view summa/latin/sth3045.html @ 77:cd7d748fbb09

page break per question
author ht
date Tue, 05 Jan 2010 16:51:14 +0000
parents d777cc3962f2
children
line wrap: on
line source

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE html
  PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "file:///c:/cygwin/usr/local/share/lib/xml/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA" lang="LA">
<head>
<meta content="HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" name="generator"/>
<meta content="text/html; charset=us-ascii" http-equiv="Content-Type"/>
<meta content="text/css" http-equiv="Content-Style-Type"/>
<meta content="text/javascript" http-equiv="Content-Script-Type"/>
<meta content="Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" name="keywords"/>
<meta content="Latin" name="language"/>
<meta content="public" name="security"/>
<meta content="ealarcon@unav.es" name="owner"/>
<meta content="Enrique Alarcón" name="author"/>
<meta content="" name="abstract"/>
<link type="text/css" href="vscreen.css" media="screen" rel="stylesheet"/>
<link type="text/css" href="vprint.css" media="print" rel="stylesheet"/>
<title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q.
45-46</title>
</head>
<body><a href="http://www.corpusthomisticum.org/"/><div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div><div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div><div class="uno">Summa Theologiae</div><div class="dos">secunda pars secundae partis a quaestione XLV ad
XLVI</div><div class="centro">
<table summary="Imago" align="center">
<tr>
<th><img align="middle" alt="Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" border="0" height="190" width="275" src="icons/fugit190.jpg"/></th>
</tr>
</table>
<br/>
<span class="tres">Textum Leoninum Romae 1895 editum<br/>
ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias
magneticas<br/>
denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br/>
<br/></span><br/>
<hr/>
<br/>
<p><a href="sth3044.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
<a href="sth3047.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
<script type="text/javascript" language="JavaScript">
//
&lt;!--
// original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000
function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}}
document.write('&lt;FORM NAME="selecter"&gt;&lt;SELECT NAME="select1"&gt;');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;INDEX');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
document.write('&lt;OPTION VALUE="index.html"&gt;Corpus Thomisticum');
document.write('&lt;OPTION VALUE="iopera.html"&gt;Opera omnia');
document.write('&lt;OPTION VALUE="zbiblia.html"&gt;Bibliographia Thomistica');
document.write('&lt;OPTION VALUE="none"&gt;------------------------------------------------');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40844"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 pr.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40845"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40846"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40847"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40848"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40849"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40850"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40851"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40852"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 1 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40853"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40854"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40855"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40856"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40857"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40858"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40859"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40860"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 2 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40861"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40862"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40863"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40864"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40865"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40866"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40867"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40868"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 3 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40869"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40870"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40871"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40872"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40873"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40874"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40875"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40876"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 4 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40877"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40878"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40879"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40880"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40881"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40882"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40883"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40884"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 5 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40885"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40886"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40887"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40888"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40889"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40890"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40891"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40892"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 45 a. 6 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40893"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 pr.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40894"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40895"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40896"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40897"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 arg. 4');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40898"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40899"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40900"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40901"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40902"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40903"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 1 ad 4');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40904"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40905"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40906"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40907"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40908"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40909"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40910"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40911"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 2 ad 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40912"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 arg. 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40913"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 arg. 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40914"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 arg. 3');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40915"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 s. c.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40916"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 co.');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40917"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 ad 1');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40918"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 ad 2');
document.write('&lt;OPTION VALUE="#40919"&gt;II&amp;ordf;-IIae q. 46 a. 3 ad 3');
document.write('&lt;\/SELECT&gt;');
document.write('&lt;BR&gt;&lt;BR&gt;');
document.write('&lt;INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()"&gt;');
document.write('&lt;\/FORM&gt;');
// --&gt;
//
</script><br/>
<hr/>
<br/></div><div class="q" id="q45"><h2>Quaestio 45</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 45 pr."><a name="40844"><span class="ref">[40844] IIª-IIae q. 45 pr.</span></a> Deinde
considerandum est de dono sapientiae, quod respondet caritati. Et
primo, de ipsa sapientia; secundo, de vitio opposito. Circa primum
quaeruntur sex. Primo, utrum sapientia debeat numerari inter dona
spiritus sancti. Secundo, in quo sit sicut in subiecto. Tertio,
utrum sapientia sit speculativa tantum, vel etiam practica. Quarto,
utrum sapientia quae est donum possit esse cum peccato mortali.
Quinto, utrum sit in omnibus habentibus gratiam gratum facientem.
Sexto, quae beatitudo ei respondeat.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 45 a. 1 arg. 1"><a name="40845"><span class="ref">[40845] IIª-IIae q. 45 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
sic proceditur. Videtur quod sapientia non debeat inter dona
spiritus sancti computari. Dona enim sunt perfectiora virtutibus,
ut supra dictum est. Sed virtus se habet solum ad bonum, unde et
Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., quod nullus virtutibus
male utitur. Ergo multo magis dona spiritus sancti se habent solum
ad bonum. Sed sapientia se habet etiam ad malum, dicitur enim Iac.
III quaedam sapientia esse terrena, animalis, diabolica. Ergo
sapientia non debet poni inter dona spiritus sancti.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 arg. 2"><a name="40846"><span class="ref">[40846] IIª-IIae q. 45 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea,
sicut Augustinus dicit, XIV de Trin., <i>sapientia est divinarum
rerum cognitio</i>. Sed cognitio divinarum rerum quam homo potest
per sua naturalia habere, pertinet ad sapientiam quae est virtus
intellectualis, cognitio autem divinorum supernaturalis pertinet ad
fidem quae est virtus theologica, ut ex supradictis patet. Ergo
sapientia magis debet dici virtus quam donum.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 arg. 3"><a name="40847"><span class="ref">[40847] IIª-IIae q. 45 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea,
Iob XXVIII dicitur, <i>ecce timor domini ipsa est sapientia</i>,
habetur, ecce, pietas ipsa est sapientia. Ubi secundum litteram
Septuaginta, qua utitur Augustinus, habetur, ecce, pietas ipsa est
sapientia. Sed tam timor quam pietas ponuntur dona spiritus sancti.
Ergo sapientia non debet numerari inter dona spiritus sancti quasi
donum ab aliis distinctum.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 s. c."><a name="40848"><span class="ref">[40848] IIª-IIae q. 45 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
est quod Isaiae XI dicitur, <i>requiescet super eum spiritus
domini, sapientiae et intellectus,</i> et cetera.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 co."><a name="40849"><span class="ref">[40849] IIª-IIae q. 45 a. 1 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod secundum philosophum, in principio Metaphys., ad
sapientem pertinet considerare causam altissimam, per quam de aliis
certissime iudicatur, et secundum quam omnia ordinari oportet.
Causa autem altissima dupliciter accipi potest, vel simpliciter,
vel in aliquo genere. Ille igitur qui cognoscit causam altissimam
in aliquo genere et per eam potest de omnibus quae sunt illius
generis iudicare et ordinare, dicitur esse sapiens in illo genere,
ut in medicina vel architectura, secundum illud I ad Cor. III,
<i>ut sapiens architectus fundamentum posui</i>. Ille autem qui
cognoscit causam altissimam simpliciter, quae est Deus, dicitur
sapiens simpliciter, inquantum per regulas divinas omnia potest
iudicare et ordinare. Huiusmodi autem iudicium consequitur homo per
spiritum sanctum, secundum illud I ad Cor. II, <i>spiritualis
iudicat omnia</i>; quia, sicut ibidem dicitur, <i>spiritus omnia
scrutatur, etiam profunda Dei</i>. Unde manifestum est quod
sapientia est donum spiritus sancti.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 ad 1"><a name="40850"><span class="ref">[40850] IIª-IIae q. 45 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod bonum dicitur dupliciter. Uno modo, quod vere
est bonum et simpliciter perfectum. Alio modo dicitur aliquid esse
bonum, secundum quandam similitudinem, quod est in malitia
perfectum, sicut dicitur bonus latro vel perfectus latro, ut patet
per philosophum, in V Metaphys. Et sicut circa ea quae sunt vere
bona invenitur aliqua altissima causa, quae est summum bonum, quod
est ultimus finis, per cuius cognitionem homo dicitur vere sapiens;
ita etiam in malis est invenire aliquid ad quod alia referuntur
sicut ad ultimum finem, per cuius cognitionem homo dicitur esse
sapiens ad male agendum; secundum illud Ierem. IV, <i>sapientes
sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt</i>. Quicumque
enim avertitur a fine debito, necesse est quod aliquem finem
indebitum sibi praestituat, quia omne agens agit propter finem.
Unde si praestituat sibi finem in bonis exterioribus terrenis,
vocatur sapientia terrena; si autem in bonis corporalibus, vocatur
sapientia animalis; si autem in aliqua excellentia, vocatur
sapientia diabolica, propter imitationem superbiae Diaboli, de quo
dicitur Iob XLI, <i>ipse est rex super universos filios
superbiae</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 ad 2"><a name="40851"><span class="ref">[40851] IIª-IIae q. 45 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod sapientia quae ponitur donum differt ab ea quae
ponitur virtus intellectualis acquisita. Nam illa acquiritur studio
humano, haec autem est de sursum descendens, ut dicitur Iac. III.
Similiter et differt a fide. Nam fides assentit veritati divinae
secundum seipsam, sed iudicium quod est secundum veritatem divinam
pertinet ad donum sapientiae. Et ideo donum sapientiae praesupponit
fidem, quia unusquisque bene iudicat quae cognoscit, ut dicitur in
I Ethic.</p><p title="II-II q. 45 a. 1 ad 3"><a name="40852"><span class="ref">[40852] IIª-IIae q. 45 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod sicut pietas, quae pertinet ad cultum Dei, est
manifestativa fidei, inquantum per cultum Dei protestamur fidem;
ita etiam pietas manifestat sapientiam. Et propter hoc dicitur quod
pietas est sapientia. Et eadem ratione timor. Per hoc enim
ostenditur quod homo rectum habet iudicium de divinis, quod Deum
timet et colit.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 45 a. 2 arg. 1"><a name="40853"><span class="ref">[40853] IIª-IIae q. 45 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
secundum sic proceditur. Videtur quod sapientia non sit in
intellectu sicut in subiecto. Dicit enim Augustinus, in libro de
gratia novi Test., quod sapientia est caritas Dei. Sed caritas est
sicut in subiecto in voluntate, non in intellectu, ut supra habitum
est. Ergo sapientia non est in intellectu sicut in subiecto.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 arg. 2"><a name="40854"><span class="ref">[40854] IIª-IIae q. 45 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea,
Eccli. VI dicitur, <i>sapientia doctrinae secundum nomen eius
est</i>. Dicitur autem sapientia quasi sapida scientia, quod
videtur ad affectum pertinere, ad quem pertinet experiri
spirituales delectationes sive dulcedines. Ergo sapientia non est
in intellectu, sed magis in affectu.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 arg. 3"><a name="40855"><span class="ref">[40855] IIª-IIae q. 45 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea,
potentia intellectiva sufficienter perficitur per donum
intellectus. Sed ad id quod potest fieri per unum superfluum esset
plura ponere. Ergo non est in intellectu.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 s. c."><a name="40856"><span class="ref">[40856] IIª-IIae q. 45 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
est quod Gregorius dicit, in II Moral., quod sapientia contrariatur
stultitiae. Sed stultitia est in intellectu. Ergo et sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 co."><a name="40857"><span class="ref">[40857] IIª-IIae q. 45 a. 2 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod, sicut supra dictum est, sapientia importat quandam
rectitudinem iudicii secundum rationes divinas. Rectitudo autem
iudicii potest contingere dupliciter, uno modo, secundum perfectum
usum rationis; alio modo, propter connaturalitatem quandam ad ea de
quibus iam est iudicandum. Sicut de his quae ad castitatem
pertinent per rationis inquisitionem recte iudicat ille qui didicit
scientiam moralem, sed per quandam connaturalitatem ad ipsa recte
iudicat de eis ille qui habet habitum castitatis. Sic igitur circa
res divinas ex rationis inquisitione rectum iudicium habere
pertinet ad sapientiam quae est virtus intellectualis, sed rectum
iudicium habere de eis secundum quandam connaturalitatem ad ipsa
pertinet ad sapientiam secundum quod donum est spiritus sancti,
sicut Dionysius dicit, in II cap. de Div. Nom., quod Hierotheus est
perfectus in divinis <i>non solum discens, sed et patiens
divina</i>. Huiusmodi autem compassio sive connaturalitas ad res
divinas fit per caritatem, quae quidem unit nos Deo, secundum illud
I ad Cor. VI, <i>qui adhaeret Deo unus spiritus est</i>. Sic igitur
sapientia quae est donum causam quidem habet in voluntate, scilicet
caritatem, sed essentiam habet in intellectu, cuius actus est recte
iudicare, ut supra habitum est.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 ad 1"><a name="40858"><span class="ref">[40858] IIª-IIae q. 45 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod Augustinus loquitur de sapientia quantum ad suam
causam. Ex qua etiam sumitur nomen sapientiae, secundum quod
saporem quendam importat.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 ad 2"><a name="40859"><span class="ref">[40859] IIª-IIae q. 45 a. 2 ad 2</span></a> Unde patet
responsio ad secundum. Si tamen iste sit intellectus illius
auctoritatis. Quod non videtur, quia talis expositio non convenit
nisi secundum nomen quod habet sapientia in Latina lingua. In
Graeco autem non competit; et forte nec in aliis linguis. Unde
potius videtur nomen sapientiae ibi accipi pro eius fama, qua a
cunctis commendatur.</p><p title="II-II q. 45 a. 2 ad 3"><a name="40860"><span class="ref">[40860] IIª-IIae q. 45 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod intellectus habet duos actus, scilicet percipere, et
iudicare. Ad quorum primum ordinatur donum intellectus, ad secundum
autem, secundum rationes divinas, donum sapientiae; sed secundum
rationes humanas, donum scientiae.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 45 a. 3 arg. 1"><a name="40861"><span class="ref">[40861] IIª-IIae q. 45 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium
sic proceditur. Videtur quod sapientia non sit practica, sed
speculativa tantum. Donum enim sapientiae est excellentius quam
sapientia secundum quod est intellectualis virtus. Sed sapientia
secundum quod est intellectualis virtus est speculativa tantum.
Ergo multo magis sapientia quae est donum est speculativa, et non
practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 arg. 2"><a name="40862"><span class="ref">[40862] IIª-IIae q. 45 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea,
practicus intellectus est circa operabilia, quae sunt contingentia.
Sed sapientia est circa divina, quae sunt aeterna et necessaria.
Ergo sapientia non potest esse practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 arg. 3"><a name="40863"><span class="ref">[40863] IIª-IIae q. 45 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea,
Gregorius dicit, in VI Moral., quod <i>in contemplatione
principium, quod Deus est, quaeritur, in operatione autem sub gravi
necessitatis fasce laboratur</i>. Sed ad sapientiam pertinet
divinorum visio, ad quam non pertinet sub aliquo fasce laborare,
quia ut dicitur Sap. VIII, <i>non habet amaritudinem conversatio
eius, nec taedium convictus illius</i>. Ergo sapientia est
contemplativa tantum, non autem practica sive activa.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 s. c."><a name="40864"><span class="ref">[40864] IIª-IIae q. 45 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
est quod dicitur ad Coloss. IV, <i>in sapientia ambulate ad eos qui
foris sunt</i>. Hoc autem pertinet ad actionem. Ergo sapientia non
solum est speculativa, sed etiam practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 co."><a name="40865"><span class="ref">[40865] IIª-IIae q. 45 a. 3 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in XII de Trin., superior
pars rationis sapientiae deputatur, inferior autem scientiae.
Superior autem ratio, ut ipse in eodem libro dicit, intendit
rationibus supernis, scilicet divinis, et conspiciendis et
consulendis, conspiciendis quidem, secundum quod divina in seipsis
contemplatur; consulendis autem, secundum quod per divina iudicat
de humanis, per divinas regulas dirigens actus humanos. Sic igitur
sapientia, secundum quod est donum, non solum est speculativa, sed
etiam practica.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 ad 1"><a name="40866"><span class="ref">[40866] IIª-IIae q. 45 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod quanto aliqua virtus est altior, tanto ad plura
se extendit; ut habetur in libro de causis. Unde ex hoc ipso quod
sapientia quae est donum est excellentior quam sapientia quae est
virtus intellectualis, utpote magis de propinquo Deum attingens,
per quandam scilicet unionem animae ad ipsum, habet quod non solum
dirigat in contemplatione, sed etiam in actione.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 ad 2"><a name="40867"><span class="ref">[40867] IIª-IIae q. 45 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod divina in se quidem sunt necessaria et aeterna, sunt
tamen regulae contingentium, quae humanis actibus subsunt.</p><p title="II-II q. 45 a. 3 ad 3"><a name="40868"><span class="ref">[40868] IIª-IIae q. 45 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod prius est considerare aliquid in seipso quam secundum
quod ad alterum comparatur. Unde ad sapientiam per prius pertinet
contemplatio divinorum, quae est visio principii; et posterius
dirigere actus humanos secundum rationes divinas. Nec tamen in
actibus humanis ex directione sapientiae provenit amaritudo aut
labor, sed potius amaritudo propter sapientiam vertitur in
dulcedinem, et labor in requiem.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 4</h3><p title="II-II q. 45 a. 4 arg. 1"><a name="40869"><span class="ref">[40869] IIª-IIae q. 45 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum
sic proceditur. Videtur quod sapientia possit esse sine gratia, cum
peccato mortali. De his enim quae cum peccato mortali haberi non
possunt praecipue sancti gloriantur, secundum illud II ad Cor. I,
<i>gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae</i>.
Sed de sapientia non debet aliquis gloriari, secundum illud Ierem.
IX, <i>non glorietur sapiens in sapientia sua</i>. Ergo sapientia
potest esse sine gratia, cum peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 arg. 2"><a name="40870"><span class="ref">[40870] IIª-IIae q. 45 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea,
sapientia importat cognitionem divinorum, ut dictum est. Sed aliqui
cum peccato mortali possunt habere cognitionem veritatis divinae,
secundum illud Rom. I, <i>veritatem Dei in iniustitia detinent</i>.
Ergo sapientia potest esse cum peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 arg. 3"><a name="40871"><span class="ref">[40871] IIª-IIae q. 45 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea,
Augustinus dicit, in XV de Trin., de caritate loquens, <i>nullum
est isto Dei dono excellentius, solum est quod dividit inter filios
regni aeterni et filios perditionis aeternae</i>. Sed sapientia
differt a caritate. Ergo non dividit inter filios regni et filios
perditionis. Ergo potest esse cum peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 s. c."><a name="40872"><span class="ref">[40872] IIª-IIae q. 45 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra
est quod dicitur Sap. I, <i>in malevolam animam non introibit
sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 co."><a name="40873"><span class="ref">[40873] IIª-IIae q. 45 a. 4 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod sapientia quae est donum spiritus sancti, sicut
dictum est, facit rectitudinem iudicii circa res divinas, vel per
regulas divinas de aliis, ex quadam connaturalitate sive unione ad
divina. Quae quidem est per caritatem, ut dictum est. Et ideo
sapientia de qua loquimur praesupponit caritatem. Caritas autem non
potest esse cum peccato mortali, ut ex supradictis patet. Unde
relinquitur quod sapientia de qua loquimur non potest esse cum
peccato mortali.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 ad 1"><a name="40874"><span class="ref">[40874] IIª-IIae q. 45 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod illud intelligendum est de sapientia in rebus
mundanis; sive etiam in rebus divinis per rationes humanas. De qua
sancti non gloriantur, sed eam se fatentur non habere, secundum
illud Prov. XXX, <i>sapientia hominum non est mecum</i>. Gloriantur
autem de sapientia divina, secundum illud I ad Cor. I, <i>factus
est nobis sapientia a Deo</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 ad 2"><a name="40875"><span class="ref">[40875] IIª-IIae q. 45 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod ratio illa procedit de cognitione divinorum quae
habetur per studium et inquisitionem rationis. Quae potest haberi
cum peccato mortali, non autem illa sapientia de qua loquimur.</p><p title="II-II q. 45 a. 4 ad 3"><a name="40876"><span class="ref">[40876] IIª-IIae q. 45 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod sapientia, etsi differat a caritate, tamen
praesupponit eam; et ex hoc ipso dividit inter filios perditionis
et regni.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 5</h3><p title="II-II q. 45 a. 5 arg. 1"><a name="40877"><span class="ref">[40877] IIª-IIae q. 45 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum
sic proceditur. Videtur quod sapientia non sit in omnibus
habentibus gratiam. Maius enim est sapientiam habere quam
sapientiam audire. Sed solum perfectorum est sapientiam audire,
secundum illud I ad Cor. II, <i>sapientiam loquimur inter
perfectos</i>. Cum ergo non omnes habentes gratiam sint perfecti,
videtur quod multo minus omnes habentes gratiam sapientiam
habeant.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 arg. 2"><a name="40878"><span class="ref">[40878] IIª-IIae q. 45 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea,
sapientis est ordinare; ut philosophus dicit, in principio
Metaphys. Et Iac. III dicitur quod est iudicans sine simulatione.
Sed non omnium habentium gratiam est de aliis iudicare aut alios
ordinare, sed solum praelatorum. Ergo non omnium habentium gratiam
est habere sapientiam.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 arg. 3"><a name="40879"><span class="ref">[40879] IIª-IIae q. 45 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea,
sapientia datur contra stultitiam; ut Gregorius dicit, in II Moral.
Sed multi habentes gratiam sunt naturaliter stulti, ut patet de
amentibus baptizatis, vel qui postmodum sine peccato in amentiam
incidunt. Ergo non in omnibus habentibus gratiam est sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 s. c."><a name="40880"><span class="ref">[40880] IIª-IIae q. 45 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra
est quod quicumque qui est sine peccato mortali diligitur a Deo,
quia caritatem habet, qua Deum diligit; Deus autem diligentes se
diligit, ut dicitur Prov. VIII. Sed Sap. VII dicitur quod
<i>neminem diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat</i>.
Ergo in omnibus habentibus gratiam, sine peccato mortali
existentibus, est sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 co."><a name="40881"><span class="ref">[40881] IIª-IIae q. 45 a. 5 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod sapientia de qua loquimur, sicut dictum est, importat
quandam rectitudinem iudicii circa divina et conspicienda et
consulenda. Et quantum ad utrumque, ex unione ad divina secundum
diversos gradus aliqui sapientiam sortiuntur. Quidam enim tantum
sortiuntur de recto iudicio, tam in contemplatione divinorum quam
etiam in ordinatione rerum humanarum secundum divinas regulas,
quantum est necessarium ad salutem. Et hoc nulli deest sine peccato
mortali existenti per gratiam gratum facientem, quia si natura non
deficit in necessariis, multo minus gratia. Unde dicitur I Ioan.
II, <i>unctio docet vos de omnibus</i>. Quidam autem altiori gradu
percipiunt sapientiae donum, et quantum ad contemplationem
divinorum, inquantum scilicet altiora quaedam mysteria et
cognoscunt et aliis manifestare possunt; et etiam quantum ad
directionem humanorum secundum regulas divinas, inquantum possunt
secundum eas non solum seipsos, sed etiam alios ordinare. Et iste
gradus sapientiae non est communis omnibus habentibus gratiam
gratum facientem, sed magis pertinet ad gratias gratis datas, quas
spiritus sanctus distribuit prout vult, secundum illud I ad Cor.
XII, <i>alii datur per spiritum sermo sapientiae,</i> et
cetera.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 ad 1"><a name="40882"><span class="ref">[40882] IIª-IIae q. 45 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod apostolus loquitur ibi de sapientia secundum
quod se extendit ad occulta mysteria divinorum, sicut et ibidem
dicitur, <i>loquimur Dei sapientiam in mysterio
absconditam</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 ad 2"><a name="40883"><span class="ref">[40883] IIª-IIae q. 45 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod quamvis ordinare alios homines et de eis iudicare
pertineat ad solos praelatos, tamen ordinare proprios actus et de
eis iudicare pertinet ad unumquemque; ut patet per Dionysium, in
epistola ad Demophilum.</p><p title="II-II q. 45 a. 5 ad 3"><a name="40884"><span class="ref">[40884] IIª-IIae q. 45 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod amentes baptizati, sicut et pueri, habent quidem
habitum sapientiae, secundum quod est donum spiritus sancti, sed
non habent actum, propter impedimentum corporale quo impeditur in
eis usus rationis.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 6</h3><p title="II-II q. 45 a. 6 arg. 1"><a name="40885"><span class="ref">[40885] IIª-IIae q. 45 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum
sic proceditur. Videtur quod septima beatitudo non respondeat dono
sapientiae. Septima enim beatitudo est, <i>beati pacifici, quoniam
filii Dei vocabuntur</i>. Utrumque autem horum pertinet immediate
ad caritatem. Nam de pace dicitur in Psalm., <i>pax multa
diligentibus legem tuam</i>. Et ut apostolus dicit, Rom. V,
<i>caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum
sanctum, qui datus est nobis</i>; qui quidem est spiritus
adoptionis filiorum, in quo clamamus, abba, pater, ut dicitur Rom.
VIII. Ergo septima beatitudo magis debet attribui caritati quam
sapientiae.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 arg. 2"><a name="40886"><span class="ref">[40886] IIª-IIae q. 45 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea,
unumquodque magis manifestatur per proximum effectum quam per
remotum. Sed proximus effectus sapientiae videtur esse caritas,
secundum illud Sap. VII, <i>per nationes in animas sanctas se
transfert, amicos Dei et prophetas constituit</i>, pax autem et
adoptio filiorum videntur esse remoti effectus, cum procedant ex
caritate, ut dictum est. Ergo beatitudo sapientiae respondens
deberet magis determinari secundum dilectionem caritatis quam
secundum pacem.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 arg. 3"><a name="40887"><span class="ref">[40887] IIª-IIae q. 45 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea,
Iac. III dicitur, <i>quae desursum est sapientia primo quidem
pudica est, deinde autem pacifica, modesta, suadibilis, bonis
consentiens, plena misericordia et fructibus bonis, iudicans sine
simulatione</i>. Beatitudo ergo correspondens sapientiae non magis
debuit accipi secundum pacem quam secundum alios effectus caelestis
sapientiae.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 s. c."><a name="40888"><span class="ref">[40888] IIª-IIae q. 45 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra
est quod Augustinus dicit, in libro de Serm. Dom. in monte, quod
<i>sapientia convenit pacificis, in quibus nullus motus est
rebellis, sed obtemperans rationi</i>.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 co."><a name="40889"><span class="ref">[40889] IIª-IIae q. 45 a. 6 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod septima beatitudo congrue adaptatur dono sapientiae
et quantum ad meritum et quantum ad praemium. Ad meritum quidem
pertinet quod dicitur, beati pacifici. Pacifici autem dicuntur
quasi pacem facientes vel in seipsis vel etiam in aliis. Quorum
utrumque contingit per hoc quod ea in quibus pax constituitur ad
debitum ordinem rediguntur, nam pax est tranquillitas ordinis, ut
Augustinus dicit, XIX de Civ. Dei. Ordinare autem pertinet ad
sapientiam; ut patet per philosophum, in principio Metaphys. Et
ideo esse pacificum convenienter attribuitur sapientiae. Ad
praemium autem pertinet quod dicitur, filii Dei vocabuntur.
Dicuntur autem aliqui filii Dei inquantum participant similitudinem
filii unigeniti et naturalis, secundum illud Rom. VIII, <i>quos
praescivit conformes fieri imaginis filii sui</i>, qui quidem est
sapientia genita. Et ideo percipiendo donum sapientiae, ad Dei
filiationem homo pertingit.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 ad 1"><a name="40890"><span class="ref">[40890] IIª-IIae q. 45 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod caritatis est habere pacem, sed facere pacem est
sapientiae ordinantis. Similiter etiam spiritus sanctus intantum
dicitur spiritus adoptionis inquantum per eum datur nobis
similitudo filii naturalis, qui est genita sapientia.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 ad 2"><a name="40891"><span class="ref">[40891] IIª-IIae q. 45 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod illud est intelligendum de sapientia increata, quae
prima se nobis unit per donum caritatis, et ex hoc revelat nobis
mysteria, quorum cognitio est sapientia infusa. Et ideo sapientia
infusa, quae est donum, non est causa caritatis, sed magis
effectus.</p><p title="II-II q. 45 a. 6 ad 3"><a name="40892"><span class="ref">[40892] IIª-IIae q. 45 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod, sicut iam dictum est, ad sapientiam, secundum quod
est donum, pertinet non solum contemplari divina, sed etiam
regulare humanos actus. In qua quidem directione primo occurrit
remotio a malis quae contrariantur sapientiae, unde et timor
dicitur esse initium sapientiae, inquantum facit recedere a malis.
Ultimum autem est, sicut finis, quod omnia ad debitum ordinem
redigantur, quod pertinet ad rationem pacis. Et ideo convenienter
Iacobus dicit quod sapientia quae desursum est, quae est donum
spiritus sancti, primum est pudica, quasi vitans corruptelas
peccati; deinde autem pacifica, quod est finalis effectus
sapientiae, propter quod ponitur beatitudo. Iam vero omnia quae
sequuntur manifestant ea per quae sapientia ad pacem perducit, et
ordine congruo. Nam homini per pudicitiam a corruptelis recedenti
primo occurrit quod quantum ex se potest, modum in omnibus teneat,
et quantum ad hoc dicitur, modesta. Secundo, ut in his in quibus
ipse sibi non sufficit, aliorum monitis acquiescat, et quantum ad
hoc subdit, suadibilis. Et haec duo pertinent ad hoc quod homo
consequatur pacem in seipso. Sed ulterius, ad hoc quod homo sit
pacificus etiam aliis, primo requiritur ut bonis eorum non
repugnet, et hoc est quod dicit, bonis consentiens. Secundo, quod
defectibus proximi et compatiatur in affectu et subveniat in
effectu, et hoc est quod dicitur, plena misericordia et fructibus
bonis. Tertio requiritur ut caritative emendare peccata satagat, et
hoc est quod dicit, iudicans sine simulatione, ne scilicet,
correctionem praetendens, odium intendat explere.</p></div></div><div class="q" id="q46"><h2>Quaestio 46</h2><div class="p"><h3>Prooemium</h3><p title="II-II q. 46 pr."><a name="40893"><span class="ref">[40893] IIª-IIae q. 46 pr.</span></a> Deinde
considerandum est de stultitia, quae opponitur sapientiae. Et circa
hoc quaeruntur tria. Primo, utrum stultitia opponatur sapientiae.
Secundo, utrum stultitia sit peccatum. Tertio, ad quod vitium
capitale reducatur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 1</h3><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 1"><a name="40894"><span class="ref">[40894] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum
sic proceditur. Videtur quod stultitia non opponatur sapientiae.
Sapientiae enim directe videtur opponi insipientia. Sed stultitia
non videtur esse idem quod insipientia, quia insipientia videtur
esse solum circa divina, sicut et sapientia; stultitia autem se
habet et circa divina et circa humana. Ergo sapientiae non
opponitur stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 2"><a name="40895"><span class="ref">[40895] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea,
unum oppositorum non est via perveniendi ad aliud. Sed stultitia
est via perveniendi ad sapientiam, dicitur enim I ad Cor. III,
<i>si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus
fiat, ut sit sapiens</i>. Ergo sapientiae non opponitur
stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 3"><a name="40896"><span class="ref">[40896] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea,
unum oppositorum non est causa alterius. Sapientia autem est causa
stultitiae, dicitur enim Ierem. X, <i>stultus factus est omnis homo
a scientia sua</i>; sapientia autem quaedam scientia est. Et Isaiae
XLVII dicitur, <i>sapientia tua et scientia tua, haec decepit
te</i>, decipi autem ad stultitiam pertinet. Ergo sapientiae non
opponitur stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 arg. 4"><a name="40897"><span class="ref">[40897] IIª-IIae q. 46 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea,
Isidorus dicit, in libro Etymol., quod <i>stultus est qui per
ignominiam non commovetur ad dolorem, et qui non movetur
iniuria</i>. Sed hoc pertinet ad sapientiam spiritualem; ut
Gregorius dicit, in X Moral. Ergo sapientiae non opponitur
stultitia.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 s. c."><a name="40898"><span class="ref">[40898] IIª-IIae q. 46 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra
est quod Gregorius dicit, in II Moral., quod donum sapientiae datur
contra stultitiam.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 co."><a name="40899"><span class="ref">[40899] IIª-IIae q. 46 a. 1 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod nomen stultitiae a stupore videtur esse sumptum, unde
Isidorus dicit, in libro Etymol., <i>stultus est qui propter
stuporem non movetur</i>. Et differt stultitia a fatuitate, sicut
ibidem dicitur, quia stultitia importat hebetudinem cordis et
obtusionem sensuum; fatuitas autem importat totaliter spiritualis
sensus privationem. Et ideo convenienter stultitia sapientiae
opponitur. <i>Sapiens</i> enim, ut ibidem Isidorus dicit, <i>dictus
est a sapore, quia sicut gustus est aptus ad discretionem saporis
ciborum, sic sapiens ad dignoscentiam rerum atque causarum</i>.
Unde patet quod stultitia opponitur sapientiae sicut contrarium;
fatuitas autem sicut pura negatio. Nam fatuus caret sensu
iudicandi; stultus autem habet, sed hebetatum; sapiens autem
subtilem ac perspicacem.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 1"><a name="40900"><span class="ref">[40900] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod, sicut Isidorus ibidem dicit, <i>insipiens
contrarius est sapienti, eo quod est sine sapore discretionis et
sensus</i>. Unde idem videtur esse insipientia cum stultitia.
Praecipue autem videtur aliquis esse stultus quando patitur
defectum in sententia iudicii quae attenditur secundum causam
altissimam, nam si deficiat in iudicio circa aliquid modicum, non
ex hoc vocatur aliquis stultus.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 2"><a name="40901"><span class="ref">[40901] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod sicut est quaedam sapientia mala, ut supra dictum
est, quae dicitur sapientia saeculi, quia accipit pro causa
altissima et fine ultimo aliquod terrenum bonum; ita etiam est
aliqua stultitia bona, huic sapientiae malae opposita, per quam
aliquis terrena contemnit. Et de hac stultitia loquitur
apostolus.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 3"><a name="40902"><span class="ref">[40902] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod sapientia saeculi est quae decipit et facit esse
stultum apud Deum, ut patet per apostolum, I ad Cor. III.</p><p title="II-II q. 46 a. 1 ad 4"><a name="40903"><span class="ref">[40903] IIª-IIae q. 46 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum
dicendum quod non moveri iniuriis quandoque quidem contingit ex hoc
quod homini non sapiunt terrena, sed sola caelestia. Unde hoc
pertinet ad stultitiam mundi, sed ad sapientiam Dei, ut Gregorius
ibidem dicit. Quandoque autem contingit ex hoc quod homo est
simpliciter circa omnia stupidus, ut patet in amentibus, qui non
discernunt quid sit iniuria. Et hoc pertinet ad stultitiam
simpliciter.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 2</h3><p title="II-II q. 46 a. 2 arg. 1"><a name="40904"><span class="ref">[40904] IIª-IIae q. 46 a. 2 arg. 1</span></a> Ad
secundum sic proceditur. Videtur quod stultitia non sit peccatum.
Nullum enim peccatum provenit in nobis a natura. Sed quidam sunt
stulti naturaliter. Ergo stultitia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 arg. 2"><a name="40905"><span class="ref">[40905] IIª-IIae q. 46 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea,
omne peccatum est voluntarium, ut Augustinus dicit. Sed stultitia
non est voluntaria. Ergo non est peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 arg. 3"><a name="40906"><span class="ref">[40906] IIª-IIae q. 46 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea,
omne peccatum opponitur alicui praecepto divino. Sed stultitia
nulli praecepto opponitur. Ergo stultitia non est peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 s. c."><a name="40907"><span class="ref">[40907] IIª-IIae q. 46 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra
est quod dicitur Prov. I, <i>prosperitas stultorum perdet eos</i>.
Sed nullus perditur nisi pro peccato. Ergo stultitia est
peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 co."><a name="40908"><span class="ref">[40908] IIª-IIae q. 46 a. 2 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod stultitia, sicut dictum est, importat quendam
stuporem sensus in iudicando, et praecipue circa altissimam causam,
quae est finis ultimus et summum bonum. Circa quod aliquis potest
pati stuporem in iudicando dupliciter. Uno modo, ex indispositione
naturali, sicut patet in amentibus. Et talis stultitia non est
peccatum. Alio modo, inquantum immergit homo sensum suum rebus
terrenis, ex quo redditur eius sensus ineptus ad percipiendum
divina, secundum illud I ad Cor. II, <i>animalis homo non percipit
ea quae sunt spiritus Dei</i>, sicut etiam homini habenti gustum
infectum malo humore non sapiunt dulcia. Et talis stultitia est
peccatum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 ad 1"><a name="40909"><span class="ref">[40909] IIª-IIae q. 46 a. 2 ad 1</span></a> Et per hoc
patet responsio ad primum.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 ad 2"><a name="40910"><span class="ref">[40910] IIª-IIae q. 46 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod quamvis stultitiam nullus velit, vult tamen ea ad
quae consequitur esse stultum, scilicet abstrahere sensum suum a
spiritualibus et immergere terrenis. Et idem etiam contingit in
aliis peccatis. Nam luxuriosus vult delectationem sine qua non est
peccatum, quamvis non simpliciter velit peccatum, vellet enim frui
delectatione sine peccato.</p><p title="II-II q. 46 a. 2 ad 3"><a name="40911"><span class="ref">[40911] IIª-IIae q. 46 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod stultitia opponitur praeceptis quae dantur de
contemplatione veritatis; de quibus supra habitum est cum de
scientia et intellectu ageretur.</p></div><div class="a"><h3>Articulus 3</h3><p title="II-II q. 46 a. 3 arg. 1"><a name="40912"><span class="ref">[40912] IIª-IIae q. 46 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium
sic proceditur. Videtur quod stultitia non sit filia luxuriae.
Gregorius enim, XXXI Moral., enumerat luxuriae filias; inter quas
tamen non continetur stultitia. Ergo stultitia non procedit ex
luxuria.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 arg. 2"><a name="40913"><span class="ref">[40913] IIª-IIae q. 46 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea,
apostolus dicit, I ad Cor. III, <i>sapientia huius mundi stultitia
est apud Deum</i>. Sed sicut Gregorius dicit, X Moral.,
<i>sapientia mundi est cor machinationibus tegere</i>, quod
pertinet ad duplicitatem. Ergo stultitia est magis filia
duplicitatis quam luxuriae.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 arg. 3"><a name="40914"><span class="ref">[40914] IIª-IIae q. 46 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea,
ex ira aliqui praecipue vertuntur in furorem et insaniam, quae
pertinent ad stultitiam. Ergo stultitia magis oritur ex ira quam ex
luxuria.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 s. c."><a name="40915"><span class="ref">[40915] IIª-IIae q. 46 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra
est quod dicitur Prov. VII, statim eam sequitur, scilicet
meretricem, ignorans quod ad vincula stultus trahatur.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 co."><a name="40916"><span class="ref">[40916] IIª-IIae q. 46 a. 3 co.</span></a> Respondeo
dicendum quod, sicut iam dictum est, stultitia, secundum quod est
peccatum, provenit ex hoc quod sensus spiritualis hebetatus est, ut
non sit aptus ad spiritualia diiudicanda. Maxime autem sensus
hominis immergitur ad terrena per luxuriam, quae est circa maximas
delectationes, quibus anima maxime absorbetur. Et ideo stultitia
quae est peccatum maxime nascitur ex luxuria.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 ad 1"><a name="40917"><span class="ref">[40917] IIª-IIae q. 46 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum
ergo dicendum quod ad stultitiam pertinet quod homo habeat
fastidium de Deo et de donis ipsius. Unde Gregorius duo numerat
inter filias luxuriae quae pertinent ad stultitiam, scilicet odium
Dei et desperationem futuri saeculi, quasi dividens stultitiam in
duas partes.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 ad 2"><a name="40918"><span class="ref">[40918] IIª-IIae q. 46 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum
dicendum quod verbum illud apostoli non est intelligendum
causaliter, sed essentialiter, quia scilicet ipsa sapientia mundi
est stultitia apud Deum. Unde non oportet quod quaecumque pertinent
ad sapientiam mundi sint causa huius stultitiae.</p><p title="II-II q. 46 a. 3 ad 3"><a name="40919"><span class="ref">[40919] IIª-IIae q. 46 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium
dicendum quod ira, ut supra dictum est, sua acuitate maxime immutat
corporis naturam. Unde maxime causat stultitiam quae provenit ex
impedimento corporali. Sed stultitia quae provenit ex impedimento
spirituali, scilicet ex immersione mentis ad terrena, maxime
provenit ex luxuria, ut dictum est.</p></div></div><div class="centro"><br/>
<p><a href="sth3044.html"><img alt="age retro" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageretro.gif"/></a>  
<a href="sth3047.html"><img alt="age ultra" border="0" align="middle" height="19" width="19" src="icons/ageultra.gif"/></a></p>
<br/>
<hr/>
<br/>
<address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad
hanc editionem<br/>
Iura omnia asservantur<br/>
OCLC nr. <a style="text-decoration=none" href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264">49644264</a></address>
</div></body>
</html>