |
| 2481 VIII, quod <i>nihil est damnationis his qui sunt in Christo Iesu, | |
| 2482 qui non secundum carnem ambulant</i>, et loquitur ibi de | |
| 2483 concupiscentia sensualitatis, ut ex praemissis apparet. Haec ergo | |
| 2484 causa est quare concupiscere non sit damnabile his qui non secundum | |
| 2485 carnem ambulant, consentiendo scilicet concupiscentiae, quia sunt | |
| 2486 in Christo Iesu. Sed infideles non sunt in Christo Iesu. Ergo in | |
| 2487 infidelibus est damnabile. Primi igitur motus infidelium sunt | |
| 2488 peccata mortalia.</p> | |
| 2489 <p title="I-II q. 89 a. 5 arg. 2"><a name="37410"><span class= | |
| 2490 "ref">[37410] Iª-IIae q. 89 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2491 Anselmus dicit, in libro de gratia et Lib. Arb., <i>qui non sunt in | |
| 2492 Christo, sentientes carnem, sequuntur damnationem, etiam si non | |
| 2493 secundum carnem ambulant</i>. Sed damnatio non debetur nisi peccato | |
| 2494 mortali. Ergo, cum homo sentiat carnem secundum primum motum | |
| 2495 concupiscentiae, videtur quod primus motus concupiscentiae in | |
| 2496 infidelibus sit peccatum mortale.</p> | |
| 2497 <p title="I-II q. 89 a. 5 arg. 3"><a name="37411"><span class= | |
| 2498 "ref">[37411] Iª-IIae q. 89 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2499 Anselmus dicit, in eodem libro, <i>sic factus est homo, ut | |
| 2500 concupiscentiam sentire non deberet</i>. Hoc autem debitum videtur | |
| 2501 homini remissum per gratiam baptismalem, quam infideles non habent. | |
| 2502 Ergo quandocumque infidelis concupiscit, etiam si non consentiat, | |
| 2503 peccat mortaliter, contra debitum faciens.</p> | |
| 2504 <p title="I-II q. 89 a. 5 s. c."><a name="37412"><span class= | |
| 2505 "ref">[37412] Iª-IIae q. 89 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2506 est quod dicitur Act. X, <i>non est personarum acceptor Deus</i>. | |
| 2507 Quod ergo uni non imputat ad damnationem, nec alteri. Sed primos | |
| 2508 motus fidelibus non imputat ad damnationem. Ergo etiam nec | |
| 2509 infidelibus.</p> | |
| 2510 <p title="I-II q. 89 a. 5 co."><a name="37413"><span class= | |
| 2511 "ref">[37413] Iª-IIae q. 89 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2512 dicendum quod irrationabiliter dicitur quod primi motus infidelium | |
| 2513 sint peccata mortalia, si eis non consentiatur. Et hoc patet | |
| 2514 dupliciter. Primo quidem, quia ipsa sensualitas non potest esse | |
| 2515 subiectum peccati mortalis, ut supra habitum est. Est autem eadem | |
| 2516 natura sensualitatis in infidelibus et fidelibus. Unde non potest | |
| 2517 esse quod solus motus sensualitatis in infidelibus sit peccatum | |
| 2518 mortale. Alio modo, ex statu ipsius peccantis. Nunquam enim | |
| 2519 dignitas personae diminuit peccatum, sed magis auget, ut ex supra | |
| 2520 dictis patet. Unde nec peccatum est minus in fideli quam in | |
| 2521 infideli, sed multo maius. Nam et infidelium peccata magis merentur | |
| 2522 veniam, propter ignorantiam, secundum illud I ad Tim. I, | |
| 2523 <i>misericordiam Dei consecutus sum, quia ignorans feci in | |
| 2524 incredulitate mea</i>; et peccata fidelium aggravantur propter | |
| 2525 gratiae sacramenta, secundum illud Heb. X, <i>quanto magis putatis | |
| 2526 deteriora mereri supplicia, qui sanguinem testamenti, in quo | |
| 2527 sanctificatus est, pollutum duxerit?</i></p> | |
| 2528 <p title="I-II q. 89 a. 5 ad 1"><a name="37414"><span class= | |
| 2529 "ref">[37414] Iª-IIae q. 89 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2530 ergo dicendum quod apostolus loquitur de damnatione debita peccato | |
| 2531 originali, quae aufertur per gratiam Iesu Christi, quamvis maneat | |
| 2532 concupiscentiae fomes. Unde hoc quod fideles concupiscunt, non est | |
| 2533 in eis signum damnationis originalis peccati, sicut est in | |
| 2534 infidelibus.</p> | |
| 2535 <p title="I-II q. 89 a. 5 ad 2"><a name="37415"><span class= | |
| 2536 "ref">[37415] Iª-IIae q. 89 a. 5 ad 2</span></a> Et hoc etiam | |
| 2537 modo intelligendum est dictum Anselmi. Unde patet solutio ad | |
| 2538 secundum.</p> | |
| 2539 <p title="I-II q. 89 a. 5 ad 3"><a name="37416"><span class= | |
| 2540 "ref">[37416] Iª-IIae q. 89 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2541 dicendum quod illud debitum non concupiscendi erat per originalem | |
| 2542 iustitiam. Unde id quod opponitur tali debito, non pertinet ad | |
| 2543 peccatum actuale, sed ad peccatum originale.</p> | |
| 2544 <br /> | |
| 2545 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2546 <p title="I-II q. 89 a. 6 arg. 1"><a name="37417"><span class= | |
| 2547 "ref">[37417] Iª-IIae q. 89 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 2548 sic proceditur. Videtur quod peccatum veniale possit esse in aliquo | |
| 2549 cum solo originali. Dispositio enim praecedit habitum. Sed veniale | |
| 2550 est dispositio ad mortale, ut supra dictum est. Ergo veniale in | |
| 2551 infideli, cui non remittitur originale, invenitur ante mortale. Et | |
| 2552 sic quandoque infideles habent peccata venialia cum originali, sine | |
| 2553 mortalibus.</p> | |
| 2554 <p title="I-II q. 89 a. 6 arg. 2"><a name="37418"><span class= | |
| 2555 "ref">[37418] Iª-IIae q. 89 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2556 minus habet de connexione et convenientia veniale cum mortali, quam | |
| 2557 mortale peccatum cum mortali. Sed infidelis subiectus originali | |
| 2558 peccato, potest committere unum peccatum mortale et non aliud. Ergo | |
| 2559 etiam potest committere peccatum veniale, et non mortale.</p> | |
| 2560 <p title="I-II q. 89 a. 6 arg. 3"><a name="37419"><span class= | |
| 2561 "ref">[37419] Iª-IIae q. 89 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2562 determinari potest tempus in quo puer primo potest esse actor | |
| 2563 peccati actualis. Ad quod tempus cum pervenerit, potest ad minus | |
| 2564 per aliquod breve spatium stare, quin peccet mortaliter, quia hoc | |
| 2565 etiam in maximis sceleratis contingit. In illo autem spatio, | |
| 2566 quantumcumque brevi, potest peccare venialiter. Ergo peccatum | |
| 2567 veniale potest esse in aliquo cum originali peccato, absque | |
| 2568 mortali.</p> | |
| 2569 <p title="I-II q. 89 a. 6 s. c."><a name="37420"><span class= | |
| 2570 "ref">[37420] Iª-IIae q. 89 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 2571 est quia pro peccato originali puniuntur homines in Limbo puerorum, | |
| 2572 ubi non est poena sensus, ut infra dicetur. In Inferno autem | |
| 2573 detruduntur homines propter solum peccatum mortale. Ergo non erit | |
| 2574 locus in quo possit puniri ille qui habet peccatum veniale cum | |
| 2575 originali solo.</p> | |
| 2576 <p title="I-II q. 89 a. 6 co."><a name="37421"><span class= | |
| 2577 "ref">[37421] Iª-IIae q. 89 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2578 dicendum quod impossibile est quod peccatum veniale sit in aliquo | |
| 2579 cum originali peccato, absque mortali. Cuius ratio est quia | |
| 2580 antequam ad annos discretionis perveniat, defectus aetatis, | |
| 2581 prohibens usum rationis, excusat eum a peccato mortali, unde multo | |
| 2582 magis excusat eum a peccato veniali, si committat aliquid quod sit | |
| 2583 ex genere suo tale. Cum vero usum rationis habere inceperit, non | |
| 2584 omnino excusatur a culpa venialis et mortalis peccati. Sed primum | |
| 2585 quod tunc homini cogitandum occurrit, est deliberare de seipso. Et | |
| 2586 si quidem seipsum ordinaverit ad debitum finem, per gratiam | |
| 2587 consequetur remissionem originalis peccati. Si vero non ordinet | |
| 2588 seipsum ad debitum finem, secundum quod in illa aetate est capax | |
| 2589 discretionis, peccabit mortaliter, non faciens quod in se est. Et | |
| 2590 ex tunc non erit in eo peccatum veniale sine mortali, nisi postquam | |
| 2591 totum fuerit sibi per gratiam remissum.</p> | |
| 2592 <p title="I-II q. 89 a. 6 ad 1"><a name="37422"><span class= | |
| 2593 "ref">[37422] Iª-IIae q. 89 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 2594 ergo dicendum quod veniale non est dispositio ex necessitate | |
| 2595 praecedens mortale, sed contingenter, sicut labor disponit | |
| 2596 quandoque ad febrem, non autem sicut calor disponit ad formam | |
| 2597 ignis.</p> | |
| 2598 <p title="I-II q. 89 a. 6 ad 2"><a name="37423"><span class= | |
| 2599 "ref">[37423] Iª-IIae q. 89 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2600 dicendum quod non impeditur peccatum veniale esse simul cum solo | |
| 2601 originali propter distantiam eius vel convenientiam; sed propter | |
| 2602 defectum usus rationis, ut dictum est.</p> | |
| 2603 <p title="I-II q. 89 a. 6 ad 3"><a name="37424"><span class= | |
| 2604 "ref">[37424] Iª-IIae q. 89 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2605 dicendum quod ab aliis peccatis mortalibus potest puer incipiens | |
| 2606 habere usum rationis, per aliquod tempus abstinere, sed a peccato | |
| 2607 omissionis praedictae non liberatur, nisi quam cito potest, se | |
| 2608 convertat ad Deum. Primum enim quod occurrit homini discretionem | |
| 2609 habenti est quod de seipso cogitet, ad quem alia ordinet sicut ad | |
| 2610 finem, finis enim est prior in intentione. Et ideo hoc est tempus | |
| 2611 pro quo obligatur ex Dei praecepto affirmativo, quo dominus dicit, | |
| 2612 <i>convertimini ad me, et ego convertar ad vos</i>, Zachariae | |
| 2613 I.</p> | |
| 2614 <div class="centro"><br /> | |
| 2615 <p><a href="sth2075.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 2616 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 2617 <a href="sth2090.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 2618 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 2619 <br /> | |
| 2620 <hr /> | |
| 2621 <br /> | |
| 2622 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 2623 hanc editionem<br /> | |
| 2624 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 2625 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 2626 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 2627 </div> | |
| 2628 </body> | |
| 2629 </html> |
