Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4002.html @ 44:d16e7ecf99ad
add prooemium
| author | ht |
|---|---|
| date | Thu, 17 Dec 2009 22:24:21 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 2-15</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione II ad quaestionem | |
| 31 XV</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1903 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth4001.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth4016.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#46787">IIIª q. 2 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#46788">IIIª q. 2 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#46789">IIIª q. 2 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#46790">IIIª q. 2 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#46791">IIIª q. 2 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#46792">IIIª q. 2 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#46793">IIIª q. 2 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#46794">IIIª q. 2 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#46795">IIIª q. 2 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#46796">IIIª q. 2 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#46797">IIIª q. 2 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#46798">IIIª q. 2 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#46799">IIIª q. 2 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#46800">IIIª q. 2 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#46801">IIIª q. 2 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#46802">IIIª q. 2 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#46803">IIIª q. 2 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#46804">IIIª q. 2 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#46805">IIIª q. 2 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#46806">IIIª q. 2 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#46807">IIIª q. 2 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#46808">IIIª q. 2 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#46809">IIIª q. 2 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#46810">IIIª q. 2 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#46811">IIIª q. 2 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#46812">IIIª q. 2 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#46813">IIIª q. 2 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#46814">IIIª q. 2 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#46815">IIIª q. 2 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#46816">IIIª q. 2 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#46817">IIIª q. 2 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#46818">IIIª q. 2 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#46819">IIIª q. 2 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#46820">IIIª q. 2 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#46821">IIIª q. 2 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#46822">IIIª q. 2 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#46823">IIIª q. 2 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#46824">IIIª q. 2 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#46825">IIIª q. 2 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#46826">IIIª q. 2 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#46827">IIIª q. 2 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#46828">IIIª q. 2 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#46829">IIIª q. 2 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#46830">IIIª q. 2 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#46831">IIIª q. 2 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#46832">IIIª q. 2 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#46833">IIIª q. 2 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#46834">IIIª q. 2 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#46835">IIIª q. 2 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#46836">IIIª q. 2 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#46837">IIIª q. 2 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#46838">IIIª q. 2 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#46839">IIIª q. 2 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#46840">IIIª q. 2 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#46841">IIIª q. 2 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#46842">IIIª q. 2 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#46843">IIIª q. 2 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#46844">IIIª q. 2 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#46845">IIIª q. 2 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#46846">IIIª q. 2 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#46847">IIIª q. 2 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#46848">IIIª q. 2 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#46849">IIIª q. 2 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#46850">IIIª q. 2 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#46851">IIIª q. 2 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#46852">IIIª q. 2 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#46853">IIIª q. 2 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#46854">IIIª q. 2 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#46855">IIIª q. 2 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#46856">IIIª q. 2 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#46857">IIIª q. 2 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#46858">IIIª q. 2 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#46859">IIIª q. 2 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#46860">IIIª q. 2 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#46861">IIIª q. 2 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#46862">IIIª q. 2 a. 9 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#46863">IIIª q. 2 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#46864">IIIª q. 2 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#46865">IIIª q. 2 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#46866">IIIª q. 2 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#46867">IIIª q. 2 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#46868">IIIª q. 2 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#46869">IIIª q. 2 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#46870">IIIª q. 2 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#46871">IIIª q. 2 a. 11 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#46872">IIIª q. 2 a. 11 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#46873">IIIª q. 2 a. 11 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#46874">IIIª q. 2 a. 11 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#46875">IIIª q. 2 a. 11 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#46876">IIIª q. 2 a. 11 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#46877">IIIª q. 2 a. 11 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#46878">IIIª q. 2 a. 11 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#46879">IIIª q. 2 a. 12 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#46880">IIIª q. 2 a. 12 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#46881">IIIª q. 2 a. 12 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#46882">IIIª q. 2 a. 12 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#46883">IIIª q. 2 a. 12 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#46884">IIIª q. 2 a. 12 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#46885">IIIª q. 2 a. 12 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#46886">IIIª q. 2 a. 12 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#46887">IIIª q. 3 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#46888">IIIª q. 3 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#46889">IIIª q. 3 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#46890">IIIª q. 3 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#46891">IIIª q. 3 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#46892">IIIª q. 3 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#46893">IIIª q. 3 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#46894">IIIª q. 3 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#46895">IIIª q. 3 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#46896">IIIª q. 3 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#46897">IIIª q. 3 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#46898">IIIª q. 3 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#46899">IIIª q. 3 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#46900">IIIª q. 3 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#46901">IIIª q. 3 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#46902">IIIª q. 3 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#46903">IIIª q. 3 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#46904">IIIª q. 3 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#46905">IIIª q. 3 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#46906">IIIª q. 3 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#46907">IIIª q. 3 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#46908">IIIª q. 3 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#46909">IIIª q. 3 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#46910">IIIª q. 3 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#46911">IIIª q. 3 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#46912">IIIª q. 3 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#46913">IIIª q. 3 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#46914">IIIª q. 3 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#46915">IIIª q. 3 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#46916">IIIª q. 3 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#46917">IIIª q. 3 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#46918">IIIª q. 3 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#46919">IIIª q. 3 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#46920">IIIª q. 3 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#46921">IIIª q. 3 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#46922">IIIª q. 3 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#46923">IIIª q. 3 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#46924">IIIª q. 3 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#46925">IIIª q. 3 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#46926">IIIª q. 3 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#46927">IIIª q. 3 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#46928">IIIª q. 3 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#46929">IIIª q. 3 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#46930">IIIª q. 3 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#46931">IIIª q. 3 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#46932">IIIª q. 3 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#46933">IIIª q. 3 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#46934">IIIª q. 3 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#46935">IIIª q. 3 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#46936">IIIª q. 3 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#46937">IIIª q. 3 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#46938">IIIª q. 3 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#46939">IIIª q. 3 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#46940">IIIª q. 3 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#46941">IIIª q. 3 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#46942">IIIª q. 3 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#46943">IIIª q. 3 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#46944">IIIª q. 3 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#46945">IIIª q. 3 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#46946">IIIª q. 3 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#46947">IIIª q. 3 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#46948">IIIª q. 3 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#46949">IIIª q. 3 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#46950">IIIª q. 3 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#46951">IIIª q. 3 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#46952">IIIª q. 4 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#46953">IIIª q. 4 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#46954">IIIª q. 4 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#46955">IIIª q. 4 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#46956">IIIª q. 4 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#46957">IIIª q. 4 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#46958">IIIª q. 4 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#46959">IIIª q. 4 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#46960">IIIª q. 4 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#46961">IIIª q. 4 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#46962">IIIª q. 4 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#46963">IIIª q. 4 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#46964">IIIª q. 4 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#46965">IIIª q. 4 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#46966">IIIª q. 4 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#46967">IIIª q. 4 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#46968">IIIª q. 4 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#46969">IIIª q. 4 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#46970">IIIª q. 4 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#46971">IIIª q. 4 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#46972">IIIª q. 4 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#46973">IIIª q. 4 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#46974">IIIª q. 4 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#46975">IIIª q. 4 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#46976">IIIª q. 4 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#46977">IIIª q. 4 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#46978">IIIª q. 4 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#46979">IIIª q. 4 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#46980">IIIª q. 4 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#46981">IIIª q. 4 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#46982">IIIª q. 4 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#46983">IIIª q. 4 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#46984">IIIª q. 4 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#46985">IIIª q. 4 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#46986">IIIª q. 4 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#46987">IIIª q. 4 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#46988">IIIª q. 4 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#46989">IIIª q. 4 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#46990">IIIª q. 4 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#46991">IIIª q. 4 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#46992">IIIª q. 4 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#46993">IIIª q. 4 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#46994">IIIª q. 4 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#46995">IIIª q. 4 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#46996">IIIª q. 4 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#46997">IIIª q. 4 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#46998">IIIª q. 4 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#46999">IIIª q. 4 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#47000">IIIª q. 4 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#47001">IIIª q. 4 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#47002">IIIª q. 4 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#47003">IIIª q. 5 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#47004">IIIª q. 5 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#47005">IIIª q. 5 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#47006">IIIª q. 5 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#47007">IIIª q. 5 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#47008">IIIª q. 5 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#47009">IIIª q. 5 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#47010">IIIª q. 5 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#47011">IIIª q. 5 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#47012">IIIª q. 5 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#47013">IIIª q. 5 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#47014">IIIª q. 5 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#47015">IIIª q. 5 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#47016">IIIª q. 5 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#47017">IIIª q. 5 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#47018">IIIª q. 5 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#47019">IIIª q. 5 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#47020">IIIª q. 5 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#47021">IIIª q. 5 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#47022">IIIª q. 5 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#47023">IIIª q. 5 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#47024">IIIª q. 5 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#47025">IIIª q. 5 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#47026">IIIª q. 5 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#47027">IIIª q. 5 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#47028">IIIª q. 5 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#47029">IIIª q. 5 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#47030">IIIª q. 5 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#47031">IIIª q. 5 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#47032">IIIª q. 5 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#47033">IIIª q. 5 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#47034">IIIª q. 5 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#47035">IIIª q. 5 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#47036">IIIª q. 6 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#47037">IIIª q. 6 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#47038">IIIª q. 6 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#47039">IIIª q. 6 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#47040">IIIª q. 6 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#47041">IIIª q. 6 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#47042">IIIª q. 6 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#47043">IIIª q. 6 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#47044">IIIª q. 6 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#47045">IIIª q. 6 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#47046">IIIª q. 6 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#47047">IIIª q. 6 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#47048">IIIª q. 6 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#47049">IIIª q. 6 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#47050">IIIª q. 6 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#47051">IIIª q. 6 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#47052">IIIª q. 6 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#47053">IIIª q. 6 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#47054">IIIª q. 6 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#47055">IIIª q. 6 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#47056">IIIª q. 6 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#47057">IIIª q. 6 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#47058">IIIª q. 6 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#47059">IIIª q. 6 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#47060">IIIª q. 6 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#47061">IIIª q. 6 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#47062">IIIª q. 6 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#47063">IIIª q. 6 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#47064">IIIª q. 6 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#47065">IIIª q. 6 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#47066">IIIª q. 6 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#47067">IIIª q. 6 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#47068">IIIª q. 6 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#47069">IIIª q. 6 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#47070">IIIª q. 6 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#47071">IIIª q. 6 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#47072">IIIª q. 6 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#47073">IIIª q. 6 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#47074">IIIª q. 6 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#47075">IIIª q. 6 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#47076">IIIª q. 6 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#47077">IIIª q. 6 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#47078">IIIª q. 6 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#47079">IIIª q. 6 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#47080">IIIª q. 6 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#47081">IIIª q. 6 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#47082">IIIª q. 6 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#47083">IIIª q. 6 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#47084">IIIª q. 6 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#47085">IIIª q. 7 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#47086">IIIª q. 7 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#47087">IIIª q. 7 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#47088">IIIª q. 7 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#47089">IIIª q. 7 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#47090">IIIª q. 7 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#47091">IIIª q. 7 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#47092">IIIª q. 7 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#47093">IIIª q. 7 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#47094">IIIª q. 7 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#47095">IIIª q. 7 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#47096">IIIª q. 7 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#47097">IIIª q. 7 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#47098">IIIª q. 7 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#47099">IIIª q. 7 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#47100">IIIª q. 7 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#47101">IIIª q. 7 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#47102">IIIª q. 7 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#47103">IIIª q. 7 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#47104">IIIª q. 7 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#47105">IIIª q. 7 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#47106">IIIª q. 7 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#47107">IIIª q. 7 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#47108">IIIª q. 7 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#47109">IIIª q. 7 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#47110">IIIª q. 7 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#47111">IIIª q. 7 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#47112">IIIª q. 7 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#47113">IIIª q. 7 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#47114">IIIª q. 7 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#47115">IIIª q. 7 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
394 document.write('<OPTION VALUE="#47116">IIIª q. 7 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<OPTION VALUE="#47117">IIIª q. 7 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<OPTION VALUE="#47118">IIIª q. 7 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
397 document.write('<OPTION VALUE="#47119">IIIª q. 7 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 document.write('<OPTION VALUE="#47120">IIIª q. 7 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
399 document.write('<OPTION VALUE="#47121">IIIª q. 7 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
400 document.write('<OPTION VALUE="#47122">IIIª q. 7 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
401 document.write('<OPTION VALUE="#47123">IIIª q. 7 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
402 document.write('<OPTION VALUE="#47124">IIIª q. 7 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
403 document.write('<OPTION VALUE="#47125">IIIª q. 7 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
404 document.write('<OPTION VALUE="#47126">IIIª q. 7 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
405 document.write('<OPTION VALUE="#47127">IIIª q. 7 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
406 document.write('<OPTION VALUE="#47128">IIIª q. 7 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
407 document.write('<OPTION VALUE="#47129">IIIª q. 7 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
408 document.write('<OPTION VALUE="#47130">IIIª q. 7 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
409 document.write('<OPTION VALUE="#47131">IIIª q. 7 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
410 document.write('<OPTION VALUE="#47132">IIIª q. 7 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
411 document.write('<OPTION VALUE="#47133">IIIª q. 7 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
412 document.write('<OPTION VALUE="#47134">IIIª q. 7 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
413 document.write('<OPTION VALUE="#47135">IIIª q. 7 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
414 document.write('<OPTION VALUE="#47136">IIIª q. 7 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
415 document.write('<OPTION VALUE="#47137">IIIª q. 7 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
416 document.write('<OPTION VALUE="#47138">IIIª q. 7 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
417 document.write('<OPTION VALUE="#47139">IIIª q. 7 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
418 document.write('<OPTION VALUE="#47140">IIIª q. 7 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
419 document.write('<OPTION VALUE="#47141">IIIª q. 7 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
420 document.write('<OPTION VALUE="#47142">IIIª q. 7 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
421 document.write('<OPTION VALUE="#47143">IIIª q. 7 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
422 document.write('<OPTION VALUE="#47144">IIIª q. 7 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
423 document.write('<OPTION VALUE="#47145">IIIª q. 7 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
424 document.write('<OPTION VALUE="#47146">IIIª q. 7 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
425 document.write('<OPTION VALUE="#47147">IIIª q. 7 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
426 document.write('<OPTION VALUE="#47148">IIIª q. 7 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
427 document.write('<OPTION VALUE="#47149">IIIª q. 7 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
428 document.write('<OPTION VALUE="#47150">IIIª q. 7 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
429 document.write('<OPTION VALUE="#47151">IIIª q. 7 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
430 document.write('<OPTION VALUE="#47152">IIIª q. 7 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
431 document.write('<OPTION VALUE="#47153">IIIª q. 7 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
432 document.write('<OPTION VALUE="#47154">IIIª q. 7 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
433 document.write('<OPTION VALUE="#47155">IIIª q. 7 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
434 document.write('<OPTION VALUE="#47156">IIIª q. 7 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
435 document.write('<OPTION VALUE="#47157">IIIª q. 7 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
436 document.write('<OPTION VALUE="#47158">IIIª q. 7 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
437 document.write('<OPTION VALUE="#47159">IIIª q. 7 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
438 document.write('<OPTION VALUE="#47160">IIIª q. 7 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
439 document.write('<OPTION VALUE="#47161">IIIª q. 7 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
440 document.write('<OPTION VALUE="#47162">IIIª q. 7 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
441 document.write('<OPTION VALUE="#47163">IIIª q. 7 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
442 document.write('<OPTION VALUE="#47164">IIIª q. 7 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
443 document.write('<OPTION VALUE="#47165">IIIª q. 7 a. 11 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
444 document.write('<OPTION VALUE="#47166">IIIª q. 7 a. 11 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
445 document.write('<OPTION VALUE="#47167">IIIª q. 7 a. 11 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
446 document.write('<OPTION VALUE="#47168">IIIª q. 7 a. 11 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
447 document.write('<OPTION VALUE="#47169">IIIª q. 7 a. 11 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
448 document.write('<OPTION VALUE="#47170">IIIª q. 7 a. 11 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
449 document.write('<OPTION VALUE="#47171">IIIª q. 7 a. 11 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
450 document.write('<OPTION VALUE="#47172">IIIª q. 7 a. 11 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
451 document.write('<OPTION VALUE="#47173">IIIª q. 7 a. 12 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
452 document.write('<OPTION VALUE="#47174">IIIª q. 7 a. 12 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
453 document.write('<OPTION VALUE="#47175">IIIª q. 7 a. 12 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
454 document.write('<OPTION VALUE="#47176">IIIª q. 7 a. 12 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
455 document.write('<OPTION VALUE="#47177">IIIª q. 7 a. 12 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
456 document.write('<OPTION VALUE="#47178">IIIª q. 7 a. 12 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
457 document.write('<OPTION VALUE="#47179">IIIª q. 7 a. 12 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
458 document.write('<OPTION VALUE="#47180">IIIª q. 7 a. 12 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
459 document.write('<OPTION VALUE="#47181">IIIª q. 7 a. 13 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
460 document.write('<OPTION VALUE="#47182">IIIª q. 7 a. 13 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
461 document.write('<OPTION VALUE="#47183">IIIª q. 7 a. 13 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
462 document.write('<OPTION VALUE="#47184">IIIª q. 7 a. 13 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
463 document.write('<OPTION VALUE="#47185">IIIª q. 7 a. 13 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
464 document.write('<OPTION VALUE="#47186">IIIª q. 7 a. 13 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
465 document.write('<OPTION VALUE="#47187">IIIª q. 7 a. 13 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
466 document.write('<OPTION VALUE="#47188">IIIª q. 7 a. 13 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
467 document.write('<OPTION VALUE="#47189">IIIª q. 8 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
468 document.write('<OPTION VALUE="#47190">IIIª q. 8 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
469 document.write('<OPTION VALUE="#47191">IIIª q. 8 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
470 document.write('<OPTION VALUE="#47192">IIIª q. 8 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
471 document.write('<OPTION VALUE="#47193">IIIª q. 8 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
472 document.write('<OPTION VALUE="#47194">IIIª q. 8 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
473 document.write('<OPTION VALUE="#47195">IIIª q. 8 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
474 document.write('<OPTION VALUE="#47196">IIIª q. 8 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
475 document.write('<OPTION VALUE="#47197">IIIª q. 8 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
476 document.write('<OPTION VALUE="#47198">IIIª q. 8 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
477 document.write('<OPTION VALUE="#47199">IIIª q. 8 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
478 document.write('<OPTION VALUE="#47200">IIIª q. 8 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
479 document.write('<OPTION VALUE="#47201">IIIª q. 8 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
480 document.write('<OPTION VALUE="#47202">IIIª q. 8 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
481 document.write('<OPTION VALUE="#47203">IIIª q. 8 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
482 document.write('<OPTION VALUE="#47204">IIIª q. 8 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
483 document.write('<OPTION VALUE="#47205">IIIª q. 8 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
484 document.write('<OPTION VALUE="#47206">IIIª q. 8 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
485 document.write('<OPTION VALUE="#47207">IIIª q. 8 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
486 document.write('<OPTION VALUE="#47208">IIIª q. 8 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
487 document.write('<OPTION VALUE="#47209">IIIª q. 8 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
488 document.write('<OPTION VALUE="#47210">IIIª q. 8 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
489 document.write('<OPTION VALUE="#47211">IIIª q. 8 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
490 document.write('<OPTION VALUE="#47212">IIIª q. 8 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
491 document.write('<OPTION VALUE="#47213">IIIª q. 8 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
492 document.write('<OPTION VALUE="#47214">IIIª q. 8 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
493 document.write('<OPTION VALUE="#47215">IIIª q. 8 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
494 document.write('<OPTION VALUE="#47216">IIIª q. 8 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
495 document.write('<OPTION VALUE="#47217">IIIª q. 8 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
496 document.write('<OPTION VALUE="#47218">IIIª q. 8 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
497 document.write('<OPTION VALUE="#47219">IIIª q. 8 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
498 document.write('<OPTION VALUE="#47220">IIIª q. 8 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
499 document.write('<OPTION VALUE="#47221">IIIª q. 8 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
500 document.write('<OPTION VALUE="#47222">IIIª q. 8 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
501 document.write('<OPTION VALUE="#47223">IIIª q. 8 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
502 document.write('<OPTION VALUE="#47224">IIIª q. 8 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
503 document.write('<OPTION VALUE="#47225">IIIª q. 8 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
504 document.write('<OPTION VALUE="#47226">IIIª q. 8 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
505 document.write('<OPTION VALUE="#47227">IIIª q. 8 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
506 document.write('<OPTION VALUE="#47228">IIIª q. 8 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
507 document.write('<OPTION VALUE="#47229">IIIª q. 8 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
508 document.write('<OPTION VALUE="#47230">IIIª q. 8 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
509 document.write('<OPTION VALUE="#47231">IIIª q. 8 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
510 document.write('<OPTION VALUE="#47232">IIIª q. 8 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
511 document.write('<OPTION VALUE="#47233">IIIª q. 8 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
512 document.write('<OPTION VALUE="#47234">IIIª q. 8 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
513 document.write('<OPTION VALUE="#47235">IIIª q. 8 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
514 document.write('<OPTION VALUE="#47236">IIIª q. 8 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
515 document.write('<OPTION VALUE="#47237">IIIª q. 8 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
516 document.write('<OPTION VALUE="#47238">IIIª q. 8 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
517 document.write('<OPTION VALUE="#47239">IIIª q. 8 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
518 document.write('<OPTION VALUE="#47240">IIIª q. 8 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
519 document.write('<OPTION VALUE="#47241">IIIª q. 8 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
520 document.write('<OPTION VALUE="#47242">IIIª q. 8 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
521 document.write('<OPTION VALUE="#47243">IIIª q. 8 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
522 document.write('<OPTION VALUE="#47244">IIIª q. 8 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
523 document.write('<OPTION VALUE="#47245">IIIª q. 8 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
524 document.write('<OPTION VALUE="#47246">IIIª q. 8 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
525 document.write('<OPTION VALUE="#47247">IIIª q. 8 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
526 document.write('<OPTION VALUE="#47248">IIIª q. 8 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
527 document.write('<OPTION VALUE="#47249">IIIª q. 8 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
528 document.write('<OPTION VALUE="#47250">IIIª q. 8 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
529 document.write('<OPTION VALUE="#47251">IIIª q. 8 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
530 document.write('<OPTION VALUE="#47252">IIIª q. 8 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
531 document.write('<OPTION VALUE="#47253">IIIª q. 8 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
532 document.write('<OPTION VALUE="#47254">IIIª q. 9 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
533 document.write('<OPTION VALUE="#47255">IIIª q. 9 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
534 document.write('<OPTION VALUE="#47256">IIIª q. 9 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
535 document.write('<OPTION VALUE="#47257">IIIª q. 9 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
536 document.write('<OPTION VALUE="#47258">IIIª q. 9 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
537 document.write('<OPTION VALUE="#47259">IIIª q. 9 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
538 document.write('<OPTION VALUE="#47260">IIIª q. 9 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
539 document.write('<OPTION VALUE="#47261">IIIª q. 9 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
540 document.write('<OPTION VALUE="#47262">IIIª q. 9 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
541 document.write('<OPTION VALUE="#47263">IIIª q. 9 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
542 document.write('<OPTION VALUE="#47264">IIIª q. 9 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
543 document.write('<OPTION VALUE="#47265">IIIª q. 9 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
544 document.write('<OPTION VALUE="#47266">IIIª q. 9 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
545 document.write('<OPTION VALUE="#47267">IIIª q. 9 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
546 document.write('<OPTION VALUE="#47268">IIIª q. 9 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
547 document.write('<OPTION VALUE="#47269">IIIª q. 9 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
548 document.write('<OPTION VALUE="#47270">IIIª q. 9 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
549 document.write('<OPTION VALUE="#47271">IIIª q. 9 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
550 document.write('<OPTION VALUE="#47272">IIIª q. 9 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
551 document.write('<OPTION VALUE="#47273">IIIª q. 9 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
552 document.write('<OPTION VALUE="#47274">IIIª q. 9 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
553 document.write('<OPTION VALUE="#47275">IIIª q. 9 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
554 document.write('<OPTION VALUE="#47276">IIIª q. 9 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
555 document.write('<OPTION VALUE="#47277">IIIª q. 9 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
556 document.write('<OPTION VALUE="#47278">IIIª q. 9 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
557 document.write('<OPTION VALUE="#47279">IIIª q. 9 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
558 document.write('<OPTION VALUE="#47280">IIIª q. 9 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
559 document.write('<OPTION VALUE="#47281">IIIª q. 9 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
560 document.write('<OPTION VALUE="#47282">IIIª q. 9 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
561 document.write('<OPTION VALUE="#47283">IIIª q. 9 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
562 document.write('<OPTION VALUE="#47284">IIIª q. 9 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
563 document.write('<OPTION VALUE="#47285">IIIª q. 9 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
564 document.write('<OPTION VALUE="#47286">IIIª q. 9 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
565 document.write('<OPTION VALUE="#47287">IIIª q. 10 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
566 document.write('<OPTION VALUE="#47288">IIIª q. 10 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
567 document.write('<OPTION VALUE="#47289">IIIª q. 10 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
568 document.write('<OPTION VALUE="#47290">IIIª q. 10 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
569 document.write('<OPTION VALUE="#47291">IIIª q. 10 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
570 document.write('<OPTION VALUE="#47292">IIIª q. 10 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
571 document.write('<OPTION VALUE="#47293">IIIª q. 10 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
572 document.write('<OPTION VALUE="#47294">IIIª q. 10 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
573 document.write('<OPTION VALUE="#47295">IIIª q. 10 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
574 document.write('<OPTION VALUE="#47296">IIIª q. 10 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
575 document.write('<OPTION VALUE="#47297">IIIª q. 10 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
576 document.write('<OPTION VALUE="#47298">IIIª q. 10 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
577 document.write('<OPTION VALUE="#47299">IIIª q. 10 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
578 document.write('<OPTION VALUE="#47300">IIIª q. 10 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
579 document.write('<OPTION VALUE="#47301">IIIª q. 10 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
580 document.write('<OPTION VALUE="#47302">IIIª q. 10 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
581 document.write('<OPTION VALUE="#47303">IIIª q. 10 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
582 document.write('<OPTION VALUE="#47304">IIIª q. 10 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
583 document.write('<OPTION VALUE="#47305">IIIª q. 10 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
584 document.write('<OPTION VALUE="#47306">IIIª q. 10 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
585 document.write('<OPTION VALUE="#47307">IIIª q. 10 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
586 document.write('<OPTION VALUE="#47308">IIIª q. 10 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
587 document.write('<OPTION VALUE="#47309">IIIª q. 10 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
588 document.write('<OPTION VALUE="#47310">IIIª q. 10 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
589 document.write('<OPTION VALUE="#47311">IIIª q. 10 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
590 document.write('<OPTION VALUE="#47312">IIIª q. 10 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
591 document.write('<OPTION VALUE="#47313">IIIª q. 10 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
592 document.write('<OPTION VALUE="#47314">IIIª q. 10 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
593 document.write('<OPTION VALUE="#47315">IIIª q. 10 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
594 document.write('<OPTION VALUE="#47316">IIIª q. 10 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
595 document.write('<OPTION VALUE="#47317">IIIª q. 10 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
596 document.write('<OPTION VALUE="#47318">IIIª q. 10 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
597 document.write('<OPTION VALUE="#47319">IIIª q. 10 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
598 document.write('<OPTION VALUE="#47320">IIIª q. 11 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
599 document.write('<OPTION VALUE="#47321">IIIª q. 11 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
600 document.write('<OPTION VALUE="#47322">IIIª q. 11 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
601 document.write('<OPTION VALUE="#47323">IIIª q. 11 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
602 document.write('<OPTION VALUE="#47324">IIIª q. 11 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
603 document.write('<OPTION VALUE="#47325">IIIª q. 11 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
604 document.write('<OPTION VALUE="#47326">IIIª q. 11 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
605 document.write('<OPTION VALUE="#47327">IIIª q. 11 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
606 document.write('<OPTION VALUE="#47328">IIIª q. 11 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
607 document.write('<OPTION VALUE="#47329">IIIª q. 11 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
608 document.write('<OPTION VALUE="#47330">IIIª q. 11 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
609 document.write('<OPTION VALUE="#47331">IIIª q. 11 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
610 document.write('<OPTION VALUE="#47332">IIIª q. 11 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
611 document.write('<OPTION VALUE="#47333">IIIª q. 11 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
612 document.write('<OPTION VALUE="#47334">IIIª q. 11 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
613 document.write('<OPTION VALUE="#47335">IIIª q. 11 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
614 document.write('<OPTION VALUE="#47336">IIIª q. 11 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
615 document.write('<OPTION VALUE="#47337">IIIª q. 11 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
616 document.write('<OPTION VALUE="#47338">IIIª q. 11 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
617 document.write('<OPTION VALUE="#47339">IIIª q. 11 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
618 document.write('<OPTION VALUE="#47340">IIIª q. 11 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
619 document.write('<OPTION VALUE="#47341">IIIª q. 11 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
620 document.write('<OPTION VALUE="#47342">IIIª q. 11 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
621 document.write('<OPTION VALUE="#47343">IIIª q. 11 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
622 document.write('<OPTION VALUE="#47344">IIIª q. 11 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
623 document.write('<OPTION VALUE="#47345">IIIª q. 11 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
624 document.write('<OPTION VALUE="#47346">IIIª q. 11 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
625 document.write('<OPTION VALUE="#47347">IIIª q. 11 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
626 document.write('<OPTION VALUE="#47348">IIIª q. 11 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
627 document.write('<OPTION VALUE="#47349">IIIª q. 11 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
628 document.write('<OPTION VALUE="#47350">IIIª q. 11 a. 4 ad'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
629 document.write('<OPTION VALUE="#47351">IIIª q. 11 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
630 document.write('<OPTION VALUE="#47352">IIIª q. 11 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
631 document.write('<OPTION VALUE="#47353">IIIª q. 11 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
632 document.write('<OPTION VALUE="#47354">IIIª q. 11 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
633 document.write('<OPTION VALUE="#47355">IIIª q. 11 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
634 document.write('<OPTION VALUE="#47356">IIIª q. 11 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
635 document.write('<OPTION VALUE="#47357">IIIª q. 11 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
636 document.write('<OPTION VALUE="#47358">IIIª q. 11 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
637 document.write('<OPTION VALUE="#47359">IIIª q. 11 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
638 document.write('<OPTION VALUE="#47360">IIIª q. 11 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
639 document.write('<OPTION VALUE="#47361">IIIª q. 11 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
640 document.write('<OPTION VALUE="#47362">IIIª q. 11 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
641 document.write('<OPTION VALUE="#47363">IIIª q. 11 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
642 document.write('<OPTION VALUE="#47364">IIIª q. 11 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
643 document.write('<OPTION VALUE="#47365">IIIª q. 11 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
644 document.write('<OPTION VALUE="#47366">IIIª q. 11 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
645 document.write('<OPTION VALUE="#47367">IIIª q. 12 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
646 document.write('<OPTION VALUE="#47368">IIIª q. 12 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
647 document.write('<OPTION VALUE="#47369">IIIª q. 12 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
648 document.write('<OPTION VALUE="#47370">IIIª q. 12 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
649 document.write('<OPTION VALUE="#47371">IIIª q. 12 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
650 document.write('<OPTION VALUE="#47372">IIIª q. 12 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
651 document.write('<OPTION VALUE="#47373">IIIª q. 12 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
652 document.write('<OPTION VALUE="#47374">IIIª q. 12 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
653 document.write('<OPTION VALUE="#47375">IIIª q. 12 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
654 document.write('<OPTION VALUE="#47376">IIIª q. 12 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
655 document.write('<OPTION VALUE="#47377">IIIª q. 12 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
656 document.write('<OPTION VALUE="#47378">IIIª q. 12 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
657 document.write('<OPTION VALUE="#47379">IIIª q. 12 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
658 document.write('<OPTION VALUE="#47380">IIIª q. 12 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
659 document.write('<OPTION VALUE="#47381">IIIª q. 12 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
660 document.write('<OPTION VALUE="#47382">IIIª q. 12 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
661 document.write('<OPTION VALUE="#47383">IIIª q. 12 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
662 document.write('<OPTION VALUE="#47384">IIIª q. 12 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
663 document.write('<OPTION VALUE="#47385">IIIª q. 12 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
664 document.write('<OPTION VALUE="#47386">IIIª q. 12 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
665 document.write('<OPTION VALUE="#47387">IIIª q. 12 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
666 document.write('<OPTION VALUE="#47388">IIIª q. 12 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
667 document.write('<OPTION VALUE="#47389">IIIª q. 12 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
668 document.write('<OPTION VALUE="#47390">IIIª q. 12 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
669 document.write('<OPTION VALUE="#47391">IIIª q. 12 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
670 document.write('<OPTION VALUE="#47392">IIIª q. 12 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
671 document.write('<OPTION VALUE="#47393">IIIª q. 12 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
672 document.write('<OPTION VALUE="#47394">IIIª q. 12 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
673 document.write('<OPTION VALUE="#47395">IIIª q. 12 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
674 document.write('<OPTION VALUE="#47396">IIIª q. 12 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
675 document.write('<OPTION VALUE="#47397">IIIª q. 12 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
676 document.write('<OPTION VALUE="#47398">IIIª q. 12 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
677 document.write('<OPTION VALUE="#47399">IIIª q. 12 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
678 document.write('<OPTION VALUE="#47400">IIIª q. 13 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
679 document.write('<OPTION VALUE="#47401">IIIª q. 13 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
680 document.write('<OPTION VALUE="#47402">IIIª q. 13 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
681 document.write('<OPTION VALUE="#47403">IIIª q. 13 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
682 document.write('<OPTION VALUE="#47404">IIIª q. 13 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
683 document.write('<OPTION VALUE="#47405">IIIª q. 13 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
684 document.write('<OPTION VALUE="#47406">IIIª q. 13 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
685 document.write('<OPTION VALUE="#47407">IIIª q. 13 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
686 document.write('<OPTION VALUE="#47408">IIIª q. 13 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
687 document.write('<OPTION VALUE="#47409">IIIª q. 13 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
688 document.write('<OPTION VALUE="#47410">IIIª q. 13 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
689 document.write('<OPTION VALUE="#47411">IIIª q. 13 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
690 document.write('<OPTION VALUE="#47412">IIIª q. 13 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
691 document.write('<OPTION VALUE="#47413">IIIª q. 13 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
692 document.write('<OPTION VALUE="#47414">IIIª q. 13 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
693 document.write('<OPTION VALUE="#47415">IIIª q. 13 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
694 document.write('<OPTION VALUE="#47416">IIIª q. 13 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
695 document.write('<OPTION VALUE="#47417">IIIª q. 13 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
696 document.write('<OPTION VALUE="#47418">IIIª q. 13 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
697 document.write('<OPTION VALUE="#47419">IIIª q. 13 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
698 document.write('<OPTION VALUE="#47420">IIIª q. 13 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
699 document.write('<OPTION VALUE="#47421">IIIª q. 13 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
700 document.write('<OPTION VALUE="#47422">IIIª q. 13 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
701 document.write('<OPTION VALUE="#47423">IIIª q. 13 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
702 document.write('<OPTION VALUE="#47424">IIIª q. 13 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
703 document.write('<OPTION VALUE="#47425">IIIª q. 13 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
704 document.write('<OPTION VALUE="#47426">IIIª q. 13 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
705 document.write('<OPTION VALUE="#47427">IIIª q. 13 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
706 document.write('<OPTION VALUE="#47428">IIIª q. 13 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
707 document.write('<OPTION VALUE="#47429">IIIª q. 13 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
708 document.write('<OPTION VALUE="#47430">IIIª q. 13 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
709 document.write('<OPTION VALUE="#47431">IIIª q. 13 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
710 document.write('<OPTION VALUE="#47432">IIIª q. 13 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
711 document.write('<OPTION VALUE="#47433">IIIª q. 14 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
712 document.write('<OPTION VALUE="#47434">IIIª q. 14 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
713 document.write('<OPTION VALUE="#47435">IIIª q. 14 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
714 document.write('<OPTION VALUE="#47436">IIIª q. 14 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
715 document.write('<OPTION VALUE="#47437">IIIª q. 14 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
716 document.write('<OPTION VALUE="#47438">IIIª q. 14 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
717 document.write('<OPTION VALUE="#47439">IIIª q. 14 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
718 document.write('<OPTION VALUE="#47440">IIIª q. 14 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
719 document.write('<OPTION VALUE="#47441">IIIª q. 14 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
720 document.write('<OPTION VALUE="#47442">IIIª q. 14 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
721 document.write('<OPTION VALUE="#47443">IIIª q. 14 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
722 document.write('<OPTION VALUE="#47444">IIIª q. 14 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
723 document.write('<OPTION VALUE="#47445">IIIª q. 14 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
724 document.write('<OPTION VALUE="#47446">IIIª q. 14 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
725 document.write('<OPTION VALUE="#47447">IIIª q. 14 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
726 document.write('<OPTION VALUE="#47448">IIIª q. 14 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
727 document.write('<OPTION VALUE="#47449">IIIª q. 14 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
728 document.write('<OPTION VALUE="#47450">IIIª q. 14 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
729 document.write('<OPTION VALUE="#47451">IIIª q. 14 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
730 document.write('<OPTION VALUE="#47452">IIIª q. 14 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
731 document.write('<OPTION VALUE="#47453">IIIª q. 14 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
732 document.write('<OPTION VALUE="#47454">IIIª q. 14 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
733 document.write('<OPTION VALUE="#47455">IIIª q. 14 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
734 document.write('<OPTION VALUE="#47456">IIIª q. 14 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
735 document.write('<OPTION VALUE="#47457">IIIª q. 14 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
736 document.write('<OPTION VALUE="#47458">IIIª q. 14 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
737 document.write('<OPTION VALUE="#47459">IIIª q. 14 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
738 document.write('<OPTION VALUE="#47460">IIIª q. 14 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
739 document.write('<OPTION VALUE="#47461">IIIª q. 14 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
740 document.write('<OPTION VALUE="#47462">IIIª q. 14 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
741 document.write('<OPTION VALUE="#47463">IIIª q. 14 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
742 document.write('<OPTION VALUE="#47464">IIIª q. 14 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
743 document.write('<OPTION VALUE="#47465">IIIª q. 14 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
744 document.write('<OPTION VALUE="#47466">IIIª q. 14 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
745 document.write('<OPTION VALUE="#47467">IIIª q. 14 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
746 document.write('<OPTION VALUE="#47468">IIIª q. 15 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
747 document.write('<OPTION VALUE="#47469">IIIª q. 15 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
748 document.write('<OPTION VALUE="#47470">IIIª q. 15 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
749 document.write('<OPTION VALUE="#47471">IIIª q. 15 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
750 document.write('<OPTION VALUE="#47472">IIIª q. 15 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
751 document.write('<OPTION VALUE="#47473">IIIª q. 15 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
752 document.write('<OPTION VALUE="#47474">IIIª q. 15 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
753 document.write('<OPTION VALUE="#47475">IIIª q. 15 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
754 document.write('<OPTION VALUE="#47476">IIIª q. 15 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
755 document.write('<OPTION VALUE="#47477">IIIª q. 15 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
756 document.write('<OPTION VALUE="#47478">IIIª q. 15 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
757 document.write('<OPTION VALUE="#47479">IIIª q. 15 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
758 document.write('<OPTION VALUE="#47480">IIIª q. 15 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
759 document.write('<OPTION VALUE="#47481">IIIª q. 15 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
760 document.write('<OPTION VALUE="#47482">IIIª q. 15 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
761 document.write('<OPTION VALUE="#47483">IIIª q. 15 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
762 document.write('<OPTION VALUE="#47484">IIIª q. 15 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
763 document.write('<OPTION VALUE="#47485">IIIª q. 15 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
764 document.write('<OPTION VALUE="#47486">IIIª q. 15 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
765 document.write('<OPTION VALUE="#47487">IIIª q. 15 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
766 document.write('<OPTION VALUE="#47488">IIIª q. 15 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
767 document.write('<OPTION VALUE="#47489">IIIª q. 15 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
768 document.write('<OPTION VALUE="#47490">IIIª q. 15 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
769 document.write('<OPTION VALUE="#47491">IIIª q. 15 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
770 document.write('<OPTION VALUE="#47492">IIIª q. 15 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
771 document.write('<OPTION VALUE="#47493">IIIª q. 15 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
772 document.write('<OPTION VALUE="#47494">IIIª q. 15 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
773 document.write('<OPTION VALUE="#47495">IIIª q. 15 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
774 document.write('<OPTION VALUE="#47496">IIIª q. 15 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
775 document.write('<OPTION VALUE="#47497">IIIª q. 15 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
776 document.write('<OPTION VALUE="#47498">IIIª q. 15 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
777 document.write('<OPTION VALUE="#47499">IIIª q. 15 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
778 document.write('<OPTION VALUE="#47500">IIIª q. 15 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
779 document.write('<OPTION VALUE="#47501">IIIª q. 15 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
780 document.write('<OPTION VALUE="#47502">IIIª q. 15 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
781 document.write('<OPTION VALUE="#47503">IIIª q. 15 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
782 document.write('<OPTION VALUE="#47504">IIIª q. 15 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
783 document.write('<OPTION VALUE="#47505">IIIª q. 15 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
784 document.write('<OPTION VALUE="#47506">IIIª q. 15 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
785 document.write('<OPTION VALUE="#47507">IIIª q. 15 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
786 document.write('<OPTION VALUE="#47508">IIIª q. 15 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
787 document.write('<OPTION VALUE="#47509">IIIª q. 15 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
788 document.write('<OPTION VALUE="#47510">IIIª q. 15 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
789 document.write('<OPTION VALUE="#47511">IIIª q. 15 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
790 document.write('<OPTION VALUE="#47512">IIIª q. 15 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
791 document.write('<OPTION VALUE="#47513">IIIª q. 15 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
792 document.write('<OPTION VALUE="#47514">IIIª q. 15 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
793 document.write('<OPTION VALUE="#47515">IIIª q. 15 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
794 document.write('<OPTION VALUE="#47516">IIIª q. 15 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
795 document.write('<OPTION VALUE="#47517">IIIª q. 15 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
796 document.write('<OPTION VALUE="#47518">IIIª q. 15 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
797 document.write('<OPTION VALUE="#47519">IIIª q. 15 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
798 document.write('<OPTION VALUE="#47520">IIIª q. 15 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
799 document.write('<OPTION VALUE="#47521">IIIª q. 15 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
800 document.write('<OPTION VALUE="#47522">IIIª q. 15 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
801 document.write('<OPTION VALUE="#47523">IIIª q. 15 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
802 document.write('<OPTION VALUE="#47524">IIIª q. 15 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
803 document.write('<OPTION VALUE="#47525">IIIª q. 15 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
804 document.write('<OPTION VALUE="#47526">IIIª q. 15 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
805 document.write('<OPTION VALUE="#47527">IIIª q. 15 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
806 document.write('<OPTION VALUE="#47528">IIIª q. 15 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
807 document.write('<OPTION VALUE="#47529">IIIª q. 15 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
808 document.write('<OPTION VALUE="#47530">IIIª q. 15 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
809 document.write('<OPTION VALUE="#47531">IIIª q. 15 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
810 document.write('<OPTION VALUE="#47532">IIIª q. 15 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
811 document.write('<OPTION VALUE="#47533">IIIª q. 15 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
812 document.write('<OPTION VALUE="#47534">IIIª q. 15 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
813 document.write('<OPTION VALUE="#47535">IIIª q. 15 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
814 document.write('<OPTION VALUE="#47536">IIIª q. 15 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
815 document.write('<OPTION VALUE="#47537">IIIª q. 15 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
816 document.write('<OPTION VALUE="#47538">IIIª q. 15 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
817 document.write('<OPTION VALUE="#47539">IIIª q. 15 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
818 document.write('<OPTION VALUE="#47540">IIIª q. 15 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
819 document.write('<OPTION VALUE="#47541">IIIª q. 15 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
820 document.write('<OPTION VALUE="#47542">IIIª q. 15 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
821 document.write('<OPTION VALUE="#47543">IIIª q. 15 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
822 document.write('<OPTION VALUE="#47544">IIIª q. 15 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
823 document.write('<OPTION VALUE="#47545">IIIª q. 15 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
824 document.write('<OPTION VALUE="#47546">IIIª q. 15 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
825 document.write('<OPTION VALUE="#47547">IIIª q. 15 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
826 document.write('<OPTION VALUE="#47548">IIIª q. 15 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
827 document.write('<OPTION VALUE="#47549">IIIª q. 15 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
828 document.write('<OPTION VALUE="#47550">IIIª q. 15 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
829 document.write('<OPTION VALUE="#47551">IIIª q. 15 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
830 document.write('<OPTION VALUE="#47552">IIIª q. 15 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
831 document.write('<OPTION VALUE="#47553">IIIª q. 15 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
832 document.write('<OPTION VALUE="#47554">IIIª q. 15 a. 10 ad 3'); |
| 28 | 833 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
834 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
835 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 836 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
837 // --> |
| 28 | 838 //]]> |
| 839 </script><br /> | |
| 840 <hr /> | |
| 841 <br /></div> | |
| 842 <div class="D">Quaestio 2</div> | |
| 843 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 844 <p title="III q. 2 pr."><a name="46787"><span class="ref">[46787] | |
| 845 IIIª q. 2 pr.</span></a> Deinde considerandum est de modo | |
| 846 unionis verbi incarnati. Et primo quantum ad ipsam unionem; | |
| 847 secundo, quantum ad personam assumentem; tertio, quantum ad naturam | |
| 848 assumptam. Circa primum quaeruntur duodecim. Primo, utrum unio | |
| 849 verbi incarnati sit facta in natura. Secundo, utrum sit facta in | |
| 850 persona. Tertio, utrum sit facta in supposito vel hypostasi. | |
| 851 Quarto, utrum persona vel hypostasis Christi post incarnationem sit | |
| 852 composita. Quinto, utrum sit facta aliqua unio animae et corporis | |
| 853 in Christo. Sexto, utrum natura humana fuerit unita verbo | |
| 854 accidentaliter. Septimo, utrum ipsa unio sit aliquid creatum. | |
| 855 Octavo, utrum sit idem quod assumptio. Nono, utrum sit maxima | |
| 856 unionum. Decimo, utrum unio duarum naturarum in Christo fuerit | |
| 857 facta per gratiam. Undecimo, utrum eam aliqua merita praecesserint. | |
| 858 Duodecimo, utrum aliqua gratia fuerit homini Christo naturalis.</p> | |
| 859 <br /> | |
| 860 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 861 <p title="III q. 2 a. 1 arg. 1"><a name="46788"><span class= | |
| 862 "ref">[46788] IIIª q. 2 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 863 proceditur. Videtur quod unio verbi incarnati sit facta in una | |
| 864 natura. Dicit enim Cyrillus, et inducitur in gestis Concilii | |
| 865 Chalcedonensis, <i>non oportet intelligere duas naturas, sed unam | |
| 866 naturam Dei verbi incarnatam</i>. Quod quidem non fieret nisi unio | |
| 867 esset in natura. Ergo unio verbi incarnati facta est in natura.</p> | |
| 868 <p title="III q. 2 a. 1 arg. 2"><a name="46789"><span class= | |
| 869 "ref">[46789] IIIª q. 2 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 870 Athanasius dicit, sicut anima rationalis et caro conveniunt in | |
| 871 constitutione humanae naturae, sic Deus et homo conveniunt in | |
| 872 constitutione alicuius unius naturae. Ergo facta est unio in | |
| 873 natura.</p> | |
| 874 <p title="III q. 2 a. 1 arg. 3"><a name="46790"><span class= | |
| 875 "ref">[46790] IIIª q. 2 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 876 duarum naturarum una non denominatur ex altera nisi aliquo modo in | |
| 877 invicem transmutentur. Sed divina natura et humana in Christo ab | |
| 878 invicem denominantur, dicit enim Cyrillus divinam naturam esse | |
| 879 incarnatam; et Gregorius Nazianzenus dicit naturam humanam esse | |
| 880 deificatam; ut patet per Damascenum. Ergo ex duabus naturis videtur | |
| 881 esse facta una natura.</p> | |
| 882 <p title="III q. 2 a. 1 s. c."><a name="46791"><span class= | |
| 883 "ref">[46791] IIIª q. 2 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 884 quod dicitur in determinatione Concilii Chalcedonensis, | |
| 885 <i>confitemur in novissimis diebus filium Dei unigenitum inconfuse, | |
| 886 immutabiliter, indivise, inseparabiliter agnoscendum, nusquam | |
| 887 sublata differentia naturarum propter unionem</i>. Ergo unio non | |
| 888 est facta in natura.</p> | |
| 889 <p title="III q. 2 a. 1 co."><a name="46792"><span class= | |
| 890 "ref">[46792] IIIª q. 2 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 891 quod ad huius quaestionis evidentiam, oportet considerare quid sit | |
| 892 natura. Sciendum est igitur quod nomen naturae a nascendo est | |
| 893 dictum vel sumptum. Unde primo est impositum hoc nomen ad | |
| 894 significandum generationem viventium, quae nativitas vel pullulatio | |
| 895 dicitur, ut dicatur natura quasi nascitura. Deinde translatum est | |
| 896 nomen naturae ad significandum principium huius generationis. Et | |
| 897 quia principium generationis in rebus viventibus est intrinsecum, | |
| 898 ulterius derivatum est nomen naturae ad significandum quodlibet | |
| 899 principium intrinsecum motus, secundum quod philosophus dicit, in | |
| 900 II Physic., quod <i>natura est principium motus in eo in quo est | |
| 901 per se et non secundum accidens</i>. Hoc autem principium vel forma | |
| 902 est, vel materia. Unde quandoque natura dicitur forma, quandoque | |
| 903 vero materia. Et quia finis generationis naturalis est, in eo quod | |
| 904 generatur, <i>essentia speciei, quam significat definitio</i>, inde | |
| 905 est quod huiusmodi essentia speciei vocatur etiam natura. Et hoc | |
| 906 modo Boetius naturam definit, in libro de duabus naturis, dicens, | |
| 907 <i>natura est unamquamque rem informans specifica differentia</i>, | |
| 908 quae scilicet complet definitionem speciei. Sic ergo nunc loquimur | |
| 909 de natura, secundum quod natura significat essentiam, vel quod quid | |
| 910 est, sive quidditatem speciei. Hoc autem modo accipiendo naturam, | |
| 911 impossibile est unionem verbi incarnati esse factam in natura. | |
| 912 Tripliciter enim aliquid unum ex duobus vel pluribus constituitur. | |
| 913 Uno modo, ex duobus perfectis integris remanentibus. Quod quidem | |
| 914 fieri non potest nisi in his quorum forma est compositio, vel ordo, | |
| 915 vel figura, sicut ex multis lapidibus absque aliquo ordine adunatis | |
| 916 per solam compositionem fit acervus; ex lapidibus autem et lignis | |
| 917 secundum aliquem ordinem dispositis, et etiam ad aliquam figuram | |
| 918 redactis, fit domus. Et secundum hoc, posuerunt aliqui unionem esse | |
| 919 per modum confusionis, quae scilicet est sine ordine; vel | |
| 920 commensurationis, quae est cum ordine. Sed hoc non potest esse. | |
| 921 Primo quidem, quia compositio, ordo vel figura non est forma | |
| 922 substantialis, sed accidentalis. Et sic sequeretur quod unio | |
| 923 incarnationis non esset per se, sed per accidens, quod infra | |
| 924 improbabitur. Secundo, quia ex huiusmodi non fit unum simpliciter, | |
| 925 sed secundum quid, remanent enim plura actu. Tertio, quia forma | |
| 926 talium non est natura, sed magis ars, sicut forma domus. Et sic non | |
| 927 constitueretur una natura in Christo, ut ipsi volunt. Alio modo fit | |
| 928 aliquid ex perfectis, sed transmutatis, sicut ex elementis fit | |
| 929 mixtum. Et sic aliqui dixerunt unionem incarnationis esse factam | |
| 930 per modum complexionis. Sed hoc non potest esse. Primo quidem, quia | |
| 931 natura divina est omnino immutabilis, ut in prima parte dictum est. | |
| 932 Unde nec ipsa potest converti in aliud, cum sit incorruptibilis, | |
| 933 nec aliud in ipsam, cum ipsa sit ingenerabilis. Secundo, quia id | |
| 934 quod est commixtum, nulli miscibilium est idem specie, differt enim | |
| 935 caro a quolibet elementorum specie. Et sic Christus nec esset | |
| 936 eiusdem naturae cum patre, nec cum matre. Tertio, quia ex his quae | |
| 937 plurimum distant non potest fieri commixtio, solvitur enim species | |
| 938 unius eorum, puta si quis guttam aquae amphorae vini apponat. Et | |
| 939 secundum hoc, cum natura divina in infinitum excedat humanam, non | |
| 940 potest esse mixtio, sed remanebit sola natura divina. Tertio modo | |
| 941 fit aliquid ex aliquibus non permutatis, sed imperfectis, sicut ex | |
| 942 anima et corpore fit homo; et similiter ex diversis membris. Sed | |
| 943 hoc dici non potest de incarnationis mysterio. Primo quidem, quia | |
| 944 utraque natura est secundum suam rationem perfecta, divina scilicet | |
| 945 et humana. Secundo, quia divina et humana natura non possunt | |
| 946 constituere aliquid per modum partium quantitativarum, sicut membra | |
| 947 constituunt corpus, quia natura divina est incorporea. Neque per | |
| 948 modum formae et materiae, quia divina natura non potest esse forma | |
| 949 alicuius, praesertim corporei. Sequeretur etiam quod species | |
| 950 resultans esset communicabilis pluribus, et ita essent plures | |
| 951 Christi. Tertio, quia Christus neque esset humanae naturae, neque | |
| 952 divinae, differentia enim addita variat speciem, sicut unitas in | |
| 953 numeris, sicut dicitur in VIII Metaphys.</p> | |
| 954 <p title="III q. 2 a. 1 ad 1"><a name="46793"><span class= | |
| 955 "ref">[46793] IIIª q. 2 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 956 dicendum quod illa auctoritas Cyrilli exponitur in quinta synodo | |
| 957 sic, <i>si quis, unam naturam Dei verbi incarnatam dicens, non sic | |
| 958 accipit sicut patres docuerunt, quia ex divina natura et humana | |
| 959 unione secundum subsistentiam facta, sed ex talibus vocibus naturam | |
| 960 unam sive substantiam divinitatis et carnis Christi introducere | |
| 961 conatur, talis anathema sit</i>. Non ergo sensus est quod in | |
| 962 incarnatione ex duabus naturis sit una natura constituta, sed quia | |
| 963 una natura Dei verbi carnem univit in persona.</p> | |
| 964 <p title="III q. 2 a. 1 ad 2"><a name="46794"><span class= | |
| 965 "ref">[46794] IIIª q. 2 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 966 dicendum quod ex anima et corpore constituitur in unoquoque nostrum | |
| 967 duplex unitas, naturae, et personae. Naturae quidem, secundum quod | |
| 968 anima unitur corpori, formaliter perficiens ipsum, ut ex duabus | |
| 969 fiat una natura, sicut ex actu et potentia, vel materia et forma. | |
| 970 Et quantum ad hoc non attenditur similitudo, quia natura divina non | |
| 971 potest esse corporis forma, ut in primo probatum est. Unitas vero | |
| 972 personae constituitur ex eis inquantum est unus aliquis subsistens | |
| 973 in carne et anima. Et quantum ad hoc attenditur similitudo, unus | |
| 974 enim Christus subsistit in divina natura et humana.</p> | |
| 975 <p title="III q. 2 a. 1 ad 3"><a name="46795"><span class= | |
| 976 "ref">[46795] IIIª q. 2 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 977 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, natura divina dicitur | |
| 978 incarnata, quia est unita carni personaliter non quod sit in | |
| 979 naturam carnis conversa. Similiter etiam caro dicitur deificata, ut | |
| 980 ipse dicit, non per conversionem, sed per unionem ad verbum, salvis | |
| 981 suis proprietatibus, ut intelligatur caro deificata quia facta est | |
| 982 Dei verbi caro, non quia facta sit Deus.</p> | |
| 983 <br /> | |
| 984 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 985 <p title="III q. 2 a. 2 arg. 1"><a name="46796"><span class= | |
| 986 "ref">[46796] IIIª q. 2 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 987 proceditur. Videtur quod unio verbi incarnati non sit facta in | |
| 988 persona. Persona enim Dei non est aliud a natura ipsius, ut habitum | |
| 989 est in primo. Si ergo unio non est in natura, sequitur quod non sit | |
| 990 facta in persona.</p> | |
| 991 <p title="III q. 2 a. 2 arg. 2"><a name="46797"><span class= | |
| 992 "ref">[46797] IIIª q. 2 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 993 natura humana non est minoris dignitatis in Christo quam in nobis. | |
| 994 Personalitas autem ad dignitatem pertinet, ut in primo habitum est. | |
| 995 Cum ergo natura humana in nobis propriam personalitatem habeat, | |
| 996 multo magis habuit propriam personalitatem in Christo.</p> | |
| 997 <p title="III q. 2 a. 2 arg. 3"><a name="46798"><span class= | |
| 998 "ref">[46798] IIIª q. 2 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 999 sicut Boetius dicit, in libro de duabus naturis, <i>persona est | |
| 1000 rationalis naturae individua substantia</i>. Sed verbum Dei | |
| 1001 assumpsit naturam humanam individuam, <i>natura enim universalis | |
| 1002 non sistit secundum se, sed in nuda contemplatione | |
| 1003 consideratur</i>, ut Damascenus dicit. Ergo humana natura habet | |
| 1004 suam personalitatem. Non ergo videtur quod sit facta unio in | |
| 1005 persona.</p> | |
| 1006 <p title="III q. 2 a. 2 s. c."><a name="46799"><span class= | |
| 1007 "ref">[46799] IIIª q. 2 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1008 quod in Chalcedonensi synodo legitur, <i>non in duas personas | |
| 1009 partitum aut divisum, sed unum et eundem filium unigenitum dominum | |
| 1010 nostrum Iesum Christum confitemur</i>. Ergo facta est unio verbi in | |
| 1011 persona.</p> | |
| 1012 <p title="III q. 2 a. 2 co."><a name="46800"><span class= | |
| 1013 "ref">[46800] IIIª q. 2 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1014 quod persona aliud significat quam natura. Natura enim significat | |
| 1015 <i>essentiam speciei, quam significat definitio</i>. Et si quidem | |
| 1016 his quae ad rationem speciei pertinent nihil aliud adiunctum | |
| 1017 inveniri posset, nulla necessitas esset distinguendi naturam a | |
| 1018 supposito naturae, quod est individuum subsistens in natura illa, | |
| 1019 quia unumquodque individuum subsistens in natura aliqua esset | |
| 1020 omnino idem cum sua natura. Contingit autem in quibusdam rebus | |
| 1021 subsistentibus inveniri aliquid quod non pertinet ad rationem | |
| 1022 speciei, scilicet accidentia et principia individuantia, sicut | |
| 1023 maxime apparet in his quae sunt ex materia et forma composita. Et | |
| 1024 ideo in talibus etiam secundum rem differt natura et suppositum, | |
| 1025 non quasi omnino aliqua separata, sed quia in supposito includitur | |
| 1026 ipsa natura speciei, et superadduntur quaedam alia quae sunt | |
| 1027 praeter rationem speciei. Unde suppositum significatur ut totum, | |
| 1028 habens naturam sicut partem formalem et perfectivam sui. Et propter | |
| 1029 hoc in compositis ex materia et forma natura non praedicatur de | |
| 1030 supposito, non enim dicimus quod hic homo sit sua humanitas. Si qua | |
| 1031 vero res est in qua omnino nihil est aliud praeter rationem speciei | |
| 1032 vel naturae suae, sicut est in Deo, ibi non est aliud secundum rem | |
| 1033 suppositum et natura, sed solum secundum rationem intelligendi, | |
| 1034 quia natura dicitur secundum quod est essentia quaedam; eadem vero | |
| 1035 dicitur suppositum secundum quod est subsistens. Et quod est dictum | |
| 1036 de supposito, intelligendum est de persona in creatura rationali | |
| 1037 vel intellectuali, quia nihil aliud est persona quam <i>rationalis | |
| 1038 naturae individua substantia</i>, secundum Boetium. Omne igitur | |
| 1039 quod inest alicui personae, sive pertineat ad naturam eius sive | |
| 1040 non, unitur ei in persona. Si ergo humana natura verbo Dei non | |
| 1041 unitur in persona, nullo modo ei unitur. Et sic totaliter tollitur | |
| 1042 incarnationis fides, quod est subruere totam fidem Christianam. | |
| 1043 Quia igitur verbum habet naturam humanam sibi unitam, non autem ad | |
| 1044 suam naturam divinam pertinentem consequens est quod unio sit facta | |
| 1045 in persona verbi, non autem in natura.</p> | |
| 1046 <p title="III q. 2 a. 2 ad 1"><a name="46801"><span class= | |
| 1047 "ref">[46801] IIIª q. 2 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1048 dicendum quod, licet in Deo non sit aliud secundum rem natura et | |
| 1049 persona, differt tamen secundum modum significandi, sicut dictum | |
| 1050 est, quia persona significat per modum subsistentis. Et quia natura | |
| 1051 humana sic unitur verbo ut verbum in ea subsistat, non autem ut | |
| 1052 aliquid addatur ei ad rationem suae naturae, vel ut eius natura in | |
| 1053 aliquid transmutetur, ideo unio facta est in persona, non in | |
| 1054 natura.</p> | |
| 1055 <p title="III q. 2 a. 2 ad 2"><a name="46802"><span class= | |
| 1056 "ref">[46802] IIIª q. 2 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1057 dicendum quod personalitas necessario intantum pertinet ad | |
| 1058 dignitatem alicuius rei et perfectionem, inquantum ad dignitatem et | |
| 1059 perfectionem eius pertinet quod per se existat, quod in nomine | |
| 1060 personae intelligitur. Dignius autem est alicui quod existat in | |
| 1061 aliquo se digniori, quam quod existat per se. Et ideo ex hoc ipso | |
| 1062 humana natura dignior est in Christo quam in nobis, quia in nobis, | |
| 1063 quasi per se existens, propriam personalitatem habet in Christo | |
| 1064 autem existit in persona verbi. Sicut etiam esse completivum | |
| 1065 speciei pertinet ad dignitatem formae, tamen sensitivum nobilius | |
| 1066 est in homine, propter coniunctionem ad nobiliorem formam | |
| 1067 completivam, quam sit in bruto animali, in quo est forma | |
| 1068 completiva.</p> | |
| 1069 <p title="III q. 2 a. 2 ad 3"><a name="46803"><span class= | |
| 1070 "ref">[46803] IIIª q. 2 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1071 dicendum quod <i>Dei verbum non assumpsit naturam humanam in | |
| 1072 universali, sed in atomo</i>, idest in individuo, sicut Damascenus | |
| 1073 dicit, alioquin oporteret quod cuilibet homini conveniret esse Dei | |
| 1074 verbum, sicut convenit Christo. Sciendum est tamen quod non | |
| 1075 quodlibet individuum in genere substantiae, etiam in rationali | |
| 1076 natura, habet rationem personae, sed solum illud quod per se | |
| 1077 existit, non autem illud quod existit in alio perfectiori. Unde | |
| 1078 manus Socratis, quamvis sit quoddam individuum, non est tamen | |
| 1079 persona, quia non per se existit, sed in quodam perfectiori, | |
| 1080 scilicet in suo toto. Et hoc etiam potest significari in hoc quod | |
| 1081 persona dicitur substantia individua, non enim manus est substantia | |
| 1082 completa, sed pars substantiae. Licet igitur humana natura sit | |
| 1083 individuum quoddam in genere substantiae, quia tamen non per se | |
| 1084 separatim existit, sed in quodam perfectiori, scilicet in persona | |
| 1085 Dei verbi, consequens est quod non habeat personalitatem propriam. | |
| 1086 Et ideo facta est unio in persona.</p> | |
| 1087 <br /> | |
| 1088 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1089 <p title="III q. 2 a. 3 arg. 1"><a name="46804"><span class= | |
| 1090 "ref">[46804] IIIª q. 2 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1091 proceditur. Videtur quod unio verbi incarnati non sit facta in | |
| 1092 supposito, sive in hypostasi. Dicit enim Augustinus, in Enchirid., | |
| 1093 <i>divina substantia et humana utrumque est unus Dei filius, sed | |
| 1094 aliud propter verbum, et aliud propter hominem</i>. Leo Papa etiam | |
| 1095 dicit, in epistola ad Flavianum, <i>unum horum coruscat miraculis, | |
| 1096 et aliud succumbit iniuriis</i>. Sed omne quod est aliud et aliud, | |
| 1097 differt supposito. Ergo unio verbi incarnati non est facta in | |
| 1098 supposito.</p> | |
| 1099 <p title="III q. 2 a. 3 arg. 2"><a name="46805"><span class= | |
| 1100 "ref">[46805] IIIª q. 2 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1101 hypostasis nihil est aliud quam substantia particularis, ut Boetius | |
| 1102 dicit, in libro de duabus naturis. Manifestum est autem quod in | |
| 1103 Christo est quaedam alia substantia particularis praeter hypostasim | |
| 1104 verbi, scilicet corpus et anima et compositum ex eis. Ergo in | |
| 1105 Christo est alia hypostasis praeter hypostasim verbi Dei.</p> | |
| 1106 <p title="III q. 2 a. 3 arg. 3"><a name="46806"><span class= | |
| 1107 "ref">[46806] IIIª q. 2 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1108 hypostasis verbi non continetur in aliquo genere, neque sub specie, | |
| 1109 ut patet ex his quae in prima parte dicta sunt. Sed Christus, | |
| 1110 secundum quod est factus homo, continetur sub specie humana, dicit | |
| 1111 enim Dionysius, I cap. de Div. Nom., <i>intra nostram factus est | |
| 1112 naturam qui omnem ordinem secundum omnem naturam | |
| 1113 supersubstantialiter excedit</i>. Non autem continetur sub specie | |
| 1114 humana nisi sit hypostasis quaedam humanae speciei. Ergo in Christo | |
| 1115 est alia hypostasis praeter hypostasim verbi Dei. Et sic idem quod | |
| 1116 prius.</p> | |
| 1117 <p title="III q. 2 a. 3 s. c."><a name="46807"><span class= | |
| 1118 "ref">[46807] IIIª q. 2 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1119 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>in domino nostro Iesu | |
| 1120 Christo duas naturas cognoscimus, unam autem hypostasim</i>.</p> | |
| 1121 <p title="III q. 2 a. 3 co."><a name="46808"><span class= | |
| 1122 "ref">[46808] IIIª q. 2 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1123 quod quidam, ignorantes habitudinem hypostasis ad personam, licet | |
| 1124 concederent in Christo unam solam personam, posuerunt tamen aliam | |
| 1125 hypostasim Dei et aliam hominis, ac si unio sit facta in persona, | |
| 1126 non in hypostasi. Quod quidem apparet erroneum tripliciter. Primo, | |
| 1127 ex hoc quod persona supra hypostasim non addit nisi determinatam | |
| 1128 naturam, scilicet rationalem; secundum quod Boetius dicit, in libro | |
| 1129 de duabus naturis, quod <i>persona est rationalis naturae individua | |
| 1130 substantia</i>. Et ideo idem est attribuere propriam hypostasim | |
| 1131 humanae naturae in Christo, et propriam personam. Quod | |
| 1132 intelligentes sancti patres, utrumque in Concilio quinto, apud | |
| 1133 Constantinopolim celebrato, damnaverunt, dicentes, <i>si quis | |
| 1134 introducere conetur in mysterio Christi duas subsistentias seu duas | |
| 1135 personas, talis anathema sit, nec enim adiectionem personae vel | |
| 1136 subsistentiae suscepit sancta Trinitas, incarnato uno de sancta | |
| 1137 Trinitate, Deo verbo</i>. Subsistentia autem idem est quod res | |
| 1138 subsistens, quod est proprium hypostasis, ut patet per Boetium, in | |
| 1139 libro de duabus naturis. Secundo quia, si detur quod persona | |
| 1140 aliquid addat supra hypostasim in quo possit fieri unio, hoc nihil | |
| 1141 est aliud quam proprietas ad dignitatem pertinens, secundum quod a | |
| 1142 quibusdam dicitur quod persona est <i>hypostasis proprietate | |
| 1143 distincta ad dignitatem pertinente</i>. Si ergo facta sit unio in | |
| 1144 persona et non in hypostasi, consequens erit quod non sit facta | |
| 1145 unio nisi secundum dignitatem quandam. Et hoc est, approbante | |
| 1146 synodo Ephesina, damnatum a Cyrillo sub his verbis, <i>si quis in | |
| 1147 uno Christo dividit subsistentias post adunationem, sola copulans | |
| 1148 eas coniunctione quae secundum dignitatem vel auctoritatem est vel | |
| 1149 secundum potentiam, et non magis concursu secundum adunationem | |
| 1150 naturalem, anathema sit</i>. Tertio, quia tantum hypostasis est cui | |
| 1151 attribuuntur operationes et proprietates naturae, et ea etiam quae | |
| 1152 ad naturae rationem pertinent in concreto, dicimus enim quod hic | |
| 1153 homo ratiocinatur, et est risibilis, et est animal rationale. Et | |
| 1154 hac ratione hic homo dicitur esse suppositum, quia scilicet | |
| 1155 supponitur his quae ad hominem pertinent, eorum praedicationem | |
| 1156 recipiens. Si ergo sit alia hypostasis in Christo praeter | |
| 1157 hypostasim verbi, sequetur quod de aliquo alio quam de verbo | |
| 1158 verificentur ea quae sunt hominis, puta esse natum de virgine, | |
| 1159 passum, crucifixum et sepultum. Et hoc etiam damnatum est, | |
| 1160 approbante Concilio Ephesino, sub his verbis, <i>si quis personis | |
| 1161 duabus vel subsistentiis eas quae sunt in evangelicis et | |
| 1162 apostolicis Scripturis impartitur voces, aut de Christo a sanctis | |
| 1163 dictas, aut ab ipso de se; et quasdam quidem velut homini praeter | |
| 1164 illud ex Deo verbum specialiter intellecto applicat, quasdam vero, | |
| 1165 velut Deo decibiles, soli ex Deo patre verbo, anathema sit</i>. Sic | |
| 1166 igitur patet esse haeresim ab olim damnatam dicere quod in Christo | |
| 1167 sunt duae hypostases vel duo supposita, sive quod unio non sit | |
| 1168 facta in hypostasi vel supposito. Unde in eadem synodo legitur, | |
| 1169 <i>si quis non confitetur carni secundum subsistentiam unitum ex | |
| 1170 Deo patre verbum, unumque esse Christum cum sua carne, eundem | |
| 1171 scilicet Deum et hominem, anathema sit</i>.</p> | |
| 1172 <p title="III q. 2 a. 3 ad 1"><a name="46809"><span class= | |
| 1173 "ref">[46809] IIIª q. 2 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1174 dicendum quod, sicut accidentalis differentia facit alterum, ita | |
| 1175 differentia essentialis facit aliud. Manifestum est autem quod | |
| 1176 alteritas, quae provenit ex differentia accidentali, potest ad | |
| 1177 eandem hypostasim vel suppositum in rebus creatis pertinere, eo | |
| 1178 quod idem numero potest diversis accidentibus subesse, non autem | |
| 1179 contingit in rebus creatis quod idem numero subsistere possit | |
| 1180 diversis essentiis vel naturis. Unde sicut quod dicitur alterum et | |
| 1181 alterum in creaturis, non significat diversitatem suppositi, sed | |
| 1182 solum diversitatem formarum accidentalium; ita quod Christus | |
| 1183 dicitur aliud et aliud, non importat diversitatem suppositi sive | |
| 1184 hypostasis, sed diversitatem naturarum. Unde Gregorius Nazianzenus | |
| 1185 dicit, in epistola ad Chelidonium, <i>aliud et aliud sunt ea ex | |
| 1186 quibus salvator est, non alius autem et alius. Dico vero aliud et | |
| 1187 aliud e contrario quam in Trinitate habet. Ibi enim alius et alius | |
| 1188 dicimus, ut non subsistentias confundamus, non aliud autem et | |
| 1189 aliud</i>.</p> | |
| 1190 <p title="III q. 2 a. 3 ad 2"><a name="46810"><span class= | |
| 1191 "ref">[46810] IIIª q. 2 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1192 dicendum quod hypostasis significat substantiam particularem non | |
| 1193 quocumque modo, sed prout est in suo complemento. Secundum vero | |
| 1194 quod venit in unionem alicuius magis completi, non dicitur | |
| 1195 hypostasis, sicut manus aut pes. Et similiter humana natura in | |
| 1196 Christo, quamvis sit substantia particularis, quia tamen venit in | |
| 1197 unionem cuiusdam completi, scilicet totius Christi prout est Deus | |
| 1198 et homo, non potest dici hypostasis vel suppositum, sed illud | |
| 1199 completum ad quod concurrit, dicitur esse hypostasis vel | |
| 1200 suppositum.</p> | |
| 1201 <p title="III q. 2 a. 3 ad 3"><a name="46811"><span class= | |
| 1202 "ref">[46811] IIIª q. 2 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1203 dicendum quod etiam in rebus creatis res aliqua singularis non | |
| 1204 ponitur in genere vel specie ratione eius quod pertinet ad eius | |
| 1205 individuationem, sed ratione naturae, quae secundum formam | |
| 1206 determinatur, cum individuatio magis sit secundum materiam in rebus | |
| 1207 compositis. Sic igitur dicendum est quod Christus est in specie | |
| 1208 humana ratione naturae assumptae, non ratione ipsius | |
| 1209 hypostasis.</p> | |
| 1210 <br /> | |
| 1211 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1212 <p title="III q. 2 a. 4 arg. 1"><a name="46812"><span class= | |
| 1213 "ref">[46812] IIIª q. 2 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1214 proceditur. Videtur quod persona Christi non sit composita. Persona | |
| 1215 enim Christi non est aliud quam persona vel hypostasis verbi, ut ex | |
| 1216 dictis patet. Sed in verbo non est aliud persona et natura, ut | |
| 1217 patet ex his quae dicta sunt in prima parte. Cum ergo natura verbi | |
| 1218 sit simplex, ut in primo ostensum est, impossibile est quod persona | |
| 1219 Christi sit composita.</p> | |
| 1220 <p title="III q. 2 a. 4 arg. 2"><a name="46813"><span class= | |
| 1221 "ref">[46813] IIIª q. 2 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1222 omnis compositio videtur esse ex partibus. Sed divina natura non | |
| 1223 potest habere rationem partis, quia omnis pars habet rationem | |
| 1224 imperfecti. Ergo impossibile est quod persona Christi sit composita | |
| 1225 ex duabus naturis.</p> | |
| 1226 <p title="III q. 2 a. 4 arg. 3"><a name="46814"><span class= | |
| 1227 "ref">[46814] IIIª q. 2 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, quod | |
| 1228 componitur ex aliquibus, videtur esse homogeneum eis, sicut ex | |
| 1229 corporibus non componitur nisi corpus. Si igitur ex duabus naturis | |
| 1230 aliquid sit in Christo compositum, consequens erit quod illud non | |
| 1231 erit persona, sed natura. Et sic in Christo erit facta unio in | |
| 1232 natura. Quod est contra praedicta.</p> | |
| 1233 <p title="III q. 2 a. 4 s. c."><a name="46815"><span class= | |
| 1234 "ref">[46815] IIIª q. 2 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1235 quod Damascenus dicit, III libro, <i>in domino Iesu Christo duas | |
| 1236 naturas cognoscimus, unam autem hypostasim, ex utrisque | |
| 1237 compositam</i>.</p> | |
| 1238 <p title="III q. 2 a. 4 co."><a name="46816"><span class= | |
| 1239 "ref">[46816] IIIª q. 2 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1240 quod persona sive hypostasis Christi dupliciter considerari potest. | |
| 1241 Uno modo, secundum id quod est in se. Et sic est omnino simplex, | |
| 1242 sicut et natura verbi. Alio modo, secundum rationem personae vel | |
| 1243 hypostasis, ad quam pertinet subsistere in aliqua natura. Et | |
| 1244 secundum hoc, persona Christi subsistit in duabus naturis. Unde, | |
| 1245 licet sit ibi unum subsistens, est tamen ibi alia et alia ratio | |
| 1246 subsistendi. Et sic dicitur persona composita, inquantum unum | |
| 1247 duobus subsistit.</p> | |
| 1248 <p title="III q. 2 a. 4 ad 1"><a name="46817"><span class= | |
| 1249 "ref">[46817] IIIª q. 2 a. 4 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 1250 responsio ad primum.</p> | |
| 1251 <p title="III q. 2 a. 4 ad 2"><a name="46818"><span class= | |
| 1252 "ref">[46818] IIIª q. 2 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1253 dicendum quod illa compositio personae ex naturis non dicitur esse | |
| 1254 ratione partium, sed potius ratione numeri, sicut omne illud in quo | |
| 1255 duo conveniunt, potest dici ex eis compositum.</p> | |
| 1256 <p title="III q. 2 a. 4 ad 3"><a name="46819"><span class= | |
| 1257 "ref">[46819] IIIª q. 2 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1258 dicendum quod non in omni compositione hoc verificatur quod illud | |
| 1259 quod componitur sit homogeneum componentibus, sed solum in partibus | |
| 1260 continui; nam continuum non componitur nisi ex continuis. Animal | |
| 1261 vero componitur ex anima et corpore, quorum neutrum est animal.</p> | |
| 1262 <br /> | |
| 1263 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1264 <p title="III q. 2 a. 5 arg. 1"><a name="46820"><span class= | |
| 1265 "ref">[46820] IIIª q. 2 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 1266 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit unio animae et | |
| 1267 corporis. Ex unione enim animae et corporis in nobis causatur | |
| 1268 persona vel hypostasis hominis. Si ergo anima et corpus fuerunt in | |
| 1269 Christo unita, sequitur quod fuerit ex unione eorum aliqua | |
| 1270 hypostasis constituta. Non autem hypostasis verbi Dei, quae est | |
| 1271 aeterna. Ergo in Christo erit aliqua persona vel hypostasis praeter | |
| 1272 hypostasim verbi. Quod est contra praedicta.</p> | |
| 1273 <p title="III q. 2 a. 5 arg. 2"><a name="46821"><span class= | |
| 1274 "ref">[46821] IIIª q. 2 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, ex | |
| 1275 unione animae et corporis constituitur natura humanae speciei. | |
| 1276 Damascenus autem dicit, in III libro, quod <i>in domino nostro Iesu | |
| 1277 Christo non est communem speciem accipere</i>. Ergo in eo non est | |
| 1278 facta compositio animae et corporis.</p> | |
| 1279 <p title="III q. 2 a. 5 arg. 3"><a name="46822"><span class= | |
| 1280 "ref">[46822] IIIª q. 2 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1281 anima non coniungitur corpori nisi ut vivificet ipsum. Sed corpus | |
| 1282 Christi poterat vivificari ab ipso verbo Dei, quod est fons et | |
| 1283 principium vitae. Ergo in Christo non fuit unio animae et | |
| 1284 corporis.</p> | |
| 1285 <p title="III q. 2 a. 5 s. c."><a name="46823"><span class= | |
| 1286 "ref">[46823] IIIª q. 2 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1287 quod corpus non dicitur animatum nisi ex unione animae. Sed corpus | |
| 1288 Christi dicitur animatum, secundum illud quod Ecclesia cantat, | |
| 1289 <i>animatum corpus assumens, de virgine nasci dignatus est</i>. | |
| 1290 Ergo in Christo fuit unio animae et corporis.</p> | |
| 1291 <p title="III q. 2 a. 5 co."><a name="46824"><span class= | |
| 1292 "ref">[46824] IIIª q. 2 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1293 quod Christus dicitur homo univoce cum hominibus aliis, utpote | |
| 1294 eiusdem speciei existens, secundum illud apostoli, Philipp. II, | |
| 1295 <i>in similitudinem hominum factus</i>. Pertinet autem ad rationem | |
| 1296 speciei humanae quod anima corpori uniatur, non enim forma | |
| 1297 constituit speciem nisi per hoc quod sit actus materiae; et hoc est | |
| 1298 ad quod generatio terminatur, per quam natura speciem intendit. | |
| 1299 Unde necesse est dicere quod in Christo fuerit anima unita corpori, | |
| 1300 et contrarium est haereticum, utpote derogans veritati humanitatis | |
| 1301 Christi.</p> | |
| 1302 <p title="III q. 2 a. 5 ad 1"><a name="46825"><span class= | |
| 1303 "ref">[46825] IIIª q. 2 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1304 dicendum quod ex hac ratione moti fuerunt illi qui negaverunt | |
| 1305 unionem animae et corporis in Christo, ne per hoc scilicet | |
| 1306 cogerentur personam novam aut hypostasim in Christo inducere; quia | |
| 1307 videbant quod in puris hominibus ex unione animae ad corpus | |
| 1308 constituitur persona. Sed hoc ideo in puris hominibus accidit quia | |
| 1309 anima et corpus sic in eis coniunguntur ut per se existant. Sed in | |
| 1310 Christo uniuntur ad invicem ut adiuncta alteri principaliori quod | |
| 1311 subsistit in natura ex eis composita. Et propter hoc ex unione | |
| 1312 animae et corporis in Christo non constituitur nova hypostasis seu | |
| 1313 persona, sed advenit ipsum coniunctum personae seu hypostasi | |
| 1314 praeexistenti. Nec propter hoc sequitur quod sit minoris efficaciae | |
| 1315 unio animae et corporis in Christo quam in nobis. Quia ipsa | |
| 1316 coniunctio ad nobilius non adimit virtutem aut dignitatem, sed | |
| 1317 auget, sicut anima sensitiva in animalibus constituit speciem, quia | |
| 1318 consideratur ut ultima forma; non autem in hominibus, quamvis in | |
| 1319 eis sit nobilior et virtuosior; et hoc per adiunctionem ulterioris | |
| 1320 et nobilioris perfectionis animae rationalis, ut etiam supra dictum | |
| 1321 est.</p> | |
| 1322 <p title="III q. 2 a. 5 ad 2"><a name="46826"><span class= | |
| 1323 "ref">[46826] IIIª q. 2 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1324 dicendum quod verbum Damasceni potest intelligi dupliciter. Uno | |
| 1325 modo, ut referatur ad humanam naturam. Quae quidem non habet | |
| 1326 rationem communis speciei secundum quod est in uno solo individuo, | |
| 1327 sed secundum quod est abstracta ab omni individuo, prout in nuda | |
| 1328 contemplatione consideratur; vel secundum quod est in omnibus | |
| 1329 individuis. Filius autem Dei non assumpsit humanam naturam prout | |
| 1330 est in sola consideratione intellectus, quia sic non assumpsisset | |
| 1331 ipsam rem humanae naturae. Nisi forte diceretur quod humana natura | |
| 1332 esset quaedam idea separata, sicut Platonici posuerunt hominem sine | |
| 1333 materia. Sed tunc filius Dei non assumpsisset carnem, contra id | |
| 1334 quod dicitur Luc. ult., <i>spiritus carnem et ossa non habet, sicut | |
| 1335 me videtis habere</i>. Similiter etiam non potest dici quod filius | |
| 1336 Dei assumpsit humanam naturam prout est in omnibus individuis | |
| 1337 eiusdem speciei, quia sic omnes homines assumpsisset. Relinquitur | |
| 1338 ergo, ut Damascenus postea dicit in eodem libro, quod assumpserit | |
| 1339 naturam humanam in atomo, idest in individuo, <i>non quidem in alio | |
| 1340 individuo, quod sit suppositum vel hypostasis illius naturae, quam | |
| 1341 in persona filii Dei</i>. Alio modo potest intelligi dictum | |
| 1342 Damasceni ut non referatur ad naturam humanam, quasi ex unione | |
| 1343 animae et corporis non resultet una communis natura, quae est | |
| 1344 humana, sed est referendum ad unionem duarum naturarum, divinae | |
| 1345 scilicet et humanae, ex quibus non componitur aliquid tertium, quod | |
| 1346 sit quaedam natura communis; quia sic illud esset natum praedicari | |
| 1347 de pluribus. Et hoc ibi intendit. Unde subdit, <i>neque enim | |
| 1348 generatus est, neque unquam generabitur alius Christus, ex deitate | |
| 1349 et humanitate, in deitate et humanitate, Deus perfectus, idem et | |
| 1350 homo perfectus</i>.</p> | |
| 1351 <p title="III q. 2 a. 5 ad 3"><a name="46827"><span class= | |
| 1352 "ref">[46827] IIIª q. 2 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1353 dicendum quod duplex est principium vitae corporalis. Unum quidem | |
| 1354 effectivum. Et hoc modo verbum Dei est principium omnis vitae. Alio | |
| 1355 modo est aliquid principium vitae formaliter. Cum enim <i>vivere | |
| 1356 viventibus sit esse</i>, ut dicit philosophus, in II de anima; | |
| 1357 sicut unumquodque formaliter est per suam formam, ita corpus vivit | |
| 1358 per animam. Et hoc modo non potuit corpus vivere per verbum, quod | |
| 1359 non potest esse corporis forma.</p> | |
| 1360 <br /> | |
| 1361 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1362 <p title="III q. 2 a. 6 arg. 1"><a name="46828"><span class= | |
| 1363 "ref">[46828] IIIª q. 2 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 1364 proceditur. Videtur quod humana natura fuerit unita verbo Dei | |
| 1365 accidentaliter. Dicit enim apostolus, Philipp. II, de filio Dei, | |
| 1366 quod <i>habitu inventus est ut homo</i>. Sed habitus accidentaliter | |
| 1367 advenit ei cuius est, sive accipiatur habitus prout est unum de | |
| 1368 decem generibus; sive prout est species qualitatis. Ergo humana | |
| 1369 natura accidentaliter unita est filio Dei.</p> | |
| 1370 <p title="III q. 2 a. 6 arg. 2"><a name="46829"><span class= | |
| 1371 "ref">[46829] IIIª q. 2 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, omne | |
| 1372 quod advenit alicui post esse completum, advenit ei accidentaliter, | |
| 1373 hoc enim dicimus accidens quod potest alicui et adesse et abesse | |
| 1374 praeter subiecti corruptionem. Sed natura humana advenit ex tempore | |
| 1375 filio Dei habenti esse perfectum ab aeterno. Ergo advenit ei | |
| 1376 accidentaliter.</p> | |
| 1377 <p title="III q. 2 a. 6 arg. 3"><a name="46830"><span class= | |
| 1378 "ref">[46830] IIIª q. 2 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1379 quidquid non pertinet ad naturam seu essentiam alicuius rei, est | |
| 1380 accidens eius, quia omne quod est vel est substantia, vel est | |
| 1381 accidens. Sed humana natura non pertinet ad essentiam vel naturam | |
| 1382 filii Dei divinam, quia non est facta unio in natura, ut supra | |
| 1383 dictum est. Ergo oportet quod natura humana accidentaliter filio | |
| 1384 Dei advenerit.</p> | |
| 1385 <p title="III q. 2 a. 6 arg. 4"><a name="46831"><span class= | |
| 1386 "ref">[46831] IIIª q. 2 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1387 instrumentum accidentaliter advenit. Sed natura humana in Christo | |
| 1388 fuit divinitatis instrumentum, dicit enim Damascenus, in III libro, | |
| 1389 quod <i>caro Christi instrumentum divinitatis existit</i>. Ergo | |
| 1390 videtur quod humana natura fuerit filio Dei unita | |
| 1391 accidentaliter.</p> | |
| 1392 <p title="III q. 2 a. 6 s. c."><a name="46832"><span class= | |
| 1393 "ref">[46832] IIIª q. 2 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1394 quod illud quod accidentaliter praedicatur, non praedicat aliquid, | |
| 1395 sed quantum vel quale vel aliquo modo se habens si igitur humana | |
| 1396 natura accidentaliter adveniret, cum dicitur Christus esse homo, | |
| 1397 non praedicaretur aliquid, sed quale aut quantum aut aliquo modo se | |
| 1398 habens. Quod est contra decretalem Alexandri Papae dicentis, <i>cum | |
| 1399 Christus sit perfectus Deus et perfectus homo, qua temeritate | |
| 1400 audent quidam dicere quod Christus, secundum quod est homo, non est | |
| 1401 aliquid?</i></p> | |
| 1402 <p title="III q. 2 a. 6 co."><a name="46833"><span class= | |
| 1403 "ref">[46833] IIIª q. 2 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1404 quod, ad huius quaestionis evidentiam, sciendum est quod circa | |
| 1405 mysterium unionis duarum naturarum in Christo, duplex haeresis | |
| 1406 insurrexit. Una quidem confundentium naturas, sicut Eutychetis et | |
| 1407 Dioscori, qui posuerunt quod ex duabus naturis est constituta una | |
| 1408 natura; ita quod confitentur Christum esse ex duabus naturis, quasi | |
| 1409 ante unionem distinctis; non autem in duabus naturis, quasi post | |
| 1410 unionem naturarum distinctione cessante. Alia vero fuit haeresis | |
| 1411 Nestorii et Theodori Mopsuesteni separantium personas. Posuerunt | |
| 1412 enim aliam esse personam filii Dei, et filii hominis. Quas dicebant | |
| 1413 sibi invicem esse unitas, primo quidem, secundum inhabitationem, | |
| 1414 inquantum scilicet verbum Dei habitavit in illo homine sicut in | |
| 1415 templo. Secundo, secundum unitatem affectus, inquantum scilicet | |
| 1416 voluntas illius hominis est semper conformis voluntati Dei. Tertio | |
| 1417 modo, secundum operationem, prout scilicet dicebant hominem illum | |
| 1418 esse Dei verbi instrumentum. Quarto, secundum dignitatem honoris, | |
| 1419 prout omnis honor qui exhibetur filio Dei, exhibetur filio hominis, | |
| 1420 propter coniunctionem ad filium Dei. Quinto, secundum | |
| 1421 aequivocationem, idest secundum communicationem nominum, prout | |
| 1422 scilicet dicimus illum hominem esse Deum et filium Dei. Manifestum | |
| 1423 est autem omnes istos modos accidentalem unionem importare. Quidam | |
| 1424 autem posteriores magistri, putantes se has haereses declinare, in | |
| 1425 eas per ignorantiam inciderunt. Quidam enim eorum concesserunt unam | |
| 1426 Christi personam, sed posuerunt duas hypostases, sive duo | |
| 1427 supposita; dicentes hominem quendam, compositum ex anima et | |
| 1428 corpore, a principio suae conceptionis esse assumptum a Dei verbo. | |
| 1429 Et haec est prima opinio quam Magister ponit in sexta distinctione | |
| 1430 tertii libri sententiarum. Alii vero, volentes servare unitatem | |
| 1431 personae, posuerunt Christi animam non esse corpori unitam, sed | |
| 1432 haec duo, separata ab invicem, esse unita verbo accidentaliter, ut | |
| 1433 sic non cresceret numerus personarum. Et haec est tertia opinio | |
| 1434 quam Magister ibidem ponit. Utraque autem harum opinionum incidit | |
| 1435 in haeresim Nestorii. Prima quidem, quia idem est ponere duas | |
| 1436 hypostases vel duo supposita in Christo, quod ponere duas personas, | |
| 1437 ut supra dictum est. Et si fiat vis in nomine personae, | |
| 1438 considerandum est quod etiam Nestorius utebatur unitate personae, | |
| 1439 propter unitatem dignitatis et honoris. Unde et quinta synodus | |
| 1440 definit anathema eum qui dicit <i>unam personam secundum | |
| 1441 dignitatem, honorem et adorationem, sicut Theodorus et Nestorius | |
| 1442 insanientes conscripserunt</i>. Alia vero opinio incidit in errorem | |
| 1443 Nestorii quantum ad hoc, quod posuit unionem accidentalem. Non enim | |
| 1444 differt dicere quod verbum Dei unitum est homini Christo secundum | |
| 1445 inhabitationem sicut in templo suo, sicut dicebat Nestorius; et | |
| 1446 dicere quod unitum fuit verbum homini secundum induitionem sicut | |
| 1447 vestimento, sicut dicit tertia opinio. Quae etiam dicit peius | |
| 1448 aliquid quam Nestorius, quod anima et corpus non sunt unita. Fides | |
| 1449 autem Catholica, medium tenens inter praedictas positiones, neque | |
| 1450 dicit esse unionem factam Dei et hominis secundum essentiam vel | |
| 1451 naturam; neque etiam secundum accidens; sed medio modo, secundum | |
| 1452 subsistentiam seu hypostasim. Unde in quinta synodo legitur, <i>cum | |
| 1453 multis modis unitas intelligatur, qui iniquitatem Apollinarii et | |
| 1454 Eutychetis sequuntur, interemptionem eorum quae convenerunt | |
| 1455 colentes</i>, (idest, interimentes utramque naturam), <i>unionem | |
| 1456 secundum confusionem dicunt; Theodori autem et Nestorii sequaces, | |
| 1457 divisione gaudentes, affectualem unitatem introducunt, sancta vero | |
| 1458 Dei Ecclesia, utriusque perfidiae impietatem reiiciens unionem Dei | |
| 1459 verbi ad carnem secundum compositionem confitetur, quod est | |
| 1460 secundum subsistentiam</i>. Sic igitur patet quod secunda trium | |
| 1461 opinionum quas Magister ponit, quae asserit unam hypostasim Dei et | |
| 1462 hominis, non est dicenda opinio, sed sententia Catholicae fidei. | |
| 1463 Similiter etiam prima opinio, quae ponit duas hypostases; et | |
| 1464 tertia, quae ponit unionem accidentalem; non sunt dicendae | |
| 1465 opiniones, sed haereses in Conciliis ab Ecclesia damnatae.</p> | |
| 1466 <p title="III q. 2 a. 6 ad 1"><a name="46834"><span class= | |
| 1467 "ref">[46834] IIIª q. 2 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1468 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, in III libro, <i>non necesse | |
| 1469 autem omnifariam et indefective assimilari exempla, quod enim in | |
| 1470 omnibus simile, idem utique erit, et non exemplum. Et maxime in | |
| 1471 divinis, impossibile enim simile exemplum invenire et in | |
| 1472 theologia</i>, idest in deitate personarum, et in dispensatione, | |
| 1473 idest in mysterio incarnationis. Humana igitur natura in Christo | |
| 1474 assimilatur habitui, idest vestimento, non quidem quantum ad | |
| 1475 accidentalem unionem, sed quantum ad hoc, quod verbum videtur per | |
| 1476 humanam naturam, sicut homo per vestimentum. Et etiam quantum ad | |
| 1477 hoc, quod vestimentum mutatur, quia scilicet formatur secundum | |
| 1478 figuram eius qui induit ipsum, qui a sua forma non mutatur propter | |
| 1479 vestimentum, et similiter humana natura assumpta a verbo Dei est | |
| 1480 meliorata, ipsum autem verbum Dei non est mutatum; ut exponit | |
| 1481 Augustinus, in libro octogintatrium quaestionum.</p> | |
| 1482 <p title="III q. 2 a. 6 ad 2"><a name="46835"><span class= | |
| 1483 "ref">[46835] IIIª q. 2 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1484 dicendum quod illud quod advenit post esse completum, | |
| 1485 accidentaliter advenit, nisi trahatur in communionem illius esse | |
| 1486 completi. Sicut in resurrectione corpus adveniet animae | |
| 1487 praeexistenti, non tamen accidentaliter, quia ad idem esse | |
| 1488 assumetur, ut scilicet corpus habeat esse vitale per animam. Non | |
| 1489 est autem sic de albedine, quia aliud est esse albi, et aliud esse | |
| 1490 hominis cui advenit albedo. Verbum autem Dei ab aeterno esse | |
| 1491 completum habuit secundum hypostasim sive personam, ex tempore | |
| 1492 autem advenit ei natura humana, non quasi assumpta ad unum esse | |
| 1493 prout est naturae, sicut corpus assumitur ad esse animae; sed ad | |
| 1494 unum esse prout est hypostasis vel personae. Et ideo humana natura | |
| 1495 non unitur accidentaliter filio Dei.</p> | |
| 1496 <p title="III q. 2 a. 6 ad 3"><a name="46836"><span class= | |
| 1497 "ref">[46836] IIIª q. 2 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1498 dicendum quod accidens dividitur contra substantiam. Substantia | |
| 1499 autem, ut patet V Metaphys., dupliciter dicitur, uno modo, essentia | |
| 1500 sive natura; alio modo, pro supposito sive hypostasi. Unde sufficit | |
| 1501 ad hoc quod non sit unio accidentalis, quod sit facta unio secundum | |
| 1502 hypostasim, licet non sit facta unio secundum naturam.</p> | |
| 1503 <p title="III q. 2 a. 6 ad 4"><a name="46837"><span class= | |
| 1504 "ref">[46837] IIIª q. 2 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1505 dicendum quod non omne quod assumitur ut instrumentum, pertinet ad | |
| 1506 hypostasim assumentis, sicut patet de securi et gladio nihil tamen | |
| 1507 prohibet illud quod assumitur ad unitatem hypostasis, se habere ut | |
| 1508 instrumentum, sicut corpus hominis vel membra eius. Nestorius | |
| 1509 igitur posuit quod natura humana est assumpta a verbo solum per | |
| 1510 modum instrumenti, non autem ad unitatem hypostasis. Et ideo non | |
| 1511 concedebat quod homo ille vere esset filius Dei, sed instrumentum | |
| 1512 eius. Unde Cyrillus dicit, in epistola ad monachos Aegypti, <i>hunc | |
| 1513 Emanuelem, idest Christum, non tanquam instrumenti officio sumptum | |
| 1514 dicit Scriptura, sed tanquam Deum vere humanatum</i>, idest hominem | |
| 1515 factum. Damascenus autem posuit naturam humanam in Christo esse | |
| 1516 sicut instrumentum ad unitatem hypostasis pertinens.</p> | |
| 1517 <br /> | |
| 1518 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 1519 <p title="III q. 2 a. 7 arg. 1"><a name="46838"><span class= | |
| 1520 "ref">[46838] IIIª q. 2 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 1521 proceditur. Videtur quod unio divinae et humanae naturae non sit | |
| 1522 aliquid creatum. Nihil enim in Deo creatum potest esse, quia | |
| 1523 quidquid est in Deo, Deus est. Sed unio est in Deo, quia ipse Deus | |
| 1524 est humanae naturae unitus. Ergo videtur quod unio non sit aliquid | |
| 1525 creatum.</p> | |
| 1526 <p title="III q. 2 a. 7 arg. 2"><a name="46839"><span class= | |
| 1527 "ref">[46839] IIIª q. 2 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1528 finis est potissimum in unoquoque. Sed finis unionis est divina | |
| 1529 hypostasis sive persona, ad quam terminata est unio. Ergo videtur | |
| 1530 quod huiusmodi unio maxime debeat iudicari secundum conditionem | |
| 1531 divinae hypostasis. Quae non est aliquid creatum. Ergo nec ipsa | |
| 1532 unio est aliquid creatum.</p> | |
| 1533 <p title="III q. 2 a. 7 arg. 3"><a name="46840"><span class= | |
| 1534 "ref">[46840] IIIª q. 2 a. 7 arg. 3</span></a> <i>Praeterea, | |
| 1535 propter quod unumquodque, et illud magis</i>. Sed homo dicitur esse | |
| 1536 creator propter unionem. Ergo multo magis ipsa unio non est aliquid | |
| 1537 creatum, sed creator.</p> | |
| 1538 <p title="III q. 2 a. 7 s. c."><a name="46841"><span class= | |
| 1539 "ref">[46841] IIIª q. 2 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est, | |
| 1540 quod incipit esse ex tempore, est creatum. Sed unio illa non fuit | |
| 1541 ab aeterno, sed incoepit esse ex tempore. Ergo unio est aliquid | |
| 1542 creatum.</p> | |
| 1543 <p title="III q. 2 a. 7 co."><a name="46842"><span class= | |
| 1544 "ref">[46842] IIIª q. 2 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1545 quod unio de qua loquimur est relatio quaedam quae consideratur | |
| 1546 inter divinam naturam et humanam, secundum quod conveniunt in una | |
| 1547 persona filii Dei. Sicut autem in prima parte dictum est, omnis | |
| 1548 relatio quae consideratur inter Deum et creaturam, realiter quidem | |
| 1549 est in creatura, per cuius mutationem talis relatio innascitur, non | |
| 1550 autem est realiter in Deo, sed secundum rationem tantum, quia non | |
| 1551 nascitur secundum mutationem Dei. Sic igitur dicendum est quod haec | |
| 1552 unio de qua loquimur, non est in Deo realiter, sed secundum | |
| 1553 rationem tantum in humana autem natura, quae creatura quaedam est, | |
| 1554 est realiter. Et ideo oportet dicere quod sit quoddam creatum.</p> | |
| 1555 <p title="III q. 2 a. 7 ad 1"><a name="46843"><span class= | |
| 1556 "ref">[46843] IIIª q. 2 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1557 dicendum quod haec unio non est in Deo realiter sed solum secundum | |
| 1558 rationem tantum, dicitur enim Deus unitus creaturae ex hoc quod | |
| 1559 creatura unita est ei, absque Dei mutatione.</p> | |
| 1560 <p title="III q. 2 a. 7 ad 2"><a name="46844"><span class= | |
| 1561 "ref">[46844] IIIª q. 2 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1562 dicendum quod ratio relationis, sicut et motus dependet ex fine vel | |
| 1563 termino, sed esse eius dependet ex subiecto. Et quia unio talis non | |
| 1564 habet esse reale nisi in natura creata, ut dictum est, consequens | |
| 1565 est quod habeat esse creatum.</p> | |
| 1566 <p title="III q. 2 a. 7 ad 3"><a name="46845"><span class= | |
| 1567 "ref">[46845] IIIª q. 2 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1568 dicendum quod homo dicitur et est Deus propter unionem inquantum | |
| 1569 terminatur ad hypostasim divinam. Non tamen sequitur quod ipsa unio | |
| 1570 sit creator vel Deus, quia quod aliquid dicatur creatum, hoc magis | |
| 1571 respicit esse ipsius quam relationem.</p> | |
| 1572 <br /> | |
| 1573 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 1574 <p title="III q. 2 a. 8 arg. 1"><a name="46846"><span class= | |
| 1575 "ref">[46846] IIIª q. 2 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 1576 proceditur. Videtur quod idem sit unio quod assumptio. Relationes | |
| 1577 enim, sicut et motus, specificantur secundum terminum. Sed idem est | |
| 1578 terminus assumptionis et unionis, scilicet divina hypostasis. Ergo | |
| 1579 videtur quod non differant unio et assumptio.</p> | |
| 1580 <p title="III q. 2 a. 8 arg. 2"><a name="46847"><span class= | |
| 1581 "ref">[46847] IIIª q. 2 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 1582 mysterio incarnationis idem videtur esse uniens et assumens, unitum | |
| 1583 et assumptum. Sed unio et assumptio videntur sequi actionem et | |
| 1584 passionem unientis et uniti, vel assumentis et assumpti. Ergo | |
| 1585 videtur idem esse unio quod assumptio.</p> | |
| 1586 <p title="III q. 2 a. 8 arg. 3"><a name="46848"><span class= | |
| 1587 "ref">[46848] IIIª q. 2 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1588 Damascenus dicit, in III libro, <i>aliud est unio, aliud | |
| 1589 incarnatio. Nam unio solam demonstrat copulationem, ad quid autem | |
| 1590 facta est, non adhuc. Incarnatio autem et humanatio determinant ad | |
| 1591 quem sit facta copulatio</i>. Sed similiter assumptio non | |
| 1592 determinat ad quem facta sit copulatio. Ergo videtur idem esse unio | |
| 1593 et assumptio.</p> | |
| 1594 <p title="III q. 2 a. 8 s. c."><a name="46849"><span class= | |
| 1595 "ref">[46849] IIIª q. 2 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1596 quod divina natura dicitur unita, non autem assumpta.</p> | |
| 1597 <p title="III q. 2 a. 8 co."><a name="46850"><span class= | |
| 1598 "ref">[46850] IIIª q. 2 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1599 quod, sicut dictum est, unio importat relationem divinae naturae et | |
| 1600 humanae secundum quod conveniunt in una persona. Omnis autem | |
| 1601 relatio quae incipit esse ex tempore, ex aliqua mutatione causatur. | |
| 1602 Mutatio autem consistit in actione et passione. Sic igitur dicendum | |
| 1603 est quod prima et principalis differentia inter unionem et | |
| 1604 assumptionem est quod unio importat ipsam relationem, assumptio | |
| 1605 autem actionem secundum quam dicitur aliquis assumens, vel | |
| 1606 passionem secundum quam dicitur aliquid assumptum. Ex hac autem | |
| 1607 differentia accipitur secundo alia differentia. Nam assumptio | |
| 1608 dicitur sicut in fieri, unio autem sicut in facto esse. Et ideo | |
| 1609 uniens dicitur esse unitum, assumens autem non dicitur esse | |
| 1610 assumptum. Natura enim humana significatur ut in termino | |
| 1611 assumptionis ad hypostasim divinam per hoc quod dicitur homo, unde | |
| 1612 vere dicimus quod filius Dei, qui est uniens sibi humanam naturam, | |
| 1613 est homo. Sed humana natura in se considerata, idest in abstracto, | |
| 1614 significatur ut assumpta, non autem dicimus quod filius Dei sit | |
| 1615 humana natura. Ex eodem etiam sequitur tertia differentia, quod | |
| 1616 relatio, praecipue aequiparantiae, non magis se habet ad unum | |
| 1617 extremum quam ad aliud; actio autem et passio diversimode se habent | |
| 1618 ad agens et patiens, et ad diversos terminos. Et ideo assumptio | |
| 1619 determinat terminum et a quo et ad quem, dicitur enim assumptio | |
| 1620 quasi ab alio ad se sumptio, unio autem nihil horum determinat. | |
| 1621 Unde indifferenter dicitur quod humana natura est unita divinae, et | |
| 1622 e converso. Non autem dicitur divina natura assumpta ab humana, sed | |
| 1623 e converso, quia humana natura adiuncta est ad personalitatem | |
| 1624 divinam, ut scilicet persona divina in humana natura subsistat.</p> | |
| 1625 <p title="III q. 2 a. 8 ad 1"><a name="46851"><span class= | |
| 1626 "ref">[46851] IIIª q. 2 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1627 dicendum quod unio et assumptio non eodem modo se habent ad | |
| 1628 terminum, sed diversimode, sicut dictum est.</p> | |
| 1629 <p title="III q. 2 a. 8 ad 2"><a name="46852"><span class= | |
| 1630 "ref">[46852] IIIª q. 2 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1631 dicendum quod uniens et assumens non omnino sunt idem. Nam omnis | |
| 1632 persona assumens est uniens, non autem e converso. Nam persona | |
| 1633 patris univit naturam humanam filio, non autem sibi et ideo dicitur | |
| 1634 uniens, non assumens. Et similiter non est idem unitum et | |
| 1635 assumptum. Nam divina natura dicitur unita, non assumpta.</p> | |
| 1636 <p title="III q. 2 a. 8 ad 3"><a name="46853"><span class= | |
| 1637 "ref">[46853] IIIª q. 2 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1638 dicendum quod assumptio determinat cui facta est copulatio ex parte | |
| 1639 assumentis, inquantum assumptio dicitur quasi ad se sumptio. Sed | |
| 1640 incarnatio et humanatio ex parte assumpti, quod est caro, vel | |
| 1641 natura humana. Et ideo assumptio differt ratione et ab unione, et | |
| 1642 ab incarnatione seu humanatione.</p> | |
| 1643 <br /> | |
| 1644 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 1645 <p title="III q. 2 a. 9 arg. 1"><a name="46854"><span class= | |
| 1646 "ref">[46854] IIIª q. 2 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 1647 proceditur. Videtur quod unio duarum naturarum non sit maxima | |
| 1648 unionum. Unitum enim deficit in ratione unitatis ab eo quod est | |
| 1649 unum, eo quod unitum dicitur per participationem, unum autem per | |
| 1650 essentiam. Sed in rebus creatis aliquid dicitur esse simpliciter | |
| 1651 unum, sicut praecipue patet de ipsa unitate quae est principium | |
| 1652 numeri. Ergo huiusmodi unio de qua loquimur, non importat maximam | |
| 1653 unitatem.</p> | |
| 1654 <p title="III q. 2 a. 9 arg. 2"><a name="46855"><span class= | |
| 1655 "ref">[46855] IIIª q. 2 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1656 quanto ea quae uniuntur magis distant, tanto minor est unio. Sed ea | |
| 1657 quae secundum hanc unionem uniuntur, maxime distant, scilicet | |
| 1658 natura divina et humana, distant enim in infinitum. Ergo huiusmodi | |
| 1659 est minima unio.</p> | |
| 1660 <p title="III q. 2 a. 9 arg. 3"><a name="46856"><span class= | |
| 1661 "ref">[46856] IIIª q. 2 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, per | |
| 1662 unionem aliquid fit unum. Sed ex unione animae et corporis in nobis | |
| 1663 fit aliquid unum in persona et natura, ex unione autem divinae et | |
| 1664 humanae naturae fit aliquid unum solum in persona. Ergo maior est | |
| 1665 unio animae ad corpus quam divinae naturae ad humanam. Et sic unio | |
| 1666 de qua loquimur, non importat maximam unitatem.</p> | |
| 1667 <p title="III q. 2 a. 9 s. c."><a name="46857"><span class= | |
| 1668 "ref">[46857] IIIª q. 2 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1669 quod Augustinus dicit, in I de Trin., quod <i>homo potius est in | |
| 1670 filio quam filius in patre</i>. Filius autem est in patre per | |
| 1671 unitatem essentiae, homo autem est in filio per unionem | |
| 1672 incarnationis. Ergo maior est unio incarnationis quam unitas | |
| 1673 divinae essentiae. Quae tamen est maxima unitatum. Et sic, per | |
| 1674 consequens, unio incarnationis importat maximam unitatem.</p> | |
| 1675 <p title="III q. 2 a. 9 co."><a name="46858"><span class= | |
| 1676 "ref">[46858] IIIª q. 2 a. 9 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1677 quod unio importat coniunctionem aliquorum in aliquo uno. Potest | |
| 1678 ergo unio incarnationis dupliciter accipi, uno modo, ex parte eorum | |
| 1679 quae coniunguntur; et alio modo, ex parte eius in quo coniunguntur. | |
| 1680 Et ex hac parte huiusmodi unio habet praeeminentiam inter alias | |
| 1681 uniones, nam unitas personae divinae, in qua uniuntur duae naturae, | |
| 1682 est maxima. Non autem habet praeeminentiam ex parte eorum quae | |
| 1683 coniunguntur.</p> | |
| 1684 <p title="III q. 2 a. 9 ad 1"><a name="46859"><span class= | |
| 1685 "ref">[46859] IIIª q. 2 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1686 dicendum quod unitas personae divinae est maior quam unitas | |
| 1687 numeralis, quae scilicet est principium numeri. Nam unitas divinae | |
| 1688 personae est unitas per se subsistens, non recepta in aliquo per | |
| 1689 participationem, est etiam in se completa, habens in se quidquid | |
| 1690 pertinet ad rationem unitatis. Et ideo non competit sibi ratio | |
| 1691 partis, sicut unitati numerali, quae est pars numeri, et quae | |
| 1692 participatur in rebus numeratis. Et ideo quantum ad hoc unio | |
| 1693 incarnationis praeeminet unitati numerali, ratione scilicet | |
| 1694 unitatis personae. Non autem ratione naturae humanae, quae non est | |
| 1695 ipsa unitas personae divinae, sed est ei unita.</p> | |
| 1696 <p title="III q. 2 a. 9 ad 2"><a name="46860"><span class= | |
| 1697 "ref">[46860] IIIª q. 2 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1698 dicendum quod ratio illa procedit ex parte coniunctorum, non autem | |
| 1699 ex parte personae in qua est facta unio.</p> | |
| 1700 <p title="III q. 2 a. 9 ad 3"><a name="46861"><span class= | |
| 1701 "ref">[46861] IIIª q. 2 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1702 dicendum quod unitas divinae personae est maior unitas quam unitas | |
| 1703 et personae et naturae in nobis. Et ideo unio incarnationis est | |
| 1704 maior quam unio animae et corporis in nobis.</p> | |
| 1705 <p title="III q. 2 a. 9 ad 4"><a name="46862"><span class= | |
| 1706 "ref">[46862] IIIª q. 2 a. 9 ad 4</span></a> Quia vero id quod | |
| 1707 in contrarium obiicitur falsum supponit, scilicet quod maior sit | |
| 1708 unio incarnationis quam unitas personarum divinarum in essentia, | |
| 1709 dicendum est ad auctoritatem Augustini quod humana natura non est | |
| 1710 magis in filio Dei quam filius Dei in patre sed multo minus, sed | |
| 1711 ipse homo, quantum ad aliquid, est magis in filio quam filius in | |
| 1712 patre; inquantum scilicet idem supponitur in hoc quod dico homo, | |
| 1713 prout sumitur pro Christo, et in hoc quod dico, filius Dei; non | |
| 1714 autem idem est suppositum patris et filii.</p> | |
| 1715 <br /> | |
| 1716 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 1717 <p title="III q. 2 a. 10 arg. 1"><a name="46863"><span class= | |
| 1718 "ref">[46863] IIIª q. 2 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum sic | |
| 1719 proceditur. Videtur quod unio incarnationis non sit per gratiam. | |
| 1720 Gratia enim est accidens quoddam, ut in secunda parte habitum est. | |
| 1721 Sed unio humanae naturae ad divinam non est facta per accidens, ut | |
| 1722 supra ostensum est. Ergo videtur quod unio incarnationis non sit | |
| 1723 facta per gratiam.</p> | |
| 1724 <p title="III q. 2 a. 10 arg. 2"><a name="46864"><span class= | |
| 1725 "ref">[46864] IIIª q. 2 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1726 gratiae subiectum est anima. Sed sicut dicitur Coloss. II, <i>in | |
| 1727 Christo habitavit plenitudo divinitatis corporaliter</i>. Ergo | |
| 1728 videtur quod illa unio non sit facta per gratiam.</p> | |
| 1729 <p title="III q. 2 a. 10 arg. 3"><a name="46865"><span class= | |
| 1730 "ref">[46865] IIIª q. 2 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1731 quilibet sanctus Deo unitur per gratiam. Si igitur unio | |
| 1732 incarnationis fuit per gratiam, videtur quod non aliter dicatur | |
| 1733 Christus esse Deus quam alii sancti homines.</p> | |
| 1734 <p title="III q. 2 a. 10 s. c."><a name="46866"><span class= | |
| 1735 "ref">[46866] IIIª q. 2 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1736 quod Augustinus dicit, in libro de Praedest. sanctorum, <i>ea | |
| 1737 gratia fit ab initio fidei suae homo quicumque Christianus, qua | |
| 1738 gratia homo ille ab initio suo factus est Christus</i>. Sed homo | |
| 1739 ille factus est Christus per unionem ad divinam naturam. Ergo unio | |
| 1740 illa fuit per gratiam.</p> | |
| 1741 <p title="III q. 2 a. 10 co."><a name="46867"><span class= | |
| 1742 "ref">[46867] IIIª q. 2 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 1743 dicendum quod, sicut in secunda parte dictum est, gratia dupliciter | |
| 1744 dicitur, uno modo, ipsa voluntas Dei gratis aliquid dantis; alio | |
| 1745 modo, ipsum gratuitum donum Dei. Indiget autem humana natura | |
| 1746 gratuita Dei voluntate ad hoc quod elevetur in Deum, cum hoc sit | |
| 1747 supra facultatem naturae suae. Elevatur autem humana natura in Deum | |
| 1748 dupliciter. Uno modo, per operationem, qua scilicet sancti | |
| 1749 cognoscunt et amant Deum. Alio modo, per esse personale, qui quidem | |
| 1750 modus est singularis Christo, in quo humana natura assumpta est ad | |
| 1751 hoc quod sit personae filii Dei. Manifestum est autem quod ad | |
| 1752 perfectionem operationis requiritur quod potentia sit perfecta per | |
| 1753 habitum, sed quod natura habeat esse in supposito suo, non fit | |
| 1754 mediante aliquo habitu. Sic igitur dicendum est quod, si gratia | |
| 1755 accipiatur ipsa Dei voluntas gratis aliquid faciens, vel gratum seu | |
| 1756 acceptum aliquem habens, unio incarnationis facta est per gratiam, | |
| 1757 sicut et unio sanctorum ad Deum per cognitionem et amorem. Si vero | |
| 1758 gratia dicatur ipsum gratuitum Dei donum, sic ipsum quod est | |
| 1759 humanam naturam esse unitam personae divinae, potest dici quaedam | |
| 1760 gratia, inquantum nullis praecedentibus meritis hoc est factum, non | |
| 1761 autem ita quod sit aliqua gratia habitualis qua mediante talis unio | |
| 1762 fiat.</p> | |
| 1763 <p title="III q. 2 a. 10 ad 1"><a name="46868"><span class= | |
| 1764 "ref">[46868] IIIª q. 2 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1765 dicendum quod gratia quae est accidens, est quaedam similitudo | |
| 1766 divinitatis participata in homine. Per incarnationem autem humana | |
| 1767 natura non dicitur participasse similitudinem aliquam divinae | |
| 1768 naturae, sed dicitur esse coniuncta ipsi naturae divinae in persona | |
| 1769 filii. Maius autem est ipsa res quam similitudo eius | |
| 1770 participata.</p> | |
| 1771 <p title="III q. 2 a. 10 ad 2"><a name="46869"><span class= | |
| 1772 "ref">[46869] IIIª q. 2 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1773 dicendum quod gratia habitualis est solum in anima, sed gratia, | |
| 1774 idest gratuitum Dei donum quod est uniri divinae personae, pertinet | |
| 1775 ad totam naturam humanam, quae componitur ex anima et corpore. Et | |
| 1776 per hunc modum dicitur plenitudo divinitatis in Christo | |
| 1777 corporaliter habitasse, quia est unita divina natura non solum | |
| 1778 animae, sed etiam corpori. Quamvis etiam possit dici quod dicitur | |
| 1779 habitasse in Christo corporaliter, idest non umbraliter, sicut | |
| 1780 habitavit in sacramentis veteris legis, de quibus ibidem subditur | |
| 1781 quod sunt <i>umbra futurorum, corpus autem est Christus</i>, prout | |
| 1782 scilicet corpus contra umbram dividitur. Dicunt etiam quidam quod | |
| 1783 divinitas dicitur in Christo habitasse corporaliter, scilicet | |
| 1784 tribus modis, sicut corpus habet tres dimensiones, uno modo, per | |
| 1785 essentiam, praesentiam et potentiam, sicut in ceteris creaturis; | |
| 1786 alio modo, per gratiam gratum facientem, sicut in sanctis tertio | |
| 1787 modo, per unionem personalem, quod est proprium sibi.</p> | |
| 1788 <p title="III q. 2 a. 10 ad 3"><a name="46870"><span class= | |
| 1789 "ref">[46870] IIIª q. 2 a. 10 ad 3</span></a> Unde patet | |
| 1790 responsio ad tertium, quia scilicet unio incarnationis non est | |
| 1791 facta solum per gratiam habitualem, sicut alii sancti uniuntur Deo; | |
| 1792 sed secundum subsistentiam, sive personam.</p> | |
| 1793 <br /> | |
| 1794 <div class="E">Articulus 11</div> | |
| 1795 <p title="III q. 2 a. 11 arg. 1"><a name="46871"><span class= | |
| 1796 "ref">[46871] IIIª q. 2 a. 11 arg. 1</span></a> Ad undecimum | |
| 1797 sic proceditur. Videtur quod unio incarnationis fuerit aliqua | |
| 1798 merita subsecuta. Quia super illud Psalmi, <i>fiat misericordia | |
| 1799 tua, domine, super nos, quemadmodum speravimus in te</i>, dicit | |
| 1800 Glossa, <i>hic insinuatur desiderium prophetae de incarnatione, et | |
| 1801 meritum impletionis</i>. Ergo incarnatio cadit sub merito.</p> | |
| 1802 <p title="III q. 2 a. 11 arg. 2"><a name="46872"><span class= | |
| 1803 "ref">[46872] IIIª q. 2 a. 11 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1804 quicumque meretur aliquid, meretur illud sine quo illud haberi non | |
| 1805 potest. Sed antiqui patres merebantur vitam aeternam, ad quam | |
| 1806 pervenire non poterant nisi per incarnationem, dicit enim | |
| 1807 Gregorius, in libro Moral., <i>hi qui ante Christi adventum in hunc | |
| 1808 mundum venerunt, quantamlibet iustitiae virtutem haberent, ex | |
| 1809 corporibus educti in sinum caelestis patriae statim recipi nullo | |
| 1810 modo poterant, quia nondum ille venerat qui iustorum animas in | |
| 1811 perpetua sede collocaret</i>. Ergo videtur quod meruerint | |
| 1812 incarnationem.</p> | |
| 1813 <p title="III q. 2 a. 11 arg. 3"><a name="46873"><span class= | |
| 1814 "ref">[46873] IIIª q. 2 a. 11 arg. 3</span></a> Praeterea, de | |
| 1815 beata virgine cantatur quod <i>dominum omnium meruit portare</i>, | |
| 1816 quod quidem factum est per incarnationem. Ergo incarnatio cadit sub | |
| 1817 merito.</p> | |
| 1818 <p title="III q. 2 a. 11 s. c."><a name="46874"><span class= | |
| 1819 "ref">[46874] IIIª q. 2 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1820 quod Augustinus dicit, in libro de Praedest. sanctorum, <i>quisquis | |
| 1821 in capite nostro praecedentia merita singularis illius generationis | |
| 1822 invenerit, ipse in nobis, membris eius, praecedentia merita | |
| 1823 multiplicatae regenerationis inquirat</i>. Sed nulla merita | |
| 1824 praecesserunt regenerationem nostram secundum illud Tit. III, | |
| 1825 <i>non ex operibus iustitiae quae fecimus nos, sed secundum suam | |
| 1826 misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis</i>. | |
| 1827 Ergo nec illam Christi generationem aliqua merita | |
| 1828 praecesserunt.</p> | |
| 1829 <p title="III q. 2 a. 11 co."><a name="46875"><span class= | |
| 1830 "ref">[46875] IIIª q. 2 a. 11 co.</span></a> Respondeo | |
| 1831 dicendum quod, quantum ad ipsum Christum, manifestum est ex | |
| 1832 praemissis quod nulla eius merita potuerunt praecedere unionem. Non | |
| 1833 enim ponimus quod ante fuerit purus homo, et postea per meritum | |
| 1834 bonae vitae obtinuerit esse filius Dei, sicut posuit Photinus, sed | |
| 1835 ponimus quod a principio suae conceptionis ille homo vere fuerit | |
| 1836 filius Dei, utpote non habens aliam hypostasim quam filium Dei, | |
| 1837 secundum illud Luc. I, <i>quod ex te nascetur sanctum, vocabitur | |
| 1838 filius Dei</i>. Et ideo omnis operatio illius hominis subsecuta est | |
| 1839 unionem. Unde nulla eius operatio potuit esse meritum unionis. Sed | |
| 1840 neque etiam opera cuiuscumque alterius hominis potuerunt esse | |
| 1841 meritoria huius unionis ex condigno. Primo quidem, quia opera | |
| 1842 meritoria hominis proprie ordinantur ad beatitudinem, quae est | |
| 1843 virtutis praemium, et consistit in plena Dei fruitione. Unio autem | |
| 1844 incarnationis, cum sit in esse personali, transcendit unionem | |
| 1845 mentis beatae ad Deum, quae est per actum fruentis. Et ita non | |
| 1846 potest cadere sub merito. Secundo, quia gratia non potest cadere | |
| 1847 sub merito, quia est merendi principium. Unde multo minus | |
| 1848 incarnatio cadit sub merito, quae est principium gratiae, secundum | |
| 1849 illud Ioan. I, <i>gratia et veritas per Iesum Christum facta | |
| 1850 est</i>. Tertio, quia incarnatio Christi est reformativa totius | |
| 1851 humanae naturae. Et ideo non cadit sub merito alicuius hominis | |
| 1852 singularis, quia bonum alicuius puri hominis non potest esse causa | |
| 1853 boni totius naturae. Ex congruo tamen meruerunt sancti patres | |
| 1854 incarnationem, desiderando et petendo. Congruum enim erat ut Deus | |
| 1855 exaudiret eos qui ei obediebant.</p> | |
| 1856 <p title="III q. 2 a. 11 ad 1"><a name="46876"><span class= | |
| 1857 "ref">[46876] IIIª q. 2 a. 11 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 1858 responsio ad primum.</p> | |
| 1859 <p title="III q. 2 a. 11 ad 2"><a name="46877"><span class= | |
| 1860 "ref">[46877] IIIª q. 2 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1861 dicendum hoc esse falsum, quod sub merito cadat omne illud sine quo | |
| 1862 praemium esse non potest. Quaedam enim sunt quae non solum | |
| 1863 requiruntur ad praemium, sed etiam praeexiguntur ad meritum, sicut | |
| 1864 divina bonitas et eius gratia, et ipsa hominis natura. Et similiter | |
| 1865 incarnationis mysterium est principium merendi, quia <i>de | |
| 1866 plenitudine Christi omnes accepimus</i>, ut dicitur Ioan. I.</p> | |
| 1867 <p title="III q. 2 a. 11 ad 3"><a name="46878"><span class= | |
| 1868 "ref">[46878] IIIª q. 2 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1869 dicendum quod beata virgo dicitur meruisse portare dominum Iesum | |
| 1870 Christum, non quia meruit Deum incarnari, sed quia meruit, ex | |
| 1871 gratia sibi data, illum puritatis et sanctitatis gradum ut congrue | |
| 1872 posset esse mater Dei.</p> | |
| 1873 <br /> | |
| 1874 <div class="E">Articulus 12</div> | |
| 1875 <p title="III q. 2 a. 12 arg. 1"><a name="46879"><span class= | |
| 1876 "ref">[46879] IIIª q. 2 a. 12 arg. 1</span></a> Ad duodecimum | |
| 1877 sic proceditur. Videtur quod gratia unionis non fuerit Christo | |
| 1878 homini naturalis. Unio enim incarnationis non est facta in natura, | |
| 1879 sed in persona, ut supra dictum est. Sed unumquodque denominatur a | |
| 1880 termino. Ergo gratia illa magis debet dici personalis quam | |
| 1881 naturalis.</p> | |
| 1882 <p title="III q. 2 a. 12 arg. 2"><a name="46880"><span class= | |
| 1883 "ref">[46880] IIIª q. 2 a. 12 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1884 gratia dividitur contra naturam, sicut gratuita, quae sunt a Deo, | |
| 1885 distinguuntur contra naturalia, quae sunt a principio intrinseco. | |
| 1886 Sed eorum quae ex opposito dividuntur, unum non denominatur ab | |
| 1887 alio. Ergo gratia Christi non est ei naturalis.</p> | |
| 1888 <p title="III q. 2 a. 12 arg. 3"><a name="46881"><span class= | |
| 1889 "ref">[46881] IIIª q. 2 a. 12 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1890 naturale dicitur quod est secundum naturam. Sed gratia unionis non | |
| 1891 est naturalis Christo secundum naturam divinam, quia sic conveniret | |
| 1892 etiam aliis personis. Neque etiam naturalis est ei secundum naturam | |
| 1893 humanam, quia sic conveniret omnibus hominibus qui sunt eiusdem | |
| 1894 naturae cum ipso. Ergo videtur quod nullo modo gratia unionis sit | |
| 1895 Christo naturalis.</p> | |
| 1896 <p title="III q. 2 a. 12 s. c."><a name="46882"><span class= | |
| 1897 "ref">[46882] IIIª q. 2 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1898 quod Augustinus dicit, in Enchirid., <i>in naturae humanae | |
| 1899 susceptione fit quodammodo ipsa gratia illi homini naturalis, qua | |
| 1900 nullum possit admittere peccatum</i>.</p> | |
| 1901 <p title="III q. 2 a. 12 co."><a name="46883"><span class= | |
| 1902 "ref">[46883] IIIª q. 2 a. 12 co.</span></a> Respondeo | |
| 1903 dicendum quod, secundum philosophum, in V Metaphys., natura uno | |
| 1904 modo dicitur ipsa nativitas, alio modo essentia rei. Unde naturale | |
| 1905 potest aliquid dici dupliciter. Uno modo, quod est tantum ex | |
| 1906 principiis essentialibus rei, sicut igni naturale est sursum ferri. | |
| 1907 Alio modo dicitur esse homini naturale quod ab ipsa nativitate | |
| 1908 habet, secundum illud Ephes. II, <i>eramus natura filii irae</i>; | |
| 1909 et Sap. XII, <i>nequam est natio eorum, et naturalis malitia | |
| 1910 ipsorum</i>. Gratia igitur Christi, sive unionis sive habitualis, | |
| 1911 non potest dici naturalis quasi causata ex principiis naturae | |
| 1912 humanae in ipso, quamvis possit dici naturalis quasi proveniens in | |
| 1913 naturam humanam Christi causante divina natura ipsius. Dicitur | |
| 1914 autem naturalis utraque gratia in Christo inquantum eam a | |
| 1915 nativitate habuit, quia ab initio conceptionis fuit natura humana | |
| 1916 divinae personae unita, et anima eius fuit munere gratiae | |
| 1917 repleta.</p> | |
| 1918 <p title="III q. 2 a. 12 ad 1"><a name="46884"><span class= | |
| 1919 "ref">[46884] IIIª q. 2 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1920 dicendum quod, licet unio non sit facta in natura, est tamen | |
| 1921 causata ex virtute divinae naturae, quae est vere natura Christi. | |
| 1922 Et etiam convenit Christo a principio nativitatis.</p> | |
| 1923 <p title="III q. 2 a. 12 ad 2"><a name="46885"><span class= | |
| 1924 "ref">[46885] IIIª q. 2 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1925 dicendum quod non secundum idem dicitur gratia, et naturalis. Sed | |
| 1926 gratia quidem dicitur inquantum non est ex merito, naturalis autem | |
| 1927 dicitur inquantum est ex virtute divinae naturae in humanitate | |
| 1928 Christi ab eius nativitate.</p> | |
| 1929 <p title="III q. 2 a. 12 ad 3"><a name="46886"><span class= | |
| 1930 "ref">[46886] IIIª q. 2 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1931 dicendum quod gratia unionis non est naturalis Christo secundum | |
| 1932 humanam naturam, quasi ex principiis humanae naturae causata. Et | |
| 1933 ideo non oportet quod conveniat omnibus hominibus. Est tamen | |
| 1934 naturalis ei secundum humanam naturam, propter proprietatem | |
| 1935 nativitatis ipsius, prout sic conceptus est ex spiritu sancto ut | |
| 1936 esset idem naturalis filius Dei et hominis. Secundum vero divinam | |
| 1937 naturam est ei naturalis, inquantum divina natura est principium | |
| 1938 activum huius gratiae. Et hoc convenit toti Trinitati, scilicet | |
| 1939 huius gratiae esse activum principium.</p> | |
| 1940 <br /> | |
| 1941 <div class="D">Quaestio 3</div> | |
| 1942 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1943 <p title="III q. 3 pr."><a name="46887"><span class="ref">[46887] | |
| 1944 IIIª q. 3 pr.</span></a> Deinde considerandum est de unione ex | |
| 1945 parte personae assumentis. Et circa hoc quaeruntur octo. Primo, | |
| 1946 utrum assumere conveniat personae divinae. Secundo, utrum conveniat | |
| 1947 naturae divinae. Tertio, utrum natura possit assumere, abstracta | |
| 1948 personalitate. Quarto, utrum una persona possit assumere sine alia. | |
| 1949 Quinto, utrum quaelibet persona possit assumere. Sexto, utrum | |
| 1950 plures personae possint assumere unam naturam numero. Septimo, | |
| 1951 utrum una persona possit assumere duas naturas numero. Octavo, | |
| 1952 utrum magis fuerit conveniens de persona filii quod assumpsit | |
| 1953 humanam naturam, quam de alia persona divina.</p> | |
| 1954 <br /> | |
| 1955 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1956 <p title="III q. 3 a. 1 arg. 1"><a name="46888"><span class= | |
| 1957 "ref">[46888] IIIª q. 3 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1958 proceditur. Videtur quod personae divinae non conveniat assumere | |
| 1959 naturam creatam. Persona enim divina significat aliquid maxime | |
| 1960 perfectum. Perfectum autem est cui non potest fieri additio. Cum | |
| 1961 igitur assumere sit quasi ad se sumere, ita quod assumptum addatur | |
| 1962 assumenti, videtur quod personae divinae non conveniat assumere | |
| 1963 naturam creatam.</p> | |
| 1964 <p title="III q. 3 a. 1 arg. 2"><a name="46889"><span class= | |
| 1965 "ref">[46889] IIIª q. 3 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1966 illud ad quod aliquid assumitur, communicatur quodammodo ei quod in | |
| 1967 ipsum assumitur, sicut dignitas communicatur ei qui in dignitatem | |
| 1968 assumitur. Sed de ratione personae est quod sit incommunicabilis, | |
| 1969 ut in prima parte dictum est. Ergo personae divinae non convenit | |
| 1970 assumere, quod est ad se sumere.</p> | |
| 1971 <p title="III q. 3 a. 1 arg. 3"><a name="46890"><span class= | |
| 1972 "ref">[46890] IIIª q. 3 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1973 persona constituitur per naturam. Sed inconveniens est quod | |
| 1974 constitutum assumat constituens, quia effectus non agit in suam | |
| 1975 causam. Ergo personae non convenit assumere naturam.</p> | |
| 1976 <p title="III q. 3 a. 1 s. c."><a name="46891"><span class= | |
| 1977 "ref">[46891] IIIª q. 3 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1978 quod Augustinus dicit, in libro de fide ad Petrum, <i>formam, idest | |
| 1979 naturam servi in suam accepit Deus ille</i>, scilicet unigenitus, | |
| 1980 <i>personam</i>. Sed Deus unigenitus est persona. Ergo personae | |
| 1981 competit accipere naturam, quod est assumere.</p> | |
| 1982 <p title="III q. 3 a. 1 co."><a name="46892"><span class= | |
| 1983 "ref">[46892] IIIª q. 3 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 1984 quod in verbo assumptionis duo importantur, videlicet principium | |
| 1985 actus, et terminus, dicitur enim assumere quasi ad se aliquid | |
| 1986 sumere. Huius autem assumptionis persona est et principium et | |
| 1987 terminus. Principium quidem, quia personae proprie competit agere, | |
| 1988 huiusmodi autem sumptio carnis per actionem divinam facta est. | |
| 1989 Similiter etiam persona est huius sumptionis terminus, quia, sicut | |
| 1990 supra dictum est, unio facta est in persona, non in natura. Et sic | |
| 1991 patet quod propriissime competit personae assumere naturam.</p> | |
| 1992 <p title="III q. 3 a. 1 ad 1"><a name="46893"><span class= | |
| 1993 "ref">[46893] IIIª q. 3 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1994 dicendum quod, cum persona divina sit infinita, non potest ei fieri | |
| 1995 additio. Unde Cyrillus dicit, in epistola synodali Ephesini | |
| 1996 Concilii, <i>non secundum coappositionem coniunctionis intelligimus | |
| 1997 modum</i>. Sicut etiam in unione hominis ad Deum quae est per | |
| 1998 gratiam adoptionis, non additur aliquid Deo, sed id quod divinum | |
| 1999 est apponitur homini. Unde non Deus, sed homo perficitur.</p> | |
| 2000 <p title="III q. 3 a. 1 ad 2"><a name="46894"><span class= | |
| 2001 "ref">[46894] IIIª q. 3 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2002 dicendum quod persona dicitur incommunicabilis inquantum non potest | |
| 2003 de pluribus suppositis praedicari. Nihil tamen prohibet plura de | |
| 2004 persona praedicari. Unde non est contra rationem personae sic | |
| 2005 communicari ut subsistat in pluribus naturis. Quia etiam in | |
| 2006 personam creatam possunt plures naturae concurrere accidentaliter, | |
| 2007 sicut in persona unius hominis invenitur quantitas et qualitas. Hoc | |
| 2008 autem est proprium divinae personae, propter eius infinitatem, ut | |
| 2009 fiat in ea concursus naturarum, non quidem accidentaliter, sed | |
| 2010 secundum subsistentiam.</p> | |
| 2011 <p title="III q. 3 a. 1 ad 3"><a name="46895"><span class= | |
| 2012 "ref">[46895] IIIª q. 3 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2013 dicendum quod, sicut supra dictum est, natura humana non constituit | |
| 2014 personam divinam simpliciter, sed constituit eam secundum quod | |
| 2015 denominatur a tali natura. Non enim ex natura humana habet filius | |
| 2016 Dei quod sit simpliciter, cum fuerit ab aeterno, sed solum quod sit | |
| 2017 homo. Sed secundum naturam divinam constituitur persona divina | |
| 2018 simpliciter. Unde persona divina non dicitur assumere divinam | |
| 2019 naturam, sed humanam.</p> | |
| 2020 <br /> | |
| 2021 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2022 <p title="III q. 3 a. 2 arg. 1"><a name="46896"><span class= | |
| 2023 "ref">[46896] IIIª q. 3 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2024 proceditur. Videtur quod naturae divinae non conveniat assumere. | |
| 2025 Quia, sicut dictum est assumere dicitur quasi ad se sumere. Sed | |
| 2026 natura divina non sumpsit ad se humanam naturam, quia non est facta | |
| 2027 unio in natura, sed in persona, sicut supra dictum est. Ergo | |
| 2028 naturae divinae non competit assumere naturam humanam.</p> | |
| 2029 <p title="III q. 3 a. 2 arg. 2"><a name="46897"><span class= | |
| 2030 "ref">[46897] IIIª q. 3 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2031 natura divina communis est tribus personis. Si igitur naturae | |
| 2032 convenit assumere, sequitur quod conveniat tribus personis et ita | |
| 2033 pater assumpsit humanam naturam, sicut et filius. Quod est | |
| 2034 erroneum.</p> | |
| 2035 <p title="III q. 3 a. 2 arg. 3"><a name="46898"><span class= | |
| 2036 "ref">[46898] IIIª q. 3 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2037 assumere est agere. Agere autem convenit personae, non naturae, | |
| 2038 quae magis significatur ut principium quo agens agit. Ergo assumere | |
| 2039 non convenit naturae.</p> | |
| 2040 <p title="III q. 3 a. 2 s. c."><a name="46899"><span class= | |
| 2041 "ref">[46899] IIIª q. 3 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2042 quod Augustinus dicit, in libro de fide ad Petrum, <i>illa natura | |
| 2043 quae semper genita manet ex patre</i>, idest, quae est per | |
| 2044 generationem aeternam accepta a patre, <i>naturam nostram sine | |
| 2045 peccato suscepit</i>.</p> | |
| 2046 <p title="III q. 3 a. 2 co."><a name="46900"><span class= | |
| 2047 "ref">[46900] IIIª q. 3 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2048 quod, sicut dictum est, in verbo assumptionis duo significantur, | |
| 2049 scilicet principium actionis, et terminus eius. Esse autem | |
| 2050 assumptionis principium convenit naturae divinae secundum seipsam, | |
| 2051 quia eius virtute assumptio facta est. Sed esse terminum | |
| 2052 assumptionis non convenit naturae divinae secundum seipsam, sed | |
| 2053 ratione personae in qua consideratur. Et ideo primo quidem et | |
| 2054 propriissime persona dicitur assumere, secundario autem potest dici | |
| 2055 quod etiam natura assumit naturam ad sui personam. Et secundum | |
| 2056 etiam hunc modum dicitur natura incarnata, non quasi sit in carnem | |
| 2057 conversa; sed quia naturam carnis assumpsit. Unde dicit Damascenus, | |
| 2058 <i>dicimus naturam Dei incarnatam esse, secundum beatos Athanasium | |
| 2059 et Cyrillum</i>.</p> | |
| 2060 <p title="III q. 3 a. 2 ad 1"><a name="46901"><span class= | |
| 2061 "ref">[46901] IIIª q. 3 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2062 dicendum quod ly se est reciprocum, et refert idem suppositum. | |
| 2063 Natura autem divina non differt supposito a persona verbi. Et ideo, | |
| 2064 inquantum natura divina sumit naturam humanam ad personam verbi, | |
| 2065 dicitur eam ad se sumere. Sed quamvis pater assumat naturam humanam | |
| 2066 ad personam verbi, non tamen propter hoc sumit eam ad se, quia non | |
| 2067 est idem suppositum patris et verbi. Et ideo non potest dici | |
| 2068 proprie quod pater assumat naturam humanam.</p> | |
| 2069 <p title="III q. 3 a. 2 ad 2"><a name="46902"><span class= | |
| 2070 "ref">[46902] IIIª q. 3 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2071 dicendum quod id quod convenit divinae naturae secundum se, | |
| 2072 convenit tribus personis, sicut bonitas, sapientia et huiusmodi. | |
| 2073 Sed assumere convenit ei ratione personae verbi, sicut dictum est. | |
| 2074 Et ideo soli illi personae convenit.</p> | |
| 2075 <p title="III q. 3 a. 2 ad 3"><a name="46903"><span class= | |
| 2076 "ref">[46903] IIIª q. 3 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2077 dicendum quod, sicut in Deo idem est quod est et quo est, ita etiam | |
| 2078 in eo idem est quod agit et quo agit, quia unumquodque agit | |
| 2079 inquantum est ens. Unde natura divina et est id quo Deus agit, et | |
| 2080 est ipse Deus agens.</p> | |
| 2081 <br /> | |
| 2082 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2083 <p title="III q. 3 a. 3 arg. 1"><a name="46904"><span class= | |
| 2084 "ref">[46904] IIIª q. 3 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2085 proceditur. Videtur quod, abstracta personalitate per intellectum, | |
| 2086 natura non possit assumere. Dictum est enim quod naturae convenit | |
| 2087 assumere ratione personae. Sed quod convenit alicui ratione | |
| 2088 alicuius, remoto eo, non potest ei convenire, sicut corpus, quod | |
| 2089 est visibile ratione coloris, sine colore videri non potest. Ergo, | |
| 2090 abstracta personalitate per intellectum, natura assumere non | |
| 2091 potest.</p> | |
| 2092 <p title="III q. 3 a. 3 arg. 2"><a name="46905"><span class= | |
| 2093 "ref">[46905] IIIª q. 3 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2094 assumptio importat terminum unionis, ut dictum est. Sed unio non | |
| 2095 potest fieri in natura, sed solum in persona. Ergo, abstracta | |
| 2096 personalitate, natura divina non potest assumere.</p> | |
| 2097 <p title="III q. 3 a. 3 arg. 3"><a name="46906"><span class= | |
| 2098 "ref">[46906] IIIª q. 3 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 2099 prima parte dictum est quod in divinis, abstracta personalitate, | |
| 2100 nihil manet. Sed assumens est aliquid. Ergo, abstracta | |
| 2101 personalitate, non potest divina natura assumere.</p> | |
| 2102 <p title="III q. 3 a. 3 s. c."><a name="46907"><span class= | |
| 2103 "ref">[46907] IIIª q. 3 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2104 quod in divinis personalitas dicitur proprietas personalis, quae | |
| 2105 est triplex, scilicet paternitas, processio et filiatio, ut in | |
| 2106 prima parte dictum est. Sed, remotis his per intellectum, adhuc | |
| 2107 remanet Dei omnipotentia, per quam est facta incarnatio, sicut | |
| 2108 Angelus dixit, Luc. I, <i>non erit impossibile apud Deum omne | |
| 2109 verbum</i>. Ergo videtur quod, etiam remota personalitate, natura | |
| 2110 divina possit assumere.</p> | |
| 2111 <p title="III q. 3 a. 3 co."><a name="46908"><span class= | |
| 2112 "ref">[46908] IIIª q. 3 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2113 quod intellectus dupliciter se habet ad divina uno modo, ut | |
| 2114 cognoscat Deum sicuti est. Et sic impossibile est quod | |
| 2115 circumscribatur per intellectum aliquid a Deo quod aliud remaneat, | |
| 2116 quia totum quod est in Deo est unum, salva distinctione personarum; | |
| 2117 quarum tamen una tollitur, sublata alia, quia distinguuntur solum | |
| 2118 relationibus, quas oportet esse simul. Alio modo se habet | |
| 2119 intellectus ad divina, non quidem quasi cognoscens Deum ut est, sed | |
| 2120 per modum suum, scilicet multipliciter et divisim id quod in Deo | |
| 2121 est unum. Et per hunc modum potest intellectus noster intelligere | |
| 2122 bonitatem et sapientiam divinam, et alia huiusmodi, quae dicuntur | |
| 2123 essentialia attributa, non intellecta paternitate vel filiatione, | |
| 2124 quae dicuntur personalitates. Et secundum hoc, abstracta | |
| 2125 personalitate per intellectum, possumus adhuc intelligere naturam | |
| 2126 assumentem.</p> | |
| 2127 <p title="III q. 3 a. 3 ad 1"><a name="46909"><span class= | |
| 2128 "ref">[46909] IIIª q. 3 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2129 dicendum quod, quia in divinis idem est quo est et quod est, | |
| 2130 quidquid eorum quae attribuuntur Deo in abstracto secundum se | |
| 2131 consideretur, aliis circumscriptis, erit aliquid subsistens, et per | |
| 2132 consequens persona, cum sit in natura intellectuali. Sicut igitur | |
| 2133 nunc, positis proprietatibus personalibus in Deo, dicimus tres | |
| 2134 personas, ita, exclusis per intellectum proprietatibus | |
| 2135 personalibus, remanebit in consideratione nostra natura divina ut | |
| 2136 subsistens, et ut persona. Et per hunc modum potest intelligi quod | |
| 2137 assumat naturam humanam ratione suae subsistentiae vel | |
| 2138 personalitatis.</p> | |
| 2139 <p title="III q. 3 a. 3 ad 2"><a name="46910"><span class= | |
| 2140 "ref">[46910] IIIª q. 3 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2141 dicendum quod, etiam circumscriptis per intellectum | |
| 2142 personalitatibus trium personarum, remanebit in intellectu una | |
| 2143 personalitas Dei, ut Iudaei intelligunt, ad quam poterit terminari | |
| 2144 assumptio, sicut nunc dicimus eam terminari ad personam verbi.</p> | |
| 2145 <p title="III q. 3 a. 3 ad 3"><a name="46911"><span class= | |
| 2146 "ref">[46911] IIIª q. 3 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2147 dicendum quod, abstracta personalitate per intellectum, dicitur | |
| 2148 nihil remanere per modum resolutionis, quasi aliud sit quod | |
| 2149 subiicitur relationi, et aliud ipsa relatio, quia quidquid | |
| 2150 consideratur in Deo, consideratur ut suppositum subsistens. Potest | |
| 2151 tamen aliquid eorum quae dicuntur de Deo intelligi sine alio, non | |
| 2152 per modum resolutionis, sed per modum iam dictum.</p> | |
| 2153 <br /> | |
| 2154 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2155 <p title="III q. 3 a. 4 arg. 1"><a name="46912"><span class= | |
| 2156 "ref">[46912] IIIª q. 3 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2157 proceditur. Videtur quod una persona non possit assumere naturam | |
| 2158 creatam, alia non assumente. Indivisa enim sunt opera Trinitatis, | |
| 2159 ut dicit Augustinus, in Enchirid., sicut enim trium personarum est | |
| 2160 una essentia, ita una operatio. Sed assumere est operatio quaedam. | |
| 2161 Ergo non potest convenire uni personae divinae quin conveniat | |
| 2162 alii.</p> | |
| 2163 <p title="III q. 3 a. 4 arg. 2"><a name="46913"><span class= | |
| 2164 "ref">[46913] IIIª q. 3 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2165 sicut dicimus personam filii incarnatam, ita et naturam, <i>tota | |
| 2166 enim divina natura in una suarum hypostasum incarnata est</i>, ut | |
| 2167 dicit Damascenus, in III libro. Sed natura communis est tribus | |
| 2168 personis. Ergo et assumptio.</p> | |
| 2169 <p title="III q. 3 a. 4 arg. 3"><a name="46914"><span class= | |
| 2170 "ref">[46914] IIIª q. 3 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2171 sicut humana natura in Christo assumpta est a Deo, ita etiam et | |
| 2172 homines per gratiam assumuntur ab ipso, secundum illud Rom. XIV, | |
| 2173 <i>Deus illum assumpsit</i>. Sed haec assumptio communiter pertinet | |
| 2174 ad omnes personas. Ergo et prima.</p> | |
| 2175 <p title="III q. 3 a. 4 s. c."><a name="46915"><span class= | |
| 2176 "ref">[46915] IIIª q. 3 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2177 quod Dionysius, II cap. de Div. Nom., incarnationis mysterium dicit | |
| 2178 pertinere ad discretam theologiam, secundum quam scilicet aliquid | |
| 2179 distinctum dicitur de divinis personis.</p> | |
| 2180 <p title="III q. 3 a. 4 co."><a name="46916"><span class= | |
| 2181 "ref">[46916] IIIª q. 3 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2182 quod, sicut dictum est, assumptio duo importat, scilicet actum | |
| 2183 assumentis, et terminum assumptionis. Actus autem assumentis | |
| 2184 procedit ex divina virtute, quae communis est tribus personis, sed | |
| 2185 terminus assumptionis est persona, sicut dictum est. Et ideo id | |
| 2186 quod est actionis in assumptione, commune est tribus personis, sed | |
| 2187 id quod pertinet ad rationem termini, convenit ita uni personae | |
| 2188 quod non alii. Tres enim personae fecerunt ut humana natura | |
| 2189 uniretur uni personae filii.</p> | |
| 2190 <p title="III q. 3 a. 4 ad 1"><a name="46917"><span class= | |
| 2191 "ref">[46917] IIIª q. 3 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2192 dicendum quod ratio illa procedit ex parte operationis. Et | |
| 2193 sequeretur conclusio si solam illam operationem importaret absque | |
| 2194 termino, qui est persona.</p> | |
| 2195 <p title="III q. 3 a. 4 ad 2"><a name="46918"><span class= | |
| 2196 "ref">[46918] IIIª q. 3 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2197 dicendum quod natura dicitur incarnata, sicut et assumens, ratione | |
| 2198 personae ad quam terminata est unio, sicut dictum est, non autem | |
| 2199 prout est communis tribus personis. Dicitur autem tota natura | |
| 2200 divina incarnata, non quia sit incarnata in omnibus personis, sed | |
| 2201 quia nihil deest de perfectione divinae naturae personae | |
| 2202 incarnatae.</p> | |
| 2203 <p title="III q. 3 a. 4 ad 3"><a name="46919"><span class= | |
| 2204 "ref">[46919] IIIª q. 3 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2205 dicendum quod assumptio quae fit per gratiam adoptionis, terminatur | |
| 2206 ad quandam participationem divinae naturae secundum assimilationem | |
| 2207 ad bonitatem illius, secundum illud II Pet. I, <i>ut divinae | |
| 2208 consortes naturae</i>, et cetera. Et ideo huiusmodi assumptio | |
| 2209 communis est tribus personis et ex parte principii et ex parte | |
| 2210 termini. Sed assumptio quae est per gratiam unionis, est communis | |
| 2211 ex parte principii, non autem ex parte termini, ut dictum est.</p> | |
| 2212 <br /> | |
| 2213 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2214 <p title="III q. 3 a. 5 arg. 1"><a name="46920"><span class= | |
| 2215 "ref">[46920] IIIª q. 3 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2216 proceditur. Videtur quod nulla alia persona divina potuit humanam | |
| 2217 naturam assumere, praeter personam filii. Per huiusmodi enim | |
| 2218 assumptionem factum est quod Deus sit filius hominis. Sed | |
| 2219 inconveniens esset quod esse filium conveniret patri vel spiritui | |
| 2220 sancto, hoc enim vergeret in confusionem divinarum personarum. Ergo | |
| 2221 pater et spiritus sanctus carnem assumere non possent.</p> | |
| 2222 <p title="III q. 3 a. 5 arg. 2"><a name="46921"><span class= | |
| 2223 "ref">[46921] IIIª q. 3 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, per | |
| 2224 incarnationem divinam homines sunt assecuti adoptionem filiorum, | |
| 2225 secundum illud Rom. VIII, <i>non accepistis spiritum servitutis | |
| 2226 iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum</i>. Sed | |
| 2227 filiatio adoptiva est participata similitudo filiationis naturalis, | |
| 2228 quae non convenit nec patri nec spiritui sancto, unde dicitur Rom. | |
| 2229 VIII, <i>quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis | |
| 2230 filii sui</i>. Ergo videtur quod nulla alia persona potuit | |
| 2231 incarnari praeter personam filii.</p> | |
| 2232 <p title="III q. 3 a. 5 arg. 3"><a name="46922"><span class= | |
| 2233 "ref">[46922] IIIª q. 3 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2234 filius dicitur missus, et genitus nativitate temporali, secundum | |
| 2235 quod incarnatus est. Sed patri non convenit mitti, qui est | |
| 2236 innascibilis, ut in prima parte habitum est. Ergo saltem persona | |
| 2237 patris non potuit incarnari.</p> | |
| 2238 <p title="III q. 3 a. 5 s. c."><a name="46923"><span class= | |
| 2239 "ref">[46923] IIIª q. 3 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2240 quidquid potest filius, potest pater, alioquin, non esset eadem | |
| 2241 potentia trium. Sed filius potuit incarnari. Ergo similiter pater | |
| 2242 et spiritus sanctus.</p> | |
| 2243 <p title="III q. 3 a. 5 co."><a name="46924"><span class= | |
| 2244 "ref">[46924] IIIª q. 3 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2245 quod, sicut dictum est, assumptio duo importat, scilicet ipsum | |
| 2246 actum assumentis, et terminum assumptionis. Principium autem actus | |
| 2247 est virtus divina, terminus autem est persona. Virtus autem divina | |
| 2248 communiter et indifferenter se habet ad omnes personas. Eadem etiam | |
| 2249 est communis ratio personalitatis in tribus personis, licet | |
| 2250 proprietates personales sint differentes. Quandocumque autem virtus | |
| 2251 aliqua indifferenter se habet ad plura, potest ad quodlibet eorum | |
| 2252 suam actionem terminare, sicut patet in potentiis rationalibus, | |
| 2253 quae se habent ad opposita, quorum utrumque agere possunt. Sic ergo | |
| 2254 divina virtus potuit naturam humanam unire vel personae patris vel | |
| 2255 spiritus sancti, sicut univit eam personae filii. Et ideo dicendum | |
| 2256 est quod pater vel spiritus sanctus potuit carnem assumere, sicut | |
| 2257 et filius.</p> | |
| 2258 <p title="III q. 3 a. 5 ad 1"><a name="46925"><span class= | |
| 2259 "ref">[46925] IIIª q. 3 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2260 dicendum quod filiatio temporalis, qua Christus dicitur filius | |
| 2261 hominis, non constituit personam ipsius, sicut filiatio aeterna, | |
| 2262 sed est quiddam consequens nativitatem temporalem. Unde, si per | |
| 2263 hunc modum nomen filiationis ad patrem vel spiritum sanctum | |
| 2264 transferretur, nulla sequeretur confusio divinarum personarum.</p> | |
| 2265 <p title="III q. 3 a. 5 ad 2"><a name="46926"><span class= | |
| 2266 "ref">[46926] IIIª q. 3 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2267 dicendum quod filiatio adoptiva est quaedam participata similitudo | |
| 2268 filiationis naturalis; sed fit in nobis appropriate a patre, qui | |
| 2269 est principium naturalis filiationis; et per donum spiritus sancti, | |
| 2270 qui est amor patris et filii; secundum illud Galat. IV, <i>misit | |
| 2271 Deus spiritum filii sui in corda nostra, clamantem, abba, | |
| 2272 pater</i>. Et ideo sicut, filio incarnato, adoptivam filiationem | |
| 2273 accipimus ad similitudinem naturalis filiationis eius; ita, patre | |
| 2274 incarnato, adoptivam filiationem reciperemus ab eo tanquam a | |
| 2275 principio naturalis filiationis; et a spiritu sancto, tanquam a | |
| 2276 nexu communi patris et filii.</p> | |
| 2277 <p title="III q. 3 a. 5 ad 3"><a name="46927"><span class= | |
| 2278 "ref">[46927] IIIª q. 3 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2279 dicendum quod patri convenit esse innascibilem secundum nativitatem | |
| 2280 aeternam, quod non excluderet nativitas temporalis. Mitti autem | |
| 2281 dicitur filius secundum incarnationem, eo quod est ab illo, sine | |
| 2282 quo incarnatio non sufficeret ad rationem missionis.</p> | |
| 2283 <br /> | |
| 2284 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2285 <p title="III q. 3 a. 6 arg. 1"><a name="46928"><span class= | |
| 2286 "ref">[46928] IIIª q. 3 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2287 proceditur. Videtur quod duae personae divinae non possunt assumere | |
| 2288 unam et eandem numero naturam. Hoc enim supposito aut essent unus | |
| 2289 homo, vel plures. Sed non plures, sicut enim una natura divina in | |
| 2290 pluribus personis non patitur esse plures deos, ita una humana | |
| 2291 natura in pluribus personis non patitur esse plures homines. | |
| 2292 Similiter etiam non possent esse unus homo, quia unus homo est iste | |
| 2293 homo, qui demonstrat unam personam; et sic tolleretur distinctio | |
| 2294 trium personarum divinarum, quod est inconveniens. Non ergo duae | |
| 2295 aut tres personae possunt accipere unam naturam humanam.</p> | |
| 2296 <p title="III q. 3 a. 6 arg. 2"><a name="46929"><span class= | |
| 2297 "ref">[46929] IIIª q. 3 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2298 assumptio terminatur ad unitatem personae, ut dictum est. Sed non | |
| 2299 est una persona patris et filii et spiritus sancti. Ergo non | |
| 2300 possunt tres personae assumere unam naturam humanam.</p> | |
| 2301 <p title="III q. 3 a. 6 arg. 3"><a name="46930"><span class= | |
| 2302 "ref">[46930] IIIª q. 3 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2303 Damascenus dicit, in III libro, et Augustinus, in I de Trin., quod | |
| 2304 ex incarnatione filii Dei consequitur quod quidquid dicitur de | |
| 2305 filio Dei, dicitur de filio hominis, et e converso. Si ergo tres | |
| 2306 personae assumerent unam naturam humanam, sequitur quod quidquid | |
| 2307 dicitur de qualibet trium personarum, diceretur de illo homine, et | |
| 2308 e converso ea quae dicerentur de illo homine, possent dici de | |
| 2309 qualibet trium personarum. Sic ergo id quod est proprium patris, | |
| 2310 scilicet generare filium ab aeterno, diceretur de illo homine, et | |
| 2311 per consequens diceretur de filio Dei, quod est inconveniens. Non | |
| 2312 ergo est possibile quod tres personae divinae assumant unam naturam | |
| 2313 humanam.</p> | |
| 2314 <p title="III q. 3 a. 6 s. c."><a name="46931"><span class= | |
| 2315 "ref">[46931] IIIª q. 3 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2316 persona incarnata subsistit in duabus naturis, divina scilicet et | |
| 2317 humana. Sed tres personae possunt subsistere in una natura divina. | |
| 2318 Ergo etiam possunt subsistere in una natura humana, ita scilicet | |
| 2319 quod sit una natura humana a tribus personis assumpta.</p> | |
| 2320 <p title="III q. 3 a. 6 co."><a name="46932"><span class= | |
| 2321 "ref">[46932] IIIª q. 3 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2322 quod, sicut supra dictum est, ex unione animae et corporis in | |
| 2323 Christo non fit neque nova persona neque hypostasis, sed fit una | |
| 2324 natura assumpta in personam vel hypostasim divinam. Quod quidem non | |
| 2325 fit per potentiam naturae humanae, sed per potentiam personae | |
| 2326 divinae. Est autem talis divinarum personarum conditio quod una | |
| 2327 earum non excludit aliam a communione eiusdem naturae, sed solum a | |
| 2328 communione eiusdem personae. Quia igitur in mysterio incarnationis | |
| 2329 <i>tota ratio facti est potentia facientis</i>, ut Augustinus | |
| 2330 dicit, in epistola ad Volusianum; magis est circa hoc iudicandum | |
| 2331 secundum conditionem personae assumentis quam secundum conditionem | |
| 2332 naturae humanae assumptae. Sic igitur non est impossibile divinis | |
| 2333 personis ut duae vel tres assumant unam naturam humanam. Esset | |
| 2334 tamen impossibile ut assumerent unam hypostasim vel unam personam | |
| 2335 humanam, sicut Anselmus dicit, in libro de conceptu virginali, quod | |
| 2336 <i>plures personae non possunt assumere unum eundemque | |
| 2337 hominem</i>.</p> | |
| 2338 <p title="III q. 3 a. 6 ad 1"><a name="46933"><span class= | |
| 2339 "ref">[46933] IIIª q. 3 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2340 dicendum quod, hac positione facta, quod scilicet tres personae | |
| 2341 assumerent unam humanam naturam, verum esset dicere quod tres | |
| 2342 personae essent unus homo, propter unam humanam naturam, sicut nunc | |
| 2343 verum est dicere quod sunt unus Deus, propter unam divinam naturam. | |
| 2344 Nec ly unus importat unitatem personae, sed unitatem in natura | |
| 2345 humana. Non enim posset argui ex hoc quod tres personae sunt unus | |
| 2346 homo, quod essent unus simpliciter, nihil enim prohibet dicere quod | |
| 2347 homines qui sunt plures simpliciter, sint unus quantum ad aliquid, | |
| 2348 puta unus populus; sicut Augustinus dicit, VI de Trin., <i>diversum | |
| 2349 est natura spiritus hominis et spiritus Dei, sed inhaerendo fit | |
| 2350 unus spiritus</i>, secundum illud I Cor. VI, <i>qui adhaeret Deo, | |
| 2351 unus spiritus est</i>.</p> | |
| 2352 <p title="III q. 3 a. 6 ad 2"><a name="46934"><span class= | |
| 2353 "ref">[46934] IIIª q. 3 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2354 dicendum quod, illa positione facta, humana natura esset assumpta | |
| 2355 in unitate non unius personae, sed in unitate singularum | |
| 2356 personarum, ita scilicet quod, sicut divina natura habet naturalem | |
| 2357 unitatem cum singulis personis, ita natura humana haberet unitatem | |
| 2358 cum singulis per assumptionem.</p> | |
| 2359 <p title="III q. 3 a. 6 ad 3"><a name="46935"><span class= | |
| 2360 "ref">[46935] IIIª q. 3 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2361 dicendum quod circa mysterium incarnationis fuit communicatio | |
| 2362 proprietatum pertinentium ad naturam, quia quaecumque conveniunt | |
| 2363 naturae, possunt praedicari de persona subsistente in natura illa, | |
| 2364 cuiuscumque naturae nomine significetur. Praedicta ergo positione | |
| 2365 facta, de persona patris poterunt praedicari et ea quae sunt | |
| 2366 humanae naturae, et ea quae sunt divinae, et similiter de persona | |
| 2367 filii et spiritus sancti. Non autem illud quod conveniret personae | |
| 2368 patris ratione propriae personae, posset attribui personae filii | |
| 2369 aut spiritus sancti, propter distinctionem personarum, quae | |
| 2370 remaneret. Posset ergo dici quod, sicut pater est ingenitus, ita | |
| 2371 homo esset ingenitus, secundum quod ly homo supponeret pro persona | |
| 2372 patris. Si quis autem ulterius procederet, homo est ingenitus, | |
| 2373 filius est homo, ergo filius est ingenitus, esset fallacia figurae | |
| 2374 dictionis vel accidentis. Sicut et nunc dicimus Deum esse | |
| 2375 ingenitum, quia pater est ingenitus, nec tamen possumus concludere | |
| 2376 quod filius sit ingenitus, quamvis sit Deus.</p> | |
| 2377 <br /> | |
| 2378 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 2379 <p title="III q. 3 a. 7 arg. 1"><a name="46936"><span class= | |
| 2380 "ref">[46936] IIIª q. 3 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 2381 proceditur. Videtur quod una persona divina non possit assumere | |
| 2382 duas naturas humanas. Natura enim assumpta in mysterio | |
| 2383 incarnationis non habet aliud suppositum praeter suppositum | |
| 2384 personae divinae, ut ex supra dictis patet. Si ergo ponatur esse | |
| 2385 una persona divina assumens duas humanas naturas, esset unum | |
| 2386 suppositum duarum naturarum eiusdem speciei. Quod videtur implicare | |
| 2387 contradictionem, non enim natura unius speciei multiplicatur nisi | |
| 2388 secundum distinctionem suppositorum.</p> | |
| 2389 <p title="III q. 3 a. 7 arg. 2"><a name="46937"><span class= | |
| 2390 "ref">[46937] IIIª q. 3 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, hac | |
| 2391 suppositione facta, non posset dici quod persona divina incarnata | |
| 2392 esset unus homo, quia non haberet unam naturam humanam. Similiter | |
| 2393 etiam non posset dici quod essent plures homines, quia plures | |
| 2394 homines sunt supposito distincti, et ibi esset unum tantum | |
| 2395 suppositum. Ergo praedicta positio esset omnino impossibilis.</p> | |
| 2396 <p title="III q. 3 a. 7 arg. 3"><a name="46938"><span class= | |
| 2397 "ref">[46938] IIIª q. 3 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 2398 incarnationis mysterio tota divina natura est unita toti naturae | |
| 2399 assumptae, idest cuilibet parti eius, est enim Christus | |
| 2400 <i>perfectus Deus et perfectus homo, totus Deus et totus homo</i>, | |
| 2401 ut Damascenus dicit, in III libro. Sed duae humanae naturae non | |
| 2402 possent totaliter sibi invicem uniri, quia oporteret quod anima | |
| 2403 unius esset unita corpori alterius, et quod etiam duo corpora | |
| 2404 essent simul, quod etiam confusionem induceret naturarum. Non ergo | |
| 2405 est possibile quod persona divina duas humanas naturas | |
| 2406 assumeret.</p> | |
| 2407 <p title="III q. 3 a. 7 s. c."><a name="46939"><span class= | |
| 2408 "ref">[46939] IIIª q. 3 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2409 quod quidquid potest pater, potest filius. Sed pater post | |
| 2410 incarnationem filii, potest assumere naturam humanam aliam numero | |
| 2411 ab ea quam filius assumpsit, in nullo enim per incarnationem filii | |
| 2412 est diminuta potentia patris vel filii. Ergo videtur quod filius, | |
| 2413 post incarnationem, possit aliam humanam naturam assumere, praeter | |
| 2414 eam quam assumpsit.</p> | |
| 2415 <p title="III q. 3 a. 7 co."><a name="46940"><span class= | |
| 2416 "ref">[46940] IIIª q. 3 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2417 quod id quod potest in unum et non in amplius, habet potentiam | |
| 2418 limitatam ad unum. Potentia autem divinae personae est infinita, | |
| 2419 nec potest limitari ad aliquid creatum. Unde non est dicendum quod | |
| 2420 persona divina ita assumpserit unam naturam humanam quod non | |
| 2421 potuerit assumere aliam. Videretur enim ex hoc sequi quod | |
| 2422 personalitas divinae naturae esset ita comprehensa per unam humanam | |
| 2423 naturam quod ad eius personalitatem alia assumi non possit. Quod | |
| 2424 est impossibile, non enim increatum a creato comprehendi potest. | |
| 2425 Patet ergo quod, sive consideremus personam divinam secundum | |
| 2426 virtutem, quae est principium unionis; sive secundum suam | |
| 2427 personalitatem, quae est terminus unionis, oportet dicere quod | |
| 2428 persona divina, praeter naturam humanam quam assumpsit possit aliam | |
| 2429 numero naturam humanam assumere.</p> | |
| 2430 <p title="III q. 3 a. 7 ad 1"><a name="46941"><span class= | |
| 2431 "ref">[46941] IIIª q. 3 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2432 dicendum quod natura creata perficitur in sua ratione per formam, | |
| 2433 quae multiplicatur secundum divisionem materiae. Et ideo, si | |
| 2434 compositio formae et materiae constituat novum suppositum, | |
| 2435 consequens est quod natura multiplicetur secundum multiplicationem | |
| 2436 suppositorum. Sed in mysterio incarnationis unio formae et | |
| 2437 materiae, idest animae et corporis, non constituit novum | |
| 2438 suppositum, ut supra dictum est. Et ideo posset esse multitudo | |
| 2439 secundum numerum ex parte naturae, propter divisionem materiae, | |
| 2440 absque distinctione suppositorum.</p> | |
| 2441 <p title="III q. 3 a. 7 ad 2"><a name="46942"><span class= | |
| 2442 "ref">[46942] IIIª q. 3 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2443 dicendum quod posset videri quod, praedicta positione facta, | |
| 2444 consequeretur quod essent duo homines, propter duas naturas, absque | |
| 2445 hoc quod essent ibi duo supposita, sicut e converso tres personae | |
| 2446 dicerentur unus homo, propter unam naturam humanam assumptam, ut | |
| 2447 supra dictum est. Sed hoc non videtur esse verum. Quia nominibus | |
| 2448 est utendum secundum quod sunt ad significandum imposita. Quod | |
| 2449 quidem est ex consideratione eorum quae apud nos sunt. Et ideo | |
| 2450 oportet, circa modum significandi et consignificandi, considerare | |
| 2451 ea quae apud nos sunt. In quibus nunquam nomen ab aliqua forma | |
| 2452 impositum pluraliter dicitur nisi propter pluralitatem | |
| 2453 suppositorum, homo enim qui est duobus vestimentis indutus, non | |
| 2454 dicitur duo vestiti, sed unus vestitus duobus vestimentis; et qui | |
| 2455 habet duas qualitates, dicitur singulariter aliqualis secundum duas | |
| 2456 qualitates. Natura autem assumpta quantum ad aliquid se habet per | |
| 2457 modum indumenti, licet non sit similitudo quantum ad omnia, ut | |
| 2458 supra dictum est. Et ideo, si persona divina assumeret duas naturas | |
| 2459 humanas, propter unitatem suppositi diceretur unus homo habens duas | |
| 2460 naturas humanas. Contingit autem quod plures homines dicuntur unus | |
| 2461 populus, propter hoc quod conveniunt in aliquo uno, non autem | |
| 2462 propter unitatem suppositi. Et similiter, si duae personae divinae | |
| 2463 assumerent unam numero humanam naturam, dicerentur unus homo, ut | |
| 2464 supra dictum est, non propter unitatem suppositi, sed inquantum | |
| 2465 conveniunt in aliquo uno.</p> | |
| 2466 <p title="III q. 3 a. 7 ad 3"><a name="46943"><span class= | |
| 2467 "ref">[46943] IIIª q. 3 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2468 dicendum quod divina et humana natura non eodem ordine se habent ad | |
| 2469 unam divinam personam, sed per prius comparatur ad ipsam divina | |
| 2470 natura, utpote quae est unum cum ea ab aeterno; sed natura humana | |
| 2471 comparatur ad personam divinam per posterius, utpote assumpta ex | |
| 2472 tempore a divina persona, non quidem ad hoc quod natura sit ipsa | |
| 2473 persona, sed quod persona in natura subsistat filius enim Dei est | |
| 2474 sua deitas, sed non est sua humanitas. Et ideo ad hoc quod natura | |
| 2475 humana assumatur a divina persona, relinquitur quod divina natura | |
| 2476 unione personali uniatur toti naturae assumptae, idest secundum | |
| 2477 omnes partes eius. Sed duarum naturarum assumptarum esset uniformis | |
| 2478 habitudo ad personam divinam, nec una assumeret aliam. Unde non | |
| 2479 oporteret quod una earum totaliter alteri uniretur, idest, omnes | |
| 2480 partes unius omnibus partibus alterius.</p> | |
| 2481 <br /> | |
| 2482 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 2483 <p title="III q. 3 a. 8 arg. 1"><a name="46944"><span class= | |
| 2484 "ref">[46944] IIIª q. 3 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 2485 proceditur. Videtur quod non fuerit magis conveniens filium Dei | |
| 2486 incarnari quam patrem vel spiritum sanctum. Per mysterium enim | |
| 2487 incarnationis homines ad veram Dei cognitionem sunt perducti, | |
| 2488 secundum illud Ioan. XVIII, <i>in hoc natus sum, et ad hoc veni in | |
| 2489 mundum, ut testimonium perhiberem veritati</i>. Sed ex hoc quod | |
| 2490 persona filii Dei est incarnata, multi impediti fuerunt a vera Dei | |
| 2491 cognitione, ea quae dicuntur de filio secundum humanam naturam | |
| 2492 referentes ad ipsam filii personam, sicut Arius, qui posuit | |
| 2493 inaequalitatem personarum propter hoc quod dicitur Ioan. XIV, | |
| 2494 <i>pater maior me est</i>, qui quidem error non provenisset si | |
| 2495 persona patris incarnata fuisset; nullus enim existimasset patrem | |
| 2496 filio minorem. Magis ergo videtur conveniens fuisse quod persona | |
| 2497 patris incarnaretur quam persona filii.</p> | |
| 2498 <p title="III q. 3 a. 8 arg. 2"><a name="46945"><span class= | |
| 2499 "ref">[46945] IIIª q. 3 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2500 incarnationis effectus videtur esse recreatio quaedam humanae | |
| 2501 naturae, secundum illud Galat. ult., <i>in Christo Iesu neque | |
| 2502 circumcisio aliquid valet neque praeputium, sed nova creatura</i>. | |
| 2503 Sed potentia creandi appropriatur patri. Ergo magis decuisset | |
| 2504 patrem incarnari quam filium.</p> | |
| 2505 <p title="III q. 3 a. 8 arg. 3"><a name="46946"><span class= | |
| 2506 "ref">[46946] IIIª q. 3 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2507 incarnatio ordinatur ad remissionem peccatorum, secundum illud | |
| 2508 Matth. I, <i>vocabis nomen eius Iesum, ipse enim salvum faciet | |
| 2509 populum suum a peccatis eorum</i>. Remissio autem peccatorum | |
| 2510 attribuitur spiritui sancto, secundum illud Ioan. XX, <i>accipite | |
| 2511 spiritum sanctum, quorum remiseritis peccata, remittentur eis</i>. | |
| 2512 Ergo magis congruebat personam spiritus sancti incarnari quam | |
| 2513 personam filii.</p> | |
| 2514 <p title="III q. 3 a. 8 s. c."><a name="46947"><span class= | |
| 2515 "ref">[46947] IIIª q. 3 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2516 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>in mysterio incarnationis | |
| 2517 manifestata est sapientia et virtus Dei, sapientia quidem, quia | |
| 2518 invenit difficillimi solutionem pretii valde decentissimam; virtus | |
| 2519 autem, quia victum fecit rursus victorem</i>. Sed virtus et | |
| 2520 sapientia appropriantur filio, secundum illud I Cor. I, <i>Christum | |
| 2521 Dei virtutem et Dei sapientiam</i>. Ergo conveniens fuit personam | |
| 2522 filii incarnari.</p> | |
| 2523 <p title="III q. 3 a. 8 co."><a name="46948"><span class= | |
| 2524 "ref">[46948] IIIª q. 3 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2525 quod convenientissimum fuit personam filii incarnari. Primo quidem, | |
| 2526 ex parte unionis. Convenienter enim ea quae sunt similia, uniuntur. | |
| 2527 Ipsius autem personae filii, qui est verbum Dei, attenditur, uno | |
| 2528 quidem modo, communis convenientia ad totam creaturam. Quia verbum | |
| 2529 artificis, idest conceptus eius, est similitudo exemplaris eorum | |
| 2530 quae ab artifice fiunt. Unde verbum Dei, quod est aeternus | |
| 2531 conceptus eius, est similitudo exemplaris totius creaturae. Et | |
| 2532 ideo, sicut per participationem huius similitudinis creaturae sunt | |
| 2533 in propriis speciebus institutae, sed mobiliter; ita per unionem | |
| 2534 verbi ad creaturam non participativam sed personalem, conveniens | |
| 2535 fuit reparari creaturam in ordine ad aeternam et immobilem | |
| 2536 perfectionem, nam et artifex per formam artis conceptam qua | |
| 2537 artificiatum condidit, ipsum, si collapsum fuerit, restaurat. Alio | |
| 2538 modo, habet convenientiam specialiter cum humana natura, ex eo quod | |
| 2539 verbum est conceptus aeternae sapientiae a qua omnis sapientia | |
| 2540 hominum derivatur. Et ideo homo per hoc in sapientia proficit, quae | |
| 2541 est propria eius perfectio prout est rationalis, quod participat | |
| 2542 verbum Dei, sicut discipulus instruitur per hoc quod recipit verbum | |
| 2543 magistri. Unde et Eccli. I dicitur, <i>fons sapientiae verbum Dei | |
| 2544 in excelsis</i>. Et ideo, ad consummatam hominis perfectionem, | |
| 2545 conveniens fuit ut ipsum verbum Dei humanae naturae personaliter | |
| 2546 uniretur. Secundo potest accipi ratio huius congruentiae ex fine | |
| 2547 unionis, qui est impletio praedestinationis, eorum scilicet qui | |
| 2548 praeordinati sunt ad hereditatem caelestem, quae non debetur nisi | |
| 2549 filiis, secundum illud Rom. VIII, <i>filii et heredes</i>. Et ideo | |
| 2550 congruum fuit ut per eum qui est filius naturalis, homines | |
| 2551 participarent similitudinem huius filiationis secundum adoptionem, | |
| 2552 sicut apostolus ibidem dicit, <i>quos praescivit et praedestinavit | |
| 2553 conformes fieri imagini filii eius</i>. Tertio potest accipi ratio | |
| 2554 huius congruentiae ex peccato primi parentis, cui per incarnationem | |
| 2555 remedium adhibetur. Peccavit enim primus homo appetendo scientiam, | |
| 2556 ut patet ex verbis serpentis promittentis homini scientiam boni et | |
| 2557 mali. Unde conveniens fuit ut per verbum verae sapientiae homo | |
| 2558 reduceretur in Deum, qui per inordinatum appetitum scientiae | |
| 2559 recesserat a Deo.</p> | |
| 2560 <p title="III q. 3 a. 8 ad 1"><a name="46949"><span class= | |
| 2561 "ref">[46949] IIIª q. 3 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2562 dicendum quod nihil est quo humana malitia non posset abuti, quando | |
| 2563 etiam ipsa Dei bonitate abutitur, secundum illud Rom. II, <i>an | |
| 2564 divitias bonitatis eius contemnis?</i> Unde et, si persona patris | |
| 2565 fuisset incarnata, potuisset ex hoc homo alicuius erroris | |
| 2566 occasionem assumere, quasi filius sufficere non potuisset ad | |
| 2567 humanam naturam reparandam.</p> | |
| 2568 <p title="III q. 3 a. 8 ad 2"><a name="46950"><span class= | |
| 2569 "ref">[46950] IIIª q. 3 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2570 dicendum quod prima rerum creatio facta est a potentia Dei patris | |
| 2571 per verbum. Unde et recreatio per verbum fieri debuit a potentia | |
| 2572 Dei patris, ut recreatio creationi responderet, secundum illud II | |
| 2573 Cor. V, <i>Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi</i>.</p> | |
| 2574 <p title="III q. 3 a. 8 ad 3"><a name="46951"><span class= | |
| 2575 "ref">[46951] IIIª q. 3 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2576 dicendum quod spiritus sancti proprium est quod sit donum patris et | |
| 2577 filii. Remissio autem peccatorum fit per spiritum sanctum tanquam | |
| 2578 per donum Dei. Et ideo convenientius fuit ad iustificationem | |
| 2579 hominum quod incarnaretur filius, cuius spiritus sanctus est | |
| 2580 donum.</p> | |
| 2581 <br /> | |
| 2582 <div class="D">Quaestio 4</div> | |
| 2583 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2584 <p title="III q. 4 pr."><a name="46952"><span class="ref">[46952] | |
| 2585 IIIª q. 4 pr.</span></a> Deinde considerandum est de unione ex | |
| 2586 parte assumpti. Circa quod primo considerandum occurrit de his quae | |
| 2587 sunt a verbo Dei assumpta; secundo, de coassumptis, quae sunt | |
| 2588 perfectiones et defectus. Assumpsit autem filius Dei humanam | |
| 2589 naturam, et partes eius. Unde circa primum triplex consideratio | |
| 2590 occurrit, prima est, quantum ad ipsam naturam humanam; secunda est, | |
| 2591 quantum ad partes ipsius; tertia, quantum ad ordinem assumptionis. | |
| 2592 Circa primum quaeruntur sex. Primo, utrum humana natura fuerit | |
| 2593 magis assumptibilis a filio Dei quam aliqua alia natura. Secundo, | |
| 2594 utrum assumpserit personam. Tertio, utrum assumpserit hominem. | |
| 2595 Quarto, utrum fuisset conveniens quod assumpsisset humanam naturam | |
| 2596 a singularibus separatam. Quinto, utrum fuerit conveniens quod | |
| 2597 assumpsisset humanam naturam in omnibus singularibus. Sexto, utrum | |
| 2598 fuerit conveniens quod assumeret humanam naturam in aliquo homine | |
| 2599 ex stirpe Adae progenito.</p> | |
| 2600 <br /> | |
| 2601 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2602 <p title="III q. 4 a. 1 arg. 1"><a name="46953"><span class= | |
| 2603 "ref">[46953] IIIª q. 4 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2604 proceditur. Videtur quod humana natura non fuerit magis | |
| 2605 assumptibilis a filio Dei quam quaelibet alia natura. Dicit enim | |
| 2606 Augustinus, in epistola ad Volusianum, <i>in rebus mirabiliter | |
| 2607 factis tota ratio facti est potentia facientis</i>. Sed potentia | |
| 2608 Dei facientis incarnationem, quae est opus maxime mirabile, non | |
| 2609 limitatur ad unam naturam, cum potentia Dei sit infinita. Ergo | |
| 2610 natura humana non est magis assumptibilis a Deo quam aliqua alia | |
| 2611 creatura.</p> | |
| 2612 <p title="III q. 4 a. 1 arg. 2"><a name="46954"><span class= | |
| 2613 "ref">[46954] IIIª q. 4 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2614 similitudo est ratio faciens ad congruitatem incarnationis divinae | |
| 2615 personae, ut supra dictum est. Sed sicut in natura rationali | |
| 2616 invenitur similitudo imaginis, ita in natura irrationali invenitur | |
| 2617 similitudo vestigii. Ergo creatura irrationalis assumptibilis fuit, | |
| 2618 sicut humana natura.</p> | |
| 2619 <p title="III q. 4 a. 1 arg. 3"><a name="46955"><span class= | |
| 2620 "ref">[46955] IIIª q. 4 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 2621 natura angelica invenitur expressior Dei similitudo quam in natura | |
| 2622 humana, sicut Gregorius dicit, in homilia de centum ovibus, | |
| 2623 introducens illud Ezech. XXVIII, <i>tu signaculum | |
| 2624 similitudinis</i>. Invenitur etiam in Angelo peccatum, sicut in | |
| 2625 homine, secundum illud Iob IV, <i>in Angelis suis reperit | |
| 2626 pravitatem</i>. Ergo natura angelica fuit ita assumptibilis sicut | |
| 2627 natura hominis.</p> | |
| 2628 <p title="III q. 4 a. 1 arg. 4"><a name="46956"><span class= | |
| 2629 "ref">[46956] IIIª q. 4 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, cum | |
| 2630 Deo competat summa perfectio, tanto magis est Deo aliquid simile, | |
| 2631 quanto est magis perfectum. Sed totum universum est magis perfectum | |
| 2632 quam partes eius, inter quas est humana natura. Ergo totum | |
| 2633 universum est magis assumptibile quam humana natura.</p> | |
| 2634 <p title="III q. 4 a. 1 s. c."><a name="46957"><span class= | |
| 2635 "ref">[46957] IIIª q. 4 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2636 quod dicitur Prov. VIII, ex ore sapientiae genitae, <i>deliciae | |
| 2637 meae esse cum filiis hominum</i>. Et ita videtur esse quaedam | |
| 2638 congruentia unionis filii Dei ad humanam naturam.</p> | |
| 2639 <p title="III q. 4 a. 1 co."><a name="46958"><span class= | |
| 2640 "ref">[46958] IIIª q. 4 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2641 quod aliquid assumptibile dicitur quasi aptum assumi a divina | |
| 2642 persona. Quae quidem aptitudo non potest intelligi secundum | |
| 2643 potentiam passivam naturalem, quae non se extendit ad id quod | |
| 2644 transcendit ordinem naturalem, quem transcendit unio personalis | |
| 2645 creaturae ad Deum. Unde relinquitur quod assumptibile aliquid | |
| 2646 dicatur secundum congruentiam ad unionem praedictam. Quae quidem | |
| 2647 congruentia attenditur secundum duo in humana natura, scilicet | |
| 2648 secundum eius dignitatem; et necessitatem. Secundum dignitatem | |
| 2649 quidem, quia humana natura, inquantum est rationalis et | |
| 2650 intellectualis, nata est contingere aliqualiter ipsum verbum per | |
| 2651 suam operationem, cognoscendo scilicet et amando ipsum. Secundum | |
| 2652 necessitatem autem, quia indigebat reparatione, cum subiaceret | |
| 2653 originali peccato. Haec autem duo soli humanae naturae conveniunt, | |
| 2654 nam creaturae irrationali deest congruitas dignitatis; naturae | |
| 2655 autem angelicae deest congruitas praedictae necessitatis. Unde | |
| 2656 relinquitur quod sola natura humana sit assumptibilis.</p> | |
| 2657 <p title="III q. 4 a. 1 ad 1"><a name="46959"><span class= | |
| 2658 "ref">[46959] IIIª q. 4 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2659 dicendum quod creaturae denominantur aliquales ex eo quod competit | |
| 2660 eis secundum proprias causas, non autem ex eo quod convenit eis | |
| 2661 secundum primas causas et universales, sicut dicimus aliquem morbum | |
| 2662 esse incurabilem, non quia non potest curari a Deo, sed quia per | |
| 2663 propria principia subiecti curari non potest. Sic ergo dicitur | |
| 2664 aliqua creatura non esse assumptibilis, non ad subtrahendum aliquid | |
| 2665 divinae potentiae, sed ad ostendendum conditionem creaturae quae ad | |
| 2666 hoc aptitudinem non habet.</p> | |
| 2667 <p title="III q. 4 a. 1 ad 2"><a name="46960"><span class= | |
| 2668 "ref">[46960] IIIª q. 4 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2669 dicendum quod similitudo imaginis attenditur in natura humana | |
| 2670 secundum quod est capax Dei, scilicet ipsum attingendo propria | |
| 2671 operatione cognitionis et amoris. Similitudo autem vestigii | |
| 2672 attenditur solum secundum repraesentationem aliquam ex impressione | |
| 2673 divina in creatura existentem, non autem ex eo quod creatura | |
| 2674 irrationalis, in qua est sola talis similitudo possit ad Deum | |
| 2675 attingere per solam suam operationem. Quod autem deficit a minori, | |
| 2676 non habet congruitatem ad id quod est maius, sicut corpus quod non | |
| 2677 est aptum perfici anima sensitiva, multo minus est aptum perfici | |
| 2678 anima intellectiva. Multo autem est maior et perfectior unio ad | |
| 2679 Deum secundum esse personale quam quae est secundum operationem. Et | |
| 2680 ideo creatura irrationalis, quae deficit ab unione ad Deum per | |
| 2681 operationem, non habet congruitatem ut uniatur ei secundum esse | |
| 2682 personale.</p> | |
| 2683 <p title="III q. 4 a. 1 ad 3"><a name="46961"><span class= | |
| 2684 "ref">[46961] IIIª q. 4 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2685 dicendum quod quidam dicunt Angelum non esse assumptibilem, quia a | |
| 2686 principio suae creationis est in sua personalitate perfectus, cum | |
| 2687 non subiaceat generationi et corruptioni. Unde non potuisset in | |
| 2688 unitatem divinae personae assumi nisi eius personalitas | |
| 2689 destrueretur, quod neque convenit incorruptibilitati naturae eius; | |
| 2690 neque bonitati assumentis, ad quam non pertinet quod aliquid | |
| 2691 perfectionis in creatura assumpta corrumpat. Sed hoc non videtur | |
| 2692 totaliter excludere congruitatem assumptionis angelicae naturae. | |
| 2693 Potest enim Deus producendo novam angelicam naturam, copulare eam | |
| 2694 sibi in unitate personae, et sic nihil praeexistens ibi | |
| 2695 corrumperetur. Sed, sicut dictum est, deest congruitas ex parte | |
| 2696 necessitatis, quia, etsi natura angelica in aliquibus peccato | |
| 2697 subiaceat, est tamen eius peccatum irremediabile ut in prima parte | |
| 2698 habitum est.</p> | |
| 2699 <p title="III q. 4 a. 1 ad 4"><a name="46962"><span class= | |
| 2700 "ref">[46962] IIIª q. 4 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2701 dicendum quod perfectio universi non est perfectio unius personae | |
| 2702 vel suppositi, sed eius quod est unum sub positione vel ordine. | |
| 2703 Cuius plurimae partes non sunt assumptibiles, ut dictum est. Unde | |
| 2704 relinquitur quod solum natura humana sit assumptibilis.</p> | |
| 2705 <br /> | |
| 2706 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2707 <p title="III q. 4 a. 2 arg. 1"><a name="46963"><span class= | |
| 2708 "ref">[46963] IIIª q. 4 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 2709 proceditur. Videtur quod filius Dei assumpserit personam. Dicit | |
| 2710 enim Damascenus, in III libro, quod <i>filius Dei assumpsit humanam | |
| 2711 naturam in atomo</i>, idest, in individuo. Sed individuum | |
| 2712 rationalis naturae est persona, ut patet per Boetium, in libro de | |
| 2713 duabus naturis. Ergo filius Dei personam assumpsit.</p> | |
| 2714 <p title="III q. 4 a. 2 arg. 2"><a name="46964"><span class= | |
| 2715 "ref">[46964] IIIª q. 4 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2716 Damascenus dicit quod <i>filius Dei assumpsit ea quae in natura | |
| 2717 nostra plantavit</i>. Plantavit autem ibi personalitatem. Ergo | |
| 2718 filius Dei assumpsit personam.</p> | |
| 2719 <p title="III q. 4 a. 2 arg. 3"><a name="46965"><span class= | |
| 2720 "ref">[46965] IIIª q. 4 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2721 nihil consumitur nisi quod est. Sed Innocentius III dicit, in | |
| 2722 quadam decretali, quod <i>persona Dei consumpsit personam | |
| 2723 hominis</i>. Ergo videtur quod persona hominis fuit prius | |
| 2724 assumpta.</p> | |
| 2725 <p title="III q. 4 a. 2 s. c."><a name="46966"><span class= | |
| 2726 "ref">[46966] IIIª q. 4 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2727 quod Augustinus dicit, in libro de fide ad Petrum, quod <i>Deus | |
| 2728 naturam hominis assumpsit, non personam</i>.</p> | |
| 2729 <p title="III q. 4 a. 2 co."><a name="46967"><span class= | |
| 2730 "ref">[46967] IIIª q. 4 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2731 quod aliquid dicitur assumi ex eo quod ad aliquid sumitur. Unde | |
| 2732 illud quod assumitur oportet praeintelligi assumptioni, sicut id | |
| 2733 quod movetur localiter praeintelligitur ipsi motui. Persona autem | |
| 2734 non praeintelligitur in humana natura assumptioni, sed magis se | |
| 2735 habet ut terminus assumptionis, ut supra dictum est. Si enim | |
| 2736 praeintelligeretur, vel oporteret quod corrumperetur, et sic | |
| 2737 frustra esset assumpta. Vel quod remaneret post unionem, et sic | |
| 2738 essent duae personae, una assumens et alia assumpta; quod est | |
| 2739 erroneum, ut supra ostensum est. Unde relinquitur quod nullo modo | |
| 2740 filius Dei assumpsit humanam personam.</p> | |
| 2741 <p title="III q. 4 a. 2 ad 1"><a name="46968"><span class= | |
| 2742 "ref">[46968] IIIª q. 4 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2743 dicendum quod naturam humanam assumpsit filius Dei in atomo, idest, | |
| 2744 in individuo <i>quod non est aliud a supposito increato quod est | |
| 2745 persona filii Dei</i>. Unde non sequitur quod persona sit | |
| 2746 assumpta.</p> | |
| 2747 <p title="III q. 4 a. 2 ad 2"><a name="46969"><span class= | |
| 2748 "ref">[46969] IIIª q. 4 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2749 dicendum quod naturae assumptae non deest propria personalitas | |
| 2750 propter defectum alicuius quod ad perfectionem humanae naturae | |
| 2751 pertineat, sed propter additionem alicuius quod est supra humanam | |
| 2752 naturam, quod est unio ad divinam personam.</p> | |
| 2753 <p title="III q. 4 a. 2 ad 3"><a name="46970"><span class= | |
| 2754 "ref">[46970] IIIª q. 4 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2755 dicendum quod consumptio ibi non importat destructionem alicuius | |
| 2756 quod prius fuerat, sed impeditionem eius quod aliter esse posset. | |
| 2757 Si enim humana natura non esset assumpta a divina persona, natura | |
| 2758 humana propriam personalitatem haberet. Et pro tanto dicitur | |
| 2759 persona consumpsisse personam, licet improprie, quia persona divina | |
| 2760 sua unione impedivit ne humana natura propriam personalitatem | |
| 2761 haberet.</p> | |
| 2762 <br /> | |
| 2763 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2764 <p title="III q. 4 a. 3 arg. 1"><a name="46971"><span class= | |
| 2765 "ref">[46971] IIIª q. 4 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2766 proceditur. Videtur quod persona divina assumpserit hominem. | |
| 2767 Dicitur enim in Psalmo, <i>beatus quem elegisti et assumpsisti</i>, | |
| 2768 quod Glossa exponit de Christo. Et Augustinus dicit, in libro de | |
| 2769 agone Christiano, <i>filius Dei hominem assumpsit, et in illo | |
| 2770 humana perpessus est</i>.</p> | |
| 2771 <p title="III q. 4 a. 3 arg. 2"><a name="46972"><span class= | |
| 2772 "ref">[46972] IIIª q. 4 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, hoc | |
| 2773 nomen homo significat naturam humanam. Sed filius Dei assumpsit | |
| 2774 humanam naturam. Ergo assumpsit hominem.</p> | |
| 2775 <p title="III q. 4 a. 3 arg. 3"><a name="46973"><span class= | |
| 2776 "ref">[46973] IIIª q. 4 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2777 filius Dei est homo. Sed non est homo quem non assumpsit quia sic | |
| 2778 esset pari ratione Petrus, vel quilibet alius homo. Ergo est homo | |
| 2779 quem assumpsit.</p> | |
| 2780 <p title="III q. 4 a. 3 s. c."><a name="46974"><span class= | |
| 2781 "ref">[46974] IIIª q. 4 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2782 auctoritas Felicis Papae et martyris, quae introducitur in Ephesina | |
| 2783 synodo, <i>credimus in dominum nostrum Iesum Christum, de virgine | |
| 2784 Maria natum quia ipse est Dei sempiternus filius et verbum, et non | |
| 2785 homo a Deo assumptus, ut alter sit praeter illum. Neque enim | |
| 2786 hominem assumpsit Dei filius ut alter sit praeter ipsum</i>.</p> | |
| 2787 <p title="III q. 4 a. 3 co."><a name="46975"><span class= | |
| 2788 "ref">[46975] IIIª q. 4 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2789 quod, sicut supra dictum est, id quod assumitur non est terminus | |
| 2790 assumptionis, sed assumptioni praeintelligitur. Dictum est autem | |
| 2791 quod individuum in quo assumitur natura humana, non est aliud quam | |
| 2792 divina persona, quae est terminus assumptionis. Hoc autem nomen | |
| 2793 homo significat humanam naturam prout est nata in supposito esse, | |
| 2794 quia, ut dicit Damascenus, sicut hoc nomen Deus significat eum qui | |
| 2795 habet divinam naturam, ita hoc nomen homo significat eum qui habet | |
| 2796 humanam naturam. Et ideo non est proprie dictum quod filius Dei | |
| 2797 assumpsit hominem, supponendo, sicut rei veritas se habet, quod in | |
| 2798 Christo sit unum suppositum et una hypostasis. Sed secundum illos | |
| 2799 qui ponunt in Christo duas hypostases vel duo supposita, | |
| 2800 convenienter et proprie dici posset quod filius Dei hominem | |
| 2801 assumpsisset. Unde et prima opinio quae ponitur sexta distinctione | |
| 2802 tertii libri sententiarum concedit hominem esse assumptum. Sed illa | |
| 2803 opinio erronea est, ut supra ostensum est.</p> | |
| 2804 <p title="III q. 4 a. 3 ad 1"><a name="46976"><span class= | |
| 2805 "ref">[46976] IIIª q. 4 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2806 dicendum quod huiusmodi locutiones non sunt extendendae, tanquam | |
| 2807 propriae, sed pie sunt exponendae, ubicumque a sacris doctoribus | |
| 2808 ponuntur; ut dicamus hominem assumptum, quia eius natura est | |
| 2809 assumpta; et quia assumptio terminata est ad hoc quod filius Dei | |
| 2810 sit homo.</p> | |
| 2811 <p title="III q. 4 a. 3 ad 2"><a name="46977"><span class= | |
| 2812 "ref">[46977] IIIª q. 4 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2813 dicendum quod hoc nomen homo significat naturam humanam in | |
| 2814 concreto, prout scilicet est in aliquo supposito. Et ideo, sicut | |
| 2815 non possumus dicere quod suppositum sit assumptum, ita non possumus | |
| 2816 dicere quod homo sit assumptus.</p> | |
| 2817 <p title="III q. 4 a. 3 ad 3"><a name="46978"><span class= | |
| 2818 "ref">[46978] IIIª q. 4 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2819 dicendum quod filius Dei non est homo quem assumpsit; sed cuius | |
| 2820 naturam assumpsit.</p> | |
| 2821 <br /> | |
| 2822 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2823 <p title="III q. 4 a. 4 arg. 1"><a name="46979"><span class= | |
| 2824 "ref">[46979] IIIª q. 4 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2825 proceditur. Videtur quod filius Dei debuit assumere naturam humanam | |
| 2826 abstractam ab omnibus individuis. Assumptio enim naturae humanae | |
| 2827 facta est ad communem omnium hominum salutem, unde dicitur I Tim. | |
| 2828 IV, de Christo, quod <i>est salvator omnium hominum, maxime | |
| 2829 fidelium</i>. Sed natura prout est in individuis, recedit a sua | |
| 2830 communitate. Ergo filius Dei debuit humanam naturam assumere prout | |
| 2831 est ab omnibus individuis abstracta.</p> | |
| 2832 <p title="III q. 4 a. 4 arg. 2"><a name="46980"><span class= | |
| 2833 "ref">[46980] IIIª q. 4 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 2834 omnibus quod nobilissimum est Deo est attribuendum. Sed in | |
| 2835 unoquoque genere id quod est per se potissimum est. Ergo filius Dei | |
| 2836 debuit assumere per se hominem. Quod quidem, secundum Platonicos, | |
| 2837 est humana natura ab individuis separata. Hanc ergo debuit filius | |
| 2838 Dei assumere.</p> | |
| 2839 <p title="III q. 4 a. 4 arg. 3"><a name="46981"><span class= | |
| 2840 "ref">[46981] IIIª q. 4 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2841 natura humana non est assumpta a filio Dei prout significatur in | |
| 2842 concreto per hoc nomen homo, ut dictum est. Sic autem significatur | |
| 2843 prout est in singularibus, ut ex dictis patet. Ergo filius Dei | |
| 2844 assumpsit humanam naturam prout est ab individuis separata.</p> | |
| 2845 <p title="III q. 4 a. 4 s. c."><a name="46982"><span class= | |
| 2846 "ref">[46982] IIIª q. 4 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2847 quod dicit Damascenus, in III libro, <i>Dei verbum incarnatum neque | |
| 2848 eam quae nuda contemplatione consideratur naturam assumpsit. Non | |
| 2849 enim incarnatio hoc, sed deceptio, et fictio incarnationis</i>. Sed | |
| 2850 natura humana prout est a singularibus separata vel abstracta, | |
| 2851 <i>in nuda contemplatione cogitatur, quia secundum seipsam non | |
| 2852 subsistit</i>, ut idem Damascenus dicit. Ergo filius Dei non | |
| 2853 assumpsit humanam naturam secundum quod est a singularibus | |
| 2854 separata.</p> | |
| 2855 <p title="III q. 4 a. 4 co."><a name="46983"><span class= | |
| 2856 "ref">[46983] IIIª q. 4 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2857 quod natura hominis, vel cuiuscumque alterius rei sensibilis, | |
| 2858 praeter esse quod in singularibus habet, dupliciter potest | |
| 2859 intelligi, uno modo, quasi per seipsam esse habeat praeter | |
| 2860 materiam, sicut Platonici posuerunt; alio modo, sicut in intellectu | |
| 2861 existens, vel humano vel divino. Per se quidem subsistere non | |
| 2862 potest, ut philosophus probat, in VII Metaphys., quia ad naturam | |
| 2863 speciei rerum sensibilium pertinet materia sensibilis, quae ponitur | |
| 2864 in eius definitione; sicut carnes et ossa in definitione hominis. | |
| 2865 Unde non potest esse quod natura humana sit praeter materiam | |
| 2866 sensibilem. Si tamen esset hoc modo subsistens natura humana, non | |
| 2867 fuisset conveniens ut a verbo Dei assumeretur. Primo quidem, quia | |
| 2868 assumptio ista terminatur ad personam. Hoc autem est contra | |
| 2869 rationem formae communis, ut sic in persona individuetur. Secundo, | |
| 2870 quia naturae communi non possunt attribui nisi operationes communes | |
| 2871 et universales, secundum quas homo nec meretur nec demeretur, cum | |
| 2872 tamen illa assumptio ad hoc facta sit ut filius Dei in natura | |
| 2873 assumpta nobis mereretur. Tertio quia natura sic existens non est | |
| 2874 sensibilis, sed intelligibilis. Filius autem Dei assumpsit humanam | |
| 2875 naturam ut hominibus in ea visibilis appareret, secundum illud | |
| 2876 Baruch III, <i>post haec in terris visus est, et cum hominibus | |
| 2877 conversatus est</i>. Similiter etiam non potuit assumi natura | |
| 2878 humana a filio Dei secundum quod est in intellectu divino. Quia sic | |
| 2879 nihil aliud esset quam natura divina, et per hunc modum, ab aeterno | |
| 2880 esset in filio Dei humana natura. Similiter non convenit dicere | |
| 2881 quod filius Dei assumpserit humanam naturam prout est in intellectu | |
| 2882 humano. Quia hoc nihil aliud esset quam si intelligeretur assumere | |
| 2883 naturam humanam. Et sic, si non assumeret eam in rerum natura, | |
| 2884 esset intellectus falsus. Nec aliud esset quam fictio quaedam | |
| 2885 incarnationis, ut Damascenus dicit.</p> | |
| 2886 <p title="III q. 4 a. 4 ad 1"><a name="46984"><span class= | |
| 2887 "ref">[46984] IIIª q. 4 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2888 dicendum quod filius Dei incarnatus est communis omnium salvator, | |
| 2889 non communitate generis vel speciei, quae attribuitur naturae ab | |
| 2890 individuis separatae, sed communitate causae, prout filius Dei | |
| 2891 incarnatus est universalis causa salutis humanae.</p> | |
| 2892 <p title="III q. 4 a. 4 ad 2"><a name="46985"><span class= | |
| 2893 "ref">[46985] IIIª q. 4 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2894 dicendum quod per se homo non invenitur in rerum natura ita quod | |
| 2895 sit praeter singularia, sicut Platonici posuerunt. Quamvis quidam | |
| 2896 dicant quod Plato non intellexit hominem separatum esse nisi in | |
| 2897 intellectu divino. Et sic non oportuit quod assumeretur a verbo, | |
| 2898 cum ab aeterno sibi affuerit.</p> | |
| 2899 <p title="III q. 4 a. 4 ad 3"><a name="46986"><span class= | |
| 2900 "ref">[46986] IIIª q. 4 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2901 dicendum quod natura humana, quamvis non sit assumpta in concreto | |
| 2902 ut suppositum praeintelligatur assumptioni, sic tamen assumpta est | |
| 2903 in individuo, quia assumpta est ut sit in individuo.</p> | |
| 2904 <br /> | |
| 2905 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2906 <p title="III q. 4 a. 5 arg. 1"><a name="46987"><span class= | |
| 2907 "ref">[46987] IIIª q. 4 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2908 proceditur. Videtur quod filius Dei humanam naturam assumere debuit | |
| 2909 in omnibus individuis. Id enim quod primo et per se assumptum est, | |
| 2910 est natura humana. Sed quod convenit per se alicui naturae, | |
| 2911 convenit omnibus in eadem natura existentibus. Ergo conveniens fuit | |
| 2912 ut natura humana assumeretur a Dei verbo in omnibus suppositis.</p> | |
| 2913 <p title="III q. 4 a. 5 arg. 2"><a name="46988"><span class= | |
| 2914 "ref">[46988] IIIª q. 4 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2915 incarnatio divina processit ex divina caritate, ideo dicitur Ioan. | |
| 2916 III, <i>sic Deus dilexit mundum ut filium suum unigenitum | |
| 2917 daret</i>. Sed caritas facit ut aliquis se communicet amicis | |
| 2918 quantum possibile est. Possibile autem fuit filio Dei ut plures | |
| 2919 naturas hominum assumeret, ut supra dictum est, et, eadem ratione, | |
| 2920 omnes. Ergo conveniens fuit ut filius Dei assumeret naturam in | |
| 2921 omnibus suis suppositis.</p> | |
| 2922 <p title="III q. 4 a. 5 arg. 3"><a name="46989"><span class= | |
| 2923 "ref">[46989] IIIª q. 4 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2924 sapiens operator perficit opus suum breviori via qua potest. Sed | |
| 2925 brevior via fuisset si omnes homines assumpti fuissent ad naturalem | |
| 2926 filiationem, quam quod per unum filium naturalem multi in | |
| 2927 adoptionem filiorum adducantur, ut dicitur Galat. IV. Ergo natura | |
| 2928 humana debuit a filio Dei assumi in omnibus suppositis.</p> | |
| 2929 <p title="III q. 4 a. 5 s. c."><a name="46990"><span class= | |
| 2930 "ref">[46990] IIIª q. 4 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2931 quod Damascenus dicit, in III libro, quod <i>filius Dei non | |
| 2932 assumpsit humanam naturam quae in specie consideratur, neque enim | |
| 2933 omnes hypostases eius assumpsit</i>.</p> | |
| 2934 <p title="III q. 4 a. 5 co."><a name="46991"><span class= | |
| 2935 "ref">[46991] IIIª q. 4 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 2936 quod non fuit conveniens quod humana natura in omnibus suis | |
| 2937 suppositis a verbo assumeretur. Primo quidem, quia tolleretur | |
| 2938 multitudo suppositorum humanae naturae, quae est ei connaturalis. | |
| 2939 Cum enim in natura assumpta non sit considerare aliud suppositum | |
| 2940 praeter personam assumentem, ut supra dictum est; si non esset | |
| 2941 natura humana nisi assumpta, sequeretur quod non esset nisi unum | |
| 2942 suppositum humanae naturae, quod est persona assumens. Secundo, | |
| 2943 quia hoc derogaret dignitati filii Dei incarnati, prout est | |
| 2944 <i>primogenitus in multis fratribus</i> secundum humanam naturam, | |
| 2945 sicut est <i>primogenitus omnis creaturae</i> secundum divinam. | |
| 2946 Essent enim tunc omnes homines aequalis dignitatis. Tertio, quia | |
| 2947 conveniens fuit quod, sicut unum suppositum divinum est incarnatum, | |
| 2948 ita unam solam naturam humanam assumeret, ut ex utraque parte | |
| 2949 unitas inveniatur.</p> | |
| 2950 <p title="III q. 4 a. 5 ad 1"><a name="46992"><span class= | |
| 2951 "ref">[46992] IIIª q. 4 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2952 dicendum quod assumi convenit secundum se humanae naturae, quia | |
| 2953 scilicet non convenit ei ratione personae, sicut naturae divinae | |
| 2954 convenit assumere ratione personae. Non autem quia convenit ei | |
| 2955 secundum se sicut pertinens ad principia essentialia eius, vel | |
| 2956 sicut naturalis eius proprietas, per quem modum conveniret omnibus | |
| 2957 eius suppositis.</p> | |
| 2958 <p title="III q. 4 a. 5 ad 2"><a name="46993"><span class= | |
| 2959 "ref">[46993] IIIª q. 4 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2960 dicendum quod dilectio Dei ad homines manifestatur non solum in | |
| 2961 ipsa assumptione humanae naturae, sed praecipue per ea quae passus | |
| 2962 est in natura humana pro aliis hominibus, secundum illud Rom. V, | |
| 2963 <i>commendat autem Deus suam caritatem in nobis, quia, cum inimici | |
| 2964 essemus, Christus pro nobis mortuus est</i>. Quod locum non haberet | |
| 2965 si in omnibus hominibus naturam humanam assumpsisset.</p> | |
| 2966 <p title="III q. 4 a. 5 ad 3"><a name="46994"><span class= | |
| 2967 "ref">[46994] IIIª q. 4 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2968 dicendum quod ad brevitatem viae quam sapiens operator observat, | |
| 2969 pertinet quod non faciat per multa quod sufficienter potest fieri | |
| 2970 per unum. Et ideo convenientissimum fuit quod per unum hominem alii | |
| 2971 omnes salvarentur.</p> | |
| 2972 <br /> | |
| 2973 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2974 <p title="III q. 4 a. 6 arg. 1"><a name="46995"><span class= | |
| 2975 "ref">[46995] IIIª q. 4 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2976 proceditur. Videtur quod non fuerit conveniens ut filius Dei | |
| 2977 humanam naturam assumeret ex stirpe Adae. Dicit enim apostolus, ad | |
| 2978 Heb. VII, <i>decebat ut esset nobis pontifex segregatus a | |
| 2979 peccatoribus</i>. Sed magis esset a peccatoribus segregatus si non | |
| 2980 assumpsisset humanam naturam ex stirpe Adae peccatoris. Ergo | |
| 2981 videtur quod non debuit de stirpe Adae naturam humanam | |
| 2982 assumere.</p> | |
| 2983 <p title="III q. 4 a. 6 arg. 2"><a name="46996"><span class= | |
| 2984 "ref">[46996] IIIª q. 4 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 2985 quolibet genere nobilius est principium eo quod est ex principio. | |
| 2986 Si igitur assumere voluit humanam naturam, magis debuit eam | |
| 2987 assumere in ipso Adam.</p> | |
| 2988 <p title="III q. 4 a. 6 arg. 3"><a name="46997"><span class= | |
| 2989 "ref">[46997] IIIª q. 4 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2990 gentiles fuerunt magis peccatores quam Iudaei, ut dicit Glossa, | |
| 2991 Galat. II, super illud, <i>nos natura Iudaei, non ex gentibus | |
| 2992 peccatores</i>. Si ergo ex peccatoribus naturam humanam assumere | |
| 2993 voluit, debuit eam magis assumere ex gentilibus quam ex stirpe | |
| 2994 Abrahae, qui fuit iustus.</p> | |
| 2995 <p title="III q. 4 a. 6 s. c."><a name="46998"><span class= | |
| 2996 "ref">[46998] IIIª q. 4 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2997 quod Luc. III generatio domini reducitur usque ad Adam.</p> | |
| 2998 <p title="III q. 4 a. 6 co."><a name="46999"><span class= | |
| 2999 "ref">[46999] IIIª q. 4 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3000 quod, sicut Augustinus dicit, in XIII de Trin., <i>poterat Deus | |
| 3001 hominem aliunde suscipere, non de genere illius Adae qui suo | |
| 3002 peccato obligavit genus humanum. Sed melius iudicavit et de ipso | |
| 3003 quod victum fuerat genere assumere hominem Deus, per quem generis | |
| 3004 humani vinceret inimicum</i>. Et hoc propter tria. Primo quidem, | |
| 3005 quia hoc videtur ad iustitiam pertinere, ut ille satisfaciat qui | |
| 3006 peccavit. Et ideo de natura per ipsum corrupta debuit assumi id per | |
| 3007 quod satisfactio erat implenda pro tota natura. Secundo, hoc etiam | |
| 3008 pertinet ad maiorem hominis dignitatem, dum ex illo genere victor | |
| 3009 Diaboli nascitur quod per Diabolum fuerat victum. Tertio, quia per | |
| 3010 hoc etiam Dei potentia magis ostenditur, dum de natura corrupta et | |
| 3011 infirma assumpsit id quod in tantam virtutem et dignitatem est | |
| 3012 promotum.</p> | |
| 3013 <p title="III q. 4 a. 6 ad 1"><a name="47000"><span class= | |
| 3014 "ref">[47000] IIIª q. 4 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3015 dicendum quod Christus debuit esse a peccatoribus segregatus | |
| 3016 quantum ad culpam, quam venerat destruere, non quantum ad naturam, | |
| 3017 quam venerat salvare; secundum quam <i>debuit per omnia fratribus | |
| 3018 assimilari</i>, ut idem apostolus dicit, Heb. II. Et in hoc etiam | |
| 3019 mirabilior est eius innocentia, quod de massa peccato subiecta | |
| 3020 natura assumpta tantam habuit puritatem.</p> | |
| 3021 <p title="III q. 4 a. 6 ad 2"><a name="47001"><span class= | |
| 3022 "ref">[47001] IIIª q. 4 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3023 dicendum quod, sicut dictum est, oportuit eum qui peccata venerat | |
| 3024 tollere, esse a peccatoribus segregatum quantum ad culpam, cui Adam | |
| 3025 subiacuit, et quem Christus a suo delicto eduxit, ut dicitur Sap. | |
| 3026 X. Oportebat autem eum qui mundare omnes venerat, non esse | |
| 3027 mundandum, sicut et in quolibet genere motus primum movens est | |
| 3028 immobile secundum illum motum, sicut primum alterans est | |
| 3029 inalterabile. Et ideo non fuit conveniens ut assumeret humanam | |
| 3030 naturam in ipso Adam.</p> | |
| 3031 <p title="III q. 4 a. 6 ad 3"><a name="47002"><span class= | |
| 3032 "ref">[47002] IIIª q. 4 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3033 dicendum quod, quia Christus debebat esse maxime a peccatoribus | |
| 3034 segregatus quantum ad culpam, quasi summam innocentiae obtinens, | |
| 3035 conveniens fuit ut a primo peccatore usque ad Christum perveniretur | |
| 3036 mediantibus quibusdam iustis, in quibus perfulgerent quaedam | |
| 3037 insignia futurae sanctitatis. Propter hoc etiam in populo ex quo | |
| 3038 Christus erat nasciturus instituit Deus quaedam sanctitatis signa, | |
| 3039 quae incoeperunt in Abraham, qui primus promissionem accepit de | |
| 3040 Christo, et circumcisionem in signum foederis consummandi, ut | |
| 3041 dicitur Gen. XVII.</p> | |
| 3042 <br /> | |
| 3043 <div class="D">Quaestio 5</div> | |
| 3044 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3045 <p title="III q. 5 pr."><a name="47003"><span class="ref">[47003] | |
| 3046 IIIª q. 5 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3047 assumptione partium humanae naturae. Et circa hoc quaeruntur | |
| 3048 quatuor. Primo, utrum filius Dei debuerit assumere verum corpus. | |
| 3049 Secundo, utrum assumere debuerit corpus terrenum, scilicet carnem | |
| 3050 et sanguinem. Tertio, utrum assumpserit animam. Quarto, utrum | |
| 3051 assumere debuerit intellectum.</p> | |
| 3052 <br /> | |
| 3053 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3054 <p title="III q. 5 a. 1 arg. 1"><a name="47004"><span class= | |
| 3055 "ref">[47004] IIIª q. 5 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3056 proceditur. Videtur quod filius Dei non assumpserit verum corpus. | |
| 3057 Dicitur enim Philipp. II quod <i>in similitudinem hominum factus | |
| 3058 est</i>. Sed quod est secundum veritatem, non dicitur esse secundum | |
| 3059 similitudinem. Ergo filius Dei non assumpsit verum corpus.</p> | |
| 3060 <p title="III q. 5 a. 1 arg. 2"><a name="47005"><span class= | |
| 3061 "ref">[47005] IIIª q. 5 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3062 assumptio corporis in nullo derogavit dignitati divinitatis, dicit | |
| 3063 enim Leo Papa, in sermone de nativitate, quod <i>nec inferiorem | |
| 3064 naturam consumpsit glorificatio, nec superiorem minuit | |
| 3065 assumptio</i>. Sed hoc ad dignitatem Dei pertinet quod sit omnino a | |
| 3066 corpore separatus. Ergo videtur quod per assumptionem non fuerit | |
| 3067 Deus corpori unitus.</p> | |
| 3068 <p title="III q. 5 a. 1 arg. 3"><a name="47006"><span class= | |
| 3069 "ref">[47006] IIIª q. 5 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3070 signa debent respondere signatis. Sed apparitiones veteris | |
| 3071 testamenti, quae fuerunt signa et figurae apparitionis Christi, non | |
| 3072 fuerunt secundum corporis veritatem, sed secundum imaginariam | |
| 3073 visionem, sicut patet Isaiae VI, <i>vidi dominum sedentem</i>, et | |
| 3074 cetera. Ergo videtur quod etiam apparitio filii Dei in mundum non | |
| 3075 fuerit secundum corporis veritatem, sed solum secundum | |
| 3076 imaginationem.</p> | |
| 3077 <p title="III q. 5 a. 1 s. c."><a name="47007"><span class= | |
| 3078 "ref">[47007] IIIª q. 5 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3079 quod Augustinus dicit, in libro octogintatrium quaest., <i>si | |
| 3080 phantasma fuit corpus Christi, fefellit Christus. Et si fefellit, | |
| 3081 veritas non est. Est autem veritas Christus. Ergo non phantasma | |
| 3082 fuit corpus eius</i>. Et sic patet quod verum corpus assumpsit.</p> | |
| 3083 <p title="III q. 5 a. 1 co."><a name="47008"><span class= | |
| 3084 "ref">[47008] IIIª q. 5 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3085 quod, sicut dicitur in libro de ecclesiasticis dogmatibus, <i>natus | |
| 3086 est Dei filius non putative, quasi imaginatum corpus habens, sed | |
| 3087 corpus verum</i>. Et huius ratio triplex potest assignari. Quarum | |
| 3088 prima est ex ratione humanae naturae, ad quam pertinet verum corpus | |
| 3089 habere. Supposito igitur ex praemissis quod conveniens fuerit | |
| 3090 filium Dei assumere humanam naturam, consequens est quod verum | |
| 3091 corpus assumpserit. Secunda ratio sumi potest ex his quae in | |
| 3092 mysterio incarnationis sunt acta. Si enim non fuit verum corpus | |
| 3093 eius sed phantasticum, ergo nec veram mortem sustinuit; nec aliquid | |
| 3094 eorum quae de eo Evangelistae narrant, secundum veritatem gessit, | |
| 3095 sed solum secundum apparentiam quandam. Et sic etiam sequitur quod | |
| 3096 non fuit vera salus hominis subsecuta, oportet enim effectum causae | |
| 3097 proportionari. Tertia ratio potest sumi ex ipsa dignitate personae | |
| 3098 assumentis, quae cum sit veritas, non decuit ut in opere eius | |
| 3099 aliqua fictio esset. Unde et dominus hunc errorem per seipsum | |
| 3100 excludere dignatus est, Luc. ult., cum discipuli, <i>conturbati et | |
| 3101 conterriti, putabant se spiritum videre</i>, et non verum corpus, | |
| 3102 et ideo se eis palpandum praebuit, dicens, <i>palpate et videte, | |
| 3103 quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis | |
| 3104 habere</i>.</p> | |
| 3105 <p title="III q. 5 a. 1 ad 1"><a name="47009"><span class= | |
| 3106 "ref">[47009] IIIª q. 5 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3107 dicendum quod similitudo illa exprimit veritatem humanae naturae in | |
| 3108 Christo, per modum quo omnes qui vere in humana natura existunt, | |
| 3109 similes specie esse dicuntur. Non autem intelligitur similitudo | |
| 3110 phantastica. Ad cuius evidentiam, apostolus subiungit quod | |
| 3111 <i>factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis</i>, | |
| 3112 quod fieri non potuisset si fuisset sola similitudo | |
| 3113 phantastica.</p> | |
| 3114 <p title="III q. 5 a. 1 ad 2"><a name="47010"><span class= | |
| 3115 "ref">[47010] IIIª q. 5 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3116 dicendum quod per hoc quod filius Dei verum corpus assumpsit, in | |
| 3117 nullo est eius dignitas diminuta. Unde Augustinus dicit, in libro | |
| 3118 de fide ad Petrum, <i>exinanivit seipsum, formam servi accipiens, | |
| 3119 ut fieret servus, sed formae Dei plenitudinem non amisit</i>. Non | |
| 3120 enim filius Dei sic assumpsit verum corpus ut forma corporis | |
| 3121 fieret, quod repugnat divinae simplicitati et puritati, hoc enim | |
| 3122 esset assumere corpus in unitate naturae, quod est impossibile, ut | |
| 3123 ex supra dictis patet. Sed, salva distinctione naturae, assumpsit | |
| 3124 in unitate personae.</p> | |
| 3125 <p title="III q. 5 a. 1 ad 3"><a name="47011"><span class= | |
| 3126 "ref">[47011] IIIª q. 5 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3127 dicendum quod figura respondere debet quantum ad similitudinem, non | |
| 3128 quantum ad rei veritatem, <i>si enim per omnia esset similitudo, | |
| 3129 iam non esset signum, sed ipsa res</i>, ut Damascenus dicit, in III | |
| 3130 libro. Conveniens igitur fuit ut apparitiones veteris testamenti | |
| 3131 essent secundum apparentiam tantum, quasi figurae, apparitio autem | |
| 3132 filii Dei in mundo esset secundum corporis veritatem, quasi res | |
| 3133 figurata sive signata per illas figuras. Unde apostolus, Coloss. | |
| 3134 II, <i>quae sunt umbra futurorum, corpus autem Christi</i>.</p> | |
| 3135 <br /> | |
| 3136 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3137 <p title="III q. 5 a. 2 arg. 1"><a name="47012"><span class= | |
| 3138 "ref">[47012] IIIª q. 5 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3139 proceditur. Videtur quod Christus non habuerit corpus carnale, sive | |
| 3140 terrestre, sed caeleste. Dicit enim apostolus, I Cor. XV, <i>primus | |
| 3141 homo de terra, terrenus, secundus homo de caelo, caelestis</i>. Sed | |
| 3142 primus homo, scilicet Adam, fuit de terra quantum ad corpus, ut | |
| 3143 patet Gen. II. Ergo etiam secundus homo, scilicet Christus, fuit de | |
| 3144 caelo quantum ad corpus.</p> | |
| 3145 <p title="III q. 5 a. 2 arg. 2"><a name="47013"><span class= | |
| 3146 "ref">[47013] IIIª q. 5 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, I | |
| 3147 Cor. XV dicitur, <i>caro et sanguis regnum Dei non possidebunt</i>. | |
| 3148 Sed regnum Dei principaliter est in Christo. Ergo in ipso non est | |
| 3149 caro et sanguis, sed magis corpus caeleste.</p> | |
| 3150 <p title="III q. 5 a. 2 arg. 3"><a name="47014"><span class= | |
| 3151 "ref">[47014] IIIª q. 5 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, omne | |
| 3152 quod est optimum est Deo attribuendum. Sed inter omnia corpora | |
| 3153 corpus nobilissimum est caeleste. Ergo tale corpus debuit Christus | |
| 3154 assumere.</p> | |
| 3155 <p title="III q. 5 a. 2 s. c."><a name="47015"><span class= | |
| 3156 "ref">[47015] IIIª q. 5 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3157 quod dominus dicit Luc. ult., <i>spiritus carnem et ossa non habet, | |
| 3158 sicut me videtis habere</i>. Caro autem et ossa non sunt ex materia | |
| 3159 caelestis corporis, sed ex inferioribus elementis. Ergo corpus | |
| 3160 Christi non fuit corpus caeleste, sed carneum et terrenum.</p> | |
| 3161 <p title="III q. 5 a. 2 co."><a name="47016"><span class= | |
| 3162 "ref">[47016] IIIª q. 5 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3163 quod eisdem rationibus apparet quare corpus Christi non debuit esse | |
| 3164 caeleste, quibus ostensum est quod non debuit esse phantasticum. | |
| 3165 Primo enim, sicut non salvaretur veritas humanae naturae in Christo | |
| 3166 si corpus eius esset phantasticum, ut posuit Manichaeus; ita etiam | |
| 3167 non salvaretur si poneretur caeleste, sicut posuit Valentinus. Cum | |
| 3168 enim forma hominis sit quaedam res naturalis, requirit determinatam | |
| 3169 materiam, scilicet carnes et ossa, quae in hominis definitione poni | |
| 3170 oportet, ut patet per philosophum, in VII Metaphys. Secundo, quia | |
| 3171 hoc etiam derogaret veritati eorum quae Christus in corpore gessit. | |
| 3172 Cum enim corpus caeleste sit impassibile et incorruptibile, ut | |
| 3173 probatur in I de caelo, si filius Dei corpus caeleste assumpsisset, | |
| 3174 non vere esuriisset nec sitiisset, nec etiam passionem et mortem | |
| 3175 sustinuisset. Tertio, etiam hoc derogat veritati divinae. Cum enim | |
| 3176 filius Dei se ostenderet hominibus quasi corpus carneum et terrenum | |
| 3177 habens, fuisset falsa demonstratio si corpus caeleste habuisset. Et | |
| 3178 ideo in libro de ecclesiasticis dogmatibus dicitur, <i>natus est | |
| 3179 filius Dei carnem ex virginis corpore trahens, et non de caelo | |
| 3180 secum afferens</i>.</p> | |
| 3181 <p title="III q. 5 a. 2 ad 1"><a name="47017"><span class= | |
| 3182 "ref">[47017] IIIª q. 5 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3183 dicendum quod Christus dicitur dupliciter de caelo descendisse. Uno | |
| 3184 modo, ratione divinae naturae, non ita quod divina natura esse in | |
| 3185 caelo defecerit; sed quia in infimis novo modo esse coepit, | |
| 3186 scilicet secundum naturam assumptam; secundum illud Ioan. III, | |
| 3187 <i>nemo ascendit in caelum nisi qui descendit de caelo, filius | |
| 3188 hominis, qui est in caelo</i>. Alio modo, ratione corporis, non | |
| 3189 quia ipsum corpus Christi secundum suam substantiam de caelo | |
| 3190 descenderit; sed quia virtute caelesti, idest spiritus sancti, est | |
| 3191 eius corpus formatum. Unde Augustinus dicit, ad Orosium, exponens | |
| 3192 auctoritatem inductam, <i>caelestem dico Christum, quia non ex | |
| 3193 humano conceptus est semine</i>. Et hoc etiam modo Hilarius | |
| 3194 exponit, in libro de Trinitate.</p> | |
| 3195 <p title="III q. 5 a. 2 ad 2"><a name="47018"><span class= | |
| 3196 "ref">[47018] IIIª q. 5 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3197 dicendum quod caro et sanguis non accipiuntur ibi pro substantia | |
| 3198 carnis et sanguinis, sed pro corruptione carnis et sanguinis. Quae | |
| 3199 quidem in Christo non fuit quantum ad culpam. Fuit tamen ad tempus | |
| 3200 quantum ad poenam, ut opus nostrae redemptionis expleret.</p> | |
| 3201 <p title="III q. 5 a. 2 ad 3"><a name="47019"><span class= | |
| 3202 "ref">[47019] IIIª q. 5 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3203 dicendum quod hoc ipsum ad maximam Dei gloriam pertinet quod corpus | |
| 3204 infirmum et terrenum ad tantam sublimitatem provehit. Unde in | |
| 3205 synodo Ephesina legitur verbum sancti Theophili dicentis, | |
| 3206 <i>qualiter artificum optimi non pretiosis tantum materiebus artem | |
| 3207 ostendentes in admiratione sunt, sed, vilissimum lutum et terram | |
| 3208 dissolutam plerumque assumentes, suae disciplinae demonstrantes | |
| 3209 virtutem, multo magis laudantur; ita omnium optimus artifex, Dei | |
| 3210 verbum, non aliquam pretiosam materiam corporis caelestis | |
| 3211 apprehendens ad nos venit, sed in luto magnitudinem suae artis | |
| 3212 ostendit</i>.</p> | |
| 3213 <br /> | |
| 3214 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3215 <p title="III q. 5 a. 3 arg. 1"><a name="47020"><span class= | |
| 3216 "ref">[47020] IIIª q. 5 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3217 proceditur. Videtur quod filius Dei animam non assumpserit. Ioannes | |
| 3218 enim, incarnationis mysterium tradens, dixit, <i>verbum caro factum | |
| 3219 est</i>, nulla facta de anima mentione. Non autem dicitur caro | |
| 3220 factum eo quod sit in carnem conversum, sed quia carnem assumpsit. | |
| 3221 Non ergo videtur assumpsisse animam.</p> | |
| 3222 <p title="III q. 5 a. 3 arg. 2"><a name="47021"><span class= | |
| 3223 "ref">[47021] IIIª q. 5 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3224 anima necessaria est corpori ad hoc quod per eam vivificetur. Sed | |
| 3225 ad hoc non fuit necessaria corpori Christi, ut videtur, quia ipsum | |
| 3226 Dei verbum est, de quo in Psalmo, <i>domine, apud te est fons | |
| 3227 vitae</i>. Superfluum igitur fuisset animam adesse, verbo | |
| 3228 praesente. Deus autem et natura nihil frustra faciunt, ut etiam | |
| 3229 philosophus dicit, in I de caelo. Ergo videtur quod filius Dei | |
| 3230 animam non assumpsit.</p> | |
| 3231 <p title="III q. 5 a. 3 arg. 3"><a name="47022"><span class= | |
| 3232 "ref">[47022] IIIª q. 5 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, ex | |
| 3233 unione animae ad corpus constituitur natura communis, quae est | |
| 3234 species humana. <i>In domino autem Iesu Christo non est communem | |
| 3235 speciem accipere</i>, ut Damascenus dicit, in III libro. Non igitur | |
| 3236 assumpsit animam.</p> | |
| 3237 <p title="III q. 5 a. 3 s. c."><a name="47023"><span class= | |
| 3238 "ref">[47023] IIIª q. 5 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3239 quod Augustinus dicit, in libro de agone Christiano <i>non eos | |
| 3240 audiamus qui solum corpus humanum dicunt esse susceptum a verbo | |
| 3241 Dei; et sic audiunt quod dictum est, verbum caro factum est, ut | |
| 3242 negent illum hominem vel animam, vel aliquid hominis habuisse nisi | |
| 3243 carnem solam</i>.</p> | |
| 3244 <p title="III q. 5 a. 3 co."><a name="47024"><span class= | |
| 3245 "ref">[47024] IIIª q. 5 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3246 quod, sicut Augustinus dicit, in libro de haeresibus, opinio primo | |
| 3247 fuit Arii, et postea Apollinaris, quod filius Dei solam carnem | |
| 3248 assumpserit, absque anima, ponentes quod verbum fuerit carni loco | |
| 3249 animae. Ex quo sequebatur quod in Christo non fuerunt duae naturae, | |
| 3250 sed una tantum, ex anima enim et carne una natura humana | |
| 3251 constituitur. Sed haec positio stare non potest, propter tria. | |
| 3252 Primo quidem, quia repugnat auctoritati Scripturae, in qua dominus | |
| 3253 de sua anima facit mentionem, Matth. XXVI, <i>tristis est anima mea | |
| 3254 usque ad mortem</i>; et Ioan. X, <i>potestatem habeo ponendi animam | |
| 3255 meam</i>. Sed ad hoc respondebat Apollinaris quod in his verbis | |
| 3256 anima metaphorice sumitur, per quem modum in veteri testamento Dei | |
| 3257 anima commemoratur, Isaiae I, <i>Calendas vestras et solemnitates | |
| 3258 odivit anima mea</i>. Sed, sicut dicit Augustinus, in libro | |
| 3259 octogintatrium quaest., Evangelistae in evangelica narratione | |
| 3260 narrant quod miratus est Iesus, et iratus, et contristatus, et quod | |
| 3261 esuriit. Quae quidem ita demonstrant eum veram animam habuisse, | |
| 3262 sicut ex hoc quod comedit et dormivit et fatigatus est, | |
| 3263 demonstratur habuisse verum corpus humanum. Alioquin, si et haec ad | |
| 3264 metaphoram referantur, cum similia legantur in veteri testamento de | |
| 3265 Deo, peribit fides evangelicae narrationis. Aliud est enim quod | |
| 3266 prophetice nuntiatur in figuris, aliud quod secundum rerum | |
| 3267 proprietatem ab Evangelistis historice scribitur. Secundo, derogat | |
| 3268 praedictus error utilitati incarnationis, quae est liberatio | |
| 3269 hominis. Ut enim argumentatur Augustinus, in libro contra | |
| 3270 Felicianum, <i>si, accepta carne, filius Dei animam omisit, aut, | |
| 3271 innoxiam sciens, medicinae indigentem non credidit; aut, a se | |
| 3272 alienam putans, redemptionis beneficio non donavit; aut, ex toto | |
| 3273 insanabilem iudicans, curare nequivit; aut ut vilem, et quae nullis | |
| 3274 usibus apta videretur, abiecit. Horum duo blasphemiam important in | |
| 3275 Deum. Quomodo enim dicetur omnipotens, si curare non potuit | |
| 3276 desperatam? Aut quomodo omnium Deus, si non ipse fecit animam | |
| 3277 nostram? Duobus vero aliis, in uno animae causa nescitur, in altero | |
| 3278 meritum non tenetur. Aut intelligere causam putandus est animae qui | |
| 3279 eam, ad accipiendum legem habitu insitae rationis instructam, a | |
| 3280 peccato voluntariae transgressionis nititur separare? Aut quomodo | |
| 3281 eius generositatem novit qui ignobilitatis vitio dicit despectam? | |
| 3282 Si originem attendas, pretiosior est animae substantia, si | |
| 3283 transgressionis culpam, propter intelligentiam peior est causa. Ego | |
| 3284 autem Christum et perfectam sapientiam scio, et piissimam esse non | |
| 3285 dubito, quorum primo, meliorem et prudentiae capacem non despexit; | |
| 3286 secundo, eam quae magis fuerat vulnerata, suscepit</i>. Tertio | |
| 3287 vero, haec positio est contra ipsam incarnationis veritatem. Caro | |
| 3288 enim et ceterae partes hominis per animam speciem sortiuntur. Unde, | |
| 3289 recedente anima, non est os aut caro nisi aequivoce, ut patet per | |
| 3290 philosophum, II de anima et VII Metaphys.</p> | |
| 3291 <p title="III q. 5 a. 3 ad 1"><a name="47025"><span class= | |
| 3292 "ref">[47025] IIIª q. 5 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3293 dicendum quod cum dicitur, verbum caro factum est, caro ponitur pro | |
| 3294 toto homine, ac si diceret, verbum homo factum est, sicut Isaiae XL | |
| 3295 dicitur, <i>videbit omnis caro salutare Dei nostri</i>. Ideo autem | |
| 3296 totus homo per carnem significatur, quia, ut dicitur in auctoritate | |
| 3297 inducta, quia per carnem filius Dei visibilis apparuit, unde | |
| 3298 subditur <i>et vidimus gloriam eius</i>. Vel ideo quia, ut | |
| 3299 Augustinus dicit, in libro octogintatrium quaest. <i>in tota illa | |
| 3300 unitate susceptionis principale verbum est, extrema autem atque | |
| 3301 ultima caro. Volens itaque Evangelista commendare pro nobis | |
| 3302 dilectionem humilitatis Dei, verbum et carnem nominavit, omittens | |
| 3303 animam, quae est verbo inferior, carne praestantior</i>. | |
| 3304 Rationabile etiam fuit ut nominaret carnem, quae, propter hoc quod | |
| 3305 magis distat a verbo, minus assumptibilis videbatur.</p> | |
| 3306 <p title="III q. 5 a. 3 ad 2"><a name="47026"><span class= | |
| 3307 "ref">[47026] IIIª q. 5 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3308 dicendum quod verbum est fons vitae sicut prima causa vitae | |
| 3309 effectiva. Sed anima est principium vitae corpori tanquam forma | |
| 3310 ipsius. Forma autem est effectus agentis. Unde ex praesentia verbi | |
| 3311 magis concludi posset quod corpus esset animatum, sicut ex | |
| 3312 praesentia ignis concludi potest quod corpus cui ignis adhaeret, | |
| 3313 sit calidum.</p> | |
| 3314 <p title="III q. 5 a. 3 ad 3"><a name="47027"><span class= | |
| 3315 "ref">[47027] IIIª q. 5 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3316 dicendum quod non est inconveniens, immo necessarium dicere quod in | |
| 3317 Christo fuit natura quae constituitur per animam corpori | |
| 3318 advenientem. Damascenus autem negat in domino Iesu Christo esse | |
| 3319 communem speciem quasi aliquid tertium resultans ex unione | |
| 3320 divinitatis et humanitatis.</p> | |
| 3321 <br /> | |
| 3322 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3323 <p title="III q. 5 a. 4 arg. 1"><a name="47028"><span class= | |
| 3324 "ref">[47028] IIIª q. 5 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3325 proceditur. Videtur quod filius Dei non assumpsit mentem humanam, | |
| 3326 sive intellectum. Ubi enim est praesentia rei, non requiritur eius | |
| 3327 imago. Sed homo secundum mentem est ad imaginem Dei, ut dicit | |
| 3328 Augustinus, in libro de Trinit. Cum ergo in Christo fuerit | |
| 3329 praesentia ipsius divini verbi, non oportuit ibi esse mentem | |
| 3330 humanam.</p> | |
| 3331 <p title="III q. 5 a. 4 arg. 2"><a name="47029"><span class= | |
| 3332 "ref">[47029] IIIª q. 5 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3333 maior lux offuscat minorem. Sed verbum Dei, quod est <i>lux | |
| 3334 illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum</i>, ut dicitur | |
| 3335 Ioan. I, comparatur ad mentem sicut lux maior ad minorem, quia et | |
| 3336 ipsa mens quaedam lux est, quasi lucerna illuminata a prima luce, | |
| 3337 Proverb. X, <i>lucerna domini spiraculum hominis</i>. Ergo in | |
| 3338 Christo, qui est verbum Dei, non fuit necessarium esse mentem | |
| 3339 humanam.</p> | |
| 3340 <p title="III q. 5 a. 4 arg. 3"><a name="47030"><span class= | |
| 3341 "ref">[47030] IIIª q. 5 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3342 assumptio humanae naturae a Dei verbo dicitur eius incarnatio. Sed | |
| 3343 intellectus, sive mens humana, neque est caro neque est actus | |
| 3344 carnis, quia nullius corporis actus est, ut probatur in III de | |
| 3345 anima. Ergo videtur quod filius Dei humanam mentem non | |
| 3346 assumpserit.</p> | |
| 3347 <p title="III q. 5 a. 4 s. c."><a name="47031"><span class= | |
| 3348 "ref">[47031] IIIª q. 5 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3349 quod Augustinus dicit, in libro de fide ad Petrum, <i>firmissime | |
| 3350 tene, et nullatenus dubites, Christum, filium Dei, habentem nostri | |
| 3351 generis carnem et animam rationalem. Qui de carne sua dicit, | |
| 3352 palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me | |
| 3353 videtis habere</i>, Luc. ult. <i>Animam quoque se ostendit habere, | |
| 3354 dicens, ego pono animam meam, et iterum sumo eam</i>, Ioan. X. | |
| 3355 <i>Intellectum quoque se ostendit habere, dicens, discite a me, | |
| 3356 quia mitis sum et humilis corde</i>, Matth. XI. <i>Et de ipso per | |
| 3357 prophetam dominus dicit, ecce intelliget puer meus</i>, Isaiae | |
| 3358 LII.</p> | |
| 3359 <p title="III q. 5 a. 4 co."><a name="47032"><span class= | |
| 3360 "ref">[47032] IIIª q. 5 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3361 quod, sicut Augustinus dicit, in libro de haeresibus, | |
| 3362 <i>Apollinaristae de anima Christi a Catholica Ecclesia | |
| 3363 dissenserunt, dicentes, sicut Ariani, Christum carnem solam sine | |
| 3364 anima suscepisse. In qua quaestione testimoniis evangelicis victi, | |
| 3365 mentem defuisse animae Christi dixerunt, sed pro hac ipsum verbum | |
| 3366 in ea fuisse</i>. Sed haec positio eisdem rationibus convincitur | |
| 3367 sicut et praedicta. Primo enim, hoc adversatur narrationi | |
| 3368 evangelicae, quae commemorat eum fuisse miratum, ut patet Matth. | |
| 3369 VIII. Admiratio autem absque ratione esse non potest, quia importat | |
| 3370 collationem effectus ad causam; dum scilicet aliquis videt effectum | |
| 3371 cuius causam ignorat, et quaerit, ut dicitur in principio Metaphys. | |
| 3372 Secundo, repugnat utilitati incarnationis, quae est iustificatio | |
| 3373 hominis a peccato. Anima enim humana non est capax peccati, nec | |
| 3374 gratiae iustificantis, nisi per mentem. Unde praecipue oportuit | |
| 3375 mentem humanam assumi. Unde Damascenus dicit, in III libro, quod | |
| 3376 <i>Dei verbum assumpsit corpus et animam intellectualem et | |
| 3377 rationalem</i>, et postea subdit, <i>totus toti unitus est, ut toti | |
| 3378 mihi salutem gratificet</i> idest, gratis faciat, <i>quod enim | |
| 3379 inassumptibile est, incurabile est</i>. Tertio, hoc repugnat | |
| 3380 veritati incarnationis. Cum enim corpus proportionetur animae sicut | |
| 3381 materia propriae formae, non est vera caro humana quae non est | |
| 3382 perfecta anima humana, scilicet rationali et ideo, si Christus | |
| 3383 animam sine mente habuisset, non habuisset veram carnem humanam, | |
| 3384 sed carnem bestialem, quia per solam mentem anima nostra differt ab | |
| 3385 anima bestiali. Unde dicit Augustinus, in libro octogintatrium | |
| 3386 quaest., quod secundum hunc errorem sequeretur quod filius Dei | |
| 3387 beluam quandam cum figura humani corporis suscepisset. Quod iterum | |
| 3388 repugnat veritati divinae, quae nullam patitur fictionis | |
| 3389 falsitatem.</p> | |
| 3390 <p title="III q. 5 a. 4 ad 1"><a name="47033"><span class= | |
| 3391 "ref">[47033] IIIª q. 5 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3392 dicendum quod, ubi est ipsa res per sui praesentiam non requiritur | |
| 3393 eius imago ad hoc quod suppleat locum rei, sicut, ubi erat | |
| 3394 imperator, milites non venerabantur eius imaginem. Sed tamen | |
| 3395 requiritur cum praesentia rei imago ipsius ut perficiatur ex ipsa | |
| 3396 rei praesentia, sicut imago in cera perficitur per impressionem | |
| 3397 sigilli, et imago hominis resultat in speculo per eius praesentiam. | |
| 3398 Unde, ad perficiendam humanam mentem, necessarium fuit quod eam | |
| 3399 sibi verbum Dei univit.</p> | |
| 3400 <p title="III q. 5 a. 4 ad 2"><a name="47034"><span class= | |
| 3401 "ref">[47034] IIIª q. 5 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3402 dicendum quod lux maior evacuat lucem minorem alterius corporis | |
| 3403 illuminantis, non tamen evacuat, sed perficit lucem corporis | |
| 3404 illuminati. Ad praesentiam enim solis stellarum lux obscuratur, sed | |
| 3405 aeris lumen perficitur. Intellectus autem seu mens hominis est | |
| 3406 quasi lux illuminata a luce divini verbi. Et ideo per lucem divini | |
| 3407 verbi non evacuatur mens hominis, sed magis perficitur.</p> | |
| 3408 <p title="III q. 5 a. 4 ad 3"><a name="47035"><span class= | |
| 3409 "ref">[47035] IIIª q. 5 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3410 dicendum quod, licet potentia intellectiva non sit alicuius | |
| 3411 corporis actus, ipsa tamen essentia animae humanae, quae est forma | |
| 3412 corporis, requiritur quod sit nobilior, ad hoc quod habeat | |
| 3413 potentiam intelligendi. Et ideo necesse est ut corpus melius | |
| 3414 dispositum ei respondeat.</p> | |
| 3415 <br /> | |
| 3416 <div class="D">Quaestio 6</div> | |
| 3417 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3418 <p title="III q. 6 pr."><a name="47036"><span class="ref">[47036] | |
| 3419 IIIª q. 6 pr.</span></a> Deinde considerandum est de ordine | |
| 3420 assumptionis praedictae. Et circa hoc quaeruntur sex. Primo, utrum | |
| 3421 filius Dei assumpserit carnem mediante anima. Secundo, utrum | |
| 3422 assumpserit animam mediante spiritu, sive mente. Tertio, utrum | |
| 3423 anima Christi fuerit prius assumpta a verbo quam caro. Quarto, | |
| 3424 utrum caro fuerit prius a verbo assumpta quam animae unita. Quinto, | |
| 3425 utrum tota humana natura sit assumpta mediantibus partibus. Sexto, | |
| 3426 utrum sit assumpta mediante gratia.</p> | |
| 3427 <br /> | |
| 3428 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3429 <p title="III q. 6 a. 1 arg. 1"><a name="47037"><span class= | |
| 3430 "ref">[47037] IIIª q. 6 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3431 proceditur. Videtur quod filius Dei non assumpserit carnem mediante | |
| 3432 anima. Perfectior enim est modus quo filius Dei unitur humanae | |
| 3433 naturae et partibus eius, quam quo est in omnibus creaturis. Sed in | |
| 3434 creaturis est immediate per essentiam, praesentiam et potentiam. | |
| 3435 Ergo multo magis filius Dei unitur carni, et non mediante | |
| 3436 anima.</p> | |
| 3437 <p title="III q. 6 a. 1 arg. 2"><a name="47038"><span class= | |
| 3438 "ref">[47038] IIIª q. 6 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3439 anima et caro unita sunt Dei verbo in unitate hypostasis seu | |
| 3440 personae. Sed corpus immediate pertinet ad personam sive hypostasim | |
| 3441 hominis, sicut et anima. Quinimmo magis videtur se de propinquo | |
| 3442 habere ad hypostasim hominis corpus, quod est materia quam anima, | |
| 3443 quae est forma, quia principium individuationis, quae importatur in | |
| 3444 nomine hypostasis, videtur esse materia. Ergo filius Dei non | |
| 3445 assumpsit carnem mediante anima.</p> | |
| 3446 <p title="III q. 6 a. 1 arg. 3"><a name="47039"><span class= | |
| 3447 "ref">[47039] IIIª q. 6 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3448 remoto medio, separantur ea quae per medium coniunguntur, sicut, | |
| 3449 remota superficie, cessaret color a corpore, qui inest corpori per | |
| 3450 superficiem. Sed, separata per mortem anima, adhuc remanet unio | |
| 3451 verbi ad carnem, quod infra patebit. Ergo verbum non coniungitur | |
| 3452 carni mediante anima.</p> | |
| 3453 <p title="III q. 6 a. 1 s. c."><a name="47040"><span class= | |
| 3454 "ref">[47040] IIIª q. 6 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3455 quod Augustinus dicit, in epistola ad Volusianum, <i>ipsa magnitudo | |
| 3456 divinae virtutis animam sibi rationalem, et per eandem corpus | |
| 3457 humanum, totumque omnino hominem, in melius mutandum, | |
| 3458 coaptavit</i>.</p> | |
| 3459 <p title="III q. 6 a. 1 co."><a name="47041"><span class= | |
| 3460 "ref">[47041] IIIª q. 6 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3461 quod medium dicitur respectu principii et finis. Unde, sicut | |
| 3462 principium et finis important ordinem, ita et medium. Est autem | |
| 3463 duplex ordo, unus quidem temporis; alius autem naturae. Secundum | |
| 3464 autem ordinem temporis, non dicitur in mysterio incarnationis | |
| 3465 aliquid medium, quia totam naturam humanam simul sibi Dei verbum | |
| 3466 univit, ut infra patebit. Ordo autem naturae inter aliqua potest | |
| 3467 attendi dupliciter, uno modo, secundum dignitatis gradum, sicut | |
| 3468 dicimus Angelos esse medios inter homines et Deum; alio modo, | |
| 3469 secundum rationem causalitatis, sicut dicimus mediam causam | |
| 3470 existere inter primam causam et ultimum effectum. Et hic secundus | |
| 3471 ordo aliquo modo consequitur primum, sicut enim dicit Dionysius, | |
| 3472 XIII cap. Cael. Hier., Deus per substantias magis propinquas agit | |
| 3473 in ea quae sunt magis remota. Si ergo attendamus gradum dignitatis, | |
| 3474 anima media invenitur inter Deum et carnem. Et secundum hoc, potest | |
| 3475 dici quod filius Dei univit sibi carnem mediante anima. Sed | |
| 3476 secundum ordinem causalitatis, ipsa anima est aliqualiter causa | |
| 3477 carnis uniendae filio Dei. Non enim esset assumptibilis nisi per | |
| 3478 ordinem quem habet ad animam rationalem, secundum quam habet quod | |
| 3479 sit caro humana, dictum est enim supra quod natura humana prae | |
| 3480 ceteris est assumptibilis.</p> | |
| 3481 <p title="III q. 6 a. 1 ad 1"><a name="47042"><span class= | |
| 3482 "ref">[47042] IIIª q. 6 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3483 dicendum quod duplex ordo considerari potest inter creaturam et | |
| 3484 Deum. Unus quidem, secundum quod creaturae causantur a Deo et | |
| 3485 dependent ab ipso sicut a principio sui esse. Et sic, propter | |
| 3486 infinitatem suae virtutis, Deus immediate attingit quamlibet rem, | |
| 3487 causando et conservando. Et ad hoc pertinet quod Deus immediate est | |
| 3488 in omnibus per essentiam, potentiam et praesentiam. Alius autem | |
| 3489 ordo est secundum quod res reducuntur in Deum sicut in finem. Et | |
| 3490 quantum ad hoc, invenitur medium inter creaturam et Deum, quia | |
| 3491 inferiores creaturae reducuntur in Deum per superiores, ut dicit | |
| 3492 Dionysius, in libro Caelest. Hier. Et ad hunc ordinem pertinet | |
| 3493 assumptio humanae naturae a verbo Dei quod est terminus | |
| 3494 assumptionis. Et ideo per animam unitur carni.</p> | |
| 3495 <p title="III q. 6 a. 1 ad 2"><a name="47043"><span class= | |
| 3496 "ref">[47043] IIIª q. 6 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3497 dicendum quod, si hypostasis verbi Dei constitueretur simpliciter | |
| 3498 per naturam humanam, sequeretur quod corpus esset ei vicinius, cum | |
| 3499 sit materia, quae est individuationis principium, sicut et anima, | |
| 3500 quae est forma specifica, propinquius se habet ad naturam humanam. | |
| 3501 Sed quia hypostasis est prior et altior quam humana natura, tanto | |
| 3502 id quod est in humana natura propinquius se habet, quanto est | |
| 3503 altius. Et ideo propinquior est verbo Dei anima quam corpus.</p> | |
| 3504 <p title="III q. 6 a. 1 ad 3"><a name="47044"><span class= | |
| 3505 "ref">[47044] IIIª q. 6 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3506 dicendum quod nihil prohibet aliquid esse causam alicuius quantum | |
| 3507 ad aptitudinem et congruitatem, quo tamen remoto, id non tollitur, | |
| 3508 quia, etsi fieri alicuius dependeat ex aliquo, postquam tamen est | |
| 3509 in facto esse, ab eo non dependet. Sicut, si inter aliquos amicitia | |
| 3510 causaretur aliquo mediante, eo recedente adhuc amicitia remanet, et | |
| 3511 si aliqua in matrimonium ducitur propter pulchritudinem, quae facit | |
| 3512 congruitatem in muliere ad copulam coniugalem, tamen, cessante | |
| 3513 pulchritudine, adhuc durat copula coniugalis. Et similiter, | |
| 3514 separata anima, remanet unio verbi Dei ad carnem.</p> | |
| 3515 <br /> | |
| 3516 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3517 <p title="III q. 6 a. 2 arg. 1"><a name="47045"><span class= | |
| 3518 "ref">[47045] IIIª q. 6 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3519 proceditur. Videtur quod filius Dei non assumpsit animam mediante | |
| 3520 spiritu. Idem enim non cadit medium inter ipsum et aliquid aliud. | |
| 3521 Sed spiritus, sive mens, non est aliud in essentia ab ipsa anima, | |
| 3522 ut in prima parte dictum est. Ergo filius Dei non assumpsit animam | |
| 3523 mediante spiritu, sive mente.</p> | |
| 3524 <p title="III q. 6 a. 2 arg. 2"><a name="47046"><span class= | |
| 3525 "ref">[47046] IIIª q. 6 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, id | |
| 3526 quo mediante facta est assumptio, videtur magis assumptibile. Sed | |
| 3527 spiritus, sive mens, non est magis assumptibilis quam anima, quod | |
| 3528 patet ex hoc quod spiritus angelici non sunt assumptibiles, ut | |
| 3529 supra dictum est. Ergo videtur quod filius Dei non assumpserit | |
| 3530 animam mediante spiritu.</p> | |
| 3531 <p title="III q. 6 a. 2 arg. 3"><a name="47047"><span class= | |
| 3532 "ref">[47047] IIIª q. 6 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3533 posterius assumitur a primo mediante priori. Sed anima nominat | |
| 3534 ipsam essentiam, quae est prior naturaliter quam ipsa potentia eius | |
| 3535 quae est mens. Ergo videtur quod filius Dei non assumpserit animam | |
| 3536 mediante spiritu vel mente.</p> | |
| 3537 <p title="III q. 6 a. 2 s. c."><a name="47048"><span class= | |
| 3538 "ref">[47048] IIIª q. 6 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3539 quod Augustinus dicit, in libro de agone Christiano, <i>invisibilis | |
| 3540 et incommutabilis veritas per spiritum animam, et per animam corpus | |
| 3541 accepit</i>.</p> | |
| 3542 <p title="III q. 6 a. 2 co."><a name="47049"><span class= | |
| 3543 "ref">[47049] IIIª q. 6 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3544 quod, sicut dictum est, filius Dei dicitur assumpsisse carnem anima | |
| 3545 mediante, tum propter ordinem dignitatis, tum etiam propter | |
| 3546 congruitatem assumptionis. Utrumque autem horum invenitur si | |
| 3547 comparemus intellectum, qui spiritus dicitur, ad ceteras animae | |
| 3548 partes. Non enim anima est assumptibilis secundum congruitatem nisi | |
| 3549 per hoc quod est capax Dei, ad imaginem eius existens, quod est | |
| 3550 secundum mentem, quae spiritus dicitur, secundum illud Ephes. IV, | |
| 3551 <i>renovamini spiritu mentis vestrae</i>. Similiter etiam | |
| 3552 intellectus, inter ceteras partes animae, est superior et dignior | |
| 3553 et Deo similior. Et ideo, ut Damascenus dicit, in III libro, | |
| 3554 <i>unitum est carni per medium intellectum verbum Dei, intellectus | |
| 3555 enim est quod est animae purissimum; sed et Deus est | |
| 3556 intellectus</i>.</p> | |
| 3557 <p title="III q. 6 a. 2 ad 1"><a name="47050"><span class= | |
| 3558 "ref">[47050] IIIª q. 6 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3559 dicendum quod, si intellectus non sit aliud ab anima secundum | |
| 3560 essentiam, distinguitur tamen ab aliis partibus animae secundum | |
| 3561 rationem potentiae. Et secundum hoc competit sibi ratio medii.</p> | |
| 3562 <p title="III q. 6 a. 2 ad 2"><a name="47051"><span class= | |
| 3563 "ref">[47051] IIIª q. 6 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3564 dicendum quod spiritui angelico non deest congruitas ad | |
| 3565 assumptionem propter defectum dignitatis, sed propter | |
| 3566 irreparabilitatem casus. Quod non potest dici de spiritu humano, ut | |
| 3567 patet ex his quae in prima parte dicta sunt.</p> | |
| 3568 <p title="III q. 6 a. 2 ad 3"><a name="47052"><span class= | |
| 3569 "ref">[47052] IIIª q. 6 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3570 dicendum quod anima inter quam et Dei verbum ponitur medium | |
| 3571 intellectus, non accipitur pro essentia animae, quae est omnibus | |
| 3572 potentiis communis, sed pro potentiis inferioribus, quae sunt omni | |
| 3573 animae communes.</p> | |
| 3574 <br /> | |
| 3575 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3576 <p title="III q. 6 a. 3 arg. 1"><a name="47053"><span class= | |
| 3577 "ref">[47053] IIIª q. 6 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3578 proceditur. Videtur quod anima Christi fuerit prius assumpta a | |
| 3579 verbo quam caro. Filius enim Dei assumpsit carnem mediante anima, | |
| 3580 ut dictum est. Sed prius pervenitur ad medium quam ad extremum. | |
| 3581 Ergo filius Dei prius assumpsit animam quam corpus.</p> | |
| 3582 <p title="III q. 6 a. 3 arg. 2"><a name="47054"><span class= | |
| 3583 "ref">[47054] IIIª q. 6 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3584 anima Christi est dignior Angelis, secundum illud Psalmi, | |
| 3585 <i>adorate eum, omnes Angeli eius</i>. Sed Angeli creati sunt a | |
| 3586 principio, ut in primo habitum est. Ergo et anima Christi. Quae non | |
| 3587 fuit ante creata quam assumpta, dicit enim Damascenus, in III | |
| 3588 libro, quod <i>nunquam neque anima neque corpus Christi propriam | |
| 3589 habuerunt hypostasim praeter verbi hypostasim</i>. Ergo videtur | |
| 3590 quod anima fuerit ante assumpta quam caro, quae est concepta in | |
| 3591 utero virginali.</p> | |
| 3592 <p title="III q. 6 a. 3 arg. 3"><a name="47055"><span class= | |
| 3593 "ref">[47055] IIIª q. 6 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3594 Ioan. I dicitur, vidimus eum plenum gratiae et veritatis, et postea | |
| 3595 sequitur, de plenitudine eius omnes accepimus, idest, omnes fideles | |
| 3596 quocumque tempore, ut Chrysostomus exponit. Hoc autem non esset | |
| 3597 nisi Christus habuisset plenitudinem gratiae et veritatis ante | |
| 3598 omnes sanctos qui fuerunt ab origine mundi, quia causa non est | |
| 3599 posterior causato. Cum ergo plenitudo gratiae et veritatis fuerit | |
| 3600 in anima Christi ex unione ad verbum, secundum illud quod ibidem | |
| 3601 dicitur, <i>vidimus gloriam eius quasi unigeniti a patre, plenum | |
| 3602 gratiae et veritatis</i>; consequens videtur quod a principio mundi | |
| 3603 anima Christi fuisset a verbo Dei assumpta.</p> | |
| 3604 <p title="III q. 6 a. 3 s. c."><a name="47056"><span class= | |
| 3605 "ref">[47056] IIIª q. 6 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3606 quod Damascenus dicit, in IV libro, <i>non, ut quidam mentiuntur, | |
| 3607 ante eam quae est ex virgine incarnationem, intellectus est unitus | |
| 3608 Deo verbo, et ex tunc vocatus est Christus</i>.</p> | |
| 3609 <p title="III q. 6 a. 3 co."><a name="47057"><span class= | |
| 3610 "ref">[47057] IIIª q. 6 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3611 quod Origenes posuit omnes animas a principio fuisse creatas, inter | |
| 3612 quas etiam posuit animam Christi creatam. Sed hoc quidem est | |
| 3613 inconveniens, scilicet, si ponatur quod fuerit tunc creata sed non | |
| 3614 statim verbo unita, quia sequeretur quod anima illa habuisset | |
| 3615 aliquando propriam subsistentiam sine verbo. Et sic, cum fuisset a | |
| 3616 verbo assumpta, vel non esset facta unio secundum substinentiam; | |
| 3617 vel corrupta fuisset subsistentia animae praeexistens. Similiter | |
| 3618 etiam est inconveniens si ponatur quod anima illa fuerit a | |
| 3619 principio verbo unita, et postmodum in utero virginis incarnata. | |
| 3620 Quia sic eius anima non videretur eiusdem esse naturae cum nostris, | |
| 3621 quae simul creantur dum corporibus infunduntur. Unde Leo Papa | |
| 3622 dicit, in epistola ad Iulianum, quod <i>non alterius naturae erat | |
| 3623 caro quam nostra, nec alio illi quam ceteris hominibus est anima | |
| 3624 inspirata principio</i>.</p> | |
| 3625 <p title="III q. 6 a. 3 ad 1"><a name="47058"><span class= | |
| 3626 "ref">[47058] IIIª q. 6 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3627 dicendum quod, sicut supra dictum est, anima Christi dicitur esse | |
| 3628 medium in unione carnis ad verbum secundum ordinem naturae. Non | |
| 3629 autem oportet ex hoc quod fuerit medium ex ordine temporis.</p> | |
| 3630 <p title="III q. 6 a. 3 ad 2"><a name="47059"><span class= | |
| 3631 "ref">[47059] IIIª q. 6 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3632 dicendum quod, sicut Leo Papa in eadem epistola, dicit, anima | |
| 3633 Christi excellit non diversitate generis, sed sublimitate virtutis. | |
| 3634 Est enim eiusdem generis cum nostris animabus, sed excellit etiam | |
| 3635 Angelos secundum plenitudinem gratiae et veritatis. Modus autem | |
| 3636 incarnationis respondet animae secundum proprietatem sui generis, | |
| 3637 ex quo habet, cum sit corporis forma, ut creetur simul dum corpori | |
| 3638 infunditur et unitur. Quod non competit Angelis, quia sunt | |
| 3639 substantiae omnino a corporibus absolutae.</p> | |
| 3640 <p title="III q. 6 a. 3 ad 3"><a name="47060"><span class= | |
| 3641 "ref">[47060] IIIª q. 6 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3642 dicendum quod de plenitudine Christi omnes homines accipiunt | |
| 3643 secundum fidem quam habent in ipsum, dicitur enim Rom. III, quod | |
| 3644 <i>iustitia Dei est per fidem Iesu Christi in omnes et super omnes | |
| 3645 qui credunt in ipsum</i>. Sicut autem nos in ipsum credimus ut | |
| 3646 incarnatum, ita antiqui crediderunt in ipsum ut nasciturum, | |
| 3647 <i>habentes enim eundem spiritum credimus</i>, ut dicitur II Cor. | |
| 3648 IV. Habet autem fides quae est in Christum virtutem iustificandi ex | |
| 3649 proposito gratiae Dei, secundum illud Rom. IV, <i>ei qui non | |
| 3650 operatur, credenti autem in eum qui iustificat impium, fides | |
| 3651 reputatur ad iustitiam secundum propositum gratiae Dei</i>. Unde, | |
| 3652 quia hoc propositum est aeternum, nihil prohibet per fidem Iesu | |
| 3653 Christi aliquos iustificari antequam eius anima esset plena gratia | |
| 3654 et veritate.</p> | |
| 3655 <br /> | |
| 3656 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3657 <p title="III q. 6 a. 4 arg. 1"><a name="47061"><span class= | |
| 3658 "ref">[47061] IIIª q. 6 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3659 proceditur. Videtur quod caro Christi fuit primo a verbo assumpta | |
| 3660 quam animae unita. Dicit enim Augustinus, in libro de fide ad | |
| 3661 Petrum, <i>firmissime tene, et nullatenus dubites, non carnem | |
| 3662 Christi sine divinitate conceptam in utero virginis antequam | |
| 3663 susciperetur a verbo</i>. Sed caro Christi videtur prius fuisse | |
| 3664 concepta quam animae rationali unita, quia materialis dispositio | |
| 3665 prius est in via generationis quam forma completiva. Ergo prius | |
| 3666 fuit caro Christi assumpta quam animae unita.</p> | |
| 3667 <p title="III q. 6 a. 4 arg. 2"><a name="47062"><span class= | |
| 3668 "ref">[47062] IIIª q. 6 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3669 sicut anima est pars naturae humanae, ita et corpus. Sed anima | |
| 3670 humana non habuit aliud principium sui esse in Christo quam in | |
| 3671 aliis hominibus, ut patet ex auctoritate Leonis Papae supra | |
| 3672 inducta. Ergo videtur quod nec corpus Christi aliter habuit | |
| 3673 principium essendi quam in nobis. Sed in nobis ante concipitur caro | |
| 3674 quam adveniat anima rationalis. Ergo etiam ita fuit in Christo. Et | |
| 3675 sic caro prius fuit a verbo assumpta quam animae unita.</p> | |
| 3676 <p title="III q. 6 a. 4 arg. 3"><a name="47063"><span class= | |
| 3677 "ref">[47063] IIIª q. 6 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3678 sicut dicitur in libro de causis, <i>causa prima plus influit in | |
| 3679 causatum, et prius unitur ei quam causa secunda</i>. Sed anima | |
| 3680 Christi comparatur ad verbum sicut causa secunda ad primam. Prius | |
| 3681 ergo verbum est unitum carni quam anima.</p> | |
| 3682 <p title="III q. 6 a. 4 s. c."><a name="47064"><span class= | |
| 3683 "ref">[47064] IIIª q. 6 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3684 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>simul Dei verbi caro, simul | |
| 3685 caro animata, rationalis et intellectualis</i>. Non ergo unio verbi | |
| 3686 ad carnem praecessit unionem ad animam.</p> | |
| 3687 <p title="III q. 6 a. 4 co."><a name="47065"><span class= | |
| 3688 "ref">[47065] IIIª q. 6 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3689 quod caro humana est assumptibilis a verbo secundum ordinem quem | |
| 3690 habet ad animam rationalem sicut ad propriam formam. Hunc autem | |
| 3691 ordinem non habet antequam anima rationalis ei adveniat, quia simul | |
| 3692 dum aliqua materia fit propria alicuius formae, recipit illam | |
| 3693 formam; unde in eodem instanti terminatur alteratio in quo | |
| 3694 introducitur forma substantialis. Et inde est quod caro non debuit | |
| 3695 ante assumi quam esset caro humana, quod factum est anima rationali | |
| 3696 adveniente. Sicut igitur anima non est prius assumpta quam caro, | |
| 3697 quia contra naturam animae est ut prius sit quam corpori uniatur; | |
| 3698 ita caro non debuit prius assumi quam anima, quia non prius est | |
| 3699 caro humana quam habeat animam rationalem.</p> | |
| 3700 <p title="III q. 6 a. 4 ad 1"><a name="47066"><span class= | |
| 3701 "ref">[47066] IIIª q. 6 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3702 dicendum quod caro humana sortitur esse per animam. Et ideo ante | |
| 3703 adventum animae non est caro humana, sed potest esse dispositio ad | |
| 3704 carnem humanam. In conceptione tamen Christi spiritus sanctus, qui | |
| 3705 est agens infinitae virtutis, simul et materiam disposuit et ad | |
| 3706 perfectum perduxit.</p> | |
| 3707 <p title="III q. 6 a. 4 ad 2"><a name="47067"><span class= | |
| 3708 "ref">[47067] IIIª q. 6 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3709 dicendum quod forma actu dat speciem, materia autem, quantum est de | |
| 3710 se, est in potentia ad speciem. Et ideo contra rationem formae | |
| 3711 esset quod praeexisteret naturae speciei, quae perficitur per | |
| 3712 unionem eius ad materiam, non autem est contra naturam materiae | |
| 3713 quod praeexistat naturae speciei. Et ideo dissimilitudo quae est | |
| 3714 inter originem nostram et originem Christi secundum hoc quod caro | |
| 3715 nostra prius concipitur quam animetur, non autem caro Christi, est | |
| 3716 secundum id quod praecedit naturae complementum, sicut et quod nos | |
| 3717 concipimur ex semine viri, non autem Christus. Sed differentia quae | |
| 3718 esset quantum ad originem animae, redundaret in diversitatem | |
| 3719 naturae.</p> | |
| 3720 <p title="III q. 6 a. 4 ad 3"><a name="47068"><span class= | |
| 3721 "ref">[47068] IIIª q. 6 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3722 dicendum quod verbum Dei per prius intelligitur unitum carni quam | |
| 3723 anima per modum communem quo est in ceteris creaturis per | |
| 3724 essentiam, potentiam et praesentiam, prius tamen dico, non tempore, | |
| 3725 sed natura. Prius enim intelligitur caro ut quoddam ens, quod habet | |
| 3726 a verbo, quam ut animata, quod habet ab anima. Sed unione personali | |
| 3727 prius secundum intellectum oportet quod caro uniatur animae quam | |
| 3728 verbo, quia ex unione ad animam habet quod sit unibilis verbo in | |
| 3729 persona; praesertim quia persona non invenitur nisi in rationali | |
| 3730 natura.</p> | |
| 3731 <br /> | |
| 3732 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 3733 <p title="III q. 6 a. 5 arg. 1"><a name="47069"><span class= | |
| 3734 "ref">[47069] IIIª q. 6 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 3735 proceditur. Videtur quod filius Dei assumpserit totam naturam | |
| 3736 humanam mediantibus partibus. Dicit enim Augustinus, in libro de | |
| 3737 agone Christiano, quod <i>invisibilis et incommutabilis veritas per | |
| 3738 spiritum animam, per animam corpus, et sic totum hominem | |
| 3739 assumpsit</i>. Sed spiritus, anima et corpus sunt partes totius | |
| 3740 hominis. Ergo totum hominem assumpsit mediantibus partibus.</p> | |
| 3741 <p title="III q. 6 a. 5 arg. 2"><a name="47070"><span class= | |
| 3742 "ref">[47070] IIIª q. 6 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, ideo | |
| 3743 Dei filius carnem assumpsit mediante anima, quia anima est Deo | |
| 3744 similior quam corpus. Sed partes humanae naturae, cum sint | |
| 3745 simpliciores videntur esse similiores ei, qui est simplicissimus, | |
| 3746 quam totum. Ergo assumpsit totum mediantibus partibus.</p> | |
| 3747 <p title="III q. 6 a. 5 arg. 3"><a name="47071"><span class= | |
| 3748 "ref">[47071] IIIª q. 6 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3749 totum resultat ex unione partium. Sed unio intelligitur ut terminus | |
| 3750 assumptionis, partes autem praeintelliguntur assumptioni. Ergo | |
| 3751 assumpsit totum per partes.</p> | |
| 3752 <p title="III q. 6 a. 5 s. c."><a name="47072"><span class= | |
| 3753 "ref">[47072] IIIª q. 6 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3754 quod Damascenus dicit, in III libro, <i>in domino Iesu Christo non | |
| 3755 partes partium intuemur, sed quae proxime componuntur, idest | |
| 3756 deitatem et humanitatem</i>. Humanitas autem est quoddam totum, | |
| 3757 quod componitur ex anima et corpore sicut ex partibus. Ergo filius | |
| 3758 Dei assumpsit partes mediante toto.</p> | |
| 3759 <p title="III q. 6 a. 5 co."><a name="47073"><span class= | |
| 3760 "ref">[47073] IIIª q. 6 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3761 quod, cum dicitur aliquid medium in assumptione incarnationis, non | |
| 3762 designatur ordo temporis, quia simul facta est assumptio totius et | |
| 3763 omnium partium. Ostensum est enim quod simul anima et corpus sunt | |
| 3764 ad invicem unita ad constituendam naturam humanam in verbo. | |
| 3765 Designatur autem ibi ordo naturae. Unde per id quod est prius | |
| 3766 natura, assumitur id quod est posterius. Est autem aliquid prius in | |
| 3767 natura dupliciter, uno modo ex parte agentis, alio modo ex parte | |
| 3768 materiae; hae enim duae causae praeexistunt rei. Ex parte quidem | |
| 3769 agentis, est simpliciter primum id quod primo cadit in eius | |
| 3770 intentione, sed secundum quid est primum illud a quo incipit eius | |
| 3771 operatio, et hoc ideo, quia intentio est prior operatione. Ex parte | |
| 3772 vero materiae, est prius illud quod prius existit in transmutatione | |
| 3773 materiae. In incarnatione autem oportet maxime attendere ordinem | |
| 3774 qui est ex parte agentis, quia, ut Augustinus dicit, in epistola ad | |
| 3775 Volusianum, <i>in talibus rebus tota ratio facti est potentia | |
| 3776 facientis</i>. Manifestum est autem quod secundum intentionem | |
| 3777 facientis prius est completum quam incompletum, et per consequens, | |
| 3778 totum quam partes. Et ideo dicendum est quod verbum Dei assumpsit | |
| 3779 partes humanae naturae mediante toto. Sicut enim corpus assumpsit | |
| 3780 propter ordinem quem habet ad animam rationalem, ita assumpsit | |
| 3781 corpus et animam propter ordinem quem habent ad humanam | |
| 3782 naturam.</p> | |
| 3783 <p title="III q. 6 a. 5 ad 1"><a name="47074"><span class= | |
| 3784 "ref">[47074] IIIª q. 6 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3785 dicendum quod ex verbis illis nihil datur intelligi nisi quod | |
| 3786 verbum, assumendo partes humanae naturae, assumpsit totam humanam | |
| 3787 naturam. Et sic assumptio partium prior est in via operationis | |
| 3788 intellectu, non tempore. Assumptio autem naturae est prior in via | |
| 3789 intentionis, quod est esse prius simpliciter, ut dictum est.</p> | |
| 3790 <p title="III q. 6 a. 5 ad 2"><a name="47075"><span class= | |
| 3791 "ref">[47075] IIIª q. 6 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3792 dicendum quod Deus ita est simplex quod etiam est perfectissimus. | |
| 3793 Et ideo totum est magis simile Deo quam partes, inquantum est | |
| 3794 perfectius.</p> | |
| 3795 <p title="III q. 6 a. 5 ad 3"><a name="47076"><span class= | |
| 3796 "ref">[47076] IIIª q. 6 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3797 dicendum quod unio personalis est ad quam terminatur assumptio, non | |
| 3798 autem unio naturae, quae resultat ex coniunctione partium.</p> | |
| 3799 <br /> | |
| 3800 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 3801 <p title="III q. 6 a. 6 arg. 1"><a name="47077"><span class= | |
| 3802 "ref">[47077] IIIª q. 6 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 3803 proceditur. Videtur quod filius Dei assumpserit humanam naturam | |
| 3804 mediante gratia. Per gratiam enim unimur Deo. Sed humana natura in | |
| 3805 Christo maxime fuit unita. Ergo illa unio facta fuit per | |
| 3806 gratiam.</p> | |
| 3807 <p title="III q. 6 a. 6 arg. 2"><a name="47078"><span class= | |
| 3808 "ref">[47078] IIIª q. 6 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3809 sicut corpus vivit per animam, quae est eius perfectio, ita anima | |
| 3810 per gratiam. Sed humana natura redditur congrua ad assumptionem per | |
| 3811 animam, ut dictum est. Ergo et anima redditur congrua ad | |
| 3812 assumptionem per gratiam. Ergo filius Dei assumpsit animam mediante | |
| 3813 gratia.</p> | |
| 3814 <p title="III q. 6 a. 6 arg. 3"><a name="47079"><span class= | |
| 3815 "ref">[47079] IIIª q. 6 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3816 Augustinus, XV de Trin., dicit quod verbum incarnatum est sicut | |
| 3817 verbum nostrum in voce. Sed verbum nostrum unitur voci mediante | |
| 3818 spiritu. Ergo verbum Dei unitur carni mediante spiritu sancto, et | |
| 3819 ita mediante gratia, quae spiritui sancto attribuitur, secundum | |
| 3820 illud I ad Cor. XII, <i>divisiones gratiarum sunt, idem autem | |
| 3821 spiritus</i>.</p> | |
| 3822 <p title="III q. 6 a. 6 s. c."><a name="47080"><span class= | |
| 3823 "ref">[47080] IIIª q. 6 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3824 quod gratia est quoddam accidens animae, ut in secunda parte | |
| 3825 habitum est. Unio autem verbi ad humanam naturam est facta secundum | |
| 3826 subsistentiam, et non secundum accidens ut ex supra dictis patet. | |
| 3827 Ergo natura humana non est assumpta mediante gratia.</p> | |
| 3828 <p title="III q. 6 a. 6 co."><a name="47081"><span class= | |
| 3829 "ref">[47081] IIIª q. 6 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3830 quod in Christo ponitur gratia unionis, et gratia habitualis. | |
| 3831 Gratia ergo non potest intelligi ut medium in assumptione humanae | |
| 3832 naturae, sive loquamur de gratia unionis, sive de gratia habituali. | |
| 3833 Gratia enim unionis est ipsum esse personale quod gratis divinitus | |
| 3834 datur humanae naturae in persona verbi, quod quidem est terminus | |
| 3835 assumptionis. Gratia autem habitualis pertinens ad specialem | |
| 3836 sanctitatem illius hominis, est effectus quidam consequens unionem, | |
| 3837 secundum illud Ioan. I, <i>vidimus gloriam eius quasi unigeniti a | |
| 3838 patre, plenum gratiae et veritatis</i>; per quod datur intelligi | |
| 3839 quod hoc ipso quod ille homo est unigenitus a patre, quod habet per | |
| 3840 unionem, habet plenitudinem gratiae et veritatis. Si vero | |
| 3841 intelligatur gratia ipsa voluntas Dei aliquid gratis faciens vel | |
| 3842 donans, sic unio facta est per gratiam, non sicut per medium, sed | |
| 3843 sicut per causam efficientem.</p> | |
| 3844 <p title="III q. 6 a. 6 ad 1"><a name="47082"><span class= | |
| 3845 "ref">[47082] IIIª q. 6 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3846 dicendum quod unio nostra ad Deum est per operationem, inquantum | |
| 3847 scilicet eum cognoscimus et amamus. Et ideo talis unio est per | |
| 3848 gratiam habitualem, inquantum operatio perfecta procedit ab habitu. | |
| 3849 Sed unio naturae humanae ad verbum Dei est secundum esse personale, | |
| 3850 quod non dependet ab aliquo habitu, sed immediate ab ipsa | |
| 3851 natura.</p> | |
| 3852 <p title="III q. 6 a. 6 ad 2"><a name="47083"><span class= | |
| 3853 "ref">[47083] IIIª q. 6 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3854 dicendum quod anima est perfectio substantialis corporis, gratia | |
| 3855 vero est perfectio animae accidentalis. Et ideo gratia non potest | |
| 3856 ordinare animam ad unionem personalem, quae non est accidentalis, | |
| 3857 sicut anima corpus.</p> | |
| 3858 <p title="III q. 6 a. 6 ad 3"><a name="47084"><span class= | |
| 3859 "ref">[47084] IIIª q. 6 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3860 dicendum quod verbum nostrum unitur voci mediante spiritu, non | |
| 3861 quidem sicut medio formali, sed sicut per medium movens, nam ex | |
| 3862 verbo concepto interius procedit spiritus, ex quo formatur vox. Et | |
| 3863 similiter ex verbo aeterno procedit spiritus sanctus, qui formavit | |
| 3864 corpus Christi ut infra patebit. Non autem ex hoc sequitur quod | |
| 3865 gratia spiritus sancti sit formale medium in unione praedicta.</p> | |
| 3866 <br /> | |
| 3867 <div class="D">Quaestio 7</div> | |
| 3868 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3869 <p title="III q. 7 pr."><a name="47085"><span class="ref">[47085] | |
| 3870 IIIª q. 7 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 3871 coassumptis a filio Dei in humana natura. Et primo, de his quae | |
| 3872 pertinent ad perfectionem; secundo, de his quae pertinent ad | |
| 3873 defectum. Circa primum consideranda sunt tria, primo, de gratia | |
| 3874 Christi; secundo, de scientia eius; tertio, de potentia ipsius. De | |
| 3875 gratia autem Christi considerandum est dupliciter, primo quidem, de | |
| 3876 gratia eius secundum quod est singularis homo; secundo, de gratia | |
| 3877 eius secundum quod est caput Ecclesiae. Nam de gratia unionis iam | |
| 3878 dictum est. Circa primum quaeruntur tredecim. Primo, utrum in anima | |
| 3879 Christi sit aliqua gratia habitualis. Secundo, utrum in Christo | |
| 3880 fuerint virtutes. Tertio, utrum in eo fuerit fides. Quarto, utrum | |
| 3881 fuerit in eo spes. Quinto, utrum in Christo fuerint dona. Sexto, | |
| 3882 utrum in Christo fuerit timoris donum. Septimo, utrum in Christo | |
| 3883 fuerint gratiae gratis datae. Octavo, utrum in Christo fuerit | |
| 3884 prophetia. Nono, utrum in eo fuerit plenitudo gratiae. Decimo, | |
| 3885 utrum talis plenitudo sit propria Christi. Undecimo, utrum Christi | |
| 3886 gratia sit infinita. Duodecimo, utrum potuerit augeri. | |
| 3887 Tertiodecimo, qualiter haec gratia se habeat ad unionem.</p> | |
| 3888 <br /> | |
| 3889 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3890 <p title="III q. 7 a. 1 arg. 1"><a name="47086"><span class= | |
| 3891 "ref">[47086] IIIª q. 7 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3892 proceditur. Videtur quod in anima assumpta a verbo non fuerit | |
| 3893 gratia habitualis. Gratia enim est quaedam participatio divinitatis | |
| 3894 in creatura rationali, secundum illud II Pet. I, <i>per quem magna | |
| 3895 et pretiosa nobis promissa donavit, ut divinae simus consortes | |
| 3896 naturae</i>. Christus autem Deus est non participative, sed | |
| 3897 secundum veritatem. Ergo in eo non fuit gratia habitualis.</p> | |
| 3898 <p title="III q. 7 a. 1 arg. 2"><a name="47087"><span class= | |
| 3899 "ref">[47087] IIIª q. 7 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3900 gratia ad hoc est necessaria homini ut per eam bene operetur, | |
| 3901 secundum illud I Cor. XV, <i>abundantius omnibus laboravi, non | |
| 3902 autem ego, sed gratia Dei mecum</i>; et etiam ad hoc quod homo | |
| 3903 consequatur vitam aeternam, secundum illud Rom. VI, <i>gratia Dei | |
| 3904 vita aeterna</i>. Sed Christo, ex hoc solo quod erat naturalis | |
| 3905 filius Dei, debebatur hereditas vitae aeterna. Ex hoc etiam quod | |
| 3906 erat verbum, per quod facta sunt omnia, aderat ei facultas omnia | |
| 3907 bona operandi. Non igitur secundum humanam naturam indigebat alia | |
| 3908 gratia nisi unione ad verbum.</p> | |
| 3909 <p title="III q. 7 a. 1 arg. 3"><a name="47088"><span class= | |
| 3910 "ref">[47088] IIIª q. 7 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3911 illud quod operatur per modum instrumenti, non indiget habitu ad | |
| 3912 proprias operationes, sed habitus fundatur in principali agente. | |
| 3913 Humana autem natura in Christo fuit sicut instrumentum deitatis, ut | |
| 3914 dicit Damascenus, in III libro. Ergo in Christo non debuit esse | |
| 3915 aliqua gratia habitualis.</p> | |
| 3916 <p title="III q. 7 a. 1 s. c."><a name="47089"><span class= | |
| 3917 "ref">[47089] IIIª q. 7 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3918 quod dicitur Isaiae XI, <i>requiescet super eum spiritus | |
| 3919 domini</i>, qui quidem esse in homine dicitur per gratiam | |
| 3920 habitualem, ut in prima parte dictum est. Ergo in Christo fuit | |
| 3921 gratia habitualis.</p> | |
| 3922 <p title="III q. 7 a. 1 co."><a name="47090"><span class= | |
| 3923 "ref">[47090] IIIª q. 7 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3924 quod necesse est ponere in Christo gratiam habitualem, propter | |
| 3925 tria. Primo quidem, propter unionem animae illius ad verbum Dei. | |
| 3926 Quanto enim aliquod receptivum propinquius est causae influenti, | |
| 3927 tanto magis participat de influentia ipsius. Influxus autem gratiae | |
| 3928 est a Deo, secundum illud Psalmi, <i>gratiam et gloriam dabit | |
| 3929 dominus</i>. Et ideo maxime fuit conveniens ut anima illa reciperet | |
| 3930 influxum divinae gratiae. Secundo, propter nobilitatem illius | |
| 3931 animae, cuius operationes oportebat propinquissime attingere ad | |
| 3932 Deum per cognitionem et amorem. Ad quod necesse est elevari humanam | |
| 3933 naturam per gratiam. Tertio, propter habitudinem ipsius Christi ad | |
| 3934 genus humanum. Christus enim, inquantum homo, est mediator Dei et | |
| 3935 hominum, ut dicitur I Tim. II. Et ideo oportebat quod haberet | |
| 3936 gratiam etiam in alios redundantem, secundum illud Ioan. I, <i>de | |
| 3937 plenitudine eius omnes accepimus, gratiam pro gratia</i>.</p> | |
| 3938 <p title="III q. 7 a. 1 ad 1"><a name="47091"><span class= | |
| 3939 "ref">[47091] IIIª q. 7 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3940 dicendum quod Christus est verus Deus secundum personam et naturam | |
| 3941 divinam. Sed quia cum unitate personae remanet distinctio | |
| 3942 naturarum, ut ex supra dictis patet, anima Christi non est per suam | |
| 3943 essentiam divina. Unde oportet quod fiat divina per | |
| 3944 participationem, quae est secundum gratiam.</p> | |
| 3945 <p title="III q. 7 a. 1 ad 2"><a name="47092"><span class= | |
| 3946 "ref">[47092] IIIª q. 7 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3947 dicendum quod Christo, secundum quod est naturalis filius Dei, | |
| 3948 debetur hereditas aeterna, quae est ipsa beatitudo increata, per | |
| 3949 increatum actum cognitionis et amoris Dei, eundem scilicet quo | |
| 3950 pater cognoscit et amat seipsum. Cuius actus anima capax non erat, | |
| 3951 propter differentiam naturae. Unde oportebat quod attingeret ad | |
| 3952 Deum per actum fruitionis creatum. Qui quidem esse non potest nisi | |
| 3953 per gratiam. Similiter etiam, inquantum est verbum Dei, habuit | |
| 3954 facultatem omnia bene operandi operatione divina. Sed quia, praeter | |
| 3955 operationem divinam, oportet ponere operationem humanam, ut infra | |
| 3956 patebit; oportuit in eo esse habitualem gratiam, per quam huiusmodi | |
| 3957 operatio in eo esset perfecta.</p> | |
| 3958 <p title="III q. 7 a. 1 ad 3"><a name="47093"><span class= | |
| 3959 "ref">[47093] IIIª q. 7 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3960 dicendum quod humanitas Christi est instrumentum divinitatis, non | |
| 3961 quidem sicut instrumentum inanimatum, quod nullo modo agit sed | |
| 3962 solum agitur, sed tanquam instrumentum animatum anima rationali, | |
| 3963 quod ita agit quod etiam agitur. Et ideo, ad convenientiam | |
| 3964 actionis, oportuit eum habere gratiam habitualem.</p> | |
| 3965 <br /> | |
| 3966 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3967 <p title="III q. 7 a. 2 arg. 1"><a name="47094"><span class= | |
| 3968 "ref">[47094] IIIª q. 7 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 3969 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerint virtutes. Christus | |
| 3970 enim habuit abundantiam gratiae. Sed gratia sufficit ad omnia recte | |
| 3971 agendum, secundum illud II Cor. XII, <i>sufficit tibi gratia | |
| 3972 mea</i>. Ergo in Christo non fuerunt virtutes.</p> | |
| 3973 <p title="III q. 7 a. 2 arg. 2"><a name="47095"><span class= | |
| 3974 "ref">[47095] IIIª q. 7 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3975 secundum philosophum, VII Ethic., virtus dividitur contra quendam | |
| 3976 heroicum sive divinum habitum, qui attribuitur hominibus divinis. | |
| 3977 Hoc autem maxime convenit Christo. Ergo Christus non habuit | |
| 3978 virtutes, sed aliquid altius virtute.</p> | |
| 3979 <p title="III q. 7 a. 2 arg. 3"><a name="47096"><span class= | |
| 3980 "ref">[47096] IIIª q. 7 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3981 sicut in secunda parte dictum est, virtutes omnes simul habentur. | |
| 3982 Sed Christo non fuit conveniens habere simul omnes virtutes, sicut | |
| 3983 patet de liberalitate et magnificentia, quae habent actum suum | |
| 3984 circa divitias, quas Christus contempsit, secundum illud Matth. | |
| 3985 VIII, <i>filius hominis non habet ubi caput suum reclinet</i>. | |
| 3986 Temperantia etiam et continentia sunt circa concupiscentias pravas, | |
| 3987 quae in Christo non fuerunt. Ergo Christus non habuit virtutes.</p> | |
| 3988 <p title="III q. 7 a. 2 s. c."><a name="47097"><span class= | |
| 3989 "ref">[47097] IIIª q. 7 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3990 quod super illud Psalmi, <i>sed in lege domini voluntas eius</i>, | |
| 3991 dicit Glossa, <i>hic ostenditur Christus plenus omni bono</i>. Sed | |
| 3992 bona qualitas mentis est virtus. Ergo Christus fuit plenus omni | |
| 3993 virtute.</p> | |
| 3994 <p title="III q. 7 a. 2 co."><a name="47098"><span class= | |
| 3995 "ref">[47098] IIIª q. 7 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 3996 quod, sicut in secunda parte habitum est, sicut gratia respicit | |
| 3997 essentiam animae, ita virtus respicit eius potentiam. Unde oportet | |
| 3998 quod, sicut potentiae animae derivantur ab eius essentia, ita | |
| 3999 virtutes sunt quaedam derivationes gratiae. Quanto autem aliquod | |
| 4000 principium est perfectius, tanto magis imprimit suos effectus. | |
| 4001 Unde, cum gratia Christi fuerit perfectissima, consequens est quod | |
| 4002 ex ipsa processerint virtutes ad perficiendum singulas potentias | |
| 4003 animae, quantum ad omnes animae actus. Et ita Christus habuit omnes | |
| 4004 virtutes.</p> | |
| 4005 <p title="III q. 7 a. 2 ad 1"><a name="47099"><span class= | |
| 4006 "ref">[47099] IIIª q. 7 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4007 dicendum quod gratia sufficit homini quantum ad omnia quibus | |
| 4008 ordinatur ad beatitudinem. Horum tamen quaedam perficit gratia | |
| 4009 immediate per seipsam, sicut gratum facere Deo, et alia huiusmodi, | |
| 4010 quaedam autem mediantibus virtutibus, quae ex gratia procedunt.</p> | |
| 4011 <p title="III q. 7 a. 2 ad 2"><a name="47100"><span class= | |
| 4012 "ref">[47100] IIIª q. 7 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4013 dicendum quod habitus ille heroicus vel divinus non differt a | |
| 4014 virtute communiter dicta nisi secundum perfectiorem modum, | |
| 4015 inquantum scilicet aliquis est dispositus ad bonum quodam altiori | |
| 4016 modo quam communiter omnibus competat. Unde per hoc non ostenditur | |
| 4017 quod Christus non habuit virtutes, sed quod habuit eas | |
| 4018 perfectissime, ultra communem modum. Sicut etiam Plotinus posuit | |
| 4019 quendam sublimem modum virtutum, quas esse dixit purgati animi.</p> | |
| 4020 <p title="III q. 7 a. 2 ad 3"><a name="47101"><span class= | |
| 4021 "ref">[47101] IIIª q. 7 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4022 dicendum quod liberalitas et magnificentia commendantur circa | |
| 4023 divitias inquantum aliquis non tantum appretiatur divitias quod | |
| 4024 velit eas retinere praetermittendo id quod fieri oportet. Ille | |
| 4025 autem minime divitias appretiatur qui penitus eas contemnit et | |
| 4026 abiicit propter perfectionis amorem. Et ideo in hoc ipso quod | |
| 4027 Christus omnes divitias contempsit, ostendit in se summum gradum | |
| 4028 liberalitatis et magnificentiae. Licet etiam liberalitatis actum | |
| 4029 exercuerit, secundum quod sibi conveniens erat faciendo pauperibus | |
| 4030 erogari quae sibi dabantur, unde, cum dominus dixit Iudae, Ioan. | |
| 4031 XIII, <i>quod facis, fac citius</i>, discipuli intellexerunt | |
| 4032 dominum mandasse quod egenis aliquid daret. Concupiscentias autem | |
| 4033 pravas Christus omnino non habuit, sicut infra patebit. Propter hoc | |
| 4034 tamen non excluditur quin habuerit temperantiam, quae tanto | |
| 4035 perfectior est in homine quanto magis pravis concupiscentiis caret. | |
| 4036 Unde, secundum philosophum, in VII Ethic., temperatus in hoc | |
| 4037 differt a continente, quod temperatus non habet pravas | |
| 4038 concupiscentias, quas continens patitur. Unde, sic accipiendo | |
| 4039 continentiam sicut philosophus accipit, ex hoc ipso quod Christus | |
| 4040 habuit omnem virtutem, non habuit continentiam, quae non est | |
| 4041 virtus, sed aliquid minus virtute.</p> | |
| 4042 <br /> | |
| 4043 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 4044 <p title="III q. 7 a. 3 arg. 1"><a name="47102"><span class= | |
| 4045 "ref">[47102] IIIª q. 7 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 4046 proceditur. Videtur quod in Christo fuerit fides. Fides enim est | |
| 4047 nobilior virtus quam virtutes morales, puta temperantia et | |
| 4048 liberalitas. Huiusmodi autem virtutes fuerunt in Christo, ut dictum | |
| 4049 est. Multum ergo magis fuit in eo fides.</p> | |
| 4050 <p title="III q. 7 a. 3 arg. 2"><a name="47103"><span class= | |
| 4051 "ref">[47103] IIIª q. 7 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4052 Christus non docuit virtutes quas ipse non habuit, secundum illud | |
| 4053 Act. I, <i>coepit Iesus facere et docere</i>. Sed de Christo | |
| 4054 dicitur, Heb. XII, quod est <i>auctor et consummator fidei</i>. | |
| 4055 Ergo in eo maxime fuit fides.</p> | |
| 4056 <p title="III q. 7 a. 3 arg. 3"><a name="47104"><span class= | |
| 4057 "ref">[47104] IIIª q. 7 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4058 quidquid est imperfectionis excluditur a beatis. Sed in beatis est | |
| 4059 fides, nam super illud Rom. I, <i>iustitia Dei revelatur in eo ex | |
| 4060 fide in fidem</i>, dicit Glossa, <i>de fide verborum et spei in | |
| 4061 fidem rerum et speciei</i>. Ergo videtur quod etiam in Christo | |
| 4062 fuerit fides, cum nihil imperfectionis importet.</p> | |
| 4063 <p title="III q. 7 a. 3 s. c."><a name="47105"><span class= | |
| 4064 "ref">[47105] IIIª q. 7 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4065 quod dicitur Heb. XI, quod <i>fides est argumentum non | |
| 4066 apparentium</i>. Sed Christo nihil fuit non apparens, secundum | |
| 4067 illud quod dixit ei Petrus, Ioan. ult., <i>tu omnia nosti</i>. Ergo | |
| 4068 in Christo non fuit fides.</p> | |
| 4069 <p title="III q. 7 a. 3 co."><a name="47106"><span class= | |
| 4070 "ref">[47106] IIIª q. 7 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4071 quod, sicut in secunda parte dictum est, obiectum fidei est res | |
| 4072 divina non visa. Habitus autem virtutis, sicut et quilibet alius, | |
| 4073 recipit speciem ab obiecto. Et ideo, excluso quod res divina non | |
| 4074 sit visa, excluditur ratio fidei. Christus autem in primo instanti | |
| 4075 suae conceptionis plene vidit Deum per essentiam, ut infra patebit. | |
| 4076 Unde fides in eo esse non potuit.</p> | |
| 4077 <p title="III q. 7 a. 3 ad 1"><a name="47107"><span class= | |
| 4078 "ref">[47107] IIIª q. 7 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4079 dicendum quod fides est nobilior virtutibus moralibus, quia est | |
| 4080 circa nobiliorem materiam, sed tamen importat quendam defectum in | |
| 4081 comparatione ad illam materiam, qui defectus in Christo non fuit. | |
| 4082 Et ideo non potuit in eo esse fides, licet fuerint in eo virtutes | |
| 4083 morales, quae in sui ratione huiusmodi defectum non important per | |
| 4084 comparationem ad suas materias.</p> | |
| 4085 <p title="III q. 7 a. 3 ad 2"><a name="47108"><span class= | |
| 4086 "ref">[47108] IIIª q. 7 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4087 dicendum quod meritum fidei consistit in hoc quod homo, ex | |
| 4088 obedientia Dei, assentit istis quae non videt, secundum illud Rom. | |
| 4089 I, <i>ad obediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine eius</i>. | |
| 4090 Obedientiam autem ad Deum plenissime habuit Christus, secundum | |
| 4091 illud Philipp. II, <i>factus est obediens usque ad mortem</i>. Et | |
| 4092 sic nihil ad meritum pertinens docuit quod ipse excellentius non | |
| 4093 impleret.</p> | |
| 4094 <p title="III q. 7 a. 3 ad 3"><a name="47109"><span class= | |
| 4095 "ref">[47109] IIIª q. 7 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4096 dicendum quod, sicut Glossa ibidem dicit, <i>fides proprie est qua | |
| 4097 creduntur quae non videntur</i>. Sed fides quae est rerum visarum, | |
| 4098 improprie dicitur, et secundum quandam similitudinem, quantum ad | |
| 4099 certitudinem aut firmitatem adhaesionis.</p> | |
| 4100 <br /> | |
| 4101 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 4102 <p title="III q. 7 a. 4 arg. 1"><a name="47110"><span class= | |
| 4103 "ref">[47110] IIIª q. 7 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 4104 proceditur. Videtur quod in Christo fuerit spes. Dicitur enim in | |
| 4105 Psalmo ex persona Christi, secundum Glossam, <i>in te, domine, | |
| 4106 speravi</i>. Sed virtus spei est qua homo sperat in Deum. Ergo | |
| 4107 virtus spei fuit in Christo.</p> | |
| 4108 <p title="III q. 7 a. 4 arg. 2"><a name="47111"><span class= | |
| 4109 "ref">[47111] IIIª q. 7 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, spes | |
| 4110 est expectatio futurae beatitudinis, ut in secunda parte habitum | |
| 4111 est. Sed Christus aliquid expectabat ad beatitudinem pertinens, | |
| 4112 videlicet gloriam corporis. Ergo videtur quod in eo fuit spes.</p> | |
| 4113 <p title="III q. 7 a. 4 arg. 3"><a name="47112"><span class= | |
| 4114 "ref">[47112] IIIª q. 7 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4115 unusquisque potest sperare id quod ad eius perfectionem pertinet, | |
| 4116 si sit futurum. Sed aliquid erat futurum quod ad perfectionem | |
| 4117 Christi pertinet, secundum illud Ephes. IV, <i>ad consummationem | |
| 4118 sanctorum, in opus ministerii, in aedificationem corporis | |
| 4119 Christi</i>. Ergo videtur quod Christo competebat habere spem.</p> | |
| 4120 <p title="III q. 7 a. 4 s. c."><a name="47113"><span class= | |
| 4121 "ref">[47113] IIIª q. 7 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4122 quod dicitur Rom. VIII, <i>quod videt quis, quid sperat?</i> Et sic | |
| 4123 patet quod, sicut fides est de non visis, ita et spes. Sed fides | |
| 4124 non fuit in Christo, sicut dictum est. Ergo nec spes.</p> | |
| 4125 <p title="III q. 7 a. 4 co."><a name="47114"><span class= | |
| 4126 "ref">[47114] IIIª q. 7 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4127 quod, sicut de ratione fidei est quod aliquis assentiat his quae | |
| 4128 non videt, ita de ratione spei est quod aliquis expectet id quod | |
| 4129 nondum habet. Et sicut fides, inquantum est virtus theologica, non | |
| 4130 est de quocumque non viso, sed solum de Deo, ita etiam spes, | |
| 4131 inquantum est virtus theologica, habet pro obiecto ipsam Dei | |
| 4132 fruitionem, quam principaliter homo expectat per spei virtutem. Sed | |
| 4133 ex consequenti ille qui habet virtutem spei, potest etiam in aliis | |
| 4134 divinum auxilium expectare, sicut et ille qui habet virtutem fidei, | |
| 4135 non solum credit Deo de rebus divinis, sed de quibuscumque aliis | |
| 4136 sibi divinitus revelatis. Christus autem a principio suae | |
| 4137 conceptionis plene habuit fruitionem divinam, ut infra dicetur. Et | |
| 4138 ideo virtutem spei non habuit. Habuit tamen spem respectu aliquorum | |
| 4139 quae nondum erat adeptus, licet non habuit fidem respectu | |
| 4140 quorumcumque. Quia, licet plene cognosceret omnia, per quod | |
| 4141 totaliter fides excludebatur ab eo, non tamen adhuc plene habebat | |
| 4142 omnia quae ad eius perfectionem pertinebant, puta immortalitatem et | |
| 4143 gloriam corporis, quam poterat sperare.</p> | |
| 4144 <p title="III q. 7 a. 4 ad 1"><a name="47115"><span class= | |
| 4145 "ref">[47115] IIIª q. 7 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4146 dicendum quod hoc non dicitur de Christo secundum spem quae est | |
| 4147 virtus theologica, sed eo quod quaedam alia speravit nondum habita, | |
| 4148 sicut dictum est.</p> | |
| 4149 <p title="III q. 7 a. 4 ad 2"><a name="47116"><span class= | |
| 4150 "ref">[47116] IIIª q. 7 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4151 dicendum quod gloria corporis non pertinet ad beatitudinem sicut in | |
| 4152 quo principaliter beatitudo consistat, sed per quandam redundantiam | |
| 4153 a gloria animae, ut in secunda parte dictum est. Unde spes, | |
| 4154 secundum quod est virtus theologica, non respicit beatitudinem | |
| 4155 corporis, sed beatitudinem animae, quae in divina fruitione | |
| 4156 consistit.</p> | |
| 4157 <p title="III q. 7 a. 4 ad 3"><a name="47117"><span class= | |
| 4158 "ref">[47117] IIIª q. 7 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4159 dicendum quod aedificatio Ecclesiae per conversionem fidelium non | |
| 4160 pertinet ad perfectionem Christi qua in se perfectus est, sed | |
| 4161 secundum quod alios ad participationem suae perfectionis inducit. | |
| 4162 Et quia spes dicitur proprie respectu alicuius quod expectatur ab | |
| 4163 ipso sperante habendum, non proprie potest dici quod virtus spei | |
| 4164 Christo conveniat ratione inducta.</p> | |
| 4165 <br /> | |
| 4166 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 4167 <p title="III q. 7 a. 5 arg. 1"><a name="47118"><span class= | |
| 4168 "ref">[47118] IIIª q. 7 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 4169 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerint dona. Sicut enim | |
| 4170 communiter dicitur, dona dantur in adiutorium virtutum. Sed id quod | |
| 4171 est in se perfectum, non indiget exteriori auxilio. Cum igitur in | |
| 4172 Christo fuerint virtutes perfectae, videtur quod in eo non fuerunt | |
| 4173 dona.</p> | |
| 4174 <p title="III q. 7 a. 5 arg. 2"><a name="47119"><span class= | |
| 4175 "ref">[47119] IIIª q. 7 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, non | |
| 4176 videtur esse eiusdem dare dona et recipere, quia dare est habentis, | |
| 4177 accipere autem non habentis. Sed Christo convenit dare dona, | |
| 4178 secundum illud Psalmi, <i>dedit dona hominibus</i>. Ergo Christo | |
| 4179 non convenit accipere dona spiritus sancti.</p> | |
| 4180 <p title="III q. 7 a. 5 arg. 3"><a name="47120"><span class= | |
| 4181 "ref">[47120] IIIª q. 7 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4182 quatuor dona videntur pertinere ad contemplationem viae scilicet | |
| 4183 sapientia, scientia, intellectus et consilium, quod pertinet ad | |
| 4184 prudentiam, unde et philosophus, in VI Ethic., numerat ista inter | |
| 4185 virtutes intellectuales. Sed Christus habuit contemplationem | |
| 4186 patriae. Ergo non habuit huiusmodi dona.</p> | |
| 4187 <p title="III q. 7 a. 5 s. c."><a name="47121"><span class= | |
| 4188 "ref">[47121] IIIª q. 7 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4189 quod dicitur Isaiae IV, <i>apprehendent septem mulieres virum | |
| 4190 unum</i>, Glossa, <i>idest, septem dona spiritus sancti | |
| 4191 Christum</i>.</p> | |
| 4192 <p title="III q. 7 a. 5 co."><a name="47122"><span class= | |
| 4193 "ref">[47122] IIIª q. 7 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4194 quod, sicut in secunda parte dictum est, dona proprie sunt quaedam | |
| 4195 perfectiones potentiarum animae secundum quod sunt natae moveri a | |
| 4196 spiritu sancto. Manifestum est autem quod anima Christi | |
| 4197 perfectissime a spiritu sancto movebatur secundum illud Luc. IV, | |
| 4198 <i>Iesus, plenus spiritu sancto, regressus est a Iordane, et | |
| 4199 agebatur a spiritu in desertum</i>. Unde manifestum est quod in | |
| 4200 Christo fuerunt excellentissime dona.</p> | |
| 4201 <p title="III q. 7 a. 5 ad 1"><a name="47123"><span class= | |
| 4202 "ref">[47123] IIIª q. 7 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4203 dicendum quod illud quod est perfectum secundum ordinem suae | |
| 4204 naturae, indiget adiuvari ab eo quod est altioris naturae, sicut | |
| 4205 homo, quantumcumque perfectus, indiget adiuvari a Deo. Et hoc modo | |
| 4206 virtutes indigent adiuvari per dona, quae perficiunt potentias | |
| 4207 animae secundum quod sunt motae a spiritu sancto.</p> | |
| 4208 <p title="III q. 7 a. 5 ad 2"><a name="47124"><span class= | |
| 4209 "ref">[47124] IIIª q. 7 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4210 dicendum quod Christus non secundum idem est recipiens et dans dona | |
| 4211 spiritus sancti, sed dat secundum quod Deus, et accipit secundum | |
| 4212 quod homo. Unde Gregorius dicit, in II Moral., quod <i>spiritus | |
| 4213 sanctus humanitatem Christi nunquam deseruit, ex cuius divinitate | |
| 4214 procedit</i>.</p> | |
| 4215 <p title="III q. 7 a. 5 ad 3"><a name="47125"><span class= | |
| 4216 "ref">[47125] IIIª q. 7 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4217 dicendum quod in Christo non solum fuit cognitio patriae, sed etiam | |
| 4218 cognitio viae, ut infra dicetur. Et tamen etiam in patria sunt per | |
| 4219 aliquem modum dona spiritus sancti, ut in secunda parte habitum | |
| 4220 est.</p> | |
| 4221 <br /> | |
| 4222 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 4223 <p title="III q. 7 a. 6 arg. 1"><a name="47126"><span class= | |
| 4224 "ref">[47126] IIIª q. 7 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 4225 proceditur. Videtur quod in Christo non fuit donum timoris. Spes | |
| 4226 enim potior videtur quam timor, nam spei obiectum est bonum, | |
| 4227 timoris vero malum, ut in secunda parte habitum est. Sed in Christo | |
| 4228 non fuit virtus spei, ut supra habitum est. Ergo etiam non fuit in | |
| 4229 eo donum timoris.</p> | |
| 4230 <p title="III q. 7 a. 6 arg. 2"><a name="47127"><span class= | |
| 4231 "ref">[47127] IIIª q. 7 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, dono | |
| 4232 timoris timet aliquis vel separationem a Deo, quod pertinet ad | |
| 4233 timorem castum; vel puniri ab ipso, quod pertinet ad timorem | |
| 4234 servilem; ut Augustinus dicit, super canonicam Ioan. Sed Christus | |
| 4235 non timuit separari a Deo per peccatum, neque puniri ab eo propter | |
| 4236 culpam suam, quia impossibile erat eum peccare, ut infra dicetur; | |
| 4237 timor autem non est de impossibili. Ergo in Christo non fuit donum | |
| 4238 timoris.</p> | |
| 4239 <p title="III q. 7 a. 6 arg. 3"><a name="47128"><span class= | |
| 4240 "ref">[47128] IIIª q. 7 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, I | |
| 4241 Ioan. IV dicitur, <i>perfecta caritas foras mittit timorem</i>. Sed | |
| 4242 in Christo fuit perfectissima caritas, secundum illud Ephes. III, | |
| 4243 <i>supereminentem scientiae caritatem Christi</i>. Ergo in Christo | |
| 4244 non fuit donum timoris.</p> | |
| 4245 <p title="III q. 7 a. 6 s. c."><a name="47129"><span class= | |
| 4246 "ref">[47129] IIIª q. 7 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4247 quod dicitur Isaiae XI, <i>replebit eum spiritus timoris | |
| 4248 domini</i>.</p> | |
| 4249 <p title="III q. 7 a. 6 co."><a name="47130"><span class= | |
| 4250 "ref">[47130] IIIª q. 7 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4251 quod, sicut in secunda parte dictum est, timor respicit duo | |
| 4252 obiecta, quorum unum est malum terribile; aliud est ille cuius | |
| 4253 potestate malum potest inferri, sicut aliquis timet regem inquantum | |
| 4254 habet potestatem occidendi. Non autem timeretur ille qui habet | |
| 4255 potestatem, nisi haberet quandam eminentiam potestatis, cui de | |
| 4256 facili resisti non possit, ea enim quae in promptu habemus | |
| 4257 repellere, non timemus. Et sic patet quod aliquis non timetur nisi | |
| 4258 propter suam eminentiam. Sic igitur dicendum est quod in Christo | |
| 4259 fuit timor Dei, non quidem secundum quod respicit malum | |
| 4260 separationis a Deo per culpam; nec secundum quod respicit malum | |
| 4261 punitionis pro culpa; sed secundum quod respicit ipsam divinam | |
| 4262 eminentiam, prout scilicet anima Christi quodam affectu reverentiae | |
| 4263 movebatur in Deum, a spiritu sancto acta. Unde Heb. V dicitur quod | |
| 4264 in omnibus <i>exauditus est pro sua reverentia</i>. Hunc enim | |
| 4265 affectum reverentiae ad Deum Christus, secundum quod homo, prae | |
| 4266 ceteris habuit pleniorem. Et ideo ei attribuit Scriptura | |
| 4267 plenitudinem timoris domini.</p> | |
| 4268 <p title="III q. 7 a. 6 ad 1"><a name="47131"><span class= | |
| 4269 "ref">[47131] IIIª q. 7 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4270 dicendum quod habitus virtutum et donorum proprie et per se | |
| 4271 respiciunt bonum, malum autem ex consequenti, pertinet enim ad | |
| 4272 rationem virtutis ut opus bonum reddat, ut dicitur in II Ethic. Et | |
| 4273 ideo de ratione doni timoris non est illud malum quod respicit | |
| 4274 timor, sed eminentia illius boni, scilicet divini, cuius potestate | |
| 4275 aliquod malum infligi potest. Spes autem, secundum quod est virtus, | |
| 4276 respicit non solum actorem boni, sed etiam ipsum bonum inquantum | |
| 4277 est non habitum. Et ideo Christo, quia iam habebat perfectum | |
| 4278 beatitudinis bonum, non attribuitur virtus spei, sed donum | |
| 4279 timoris.</p> | |
| 4280 <p title="III q. 7 a. 6 ad 2"><a name="47132"><span class= | |
| 4281 "ref">[47132] IIIª q. 7 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4282 dicendum quod ratio illa procedit de timore secundum quod respicit | |
| 4283 obiectum quod est malum.</p> | |
| 4284 <p title="III q. 7 a. 6 ad 3"><a name="47133"><span class= | |
| 4285 "ref">[47133] IIIª q. 7 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4286 dicendum quod perfecta caritas foras mittit timorem servilem, qui | |
| 4287 respicit principaliter poenam. Sic autem timor non fuit in | |
| 4288 Christo.</p> | |
| 4289 <br /> | |
| 4290 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 4291 <p title="III q. 7 a. 7 arg. 1"><a name="47134"><span class= | |
| 4292 "ref">[47134] IIIª q. 7 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 4293 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerint gratiae gratis | |
| 4294 datae. Ei enim qui habet aliquid secundum plenitudinem, non | |
| 4295 competit illud habere secundum participationem. Sed Christus habuit | |
| 4296 gratiam secundum plenitudinem, secundum illud Ioan. I, <i>plenum | |
| 4297 gratiae et veritatis</i>. Gratiae autem gratis datae videntur esse | |
| 4298 quaedam participationes divisim et particulariter diversis | |
| 4299 attributae, secundum illud I Cor. XII, <i>divisiones gratiarum | |
| 4300 sunt</i>. Ergo videtur quod in Christo non fuerint gratiae gratis | |
| 4301 datae.</p> | |
| 4302 <p title="III q. 7 a. 7 arg. 2"><a name="47135"><span class= | |
| 4303 "ref">[47135] IIIª q. 7 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, quod | |
| 4304 debetur alicui, non videtur esse gratis ei datum. Sed debitum erat | |
| 4305 homini Christo quod sermone sapientiae et scientiae abundaret, et | |
| 4306 potens esset in virtutibus faciendis, et alia huiusmodi quae | |
| 4307 pertinent ad gratias gratis datas, cum ipse sit Dei virtus et Dei | |
| 4308 sapientia, ut dicitur I Cor. I. Ergo Christo non fuit conveniens | |
| 4309 habere gratias gratis datas.</p> | |
| 4310 <p title="III q. 7 a. 7 arg. 3"><a name="47136"><span class= | |
| 4311 "ref">[47136] IIIª q. 7 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4312 gratiae gratis datae ordinantur ad utilitatem fidelium, secundum | |
| 4313 illud I Cor. XII, <i>unicuique datur manifestatio spiritus ad | |
| 4314 utilitatem</i>. Non autem videtur ad utilitatem pertinere habitus, | |
| 4315 aut quaecumque dispositio, si homo non utatur, secundum illud | |
| 4316 Eccli. XX, <i>sapientia abscondita, et thesaurus invisus, quae | |
| 4317 utilitas in utrisque?</i> Christus autem non legitur usus fuisse | |
| 4318 omnibus gratiis gratis datis, praesertim quantum ad genera | |
| 4319 linguarum. Non ergo in Christo fuerunt omnes gratiae gratis | |
| 4320 datae.</p> | |
| 4321 <p title="III q. 7 a. 7 s. c."><a name="47137"><span class= | |
| 4322 "ref">[47137] IIIª q. 7 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4323 quod Augustinus dicit, in epistola ad Dardanum, quod sicut in | |
| 4324 capite sunt omnes sensus, ita in Christo fuerunt omnes gratiae.</p> | |
| 4325 <p title="III q. 7 a. 7 co."><a name="47138"><span class= | |
| 4326 "ref">[47138] IIIª q. 7 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4327 quod, sicut in secunda parte habitum est, gratiae gratis datae | |
| 4328 ordinantur ad fidei et spiritualis doctrinae manifestationem. | |
| 4329 Oportet autem eum qui docet, habere ea per quae sua doctrina | |
| 4330 manifestetur, aliter sua doctrina esset inutilis. Spiritualis autem | |
| 4331 doctrinae et fidei primus et principalis doctor est Christus, | |
| 4332 secundum illud Heb. II, <i>cum initium accepisset enuntiari a | |
| 4333 domino, per eos qui audierunt in nos confirmata est, contestante | |
| 4334 Deo signis et prodigiis</i>, et cetera. Unde manifestum est quod in | |
| 4335 Christo fuerunt excellentissime omnes gratiae gratis datae, sicut | |
| 4336 in primo et principali doctore fidei.</p> | |
| 4337 <p title="III q. 7 a. 7 ad 1"><a name="47139"><span class= | |
| 4338 "ref">[47139] IIIª q. 7 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4339 dicendum quod, sicut gratia gratum faciens ordinatur ad actus | |
| 4340 meritorios tam interiores quam exteriores, ita gratia gratis data | |
| 4341 ordinatur ad quosdam actus exteriores fidei manifestativos, sicut | |
| 4342 est operatio miraculorum, et alia huiusmodi. In utraque autem | |
| 4343 gratia Christus plenitudinem habuit, inquantum enim divinitati | |
| 4344 unita erat eius anima, plenam efficaciam habebat ad omnes | |
| 4345 praedictos actus perficiendos. Sed alii sancti, qui moventur a Deo | |
| 4346 sicut instrumenta non unita, sed separata particulariter efficaciam | |
| 4347 recipiunt ad hos vel illos actus perficiendos. Et ideo in aliis | |
| 4348 sanctis huiusmodi gratiae dividuntur, non autem in Christo.</p> | |
| 4349 <p title="III q. 7 a. 7 ad 2"><a name="47140"><span class= | |
| 4350 "ref">[47140] IIIª q. 7 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4351 dicendum quod Christus dicitur Dei virtus et Dei sapientia, | |
| 4352 inquantum est aeternus Dei filius. Sic autem non competit sibi | |
| 4353 habere gratiam, sed potius esse gratiae largitorem. Competit autem | |
| 4354 sibi gratiam habere secundum humanam naturam.</p> | |
| 4355 <p title="III q. 7 a. 7 ad 3"><a name="47141"><span class= | |
| 4356 "ref">[47141] IIIª q. 7 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4357 dicendum quod donum linguarum datum est apostolis quia mittebantur | |
| 4358 ad docendas omnes gentes. Christus autem in una sola Iudaeorum | |
| 4359 gente voluit personaliter praedicare, secundum quod ipse dicit, | |
| 4360 Matth. XV, <i>non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus | |
| 4361 Israel</i>; et apostolus dicit, Rom. XV, <i>dico Iesum Christum | |
| 4362 ministrum fuisse circumcisionis</i>. Et ideo non oportuit quod | |
| 4363 loqueretur pluribus linguis. Nec tamen defuit ei omnium linguarum | |
| 4364 notitia, cum etiam occulta cordium non essent ei abscondita, ut | |
| 4365 infra dicetur, quorum voces quaecumque sunt signa. Nec tamen | |
| 4366 inutiliter hanc notitiam habuit, sicut non inutiliter habet habitum | |
| 4367 qui eo non utitur quando non est opportunum.</p> | |
| 4368 <br /> | |
| 4369 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 4370 <p title="III q. 7 a. 8 arg. 1"><a name="47142"><span class= | |
| 4371 "ref">[47142] IIIª q. 7 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 4372 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit prophetia. Prophetia | |
| 4373 enim importat quandam obscuram et imperfectam notitiam, secundum | |
| 4374 illud Num. XII, <i>si quis fuerit inter vos propheta domini, per | |
| 4375 somnium aut in visione loquar ad eum</i>. Sed Christus habuit | |
| 4376 plenam et perfectam notitiam, multo magis quam Moyses, de quo ibi | |
| 4377 subditur quod <i>palam, et non per aenigmata Deum vidit</i>. Non | |
| 4378 ergo debet in Christo poni prophetia.</p> | |
| 4379 <p title="III q. 7 a. 8 arg. 2"><a name="47143"><span class= | |
| 4380 "ref">[47143] IIIª q. 7 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4381 sicut fides est eorum quae non videntur, et spes eorum quae non | |
| 4382 habentur, ita prophetia est eorum quae non sunt praesentia, sed | |
| 4383 distant, nam propheta dicitur quasi procul fans. Sed in Christo non | |
| 4384 ponitur fides neque spes, ut supra dictum est. Ergo etiam prophetia | |
| 4385 non debet poni in Christo.</p> | |
| 4386 <p title="III q. 7 a. 8 arg. 3"><a name="47144"><span class= | |
| 4387 "ref">[47144] IIIª q. 7 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4388 propheta est inferioris ordinis quam Angelus, unde et de Moyse, qui | |
| 4389 fuit supremus prophetarum, ut dictum est in secunda parte, Act. VII | |
| 4390 dicitur quod <i>locutus est cum Angelo in solitudine</i>. Sed | |
| 4391 Christus non est minoratus ab Angelis secundum notitiam animae, sed | |
| 4392 solum secundum corporis passionem, ut dicitur Heb. II. Ergo videtur | |
| 4393 quod Christus non fuit propheta.</p> | |
| 4394 <p title="III q. 7 a. 8 s. c."><a name="47145"><span class= | |
| 4395 "ref">[47145] IIIª q. 7 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4396 quod de eo dicitur, Deut. XVIII, <i>prophetam suscitabit vobis Deus | |
| 4397 de fratribus vestris</i>. Et ipse de se dicit, Matth. XIII et Ioan. | |
| 4398 IV, <i>non est propheta sine honore nisi in patria sua</i>.</p> | |
| 4399 <p title="III q. 7 a. 8 co."><a name="47146"><span class= | |
| 4400 "ref">[47146] IIIª q. 7 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4401 quod propheta dicitur quasi procul fans, vel procul videns, | |
| 4402 inquantum scilicet cognoscit et loquitur ea quae sunt procul ab | |
| 4403 hominum sensibus; sicut etiam Augustinus dicit, XVI contra Faustum. | |
| 4404 Est autem considerandum quod non potest dici aliquis propheta ex | |
| 4405 hoc quod cognoscit et annuntiat ea quae sunt aliis procul, cum | |
| 4406 quibus ipse non est. Et hoc manifestum est secundum locum et | |
| 4407 secundum tempus. Si enim aliquis in Gallia existens cognosceret et | |
| 4408 annuntiaret aliis in Gallia existentibus ea quae tunc in Syria | |
| 4409 agerentur, propheticum esset, sicut Elisaeus ad Giezi dixit IV Reg. | |
| 4410 V, quomodo vir descenderat de curru et occurrerat ei. Si vero | |
| 4411 aliquis in Syria existens ea quae sunt ibi annuntiaret non esset | |
| 4412 hoc propheticum. Et idem apparet secundum tempus. Propheticum enim | |
| 4413 fuit quod Isaias praenuntiavit quod Cyrus, Persarum rex, templum | |
| 4414 Dei esset reaedificaturus, ut patet Isaiae XLIV, non autem fuit | |
| 4415 propheticum quod Esdras hoc scripsit, cuius tempore factum est. Si | |
| 4416 igitur Deus aut Angeli, vel etiam beati, cognoscunt et annuntiant | |
| 4417 ea quae sunt procul a nostra notitia, non pertinet ad prophetiam, | |
| 4418 quia in nullo nostrum statum attingunt. Christus autem ante | |
| 4419 passionem nostrum statum attingebat, inquantum non solum erat | |
| 4420 comprehensor, sed etiam viator. Et ideo propheticum erat quod ea | |
| 4421 quae erant procul ab aliorum viatorum notitia, et cognoscebat et | |
| 4422 annuntiabat. Et hac ratione dicitur in eo fuisse prophetia.</p> | |
| 4423 <p title="III q. 7 a. 8 ad 1"><a name="47147"><span class= | |
| 4424 "ref">[47147] IIIª q. 7 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4425 dicendum quod per illa verba non ostenditur esse de ratione | |
| 4426 prophetiae aenigmatica cognitio, quae scilicet est per somnium et | |
| 4427 in visione, sed ostenditur comparatio aliorum prophetarum, qui per | |
| 4428 somnium et in visione perceperunt divina, ad Moysen, qui palam et | |
| 4429 non per aenigmata Deum vidit; qui tamen propheta est dictus, | |
| 4430 secundum illud Deut. ult., <i>non surrexit ultra propheta in Israel | |
| 4431 sicut Moyses</i>. Potest tamen dici quod, etsi Christus habuit | |
| 4432 plenam et apertam notitiam quantum ad partem intellectivam, habuit | |
| 4433 tamen in parte imaginativa quasdam similitudines, in quibus etiam | |
| 4434 poterat speculari divina, inquantum non solum erat comprehensor, | |
| 4435 sed etiam viator.</p> | |
| 4436 <p title="III q. 7 a. 8 ad 2"><a name="47148"><span class= | |
| 4437 "ref">[47148] IIIª q. 7 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4438 dicendum quod fides est eorum quae non videntur ab ipso credente. | |
| 4439 Similiter spes est eorum quae non habentur ab ipso sperante. Sed | |
| 4440 prophetia est eorum quae sunt procul a communi hominum sensu, cum | |
| 4441 quibus propheta conversatur et communicat in statu viae. Et ideo | |
| 4442 fides et spes repugnant perfectioni beatitudinis Christi, non autem | |
| 4443 prophetia.</p> | |
| 4444 <p title="III q. 7 a. 8 ad 3"><a name="47149"><span class= | |
| 4445 "ref">[47149] IIIª q. 7 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4446 dicendum quod Angelus, cum sit comprehensor, est supra prophetam | |
| 4447 qui est purus viator, non autem supra Christum, qui simul fuit | |
| 4448 viator et comprehensor.</p> | |
| 4449 <br /> | |
| 4450 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 4451 <p title="III q. 7 a. 9 arg. 1"><a name="47150"><span class= | |
| 4452 "ref">[47150] IIIª q. 7 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 4453 proceditur. Videtur quod non fuerit in Christo gratiae plenitudo. A | |
| 4454 gratia enim derivantur virtutes, ut in secunda parte dictum est. | |
| 4455 Sed in Christo non fuerunt omnes virtutes, non enim fuit in eo | |
| 4456 fides neque spes, ut ostensum est. Ergo in Christo non fuit gratiae | |
| 4457 plenitudo.</p> | |
| 4458 <p title="III q. 7 a. 9 arg. 2"><a name="47151"><span class= | |
| 4459 "ref">[47151] IIIª q. 7 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4460 sicut patet ex his quae in secunda parte dicta sunt, gratia | |
| 4461 dividitur in operantem et cooperantem. Operans autem gratia dicitur | |
| 4462 per quam iustificatur impius. Quod quidem non habuit locum in | |
| 4463 Christo, qui nunquam subiacuit alicui peccato. Ergo in Christo non | |
| 4464 fuit plenitudo gratiae.</p> | |
| 4465 <p title="III q. 7 a. 9 arg. 3"><a name="47152"><span class= | |
| 4466 "ref">[47152] IIIª q. 7 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, Iac. | |
| 4467 I dicitur, <i>omne datum optimum, et omne donum perfectum, de | |
| 4468 sursum est, descendens a patre luminum</i>. Sed quod descendit, | |
| 4469 habetur particulariter, et non plene. Ergo nulla creatura, nec | |
| 4470 etiam anima Christi, potest habere plenitudinem donorum | |
| 4471 gratiae.</p> | |
| 4472 <p title="III q. 7 a. 9 s. c."><a name="47153"><span class= | |
| 4473 "ref">[47153] IIIª q. 7 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4474 quod dicitur Ioan. I, <i>vidimus eum plenum gratiae et | |
| 4475 veritatis</i>.</p> | |
| 4476 <p title="III q. 7 a. 9 co."><a name="47154"><span class= | |
| 4477 "ref">[47154] IIIª q. 7 a. 9 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4478 quod plene dicitur haberi quod totaliter et perfecte habetur. | |
| 4479 Totalitas autem et perfectio potest attendi dupliciter. Uno modo, | |
| 4480 quantum ad quantitatem eius intensivam, puta si dicam aliquem plene | |
| 4481 habere albedinem, si habeat eam quantumcumque nata est haberi. Alio | |
| 4482 modo, secundum virtutem, puta si aliquis dicatur plene habere | |
| 4483 vitam, quia habet eam secundum omnes effectus vel opera vitae. Et | |
| 4484 sic plene habet vitam homo, non autem brutum animal, vel planta. | |
| 4485 Utroque autem modo Christus habuit gratiae plenitudinem. Primo | |
| 4486 quidem, quia habuit eam in summo, secundum perfectissimum modum qui | |
| 4487 potest haberi. Et hoc quidem apparet primo, ex propinquitate animae | |
| 4488 Christi ad causam gratiae. Dictum est enim quod, quanto aliquod | |
| 4489 receptivum propinquius est causae influenti, abundantius recipit. | |
| 4490 Et ideo anima Christi, quae propinquius coniungitur Deo inter omnes | |
| 4491 creaturas rationales, recipit maximam influentiam gratiae eius. | |
| 4492 Secundo, ex comparatione eius ad effectum. Sic enim recipiebat | |
| 4493 anima Christi gratiam ut ex ea quodammodo transfunderetur in alios. | |
| 4494 Et ideo oportuit quod haberet maximam gratiam, sicut ignis, qui est | |
| 4495 causa caloris in omnibus calidis, est maxime calidus. Similiter | |
| 4496 etiam quantum ad virtutem gratiae, plene habuit gratiam, quia | |
| 4497 habuit eam ad omnes operationes vel effectus gratiae. Et hoc ideo, | |
| 4498 quia conferebatur ei gratia tanquam cuidam universali principio in | |
| 4499 genere habentium gratias. Virtus autem primi principii alicuius | |
| 4500 generis universaliter se extendit ad omnes effectus illius generis, | |
| 4501 sicut sol, qui est universalis causa generationis, ut dicit | |
| 4502 Dionysius, IV cap. de Div. Nom., eius virtus se extendit ad omnia | |
| 4503 quae sub generatione cadunt. Et sic secunda plenitudo gratiae | |
| 4504 attenditur in Christo, inquantum se extendit eius gratia ad omnes | |
| 4505 gratiae effectus, qui sunt virtutes et dona et alia huiusmodi.</p> | |
| 4506 <p title="III q. 7 a. 9 ad 1"><a name="47155"><span class= | |
| 4507 "ref">[47155] IIIª q. 7 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4508 dicendum quod fides et spes nominant effectus gratiae cum quodam | |
| 4509 defectu qui est ex parte recipientis gratiam, inquantum scilicet | |
| 4510 fides est de non visis, et spes de non habitis. Unde non oportet | |
| 4511 quod in Christo, qui est auctor gratiae, fuerint defectus quos | |
| 4512 important fides et spes. Sed quidquid est perfectionis in fide et | |
| 4513 spe, est in Christo multo perfectius. Sicut in igne non sunt omnes | |
| 4514 modi caloris defectivi ex defectu subiecti, sed quidquid pertinet | |
| 4515 ad perfectionem caloris.</p> | |
| 4516 <p title="III q. 7 a. 9 ad 2"><a name="47156"><span class= | |
| 4517 "ref">[47156] IIIª q. 7 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4518 dicendum quod ad gratiam operantem per se pertinet facere iustum, | |
| 4519 sed quod iustum faciat ex impio, hoc accidit ei ex parte subiecti, | |
| 4520 in quo peccatum invenitur. Anima Christi igitur iustificata est per | |
| 4521 gratiam operantem, inquantum per eam facta est iusta et sancta a | |
| 4522 principio suae conceptionis, non quod ante fuerit peccatrix, aut | |
| 4523 etiam non iusta.</p> | |
| 4524 <br /> | |
| 4525 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 4526 <p title="III q. 7 a. 10 arg. 1"><a name="47157"><span class= | |
| 4527 "ref">[47157] IIIª q. 7 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum sic | |
| 4528 proceditur. Videtur quod plenitudo gratiae non sit propria Christi. | |
| 4529 Quod enim est proprium alicui, sibi soli convenit. Sed esse plenum | |
| 4530 gratia quibusdam aliis attribuitur, dicitur enim, Luc. I, beatae | |
| 4531 virgini, <i>ave, gratia plena, dominus tecum</i>; dicitur etiam, | |
| 4532 Act. VI, <i>Stephanus autem plenus gratia et fortitudine</i>. Ergo | |
| 4533 plenitudo gratiae non est propria Christi.</p> | |
| 4534 <p title="III q. 7 a. 10 arg. 2"><a name="47158"><span class= | |
| 4535 "ref">[47158] IIIª q. 7 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, id | |
| 4536 quod potest communicari aliis per Christum, non videtur proprium | |
| 4537 Christo. Sed plenitudo gratiae potest communicari per Christum | |
| 4538 aliis, dicit enim apostolus, Ephes. III, <i>ut impleamini in omnem | |
| 4539 plenitudinem Dei</i>. Ergo plenitudo gratiae non est propria | |
| 4540 Christo.</p> | |
| 4541 <p title="III q. 7 a. 10 arg. 3"><a name="47159"><span class= | |
| 4542 "ref">[47159] IIIª q. 7 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4543 status viae videtur proportionari statui patriae. Sed in statu | |
| 4544 patriae erit quaedam plenitudo, quia <i>in illa caelesti patria, | |
| 4545 ubi est plenitudo omnis boni, licet quaedam data sint excellenter, | |
| 4546 nihil tamen possidetur singulariter</i> ut patet per Gregorium, in | |
| 4547 homilia de centum ovibus. Ergo in statu viae gratiae plenitudo | |
| 4548 habetur a singulis hominibus. Et ita plenitudo gratiae non est | |
| 4549 propria Christo.</p> | |
| 4550 <p title="III q. 7 a. 10 s. c."><a name="47160"><span class= | |
| 4551 "ref">[47160] IIIª q. 7 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4552 quod plenitudo gratiae attribuitur Christo inquantum est unigenitus | |
| 4553 a patre, secundum illud Ioan. I, <i>vidimus eum, quasi unigenitum a | |
| 4554 patre, plenum gratiae et veritatis</i>. Sed esse unigenitum a patre | |
| 4555 est proprium Christo. Ergo et sibi proprium est esse plenum gratiae | |
| 4556 et veritatis.</p> | |
| 4557 <p title="III q. 7 a. 10 co."><a name="47161"><span class= | |
| 4558 "ref">[47161] IIIª q. 7 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 4559 dicendum quod plenitudo gratiae potest attendi dupliciter, uno | |
| 4560 modo, ex parte ipsius gratiae; alio modo, ex parte habentis | |
| 4561 gratiam. Ex parte quidem ipsius gratiae, dicitur esse plenitudo ex | |
| 4562 eo quod aliquis pertingit ad summum gratiae et quantum ad essentiam | |
| 4563 et quantum ad virtutem, quia scilicet habet gratiam et in maxima | |
| 4564 excellentia qua potest haberi, et in maxima extensione ad omnes | |
| 4565 gratiae effectus. Et talis gratiae plenitudo est propria Christo. | |
| 4566 Ex parte vero subiecti, dicitur gratiae plenitudo quando aliquis | |
| 4567 habet plene gratiam secundum suam conditionem, sive secundum | |
| 4568 intensionem, prout in eo est intensa gratia usque ad terminum | |
| 4569 praefixum ei a Deo, secundum illud Ephes. IV, <i>unicuique nostrum | |
| 4570 data est gratia secundum mensuram donationis Christi</i>; sive | |
| 4571 etiam secundum virtutem, inquantum scilicet habet facultatem | |
| 4572 gratiae ad omnia quae pertinent ad suum statum sive officium, sicut | |
| 4573 apostolus dicebat, Ephes. III, <i>mihi autem, omnium sanctorum | |
| 4574 minimo, data est gratia haec, illuminare homines</i>, et cetera. Et | |
| 4575 talis gratiae plenitudo non est propria Christo, sed communicatur | |
| 4576 aliis per Christum.</p> | |
| 4577 <p title="III q. 7 a. 10 ad 1"><a name="47162"><span class= | |
| 4578 "ref">[47162] IIIª q. 7 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4579 dicendum quod beata virgo dicitur gratia plena, non ex parte ipsius | |
| 4580 gratiae, quia non habuit gratiam in summa excellentia qua potest | |
| 4581 haberi, nec ad omnes effectus gratiae, sed dicitur fuisse plena | |
| 4582 gratiae per comparationem ad ipsam, quia scilicet habebat gratiam | |
| 4583 sufficientem ad statum illum ad quem erat electa a Deo, ut scilicet | |
| 4584 esset mater Dei. Et similiter Stephanus dicitur plenus gratia, quia | |
| 4585 habebat gratiam sufficientem ad hoc quod esset idoneus minister et | |
| 4586 testis Dei, ad quod erat electus. Et eadem ratione dicendum est de | |
| 4587 aliis. Harum tamen plenitudinum una est plenior alia, secundum quod | |
| 4588 aliquis est divinitus praeordinatus ad altiorem vel inferiorem | |
| 4589 statum.</p> | |
| 4590 <p title="III q. 7 a. 10 ad 2"><a name="47163"><span class= | |
| 4591 "ref">[47163] IIIª q. 7 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4592 dicendum quod apostolus ibi loquitur de illa plenitudine gratiae | |
| 4593 quae accipitur ex parte subiecti, in comparatione ad id ad quod | |
| 4594 homo est divinitus praeordinatus. Quod quidem est vel aliquid | |
| 4595 commune, ad quod praeordinantur omnes sancti, vel aliquid speciale, | |
| 4596 quod pertinet ad excellentiam aliquorum. Et secundum hoc, quaedam | |
| 4597 plenitudo gratiae est omnibus sanctis communis, ut scilicet habeant | |
| 4598 gratiam sufficientem ad merendum vitam aeternam, quae in plena Dei | |
| 4599 fruitione consistit. Et hanc plenitudinem optat apostolus fidelibus | |
| 4600 quibus scribit.</p> | |
| 4601 <p title="III q. 7 a. 10 ad 3"><a name="47164"><span class= | |
| 4602 "ref">[47164] IIIª q. 7 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4603 dicendum quod illa dona quae sunt communia in patria, scilicet | |
| 4604 visio, comprehensio et fruitio, et alia huiusmodi, habent quaedam | |
| 4605 dona sibi correspondentia in statu viae, quae etiam sunt communia | |
| 4606 sanctis. Sunt tamen quaedam praerogativae sanctorum, in patria et | |
| 4607 in via, quae non habentur ab omnibus.</p> | |
| 4608 <br /> | |
| 4609 <div class="E">Articulus 11</div> | |
| 4610 <p title="III q. 7 a. 11 arg. 1"><a name="47165"><span class= | |
| 4611 "ref">[47165] IIIª q. 7 a. 11 arg. 1</span></a> Ad undecimum | |
| 4612 sic proceditur. Videtur quod gratia Christi sit infinita. Omne enim | |
| 4613 immensum est infinitum. Sed gratia Christi est immensa, dicitur | |
| 4614 enim Ioan. III, non enim ad mensuram dat Deus spiritum, scilicet | |
| 4615 Christo. Ergo gratia Christi est infinita.</p> | |
| 4616 <p title="III q. 7 a. 11 arg. 2"><a name="47166"><span class= | |
| 4617 "ref">[47166] IIIª q. 7 a. 11 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4618 effectus infinitus demonstrat virtutem infinitam, quae non potest | |
| 4619 fundari nisi in essentia infinita. Sed effectus gratiae Christi est | |
| 4620 infinitus, extendit enim se ad salutem totius humani generis; ipse | |
| 4621 enim <i>est propitiatio pro peccatis totius mundi</i>, ut dicitur I | |
| 4622 Ioan. II. Ergo gratia Christi est infinita.</p> | |
| 4623 <p title="III q. 7 a. 11 arg. 3"><a name="47167"><span class= | |
| 4624 "ref">[47167] IIIª q. 7 a. 11 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4625 omne finitum per additionem potest pervenire ad quantitatem | |
| 4626 cuiuscumque rei finitae. Si ergo gratia Christi est finita, posset | |
| 4627 alterius hominis gratia tantum crescere quod perveniret ad | |
| 4628 aequalitatem gratiae Christi. Contra quod dicitur Iob XXVIII, | |
| 4629 <i>non adaequabitur ei aurum vel vitrum</i>, secundum quod | |
| 4630 Gregorius ibi exponit. Ergo gratia Christi est infinita.</p> | |
| 4631 <p title="III q. 7 a. 11 s. c."><a name="47168"><span class= | |
| 4632 "ref">[47168] IIIª q. 7 a. 11 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4633 quod gratia Christi est quiddam creatum in anima. Sed omne creatum | |
| 4634 est finitum, secundum illud Sap. XI, <i>omnia in numero, pondere et | |
| 4635 mensura disposuisti</i>. Ergo gratia Christi non est infinita.</p> | |
| 4636 <p title="III q. 7 a. 11 co."><a name="47169"><span class= | |
| 4637 "ref">[47169] IIIª q. 7 a. 11 co.</span></a> Respondeo | |
| 4638 dicendum quod, sicut ex supra dictis patet, in Christo potest | |
| 4639 duplex gratia considerari. Una quidem est gratia unionis quae, | |
| 4640 sicut supra dictum est, est ipsum uniri personaliter filio Dei, | |
| 4641 quod est gratis concessum humanae naturae. Et hanc gratiam constat | |
| 4642 esse infinitam, secundum quod ipsa persona verbi est infinita. Alia | |
| 4643 vero est gratia habitualis. Quae quidem potest dupliciter | |
| 4644 considerari. Uno modo, secundum quod est quoddam ens. Et sic | |
| 4645 necesse est quod sit ens finitum. Est enim in anima Christi sicut | |
| 4646 in subiecto. Anima autem Christi est creatura quaedam, habens | |
| 4647 capacitatem finitam. Unde esse gratiae, cum non excedat suum | |
| 4648 subiectum, non potest esse infinitum. Alio modo potest considerari | |
| 4649 secundum propriam rationem gratiae. Et sic gratia ipsa potest dici | |
| 4650 infinita, eo quod non limitatur, quia scilicet habet quidquid | |
| 4651 potest pertinere ad rationem gratiae, et non datur ei secundum | |
| 4652 aliquam certam mensuram id quod ad rationem gratiae pertinet; eo | |
| 4653 quod, secundum propositum gratiae Dei, cuius est gratiam mensurare, | |
| 4654 gratia confertur animae Christi sicut cuidam universali principio | |
| 4655 gratificationis in humana natura, secundum illud Ephes. I, | |
| 4656 <i>gratificavit nos in dilecto filio suo</i>. Sicut si dicamus | |
| 4657 lucem solis esse infinitam, non quidem secundum suum esse, sed | |
| 4658 secundum rationem lucis, quia habet quidquid potest ad rationem | |
| 4659 lucis pertinere.</p> | |
| 4660 <p title="III q. 7 a. 11 ad 1"><a name="47170"><span class= | |
| 4661 "ref">[47170] IIIª q. 7 a. 11 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4662 dicendum quod id quod dicitur, pater non ad mensuram dat spiritum | |
| 4663 filio, uno modo exponitur de dono quod Deus pater ab aeterno dedit | |
| 4664 filio, scilicet divinam naturam, quae est donum infinitum. Unde | |
| 4665 quaedam Glossa dicit, ibidem, <i>ut tantus sit filius quantus et | |
| 4666 pater</i>. Alio modo, potest referri ad donum quod datum est | |
| 4667 humanae naturae, ut uniatur divinae personae, quod est donum | |
| 4668 infinitum. Unde Glossa dicit ibidem, <i>sicut pater plenum et | |
| 4669 perfectum genuit verbum, sic plenum et perfectum est unitum humanae | |
| 4670 naturae</i>. Tertio modo, potest referri ad gratiam habitualem, | |
| 4671 inquantum gratia Christi se extendit ad omnia quae sunt gratiae. | |
| 4672 Unde Augustinus, hoc exponens, dicit, <i>mensura quaedam divisio | |
| 4673 donorum est, alii enim datur per spiritum sermo sapientiae, alii | |
| 4674 sermo scientiae. Sed Christus, qui dat, non ad mensuram | |
| 4675 accepit</i>.</p> | |
| 4676 <p title="III q. 7 a. 11 ad 2"><a name="47171"><span class= | |
| 4677 "ref">[47171] IIIª q. 7 a. 11 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4678 dicendum quod gratia Christi habet infinitum effectum tum propter | |
| 4679 infinitatem praedictam gratiae; tum propter unitatem divinae | |
| 4680 personae, cui anima Christi est unita.</p> | |
| 4681 <p title="III q. 7 a. 11 ad 3"><a name="47172"><span class= | |
| 4682 "ref">[47172] IIIª q. 7 a. 11 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4683 dicendum quod minus per augmentum potest pervenire ad quantitatem | |
| 4684 maioris in his quae habent quantitatem unius rationis. Sed gratia | |
| 4685 alterius hominis comparatur ad gratiam Christi sicut quaedam virtus | |
| 4686 particularis ad universalem. Unde sicut virtus ignis, quantumcumque | |
| 4687 crescat, non potest adaequari virtuti solis; ita gratia alterius | |
| 4688 hominis, quantumcumque crescat, non potest adaequari gratiae | |
| 4689 Christi.</p> | |
| 4690 <br /> | |
| 4691 <div class="E">Articulus 12</div> | |
| 4692 <p title="III q. 7 a. 12 arg. 1"><a name="47173"><span class= | |
| 4693 "ref">[47173] IIIª q. 7 a. 12 arg. 1</span></a> Ad duodecimum | |
| 4694 sic proceditur. Videtur quod gratia Christi potuerit augeri. Omni | |
| 4695 enim finito potest fieri additio. Sed gratia Christi finita fuit, | |
| 4696 ut dictum est. Ergo potuit augeri.</p> | |
| 4697 <p title="III q. 7 a. 12 arg. 2"><a name="47174"><span class= | |
| 4698 "ref">[47174] IIIª q. 7 a. 12 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4699 augmentum gratiae fit per virtutem divinam, secundum illud II Cor. | |
| 4700 IX, <i>potens est Deus omnem gratiam abundare facere in vobis</i>. | |
| 4701 Sed virtus divina, cum sit infinita, nullo termino coarctatur. Ergo | |
| 4702 videtur quod gratia Christi potuerit esse maior.</p> | |
| 4703 <p title="III q. 7 a. 12 arg. 3"><a name="47175"><span class= | |
| 4704 "ref">[47175] IIIª q. 7 a. 12 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4705 Luc. II dicitur quod <i>puer Iesus proficiebat aetate, sapientia et | |
| 4706 gratia apud Deum et homines</i>. Ergo gratia Christi potuit | |
| 4707 augeri.</p> | |
| 4708 <p title="III q. 7 a. 12 s. c."><a name="47176"><span class= | |
| 4709 "ref">[47176] IIIª q. 7 a. 12 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4710 quod dicitur Ioan. I, <i>vidimus eum, quasi unigenitum a patre, | |
| 4711 plenum gratiae et veritatis</i>. Sed nihil potest esse aut | |
| 4712 intelligi maius quam quod aliquis sit unigenitus a patre. Ergo non | |
| 4713 potest esse, vel etiam intelligi, maior gratia quam illa qua | |
| 4714 Christus fuit plenus.</p> | |
| 4715 <p title="III q. 7 a. 12 co."><a name="47177"><span class= | |
| 4716 "ref">[47177] IIIª q. 7 a. 12 co.</span></a> Respondeo | |
| 4717 dicendum quod aliquam formam non posse augeri contingit dupliciter, | |
| 4718 uno modo, ex parte ipsius subiecti; alio modo, ex parte illius | |
| 4719 formae. Ex parte quidem subiecti, quando subiectum attingit ad | |
| 4720 ultimum in participatione ipsius formae secundum suum modum sicut | |
| 4721 si dicatur quod aer non potest crescere in caliditate, quando | |
| 4722 pertingit ad ultimum gradum caloris qui potest salvari in natura | |
| 4723 aeris; licet possit esse maior calor in rerum natura, qui est calor | |
| 4724 ignis. Ex parte autem formae excluditur possibilitas augmenti | |
| 4725 quando aliquod subiectum attingit ad ultimam perfectionem qua | |
| 4726 potest talis forma haberi, sicut si dicamus quod calor ignis non | |
| 4727 potest augeri, quia non potest esse perfectior gradus caloris quam | |
| 4728 ille ad quem pertingit ignis. Sicut autem aliarum formarum est ex | |
| 4729 divina sapientia determinata propria mensura, ita et gratiae, | |
| 4730 secundum illud Sap. XI, <i>omnia in numero, pondere et mensura | |
| 4731 disposuisti</i>. Mensura autem unicuique formae praefigitur per | |
| 4732 comparationem ad suum finem, sicut non est maior gravitas quam | |
| 4733 gravitas terrae, quia non potest esse inferior locus loco terrae. | |
| 4734 Finis autem gratiae est unio creaturae rationalis ad Deum. Non | |
| 4735 potest autem esse, nec intelligi, maior unio creaturae rationalis | |
| 4736 ad Deum quam quae est in persona. Et ideo gratia Christi pertingit | |
| 4737 usque ad summam mensuram gratiae. Sic ergo manifestum est quod | |
| 4738 gratia Christi non potuit augeri ex parte ipsius gratiae. Sed neque | |
| 4739 ex parte ipsius subiecti. Quia Christus, secundum quod homo, a | |
| 4740 primo instanti suae conceptionis fuit verus et plenus comprehensor. | |
| 4741 Unde in eo non potuit esse gratiae augmentum, sicut nec in aliis | |
| 4742 beatis, quorum gratia augeri non potest, eo quod sunt in termino. | |
| 4743 Hominum vero qui sunt pure viatores, gratia potest augeri et ex | |
| 4744 parte formae, quia non attingunt summum gratiae gradum, et ex parte | |
| 4745 subiecti, quia nondum pervenerunt ad terminum.</p> | |
| 4746 <p title="III q. 7 a. 12 ad 1"><a name="47178"><span class= | |
| 4747 "ref">[47178] IIIª q. 7 a. 12 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4748 dicendum quod, si loquamur de quantitatibus mathematicae, cuilibet | |
| 4749 finitae quantitati potest fieri additio, quia ex parte quantitatis | |
| 4750 finitae non est aliquid quod repugnet additioni. Si vero loquamur | |
| 4751 de quantitate naturali, sic potest esse repugnantia ex parte | |
| 4752 formae, cui debetur determinata quantitas, sicut et alia accidentia | |
| 4753 determinata. Unde philosophus dicit II de anima, quod <i>omnium | |
| 4754 natura constantium est terminus et ratio magnitudinis et | |
| 4755 augmenti</i>. Et inde est quod quantitati totius caeli non potest | |
| 4756 fieri additio. Multo igitur magis in ipsis formis consideratur | |
| 4757 aliquis terminus, ultra quem non transgrediuntur. Et propter hoc, | |
| 4758 non oportuit quod gratiae Christi posset fieri additio, quamvis sit | |
| 4759 finita secundum sui essentiam.</p> | |
| 4760 <p title="III q. 7 a. 12 ad 2"><a name="47179"><span class= | |
| 4761 "ref">[47179] IIIª q. 7 a. 12 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4762 dicendum quod, licet virtus divina posset facere aliquid maius et | |
| 4763 melius quam sit habitualis gratia Christi, non tamen posset facere | |
| 4764 quod ordinaretur ad aliquid maius quam sit unio personalis ad | |
| 4765 filium unigenitum a patre, cui unioni sufficienter correspondet | |
| 4766 talis mensura gratiae secundum definitionem divinae sapientiae.</p> | |
| 4767 <p title="III q. 7 a. 12 ad 3"><a name="47180"><span class= | |
| 4768 "ref">[47180] IIIª q. 7 a. 12 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4769 dicendum quod in sapientia et gratia aliquis potest proficere | |
| 4770 dupliciter. Uno modo, secundum ipsos habitus sapientiae et gratiae | |
| 4771 augmentatos. Et sic Christus in eis non proficiebat. Alio modo, | |
| 4772 secundum effectus, inquantum scilicet aliquis sapientiora et | |
| 4773 virtuosiora opera facit. Et sic Christus proficiebat sapientia et | |
| 4774 gratia, sicut et aetate, quia secundum processum aetatis | |
| 4775 perfectiora opera faciebat, ut se verum hominem demonstraret, et in | |
| 4776 his quae sunt ad Deum et in his quae sunt ad homines.</p> | |
| 4777 <br /> | |
| 4778 <div class="E">Articulus 13</div> | |
| 4779 <p title="III q. 7 a. 13 arg. 1"><a name="47181"><span class= | |
| 4780 "ref">[47181] IIIª q. 7 a. 13 arg. 1</span></a> Ad | |
| 4781 decimumtertium sic proceditur. Videtur quod gratia habitualis in | |
| 4782 Christo non subsequatur unionem. Idem enim non sequitur ad seipsum. | |
| 4783 Sed haec gratia habitualis videtur eadem esse cum gratia unionis, | |
| 4784 dicit enim Augustinus, in libro de Praedest. sanctorum, <i>ea | |
| 4785 gratia fit ab initio fidei suae homo quicumque Christianus, qua | |
| 4786 gratia homo ille ab initio suo factus est Christus</i>; quorum | |
| 4787 duorum primum pertinet ad gratiam habitualem, secundum ad gratiam | |
| 4788 unionis. Ergo videtur quod gratia habitualis non subsequatur | |
| 4789 unionem.</p> | |
| 4790 <p title="III q. 7 a. 13 arg. 2"><a name="47182"><span class= | |
| 4791 "ref">[47182] IIIª q. 7 a. 13 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4792 dispositio praecedit perfectionem tempore, vel saltem intellectu. | |
| 4793 Sed gratia habitualis videtur esse sicut quaedam dispositio humanae | |
| 4794 naturae ad unionem personalem. Ergo videtur quod gratia habitualis | |
| 4795 non subsequatur unionem, sed magis praecedat.</p> | |
| 4796 <p title="III q. 7 a. 13 arg. 3"><a name="47183"><span class= | |
| 4797 "ref">[47183] IIIª q. 7 a. 13 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4798 commune est prius proprio. Sed gratia habitualis est communis | |
| 4799 Christo et aliis hominibus, gratia autem unionis est propria | |
| 4800 Christo. Ergo prior est, secundum intellectum, gratia habitualis | |
| 4801 quam ipsa unio. Non ergo sequitur eam.</p> | |
| 4802 <p title="III q. 7 a. 13 s. c."><a name="47184"><span class= | |
| 4803 "ref">[47184] IIIª q. 7 a. 13 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4804 quod dicitur Isaiae XLII, <i>ecce servus meus, suscipiam eum</i>, | |
| 4805 et postea sequitur, <i>dedi spiritum meum super eum</i>, quod | |
| 4806 quidem ad donum gratiae habitualis pertinet. Unde relinquitur quod | |
| 4807 susceptio naturae humanae in unione personae praecedat gratiam | |
| 4808 habitualem in Christo.</p> | |
| 4809 <p title="III q. 7 a. 13 co."><a name="47185"><span class= | |
| 4810 "ref">[47185] IIIª q. 7 a. 13 co.</span></a> Respondeo | |
| 4811 dicendum quod unio humanae naturae ad divinam personam, quam supra | |
| 4812 diximus esse ipsam gratiam unionis, praecedit gratiam habitualem in | |
| 4813 Christo, non ordine temporis, sed naturae et intellectus. Et hoc | |
| 4814 triplici ratione. Primo quidem, secundum ordinem principiorum | |
| 4815 utriusque. Principium enim unionis est persona filii assumens | |
| 4816 humanam naturam, quae secundum hoc dicitur missa esse in mundum | |
| 4817 quod humanam naturam assumpsit. Principium autem gratiae | |
| 4818 habitualis, quae cum caritate datur, est spiritus sanctus, qui | |
| 4819 secundum hoc dicitur mitti quod per caritatem mentem inhabitat. | |
| 4820 Missio autem filii, secundum ordinem naturae, prior est missione | |
| 4821 spiritus sancti, sicut ordine naturae spiritus sanctus procedit a | |
| 4822 filio et a patre dilectio. Unde et unio personalis, secundum quam | |
| 4823 intelligitur missio filii, est prior, ordine naturae, gratia | |
| 4824 habituali, secundum quam intelligitur missio spiritus sancti. | |
| 4825 Secundo, accipitur ratio huius ordinis ex habitudine gratiae ad | |
| 4826 suam causam. Gratia enim causatur in homine ex praesentia | |
| 4827 divinitatis, sicut lumen in aere ex praesentia solis, unde dicitur | |
| 4828 Ezech. XLIII, <i>gloria Dei Israel ingrediebatur per viam | |
| 4829 Orientalem, et terra splendebat a maiestate eius</i>. Praesentia | |
| 4830 autem Dei in Christo intelligitur secundum unionem humanae naturae | |
| 4831 ad divinam personam. Unde gratia habitualis Christi intelligitur ut | |
| 4832 consequens hanc unionem, sicut splendor solem. Tertia ratio huius | |
| 4833 ordinis assumi potest ex fine gratiae. Ordinatur enim ad bene | |
| 4834 agendum. Actiones autem sunt suppositorum et individuorum. Unde | |
| 4835 actio, et per consequens gratia ad ipsam ordinans, praesupponit | |
| 4836 hypostasim operantem. Hypostasis autem non praesupponitur in humana | |
| 4837 natura ante unionem, ut ex supra dictis patet. Et ideo gratia | |
| 4838 unionis, secundum intellectum, praecedit gratiam habitualem.</p> | |
| 4839 <p title="III q. 7 a. 13 ad 1"><a name="47186"><span class= | |
| 4840 "ref">[47186] IIIª q. 7 a. 13 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4841 dicendum quod Augustinus ibi gratiam nominat gratuitam Dei | |
| 4842 voluntatem gratis beneficia largientem. Et propter hoc eadem gratia | |
| 4843 dicit hominem quemcumque fieri Christianum qua gratia factus est | |
| 4844 Christus homo, quia utrumque gratuita Dei voluntate, absque | |
| 4845 meritis, factum est.</p> | |
| 4846 <p title="III q. 7 a. 13 ad 2"><a name="47187"><span class= | |
| 4847 "ref">[47187] IIIª q. 7 a. 13 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4848 dicendum quod, sicut dispositio in via generationis praecedit | |
| 4849 perfectionem ad quam disposuit in his quae successive perficiuntur, | |
| 4850 ita naturaliter perfectionem sequitur quam aliquis iam consecutus | |
| 4851 est, sicut calor, qui fuit dispositio ad formam ignis, est effectus | |
| 4852 profluens a forma ignis iam praeexistentis. Humana autem natura in | |
| 4853 Christo unita est personae verbi a principio absque successione. | |
| 4854 Unde gratia habitualis non intelligitur ut praecedens unionem, sed | |
| 4855 ut consequens eam, sicut quaedam proprietas naturalis. Unde et | |
| 4856 Augustinus dicit, in Enchirid., quod <i>gratia est quodammodo | |
| 4857 Christo homini naturalis</i>.</p> | |
| 4858 <p title="III q. 7 a. 13 ad 3"><a name="47188"><span class= | |
| 4859 "ref">[47188] IIIª q. 7 a. 13 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4860 dicendum quod commune est prius proprio si utrumque sit unius | |
| 4861 generis, sed in his quae sunt diversorum generum, nihil prohibet | |
| 4862 proprium prius esse communi. Gratia autem unionis non est in genere | |
| 4863 gratiae habitualis, sed est super omne genus, sicut et ipsa divina | |
| 4864 persona. Unde hoc proprium nihil prohibet esse prius communi, quia | |
| 4865 non se habet per additionem ad commune, sed potius est principium | |
| 4866 et origo eius quod commune est.</p> | |
| 4867 <br /> | |
| 4868 <div class="D">Quaestio 8</div> | |
| 4869 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 4870 <p title="III q. 8 pr."><a name="47189"><span class="ref">[47189] | |
| 4871 IIIª q. 8 pr.</span></a> Deinde considerandum est de gratia | |
| 4872 Christi secundum quod est caput Ecclesiae. Et circa hoc quaeruntur | |
| 4873 octo. Primo, utrum Christus sit caput Ecclesiae. Secundo, utrum sit | |
| 4874 caput hominum quantum ad corpus, vel solum quantum ad animas. | |
| 4875 Tertio, utrum sit caput omnium hominum. Quarto, utrum sit caput | |
| 4876 Angelorum. Quinto, utrum gratia secundum quam est caput Ecclesiae, | |
| 4877 sit eadem cum habituali eius secundum quod est quidam homo | |
| 4878 singularis. Sexto, utrum esse caput Ecclesiae sit proprium Christo. | |
| 4879 Septimo, utrum Diabolus sit caput omnium malorum. Octavo, utrum | |
| 4880 Antichristus etiam possit dici caput omnium malorum.</p> | |
| 4881 <br /> | |
| 4882 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 4883 <p title="III q. 8 a. 1 arg. 1"><a name="47190"><span class= | |
| 4884 "ref">[47190] IIIª q. 8 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 4885 proceditur. Videtur quod Christo, secundum quod est homo, non | |
| 4886 competat esse caput Ecclesiae. Caput enim influit sensum et motum | |
| 4887 in membra. Sensus autem et motus spiritualis, qui est per gratiam, | |
| 4888 non influitur nobis a Christo homine, quia, sicut dicit Augustinus, | |
| 4889 in XV de Trin., nec etiam Christus, secundum quod est homo, dat | |
| 4890 spiritum sanctum, sed solum inquantum est Deus. Ergo ei, secundum | |
| 4891 quod est homo, non competit esse caput Ecclesiae.</p> | |
| 4892 <p title="III q. 8 a. 1 arg. 2"><a name="47191"><span class= | |
| 4893 "ref">[47191] IIIª q. 8 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4894 capitis non videtur esse aliud caput. Sed Christi, secundum quod | |
| 4895 est homo, caput est Deus, secundum illud I Cor. XI, <i>caput | |
| 4896 Christi Deus</i>. Ergo ipse Christus non est caput.</p> | |
| 4897 <p title="III q. 8 a. 1 arg. 3"><a name="47192"><span class= | |
| 4898 "ref">[47192] IIIª q. 8 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4899 caput in homine est quoddam particulare membrum influentiam | |
| 4900 recipiens a corde. Sed Christus est universale principium totius | |
| 4901 Ecclesiae. Ergo non est Ecclesiae caput.</p> | |
| 4902 <p title="III q. 8 a. 1 s. c."><a name="47193"><span class= | |
| 4903 "ref">[47193] IIIª q. 8 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4904 quod dicitur Ephes. I, <i>ipsum dedit caput super omnem | |
| 4905 Ecclesiam</i>.</p> | |
| 4906 <p title="III q. 8 a. 1 co."><a name="47194"><span class= | |
| 4907 "ref">[47194] IIIª q. 8 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4908 quod, sicut tota Ecclesia dicitur unum corpus mysticum per | |
| 4909 similitudinem ad naturale corpus hominis, quod secundum diversa | |
| 4910 membra habet diversos actus, ut apostolus docet, Rom. XII et I Cor. | |
| 4911 XII; ita Christus dicitur caput Ecclesiae secundum similitudinem | |
| 4912 humani capitis. In quo tria possumus considerare, scilicet ordinem, | |
| 4913 perfectionem et virtutem. Ordinem, quia caput est prima pars | |
| 4914 hominis, incipiendo a superiori. Et inde est quod omne principium | |
| 4915 consuevit vocari caput, secundum illud Ierem. II, <i>ad omne caput | |
| 4916 viae posuisti lupanar tibi</i>. Perfectionem autem, quia in capite | |
| 4917 vigent omnes sensus et interiores et exteriores, cum in ceteris | |
| 4918 membris sit solus tactus. Et inde est quod dicitur Isaiae IX, | |
| 4919 <i>senex et honorabilis ipse est caput</i>. Virtutem vero, quia | |
| 4920 virtus et motus ceterorum membrorum, et gubernatio eorum in suis | |
| 4921 actibus, est a capite, propter vim sensitivam et motivam ibi | |
| 4922 dominantem. Unde et rector dicitur caput populi, secundum illud I | |
| 4923 Reg. XV, <i>cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus | |
| 4924 Israel factus es</i>. Haec autem tria competunt Christo | |
| 4925 spiritualiter. Primo enim, secundum propinquitatem ad Deum gratia | |
| 4926 eius altior et prior est, etsi non tempore, quia omnes alii | |
| 4927 acceperunt gratiam per respectum ad gratiam ipsius, secundum illud | |
| 4928 Rom. VIII, <i>quos praescivit, hos et praedestinavit conformes | |
| 4929 fieri imaginis filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis | |
| 4930 fratribus</i>. Secundo vero, perfectionem habet quantum ad | |
| 4931 plenitudinem omnium gratiarum, secundum illud Ioan. I, <i>vidimus | |
| 4932 eum plenum gratiae et veritatis</i>, ut supra ostensum est. Tertio, | |
| 4933 virtutem habuit influendi gratiam in omnia membra Ecclesiae, | |
| 4934 secundum illud Ioan. I, <i>de plenitudine eius omnes accepimus</i>. | |
| 4935 Et sic patet quod convenienter dicitur Christus caput | |
| 4936 Ecclesiae.</p> | |
| 4937 <p title="III q. 8 a. 1 ad 1"><a name="47195"><span class= | |
| 4938 "ref">[47195] IIIª q. 8 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 4939 dicendum quod dare gratiam aut spiritum sanctum convenit Christo | |
| 4940 secundum quod Deus, auctoritative, sed instrumentaliter ei convenit | |
| 4941 secundum quod est homo, inquantum scilicet eius humanitas fuit | |
| 4942 <i>instrumentum divinitatis eius</i>. Et ita actiones ipsius ex | |
| 4943 virtute divinitatis fuerunt nobis salutiferae, utpote gratiam in | |
| 4944 nobis causantes, et per meritum et per efficientiam quandam. | |
| 4945 Augustinus autem negat Christum, secundum quod est homo, dare | |
| 4946 spiritum sanctum per auctoritatem. Instrumentaliter autem, sive | |
| 4947 ministerialiter, etiam alii sancti dicuntur dare spiritum sanctum, | |
| 4948 secundum illud Galat. III, <i>qui tribuit vobis spiritum | |
| 4949 sanctum,</i> et cetera.</p> | |
| 4950 <p title="III q. 8 a. 1 ad 2"><a name="47196"><span class= | |
| 4951 "ref">[47196] IIIª q. 8 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 4952 dicendum quod in metaphoricis locutionibus non oportet attendi | |
| 4953 similitudinem quantum ad omnia, sic enim non esset similitudo, sed | |
| 4954 rei veritas. Capitis igitur naturalis non est caput aliud, quia | |
| 4955 corpus humanum non est pars alterius corporis. Sed corpus | |
| 4956 similitudinarie dictum, idest aliqua multitudo ordinata, est pars | |
| 4957 alterius multitudinis, sicut multitudo domestica est pars | |
| 4958 multitudinis civilis. Et ideo paterfamilias, qui est caput | |
| 4959 multitudinis domesticae, habet super se caput rectorem civitatis. | |
| 4960 Et per hunc modum nihil prohibet caput Christi esse Deum, cum tamen | |
| 4961 ipse sit caput Ecclesiae.</p> | |
| 4962 <p title="III q. 8 a. 1 ad 3"><a name="47197"><span class= | |
| 4963 "ref">[47197] IIIª q. 8 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 4964 dicendum quod caput habet manifestam eminentiam respectu exteriorum | |
| 4965 membrorum, sed cor habet quandam influentiam occultam. Et ideo | |
| 4966 cordi comparatur spiritus sanctus, qui invisibiliter Ecclesiam | |
| 4967 vivificat et unit, capiti comparatur Christus, secundum visibilem | |
| 4968 naturam, qua homo hominibus praefertur.</p> | |
| 4969 <br /> | |
| 4970 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 4971 <p title="III q. 8 a. 2 arg. 1"><a name="47198"><span class= | |
| 4972 "ref">[47198] IIIª q. 8 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 4973 proceditur. Videtur quod Christus non sit caput hominum quantum ad | |
| 4974 corpora. Christus enim dicitur caput Ecclesiae inquantum influit | |
| 4975 spiritualem sensum et motum gratiae in Ecclesiam. Sed huius | |
| 4976 spiritualis sensus et motus capax non est corpus. Ergo non est | |
| 4977 caput hominum secundum corpora.</p> | |
| 4978 <p title="III q. 8 a. 2 arg. 2"><a name="47199"><span class= | |
| 4979 "ref">[47199] IIIª q. 8 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 4980 secundum corpora communicamus cum brutis. Si ergo Christus esset | |
| 4981 caput hominum quantum ad corpora, sequeretur quod etiam esset caput | |
| 4982 brutorum animalium. Quod est inconveniens.</p> | |
| 4983 <p title="III q. 8 a. 2 arg. 3"><a name="47200"><span class= | |
| 4984 "ref">[47200] IIIª q. 8 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 4985 Christus corpus suum ab aliis hominibus traxit, ut patet Matth. I | |
| 4986 et Luc. III. Sed caput est primum inter cetera membra, ut dictum | |
| 4987 est. Ergo Christus non est caput Ecclesiae quantum ad corpora.</p> | |
| 4988 <p title="III q. 8 a. 2 s. c."><a name="47201"><span class= | |
| 4989 "ref">[47201] IIIª q. 8 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 4990 quod dicitur Philipp. III, <i>reformabit corpus humilitatis | |
| 4991 nostrae, configuratum corpori claritatis suae</i>.</p> | |
| 4992 <p title="III q. 8 a. 2 co."><a name="47202"><span class= | |
| 4993 "ref">[47202] IIIª q. 8 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 4994 quod corpus humanum habet naturalem ordinem ad animam rationalem, | |
| 4995 quae est propria forma eius et motor. Et inquantum quidem est forma | |
| 4996 eius, recipit ab anima vitam et ceteras proprietates convenientes | |
| 4997 humano corpori secundum suam speciem. Inquantum vero anima est | |
| 4998 motor corporis, corpus instrumentaliter servit animae. Sic ergo | |
| 4999 dicendum quod habet vim influendi Christi humanitas inquantum est | |
| 5000 coniuncta Dei verbo, cui corpus unitur per animam, ut supra dictum | |
| 5001 est. Unde tota Christi humanitas, secundum scilicet animam et | |
| 5002 corpus, influit in homines et quantum ad animam et quantum ad | |
| 5003 corpus, sed principaliter quantum ad animam; secundario quantum ad | |
| 5004 corpus. Uno modo, inquantum membra corporis exhibentur arma | |
| 5005 iustitiae in anima existenti per Christum, ut apostolus dicit, Rom. | |
| 5006 VI. Alio modo, inquantum vita gloriae ab anima derivatur ad corpus, | |
| 5007 secundum illud Rom. VIII, <i>qui suscitavit Iesum a mortuis, | |
| 5008 vivificabit et mortalia corpora vestra, propter inhabitantem | |
| 5009 spiritum eius in vobis</i>.</p> | |
| 5010 <p title="III q. 8 a. 2 ad 1"><a name="47203"><span class= | |
| 5011 "ref">[47203] IIIª q. 8 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5012 dicendum quod sensus spiritualis gratiae non pervenit quidem ad | |
| 5013 corpus primo et principaliter, sed secundario et instrumentaliter, | |
| 5014 ut dictum est.</p> | |
| 5015 <p title="III q. 8 a. 2 ad 2"><a name="47204"><span class= | |
| 5016 "ref">[47204] IIIª q. 8 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5017 dicendum quod corpus animalis bruti nullam habitudinem habet ad | |
| 5018 animam rationalem, sicut habet corpus humanum. Et ideo non est | |
| 5019 simile.</p> | |
| 5020 <p title="III q. 8 a. 2 ad 3"><a name="47205"><span class= | |
| 5021 "ref">[47205] IIIª q. 8 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5022 dicendum quod, licet Christus traxerit materiam corporis ab aliis | |
| 5023 hominibus, vitam tamen immortalem corporis omnes homines trahunt ab | |
| 5024 ipso, secundum illud I Cor. XV, <i>sicut in Adam omnes moriuntur, | |
| 5025 ita in Christo omnes vivificabuntur</i>.</p> | |
| 5026 <br /> | |
| 5027 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 5028 <p title="III q. 8 a. 3 arg. 1"><a name="47206"><span class= | |
| 5029 "ref">[47206] IIIª q. 8 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 5030 proceditur. Videtur quod Christus non sit caput omnium hominum. | |
| 5031 Caput enim non habet relationem nisi ad membra sui corporis. | |
| 5032 Infideles autem nullo modo sunt membra Ecclesiae, <i>quae est | |
| 5033 corpus Christi</i>, ut dicitur Ephes. I. Ergo Christus non est | |
| 5034 caput omnium hominum.</p> | |
| 5035 <p title="III q. 8 a. 3 arg. 2"><a name="47207"><span class= | |
| 5036 "ref">[47207] IIIª q. 8 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5037 apostolus dicit, Ephes. V, quod <i>Christus tradidit semetipsum pro | |
| 5038 Ecclesia, ut ipse sibi exhiberet Ecclesiam gloriosam, non habentem | |
| 5039 maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi</i>. Sed multi sunt, etiam | |
| 5040 fideles, in quibus invenitur macula aut ruga peccati. Ergo nec erit | |
| 5041 omnium fidelium Christus caput.</p> | |
| 5042 <p title="III q. 8 a. 3 arg. 3"><a name="47208"><span class= | |
| 5043 "ref">[47208] IIIª q. 8 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5044 sacramenta veteris legis comparantur ad Christum sicut umbra ad | |
| 5045 corpus, ut dicitur Coloss. II. Sed patres veteris testamenti | |
| 5046 sacramentis illis suo tempore serviebant, secundum illud Heb. VIII, | |
| 5047 <i>exemplari et umbrae deserviunt caelestium</i>. Non ergo | |
| 5048 pertinebant ad corpus Christi. Et ita Christus non est caput omnium | |
| 5049 hominum.</p> | |
| 5050 <p title="III q. 8 a. 3 s. c."><a name="47209"><span class= | |
| 5051 "ref">[47209] IIIª q. 8 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5052 quod dicitur I Tim. IV, <i>salvator omnium est, et maxime | |
| 5053 fidelium</i>. Et I Ioan. II, <i>ipse est propitiatio pro peccatis | |
| 5054 nostris, non autem pro nostris tantum, sed etiam pro totius | |
| 5055 mundi</i>. Salvare autem homines, aut propitiatorem esse pro | |
| 5056 peccatis eorum, competit Christo secundum quod est caput. Ergo | |
| 5057 Christus est caput omnium hominum.</p> | |
| 5058 <p title="III q. 8 a. 3 co."><a name="47210"><span class= | |
| 5059 "ref">[47210] IIIª q. 8 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5060 quod haec est differentia inter corpus hominis naturale et corpus | |
| 5061 Ecclesiae mysticum, quod membra corporis naturalis sunt omnia | |
| 5062 simul, membra autem corporis mystici non sunt omnia simul, neque | |
| 5063 quantum ad esse naturae, quia corpus Ecclesiae constituitur ex | |
| 5064 hominibus qui fuerunt a principio mundi usque ad finem ipsius; | |
| 5065 neque etiam quantum ad esse gratiae, quia eorum etiam qui sunt in | |
| 5066 uno tempore, quidam gratia carent postmodum habituri, aliis eam iam | |
| 5067 habentibus. Sic igitur membra corporis mystici non solum | |
| 5068 accipiuntur secundum quod sunt in actu, sed etiam secundum quod | |
| 5069 sunt in potentia. Quaedam tamen sunt in potentia quae nunquam | |
| 5070 reducuntur ad actum, quaedam vero quae quandoque reducuntur ad | |
| 5071 actum, secundum hunc triplicem gradum, quorum unus est per fidem, | |
| 5072 secundus per caritatem viae, tertius per fruitionem patriae. Sic | |
| 5073 ergo dicendum est quod, accipiendo generaliter secundum totum | |
| 5074 tempus mundi, Christus est caput omnium hominum, sed secundum | |
| 5075 diversos gradus. Primo enim et principaliter est caput eorum qui | |
| 5076 actu uniuntur sibi per gloriam. Secundo, eorum qui actu uniuntur | |
| 5077 sibi per caritatem. Tertio, eorum qui actu uniuntur sibi per fidem. | |
| 5078 Quarto vero, eorum qui sibi uniuntur solum potentia nondum ad actum | |
| 5079 reducta, quae tamen est ad actum reducenda, secundum divinam | |
| 5080 praedestinationem. Quinto vero, eorum qui in potentia sibi sunt | |
| 5081 uniti quae nunquam reducetur ad actum, sicut homines in hoc mundo | |
| 5082 viventes qui non sunt praedestinati. Qui tamen, ex hoc mundo | |
| 5083 recedentes, totaliter desinunt esse membra Christi, quia iam nec | |
| 5084 sunt in potentia ut Christo uniantur.</p> | |
| 5085 <p title="III q. 8 a. 3 ad 1"><a name="47211"><span class= | |
| 5086 "ref">[47211] IIIª q. 8 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5087 dicendum quod illi qui sunt infideles, etsi actu non sint de | |
| 5088 Ecclesia, sunt tamen in potentia. Quae quidem potentia in duobus | |
| 5089 fundatur, primo quidem et principaliter, in virtute Christi, quae | |
| 5090 sufficiens est ad salutem totius humani generis; secundario, in | |
| 5091 arbitrii libertate.</p> | |
| 5092 <p title="III q. 8 a. 3 ad 2"><a name="47212"><span class= | |
| 5093 "ref">[47212] IIIª q. 8 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5094 dicendum quod esse Ecclesiam gloriosam, non habentem maculam neque | |
| 5095 rugam, est ultimus finis, ad quem perducimur per passionem Christi. | |
| 5096 Unde hoc erit in statu patriae, non autem in statu viae, in quo, | |
| 5097 <i>si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos | |
| 5098 seducimus</i>, ut dicitur I Ioan. I. Sunt tamen quaedam, scilicet | |
| 5099 mortalia, quibus carent illi qui sunt membra Christi per actualem | |
| 5100 unionem caritatis. Qui vero his peccatis subduntur, non sunt membra | |
| 5101 Christi actualiter, sed potentialiter, nisi forte imperfecte, per | |
| 5102 fidem informem, quae unit Christo secundum quid et non simpliciter | |
| 5103 ut scilicet per Christum homo assequatur vitam gratiae; <i>fides | |
| 5104 enim sine operibus mortua est</i>, ut dicitur Iac. II. Percipiunt | |
| 5105 tamen tales a Christo quendam actum vitae, qui est credere, sicut | |
| 5106 si membrum mortificatum moveatur aliqualiter ab homine.</p> | |
| 5107 <p title="III q. 8 a. 3 ad 3"><a name="47213"><span class= | |
| 5108 "ref">[47213] IIIª q. 8 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5109 dicendum quod sancti patres non insistebant sacramentis legalibus | |
| 5110 tanquam quibusdam rebus, sed sicut imaginibus et umbris futurorum. | |
| 5111 Idem autem est motus in imaginem, inquantum est imago, et in rem, | |
| 5112 ut patet per philosophum, in libro de memoria et reminiscentia. Et | |
| 5113 ideo antiqui patres, servando legalia sacramenta, ferebantur in | |
| 5114 Christum per fidem et dilectionem eandem qua et nos in ipsum | |
| 5115 ferimur. Et ita patres antiqui pertinebant ad idem corpus Ecclesiae | |
| 5116 ad quod nos pertinemus.</p> | |
| 5117 <br /> | |
| 5118 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 5119 <p title="III q. 8 a. 4 arg. 1"><a name="47214"><span class= | |
| 5120 "ref">[47214] IIIª q. 8 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 5121 proceditur. Videtur quod Christus, secundum quod homo, non sit | |
| 5122 caput Angelorum. Caput enim et membra sunt unius naturae. Sed | |
| 5123 Christus, secundum quod homo, non est conformis in natura cum | |
| 5124 Angelis, sed solum cum hominibus, quia, ut dicitur Heb. II, | |
| 5125 <i>nusquam Angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit</i>. | |
| 5126 Ergo Christus, secundum quod homo, non est caput Angelorum.</p> | |
| 5127 <p title="III q. 8 a. 4 arg. 2"><a name="47215"><span class= | |
| 5128 "ref">[47215] IIIª q. 8 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5129 illorum Christus est caput qui pertinent ad Ecclesiam, <i>quae est | |
| 5130 corpus eius</i>, ut dicitur Ephes. I. Sed Angeli non pertinent ad | |
| 5131 Ecclesiam, nam Ecclesia est congregatio fidelium; fides autem non | |
| 5132 est in Angelis; non enim ambulant per fidem, sed per speciem, | |
| 5133 alioquin peregrinarentur a domino, secundum quod apostolus | |
| 5134 argumentatur, II Cor. V. Ergo Christus, secundum quod homo, non est | |
| 5135 caput Angelorum.</p> | |
| 5136 <p title="III q. 8 a. 4 arg. 3"><a name="47216"><span class= | |
| 5137 "ref">[47216] IIIª q. 8 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5138 Augustinus dicit, super Ioan., quod sicut verbum quod erat a | |
| 5139 principio apud patrem, vivificat animas, ita verbum caro factum | |
| 5140 vivificat corpora, quibus Angeli carent. Sed verbum caro factum est | |
| 5141 Christus secundum quod homo. Ergo Christus, secundum quod homo, non | |
| 5142 influit vitam Angelis. Et ita, secundum quod homo, non est caput | |
| 5143 Angelorum.</p> | |
| 5144 <p title="III q. 8 a. 4 s. c."><a name="47217"><span class= | |
| 5145 "ref">[47217] IIIª q. 8 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5146 quod apostolus dicit, Coloss. II, <i>qui est caput omnis | |
| 5147 principatus et potestatis</i>. Et eadem ratio est de Angelis | |
| 5148 aliorum ordinum. Ergo Christus est caput Angelorum.</p> | |
| 5149 <p title="III q. 8 a. 4 co."><a name="47218"><span class= | |
| 5150 "ref">[47218] IIIª q. 8 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5151 quod, sicut dictum est, ubi est unum corpus, necesse est ponere | |
| 5152 unum caput. Unum autem corpus similitudinarie dicitur una multitudo | |
| 5153 ordinata in unum secundum distinctos actus sive officia. Manifestum | |
| 5154 est autem quod ad unum finem, qui est gloria divinae fruitionis, | |
| 5155 ordinantur et homines et Angeli. Unde corpus Ecclesiae mysticum non | |
| 5156 solum consistit ex hominibus, sed etiam ex Angelis. Totius autem | |
| 5157 huius multitudinis Christus est caput, quia propinquius se habet ad | |
| 5158 Deum, et perfectius participat dona ipsius, non solum quam homines, | |
| 5159 sed etiam quam Angeli; et de eius influentia non solum homines | |
| 5160 recipiunt, sed etiam Angeli. Dicitur enim Ephes. I, quod constituit | |
| 5161 eum, scilicet Christum Deus pater, <i>ad dexteram suam in | |
| 5162 caelestibus, supra omnem principatum et potestatem et virtutem et | |
| 5163 dominationem, et omne nomen quod nominatur non solum in hoc | |
| 5164 saeculo, sed etiam in futuro, et omnia subiecit sub pedibus | |
| 5165 eius</i>. Et ideo Christus non solum est caput hominum, sed etiam | |
| 5166 Angelorum. Unde Matth. IV legitur quod <i>accesserunt Angeli et | |
| 5167 ministrabant ei</i>.</p> | |
| 5168 <p title="III q. 8 a. 4 ad 1"><a name="47219"><span class= | |
| 5169 "ref">[47219] IIIª q. 8 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5170 dicendum quod influentia Christi super omnes homines principaliter | |
| 5171 quidem est quantum ad animas, secundum quas homines conveniunt cum | |
| 5172 Angelis in natura generis, licet non in natura speciei. Et huius | |
| 5173 conformitatis ratione Christus potest dici caput Angelorum, licet | |
| 5174 deficiat conformitas quantum ad corpora.</p> | |
| 5175 <p title="III q. 8 a. 4 ad 2"><a name="47220"><span class= | |
| 5176 "ref">[47220] IIIª q. 8 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5177 dicendum quod Ecclesia secundum statum viae est congregatio | |
| 5178 fidelium, sed secundum statum patriae est congregatio | |
| 5179 comprehendentium. Christus autem non solum fuit viator, sed etiam | |
| 5180 comprehensor. Et ideo non solum fidelium, sed etiam | |
| 5181 comprehendentium est caput, utpote plenissime habens gratiam et | |
| 5182 gloriam.</p> | |
| 5183 <p title="III q. 8 a. 4 ad 3"><a name="47221"><span class= | |
| 5184 "ref">[47221] IIIª q. 8 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5185 dicendum quod Augustinus ibi loquitur secundum quandam | |
| 5186 assimilationem causae ad effectum, prout scilicet res corporalis | |
| 5187 agit in corpora, et res spiritualis in res spirituales. Tamen | |
| 5188 humanitas Christi, ex virtute spiritualis naturae, scilicet | |
| 5189 divinae, potest aliquid causare non solum in spiritibus hominum, | |
| 5190 sed etiam in spiritibus Angelorum, propter maximam coniunctionem | |
| 5191 eius ad Deum, scilicet secundum unionem personalem.</p> | |
| 5192 <br /> | |
| 5193 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 5194 <p title="III q. 8 a. 5 arg. 1"><a name="47222"><span class= | |
| 5195 "ref">[47222] IIIª q. 8 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 5196 proceditur. Videtur quod non sit eadem gratia qua Christus est | |
| 5197 caput Ecclesiae, cum gratia singulari illius hominis. Dicit enim | |
| 5198 apostolus, Rom. V, <i>si unius delicto multi mortui sunt, multo | |
| 5199 magis gratia Dei et donum in gratia unius hominis Iesu Christi in | |
| 5200 plures abundavit</i>. Sed aliud est peccatum actuale ipsius Adae, | |
| 5201 et aliud peccatum originale, quod traduxit in posteros. Ergo alia | |
| 5202 est gratia personalis, quae est propria ipsius Christi, et alia est | |
| 5203 gratia eius inquantum est caput Ecclesiae, quae ab ipso ad alios | |
| 5204 derivatur.</p> | |
| 5205 <p title="III q. 8 a. 5 arg. 2"><a name="47223"><span class= | |
| 5206 "ref">[47223] IIIª q. 8 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5207 habitus distinguuntur secundum actus. Sed ad alium actum ordinatur | |
| 5208 in Christo gratia eius personalis, scilicet ad sanctificationem | |
| 5209 illius animae, et ad alium actum ordinatur gratia capitis, scilicet | |
| 5210 ad sanctificandum alios. Ergo alia est gratia personalis ipsius | |
| 5211 Christi, et alia est gratia eius inquantum est caput Ecclesiae.</p> | |
| 5212 <p title="III q. 8 a. 5 arg. 3"><a name="47224"><span class= | |
| 5213 "ref">[47224] IIIª q. 8 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5214 sicut supra dictum est, in Christo distinguitur triplex gratia, | |
| 5215 scilicet gratia unionis, gratia capitis, et gratia singularis | |
| 5216 illius hominis. Sed gratia singularis Christi est alia a gratia | |
| 5217 unionis. Ergo est etiam alia a gratia capitis.</p> | |
| 5218 <p title="III q. 8 a. 5 s. c."><a name="47225"><span class= | |
| 5219 "ref">[47225] IIIª q. 8 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5220 quod dicitur Ioan. I, <i>de plenitudine eius omnes accepimus</i>. | |
| 5221 Secundum hoc autem est caput nostrum, quod ab eo accipimus. Ergo | |
| 5222 secundum hoc quod habet plenitudinem gratiae, est caput nostrum. | |
| 5223 Plenitudinem autem gratiae habuit secundum quod perfecte fuit in | |
| 5224 illo gratia personalis, ut supra dictum est. Ergo secundum gratiam | |
| 5225 personalem est caput nostrum. Et ita non est alia gratia capitis, | |
| 5226 et alia gratia personalis.</p> | |
| 5227 <p title="III q. 8 a. 5 co."><a name="47226"><span class= | |
| 5228 "ref">[47226] IIIª q. 8 a. 5 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5229 quod unumquodque agit inquantum est ens actu. Oportet autem quod | |
| 5230 sit idem actu quo aliquid est actu, et quo agit, et sic idem est | |
| 5231 calor quo ignis est calidus, et quo calefacit. Non tamen omnis | |
| 5232 actus quo aliquid est actu, sufficit ad hoc quod sit principium | |
| 5233 agendi in alia, cum enim <i>agens sit praestantius patiente</i>, ut | |
| 5234 Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt., et philosophus, in III | |
| 5235 de anima, oportet quod agens in alia habeat actum secundum | |
| 5236 eminentiam quandam. Dictum est autem supra quod in anima Christi | |
| 5237 recepta est gratia secundum maximam eminentiam. Et ideo ex | |
| 5238 eminentia gratiae quam accepit, competit sibi quod gratia illa ad | |
| 5239 alios derivetur. Quod pertinet ad rationem capitis. Et ideo eadem | |
| 5240 est secundum essentiam gratia personalis qua anima Christi est | |
| 5241 iustificata, et gratia eius secundum quam est caput Ecclesiae | |
| 5242 iustificans alios, differt tamen secundum rationem.</p> | |
| 5243 <p title="III q. 8 a. 5 ad 1"><a name="47227"><span class= | |
| 5244 "ref">[47227] IIIª q. 8 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5245 dicendum quod peccatum originale in Adam, quod est peccatum | |
| 5246 naturae, derivatum est a peccato actuali ipsius, quod est peccatum | |
| 5247 personale, quia in eo persona corrupit naturam; qua corruptione | |
| 5248 mediante, peccatum primi hominis derivatur ad posteros, secundum | |
| 5249 quod natura corrupta corrumpit personam. Sed gratia non derivatur a | |
| 5250 Christo in nos mediante natura humana, sed per solam personalem | |
| 5251 actionem ipsius Christi. Unde non oportet in Christo distinguere | |
| 5252 duplicem gratiam, quarum una respondeat naturae, alia personae, | |
| 5253 sicut in Adam distinguitur peccatum naturae et personae.</p> | |
| 5254 <p title="III q. 8 a. 5 ad 2"><a name="47228"><span class= | |
| 5255 "ref">[47228] IIIª q. 8 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5256 dicendum quod diversi actus quorum unus est ratio et causa | |
| 5257 alterius, non diversificant habitum. Actus autem personalis | |
| 5258 gratiae, qui est sanctum facere formaliter habentem, est ratio | |
| 5259 iustificationis aliorum, quae pertinet ad gratiam capitis. Et inde | |
| 5260 est quod per huiusmodi differentiam non diversificatur essentia | |
| 5261 habitus.</p> | |
| 5262 <p title="III q. 8 a. 5 ad 3"><a name="47229"><span class= | |
| 5263 "ref">[47229] IIIª q. 8 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5264 dicendum quod gratia personalis et gratia capitis ordinantur ad | |
| 5265 aliquem actum, gratia autem unionis non ordinatur ad actum, sed ad | |
| 5266 esse personale. Et ideo gratia personalis et gratia capitis | |
| 5267 conveniunt in essentia habitus, non autem gratia unionis. Quamvis | |
| 5268 gratia personalis possit quodammodo dici gratia unionis, prout | |
| 5269 facit congruitatem quandam ad unionem. Et secundum hoc, una per | |
| 5270 essentiam est gratia unionis et gratia capitis et gratia singularis | |
| 5271 personae, sed differens sola ratione.</p> | |
| 5272 <br /> | |
| 5273 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 5274 <p title="III q. 8 a. 6 arg. 1"><a name="47230"><span class= | |
| 5275 "ref">[47230] IIIª q. 8 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 5276 proceditur. Videtur quod esse caput Ecclesiae non sit proprium | |
| 5277 Christo. Dicitur enim I Reg. XV, <i>cum esses parvulus in oculis | |
| 5278 tuis, caput in tribubus Israel factus es</i>. Sed una est Ecclesia | |
| 5279 in novo et in veteri testamento. Ergo videtur quod, eadem ratione, | |
| 5280 alius homo praeter Christum potest esse caput Ecclesiae.</p> | |
| 5281 <p title="III q. 8 a. 6 arg. 2"><a name="47231"><span class= | |
| 5282 "ref">[47231] IIIª q. 8 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, ex | |
| 5283 hoc Christus dicitur caput Ecclesiae quod gratiam influit Ecclesiae | |
| 5284 membris. Sed etiam ad alios pertinet gratiam aliis praebere, | |
| 5285 secundum illud Ephes. IV, <i>omnis sermo malus ab ore vestro non | |
| 5286 procedat, sed si quis bonus est ad aedificationem fidei, ut det | |
| 5287 gratiam audientibus</i>. Ergo videtur quod etiam alii quam Christo | |
| 5288 competat esse caput Ecclesiae.</p> | |
| 5289 <p title="III q. 8 a. 6 arg. 3"><a name="47232"><span class= | |
| 5290 "ref">[47232] IIIª q. 8 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5291 Christus, ex eo quod praeest Ecclesiae, non solum dicitur caput, | |
| 5292 sed etiam pastor et fundamentum Ecclesiae. Sed non soli sibi | |
| 5293 Christus retinuit nomen pastoris, secundum illud I Pet. V, <i>cum | |
| 5294 apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae | |
| 5295 coronam</i>. Nec etiam nomen fundamenti, secundum illud Apoc. XXI, | |
| 5296 <i>murus civitatis habens fundamenta duodecim</i>. Ergo videtur | |
| 5297 quod nec etiam nomen capitis sibi soli retinuerit.</p> | |
| 5298 <p title="III q. 8 a. 6 s. c."><a name="47233"><span class= | |
| 5299 "ref">[47233] IIIª q. 8 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5300 quod dicitur Coloss. II, <i>caput Ecclesiae est ex quo corpus, per | |
| 5301 nexus et coniunctiones subministratum et constructum, crescit in | |
| 5302 augmentum Dei</i>. Sed hoc soli Christo convenit. Ergo solus | |
| 5303 Christus est caput Ecclesiae.</p> | |
| 5304 <p title="III q. 8 a. 6 co."><a name="47234"><span class= | |
| 5305 "ref">[47234] IIIª q. 8 a. 6 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5306 quod caput in alia membra influit dupliciter. Uno modo, quodam | |
| 5307 intrinseco influxu, prout virtus motiva et sensitiva a capite | |
| 5308 derivatur ad cetera membra. Alio modo, secundum exteriorem quandam | |
| 5309 gubernationem, prout scilicet secundum visum et alios sensus, qui | |
| 5310 in capite radicantur, dirigitur homo in exterioribus actibus. | |
| 5311 Interior autem effluxus gratiae non est ab aliquo nisi a solo | |
| 5312 Christo, cuius humanitas, ex hoc quod est divinitati adiuncta, | |
| 5313 habet virtutem iustificandi. Sed influxus in membra Ecclesiae | |
| 5314 quantum ad exteriorem gubernationem, potest aliis convenire. Et | |
| 5315 secundum hoc, aliqui alii possunt dici capita Ecclesiae, secundum | |
| 5316 illud Amos VI, <i>optimates capita populorum</i>. Differenter tamen | |
| 5317 a Christo. Primo quidem, quantum ad hoc, quod Christus est caput | |
| 5318 omnium eorum qui ad Ecclesiam pertinent secundum omnem locum et | |
| 5319 tempus et statum, alii autem homines dicuntur capita secundum | |
| 5320 quaedam specialia loca, sicut episcopi suarum Ecclesiarum; vel | |
| 5321 etiam secundum determinatum tempus, sicut Papa est caput totius | |
| 5322 Ecclesiae, scilicet tempore sui pontificatus; et secundum | |
| 5323 determinatum statum, prout scilicet sunt in statu viatoris. Alio | |
| 5324 modo, secundum quod Christus est caput Ecclesiae propria virtute et | |
| 5325 auctoritate, alii vero dicuntur capita inquantum vicem gerunt | |
| 5326 Christi; secundum illud II Cor. II, <i>nam et ego, quod donavi, si | |
| 5327 quid donavi, propter vos, in persona Christi</i>; et II Cor. V, | |
| 5328 <i>pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per | |
| 5329 nos</i>.</p> | |
| 5330 <p title="III q. 8 a. 6 ad 1"><a name="47235"><span class= | |
| 5331 "ref">[47235] IIIª q. 8 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5332 dicendum quod verbum illud intelligitur secundum quod ratio capitis | |
| 5333 consideratur ex exteriori gubernatione, prout rex dicitur caput | |
| 5334 regni sui.</p> | |
| 5335 <p title="III q. 8 a. 6 ad 2"><a name="47236"><span class= | |
| 5336 "ref">[47236] IIIª q. 8 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5337 dicendum quod homo non dat gratiam interius influendo sed exterius | |
| 5338 persuadendo ad ea quae sunt gratiae.</p> | |
| 5339 <p title="III q. 8 a. 6 ad 3"><a name="47237"><span class= | |
| 5340 "ref">[47237] IIIª q. 8 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5341 dicendum quod, sicut dicit Augustinus, super Ioan., <i>si | |
| 5342 praepositi Ecclesiae pastores sunt, quomodo unus pastor est, nisi | |
| 5343 quia sunt illi omnes unius membra pastoris?</i> Et similiter alii | |
| 5344 possunt dici fundamenta et capita, inquantum sunt unius capitis et | |
| 5345 fundamenti membra. Et tamen, sicut Augustinus ibidem dicit, <i>quod | |
| 5346 pastor est, dedit membris suis, ostium vero se nemo nostrum dicit; | |
| 5347 hoc sibi ipse proprium tenuit</i>. Et hoc ideo quia in ostio | |
| 5348 importatur principalis auctoritas, inquantum ostium est per quod | |
| 5349 omnes ingrediuntur in domum, et ipse solus Christus est <i>per quem | |
| 5350 accessum habemus in gratiam istam in qua stamus</i>. Per alia vero | |
| 5351 nomina praedicta potest importari auctoritas non solum principalis, | |
| 5352 sed etiam secundaria.</p> | |
| 5353 <br /> | |
| 5354 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 5355 <p title="III q. 8 a. 7 arg. 1"><a name="47238"><span class= | |
| 5356 "ref">[47238] IIIª q. 8 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum sic | |
| 5357 proceditur. Videtur quod Diabolus non sit caput malorum. Ad | |
| 5358 rationem enim capitis pertinet quod influat sensum et motum in | |
| 5359 membra, ut dicit quaedam Glossa, ad Ephes. I, super illud, <i>ipsum | |
| 5360 dedit caput</i>, et cetera. Sed Diabolus non habet virtutem | |
| 5361 influendi malitiam peccati, quod ex voluntate peccantis procedit. | |
| 5362 Ergo Diabolus non potest dici caput malorum.</p> | |
| 5363 <p title="III q. 8 a. 7 arg. 2"><a name="47239"><span class= | |
| 5364 "ref">[47239] IIIª q. 8 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, per | |
| 5365 quodlibet peccatum fit homo malus. Sed non omnia peccata sunt a | |
| 5366 Diabolo. Quod quidem manifestum est de peccatis Daemonum, qui non | |
| 5367 ex persuasione alterius peccaverunt. Similiter etiam nec omne | |
| 5368 peccatum hominis ex Diabolo procedit, dicitur enim in libro de | |
| 5369 ecclesiasticis dogmatibus, <i>non omnes cogitationes nostrae malae | |
| 5370 semper Diaboli instinctu excitantur, sed aliquoties ex motu | |
| 5371 arbitrii nostri emergunt</i>. Ergo Diabolus non est caput omnium | |
| 5372 malorum.</p> | |
| 5373 <p title="III q. 8 a. 7 arg. 3"><a name="47240"><span class= | |
| 5374 "ref">[47240] IIIª q. 8 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, unum | |
| 5375 caput uni corpori praeficitur. Sed tota multitudo malorum non | |
| 5376 videtur habere aliquid in quo uniantur, quia <i>malum malo | |
| 5377 contingit esse contrarium</i>; contingit enim ex diversis | |
| 5378 defectibus, ut Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. Ergo Diabolus | |
| 5379 non potest dici caput omnium malorum.</p> | |
| 5380 <p title="III q. 8 a. 7 s. c."><a name="47241"><span class= | |
| 5381 "ref">[47241] IIIª q. 8 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5382 quod, super illud Iob XVIII, <i>memoria illius pereat de terra</i>, | |
| 5383 dicit Glossa, <i>de unoquoque iniquo dicitur ut ad caput, idest | |
| 5384 Diabolum, revertatur</i>.</p> | |
| 5385 <p title="III q. 8 a. 7 co."><a name="47242"><span class= | |
| 5386 "ref">[47242] IIIª q. 8 a. 7 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5387 quod, sicut supra dictum est, caput non solum interius influit | |
| 5388 membris, sed etiam exterius gubernat, eorum actus dirigendo ad | |
| 5389 aliquem finem. Sic igitur potest dici aliquis caput alicuius | |
| 5390 multitudinis vel secundum utrumque, scilicet secundum interiorem | |
| 5391 influxum et exteriorem gubernationem, et sic est Christus caput | |
| 5392 Ecclesiae, ut dictum est. Vel secundum solam exteriorem | |
| 5393 gubernationem, et sic quilibet princeps vel praelatus est caput | |
| 5394 multitudinis sibi subiectae. Et per hunc modum dicitur Diabolus | |
| 5395 caput omnium malorum, nam, ut dicitur Iob XLI, <i>ipse est rex | |
| 5396 super omnes filios superbiae</i>. Pertinet autem ad gubernatorem ut | |
| 5397 eos quos gubernat ad suum finem perducat. Finis autem Diaboli est | |
| 5398 aversio rationalis creaturae a Deo, unde a principio hominem ab | |
| 5399 obedientia divini praecepti removere tentavit. Ipsa autem aversio a | |
| 5400 Deo habet rationem finis inquantum appetitur sub specie libertatis, | |
| 5401 secundum illud Ierem. II, <i>a saeculo confregisti iugum, rupisti | |
| 5402 vincula, dixisti, non serviam</i>. Inquantum igitur ad hunc finem | |
| 5403 aliqui adducuntur peccando, sub Diaboli regimine et gubernatione | |
| 5404 cadunt. Et ex hoc dicitur eorum caput.</p> | |
| 5405 <p title="III q. 8 a. 7 ad 1"><a name="47243"><span class= | |
| 5406 "ref">[47243] IIIª q. 8 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5407 dicendum quod, licet Diabolus non influat interius rationali menti, | |
| 5408 tamen suggerendo inducit ad malum.</p> | |
| 5409 <p title="III q. 8 a. 7 ad 2"><a name="47244"><span class= | |
| 5410 "ref">[47244] IIIª q. 8 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5411 dicendum quod gubernator non semper suggerit singulis ut eius | |
| 5412 voluntati obediant, sed proponit omnibus signum suae voluntatis, ad | |
| 5413 cuius sequelam aliqui excitantur inducti, alii sponte propria, | |
| 5414 sicut patet in duce exercitus, cuius vexillum sequuntur milites | |
| 5415 etiam nullo persuadente. Sic igitur primum peccatum Diaboli, <i>qui | |
| 5416 ab initio peccat</i>, ut dicitur I Ioan. III, propositum est | |
| 5417 omnibus ad sequendum, quod quidam imitantur per suggestionem | |
| 5418 ipsius, quidam propria sponte absque ulla suggestione. Et secundum | |
| 5419 hoc, omnium malorum caput est Diabolus, inquantum illum imitantur, | |
| 5420 secundum illud Sap. II, <i>invidia Diaboli mors introivit in orbem | |
| 5421 terrarum, imitantur autem illum qui sunt ex parte illius</i>.</p> | |
| 5422 <p title="III q. 8 a. 7 ad 3"><a name="47245"><span class= | |
| 5423 "ref">[47245] IIIª q. 8 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5424 dicendum quod omnia peccata conveniunt in aversione a Deo, licet ad | |
| 5425 invicem differant secundum conversionem ad diversa commutabilia | |
| 5426 bona.</p> | |
| 5427 <br /> | |
| 5428 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 5429 <p title="III q. 8 a. 8 arg. 1"><a name="47246"><span class= | |
| 5430 "ref">[47246] IIIª q. 8 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 5431 proceditur. Videtur quod Antichristus non sit caput malorum. Unius | |
| 5432 enim corporis non sunt diversa capita. Sed Diabolus est caput | |
| 5433 multitudinis malorum. Non ergo Antichristus est eorum caput.</p> | |
| 5434 <p title="III q. 8 a. 8 arg. 2"><a name="47247"><span class= | |
| 5435 "ref">[47247] IIIª q. 8 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5436 Antichristus est membrum Diaboli. Sed caput distinguitur a membris. | |
| 5437 Ergo Antichristus non est caput malorum.</p> | |
| 5438 <p title="III q. 8 a. 8 arg. 3"><a name="47248"><span class= | |
| 5439 "ref">[47248] IIIª q. 8 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5440 caput habet influentiam in membra. Sed Antichristus nullam habet | |
| 5441 influentiam in malos homines qui eum praecesserunt. Ergo | |
| 5442 Antichristus non est caput malorum.</p> | |
| 5443 <p title="III q. 8 a. 8 s. c."><a name="47249"><span class= | |
| 5444 "ref">[47249] IIIª q. 8 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5445 quod Iob XXI, super illud, <i>interrogate quemlibet de | |
| 5446 viatoribus</i>, dicit Glossa, <i>dum de omnium malorum corpore | |
| 5447 loqueretur, subito ad omnium iniquorum caput, Antichristum, verba | |
| 5448 convertit</i>.</p> | |
| 5449 <p title="III q. 8 a. 8 co."><a name="47250"><span class= | |
| 5450 "ref">[47250] IIIª q. 8 a. 8 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5451 quod, sicut supra dictum est, in capite naturali tria inveniuntur, | |
| 5452 scilicet ordo, perfectio et virtus influendi. Quantum ergo ad | |
| 5453 ordinem temporis, non dicitur esse Antichristus caput malorum, | |
| 5454 quasi eius peccatum praecesserit, sicut praecessit peccatum | |
| 5455 Diaboli. Similiter etiam non dicitur esse malorum caput propter | |
| 5456 virtutem influendi. Si enim aliquos sui temporis ad malum sit | |
| 5457 conversurus, exterius inducendo; non tamen illi qui ante eum | |
| 5458 fuerunt, ab ipso sunt in malitiam inducti, nec eius malitiam sunt | |
| 5459 imitati. Unde secundum hoc non posset dici caput omnium malorum, | |
| 5460 sed aliquorum. Relinquitur igitur quod dicatur caput omnium malorum | |
| 5461 propter malitiae perfectionem. Unde super illud II Thess. II, | |
| 5462 <i>ostendens se tanquam sit Deus</i>, dicit Glossa, <i>sicut in | |
| 5463 Christo omnis plenitudo divinitatis inhabitavit, ita in Antichristo | |
| 5464 plenitudo omnis malitiae</i>, non quidem ita quod humanitas eius | |
| 5465 sit assumpta a Diabolo in unitate personae, sicut humanitas Christi | |
| 5466 a filio Dei; sed quia Diabolus malitiam suam eminentius ei influit | |
| 5467 suggerendo quam omnibus aliis. Et secundum hoc, omnes alii mali qui | |
| 5468 praecesserunt sunt quasi quaedam figura Antichristi, secundum illud | |
| 5469 II Thess. II, <i>mysterium iam operatur iniquitatis</i>.</p> | |
| 5470 <p title="III q. 8 a. 8 ad 1"><a name="47251"><span class= | |
| 5471 "ref">[47251] IIIª q. 8 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5472 dicendum quod Diabolus et Antichristus non sunt duo capita, sed | |
| 5473 unum, quia Antichristus dicitur esse caput inquantum plenissime | |
| 5474 invenitur in eo impressa malitia Diaboli. Unde super illud II | |
| 5475 Thess. II, <i>ostendens se tanquam sit Deus</i>, dicit Glossa, | |
| 5476 <i>in ipso erit caput omnium malorum, scilicet Diabolus, qui est | |
| 5477 rex super omnes filios superbiae</i>. Non autem dicitur in eo esse | |
| 5478 per unionem personalem; nec per intrinsecam habitationem, quia | |
| 5479 <i>sola Trinitas menti illabitur</i>, ut dicitur in libro de | |
| 5480 ecclesiasticis dogmatibus, sed per malitiae effectum.</p> | |
| 5481 <p title="III q. 8 a. 8 ad 2"><a name="47252"><span class= | |
| 5482 "ref">[47252] IIIª q. 8 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5483 dicendum quod, sicut caput Christi est Deus, et tamen ipse est | |
| 5484 caput Ecclesiae, ut supra dictum est; ita Antichristus est membrum | |
| 5485 Diaboli, et tamen ipse est caput malorum.</p> | |
| 5486 <p title="III q. 8 a. 8 ad 3"><a name="47253"><span class= | |
| 5487 "ref">[47253] IIIª q. 8 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5488 dicendum quod Antichristus non dicitur caput omnium malorum propter | |
| 5489 similitudinem influentiae, sed propter similitudinem perfectionis. | |
| 5490 In eo enim Diabolus quasi malitiam suam ducet ad caput, per modum | |
| 5491 quo dicitur aliquis ad caput propositum suum ducere, cum illud | |
| 5492 perfecerit.</p> | |
| 5493 <br /> | |
| 5494 <div class="D">Quaestio 9</div> | |
| 5495 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 5496 <p title="III q. 9 pr."><a name="47254"><span class="ref">[47254] | |
| 5497 IIIª q. 9 pr.</span></a> Deinde considerandum est de scientia | |
| 5498 Christi. Circa quam duo consideranda sunt, primo, quam scientiam | |
| 5499 Christus habuerit; secundo, de unaquaque scientiarum ipsius. Circa | |
| 5500 primum quaeruntur quatuor. Primo, utrum Christus habuerit aliquam | |
| 5501 scientiam praeter divinam. Secundo, utrum habuerit scientiam quam | |
| 5502 habent beati vel comprehensores. Tertio, utrum habuerit scientiam | |
| 5503 inditam vel infusam. Quarto, utrum habuerit aliquam scientiam | |
| 5504 acquisitam.</p> | |
| 5505 <br /> | |
| 5506 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 5507 <p title="III q. 9 a. 1 arg. 1"><a name="47255"><span class= | |
| 5508 "ref">[47255] IIIª q. 9 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 5509 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit aliqua scientia | |
| 5510 praeter divinam. Ad hoc enim necessaria est scientia ut per eam | |
| 5511 aliqua cognoscantur. Sed Christus per scientiam divinam cognoscebat | |
| 5512 omnia. Superfluum igitur fuisset quod in eo esset quaedam alia | |
| 5513 scientia.</p> | |
| 5514 <p title="III q. 9 a. 1 arg. 2"><a name="47256"><span class= | |
| 5515 "ref">[47256] IIIª q. 9 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, lux | |
| 5516 minor per maiorem offuscatur. Sed omnis scientia creata comparatur | |
| 5517 ad scientiam Dei increatam sicut lux minor ad maiorem. Ergo in | |
| 5518 Christo non refulsit alia scientia quam divina.</p> | |
| 5519 <p title="III q. 9 a. 1 arg. 3"><a name="47257"><span class= | |
| 5520 "ref">[47257] IIIª q. 9 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, unio | |
| 5521 humanae naturae ad divinam facta est in persona, ut ex supra dictis | |
| 5522 patet. Ponitur autem in Christo, secundum quosdam, quaedam scientia | |
| 5523 unionis, per quam scilicet Christus ea quae ad mysterium | |
| 5524 incarnationis pertinent plenius scivit quam aliquis alius. Cum ergo | |
| 5525 unio personalis contineat duas naturas, videtur quod in Christo non | |
| 5526 sint duae scientiae, sed una tantum scientia pertinens ad utramque | |
| 5527 naturam.</p> | |
| 5528 <p title="III q. 9 a. 1 s. c."><a name="47258"><span class= | |
| 5529 "ref">[47258] IIIª q. 9 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5530 quod Ambrosius dicit, in libro de incarnatione, <i>Deus in carne | |
| 5531 perfectionem humanae naturae assumpsit, suscepit sensum hominis, | |
| 5532 sed non sensum carnis inflatum</i>. Sed ad sensum hominis pertinet | |
| 5533 scientia creata. Ergo in eo fuit alia scientia praeter divinam.</p> | |
| 5534 <p title="III q. 9 a. 1 co."><a name="47259"><span class= | |
| 5535 "ref">[47259] IIIª q. 9 a. 1 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5536 quod, sicut ex supra dictis patet, filius Dei humanam naturam | |
| 5537 integram assumpsit, idest, non corpus solum, sed etiam animam; non | |
| 5538 solum sensitivam, sed etiam rationalem. Et ideo oportuit quod | |
| 5539 haberet scientiam creatam, propter tria. Primo quidem, propter | |
| 5540 animae perfectionem. Anima enim, secundum se considerata, est in | |
| 5541 potentia ad intelligibilia cognoscenda, est enim <i>sicut tabula in | |
| 5542 qua nihil est scriptum</i>; et tamen possibile est in ea scribi, | |
| 5543 propter intellectum possibilem, <i>in quo est omnia fieri</i>, ut | |
| 5544 dicitur in III de anima. Quod autem est in potentia, est | |
| 5545 imperfectum nisi reducatur ad actum. Non autem fuit conveniens ut | |
| 5546 filius Dei humanam naturam imperfectam assumeret, sed perfectam, | |
| 5547 utpote qua mediante, totum humanum genus erat ad perfectum | |
| 5548 reducendum. Et ideo oportuit quod anima Christi esset perfecta per | |
| 5549 aliquam scientiam, quae esset proprie perfectio eius. Et ideo | |
| 5550 oportuit in Christo esse aliquam scientiam praeter scientiam | |
| 5551 divinam. Alioquin anima Christi esset imperfectior omnibus animabus | |
| 5552 aliorum hominum. Secundo quia, cum quaelibet res sit propter suam | |
| 5553 operationem, ut dicitur in II de caelo et mundo, frustra haberet | |
| 5554 Christus animam intellectualem, si non intelligeret secundum illam. | |
| 5555 Quod pertinet ad scientiam creatam. Tertio, quia aliqua scientia | |
| 5556 creata pertinet ad animae humanae naturam, scilicet illa per quam | |
| 5557 naturaliter cognoscimus prima principia, scientiam enim hic large | |
| 5558 accipimus pro qualibet cognitione intellectus humani. Nihil autem | |
| 5559 naturalium Christo defuit, quia totam humanam naturam suscepit, ut | |
| 5560 supra dictum est. Et ideo in sexta synodo damnata est positio | |
| 5561 negantium in Christo duas esse scientias, vel duas sapientias.</p> | |
| 5562 <p title="III q. 9 a. 1 ad 1"><a name="47260"><span class= | |
| 5563 "ref">[47260] IIIª q. 9 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5564 dicendum quod Christus cognovit omnia per scientiam divinam | |
| 5565 operatione increata, quae est ipsa Dei essentia, Dei enim | |
| 5566 intelligere est sua substantia, ut probatur in XII Metaphys. Unde | |
| 5567 hic actus non potuit esse animae humanae Christi, cum sit alterius | |
| 5568 naturae. Si igitur non fuisset in anima Christi alia scientia | |
| 5569 praeter divinam, nihil cognovisset. Et ita frustra fuisset | |
| 5570 assumpta, cum <i>res sit propter suam operationem</i>.</p> | |
| 5571 <p title="III q. 9 a. 1 ad 2"><a name="47261"><span class= | |
| 5572 "ref">[47261] IIIª q. 9 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5573 dicendum quod, si duo lumina accipiantur eiusdem ordinis, minus | |
| 5574 offuscatur per maius, sicut lumen solis offuscat lumen candelae, | |
| 5575 quorum utrumque accipitur in ordine illuminantis. Sed si accipiatur | |
| 5576 maius in ordine illuminantis et minus in ordine illuminati, minus | |
| 5577 lumen non offuscatur per maius, sed magis augetur, sicut lumen | |
| 5578 aeris per lumen solis. Et hoc modo lumen scientiae non offuscatur, | |
| 5579 sed clarescit in anima Christi per lumen scientiae divinae, quae | |
| 5580 est <i>lux vera illuminans omnem hominem venientem in hunc | |
| 5581 mundum</i>, ut dicitur Ioan. I.</p> | |
| 5582 <p title="III q. 9 a. 1 ad 3"><a name="47262"><span class= | |
| 5583 "ref">[47262] IIIª q. 9 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5584 dicendum quod, ex parte unitorum, ponitur scientia in Christo et | |
| 5585 quantum ad naturam divinam et quantum ad humanam, ita quod per | |
| 5586 unionem, secundum quam est eadem hypostasis Dei et hominis, id quod | |
| 5587 est Dei attribuitur homini, et id quod est hominis attribuitur Deo, | |
| 5588 ut supra dictum est. Sed ex parte ipsius unionis non potest poni in | |
| 5589 Christo aliqua scientia. Nam unio illa est ad esse personale, | |
| 5590 scientia autem non convenit personae nisi ratione alicuius | |
| 5591 naturae.</p> | |
| 5592 <br /> | |
| 5593 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 5594 <p title="III q. 9 a. 2 arg. 1"><a name="47263"><span class= | |
| 5595 "ref">[47263] IIIª q. 9 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum sic | |
| 5596 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit scientia beatorum | |
| 5597 vel comprehensorum. Scientia enim beatorum est per participationem | |
| 5598 divini luminis, secundum illud Psalmi, <i>in lumine tuo videbimus | |
| 5599 lumen</i>. Sed Christus non habuit lumen divinum tanquam | |
| 5600 participatum, sed ipsam divinitatem in se habuit substantialiter | |
| 5601 manentem, secundum illud Coloss. II, <i>in ipso habitat omnis | |
| 5602 plenitudo divinitatis corporaliter</i>. Ergo in ipso non fuit | |
| 5603 scientia beatorum.</p> | |
| 5604 <p title="III q. 9 a. 2 arg. 2"><a name="47264"><span class= | |
| 5605 "ref">[47264] IIIª q. 9 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5606 scientia beatorum eos beatos facit, secundum illud Ioan. XVII, | |
| 5607 <i>haec est vita aeterna, ut cognoscant te, verum Deum, et quem | |
| 5608 misisti, Iesum Christum</i>. Sed homo ille fuit beatus ex hoc ipso | |
| 5609 quod fuit Deo unitus in persona, secundum illud Psalmi, <i>beatus | |
| 5610 quem elegisti et assumpsisti</i>. Non ergo oportet ponere in ipso | |
| 5611 scientiam beatorum.</p> | |
| 5612 <p title="III q. 9 a. 2 arg. 3"><a name="47265"><span class= | |
| 5613 "ref">[47265] IIIª q. 9 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5614 duplex scientia homini competit, una secundum suam naturam; alia | |
| 5615 supra suam naturam. Scientia autem beatorum, quae in divina visione | |
| 5616 consistit, non est secundum naturam hominis, sed supra eius | |
| 5617 naturam. In Christo autem fuit alia supernaturalis scientia multo | |
| 5618 fortior et altior, scilicet scientia divina. Non igitur oportuit in | |
| 5619 Christo esse scientiam beatorum.</p> | |
| 5620 <p title="III q. 9 a. 2 s. c."><a name="47266"><span class= | |
| 5621 "ref">[47266] IIIª q. 9 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 5622 scientia beatorum in Dei visione vel cognitione consistit. Sed ipse | |
| 5623 plene cognovit Deum, etiam secundum quod homo, secundum illud Ioan. | |
| 5624 VIII, <i>scio eum, et sermonem eius servo</i>. Ergo in Christo fuit | |
| 5625 scientia beatorum.</p> | |
| 5626 <p title="III q. 9 a. 2 co."><a name="47267"><span class= | |
| 5627 "ref">[47267] IIIª q. 9 a. 2 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5628 quod illud quod est in potentia, reducitur in actum per id quod est | |
| 5629 actu, oportet enim esse calidum id per quod alia calefiunt. Homo | |
| 5630 autem est in potentia ad scientiam beatorum, quae in visione Dei | |
| 5631 consistit, et ad eam ordinatur sicut ad finem, est enim creatura | |
| 5632 rationalis capax illius beatae cognitionis, inquantum est ad | |
| 5633 imaginem Dei. Ad hunc autem finem beatitudinis homines reducuntur | |
| 5634 per Christi humanitatem, secundum illud Heb. II, <i>decebat eum | |
| 5635 propter quem omnia et per quem omnia, qui multos filios in gloriam | |
| 5636 adduxerat, auctorem salutis eorum per passionem consummari</i>. Et | |
| 5637 ideo oportuit quod cognitio ipsa in Dei visione consistens | |
| 5638 excellentissime Christo homini conveniret, quia semper causam | |
| 5639 oportet esse potiorem causato.</p> | |
| 5640 <p title="III q. 9 a. 2 ad 1"><a name="47268"><span class= | |
| 5641 "ref">[47268] IIIª q. 9 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5642 dicendum quod divinitas unita est humanitati Christi secundum | |
| 5643 personam, et non secundum naturam vel essentiam, sed cum unitate | |
| 5644 personae remanet distinctio naturarum. Et ideo anima Christi, quae | |
| 5645 est pars humanae naturae, per aliquod lumen participatum a natura | |
| 5646 divina perfecta est ad scientiam beatam, qua Deus per essentiam | |
| 5647 videtur.</p> | |
| 5648 <p title="III q. 9 a. 2 ad 2"><a name="47269"><span class= | |
| 5649 "ref">[47269] IIIª q. 9 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5650 dicendum quod ex ipsa unione homo ille est beatus beatitudine | |
| 5651 increata, sicut ex unione est Deus. Sed praeter beatitudinem | |
| 5652 increatam, oportuit in natura humana Christi esse quandam | |
| 5653 beatitudinem creatam, per quam anima eius in ultimo fine humanae | |
| 5654 naturae constitueretur.</p> | |
| 5655 <p title="III q. 9 a. 2 ad 3"><a name="47270"><span class= | |
| 5656 "ref">[47270] IIIª q. 9 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5657 dicendum quod visio seu scientia beata est quodammodo supra naturam | |
| 5658 animae rationalis, inquantum scilicet propria virtute ad eam | |
| 5659 pervenire non potest. Alio vero modo est secundum naturam ipsius, | |
| 5660 inquantum scilicet per naturam suam est capax eius, prout scilicet | |
| 5661 ad imaginem Dei facta est, ut supra dictum est. Sed scientia | |
| 5662 increata est omnibus modis supra naturam animae humanae.</p> | |
| 5663 <br /> | |
| 5664 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 5665 <p title="III q. 9 a. 3 arg. 1"><a name="47271"><span class= | |
| 5666 "ref">[47271] IIIª q. 9 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 5667 proceditur. Videtur quod in Christo non sit alia scientia indita, | |
| 5668 praeter scientiam beatam. Omnis enim alia scientia creata | |
| 5669 comparatur ad scientiam beatam sicut imperfectum ad perfectum. Sed, | |
| 5670 praesente perfecta cognitione, excluditur cognitio imperfecta, | |
| 5671 sicut manifesta visio faciei excludit aenigmaticam visionem fidei | |
| 5672 ut patet I Cor. XIII. Cum igitur in Christo fuerit scientia beata, | |
| 5673 ut dictum est, videtur quod non potuerit in eo alia esse scientia | |
| 5674 indita.</p> | |
| 5675 <p title="III q. 9 a. 3 arg. 2"><a name="47272"><span class= | |
| 5676 "ref">[47272] IIIª q. 9 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5677 imperfectior modus cognitionis disponit ad perfectiorem sicut | |
| 5678 opinio, quae est per syllogismum dialecticum, disponit ad | |
| 5679 scientiam, quae est per syllogismum demonstrativum. Habita autem | |
| 5680 perfectione, non est ulterius necessaria dispositio, sicut, habito | |
| 5681 termino, non est necessarius motus. Cum igitur cognitio quaecumque | |
| 5682 alia creata comparetur ad cognitionem beatam sicut imperfectum ad | |
| 5683 perfectum, et sicut dispositio ad terminum, videtur quod, cum | |
| 5684 Christus habuerit cognitionem beatam, quod non fuerit ei | |
| 5685 necessarium habere aliam cognitionem.</p> | |
| 5686 <p title="III q. 9 a. 3 arg. 3"><a name="47273"><span class= | |
| 5687 "ref">[47273] IIIª q. 9 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5688 sicut materia corporalis est in potentia ad formam sensibilem, ita | |
| 5689 intellectus possibilis est in potentia ad formam intelligibilem. | |
| 5690 Sed materia corporalis non potest simul recipere duas formas | |
| 5691 sensibiles, unam perfectiorem et aliam minus perfectam. Ergo nec | |
| 5692 anima potest simul recipere duplicem scientiam, unam perfectiorem | |
| 5693 et aliam minus perfectam. Et sic idem quod prius.</p> | |
| 5694 <p title="III q. 9 a. 3 s. c."><a name="47274"><span class= | |
| 5695 "ref">[47274] IIIª q. 9 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5696 quod dicitur Coloss. II, quod <i>in Christo sunt omnes thesauri | |
| 5697 sapientiae et scientiae absconditi</i>.</p> | |
| 5698 <p title="III q. 9 a. 3 co."><a name="47275"><span class= | |
| 5699 "ref">[47275] IIIª q. 9 a. 3 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5700 quod, sicut dictum est, decebat quod natura humana assumpta a verbo | |
| 5701 Dei, imperfecta non esset. Omne autem quod est in potentia, est | |
| 5702 imperfectum nisi reducatur ad actum. Intellectus autem possibilis | |
| 5703 humanus est in potentia ad omnia intelligibilia. Reducitur autem ad | |
| 5704 actum per species intelligibiles, quae sunt formae quaedam | |
| 5705 completivae ipsius, ut patet ex his quae dicuntur in III de anima. | |
| 5706 Et ideo oportet in Christo scientiam ponere inditam, inquantum per | |
| 5707 verbum Dei animae Christi, sibi personaliter unitae, impressae sunt | |
| 5708 species intelligibiles ad omnia ad quae est intellectus possibilis | |
| 5709 in potentia, sicut etiam per verbum Dei impressae sunt species | |
| 5710 intelligibiles menti angelicae in principio creationis rerum, ut | |
| 5711 patet per Augustinum, super Gen. ad Litt. Et ideo, sicut in | |
| 5712 Angelis, secundum eundem Augustinum, ponitur duplex cognitio, una | |
| 5713 scilicet matutina, per quam cognoscunt res in verbo, et alia | |
| 5714 vespertina, per quam cognoscunt res in propria natura per species | |
| 5715 sibi inditas; ita, praeter scientiam divinam increatam, est in | |
| 5716 Christo, secundum eius animam, scientia beata, qua cognoscit verbum | |
| 5717 et res in verbo; et scientia indita sive infusa, per quam cognoscit | |
| 5718 res in propria natura per species intelligibiles humanae menti | |
| 5719 proportionatas.</p> | |
| 5720 <p title="III q. 9 a. 3 ad 1"><a name="47276"><span class= | |
| 5721 "ref">[47276] IIIª q. 9 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5722 dicendum quod visio imperfecta fidei in sui ratione includit | |
| 5723 oppositum manifestae visionis, eo quod de ratione fidei est ut sit | |
| 5724 de non visis, ut in secunda parte habitum est. Sed cognitio quae | |
| 5725 est per species inditas, non includit aliquid oppositum cognitionis | |
| 5726 beatae. Et ideo non est eadem ratio utrobique.</p> | |
| 5727 <p title="III q. 9 a. 3 ad 2"><a name="47277"><span class= | |
| 5728 "ref">[47277] IIIª q. 9 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5729 dicendum quod dispositio se habet ad perfectionem dupliciter, uno | |
| 5730 modo, sicut via ducens in perfectionem; alio modo, sicut effectus a | |
| 5731 perfectione procedens. Per calorem enim disponitur materia ad | |
| 5732 suscipiendum formam ignis, qua tamen adveniente, calor non cessat, | |
| 5733 sed remanet quasi quidam effectus talis formae. Et similiter | |
| 5734 opinio, ex syllogismo dialectico causata, est via ad scientiam, | |
| 5735 quae per demonstrationem acquiritur, qua tamen acquisita, potest | |
| 5736 remanere cognitio quae est per syllogismum dialecticum, quasi | |
| 5737 consequens scientiam demonstrativam quae est per causam; quia ille | |
| 5738 qui cognoscit causam, ex hoc etiam magis potest cognoscere signa | |
| 5739 probabilia, ex quibus procedit dialecticus syllogismus. Et | |
| 5740 similiter in Christo simul cum scientia beatitudinis manet scientia | |
| 5741 indita, non quasi via ad beatitudinem, sed quasi per beatitudinem | |
| 5742 confirmata.</p> | |
| 5743 <p title="III q. 9 a. 3 ad 3"><a name="47278"><span class= | |
| 5744 "ref">[47278] IIIª q. 9 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5745 dicendum quod cognitio beata non fit per speciem quae sit | |
| 5746 similitudo divinae essentiae, vel eorum quae in divina essentia | |
| 5747 cognoscuntur, ut patet ex his quae in prima parte dicta sunt, sed | |
| 5748 talis cognitio est ipsius divinae essentiae immediate, per hoc quod | |
| 5749 ipsa essentia divina unitur menti beatae sicut intelligibile | |
| 5750 intelligenti. Quae quidem essentia divina est forma excedens | |
| 5751 proportionem cuiuslibet creaturae. Unde nihil prohibet quin, cum | |
| 5752 hac forma superexcedente, simul insint rationali menti species | |
| 5753 intelligibiles proportionatae suae naturae.</p> | |
| 5754 <br /> | |
| 5755 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 5756 <p title="III q. 9 a. 4 arg. 1"><a name="47279"><span class= | |
| 5757 "ref">[47279] IIIª q. 9 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 5758 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit aliqua scientia | |
| 5759 experimentalis acquisita. Quidquid enim Christo conveniens fuit, | |
| 5760 excellentissime habuit. Sed Christus non habuit excellentissime | |
| 5761 scientiam acquisitam, non enim institit studio litterarum, quo | |
| 5762 perfectissime scientia acquiritur; dicitur enim Ioan. VII, | |
| 5763 <i>mirabantur Iudaei, dicentes, quomodo hic litteras scit, cum non | |
| 5764 didicerit?</i> Ergo videtur quod in Christo non fuerit aliqua | |
| 5765 scientia acquisita.</p> | |
| 5766 <p title="III q. 9 a. 4 arg. 2"><a name="47280"><span class= | |
| 5767 "ref">[47280] IIIª q. 9 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, ei | |
| 5768 quod est plenum, non potest aliquid superaddi. Sed potentia animae | |
| 5769 Christi fuit impleta per species intelligibiles divinitus inditas, | |
| 5770 ut dictum est. Non ergo potuerunt supervenire eius animae aliquae | |
| 5771 species acquisitae.</p> | |
| 5772 <p title="III q. 9 a. 4 arg. 3"><a name="47281"><span class= | |
| 5773 "ref">[47281] IIIª q. 9 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, in | |
| 5774 eo qui iam habitum scientiae habet, per ea quae a sensu accipit, | |
| 5775 non acquiritur novus habitus, quia sic duae formae eiusdem speciei | |
| 5776 simul essent in eodem, sed habitus qui prius inerat, confirmatur et | |
| 5777 augetur. Cum ergo Christus habuerit habitum scientiae inditae, non | |
| 5778 videtur quod per ea quae sensu percepit, aliquam aliam scientiam | |
| 5779 acquisierit.</p> | |
| 5780 <p title="III q. 9 a. 4 s. c."><a name="47282"><span class= | |
| 5781 "ref">[47282] IIIª q. 9 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5782 quod Heb. V dicitur, <i>cum esset filius Dei, didicit ex his quae | |
| 5783 passus est, obedientiam</i>, Glossa, <i>idest, expertus est</i>. | |
| 5784 Fuit ergo in Christo aliqua experimentalis scientia, quae est | |
| 5785 scientia acquisita.</p> | |
| 5786 <p title="III q. 9 a. 4 co."><a name="47283"><span class= | |
| 5787 "ref">[47283] IIIª q. 9 a. 4 co.</span></a> Respondeo dicendum | |
| 5788 quod, sicut ex supra dictis patet, nihil eorum quae Deus in nostra | |
| 5789 natura plantavit, defuit humanae naturae assumptae a verbo Dei. | |
| 5790 Manifestum est autem quod in humana natura Deus plantavit non solum | |
| 5791 intellectum possibilem, sed etiam intellectum agentem. Unde necesse | |
| 5792 est dicere quod in anima Christi non solum intellectus possibilis, | |
| 5793 sed etiam intellectus agens fuerit. Si autem in aliis <i>Deus et | |
| 5794 natura nihil frustra fecerunt</i>, ut philosophus dicit, in I de | |
| 5795 caelo et mundo, multo minus in anima Christi aliquid fuit frustra. | |
| 5796 Frustra autem est quod non habet propriam operationem, cum <i>omnis | |
| 5797 res sit propter suam operationem</i>, ut dicitur in II de caelo et | |
| 5798 mundo. Propria autem operatio intellectus agentis est facere | |
| 5799 species intelligibiles actu, abstrahendo eas a phantasmatibus, unde | |
| 5800 dicitur in III de anima quod intellectus agens est quo est omnia | |
| 5801 facere. Sic igitur necesse est dicere quod in Christo fuerunt | |
| 5802 aliquae species intelligibiles per actionem intellectus agentis in | |
| 5803 intellectu possibili eius receptae. Quod est esse in ipso scientiam | |
| 5804 acquisitam, quam quidam experimentalem nominant. Et ideo, quamvis | |
| 5805 aliter alibi scripserim, dicendum est in Christo scientiam | |
| 5806 acquisitam fuisse. Quae proprie est scientia secundum modum | |
| 5807 humanum, non solum ex parte recipientis subiecti, sed etiam ex | |
| 5808 parte causae agentis, nam talis scientia ponitur in Christo | |
| 5809 secundum lumen intellectus agentis, quod est humanae naturae | |
| 5810 connaturale. Scientia autem infusa attribuitur animae humanae | |
| 5811 secundum lumen desuper infusum, qui modus cognoscendi est | |
| 5812 proportionatus naturae angelicae. Scientia vero beata, per quam | |
| 5813 ipsa Dei essentia videtur, est propria et connaturalis soli Deo, ut | |
| 5814 in prima parte dictum est.</p> | |
| 5815 <p title="III q. 9 a. 4 ad 1"><a name="47284"><span class= | |
| 5816 "ref">[47284] IIIª q. 9 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5817 dicendum quod, cum duplex sit modus acquirendi scientiam, scilicet | |
| 5818 inveniendo et addiscendo, modus qui est per inventionem est | |
| 5819 praecipuus, modus autem qui est per disciplinam est secundarius. | |
| 5820 Unde dicitur in I Ethic., <i>ille quidem est optimus qui omnia per | |
| 5821 seipsum intelligit, bonus autem et ille qui bene dicenti | |
| 5822 obediet</i>. Et ideo Christo magis competebat habere scientiam | |
| 5823 acquisitam per inventionem quam per disciplinam, praesertim cum | |
| 5824 ipse daretur a Deo omnibus in doctorem, secundum illud Ioel II, | |
| 5825 <i>laetamini in domino Deo vestro, quia dedit vobis doctorem | |
| 5826 iustitiae</i>.</p> | |
| 5827 <p title="III q. 9 a. 4 ad 2"><a name="47285"><span class= | |
| 5828 "ref">[47285] IIIª q. 9 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5829 dicendum quod humana mens duplicem habet respectum. Unum quidem ad | |
| 5830 superiora. Et secundum hunc respectum, anima Christi fuit plena per | |
| 5831 scientiam inditam. Alius autem respectus eius est ad inferiora, | |
| 5832 idest ad phantasmata, quae sunt nata movere mentem humanam per | |
| 5833 virtutem intellectus agentis. Oportuit autem quod etiam secundum | |
| 5834 hunc respectum anima Christi scientia impleretur, non quin prima | |
| 5835 plenitudo menti humanae sufficeret secundum seipsam; sed oportebat | |
| 5836 eam perfici etiam secundum comparationem ad phantasmata.</p> | |
| 5837 <p title="III q. 9 a. 4 ad 3"><a name="47286"><span class= | |
| 5838 "ref">[47286] IIIª q. 9 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5839 dicendum quod alia ratio est de habitu acquisito, et de habitu | |
| 5840 infuso. Nam habitus scientiae acquiritur per comparationem humanae | |
| 5841 mentis ad phantasmata, unde secundum eandem rationem non potest | |
| 5842 alius habitus iterato acquiri. Sed habitus scientiae infusae est | |
| 5843 alterius rationis, utpote a superiori descendens in animam, non | |
| 5844 secundum proportionem phantasmatum. Et ideo non est eadem ratio de | |
| 5845 utroque habitu.</p> | |
| 5846 <br /> | |
| 5847 <div class="D">Quaestio 10</div> | |
| 5848 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 5849 <p title="III q. 10 pr."><a name="47287"><span class="ref">[47287] | |
| 5850 IIIª q. 10 pr.</span></a> Deinde considerandum est de qualibet | |
| 5851 praedictarum scientiarum. Sed quia de scientia divina dictum est in | |
| 5852 prima parte, restat nunc videre de aliis, primo, de scientia beata; | |
| 5853 secundo, de scientia indita; tertio, de scientia acquisita. Sed | |
| 5854 quia de scientia beata, quae in Dei visione consistit, plura dicta | |
| 5855 sunt in prima parte, ideo hic sola illa videntur dicenda quae | |
| 5856 pertinent ad animam Christi. Circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 5857 utrum anima Christi comprehenderit verbum, sive divinam essentiam. | |
| 5858 Secundo, utrum cognoverit omnia in verbo. Tertio, utrum anima | |
| 5859 Christi in verbo cognoverit infinita. Quarto, utrum videat verbum, | |
| 5860 vel divinam essentiam, clarius qualibet alia creatura.</p> | |
| 5861 <br /> | |
| 5862 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 5863 <p title="III q. 10 a. 1 arg. 1"><a name="47288"><span class= | |
| 5864 "ref">[47288] IIIª q. 10 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 5865 proceditur. Videtur quod anima Christi comprehenderit et | |
| 5866 comprehendat verbum, sive divinam essentiam. Dicit enim Isidorus | |
| 5867 quod <i>Trinitas sibi soli nota est, et homini assumpto</i>. Igitur | |
| 5868 homo assumptus communicat cum sancta Trinitate in illa notitia sui | |
| 5869 quae est sanctae Trinitatis propria. Huiusmodi autem est notitia | |
| 5870 comprehensionis. Ergo anima Christi comprehendit divinam | |
| 5871 essentiam.</p> | |
| 5872 <p title="III q. 10 a. 1 arg. 2"><a name="47289"><span class= | |
| 5873 "ref">[47289] IIIª q. 10 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5874 magis est uniri Deo secundum esse personale quam secundum visionem. | |
| 5875 Sed, sicut Damascenus dicit, in III libro, <i>tota divinitas, in | |
| 5876 una personarum, est unita humanae naturae in Christo</i>. Multo | |
| 5877 igitur magis tota natura divina videtur ab anima Christi. Et ita | |
| 5878 videtur quod anima Christi comprehendat divinam essentiam.</p> | |
| 5879 <p title="III q. 10 a. 1 arg. 3"><a name="47290"><span class= | |
| 5880 "ref">[47290] IIIª q. 10 a. 1 arg. 3</span></a> <i>Praeterea, | |
| 5881 illud quod convenit filio Dei per naturam, convenit filio hominis | |
| 5882 per gratiam</i>, ut Augustinus dicit, in libro de Trinitate. Sed | |
| 5883 comprehendere divinam essentiam competit filio Dei per naturam. | |
| 5884 Ergo filio hominis competit per gratiam. Et ita videtur quod anima | |
| 5885 Christi per gratiam verbum comprehendat.</p> | |
| 5886 <p title="III q. 10 a. 1 s. c."><a name="47291"><span class= | |
| 5887 "ref">[47291] IIIª q. 10 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5888 quod Augustinus dicit, in libro octogintatrium quaest., <i>quod se | |
| 5889 comprehendit, finitum est sibi</i>. Sed essentia divina non est | |
| 5890 finita in comparatione ad animam Christi, cum in infinitum eam | |
| 5891 excedat. Ergo anima Christi non comprehendit verbum.</p> | |
| 5892 <p title="III q. 10 a. 1 co."><a name="47292"><span class= | |
| 5893 "ref">[47292] IIIª q. 10 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 5894 dicendum quod, sicut ex supra dictis patet, sic facta est unio | |
| 5895 naturarum in persona Christi quod tamen proprietas utriusque | |
| 5896 naturae inconfusa permansit, ita scilicet quod <i>increatum mansit | |
| 5897 increatum, et creatum mansit infra limites creaturae</i>, sicut | |
| 5898 Damascenus dicit, in III libro. Est autem impossibile quod aliqua | |
| 5899 creatura comprehendat divinam essentiam, sicut in prima parte | |
| 5900 dictum est, eo quod infinitum non comprehenditur a finito. Et ideo | |
| 5901 dicendum quod anima Christi nullo modo comprehendit divinam | |
| 5902 essentiam.</p> | |
| 5903 <p title="III q. 10 a. 1 ad 1"><a name="47293"><span class= | |
| 5904 "ref">[47293] IIIª q. 10 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5905 dicendum quod homo assumptus connumeratur divinae Trinitati in sui | |
| 5906 cognitione, non ratione comprehensionis, sed ratione cuiusdam | |
| 5907 excellentissimae cognitionis prae ceteris creaturis.</p> | |
| 5908 <p title="III q. 10 a. 1 ad 2"><a name="47294"><span class= | |
| 5909 "ref">[47294] IIIª q. 10 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 5910 dicendum quod nec etiam in unione quae est secundum esse personale, | |
| 5911 natura humana comprehendit verbum Dei, sive naturam divinam, quae | |
| 5912 quamvis tota unita fuerit humanae naturae in una persona filii, non | |
| 5913 tamen fuit tota virtus divinitatis ab humana natura quasi | |
| 5914 circumscripta. Unde Augustinus dicit, in epistola ad Volusianum, | |
| 5915 <i>scire te volo non hoc Christianam habere doctrinam, quod ita | |
| 5916 Deus infusus sit carni ut curam gubernandae universitatis vel | |
| 5917 deseruerit vel amiserit, vel ad illud corpusculum quasi contractam | |
| 5918 collectamque transtulerit</i>. Et similiter anima Christi totam | |
| 5919 essentiam Dei videt, non tamen eam comprehendit, quia non totaliter | |
| 5920 eam videt, idest, non ita perfecte sicut visibilis est, ut in prima | |
| 5921 parte expositum est.</p> | |
| 5922 <p title="III q. 10 a. 1 ad 3"><a name="47295"><span class= | |
| 5923 "ref">[47295] IIIª q. 10 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 5924 dicendum quod verbum illud Augustini est intelligendum de gratia | |
| 5925 unionis, secundum quam omnia quae dicuntur de filio Dei secundum | |
| 5926 naturam divinam, dicuntur de filio hominis, propter identitatem | |
| 5927 suppositi. Et secundum hoc, vere potest dici quod filius hominis | |
| 5928 est comprehensor divinae essentiae, non quidem secundum animam, sed | |
| 5929 secundum divinam naturam. Per quem etiam modum potest dici quod | |
| 5930 filius hominis est creator.</p> | |
| 5931 <br /> | |
| 5932 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 5933 <p title="III q. 10 a. 2 arg. 1"><a name="47296"><span class= | |
| 5934 "ref">[47296] IIIª q. 10 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 5935 sic proceditur. Videtur quod anima Christi in verbo non cognoscat | |
| 5936 omnia. Dicitur enim Marci XIII, <i>de die autem illa nemo scit, | |
| 5937 neque Angeli in caelo neque filius, nisi pater</i>. Non igitur | |
| 5938 omnia scit in verbo.</p> | |
| 5939 <p title="III q. 10 a. 2 arg. 2"><a name="47297"><span class= | |
| 5940 "ref">[47297] IIIª q. 10 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 5941 quanto aliquis perfectius cognoscit aliquod principium, tanto plura | |
| 5942 in illo principio cognoscit. Sed Deus perfectius videt essentiam | |
| 5943 suam quam anima Christi. Ergo plura cognoscit in verbo quam anima | |
| 5944 Christi. Non ergo anima Christi in verbo cognoscit omnia.</p> | |
| 5945 <p title="III q. 10 a. 2 arg. 3"><a name="47298"><span class= | |
| 5946 "ref">[47298] IIIª q. 10 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 5947 quantitas scientiae attenditur secundum quantitatem scibilium. Si | |
| 5948 ergo anima Christi sciret in verbo omnia quae scit verbum, | |
| 5949 sequeretur quod scientia animae Christi aequaretur scientiae | |
| 5950 divinae, creatum videlicet increato. Quod est impossibile.</p> | |
| 5951 <p title="III q. 10 a. 2 s. c."><a name="47299"><span class= | |
| 5952 "ref">[47299] IIIª q. 10 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 5953 quod, super illud Apoc. V, <i>dignus est agnus qui occisus est | |
| 5954 accipere divinitatem et scientiam</i>, Glossa dicit, idest, omnium | |
| 5955 cognitionem.</p> | |
| 5956 <p title="III q. 10 a. 2 co."><a name="47300"><span class= | |
| 5957 "ref">[47300] IIIª q. 10 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 5958 dicendum quod, cum quaeritur an Christus cognoscat omnia in verbo, | |
| 5959 dicendum est quod ly omnia potest dupliciter accipi. Uno modo, | |
| 5960 proprie, ut distribuat pro omnibus quae quocumque modo sunt vel | |
| 5961 erunt vel fuerunt, vel facta vel dicta vel cogitata a quocumque, | |
| 5962 secundum quodcumque tempus. Et sic dicendum est quod anima Christi | |
| 5963 in verbo cognoscit omnia. Unusquisque enim intellectus creatus in | |
| 5964 verbo cognoscit, non quidem omnia simpliciter, sed tanto plura | |
| 5965 quanto perfectius videt verbum, nulli tamen intellectui beato deest | |
| 5966 quin cognoscat in verbo omnia quae ad ipsum spectant. Ad Christum | |
| 5967 autem, et ad eius dignitatem, spectant quodammodo omnia, inquantum | |
| 5968 ei subiecta sunt omnia. Ipse est etiam <i>omnium iudex constitutus | |
| 5969 a Deo, quia filius hominis est</i>, ut dicitur Ioan. V. Et ideo | |
| 5970 anima Christi in verbo cognoscit omnia existentia secundum | |
| 5971 quodcumque tempus, et etiam hominum cogitatus, quorum est iudex, | |
| 5972 ita quod de eo dicitur, Ioan. II, <i>ipse enim sciebat quid esset | |
| 5973 in homine</i>; quod potest intelligi non solum quantum ad scientiam | |
| 5974 divinam, sed etiam quantum ad scientiam animae eius quam habet in | |
| 5975 verbo. Alio modo ly omnia potest accipi magis large, ut extendatur | |
| 5976 non solum ad omnia quae sunt actu secundum quodcumque tempus, sed | |
| 5977 etiam ad omnia quaecumque sunt in potentia nunquam reducta ad | |
| 5978 actum. Horum autem quaedam sunt solum in potentia divina. Et | |
| 5979 huiusmodi non omnia cognoscit in verbo anima Christi. Hoc enim | |
| 5980 esset comprehendere omnia quae Deus potest facere, quod esset | |
| 5981 comprehendere divinam virtutem, et per consequens divinam | |
| 5982 essentiam; virtus enim quaelibet cognoscitur per cognitionem eorum | |
| 5983 in quae potest. Quaedam vero sunt non solum in potentia divina, sed | |
| 5984 etiam in potentia creaturae. Et huiusmodi omnia cognoscit anima | |
| 5985 Christi in verbo. Comprehendit enim in verbo omnis creaturae | |
| 5986 essentiam, et per consequens potentiam et virtutem, et omnia quae | |
| 5987 sunt in potentia creaturae.</p> | |
| 5988 <p title="III q. 10 a. 2 ad 1"><a name="47301"><span class= | |
| 5989 "ref">[47301] IIIª q. 10 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 5990 dicendum quod illud verbum intellexerunt Arius et Eunomius, non | |
| 5991 quantum ad scientiam animae, quam in Christo non ponebant, ut supra | |
| 5992 dictum est, sed quantum ad divinam cognitionem filii, quem ponebant | |
| 5993 esse minorem patre quantum ad scientiam. Sed istud stare non | |
| 5994 potest. Quia per verbum Dei facta sunt omnia, ut dicitur Ioan. I, | |
| 5995 et, inter alia, facta sunt etiam per ipsum omnia tempora. Nihil | |
| 5996 autem per ipsum factum est quod ab eo ignoretur. Dicitur ergo | |
| 5997 nescire diem et horam iudicii, quia non facit scire, interrogatus | |
| 5998 enim ab apostolis super hoc, Act. I, hoc eis noluit revelare. Sicut | |
| 5999 e contrario legitur Gen. XXII, <i>nunc cognovi quod timeas | |
| 6000 Deum</i>, idest, nunc cognoscere feci. Dicitur autem pater scire, | |
| 6001 eo quod huiusmodi cognitionem tradidit filio. Unde in hoc ipso quod | |
| 6002 dicitur, <i>nisi pater</i>, datur intelligi quod filius cognoscat, | |
| 6003 non solum quantum ad divinam naturam, sed etiam quantum ad humanam. | |
| 6004 Quia, ut Chrysostomus argumentatur, <i>si Christo homini datum est | |
| 6005 ut sciat qualiter oporteat iudicare, quod est maius; multo magis | |
| 6006 datum est ei scire quod est minus, scilicet tempus iudicii</i>. | |
| 6007 Origenes tamen hoc exponit de Christo secundum corpus eius, quod | |
| 6008 est Ecclesia, quae hoc ipsum tempus ignorat. Quidam autem dicunt | |
| 6009 hoc esse intelligendum de filio Dei adoptivo, non de naturali.</p> | |
| 6010 <p title="III q. 10 a. 2 ad 2"><a name="47302"><span class= | |
| 6011 "ref">[47302] IIIª q. 10 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6012 dicendum quod Deus perfectius cognoscit suam essentiam quam anima | |
| 6013 Christi, quia eam comprehendit. Et ideo cognoscit omnia non solum | |
| 6014 quae sunt in actu secundum quodcumque tempus, quae dicitur | |
| 6015 cognoscere scientia visionis; sed etiam omnia quaecumque ipse | |
| 6016 potest facere, quae dicitur cognoscere per simplicem | |
| 6017 intelligentiam, ut in primo habitum est. Scit ergo anima Christi | |
| 6018 omnia quae Deus in seipso cognoscit per scientiam visionis, non | |
| 6019 tamen omnia quae Deus in seipso cognoscit per scientiam simplicis | |
| 6020 intelligentiae. Et ita plura scit Deus in seipso quam anima | |
| 6021 Christi.</p> | |
| 6022 <p title="III q. 10 a. 2 ad 3"><a name="47303"><span class= | |
| 6023 "ref">[47303] IIIª q. 10 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6024 dicendum quod quantitas scientiae non solum attenditur secundum | |
| 6025 numerum scibilium, sed etiam secundum claritatem cognitionis. | |
| 6026 Quamvis igitur scientia animae Christi quam habet in verbo, | |
| 6027 parificetur scientiae visionis quam Deus habet in seipso quantum ad | |
| 6028 numerum scibilium; scientia tamen Dei excedit in infinitum, quantum | |
| 6029 ad claritatem cognitionis, scientiam animae Christi. Quia lumen | |
| 6030 increatum divini intellectus in infinitum excedit lumen creatum | |
| 6031 quodcumque receptum in anima Christi, non solum quantum ad modum | |
| 6032 cognoscendi, sed etiam quantum ad numerum scibilium, ut dictum | |
| 6033 est.</p> | |
| 6034 <br /> | |
| 6035 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 6036 <p title="III q. 10 a. 3 arg. 1"><a name="47304"><span class= | |
| 6037 "ref">[47304] IIIª q. 10 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 6038 proceditur. Videtur quod anima Christi non possit cognoscere | |
| 6039 infinita in verbo. Quod enim infinitum cognoscatur, repugnat | |
| 6040 definitioni infiniti, prout dicitur in III Physic. quod | |
| 6041 <i>infinitum est cuius quantitatem accipientibus semper est aliquid | |
| 6042 extra accipere</i>. Impossibile autem est definitionem a definito | |
| 6043 separari, quia hoc esset contradictoria esse simul. Ergo | |
| 6044 impossibile est quod anima Christi sciat infinita.</p> | |
| 6045 <p title="III q. 10 a. 3 arg. 2"><a name="47305"><span class= | |
| 6046 "ref">[47305] IIIª q. 10 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6047 infinitorum scientia est infinita. Sed scientia animae Christi non | |
| 6048 potest esse infinita, est enim capacitas eius finita, cum sit | |
| 6049 creatura. Non ergo anima Christi potest cognoscere infinita.</p> | |
| 6050 <p title="III q. 10 a. 3 arg. 3"><a name="47306"><span class= | |
| 6051 "ref">[47306] IIIª q. 10 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6052 infinito non potest esse aliquid maius. Sed plura continentur in | |
| 6053 scientia divina, absolute loquendo, quam in scientia animae | |
| 6054 Christi, ut dictum est. Ergo anima Christi non cognoscit | |
| 6055 infinita.</p> | |
| 6056 <p title="III q. 10 a. 3 s. c."><a name="47307"><span class= | |
| 6057 "ref">[47307] IIIª q. 10 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 6058 anima Christi cognoscit totam suam potentiam, et omnia in quae | |
| 6059 potest. Potest autem in emundationem infinitorum peccatorum, | |
| 6060 secundum illud I Ioan. II, <i>ipse est propitiatio pro peccatis | |
| 6061 nostris, non autem pro nostris tantum, sed etiam totius mundi</i>. | |
| 6062 Ergo anima Christi cognoscit infinita.</p> | |
| 6063 <p title="III q. 10 a. 3 co."><a name="47308"><span class= | |
| 6064 "ref">[47308] IIIª q. 10 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 6065 dicendum quod scientia non est nisi entis, eo quod ens et verum | |
| 6066 convertuntur. Dupliciter autem dicitur aliquid ens, uno modo, | |
| 6067 simpliciter, quod scilicet est ens actu; alio modo, secundum quid, | |
| 6068 quod scilicet est ens in potentia. Et quia, ut dicitur in IX | |
| 6069 Metaphys., unumquodque cognoscitur secundum quod est actu, non | |
| 6070 autem secundum quod est in potentia, scientia primo et | |
| 6071 principaliter respicit ens actu. Secundario autem respicit ens in | |
| 6072 potentia, quod quidem non secundum seipsum cognoscibile est, sed | |
| 6073 secundum quod cognoscitur illud in cuius potentia existit. Quantum | |
| 6074 igitur ad primum modum scientiae, anima Christi non scit infinita. | |
| 6075 Quia non sunt infinita in actu, etiam si accipiantur omnia | |
| 6076 quaecumque sunt in actu secundum quodcumque tempus, eo quod status | |
| 6077 generationis et corruptionis non durat in infinitum; unde est | |
| 6078 certus numerus non solum eorum quae sunt absque generatione et | |
| 6079 corruptione, sed etiam generabilium et corruptibilium. Quantum vero | |
| 6080 ad alium modum sciendi, anima Christi in verbo scit infinita. Scit | |
| 6081 enim, ut dictum est, omnia quae sunt in potentia creaturae. Unde, | |
| 6082 cum in potentia creaturae sint infinita, per hunc modum scit | |
| 6083 infinita, quasi quadam scientia simplicis intelligentiae, non autem | |
| 6084 scientia visionis.</p> | |
| 6085 <p title="III q. 10 a. 3 ad 1"><a name="47309"><span class= | |
| 6086 "ref">[47309] IIIª q. 10 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6087 dicendum quod infinitum, sicut in prima parte dictum est, | |
| 6088 dupliciter dicitur. Uno modo, secundum rationem formae. Et sic | |
| 6089 dicitur infinitum negative, scilicet id quod est forma vel actus | |
| 6090 non limitatus per materiam vel subiectum in quo recipiatur. Et | |
| 6091 huiusmodi infinitum, quantum est de se, est maxime cognoscibile, | |
| 6092 propter perfectionem actus, licet non sit comprehensibile a | |
| 6093 potentia finita creaturae, sic enim dicitur Deus infinitus. Et tale | |
| 6094 infinitum anima Christi cognoscit, licet non comprehendat. Alio | |
| 6095 modo dicitur infinitum secundum potentiam materiae. Quod quidem | |
| 6096 dicitur privative, ex hoc scilicet quod non habet formam quam natum | |
| 6097 est habere. Et per hunc modum dicitur infinitum in quantitate. Tale | |
| 6098 autem infinitum ex sui ratione est ignotum, quia scilicet est quasi | |
| 6099 materia cum privatione formae, ut dicitur in III Physic.; omnis | |
| 6100 autem cognitio est per formam vel actum. Sic igitur, si huiusmodi | |
| 6101 infinitum cognosci debeat secundum modum ipsius cogniti, | |
| 6102 impossibile est quod cognoscatur, est enim modus ipsius ut | |
| 6103 accipiatur pars eius post partem, ut dicitur in III Physic. Et hoc | |
| 6104 modo verum est quod eius quantitatem accipientibus, scilicet parte | |
| 6105 accepta post partem, semper est aliquid extra accipere. Sed sicut | |
| 6106 materialia possunt accipi ab intellectu immaterialiter, et multa | |
| 6107 unite, ita infinita possunt accipi ab intellectu non per modum | |
| 6108 infiniti, sed quasi finite, ut sic ea quae sunt in seipsis | |
| 6109 infinita, sint intellectui cognoscentis finita. Et hoc modo anima | |
| 6110 Christi scit infinita, inquantum scilicet scit ea, non discurrendo | |
| 6111 per singula, sed in aliquo uno; puta in aliqua creatura in cuius | |
| 6112 potentia praeexistunt infinita; et principaliter in ipso verbo.</p> | |
| 6113 <p title="III q. 10 a. 3 ad 2"><a name="47310"><span class= | |
| 6114 "ref">[47310] IIIª q. 10 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6115 dicendum quod nihil prohibet aliquid esse infinitum uno modo quod | |
| 6116 est alio modo finitum, sicut si imaginemur in quantitatibus | |
| 6117 superficiem quae sit secundum longitudinem infinita secundum | |
| 6118 latitudinem autem finita. Sic igitur, si essent infiniti homines | |
| 6119 numero, haberent quidem infinita esse secundum aliquid, scilicet | |
| 6120 secundum multitudinem, secundum tamen rationem essentiae non | |
| 6121 haberent infinitatem, eo quod omnis essentia esset limitata sub | |
| 6122 ratione unius speciei. Sed illud quod est simpliciter infinitum | |
| 6123 secundum essentiae rationem, est Deus, ut in prima parte dictum | |
| 6124 est, proprium autem obiectum intellectus est quod quid est, ut | |
| 6125 dicitur in III de anima, ad quod pertinet ratio speciei. Sic igitur | |
| 6126 anima Christi, propter hoc quod habet capacitatem finitam, id quod | |
| 6127 est simpliciter infinitum secundum essentiam, scilicet Deum, | |
| 6128 attingit quidem, sed non comprehendit, ut dictum est. Id autem | |
| 6129 infinitum quod in creaturis est in potentia, potest comprehendi ab | |
| 6130 anima Christi, quia comparatur ad ipsam secundum essentiae | |
| 6131 rationem, ex qua parte infinitatem non habet. Nam etiam intellectus | |
| 6132 noster intelligit universale, puta naturam generis vel speciei, | |
| 6133 quod quodammodo habet infinitatem, inquantum potest de infinitis | |
| 6134 praedicari.</p> | |
| 6135 <p title="III q. 10 a. 3 ad 3"><a name="47311"><span class= | |
| 6136 "ref">[47311] IIIª q. 10 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6137 dicendum quod id quod est infinitum omnibus modis, non potest esse | |
| 6138 nisi unum, unde et philosophus dicit, in I de caelo et mundo, quod | |
| 6139 quia corpus est ad omnem partem dimensionatum, impossibile est | |
| 6140 plura esse corpora infinita. Si tamen aliquid esset infinitum uno | |
| 6141 modo tantum, nihil prohiberet esse plura talia infinita, sicut si | |
| 6142 intelligeremus plures lineas infinitas secundum longitudinem | |
| 6143 protractas in aliqua superficie finita secundum latitudinem. Quia | |
| 6144 igitur infinitum non est substantia quaedam, sed accidit rebus quae | |
| 6145 dicuntur infinitae, ut dicitur in III Physic.; sicut infinitum | |
| 6146 multiplicatur secundum diversa subiecta, ita necesse est quod | |
| 6147 proprietas infiniti multiplicetur, ita quod conveniat unicuique | |
| 6148 eorum secundum illud subiectum. Est autem quaedam proprietas | |
| 6149 infiniti quod infinito non sit aliquid maius. Sic igitur, si | |
| 6150 accipiamus unam lineam infinitam, in illa non est aliquid maius | |
| 6151 infinito. Et similiter, si accipiamus quamcumque aliarum linearum | |
| 6152 infinitarum, manifestum est quod uniuscuiusque earum partes sunt | |
| 6153 infinitae. Oportet igitur quod omnibus illis infinitis non sit | |
| 6154 aliquid maius in illa linea, tamen in alia linea et in tertia erunt | |
| 6155 plures partes, etiam infinitae, praeter istas. Et hoc etiam videmus | |
| 6156 in numeris accidere, nam species numerorum parium sunt infinitae, | |
| 6157 et similiter species numerorum imparium; et tamen numeri et pares | |
| 6158 et impares sunt plures quam pares. Sic igitur dicendum quod | |
| 6159 infinito simpliciter quoad omnia, nihil est maius, infinito autem | |
| 6160 secundum aliquid determinatum, non est aliquid maius in illo | |
| 6161 ordine, potest tamen accipi aliquid maius extra illum ordinem. Per | |
| 6162 hunc igitur modum infinita sunt in potentia creaturae, et tamen | |
| 6163 plura sunt in potentia Dei quam in potentia creaturae. Et similiter | |
| 6164 anima Christi scit infinita scientia simplicis intelligentiae, | |
| 6165 plura tamen scit Deus secundum hunc intelligentiae modum.</p> | |
| 6166 <br /> | |
| 6167 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 6168 <p title="III q. 10 a. 4 arg. 1"><a name="47312"><span class= | |
| 6169 "ref">[47312] IIIª q. 10 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 6170 proceditur. Videtur quod anima Christi non perfectius videat verbum | |
| 6171 quam quaelibet alia creatura. Perfectio enim cognitionis est | |
| 6172 secundum medium cognoscendi, sicut perfectior est cognitio quae | |
| 6173 habetur per medium syllogismi demonstrativi, quam quae habetur per | |
| 6174 medium syllogismi dialectici. Sed omnes beati vident verbum | |
| 6175 immediate per ipsam divinam essentiam, ut in prima parte dictum | |
| 6176 est. Ergo anima Christi non perfectius videt verbum quam quaelibet | |
| 6177 alia creatura.</p> | |
| 6178 <p title="III q. 10 a. 4 arg. 2"><a name="47313"><span class= | |
| 6179 "ref">[47313] IIIª q. 10 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6180 perfectio visionis non excedit potentiam visivam. Sed potentia | |
| 6181 rationalis animae, qualis est anima Christi, est infra potentiam | |
| 6182 intellectivam Angeli, ut patet per Dionysium, IV cap. Cael. Hier. | |
| 6183 Ergo anima Christi non perfectius videt verbum quam Angeli.</p> | |
| 6184 <p title="III q. 10 a. 4 arg. 3"><a name="47314"><span class= | |
| 6185 "ref">[47314] IIIª q. 10 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6186 Deus in infinitum perfectius videt verbum suum quam anima. Sunt | |
| 6187 ergo infiniti gradus medii inter modum quo Deus videt verbum suum, | |
| 6188 et inter modum quo anima Christi videt ipsum. Ergo non est | |
| 6189 asserendum quod anima Christi perfectius videat verbum, vel | |
| 6190 essentiam divinam, quam quaelibet alia creatura.</p> | |
| 6191 <p title="III q. 10 a. 4 s. c."><a name="47315"><span class= | |
| 6192 "ref">[47315] IIIª q. 10 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6193 quod apostolus dicit, Ephes. I, quod <i>Deus constituit Christum in | |
| 6194 caelestibus super omnem principatum et potestatem et virtutem et | |
| 6195 dominationem, et omne nomen quod nominatur, non solum in hoc | |
| 6196 saeculo, sed etiam in futuro</i>. Sed in caelesti gloria tanto | |
| 6197 aliquis est superior quanto perfectius cognoscit Deum. Ergo anima | |
| 6198 Christi perfectius videt Deum quam quaevis alia creatura.</p> | |
| 6199 <p title="III q. 10 a. 4 co."><a name="47316"><span class= | |
| 6200 "ref">[47316] IIIª q. 10 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 6201 dicendum quod divinae essentiae visio convenit omnibus beatis | |
| 6202 secundum participationem luminis derivati ad eos a fonte verbi Dei, | |
| 6203 secundum illud Eccli. I, <i>fons sapientiae verbum Dei in | |
| 6204 excelsis</i>. Huic autem verbo Dei propinquius coniungitur anima | |
| 6205 Christi, quae est unita verbo in persona, quam quaevis alia | |
| 6206 creatura. Et ideo plenius recipit influentiam luminis in quo Deus | |
| 6207 videtur ab ipso verbo, quam quaecumque alia creatura. Et ideo prae | |
| 6208 ceteris creaturis perfectius videt ipsam primam veritatem, quae est | |
| 6209 Dei essentia. Et ideo dicitur Ioan. I, <i>vidimus gloriam eius, | |
| 6210 quasi unigeniti a patre, plenum</i> non solum gratiae, sed etiam | |
| 6211 veritatis.</p> | |
| 6212 <p title="III q. 10 a. 4 ad 1"><a name="47317"><span class= | |
| 6213 "ref">[47317] IIIª q. 10 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6214 dicendum quod perfectio cognitionis, quantum est ex parte cogniti, | |
| 6215 attenditur secundum medium, sed quantum est ex parte cognoscentis, | |
| 6216 attenditur secundum potentiam vel habitum. Et inde est quod etiam | |
| 6217 inter homines per unum medium unus perfectius cognoscit aliquam | |
| 6218 conclusionem quam alius. Et per hunc modum anima Christi, quae | |
| 6219 abundantiori impletur lumine, perfectius cognoscit divinam | |
| 6220 essentiam quam alii beati, licet omnes Dei essentiam videant per | |
| 6221 seipsam.</p> | |
| 6222 <p title="III q. 10 a. 4 ad 2"><a name="47318"><span class= | |
| 6223 "ref">[47318] IIIª q. 10 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6224 dicendum quod visio divinae essentiae excedit naturalem potentiam | |
| 6225 cuiuslibet creaturae, ut in prima parte dictum est. Et ideo gradus | |
| 6226 in ipso attenduntur magis secundum ordinem gratiae, in quo Christus | |
| 6227 est excellentissimus, quam secundum ordinem naturae, secundum quem | |
| 6228 natura angelica praefertur humanae.</p> | |
| 6229 <p title="III q. 10 a. 4 ad 3"><a name="47319"><span class= | |
| 6230 "ref">[47319] IIIª q. 10 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6231 dicendum quod, sicut supra dictum est de gratia quod non potest | |
| 6232 esse maior gratia quam gratia Christi per respectum ad unionem | |
| 6233 verbi, idem etiam dicendum est de perfectione divinae visionis, | |
| 6234 licet, absolute considerando, possit aliquis gradus esse sublimior | |
| 6235 secundum infinitatem divinae potentiae.</p> | |
| 6236 <br /> | |
| 6237 <div class="D">Quaestio 11</div> | |
| 6238 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 6239 <p title="III q. 11 pr."><a name="47320"><span class="ref">[47320] | |
| 6240 IIIª q. 11 pr.</span></a> Deinde considerandum est de scientia | |
| 6241 indita vel infusa animae Christi. Et circa hoc quaeruntur sex. | |
| 6242 Primo, utrum per hanc scientiam Christus sciat omnia. Secundo, | |
| 6243 utrum hac scientia uti potuerit non convertendo se ad phantasmata. | |
| 6244 Tertio, utrum haec scientia fuerit collativa. Quarto, de | |
| 6245 comparatione huius scientiae ad scientiam angelicam. Quinto, utrum | |
| 6246 fuerit scientia habitualis. Sexto, utrum fuerit distincta per | |
| 6247 diversos habitus.</p> | |
| 6248 <br /> | |
| 6249 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 6250 <p title="III q. 11 a. 1 arg. 1"><a name="47321"><span class= | |
| 6251 "ref">[47321] IIIª q. 11 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 6252 proceditur. Videtur quod secundum hanc scientiam Christus non | |
| 6253 cognoverit omnia. Haec enim scientia indita est Christo ad | |
| 6254 perfectionem potentiae intellectus eius. Sed intellectus possibilis | |
| 6255 animae humanae non videtur esse in potentia ad omnia simpliciter, | |
| 6256 sed ad illa sola in quae potest reduci in actum per intellectum | |
| 6257 agentem, qui est proprium activum ipsius, quae quidem sunt | |
| 6258 cognoscibilia secundum rationem naturalem. Ergo secundum hanc | |
| 6259 scientiam non cognovit ea quae naturalem rationem excedunt.</p> | |
| 6260 <p title="III q. 11 a. 1 arg. 2"><a name="47322"><span class= | |
| 6261 "ref">[47322] IIIª q. 11 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6262 phantasmata se habent ad intellectum humanum sicut colores ad | |
| 6263 visum, ut dicitur in III de anima. Sed non pertinet ad perfectionem | |
| 6264 virtutis visivae cognoscere ea quae sunt omnino absque colore. Ergo | |
| 6265 neque ad perfectionem intellectus humani pertinet cognoscere ea | |
| 6266 quorum non possunt esse phantasmata, sicut sunt substantiae | |
| 6267 separatae. Sic igitur, cum huiusmodi scientia fuerit in Christo ad | |
| 6268 perfectionem animae intellectivae ipsius, videtur quod per | |
| 6269 huiusmodi scientiam non cognoverit substantias separatas.</p> | |
| 6270 <p title="III q. 11 a. 1 arg. 3"><a name="47323"><span class= | |
| 6271 "ref">[47323] IIIª q. 11 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 6272 perfectionem intellectus non pertinet cognoscere singularia. | |
| 6273 Videtur igitur quod per huiusmodi scientiam anima Christi non | |
| 6274 cognoverit singularia.</p> | |
| 6275 <p title="III q. 11 a. 1 s. c."><a name="47324"><span class= | |
| 6276 "ref">[47324] IIIª q. 11 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6277 quod dicitur Isaiae XI, quod <i>replebit eum spiritus sapientiae et | |
| 6278 intellectus, scientiae et consilii</i>, sub quibus comprehenduntur | |
| 6279 omnia cognoscibilia. Nam ad sapientiam pertinet cognitio divinorum | |
| 6280 omnium; ad intellectum autem pertinet cognitio omnium | |
| 6281 immaterialium; ad scientiam autem pertinet cognitio omnium | |
| 6282 conclusionum; ad consilium autem cognitio omnium agibilium. Ergo | |
| 6283 videtur quod Christus, secundum scientiam sibi inditam per spiritum | |
| 6284 sanctum, habuerit omnium cognitionem.</p> | |
| 6285 <p title="III q. 11 a. 1 co."><a name="47325"><span class= | |
| 6286 "ref">[47325] IIIª q. 11 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 6287 dicendum quod, sicut prius dictum est, conveniens fuit ut anima | |
| 6288 Christo per omnia esset perfecta, per hoc quod omnis eius | |
| 6289 potentialitas sit reducta ad actum. Est autem considerandum quod in | |
| 6290 anima humana, sicut in qualibet creatura, consideratur duplex | |
| 6291 potentia passiva, una quidem per comparationem ad agens naturale; | |
| 6292 alia vero per comparationem ad agens primum, qui potest quamlibet | |
| 6293 creaturam reducere in actum aliquem altiorem, in quem non reducitur | |
| 6294 per agens naturale; et haec consuevit vocari potentia obedientiae | |
| 6295 in creatura. Utraque autem potentia animae Christi fuit reducta in | |
| 6296 actum secundum hanc scientiam divinitus inditam. Et ideo secundum | |
| 6297 eam anima Christi primo quidem cognovit quaecumque ab homine | |
| 6298 cognosci possunt per virtutem luminis intellectus agentis, sicut | |
| 6299 sunt quaecumque pertinent ad scientias humanas. Secundo vero per | |
| 6300 hanc scientiam cognovit Christus omnia illa quae per revelationem | |
| 6301 divinam hominibus innotescunt, sive pertineant ad donum sapientiae, | |
| 6302 sive ad donum prophetiae, sive ad quodcumque donum spiritus sancti. | |
| 6303 Omnia enim ista abundantius et plenius ceteris cognovit anima | |
| 6304 Christi. Ipsam tamen Dei essentiam per hanc scientiam non cognovit, | |
| 6305 sed solum per primam, de qua supra dictum est.</p> | |
| 6306 <p title="III q. 11 a. 1 ad 1"><a name="47326"><span class= | |
| 6307 "ref">[47326] IIIª q. 11 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6308 dicendum quod illa ratio procedit de actione naturali animae | |
| 6309 intellectivae, quae scilicet est per comparationem ad agens | |
| 6310 naturale, quod est intellectus agens.</p> | |
| 6311 <p title="III q. 11 a. 1 ad 2"><a name="47327"><span class= | |
| 6312 "ref">[47327] IIIª q. 11 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6313 dicendum quod anima humana in statu huius vitae, quando quodammodo | |
| 6314 est ad corpus obligata, ut sine phantasmate intelligere non possit, | |
| 6315 non potest intelligere substantias separatas. Sed post statum huius | |
| 6316 vitae, anima separata poterit aliqualiter substantias separatas per | |
| 6317 seipsam cognoscere, ut in prima parte dictum est. Et hoc praecipue | |
| 6318 manifestum est circa animas beatorum. Christus autem, ante | |
| 6319 passionem, non solum fuit viator, sed etiam comprehensor. Unde | |
| 6320 anima eius poterat cognoscere substantias separatas, per modum quo | |
| 6321 cognoscit anima separata.</p> | |
| 6322 <p title="III q. 11 a. 1 ad 3"><a name="47328"><span class= | |
| 6323 "ref">[47328] IIIª q. 11 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6324 dicendum quod cognitio singularium non pertinet ad perfectionem | |
| 6325 animae intellectivae secundum cognitionem speculativam, pertinet | |
| 6326 tamen ad perfectionem eius secundum cognitionem practicam, quae non | |
| 6327 perficitur absque cognitione singularium, in quibus est operatio, | |
| 6328 ut dicitur in VI Ethic. Unde ad prudentiam requiritur memoria | |
| 6329 praeteritorum, cognitio praesentium, et providentia futurorum, ut | |
| 6330 Tullius dicit, in sua rhetorica. Quia igitur Christus habuit | |
| 6331 plenitudinem prudentiae, secundum donum consilii, consequens est | |
| 6332 quod cognovit omnia singularia praeterita, praesentia et | |
| 6333 futura.</p> | |
| 6334 <br /> | |
| 6335 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 6336 <p title="III q. 11 a. 2 arg. 1"><a name="47329"><span class= | |
| 6337 "ref">[47329] IIIª q. 11 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 6338 sic proceditur. Videtur quod anima Christi non potuerit intelligere | |
| 6339 secundum hanc scientiam nisi convertendo se ad phantasmata. | |
| 6340 Phantasmata enim comparantur ad animam intellectivam sicut colores | |
| 6341 ad visum, ut dicitur in III de anima. Sed potentia visiva Christi | |
| 6342 non potuit exire in actum nisi convertendo se ad colores. Ergo | |
| 6343 etiam neque anima eius intellectiva potuit aliquid intelligere nisi | |
| 6344 convertendo se ad phantasmata.</p> | |
| 6345 <p title="III q. 11 a. 2 arg. 2"><a name="47330"><span class= | |
| 6346 "ref">[47330] IIIª q. 11 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6347 anima Christi est eiusdem naturae cum animabus nostris, alioquin | |
| 6348 ipse non esset eiusdem speciei nobiscum; contra id quod apostolus | |
| 6349 dicit, Philipp. II, quod est <i>in similitudinem hominum | |
| 6350 factus</i>. Sed anima nostra non potest intelligere nisi | |
| 6351 convertendo se ad phantasmata. Ergo nec etiam anima Christi.</p> | |
| 6352 <p title="III q. 11 a. 2 arg. 3"><a name="47331"><span class= | |
| 6353 "ref">[47331] IIIª q. 11 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6354 sensus dati sunt homini ut deserviant intellectui. Si igitur anima | |
| 6355 Christi intelligere potuit absque conversione ad phantasmata, quae | |
| 6356 per sensus accipiuntur, sequeretur quod sensus frustra fuissent in | |
| 6357 anima Christi, quod est inconveniens. Videtur igitur quod anima | |
| 6358 Christi non potuerit intelligere nisi convertendo se ad | |
| 6359 phantasmata.</p> | |
| 6360 <p title="III q. 11 a. 2 s. c."><a name="47332"><span class= | |
| 6361 "ref">[47332] IIIª q. 11 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6362 quod anima Christi cognovit quaedam quae per phantasmata cognosci | |
| 6363 non possunt, scilicet substantias separatas. Potuit igitur | |
| 6364 intelligere non convertendo se ad phantasmata.</p> | |
| 6365 <p title="III q. 11 a. 2 co."><a name="47333"><span class= | |
| 6366 "ref">[47333] IIIª q. 11 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 6367 dicendum quod Christus in statu ante passionem fuit simul viator et | |
| 6368 comprehensor, ut infra magis patebit. Et praecipue quidem | |
| 6369 conditiones viatoris habuit ex parte corporis, inquantum fuit | |
| 6370 passibile, conditiones vero comprehensoris maxime habuit ex parte | |
| 6371 animae intellectivae. Est autem haec conditio animae | |
| 6372 comprehensoris, ut nullo modo subdatur suo corpori aut ab eo | |
| 6373 dependeat, sed totaliter ei dominetur, unde et post resurrectionem | |
| 6374 ex anima gloria redundabit in corpus. Ex hoc autem anima hominis | |
| 6375 viatoris indiget ad phantasmata converti, quod est corpori | |
| 6376 obligata, et quodammodo ei subiecta et ab eo dependens. Et ideo | |
| 6377 animae beatae, et ante resurrectionem et post, intelligere possunt | |
| 6378 absque conversione ad phantasmata. Et hoc quidem oportet dicere de | |
| 6379 anima Christi, quae plene habuit facultatem comprehensoris.</p> | |
| 6380 <p title="III q. 11 a. 2 ad 1"><a name="47334"><span class= | |
| 6381 "ref">[47334] IIIª q. 11 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6382 dicendum quod similitudo illa quam philosophus ponit, non | |
| 6383 attenditur quantum ad omnia. Manifestum est enim quod finis | |
| 6384 potentiae visivae est cognoscere colores, finis autem potentiae | |
| 6385 intellectivae non est cognoscere phantasmata, sed cognoscere | |
| 6386 species intelligibiles, quas apprehendit a phantasmatibus et in | |
| 6387 phantasmatibus, secundum statum praesentis vitae. Est igitur | |
| 6388 similitudo quantum ad hoc ad quod aspicit utraque potentia, non | |
| 6389 autem quantum ad hoc in quod utriusque potentiae conditio | |
| 6390 terminatur. Nihil autem prohibet, secundum diversos status, ex | |
| 6391 diversis rem aliquam ad suum finem tendere, finis autem proprius | |
| 6392 alicuius rei semper est unus. Et ideo, licet visus nihil cognoscat | |
| 6393 absque colore, intellectus tamen, secundum aliquem statum, potest | |
| 6394 cognoscere absque phantasmate, sed non absque specie | |
| 6395 intelligibili.</p> | |
| 6396 <p title="III q. 11 a. 2 ad 2"><a name="47335"><span class= | |
| 6397 "ref">[47335] IIIª q. 11 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6398 dicendum quod, licet anima Christi fuerit eiusdem naturae cum | |
| 6399 animabus nostris, habuit tamen aliquem statum quem animae nostrae | |
| 6400 non habent nunc in re, sed solum in spe, scilicet statum | |
| 6401 comprehensionis.</p> | |
| 6402 <p title="III q. 11 a. 2 ad 3"><a name="47336"><span class= | |
| 6403 "ref">[47336] IIIª q. 11 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6404 dicendum quod, licet anima Christi potuerit intelligere non | |
| 6405 convertendo se ad phantasmata, poterat tamen intelligere se ad | |
| 6406 phantasmata convertendo. Et ideo sensus non fuerunt frustra in | |
| 6407 ipso, praesertim cum sensus non dentur homini solum ad scientiam | |
| 6408 intellectivam, sed etiam ad necessitatem vitae animalis.</p> | |
| 6409 <br /> | |
| 6410 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 6411 <p title="III q. 11 a. 3 arg. 1"><a name="47337"><span class= | |
| 6412 "ref">[47337] IIIª q. 11 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 6413 proceditur. Videtur quod anima Christi non habuit hanc scientiam | |
| 6414 per modum collationis. Dicit enim Damascenus, in III libro, <i>in | |
| 6415 Christo non dicimus consilium neque electionem</i>. Non autem | |
| 6416 removentur haec a Christo nisi inquantum important collationem et | |
| 6417 discursum. Ergo videtur quod in Christo non fuerit scientia | |
| 6418 collativa vel discursiva.</p> | |
| 6419 <p title="III q. 11 a. 3 arg. 2"><a name="47338"><span class= | |
| 6420 "ref">[47338] IIIª q. 11 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6421 homo indiget collatione et discursu rationis ad inquirenda ea quae | |
| 6422 ignorat. Sed anima Christi cognovit omnia, ut supra dictum est. Non | |
| 6423 igitur fuit in eo scientia discursiva vel collativa.</p> | |
| 6424 <p title="III q. 11 a. 3 arg. 3"><a name="47339"><span class= | |
| 6425 "ref">[47339] IIIª q. 11 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6426 scientia animae Christi se habuit per modum comprehensorum, qui | |
| 6427 Angelis conformantur, ut dicitur Matth. XXII. Sed in Angelis non | |
| 6428 est scientia discursiva seu collativa, ut patet per Dionysium, VII | |
| 6429 cap. de Div. Nom. Non ergo in anima Christi fuit scientia | |
| 6430 discursiva seu collativa.</p> | |
| 6431 <p title="III q. 11 a. 3 s. c."><a name="47340"><span class= | |
| 6432 "ref">[47340] IIIª q. 11 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 6433 Christus habuit animam rationalem, ut supra habitum est. Propria | |
| 6434 autem operatio animae rationalis est conferre et discurrere ab uno | |
| 6435 in aliud. Ergo in Christo fuit scientia discursiva vel | |
| 6436 collativa.</p> | |
| 6437 <p title="III q. 11 a. 3 co."><a name="47341"><span class= | |
| 6438 "ref">[47341] IIIª q. 11 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 6439 dicendum quod aliqua scientia potest esse discursiva vel collativa | |
| 6440 dupliciter. Uno modo, quantum ad scientiae acquisitionem, sicut | |
| 6441 accidit in nobis, qui procedimus ad cognoscendum unum per aliud, | |
| 6442 sicut effectus per causas, et e converso. Et hoc modo scientia | |
| 6443 animae Christi non fuit discursiva vel collativa, quia haec | |
| 6444 scientia de qua nunc loquimur, fuit sibi divinitus indita, non per | |
| 6445 investigationem rationis acquisita. Alio modo potest dici scientia | |
| 6446 discursiva vel collativa quantum ad usum, sicut scientes interdum | |
| 6447 ex causis concludunt effectus, non ut de novo addiscant, sed | |
| 6448 volentes uti scientia quam iam habent. Et hoc modo scientia animae | |
| 6449 Christi poterat esse collativa et discursiva, poterat enim ex uno | |
| 6450 aliud concludere, sicut sibi placebat. Sicut, Matth. XVII, cum | |
| 6451 dominus quaesivisset a Petro <i>a quibus reges terrae tributum | |
| 6452 acciperent, a filiis suis an ab alienis</i>, Petro respondente quod | |
| 6453 ab alienis, conclusit, ergo liberi sunt filii.</p> | |
| 6454 <p title="III q. 11 a. 3 ad 1"><a name="47342"><span class= | |
| 6455 "ref">[47342] IIIª q. 11 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6456 dicendum quod a Christo excluditur consilium quod est cum | |
| 6457 dubitatione, et per consequens electio, quae in sui ratione tale | |
| 6458 consilium includit. Non autem a Christo excluditur usus | |
| 6459 consiliandi.</p> | |
| 6460 <p title="III q. 11 a. 3 ad 2"><a name="47343"><span class= | |
| 6461 "ref">[47343] IIIª q. 11 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6462 dicendum quod ratio illa procedit de discursu et collatione prout | |
| 6463 ordinatur ad scientiam acquirendam.</p> | |
| 6464 <p title="III q. 11 a. 3 ad 3"><a name="47344"><span class= | |
| 6465 "ref">[47344] IIIª q. 11 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6466 dicendum quod beati conformantur Angelis quantum ad dona gratiarum, | |
| 6467 manet tamen differentia quae est secundum naturam. Et ideo uti | |
| 6468 collatione et discursu est connaturale animabus beatorum, non autem | |
| 6469 Angelis.</p> | |
| 6470 <br /> | |
| 6471 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 6472 <p title="III q. 11 a. 4 arg. 1"><a name="47345"><span class= | |
| 6473 "ref">[47345] IIIª q. 11 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 6474 proceditur. Videtur quod in Christo huiusmodi scientia fuerit minor | |
| 6475 quam in Angelis. Perfectio enim proportionatur perfectibili. Sed | |
| 6476 anima humana, secundum ordinem naturae, est infra naturam | |
| 6477 angelicam. Cum igitur scientia de qua nunc loquimur, sit indita | |
| 6478 animae Christi ad perfectionem ipsius, videtur quod huiusmodi | |
| 6479 scientia fuerit infra scientiam qua perficitur natura angelica.</p> | |
| 6480 <p title="III q. 11 a. 4 arg. 2"><a name="47346"><span class= | |
| 6481 "ref">[47346] IIIª q. 11 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6482 scientia animae Christi fuit aliquo modo collativa et discursiva, | |
| 6483 quod non potest dici de scientia Angelorum. Ergo scientia animae | |
| 6484 Christi fuit inferior scientia Angelorum.</p> | |
| 6485 <p title="III q. 11 a. 4 arg. 3"><a name="47347"><span class= | |
| 6486 "ref">[47347] IIIª q. 11 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6487 quanto aliqua scientia est magis immaterialis, tanto est potior. | |
| 6488 Sed scientia Angelorum est immaterialior quam scientia animae | |
| 6489 Christi, quia anima Christi est actus corporis et habet | |
| 6490 conversionem ad phantasmata, quod de Angelis dici non potest. Ergo | |
| 6491 scientia Angelorum est potior quam scientia animae Christi.</p> | |
| 6492 <p title="III q. 11 a. 4 s. c."><a name="47348"><span class= | |
| 6493 "ref">[47348] IIIª q. 11 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6494 quod apostolus dicit, Heb. II, <i>eum qui modico quam Angeli | |
| 6495 minoratus est, videmus Iesum, propter passionem mortis, gloria et | |
| 6496 honore coronatum</i>. Ex quo apparet quod propter solam passionem | |
| 6497 mortis dicatur Christus ab Angelis minoratus. Non ergo propter | |
| 6498 scientiam.</p> | |
| 6499 <p title="III q. 11 a. 4 co."><a name="47349"><span class= | |
| 6500 "ref">[47349] IIIª q. 11 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 6501 dicendum quod scientia indita animae Christi potest considerari | |
| 6502 dupliciter, uno modo, secundum id quod habuit a causa influente; | |
| 6503 alio modo, secundum id quod habuit ex subiecto recipiente. Quantum | |
| 6504 igitur ad primum, scientia indita animae Christi fuit excellentior | |
| 6505 quam scientia Angelorum, et quantum ad multitudinem cognitorum, et | |
| 6506 quantum ad scientiae certitudinem, quia lumen spirituale quod est | |
| 6507 inditum animae Christi, est multo excellentius quam lumen quod | |
| 6508 pertinet ad naturam angelicam. Quantum autem ad secundum, scientia | |
| 6509 indita animae Christi est infra scientiam angelicam, scilicet | |
| 6510 quantum ad modum cognoscendi qui est naturalis animae humanae, qui | |
| 6511 scilicet est per conversionem ad phantasmata et per collationem et | |
| 6512 discursum.</p> | |
| 6513 <p title="III q. 11 a. 4 ad arg."><a name="47350"><span class= | |
| 6514 "ref">[47350] IIIª q. 11 a. 4 ad arg.</span></a> Et per hoc | |
| 6515 patet responsio ad obiecta.</p> | |
| 6516 <br /> | |
| 6517 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 6518 <p title="III q. 11 a. 5 arg. 1"><a name="47351"><span class= | |
| 6519 "ref">[47351] IIIª q. 11 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 6520 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit habitualis scientia. | |
| 6521 Dictum est enim quod animam Christi decuit maxima perfectio. Sed | |
| 6522 maior est perfectio scientiae existentis in actu quam | |
| 6523 praeexistentis in habitu. Ergo conveniens fuisse videtur quod omnia | |
| 6524 sciret in actu. Ergo non habuit habitualem scientiam.</p> | |
| 6525 <p title="III q. 11 a. 5 arg. 2"><a name="47352"><span class= | |
| 6526 "ref">[47352] IIIª q. 11 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, cum | |
| 6527 habitus ordinetur ad actum, frustra videtur esse habitualis | |
| 6528 scientia quae nunquam in actum reducitur. Cum autem Christus | |
| 6529 sciverit omnia, sicut iam dictum est, non potuisset omnia illa actu | |
| 6530 considerare unum post aliud cognoscendo, quia infinita non est | |
| 6531 enumerando pertransire. Frustra ergo fuisset in eo scientia | |
| 6532 habitualis, quod est inconveniens. Habuit igitur actualem scientiam | |
| 6533 omnium quae scivit, et non habitualem.</p> | |
| 6534 <p title="III q. 11 a. 5 arg. 3"><a name="47353"><span class= | |
| 6535 "ref">[47353] IIIª q. 11 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6536 scientia habitualis est quaedam perfectio scientis. Perfectio autem | |
| 6537 est nobilior perfectibili. Si igitur in anima Christi fuit aliquis | |
| 6538 habitus scientiae creatus, sequeretur quod aliquid creatum esset | |
| 6539 nobilius anima Christi. Non igitur in anima Christi fuit scientia | |
| 6540 habitualis.</p> | |
| 6541 <p title="III q. 11 a. 5 s. c."><a name="47354"><span class= | |
| 6542 "ref">[47354] IIIª q. 11 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 6543 scientia Christi de qua nunc loquimur, univoca fuit scientiae | |
| 6544 nostrae, sicut et anima eius fuit unius speciei cum anima nostra. | |
| 6545 Sed scientia nostra est in genere habitus. Ergo et scientia Christi | |
| 6546 fuit habitualis.</p> | |
| 6547 <p title="III q. 11 a. 5 co."><a name="47355"><span class= | |
| 6548 "ref">[47355] IIIª q. 11 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 6549 dicendum quod, sicut supra dictum est, modus huius scientiae | |
| 6550 inditae animae Christi fuit conveniens ipsi subiecto recipienti, | |
| 6551 nam receptum est in recipiente per modum recipientis. Est autem hic | |
| 6552 modus connaturalis animae humanae, ut quandoque sit intellectus | |
| 6553 actu, quandoque in potentia. Medium autem inter puram potentiam et | |
| 6554 actum completum est habitus. Eiusdem autem generis est medium et | |
| 6555 extrema. Et sic patet quod modus connaturalis animae humanae est ut | |
| 6556 recipiat scientiam per modum habitus. Et ideo dicendum est quod | |
| 6557 scientia indita animae Christi fuit habitualis, poterat enim ea uti | |
| 6558 quando volebat.</p> | |
| 6559 <p title="III q. 11 a. 5 ad 1"><a name="47356"><span class= | |
| 6560 "ref">[47356] IIIª q. 11 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6561 dicendum quod in anima Christi fuit duplex cognitio, et utraque suo | |
| 6562 modo perfectissima. Una quidem excedens modum naturae humanae, qua | |
| 6563 scilicet vidit Dei essentiam et alia in ipsa. Et haec fuit | |
| 6564 perfectissima simpliciter. Et talis cognitio non fuit habitualis, | |
| 6565 sed actualis respectu omnium quae hoc modo cognovit. Alia autem | |
| 6566 cognitio fuit in Christo secundum modum proportionatum humanae | |
| 6567 naturae, prout scilicet cognovit res per species sibi divinitus | |
| 6568 inditas, de qua cognitione nunc loquimur. Et haec cognitio non fuit | |
| 6569 simpliciter perfectissima, sed perfectissima in genere humanae | |
| 6570 cognitionis. Unde non oportuit quod semper esset in actu.</p> | |
| 6571 <p title="III q. 11 a. 5 ad 2"><a name="47357"><span class= | |
| 6572 "ref">[47357] IIIª q. 11 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6573 dicendum quod habitus reducitur in actum ad imperium voluntatis, | |
| 6574 nam habitus est <i>quo quis agit cum voluerit</i>. Voluntas autem | |
| 6575 se habet ad infinita indeterminate. Et tamen hoc non est frustra, | |
| 6576 licet non in omnia actualiter tendat, dummodo tendat actualiter in | |
| 6577 id quod convenit loco et tempori. Et ideo etiam habitus non est | |
| 6578 frustra, licet non omnia reducantur in actum quae habitui | |
| 6579 subiacent, dummodo reducatur in actum id quod congruit ad debitum | |
| 6580 finem voluntatis secundum exigentiam negotiorum et temporis.</p> | |
| 6581 <p title="III q. 11 a. 5 ad 3"><a name="47358"><span class= | |
| 6582 "ref">[47358] IIIª q. 11 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6583 dicendum quod bonum et ens dupliciter dicitur. Uno modo, | |
| 6584 simpliciter. Et sic bonum et ens dicitur substantia, quae in suo | |
| 6585 esse et in sua bonitate subsistit. Alio modo dicitur ens et bonum | |
| 6586 secundum quid. Et hoc modo dicitur ens accidens, non quia ipsum | |
| 6587 habeat esse et bonitatem, sed quia eo subiectum est ens et bonum. | |
| 6588 Sic igitur scientia habitualis non est simpliciter melior aut | |
| 6589 dignior quam anima Christi, sed secundum quid, nam tota bonitas | |
| 6590 habitualis scientiae cedit in bonitatem subiecti.</p> | |
| 6591 <br /> | |
| 6592 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 6593 <p title="III q. 11 a. 6 arg. 1"><a name="47359"><span class= | |
| 6594 "ref">[47359] IIIª q. 11 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 6595 proceditur. Videtur quod in anima Christi non fuerit nisi unus | |
| 6596 habitus scientiae. Quanto enim scientia est perfectior, tanto est | |
| 6597 magis unita, unde et Angeli superiores per formas magis universales | |
| 6598 cognoscunt, ut in prima parte dictum est. Sed scientia Christi fuit | |
| 6599 perfectissima. Ergo fuit maxime una. Non ergo fuit distincta per | |
| 6600 plures habitus.</p> | |
| 6601 <p title="III q. 11 a. 6 arg. 2"><a name="47360"><span class= | |
| 6602 "ref">[47360] IIIª q. 11 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6603 fides nostra derivatur a scientia Christi, unde dicitur Heb. XII, | |
| 6604 <i>aspicientes in auctorem fidei et consummatorem, Iesum</i>. Sed | |
| 6605 unus est habitus fidei de omnibus credibilibus, ut in secunda parte | |
| 6606 dictum est. Ergo multo magis in Christo non fuit nisi unus habitus | |
| 6607 scientiae.</p> | |
| 6608 <p title="III q. 11 a. 6 arg. 3"><a name="47361"><span class= | |
| 6609 "ref">[47361] IIIª q. 11 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6610 scientiae distinguuntur secundum diversas rationes scibilium. Sed | |
| 6611 anima Christi omnia scivit secundum unam rationem, scilicet | |
| 6612 secundum lumen divinitus infusum. Ergo in Christo fuit tantum unus | |
| 6613 habitus scientiae.</p> | |
| 6614 <p title="III q. 11 a. 6 s. c."><a name="47362"><span class= | |
| 6615 "ref">[47362] IIIª q. 11 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6616 quod Zach. III dicitur quod super lapidem unum, idest Christum, | |
| 6617 sunt septem oculi. Per oculum autem scientia intelligitur. Ergo | |
| 6618 videtur quod in Christo fuerunt plures habitus scientiae.</p> | |
| 6619 <p title="III q. 11 a. 6 co."><a name="47363"><span class= | |
| 6620 "ref">[47363] IIIª q. 11 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 6621 dicendum quod, sicut dictum est, scientia indita animae Christi | |
| 6622 habuit modum connaturalem animae humanae. Est autem connaturale | |
| 6623 animae humanae ut recipiat species in minori universalitate quam | |
| 6624 Angeli, ita scilicet quod diversas naturas specificas per diversas | |
| 6625 intelligibiles species cognoscat. Ex hoc autem contingit quod in | |
| 6626 nobis sunt diversi habitus scientiarum, quia sunt diversa scibilium | |
| 6627 genera, inquantum scilicet ea quae reducuntur in unum genus, eodem | |
| 6628 habitu scientiae cognoscuntur; sicut dicitur in I Poster. quod | |
| 6629 <i>una scientia est quae est unius generis subiecti</i>. Et ideo | |
| 6630 scientia indita animae Christi fuit distincta secundum diversos | |
| 6631 habitus.</p> | |
| 6632 <p title="III q. 11 a. 6 ad 1"><a name="47364"><span class= | |
| 6633 "ref">[47364] IIIª q. 11 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6634 dicendum quod, sicut supra dictum est, scientia animae Christi est | |
| 6635 perfectissima, et excedens scientiam Angelorum, quantum ad id quod | |
| 6636 consideratur in ea ex parte Dei influentis, est tamen infra | |
| 6637 scientiam angelicam quantum ad modum recipientis. Et ad huiusmodi | |
| 6638 modum pertinet quod scientia illa per multos habitus distinguatur, | |
| 6639 quasi per species magis particulares existens.</p> | |
| 6640 <p title="III q. 11 a. 6 ad 2"><a name="47365"><span class= | |
| 6641 "ref">[47365] IIIª q. 11 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6642 dicendum quod fides nostra innititur primae veritati. Et ideo | |
| 6643 Christus est auctor fidei nostrae secundum divinam scientiam, quae | |
| 6644 est simpliciter una.</p> | |
| 6645 <p title="III q. 11 a. 6 ad 3"><a name="47366"><span class= | |
| 6646 "ref">[47366] IIIª q. 11 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6647 dicendum quod lumen divinitus infusum est ratio intelligendi | |
| 6648 communis ea quae divinitus revelantur, sicut et lumen intellectus | |
| 6649 eorum quae naturaliter cognoscuntur. Et ideo oportuit in anima | |
| 6650 Christi species singularum rerum ponere ad cognoscendum cognitione | |
| 6651 propria unumquodque. Et secundum hoc, oportuit esse diversos | |
| 6652 habitus scientiae in anima Christi, ut dictum est.</p> | |
| 6653 <br /> | |
| 6654 <div class="D">Quaestio 12</div> | |
| 6655 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 6656 <p title="III q. 12 pr."><a name="47367"><span class="ref">[47367] | |
| 6657 IIIª q. 12 pr.</span></a> Deinde considerandum est de scientia | |
| 6658 animae Christi acquisita vel experimentali. Et circa hoc quaeruntur | |
| 6659 quatuor. Primo, utrum secundum hanc scientiam Christus cognoverit | |
| 6660 omnia. Secundo, utrum in hac scientia profecerit. Tertio, utrum | |
| 6661 aliquid ab homine didicerit. Quarto, utrum acceperit aliquid ab | |
| 6662 Angelis.</p> | |
| 6663 <br /> | |
| 6664 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 6665 <p title="III q. 12 a. 1 arg. 1"><a name="47368"><span class= | |
| 6666 "ref">[47368] IIIª q. 12 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 6667 proceditur. Videtur quod secundum hanc scientiam Christus non omnia | |
| 6668 cognovit. Huiusmodi enim scientia per experientiam acquiritur. Sed | |
| 6669 Christus non omnia expertus est. Non igitur omnia secundum hanc | |
| 6670 scientiam scivit.</p> | |
| 6671 <p title="III q. 12 a. 1 arg. 2"><a name="47369"><span class= | |
| 6672 "ref">[47369] IIIª q. 12 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6673 scientiam acquirit homo per sensum. Sed non omnia sensibilia | |
| 6674 sensibus corporalibus Christi fuerunt subiecta. Non igitur secundum | |
| 6675 hanc scientiam omnia cognovit.</p> | |
| 6676 <p title="III q. 12 a. 1 arg. 3"><a name="47370"><span class= | |
| 6677 "ref">[47370] IIIª q. 12 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6678 quantitas scientiae attenditur secundum scibilia. Si igitur | |
| 6679 secundum hanc scientiam Christus omnia scivisset, esset in eo | |
| 6680 scientia acquisita aequalis scientiae infusae et scientiae beatae, | |
| 6681 quod est inconveniens. Non ergo secundum hanc scientiam Christus | |
| 6682 omnia scivit.</p> | |
| 6683 <p title="III q. 12 a. 1 s. c."><a name="47371"><span class= | |
| 6684 "ref">[47371] IIIª q. 12 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6685 quod nihil imperfectum fuit in Christo quantum ad animam. Fuisset | |
| 6686 autem imperfecta haec eius scientia, si secundum eam non scivisset | |
| 6687 omnia, quia imperfectum est cui potest fieri additio. Ergo secundum | |
| 6688 hanc scientiam Christus omnia scivit.</p> | |
| 6689 <p title="III q. 12 a. 1 co."><a name="47372"><span class= | |
| 6690 "ref">[47372] IIIª q. 12 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 6691 dicendum quod scientia acquisita ponitur in anima Christi, ut supra | |
| 6692 dictum est, propter convenientiam intellectus agentis, ne eius | |
| 6693 actio sit otiosa, qua facit intelligibilia actu, sicut etiam | |
| 6694 scientia indita vel infusa ponitur in anima Christi ad perfectionem | |
| 6695 intellectus possibilis. Sicut autem intellectus possibilis est quo | |
| 6696 est omnia fieri, ita intellectus agens est quo est omnia facere, ut | |
| 6697 dicitur in III de anima. Et ideo, sicut per scientiam inditam | |
| 6698 scivit anima Christi omnia illa ad quae intellectus possibilis est | |
| 6699 quocumque modo in potentia, ita per scientiam acquisitam scivit | |
| 6700 omnia illa quae possunt sciri per actionem intellectus agentis.</p> | |
| 6701 <p title="III q. 12 a. 1 ad 1"><a name="47373"><span class= | |
| 6702 "ref">[47373] IIIª q. 12 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6703 dicendum quod scientia rerum acquiri potest non solum per | |
| 6704 experientiam ipsarum, sed etiam per experientiam quarundam aliarum | |
| 6705 rerum, cum ex virtute luminis intellectus agentis possit homo | |
| 6706 procedere ad intelligendum effectus per causas, et causas per | |
| 6707 effectus, et similia per similia, et contraria per contraria. Sic | |
| 6708 igitur, licet Christus non fuerit omnia expertus, ex his tamen quae | |
| 6709 expertus est, in omnium devenit notitiam.</p> | |
| 6710 <p title="III q. 12 a. 1 ad 2"><a name="47374"><span class= | |
| 6711 "ref">[47374] IIIª q. 12 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6712 dicendum quod, licet corporalibus sensibus Christi non fuerint | |
| 6713 subiecta omnia sensibilia, fuerunt tamen sensibus eius subiecta | |
| 6714 aliqua sensibilia ex quibus, propter excellentissimam vim rationis | |
| 6715 eius, potuit in aliorum notitiam devenire per modum praedictum. | |
| 6716 Sicut, videndo corpora caelestia, potuit comprehendere eorum | |
| 6717 virtutes, et effectus quos habent in istis inferioribus, qui eius | |
| 6718 sensibus non subiacebant. Et, eadem ratione, ex quibuscumque aliis | |
| 6719 in aliorum notitiam devenire potuit.</p> | |
| 6720 <p title="III q. 12 a. 1 ad 3"><a name="47375"><span class= | |
| 6721 "ref">[47375] IIIª q. 12 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6722 dicendum quod secundum istam scientiam anima Christi non | |
| 6723 simpliciter cognovit omnia, sed illa omnia quae per lumen | |
| 6724 intellectus agentis hominis sunt cognoscibilia. Unde per hanc | |
| 6725 scientiam non cognovit essentias substantiarum separatarum; nec | |
| 6726 etiam singularia praeterita vel futura. Quae tamen cognovit per | |
| 6727 scientiam inditam, ut supra dictum est.</p> | |
| 6728 <br /> | |
| 6729 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 6730 <p title="III q. 12 a. 2 arg. 1"><a name="47376"><span class= | |
| 6731 "ref">[47376] IIIª q. 12 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 6732 sic proceditur. Videtur quod secundum hanc scientiam Christus non | |
| 6733 profecerit. Sicut enim secundum scientiam beatitudinis vel secundum | |
| 6734 scientiam infusam Christus cognovit omnia, ita secundum hanc | |
| 6735 scientiam acquisitam, ut ex dictis patet. Sed secundum illas | |
| 6736 scientias non profecit. Ergo nec secundum istam.</p> | |
| 6737 <p title="III q. 12 a. 2 arg. 2"><a name="47377"><span class= | |
| 6738 "ref">[47377] IIIª q. 12 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6739 proficere est imperfecti, quia perfectum additionem non recipit. | |
| 6740 Sed in Christo non est ponere scientiam imperfectam. Ergo secundum | |
| 6741 hanc scientiam Christus non profecit.</p> | |
| 6742 <p title="III q. 12 a. 2 arg. 3"><a name="47378"><span class= | |
| 6743 "ref">[47378] IIIª q. 12 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6744 Damascenus dicit, <i>qui proficere dicunt Christum sapientia et | |
| 6745 gratia ut additamentum suscipientem, non venerantur unionem</i>. | |
| 6746 Non venerari autem unionem est impium. Ergo impium est dicere quod | |
| 6747 scientia eius additamentum acceperit.</p> | |
| 6748 <p title="III q. 12 a. 2 s. c."><a name="47379"><span class= | |
| 6749 "ref">[47379] IIIª q. 12 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6750 quod habetur Luc. II, quod <i>Iesus proficiebat sapientia et aetate | |
| 6751 et gratia, apud Deum et homines</i>. Et Ambrosius dicit quod | |
| 6752 <i>proficiebat secundum sapientiam humanam</i>. Humana autem | |
| 6753 sapientia est quae humano modo acquiritur, scilicet per lumen | |
| 6754 intellectus agentis. Ergo Christus secundum hanc scientiam | |
| 6755 profecit.</p> | |
| 6756 <p title="III q. 12 a. 2 co."><a name="47380"><span class= | |
| 6757 "ref">[47380] IIIª q. 12 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 6758 dicendum quod duplex est profectus scientiae. Unus quidem secundum | |
| 6759 essentiam, prout scilicet ipse habitus scientiae augetur. Alius | |
| 6760 autem secundum effectum, puta si aliquis, secundum eundem et | |
| 6761 aequalem scientiae habitum, primo minora aliis demonstret, et | |
| 6762 postea maiora et subtiliora. Hoc autem secundo modo, manifestum est | |
| 6763 quod Christus in scientia et gratia profecit, sicut et in aetate, | |
| 6764 quia scilicet, secundum augmentum aetatis, opera maiora faciebat, | |
| 6765 quae maiorem sapientiam et gratiam demonstrabant. Sed quantum ad | |
| 6766 ipsum habitum scientiae, manifestum est quod habitus scientiae | |
| 6767 infusae in eo non est augmentatus, cum a principio plenarie sibi | |
| 6768 fuerit omnis scientia infusa. Et multo minus scientia beata in eo | |
| 6769 augeri potuit. De scientia autem divina quod non possit augeri, | |
| 6770 supra in prima parte dictum est. Si igitur, praeter habitum | |
| 6771 scientiae infusum, non sit in anima Christi habitus aliquis | |
| 6772 scientiae acquisitae, ut quibusdam videtur, et mihi aliquando visum | |
| 6773 est; nulla scientia in Christo augmentata fuit secundum suam | |
| 6774 essentiam, sed solum per experientiam, idest per conversionem | |
| 6775 specierum intelligibilium inditarum ad phantasmata. Et secundum | |
| 6776 hoc, dicunt quod scientia Christi profecit secundum experientiam, | |
| 6777 convertendo scilicet species intelligibiles inditas ad ea quae de | |
| 6778 novo per sensum accepit. Sed quia inconveniens videtur quod aliqua | |
| 6779 naturalis actio intelligibilis Christo deesset, cum extrahere | |
| 6780 species intelligibiles a phantasmatibus sit quaedam naturalis actio | |
| 6781 hominis secundum intellectum agentem, conveniens videtur hanc etiam | |
| 6782 actionem in Christo ponere. Et ex hoc sequitur quod in anima | |
| 6783 Christi aliquis habitus scientiae fuit qui per huiusmodi | |
| 6784 abstractionem specierum potuerit augmentari, ex hoc scilicet quod | |
| 6785 intellectus agens, post primas species intelligibiles abstractas a | |
| 6786 phantasmatibus, poterat etiam alias abstrahere.</p> | |
| 6787 <p title="III q. 12 a. 2 ad 1"><a name="47381"><span class= | |
| 6788 "ref">[47381] IIIª q. 12 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6789 dicendum quod tam scientia infusa animae Christi, quam scientia | |
| 6790 beata, fuit effectus agentis infinitae virtutis, qui potest simul | |
| 6791 totum operari, et ita in neutra scientia Christus profecit, sed a | |
| 6792 principio habuit eam perfectam. Sed scientia acquisita est tantum | |
| 6793 ab intellectu agente, qui non simul totum operatur, sed successive. | |
| 6794 Et ideo secundum hanc scientiam Christus non a principio scivit | |
| 6795 omnia, sed paulatim et post aliquod tempus, scilicet in perfecta | |
| 6796 aetate. Quod patet ex hoc quod Evangelista simul dicit eum | |
| 6797 profecisse scientia et aetate.</p> | |
| 6798 <p title="III q. 12 a. 2 ad 2"><a name="47382"><span class= | |
| 6799 "ref">[47382] IIIª q. 12 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6800 dicendum quod haec etiam scientia in Christo fuit semper perfecta | |
| 6801 secundum tempus, licet non fuerit perfecta simpliciter et secundum | |
| 6802 naturam. Et ideo potuit habere augmentum.</p> | |
| 6803 <p title="III q. 12 a. 2 ad 3"><a name="47383"><span class= | |
| 6804 "ref">[47383] IIIª q. 12 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6805 dicendum quod verbum Damasceni intelligitur quantum ad illos qui | |
| 6806 dicunt simpliciter factam fuisse additionem scientiae Christi, | |
| 6807 scilicet secundum quamcumque eius scientiam; et praecipue secundum | |
| 6808 infusam, quae causatur in anima Christi ex unione ad verbum. Non | |
| 6809 autem intelligitur de augmento scientiae quae ex naturali agente | |
| 6810 causatur.</p> | |
| 6811 <br /> | |
| 6812 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 6813 <p title="III q. 12 a. 3 arg. 1"><a name="47384"><span class= | |
| 6814 "ref">[47384] IIIª q. 12 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 6815 proceditur. Videtur quod Christus aliquid ab hominibus didicerit. | |
| 6816 Dicitur enim Luc. II quod <i>invenerunt eum in templo in medio | |
| 6817 doctorum, interrogantem illos et respondentem</i>. Interrogare vero | |
| 6818 et respondere est addiscentis. Ergo Christus ab hominibus aliquid | |
| 6819 didicit.</p> | |
| 6820 <p title="III q. 12 a. 3 arg. 2"><a name="47385"><span class= | |
| 6821 "ref">[47385] IIIª q. 12 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6822 acquirere scientiam ab homine docente videtur esse nobilius quam | |
| 6823 acquirere a sensibus, quia in anima hominis docentis sunt species | |
| 6824 intelligibiles in actu, in rebus autem sensibilibus sunt species | |
| 6825 intelligibiles solum in potentia. Sed Christus accipiebat scientiam | |
| 6826 experimentalem ex rebus sensibilibus, ut dictum est. Ergo multo | |
| 6827 magis poterat accipere scientiam addiscendo ab hominibus.</p> | |
| 6828 <p title="III q. 12 a. 3 arg. 3"><a name="47386"><span class= | |
| 6829 "ref">[47386] IIIª q. 12 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6830 Christus secundum scientiam experimentalem a principio non omnia | |
| 6831 scivit, sed in ea profecit, ut dictum est. Sed quilibet audiens | |
| 6832 sermonem significativum alicuius, potest addiscere quod nescit. | |
| 6833 Ergo Christus potuit ab hominibus aliqua addiscere quae secundum | |
| 6834 hanc scientiam nesciebat.</p> | |
| 6835 <p title="III q. 12 a. 3 s. c."><a name="47387"><span class= | |
| 6836 "ref">[47387] IIIª q. 12 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6837 quod dicitur Isaiae LV, <i>ecce, testem populis dedi eum, ducem ac | |
| 6838 praeceptorem gentibus</i>. Praeceptoris autem non est doceri, sed | |
| 6839 docere. Ergo Christus non accepit aliquam scientiam per doctrinam | |
| 6840 alicuius hominis.</p> | |
| 6841 <p title="III q. 12 a. 3 co."><a name="47388"><span class= | |
| 6842 "ref">[47388] IIIª q. 12 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 6843 dicendum quod in quolibet genere id quod est primum movens non | |
| 6844 movetur secundum illam speciem motus, sicut primum alterans non | |
| 6845 alteratur. Christus autem constitutus est caput Ecclesiae, quinimmo | |
| 6846 omnium hominum, ut supra dictum est, ut non solum omnes homines per | |
| 6847 ipsum gratiam acciperent, sed etiam ut omnes ab eo doctrinam | |
| 6848 veritatis reciperent. Unde ipse dicit, Ioan. XVIII, <i>in hoc natus | |
| 6849 sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam | |
| 6850 veritati</i>. Et ideo non fuit conveniens eius dignitati ut a | |
| 6851 quocumque hominum doceretur.</p> | |
| 6852 <p title="III q. 12 a. 3 ad 1"><a name="47389"><span class= | |
| 6853 "ref">[47389] IIIª q. 12 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6854 dicendum quod, sicut Origenes dicit, super Luc., <i>dominus | |
| 6855 interrogabat, non ut aliquid disceret, sed ut interrogatus | |
| 6856 erudiret. Ex uno quippe doctrinae fonte manat et interrogare et | |
| 6857 respondere sapienter</i>. Unde et ibidem in Evangelio sequitur quod | |
| 6858 <i>stupebant omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis | |
| 6859 eius</i>.</p> | |
| 6860 <p title="III q. 12 a. 3 ad 2"><a name="47390"><span class= | |
| 6861 "ref">[47390] IIIª q. 12 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6862 dicendum quod ille qui addiscit ab homine non accipit inmediate | |
| 6863 scientiam a speciebus intelligibilibus quae sunt in mente ipsius, | |
| 6864 sed mediantibus sensibilibus vocibus, tanquam signis | |
| 6865 intellectualium conceptionum. Sicut autem voces ab homine formatae | |
| 6866 sunt signa intellectualis scientiae ipsius, ita creaturae a Deo | |
| 6867 conditae sunt signa sapientiae eius, unde Eccli. I dicitur quod | |
| 6868 <i>Deus effudit sapientiam suam super omnia opera sua</i>. Sicut | |
| 6869 igitur dignius est doceri a Deo quam ab homine, ita dignius est | |
| 6870 accipere scientiam per sensibiles creaturas quam per hominis | |
| 6871 doctrinam.</p> | |
| 6872 <p title="III q. 12 a. 3 ad 3"><a name="47391"><span class= | |
| 6873 "ref">[47391] IIIª q. 12 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6874 dicendum quod Iesus proficiebat in scientia experimentali sicut | |
| 6875 etiam in aetate, ut dictum est. Sicut autem aetas opportuna | |
| 6876 requiritur ad hoc quod homo accipiat scientiam per inventionem, ita | |
| 6877 etiam ad hoc quod accipiat scientiam per disciplinam. Dominus autem | |
| 6878 nihil fecit quod non congrueret eius aetati. Et ideo audiendis | |
| 6879 doctrinae sermonibus non accommodavit auditum nisi illo tempore quo | |
| 6880 poterat etiam per viam experientiae talem scientiae gradum | |
| 6881 attigisse. Unde Gregorius dicit, super Ezech., <i>duodecimo anno | |
| 6882 aetatis suae dignatus est homines interrogare in terra, quia, iuxta | |
| 6883 rationis usum, doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate | |
| 6884 perfecta</i>.</p> | |
| 6885 <br /> | |
| 6886 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 6887 <p title="III q. 12 a. 4 arg. 1"><a name="47392"><span class= | |
| 6888 "ref">[47392] IIIª q. 12 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 6889 proceditur. Videtur quod Christus ab Angelis scientiam acceperit. | |
| 6890 Dicitur enim Luc. XXII quod <i>apparuit Christo Angelus de caelo | |
| 6891 confortans eum</i>. Sed confortatio fit per verba exhortatoria | |
| 6892 docentis, secundum illud Iob IV, <i>ecce, docuisti plurimos, et | |
| 6893 manus lassas roborasti, vacillantes confirmaverunt sermones | |
| 6894 tui</i>. Ergo Christus ab Angelis doctus est.</p> | |
| 6895 <p title="III q. 12 a. 4 arg. 2"><a name="47393"><span class= | |
| 6896 "ref">[47393] IIIª q. 12 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6897 Dionysius dicit, IV cap. Cael. Hier., <i>video enim quod et ipse | |
| 6898 Iesus, supercaelestium substantiarum supersubstantialis substantia, | |
| 6899 ad nostram intransmutabiliter veniens, obedienter subiicitur patris | |
| 6900 et Dei per Angelos formationibus</i>. Videtur igitur quod ipse | |
| 6901 Christus ordinationi legis divinae subiici voluerit, per quam | |
| 6902 homines, mediantibus Angelis, erudiuntur.</p> | |
| 6903 <p title="III q. 12 a. 4 arg. 3"><a name="47394"><span class= | |
| 6904 "ref">[47394] IIIª q. 12 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6905 sicut corpus humanum naturali ordine subiicitur corporibus | |
| 6906 caelestibus, ita etiam humana mens angelicis mentibus. Sed corpus | |
| 6907 Christi subiectum fuit impressionibus caelestium corporum, passus | |
| 6908 est enim calorem in aestate et frigus in hieme, sicut et alias | |
| 6909 humanas passiones. Ergo et eius mens humana subiacebat | |
| 6910 illuminationibus supercaelestium spirituum.</p> | |
| 6911 <p title="III q. 12 a. 4 s. c."><a name="47395"><span class= | |
| 6912 "ref">[47395] IIIª q. 12 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 6913 quod Dionysius dicit, VII cap. Cael. Hier., quod <i>supremi Angeli | |
| 6914 ad ipsum Iesum quaestionem faciunt, et ipsius divinae operationis | |
| 6915 pro nobis scientiam discunt, et eas ipse Iesus sine medio | |
| 6916 docet</i>. Non est autem eiusdem docere et doceri. Ergo Christus | |
| 6917 non accepit scientiam ab Angelis.</p> | |
| 6918 <p title="III q. 12 a. 4 co."><a name="47396"><span class= | |
| 6919 "ref">[47396] IIIª q. 12 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 6920 dicendum quod anima humana, sicut media inter substantias | |
| 6921 spirituales et res corporales existit, ita duobus modis nata est | |
| 6922 perfici, uno quidem modo, per scientiam acceptam ex rebus | |
| 6923 sensibilibus; alio modo, per scientiam inditam sive impressam ex | |
| 6924 illuminatione spiritualium substantiarum. Utroque autem modo anima | |
| 6925 Christi fuit perfecta, ex sensibilibus quidem, secundum scientiam | |
| 6926 experimentalem, ad quam quidem non requiritur lumen angelicum, sed | |
| 6927 sufficit lumen intellectus agentis; ex impressione vero superiori, | |
| 6928 secundum scientiam infusam, quam est immediate adeptus a Deo. Sicut | |
| 6929 enim supra communem modum creaturae anima illa unita est verbo in | |
| 6930 unitate personae, ita, supra communem modum hominum, immediate ab | |
| 6931 ipso Dei verbo repleta est scientia et gratia, non autem | |
| 6932 mediantibus Angelis, qui etiam ex influentia verbi rerum scientiam | |
| 6933 in sui principio acceperunt, sicut in II libro super Gen. ad Litt. | |
| 6934 Augustinus dicit.</p> | |
| 6935 <p title="III q. 12 a. 4 ad 1"><a name="47397"><span class= | |
| 6936 "ref">[47397] IIIª q. 12 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 6937 dicendum quod illa confortatio Angeli non fuit per modum | |
| 6938 instructionis, sed ad demonstrandum proprietatem humanae naturae. | |
| 6939 Unde Beda dicit, super Luc., <i>in documento utriusque naturae, et | |
| 6940 Angeli ei ministrasse, et eum confortasse dicuntur. Creator enim | |
| 6941 suae creaturae non eguit praesidio, sed, homo factus, sicut propter | |
| 6942 nos tristis est, ita propter nos confortatur</i>; ut scilicet in | |
| 6943 nobis fides incarnationis ipsius confirmetur.</p> | |
| 6944 <p title="III q. 12 a. 4 ad 2"><a name="47398"><span class= | |
| 6945 "ref">[47398] IIIª q. 12 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 6946 dicendum quod Dionysius dicit Christum angelicis formationibus | |
| 6947 fuisse subiectum, non ratione sui ipsius, sed ratione eorum quae | |
| 6948 circa eius incarnationem agebantur, et circa ministrationem in | |
| 6949 infantili aetate constituti. Unde ibidem subdit quod <i>per medios | |
| 6950 Angelos nuntiatur Ioseph a patre dispensata Iesu ad Aegyptum | |
| 6951 recessio, et rursum ad Iudaeam de Aegypto traductio</i>.</p> | |
| 6952 <p title="III q. 12 a. 4 ad 3"><a name="47399"><span class= | |
| 6953 "ref">[47399] IIIª q. 12 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 6954 dicendum quod filius Dei assumpsit corpus passibile, ut infra | |
| 6955 dicetur, sed animam perfectam scientia et gratia. Et ideo corpus | |
| 6956 eius fuit convenienter subiectum impressioni caelestium corporum, | |
| 6957 anima vero eius non fuit subiecta impressioni caelestium | |
| 6958 spirituum.</p> | |
| 6959 <br /> | |
| 6960 <div class="D">Quaestio 13</div> | |
| 6961 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 6962 <p title="III q. 13 pr."><a name="47400"><span class="ref">[47400] | |
| 6963 IIIª q. 13 pr.</span></a> Deinde considerandum est de potentia | |
| 6964 animae Christi. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum | |
| 6965 habuerit omnipotentiam simpliciter secundo, utrum habuerit | |
| 6966 omnipotentiam respectu corporalium creaturarum. Tertio, utrum | |
| 6967 habuerit omnipotentiam respectu proprii corporis. Quarto, utrum | |
| 6968 habuerit omnipotentiam respectu executionis propriae | |
| 6969 voluntatis.</p> | |
| 6970 <br /> | |
| 6971 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 6972 <p title="III q. 13 a. 1 arg. 1"><a name="47401"><span class= | |
| 6973 "ref">[47401] IIIª q. 13 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 6974 proceditur. Videtur quod anima Christi habuit omnipotentiam. Dicit | |
| 6975 enim Ambrosius, super Luc., <i>potentiam quam Dei filius | |
| 6976 naturaliter habet, homo erat ex tempore accepturus</i>. Sed hoc | |
| 6977 praecipue videtur esse secundum animam, quae est potior pars | |
| 6978 hominis. Cum ergo filius Dei ab aeterno omnipotentiam habuerit, | |
| 6979 videtur quod anima Christi ex tempore omnipotentiam acceperit.</p> | |
| 6980 <p title="III q. 13 a. 1 arg. 2"><a name="47402"><span class= | |
| 6981 "ref">[47402] IIIª q. 13 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 6982 sicut potentia Dei est infinita, sic et eius scientia. Sed anima | |
| 6983 Christi habet omnium scientiam eorum quae scit Deus quodammodo, ut | |
| 6984 supra dictum est. Ergo etiam habet omnem potentiam. Et ita est | |
| 6985 omnipotens.</p> | |
| 6986 <p title="III q. 13 a. 1 arg. 3"><a name="47403"><span class= | |
| 6987 "ref">[47403] IIIª q. 13 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 6988 anima Christi habet omnem scientiam. Sed scientiarum quaedam est | |
| 6989 practica, quaedam speculativa. Ergo habet eorum quae scit scientiam | |
| 6990 practicam, ut scilicet sciat facere ea quae scit. Et sic videtur | |
| 6991 quod omnia facere possit.</p> | |
| 6992 <p title="III q. 13 a. 1 s. c."><a name="47404"><span class= | |
| 6993 "ref">[47404] IIIª q. 13 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est, | |
| 6994 quod proprium est Dei, non potest alicui creaturae convenire. Sed | |
| 6995 proprium est Dei esse omnipotentem, secundum illud Exodi XV, | |
| 6996 <i>iste Deus meus, et glorificabo eum</i>; et postea subditur, | |
| 6997 <i>omnipotens nomen eius</i>. Ergo anima Christi, cum sit creatura, | |
| 6998 non habet omnipotentiam.</p> | |
| 6999 <p title="III q. 13 a. 1 co."><a name="47405"><span class= | |
| 7000 "ref">[47405] IIIª q. 13 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 7001 dicendum quod, sicut supra dictum est, in mysterio incarnationis | |
| 7002 ita facta est unio in persona quod tamen remansit distinctio | |
| 7003 naturarum, utraque scilicet natura retinente id quod sibi est | |
| 7004 proprium. Potentia autem activa cuiuslibet rei sequitur formam | |
| 7005 ipsius, quae est principium agendi. Forma autem vel est ipsa natura | |
| 7006 rei, sicut in simplicibus, vel est constituens ipsam rei naturam, | |
| 7007 sicut in his quae sunt composita ex materia et forma. Unde | |
| 7008 manifestum est quod potentia activa cuiuslibet rei consequitur | |
| 7009 naturam ipsius. Et per hunc modum omnipotentia consequenter se | |
| 7010 habet ad divinam naturam. Quia enim natura divina est ipsum esse | |
| 7011 Dei incircumscriptum, ut patet per Dionysium, V cap. de Div. Nom., | |
| 7012 inde est quod habet potentiam activam respectu omnium quae possunt | |
| 7013 habere rationem entis, quod est habere omnipotentiam, sicut et | |
| 7014 quaelibet alia res habet potentiam activam respectu eorum ad quae | |
| 7015 se extendit perfectio suae naturae, sicut calidum ad calefaciendum. | |
| 7016 Cum igitur anima Christi sit pars humanae naturae, impossibile est | |
| 7017 quod habeat omnipotentiam.</p> | |
| 7018 <p title="III q. 13 a. 1 ad 1"><a name="47406"><span class= | |
| 7019 "ref">[47406] IIIª q. 13 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7020 dicendum quod homo accepit ex tempore omnipotentiam quam filius Dei | |
| 7021 habuit ab aeterno, per ipsam unionem personae, ex qua factum est | |
| 7022 ut, sicut homo dicitur Deus, ita dicatur omnipotens, non quasi sit | |
| 7023 alia omnipotentia hominis quam filii Dei sicut nec alia deitas; sed | |
| 7024 eo quod est una persona Dei et hominis.</p> | |
| 7025 <p title="III q. 13 a. 1 ad 2"><a name="47407"><span class= | |
| 7026 "ref">[47407] IIIª q. 13 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7027 dicendum quod alia ratio est de scientia, et de potentia activa, | |
| 7028 sicut quidam dicunt. Nam potentia activa consequitur ipsam naturam | |
| 7029 rei, eo quod actio consideratur ut egrediens ab agente. Scientia | |
| 7030 autem non semper habetur per ipsam essentiam scientis, sed potest | |
| 7031 haberi per assimilationem scientis ad res scitas secundum | |
| 7032 similitudines susceptas. Sed haec ratio non videtur sufficere. Quia | |
| 7033 sicut aliquis potest cognoscere per similitudinem susceptam ab | |
| 7034 alio, ita etiam potest agere per formam ab alio susceptam, sicut | |
| 7035 aqua vel ferrum calefacit per calorem susceptum ab igne. Non igitur | |
| 7036 per hoc prohibetur quin, sicut anima Christi per similitudines | |
| 7037 omnium rerum sibi a Deo inditas potest omnia cognoscere, ita per | |
| 7038 easdem similitudines possit ea facere. Est ergo ulterius | |
| 7039 considerandum quod id quod a superiori natura in inferiori | |
| 7040 recipitur, habetur per inferiorem modum, non enim calor in eadem | |
| 7041 perfectione et virtute recipitur ab aqua qua est in igne. Quia | |
| 7042 igitur anima Christi inferioris naturae est quam divina natura, | |
| 7043 similitudines rerum non recipiuntur in ipsa anima Christi secundum | |
| 7044 eandem perfectionem et virtutem secundum quam sunt in natura | |
| 7045 divina. Et inde est quod scientia animae Christi est inferior | |
| 7046 scientia divina, quantum ad modum cognoscendi, quia Deus perfectius | |
| 7047 cognoscit quam anima Christi; et etiam quantum ad numerum scitorum, | |
| 7048 quia anima Christi non cognoscit omnes res quas Deus potest facere, | |
| 7049 quae tamen Deus cognoscit scientia simplicis intelligentiae; licet | |
| 7050 cognoscat omnia praesentia, praeterita et futura, quae Deus | |
| 7051 cognoscit scientia visionis. Et similiter similitudines rerum | |
| 7052 animae Christi inditae non adaequant virtutem divinam in agendo, ut | |
| 7053 scilicet possint omnia agere quae Deus potest; vel etiam eo modo | |
| 7054 agere sicut Deus agit, qui agit per virtutem infinitam, cuius | |
| 7055 creatura non est capax. Nulla autem res est ad cuius cognitionem | |
| 7056 aliqualiter habendam requiratur virtus infinita, licet aliquis | |
| 7057 modus cognoscendi sit virtutis infinitae, quaedam tamen sunt quae | |
| 7058 non possunt fieri nisi a virtute infinita sicut creatio et alia | |
| 7059 huiusmodi, ut patet ex his quae in prima parte dicta sunt. Et ideo | |
| 7060 anima Christi, cum sit creatura et virtutis finitae, potest quidem | |
| 7061 omnia cognoscere, sed non per omnem modum, non autem potest omnia | |
| 7062 facere, quod pertinet ad rationem omnipotentiae et inter cetera, | |
| 7063 manifestum est quod non potest creare seipsam.</p> | |
| 7064 <p title="III q. 13 a. 1 ad 3"><a name="47408"><span class= | |
| 7065 "ref">[47408] IIIª q. 13 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7066 dicendum quod anima Christi habuit et scientiam practicam et | |
| 7067 speculativam, non tamen oportet quod omnium illorum habeat | |
| 7068 scientiam practicam quorum habuit scientiam speculativam. Ad | |
| 7069 scientiam enim speculativam habendam sufficit sola conformitas vel | |
| 7070 assimilatio scientis ad rem scitam, ad scientiam autem practicam | |
| 7071 requiritur quod formae rerum quae sunt in intellectu sint factivae. | |
| 7072 Plus autem est habere formam et imprimere formam habitam in | |
| 7073 alterum, quam solum habere formam, sicut plus est lucere et | |
| 7074 illuminare quam solum lucere. Et inde est quod anima Christi habet | |
| 7075 quidem speculativam scientiam creandi, scit enim qualiter Deus | |
| 7076 creat, sed non habet huius modi scientiam practicam, quia non habet | |
| 7077 scientiam creationis factivam.</p> | |
| 7078 <br /> | |
| 7079 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 7080 <p title="III q. 13 a. 2 arg. 1"><a name="47409"><span class= | |
| 7081 "ref">[47409] IIIª q. 13 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 7082 sic proceditur. Videtur quod anima Christi habeat omnipotentiam | |
| 7083 respectu immutationis creaturarum. Dicit enim ipse Matth. ult., | |
| 7084 <i>data est mihi omnis potestas in caelo et in terra</i>. Sed | |
| 7085 nomine caeli et terrae intelligitur omnis creatura, ut patet cum | |
| 7086 dicitur, Gen. I, <i>in principio creavit Deus caelum et terram</i>. | |
| 7087 Ergo videtur quod anima Christi habeat omnipotentiam respectu | |
| 7088 immutationis creaturarum.</p> | |
| 7089 <p title="III q. 13 a. 2 arg. 2"><a name="47410"><span class= | |
| 7090 "ref">[47410] IIIª q. 13 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7091 anima Christi est perfectior qualibet creatura. Sed quaelibet | |
| 7092 creatura potest moveri ab aliqua alia creatura, dicit enim | |
| 7093 Augustinus, in III de Trin., quod <i>sicut corpora grossiora et | |
| 7094 inferiora per subtiliora et potentiora quodam ordine reguntur, ita | |
| 7095 omnia corpora per spiritum vitae rationalem; et spiritus vitae | |
| 7096 rationalis desertor atque peccator per spiritum vitae rationalem, | |
| 7097 pium et iustum</i>. Anima autem Christi etiam ipsos supremos | |
| 7098 spiritus movet, illuminando eos, ut dicit Dionysius, VII cap. Cael. | |
| 7099 Hier. Ergo videtur quod anima Christi habeat omnipotentiam respectu | |
| 7100 immutationis creaturarum.</p> | |
| 7101 <p title="III q. 13 a. 2 arg. 3"><a name="47411"><span class= | |
| 7102 "ref">[47411] IIIª q. 13 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7103 anima Christi habuit plenissime gratiam miraculorum seu virtutum, | |
| 7104 sicut et ceteras gratias. Sed omnis immutatio creaturae potest ad | |
| 7105 gratiam miraculorum pertinere, cum etiam miraculose caelestia | |
| 7106 corpora a suo ordine immutata fuerint, sicut probat Dionysius, in | |
| 7107 epistola ad Polycarpum. Ergo anima Christi habuit omnipotentiam | |
| 7108 respectu immutationis creaturarum.</p> | |
| 7109 <p title="III q. 13 a. 2 s. c."><a name="47412"><span class= | |
| 7110 "ref">[47412] IIIª q. 13 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7111 quod eiusdem est transmutare creaturas cuius est conservare eas. | |
| 7112 Sed hoc est solius Dei, secundum illud Heb. I, <i>portans omnia | |
| 7113 verbo virtutis suae</i>. Ergo solius Dei est habere omnipotentiam | |
| 7114 respectu immutationis creaturarum. Non ergo hoc convenit animae | |
| 7115 Christi.</p> | |
| 7116 <p title="III q. 13 a. 2 co."><a name="47413"><span class= | |
| 7117 "ref">[47413] IIIª q. 13 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 7118 dicendum quod hic duplici distinctione est opus. Quarum prima est | |
| 7119 ex parte transmutationis creaturarum, quae triplex est. Una quidem | |
| 7120 est naturalis, quae scilicet fit a proprio agente secundum ordinem | |
| 7121 naturae. Alia vero est miraculosa, quae fit ab agente | |
| 7122 supernaturali, supra consuetum ordinem et cursum naturae, sicut | |
| 7123 resuscitatio mortuorum. Tertia autem est secundum quod omnis | |
| 7124 creatura vertibilis est in nihil. Secunda autem distinctio est | |
| 7125 accipienda ex parte animae Christi, quae dupliciter considerari | |
| 7126 potest. Uno modo, secundum propriam naturam et virtutem, sive | |
| 7127 naturalem sive gratuitam. Alio modo, prout est instrumentum verbi | |
| 7128 Dei sibi personaliter uniti. Si ergo loquamur de anima Christi | |
| 7129 secundum propriam naturam et virtutem, sive naturalem sive | |
| 7130 gratuitam, potentiam habuit ad illos effectus faciendos qui sunt | |
| 7131 animae convenientes, puta ad gubernandum corpus, et ad disponendum | |
| 7132 actus humanos; et etiam ad illuminandum, per gratiae et scientiae | |
| 7133 plenitudinem, omnes creaturas rationales ab eius perfectione | |
| 7134 deficientes, per modum quo hoc est conveniens creaturae rationali. | |
| 7135 Si autem loquamur de anima Christi secundum quod est instrumentum | |
| 7136 verbi sibi uniti, sic habuit instrumentalem virtutem ad omnes | |
| 7137 immutationes miraculosas faciendas ordinabiles ad incarnationis | |
| 7138 finem, qui est <i>instaurare omnia, sive quae in caelis sive quae | |
| 7139 in terris sunt</i>. Immutationes vero creaturarum secundum quod | |
| 7140 sunt vertibiles in nihil, correspondent creationi rerum, prout | |
| 7141 scilicet producuntur ex nihilo. Et ideo, sicut solus Deus potest | |
| 7142 creare, ita solus potest creaturas in nihilum redigere, qui etiam | |
| 7143 solus eas in esse conservat, ne in nihilum decidant. Sic ergo | |
| 7144 dicendum est quod anima Christi non habet omnipotentiam respectu | |
| 7145 immutationis creaturarum.</p> | |
| 7146 <p title="III q. 13 a. 2 ad 1"><a name="47414"><span class= | |
| 7147 "ref">[47414] IIIª q. 13 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7148 dicendum quod, sicut dicit Hieronymus, <i>illi potestas data est | |
| 7149 qui paulo ante crucifixus et sepultus in tumulo, qui postea | |
| 7150 resurrexit</i>, idest, Christo secundum quod homo. Dicitur autem | |
| 7151 sibi omnis potestas data ratione unionis, per quam factum est ut | |
| 7152 homo esset omnipotens, ut supra dictum est. Et quamvis hoc ante | |
| 7153 resurrectionem innotuerit Angelis, post resurrectionem innotuit | |
| 7154 omnibus hominibus, ut Remigius dicit. Tunc autem dicuntur res | |
| 7155 fieri, quando innotescunt. Et ideo post resurrectionem dominus | |
| 7156 dicit sibi potestatem esse datam in caelo et in terra.</p> | |
| 7157 <p title="III q. 13 a. 2 ad 2"><a name="47415"><span class= | |
| 7158 "ref">[47415] IIIª q. 13 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7159 dicendum quod, licet omnis creatura sit mutabilis ab alia creatura, | |
| 7160 praeter supremum Angelum, qui tamen potest illuminari ab anima | |
| 7161 Christi; non tamen omnis immutatio quae potest fieri circa | |
| 7162 creaturam, potest fieri a creatura; sed quaedam immutationes | |
| 7163 possunt fieri a solo Deo. Quaecumque tamen immutationes creaturarum | |
| 7164 possunt fieri per creaturas, possunt etiam fieri per animam Christi | |
| 7165 secundum quod est instrumentum verbi. Non autem secundum propriam | |
| 7166 naturam et virtutem, quia quaedam huiusmodi immutationum non | |
| 7167 pertinent ad animam, neque quantum ad ordinem naturae neque quantum | |
| 7168 ad ordinem gratiae.</p> | |
| 7169 <p title="III q. 13 a. 2 ad 3"><a name="47416"><span class= | |
| 7170 "ref">[47416] IIIª q. 13 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7171 dicendum quod, sicut dictum est in secunda parte, gratia virtutum, | |
| 7172 seu miraculorum, datur animae alicuius sancti, non ut propria | |
| 7173 virtute eius, sed ut per virtutem divinam huiusmodi miracula fiant. | |
| 7174 Et haec quidem gratia excellentissime data est animae Christi, ut | |
| 7175 scilicet non solum ipse miracula faceret, sed etiam hanc gratiam in | |
| 7176 alios transfunderet. Unde dicitur, Matth. X, quod, <i>convocatis | |
| 7177 duodecim discipulis, dedit illis potestatem spirituum immundorum, | |
| 7178 ut eiicerent eos; et curarent omnem languorem et omnem | |
| 7179 infirmitatem</i>.</p> | |
| 7180 <br /> | |
| 7181 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 7182 <p title="III q. 13 a. 3 arg. 1"><a name="47417"><span class= | |
| 7183 "ref">[47417] IIIª q. 13 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 7184 proceditur. Videtur quod anima Christi habuerit omnipotentiam | |
| 7185 respectu proprii corporis. Dicit enim Damascenus, in III libro, | |
| 7186 quod <i>omnia naturalia fuerunt Christo voluntaria, volens enim | |
| 7187 esurivit, volens sitivit, volens timuit, volens mortuus est</i>. | |
| 7188 Sed ex hoc Deus dicitur omnipotens quia <i>omnia quaecumque voluit, | |
| 7189 fecit</i>. Ergo videtur quod anima Christi habuit omnipotentiam | |
| 7190 respectu naturalium operationum proprii corporis.</p> | |
| 7191 <p title="III q. 13 a. 3 arg. 2"><a name="47418"><span class= | |
| 7192 "ref">[47418] IIIª q. 13 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 7193 Christo fuit perfectius humana natura quam in Adam, in quo, | |
| 7194 secundum originalem iustitiam quam habuit in statu innocentiae, | |
| 7195 corpus habebat omnino subiectum animae, ut nihil in corpore posset | |
| 7196 accidere contra animae voluntatem. Ergo multo magis anima Christi | |
| 7197 habuit omnipotentiam respectu sui corporis.</p> | |
| 7198 <p title="III q. 13 a. 3 arg. 3"><a name="47419"><span class= | |
| 7199 "ref">[47419] IIIª q. 13 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 7200 imaginationem animae naturaliter corpus immutatur; et tanto magis, | |
| 7201 quanto anima fuerit fortioris imaginationis; ut in prima parte | |
| 7202 habitum est. Sed anima Christi habuit virtutem perfectissimam, et | |
| 7203 quantum ad imaginationem, et quantum ad alias vires. Ergo anima | |
| 7204 Christi fuit omnipotens in respectu ad corpus proprium.</p> | |
| 7205 <p title="III q. 13 a. 3 s. c."><a name="47420"><span class= | |
| 7206 "ref">[47420] IIIª q. 13 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7207 quod dicitur Heb. II, quod debuit per omnia fratribus assimilari, | |
| 7208 et praecipue in his quae pertinent ad conditionem humanae naturae. | |
| 7209 Sed ad conditionem humanae naturae pertinet quod valetudo corporis, | |
| 7210 et eius nutritio et augmentum, imperio rationis, seu voluntati, non | |
| 7211 subdantur, quia naturalia soli Deo, qui est auctor naturae, | |
| 7212 subduntur. Ergo nec in Christo subdebantur. Non igitur anima | |
| 7213 Christi fuit omnipotens respectu proprii corporis.</p> | |
| 7214 <p title="III q. 13 a. 3 co."><a name="47421"><span class= | |
| 7215 "ref">[47421] IIIª q. 13 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 7216 dicendum quod, sicut dictum est, anima Christi potest dupliciter | |
| 7217 considerari. Uno modo, secundum propriam virtutem et naturam. Et | |
| 7218 hoc modo, sicut non poterat immutare exteriora corpora a cursu et | |
| 7219 ordine naturae, ita etiam non poterat immutare proprium corpus a | |
| 7220 naturali dispositione, quia anima, secundum propriam naturam, habet | |
| 7221 determinatam proportionem ad suum corpus. Alio modo potest | |
| 7222 considerari anima Christi secundum quod est instrumentum unitum | |
| 7223 verbo Dei in persona. Et sic subdebatur eius potestati totaliter | |
| 7224 omnis dispositio proprii corporis. Quia tamen virtus actionis non | |
| 7225 proprie attribuitur instrumento, sed principali agenti, talis | |
| 7226 omnipotentia attribuitur magis ipsi verbo Dei quam animae | |
| 7227 Christi.</p> | |
| 7228 <p title="III q. 13 a. 3 ad 1"><a name="47422"><span class= | |
| 7229 "ref">[47422] IIIª q. 13 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7230 dicendum quod verbum Damasceni est intelligendum quantum ad | |
| 7231 voluntatem divinam Christi. Quia, sicut ipse in praecedenti | |
| 7232 capitulo dicit, <i>beneplacito divinae voluntatis permittebatur | |
| 7233 carni pati et operari quae propria</i>.</p> | |
| 7234 <p title="III q. 13 a. 3 ad 2"><a name="47423"><span class= | |
| 7235 "ref">[47423] IIIª q. 13 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7236 dicendum quod non pertinebat hoc ad originalem iustitiam quam Adam | |
| 7237 habuit in statu innocentiae, quod anima hominis haberet virtutem | |
| 7238 transmutandi corpus proprium in quamcumque formam, sed quod posset | |
| 7239 ipsum conservare absque nocumento. Et hanc etiam virtutem Christus | |
| 7240 assumere potuisset, si voluisset. Sed, cum sint tres status | |
| 7241 hominum, scilicet innocentiae culpae et gloriae; sicut de statu | |
| 7242 gloriae assumpsit comprehensionem, et de statu innocentiae | |
| 7243 immunitatem a peccato, ita et de statu culpae assumpsit | |
| 7244 necessitatem subiacendi poenalitatibus huius vitae, ut infra | |
| 7245 dicetur.</p> | |
| 7246 <p title="III q. 13 a. 3 ad 3"><a name="47424"><span class= | |
| 7247 "ref">[47424] IIIª q. 13 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7248 dicendum quod imaginationi, si fortis fuerit, naturaliter obedit | |
| 7249 corpus quantum ad aliqua. Puta quantum ad casum de trabe in alto | |
| 7250 posita; quia imaginatio nata est esse principium motus localis, ut | |
| 7251 dicitur in III de anima. Similiter etiam quantum ad alterationem | |
| 7252 quae est secundum calorem et frigus, et alia consequentia, eo quod | |
| 7253 ex imaginatione consequenter natae sunt consequi passiones animae, | |
| 7254 secundum quas movetur cor, et sic per commotionem spirituum totum | |
| 7255 corpus alteratur. Aliae vero dispositiones corporales, quae non | |
| 7256 habent naturalem ordinem ad imaginationem, non transmutantur ab | |
| 7257 imaginatione, quantumcumque sit fortis, puta figura manus vel | |
| 7258 pedis, vel aliquid simile.</p> | |
| 7259 <br /> | |
| 7260 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 7261 <p title="III q. 13 a. 4 arg. 1"><a name="47425"><span class= | |
| 7262 "ref">[47425] IIIª q. 13 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 7263 proceditur. Videtur quod anima Christi non habuerit omnipotentiam | |
| 7264 respectu executionis propriae voluntatis. Dicitur enim Marc. VII | |
| 7265 quod, <i>ingressus domum, neminem voluit scire sed non potuit | |
| 7266 latere</i>. Non ergo potuit exequi in omnibus propositum suae | |
| 7267 voluntatis.</p> | |
| 7268 <p title="III q. 13 a. 4 arg. 2"><a name="47426"><span class= | |
| 7269 "ref">[47426] IIIª q. 13 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7270 praeceptum est signum voluntatis, ut in prima parte dictum est. Sed | |
| 7271 dominus quaedam facienda praecepit quorum contraria acciderunt, | |
| 7272 dicitur enim Matth. IX quod caecis illuminatis <i>comminatus est | |
| 7273 Iesus, dicens, videte ne aliquis sciat, illi autem egressi | |
| 7274 diffamaverunt illum per totam terram illam</i>. Non ergo in omnibus | |
| 7275 potuit exequi propositum suae voluntatis.</p> | |
| 7276 <p title="III q. 13 a. 4 arg. 3"><a name="47427"><span class= | |
| 7277 "ref">[47427] IIIª q. 13 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, id | |
| 7278 quod aliquis potest facere, non petit ab alio. Sed dominus petivit | |
| 7279 a patre, orando, illud quod fieri volebat, dicitur enim Luc. VI | |
| 7280 quod <i>exivit in montem orare, et erat pernoctans in oratione | |
| 7281 Dei</i>. Ergo non potuit exequi in omnibus propositum suae | |
| 7282 voluntatis.</p> | |
| 7283 <p title="III q. 13 a. 4 s. c."><a name="47428"><span class= | |
| 7284 "ref">[47428] IIIª q. 13 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7285 quod Augustinus dicit, in libro de quaest. Nov. et Vet. Test., | |
| 7286 <i>impossibile est ut salvatoris voluntas non impleatur, nec potest | |
| 7287 velle quod scit fieri non debere</i>.</p> | |
| 7288 <p title="III q. 13 a. 4 co."><a name="47429"><span class= | |
| 7289 "ref">[47429] IIIª q. 13 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 7290 dicendum quod anima Christi dupliciter aliquid voluit. Uno modo, | |
| 7291 quasi per se implendum. Et sic, dicendum est quod quidquid voluit, | |
| 7292 potuit. Non enim conveniret sapientiae eius ut aliquid vellet per | |
| 7293 se facere quod suae voluntati non subiaceret. Alio modo voluit | |
| 7294 aliquid ut implendum virtute divina, sicut resuscitationem proprii | |
| 7295 corporis, et alia huiusmodi miraculosa opera. Quae quidem non | |
| 7296 poterat propria virtute, sed secundum quod erat instrumentum | |
| 7297 divinitatis, ut dictum est.</p> | |
| 7298 <p title="III q. 13 a. 4 ad 1"><a name="47430"><span class= | |
| 7299 "ref">[47430] IIIª q. 13 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7300 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, in libro de quaest. Nov. et | |
| 7301 Vet. Test., <i>quod factum est, hoc voluisse dicendus est Christus. | |
| 7302 Advertendum est enim quod illud in finibus gestum est gentilium, | |
| 7303 quibus adhuc tempus praedicandi non erat. Ultro tamen venientes ad | |
| 7304 fidem non suscipere invidiae erat. A suis ergo noluit praedicari, | |
| 7305 requiri autem se voluit. Et ita factum est</i>. Vel potest dici | |
| 7306 quod haec voluntas Christi non fuit de eo quod per eum fiendum | |
| 7307 erat, sed de eo quod erat fiendum per alios, quod non subiacebat | |
| 7308 humanae voluntati ipsius. Unde in epistola Agathonis Papae, quae | |
| 7309 est recepta in sexta synodo, legitur, <i>ergone ille omnium | |
| 7310 conditor ac redemptor, in terris latere volens, non potuit, nisi | |
| 7311 hoc ad humanam eius voluntatem, quam temporaliter dignatus est | |
| 7312 assumere, redigatur?</i></p> | |
| 7313 <p title="III q. 13 a. 4 ad 2"><a name="47431"><span class= | |
| 7314 "ref">[47431] IIIª q. 13 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7315 dicendum quod, sicut dicit Gregorius, XIX Moral., per hoc quod | |
| 7316 dominus praecepit taceri virtutes suas, <i>servis suis se | |
| 7317 sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultari | |
| 7318 desiderent, et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur | |
| 7319 inviti</i>. Sic ergo praeceptum illud designabat voluntatem ipsius | |
| 7320 qua humanam gloriam refugiebat, secundum illud Ioan. VIII, <i>ego | |
| 7321 gloriam meam non quaero</i>. Volebat tamen absolute, praesertim | |
| 7322 secundum divinam voluntatem, ut publicaretur miraculum factum, | |
| 7323 propter aliorum utilitatem.</p> | |
| 7324 <p title="III q. 13 a. 4 ad 3"><a name="47432"><span class= | |
| 7325 "ref">[47432] IIIª q. 13 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7326 dicendum quod Christus orabat etiam pro his quae virtute divina | |
| 7327 fienda erant, et pro his etiam quae humana voluntate erat facturus. | |
| 7328 Quia virtus et operatio animae Christi dependebat a Deo, <i>qui | |
| 7329 operatur in omnibus velle et perficere</i>, ut dicitur Philipp. | |
| 7330 II.</p> | |
| 7331 <br /> | |
| 7332 <div class="D">Quaestio 14</div> | |
| 7333 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 7334 <p title="III q. 14 pr."><a name="47433"><span class="ref">[47433] | |
| 7335 IIIª q. 14 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 7336 defectibus quos Christus in humana natura assumpsit. Et primo, de | |
| 7337 defectibus corporis; secundo, de defectibus animae. Circa primum | |
| 7338 quaeruntur quatuor. Primo, utrum filius Dei assumere debuerit in | |
| 7339 humana natura corporis defectus. Secundo, utrum assumpserit | |
| 7340 necessitatem his defectibus subiacendi. Tertio, utrum hos defectus | |
| 7341 contraxerit. Quarto, utrum omnes huiusmodi defectus | |
| 7342 assumpserit.</p> | |
| 7343 <br /> | |
| 7344 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 7345 <p title="III q. 14 a. 1 arg. 1"><a name="47434"><span class= | |
| 7346 "ref">[47434] IIIª q. 14 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 7347 proceditur. Videtur quod filius Dei non debuit assumere naturam | |
| 7348 humanam cum corporis defectibus. Sicut enim anima unita est verbo | |
| 7349 Dei personaliter, ita et corpus. Sed anima Christi habuit omnimodam | |
| 7350 perfectionem, et quantum ad gratiam et quantum ad scientiam, ut | |
| 7351 supra dictum est. Ergo etiam corpus eius debuit esse omnibus modis | |
| 7352 perfectum, nullum in se habens defectum.</p> | |
| 7353 <p title="III q. 14 a. 1 arg. 2"><a name="47435"><span class= | |
| 7354 "ref">[47435] IIIª q. 14 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7355 anima Christi videbat verbum Dei ea visione qua beati vident, ut | |
| 7356 supra dictum est, et sic anima Christi erat beata. Sed ex | |
| 7357 beatitudine animae glorificatur corpus, dicit enim Augustinus, in | |
| 7358 epistola ad Dioscorum, <i>tam potenti natura Deus fecit animam ut | |
| 7359 ex eius plenissima beatitudine redundet etiam in inferiorem | |
| 7360 naturam, quae est corpus, non beatitudo, quae fruentis et | |
| 7361 intelligentis est propria, sed plenitudo sanitatis, idest | |
| 7362 incorruptionis vigor</i>. Corpus igitur Christi fuit | |
| 7363 incorruptibile, et absque omni defectu.</p> | |
| 7364 <p title="III q. 14 a. 1 arg. 3"><a name="47436"><span class= | |
| 7365 "ref">[47436] IIIª q. 14 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7366 poena consequitur culpam. Sed in Christo non fuit aliqua culpa, | |
| 7367 secundum illud I Pet. II, <i>qui peccatum non fecit</i>. Ergo nec | |
| 7368 defectus corporales, qui sunt poenales, in eo esse debuerunt.</p> | |
| 7369 <p title="III q. 14 a. 1 arg. 4"><a name="47437"><span class= | |
| 7370 "ref">[47437] IIIª q. 14 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 7371 nullus sapiens assumit id quod impedit illum a proprio fine. Sed | |
| 7372 per huiusmodi defectus corporales multipliciter videtur impediri | |
| 7373 finis incarnationis. Primo quidem, quia propter huiusmodi | |
| 7374 infirmitates homines ab eius cognitione impediebantur, secundum | |
| 7375 illud Isaiae LIII, <i>desideravimus eum; despectum et novissimum | |
| 7376 virorum, virum dolorum et scientem infirmitatem, et quasi | |
| 7377 absconditus est vultus eius et despectus; unde nec reputavimus | |
| 7378 eum</i>. Secundo, quia sanctorum patrum desiderium non videtur | |
| 7379 impleri, ex quorum persona dicitur Isaiae li, <i>consurge, | |
| 7380 consurge, induere fortitudinem, brachium domini</i>. Tertio, quia | |
| 7381 congruentius per fortitudinem quam per infirmitatem videbatur | |
| 7382 potestas Diaboli posse superari, et humana infirmitas posse sanari. | |
| 7383 Non ergo videtur conveniens fuisse quod filius Dei humanam naturam | |
| 7384 assumpserit cum corporalibus infirmitatibus sive defectibus.</p> | |
| 7385 <p title="III q. 14 a. 1 s. c."><a name="47438"><span class= | |
| 7386 "ref">[47438] IIIª q. 14 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7387 quod dicitur Heb. II, <i>in eo in quo passus est ipse et tentatus, | |
| 7388 potens est et eis qui tentantur auxiliari</i>. Sed ad hoc venit ut | |
| 7389 nos adiuvaret, unde et David dicebat, <i>levavi oculos meos in | |
| 7390 montes, unde veniet auxilium mihi</i>. Ergo conveniens fuit quod | |
| 7391 filius Dei carnem assumpserit humanis infirmitatibus subiacentem, | |
| 7392 ut in ea posset pati et tentari, et sic auxilium nobis ferre.</p> | |
| 7393 <p title="III q. 14 a. 1 co."><a name="47439"><span class= | |
| 7394 "ref">[47439] IIIª q. 14 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 7395 dicendum conveniens fuisse corpus assumptum a filio Dei humanis | |
| 7396 infirmitatibus et defectibus subiacere, et praecipue propter tria. | |
| 7397 Primo quidem, quia ad hoc filius Dei, carne assumpta, venit in | |
| 7398 mundum, ut pro peccato humani generis satisfaceret. Unus autem pro | |
| 7399 peccato alterius satisfacit dum poenam peccato alterius debitam in | |
| 7400 seipsum suscipit. Huiusmodi autem defectus corporales, scilicet | |
| 7401 mors, fames et sitis, et huiusmodi, sunt poena peccati, quod est in | |
| 7402 mundum per Adam introductum, secundum illud Rom. V, <i>per unum | |
| 7403 hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors</i>. Unde | |
| 7404 conveniens fuit, quantum ad finem incarnationis, quod huiusmodi | |
| 7405 poenalitates in nostra carne susciperet, vice nostra, secundum | |
| 7406 illud Isaiae LIII, <i>vere languores nostros ipse tulit</i>. | |
| 7407 Secundo, propter fidem incarnationis adstruendam. Cum enim natura | |
| 7408 humana non aliter esset nota hominibus nisi prout huiusmodi | |
| 7409 corporalibus defectibus subiacet, si sine his defectibus filius Dei | |
| 7410 naturam humanam assumpsisset, videretur non fuisse verus homo, nec | |
| 7411 veram carnem habuisse, sed phantasticam, ut Manichaei dixerunt. Et | |
| 7412 ideo, ut dicitur Philipp. II, <i>exinanivit semetipsum, formam | |
| 7413 servi accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu inventus | |
| 7414 ut homo</i>. Unde et Thomas per aspectum vulnerum ad fidem est | |
| 7415 revocatus, ut dicitur Ioan. XX. Tertio, propter exemplum | |
| 7416 patientiae, quod nobis exhibet passiones et defectus humanos | |
| 7417 fortiter tolerando. Unde dicitur Heb. XII, <i>sustinuit a | |
| 7418 peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut non | |
| 7419 fatigemini, animis vestris deficientes</i>.</p> | |
| 7420 <p title="III q. 14 a. 1 ad 1"><a name="47440"><span class= | |
| 7421 "ref">[47440] IIIª q. 14 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7422 dicendum quod satisfactio pro peccato alterius habet quidem quasi | |
| 7423 materiam poenas quas aliquis pro peccato alterius sustinet, sed pro | |
| 7424 principio habet habitum animae ex quo inclinatur ad volendum | |
| 7425 satisfacere pro alio, et ex quo satisfactio efficaciam habet; non | |
| 7426 enim esset satisfactio efficax nisi ex caritate procederet, ut | |
| 7427 infra dicetur. Et ideo oportuit animam Christi perfectam esse | |
| 7428 quantum ad habitus scientiarum et virtutum, ut haberet facultatem | |
| 7429 satisfaciendi, et quod corpus eius subiectum esset infirmitatibus, | |
| 7430 ut ei satisfactionis materia non deesset.</p> | |
| 7431 <p title="III q. 14 a. 1 ad 2"><a name="47441"><span class= | |
| 7432 "ref">[47441] IIIª q. 14 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7433 dicendum quod, secundum naturalem habitudinem quae est inter animam | |
| 7434 et corpus, ex gloria animae redundat gloria ad corpus, sed haec | |
| 7435 naturalis habitudo in Christo subiacebat voluntati divinitatis | |
| 7436 ipsius, ex qua factum est ut beatitudo remaneret in anima et non | |
| 7437 derivaretur ad corpus, sed caro pateretur quae conveniunt naturae | |
| 7438 passibili; secundum illud quod dicit Damascenus, quod | |
| 7439 <i>beneplacito divinae voluntatis permittebatur carni pati et | |
| 7440 operari quae propria</i>.</p> | |
| 7441 <p title="III q. 14 a. 1 ad 3"><a name="47442"><span class= | |
| 7442 "ref">[47442] IIIª q. 14 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7443 dicendum quod poena semper sequitur culpam, actualem vel | |
| 7444 originalem, quandoque quidem eius qui punitur; quandoque autem | |
| 7445 alterius, pro quo ille qui patitur poenas satisfacit. Et sic | |
| 7446 accidit in Christo, secundum illud Isaiae LIII, <i>ipse vulneratus | |
| 7447 est propter iniquitates nostras; attritus est propter scelera | |
| 7448 nostra</i>.</p> | |
| 7449 <p title="III q. 14 a. 1 ad 4"><a name="47443"><span class= | |
| 7450 "ref">[47443] IIIª q. 14 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 7451 dicendum quod infirmitas assumpta a Christo non impedivit finem | |
| 7452 incarnationis, sed maxime promovit, ut dictum est. Et quamvis per | |
| 7453 huiusmodi infirmitates absconderetur eius divinitas, manifestabatur | |
| 7454 tamen humanitas, quae est via ad divinitatem perveniendi, secundum | |
| 7455 illud Rom. V, <i>accessum habemus ad Deum per Iesum Christum</i>. | |
| 7456 Desiderabant autem antiqui patres in Christo, non quidem | |
| 7457 fortitudinem corporalem, sed spiritualem, per quam et Diabolum | |
| 7458 vicit et humanam infirmitatem sanavit.</p> | |
| 7459 <br /> | |
| 7460 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 7461 <p title="III q. 14 a. 2 arg. 1"><a name="47444"><span class= | |
| 7462 "ref">[47444] IIIª q. 14 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 7463 sic proceditur. Videtur quod Christus non ex necessitate his | |
| 7464 defectibus subiacuerit. Dicitur enim Isaiae LIII, <i>oblatus est | |
| 7465 quia ipse voluit</i>, et loquitur de oblatione ad passionem. Sed | |
| 7466 voluntas opponitur necessitati. Ergo Christus non ex necessitate | |
| 7467 subiacuit corporis defectibus.</p> | |
| 7468 <p title="III q. 14 a. 2 arg. 2"><a name="47445"><span class= | |
| 7469 "ref">[47445] IIIª q. 14 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7470 Damascenus dicit, in III libro, <i>nihil coactum in Christo | |
| 7471 consideratur, sed omnia voluntaria</i>. Sed quod est voluntarium, | |
| 7472 non est necessarium. Ergo huiusmodi defectus non fuerunt ex | |
| 7473 necessitate in Christo.</p> | |
| 7474 <p title="III q. 14 a. 2 arg. 3"><a name="47446"><span class= | |
| 7475 "ref">[47446] IIIª q. 14 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7476 necessitas infertur ab aliquo potentiori. Sed nulla creatura est | |
| 7477 potentior quam anima Christi, ad quam pertinebat proprium corpus | |
| 7478 conservare. Ergo huiusmodi defectus seu infirmitates non fuerunt in | |
| 7479 Christo ex necessitate.</p> | |
| 7480 <p title="III q. 14 a. 2 s. c."><a name="47447"><span class= | |
| 7481 "ref">[47447] IIIª q. 14 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7482 quod apostolus dicit, Rom. VIII, <i>misit Deus filium suum in | |
| 7483 similitudinem carnis peccati</i>. Sed conditio carnis peccati est | |
| 7484 quod habeat necessitatem moriendi, et sustinendi alias huiusmodi | |
| 7485 passiones. Ergo talis necessitas sustinendi hos defectus fuit in | |
| 7486 carne Christi.</p> | |
| 7487 <p title="III q. 14 a. 2 co."><a name="47448"><span class= | |
| 7488 "ref">[47448] IIIª q. 14 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 7489 dicendum quod duplex est necessitas. Una quidem coactionis, quae | |
| 7490 fit ab agente extrinseco. Et haec quidem necessitas contrariatur et | |
| 7491 naturae et voluntati, quorum utrumque est principium intrinsecum. | |
| 7492 Alia autem est necessitas naturalis, quae consequitur principia | |
| 7493 naturalia, puta formam, sicut necessarium est ignem calefacere; vel | |
| 7494 materiam, sicut necessarium est corpus ex contrariis compositum | |
| 7495 dissolvi. Secundum igitur hanc necessitatem quae consequitur | |
| 7496 materiam, corpus Christi subiectum fuit necessitati mortis, et | |
| 7497 aliorum huiusmodi defectuum. Quia, sicut dictum est, <i>beneplacito | |
| 7498 divinae voluntatis Christi carni permittebatur agere et pati quae | |
| 7499 propria</i>, haec autem necessitas causatur ex principiis humanae | |
| 7500 carnis, ut dictum est. Si autem loquamur de necessitate coactionis | |
| 7501 secundum quod repugnat naturae corporali, sic iterum corpus | |
| 7502 Christi, secundum conditionem propriae naturae, necessitati | |
| 7503 subiacuit et clavi perforantis et flagelli percutientis. Secundum | |
| 7504 vero quod necessitas talis repugnat voluntati, manifestum est quod | |
| 7505 in Christo non fuit necessitas horum defectuum, nec per respectum | |
| 7506 ad voluntatem divinam; nec per respectum ad voluntatem humanam | |
| 7507 Christi absolute, prout sequitur rationem deliberativam; sed solum | |
| 7508 secundum naturalem motum voluntatis, prout scilicet naturaliter | |
| 7509 refugit mortem et corporis nocumenta.</p> | |
| 7510 <p title="III q. 14 a. 2 ad 1"><a name="47449"><span class= | |
| 7511 "ref">[47449] IIIª q. 14 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7512 dicendum quod Christus dicitur oblatus quia voluit, et voluntate | |
| 7513 divina, et voluntate humana deliberata, licet mors esset contra | |
| 7514 naturalem motum voluntatis humanae, ut dicit Damascenus.</p> | |
| 7515 <p title="III q. 14 a. 2 ad 2"><a name="47450"><span class= | |
| 7516 "ref">[47450] IIIª q. 14 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7517 patet responsio ex dictis.</p> | |
| 7518 <p title="III q. 14 a. 2 ad 3"><a name="47451"><span class= | |
| 7519 "ref">[47451] IIIª q. 14 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7520 dicendum quod nihil fuit potentius quam anima Christi absolute, | |
| 7521 nihil tamen prohibet aliquid fuisse potentius quantum ad hunc | |
| 7522 effectum; sicut clavus ad perforandum. Et hoc dico secundum quod | |
| 7523 anima Christi consideratur secundum propriam naturam et | |
| 7524 virtutem.</p> | |
| 7525 <br /> | |
| 7526 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 7527 <p title="III q. 14 a. 3 arg. 1"><a name="47452"><span class= | |
| 7528 "ref">[47452] IIIª q. 14 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 7529 proceditur. Videtur quod Christus defectus corporales contraxit. | |
| 7530 Illud enim contrahere dicimur quod simul cum natura ex origine | |
| 7531 trahimus. Sed Christus simul cum natura humana defectus et | |
| 7532 infirmitates corporales per suam originem traxit a matre, cuius | |
| 7533 caro huiusmodi defectibus subiacebat. Ergo videtur quod hos | |
| 7534 defectus contraxit.</p> | |
| 7535 <p title="III q. 14 a. 3 arg. 2"><a name="47453"><span class= | |
| 7536 "ref">[47453] IIIª q. 14 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7537 illud quod ex principiis naturae causatur, simul cum natura | |
| 7538 trahitur, et ita contrahitur. Sed huiusmodi poenalitates causantur | |
| 7539 ex principiis naturae humanae. Ergo eas Christus contraxit.</p> | |
| 7540 <p title="III q. 14 a. 3 arg. 3"><a name="47454"><span class= | |
| 7541 "ref">[47454] IIIª q. 14 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7542 secundum huiusmodi defectus Christus aliis hominibus similatur ut | |
| 7543 dicitur Heb. II. Sed alii homines huiusmodi defectus contraxerunt. | |
| 7544 Ergo videtur quod etiam Christus huiusmodi defectus contraxit.</p> | |
| 7545 <p title="III q. 14 a. 3 s. c."><a name="47455"><span class= | |
| 7546 "ref">[47455] IIIª q. 14 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7547 quod huiusmodi defectus contrahuntur ex peccato, secundum illud | |
| 7548 Rom. V, <i>per unum hominem peccatum intravit in hunc mundum, et | |
| 7549 per peccatum mors</i>. Sed in Christo non habuit locum peccatum. | |
| 7550 Ergo huiusmodi defectus Christus non contraxit.</p> | |
| 7551 <p title="III q. 14 a. 3 co."><a name="47456"><span class= | |
| 7552 "ref">[47456] IIIª q. 14 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 7553 dicendum quod in verbo contrahendi intelligitur ordo effectus ad | |
| 7554 causam, ut scilicet illud dicatur contrahi quod simul cum sua causa | |
| 7555 ex necessitate trahitur. Causa autem mortis et horum defectuum in | |
| 7556 humana natura est peccatum, quia <i>per peccatum mors intravit in | |
| 7557 mundum</i>, ut dicitur Rom. V. Et ideo illi proprie dicuntur hos | |
| 7558 defectus contrahere qui ex debito peccati hos defectus incurrunt. | |
| 7559 Christus autem hos defectus non habuit ex debito peccati, quia, ut | |
| 7560 Augustinus dicit, exponens illud Ioan. III, <i>qui de sursum venit, | |
| 7561 super omnes est, de sursum venit Christus, idest de altitudine | |
| 7562 humanae naturae, quam habuit ante peccatum primi hominis</i>. | |
| 7563 Accepit enim naturam humanam absque peccato in illa puritate in qua | |
| 7564 erat in statu innocentiae. Et simili modo potuisset assumere | |
| 7565 humanam naturam absque defectibus. Sic igitur patet quod Christus | |
| 7566 non contraxit hos defectus, quasi ex debito peccati eos suscipiens, | |
| 7567 sed ex propria voluntate.</p> | |
| 7568 <p title="III q. 14 a. 3 ad 1"><a name="47457"><span class= | |
| 7569 "ref">[47457] IIIª q. 14 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7570 dicendum quod caro virginis concepta fuit in originali peccato, et | |
| 7571 ideo hos defectus contraxit. Sed caro Christi ex virgine assumpsit | |
| 7572 naturam absque culpa. Et similiter potuisset naturam assumere | |
| 7573 absque poena, sed voluit suscipere poenam propter opus nostrae | |
| 7574 redemptionis implendum, sicut dictum est. Et ideo habuit huiusmodi | |
| 7575 defectus, non contrahendo, sed voluntarie assumendo.</p> | |
| 7576 <p title="III q. 14 a. 3 ad 2"><a name="47458"><span class= | |
| 7577 "ref">[47458] IIIª q. 14 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7578 dicendum quod causa mortis et aliorum corporalium defectuum in | |
| 7579 humana natura est duplex. Una quidem remota, quae accipitur ex | |
| 7580 parte principiorum materialium humani corporis, inquantum est ex | |
| 7581 contrariis compositum. Sed haec causa impediebatur per originalem | |
| 7582 iustitiam. Et ideo proxima causa mortis et aliorum defectuum est | |
| 7583 peccatum, per quod est subtracta originalis iustitia. Et propter | |
| 7584 hoc, quia Christus fuit sine peccato, dicitur non contraxisse | |
| 7585 huiusmodi defectus, sed voluntarie assumpsisse.</p> | |
| 7586 <p title="III q. 14 a. 3 ad 3"><a name="47459"><span class= | |
| 7587 "ref">[47459] IIIª q. 14 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7588 dicendum quod Christus in huiusmodi defectibus assimilatus est | |
| 7589 aliis hominibus quantum ad qualitatem defectuum, non autem quantum | |
| 7590 ad causam. Et ideo non contraxit huiusmodi defectus, sicut et | |
| 7591 alii.</p> | |
| 7592 <br /> | |
| 7593 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 7594 <p title="III q. 14 a. 4 arg. 1"><a name="47460"><span class= | |
| 7595 "ref">[47460] IIIª q. 14 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 7596 proceditur. Videtur quod Christus omnes defectus corporales hominum | |
| 7597 assumere debuit. Dicit enim Damascenus, <i>quod est inassumptibile, | |
| 7598 est incurabile</i>. Sed Christus venerat omnes defectus nostros | |
| 7599 curare. Ergo omnes defectus nostros assumere debuit.</p> | |
| 7600 <p title="III q. 14 a. 4 arg. 2"><a name="47461"><span class= | |
| 7601 "ref">[47461] IIIª q. 14 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7602 dictum est quod ad hoc quod Christus pro nobis satisfaceret, debuit | |
| 7603 habere habitus perfectivos in anima et defectus in corpore. Sed | |
| 7604 ipse ex parte animae assumpsit plenitudinem omnis gratiae. Ergo ex | |
| 7605 parte corporis debuit assumere omnes defectus.</p> | |
| 7606 <p title="III q. 14 a. 4 arg. 3"><a name="47462"><span class= | |
| 7607 "ref">[47462] IIIª q. 14 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7608 inter omnes defectus corporales praecipuum locum tenet mors. Sed | |
| 7609 Christus mortem assumpsit. Ergo multo magis omnes defectus alios | |
| 7610 assumere debuit.</p> | |
| 7611 <p title="III q. 14 a. 4 s. c."><a name="47463"><span class= | |
| 7612 "ref">[47463] IIIª q. 14 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7613 quod contraria non possunt simul fieri in eodem. Sed quaedam | |
| 7614 infirmitates sunt sibi ipsis contrariae, utpote ex contrariis | |
| 7615 principiis causatae. Ergo non potuit esse quod Christus omnes | |
| 7616 infirmitates humanas assumeret.</p> | |
| 7617 <p title="III q. 14 a. 4 co."><a name="47464"><span class= | |
| 7618 "ref">[47464] IIIª q. 14 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 7619 dicendum quod, sicut dictum est, Christus humanos defectus | |
| 7620 assumpsit ad satisfaciendum pro peccato humanae naturae, ad quod | |
| 7621 requirebatur quod perfectionem scientiae et gratiae haberet in | |
| 7622 anima. Illos igitur defectus Christus assumere debuit qui | |
| 7623 consequuntur ex peccato communi totius naturae, nec tamen repugnant | |
| 7624 perfectioni scientiae et gratiae. Sic igitur non fuit conveniens ut | |
| 7625 omnes defectus seu infirmitates humanas assumeret. Sunt enim quidam | |
| 7626 defectus qui repugnant perfectioni scientiae et gratiae, sicut | |
| 7627 ignorantia, pronitas ad malum, et difficultas ad bonum. Quidam | |
| 7628 autem defectus sunt qui non consequuntur communiter totam humanam | |
| 7629 naturam propter peccatum primi parentis, sed causantur in aliquibus | |
| 7630 hominibus ex quibusdam particularibus causis, sicut lepra et morbus | |
| 7631 caducus et alia huiusmodi. Qui quidem defectus quandoque causantur | |
| 7632 ex culpa hominis, puta ex inordinatione victus, quandoque autem ex | |
| 7633 defectu virtutis formativae. Quorum neutrum convenit Christo, quia | |
| 7634 caro eius de spiritu sancto concepta est, qui est infinitae | |
| 7635 sapientiae et virtutis, errare et deficere non valens; et ipse | |
| 7636 nihil inordinatum in regimine suae vitae exercuit. Sunt autem | |
| 7637 tertii defectus qui in omnibus hominibus communiter inveniuntur ex | |
| 7638 peccato primi parentis, sicut mors, fames, sitis, et alia | |
| 7639 huiusmodi. Et hos defectus omnes Christus suscepit. Quos Damascenus | |
| 7640 vocat naturales et indetractibiles passiones, naturales quidem, | |
| 7641 quia consequuntur communiter totam humanam naturam; indetractibiles | |
| 7642 quidem, quia defectum scientiae et gratiae non important.</p> | |
| 7643 <p title="III q. 14 a. 4 ad 1"><a name="47465"><span class= | |
| 7644 "ref">[47465] IIIª q. 14 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7645 dicendum quod omnes particulares defectus hominum causantur ex | |
| 7646 corruptibilitate et passibilitate corporis, superadditis quibusdam | |
| 7647 particularibus causis. Et ideo, dum Christus curavit passibilitatem | |
| 7648 et corruptibilitatem corporis nostri per hoc quod eam assumpsit, ex | |
| 7649 consequenti omnes alios defectus curavit.</p> | |
| 7650 <p title="III q. 14 a. 4 ad 2"><a name="47466"><span class= | |
| 7651 "ref">[47466] IIIª q. 14 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7652 dicendum quod plenitudo omnis gratiae et scientiae animae Christi | |
| 7653 secundum se debebatur, ex hoc ipso quod erat a verbo Dei assumpta. | |
| 7654 Et ideo absolute omnem plenitudinem sapientiae et gratiae Christus | |
| 7655 assumpsit. Sed defectus nostros dispensative assumpsit, ut pro | |
| 7656 peccato nostro satisfaceret, non quia ei secundum se competerent. | |
| 7657 Et ideo non oportuit quod omnes assumeret, sed solum illos qui | |
| 7658 sufficiebant ad satisfaciendum pro peccato totius humanae | |
| 7659 naturae.</p> | |
| 7660 <p title="III q. 14 a. 4 ad 3"><a name="47467"><span class= | |
| 7661 "ref">[47467] IIIª q. 14 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7662 dicendum quod mors in omnes homines devenit ex peccato primi | |
| 7663 parentis, non autem quidam alii defectus, licet sint morte minores. | |
| 7664 Unde non est similis ratio.</p> | |
| 7665 <br /> | |
| 7666 <div class="D">Quaestio 15</div> | |
| 7667 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 7668 <p title="III q. 15 pr."><a name="47468"><span class="ref">[47468] | |
| 7669 IIIª q. 15 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 7670 defectibus pertinentibus ad animam. Et circa hoc quaeruntur decem. | |
| 7671 Primo, utrum in Christo fuerit peccatum. Secundo, utrum in eo | |
| 7672 fuerit fomes peccati. Tertio, utrum in eo fuerit ignorantia. | |
| 7673 Quarto, utrum anima eius fuerit passibilis. Quinto, utrum in eo | |
| 7674 fuerit dolor sensibilis. Sexto, utrum in eo fuerit tristitia. | |
| 7675 Septimo, utrum in eo fuerit timor. Octavo, utrum in eo fuerit | |
| 7676 admiratio. Nono, utrum in eo fuerit ira. Decimo, utrum simul fuerit | |
| 7677 viator et comprehensor.</p> | |
| 7678 <br /> | |
| 7679 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 7680 <p title="III q. 15 a. 1 arg. 1"><a name="47469"><span class= | |
| 7681 "ref">[47469] IIIª q. 15 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 7682 proceditur. Videtur quod in Christo fuerit peccatum. Dicitur enim | |
| 7683 in Psalmo, <i>Deus, Deus meus, ut quid dereliquisti? Longe a salute | |
| 7684 mea verba delictorum meorum</i>. Haec autem verba dicuntur ex | |
| 7685 persona ipsius Christi, ut patet ex hoc quod ipse ea in cruce | |
| 7686 protulit. Ergo videtur quod in Christo fuerint delicta.</p> | |
| 7687 <p title="III q. 15 a. 1 arg. 2"><a name="47470"><span class= | |
| 7688 "ref">[47470] IIIª q. 15 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7689 Rom. V dicit apostolus quod in Adam omnes peccaverunt, scilicet | |
| 7690 quia in eo originaliter fuerunt. Sed etiam Christus originaliter | |
| 7691 fuit in Adam. Ergo in eo peccavit.</p> | |
| 7692 <p title="III q. 15 a. 1 arg. 3"><a name="47471"><span class= | |
| 7693 "ref">[47471] IIIª q. 15 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7694 apostolus dicit, Heb. II, quod <i>in eo in quo Christus passus est | |
| 7695 et tentatus, potens est et his qui tentantur auxiliari</i>. Sed | |
| 7696 maxime indigebamus auxilio eius contra peccatum. Ergo videtur quod | |
| 7697 in eo fuerit peccatum.</p> | |
| 7698 <p title="III q. 15 a. 1 arg. 4"><a name="47472"><span class= | |
| 7699 "ref">[47472] IIIª q. 15 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, II | |
| 7700 Cor. V dicitur quod Deus <i>eum qui non noverat peccatum, scilicet | |
| 7701 Christum, pro nobis fecit peccatum</i>. Sed illud vere est quod a | |
| 7702 Deo factum est. Ergo in Christo vere fuit peccatum.</p> | |
| 7703 <p title="III q. 15 a. 1 arg. 5"><a name="47473"><span class= | |
| 7704 "ref">[47473] IIIª q. 15 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 7705 sicut Augustinus dicit, in libro de agone Christiano, <i>in homine | |
| 7706 Christo se nobis ad exemplum praebuit filius Dei</i>. Sed homo | |
| 7707 indiget exemplo non solum ad recte vivendum, sed etiam ad hoc quod | |
| 7708 poeniteat de peccatis. Ergo videtur quod in Christo debuit esse | |
| 7709 peccatum, ut, de peccatis poenitendo, poenitentiae nobis daret | |
| 7710 exemplum.</p> | |
| 7711 <p title="III q. 15 a. 1 s. c."><a name="47474"><span class= | |
| 7712 "ref">[47474] IIIª q. 15 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7713 quod ipse dicit, Ioan. VIII, <i>quis ex vobis arguet me de | |
| 7714 peccato?</i></p> | |
| 7715 <p title="III q. 15 a. 1 co."><a name="47475"><span class= | |
| 7716 "ref">[47475] IIIª q. 15 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 7717 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus suscepit defectus | |
| 7718 nostros ut pro nobis satisfaceret; et veritatem humanae naturae | |
| 7719 comprobaret; et ut nobis exemplum virtutis fieret. Secundum quae | |
| 7720 tria manifestum est quod defectum peccati assumere non debuit. | |
| 7721 Primo enim, peccatum nihil operatur ad satisfactionem, quinimmo | |
| 7722 virtutem satisfactionis impedit; quia, ut dicitur Eccli. XXXIV, | |
| 7723 <i>dona iniquorum non probat altissimus</i>. Similiter etiam ex | |
| 7724 peccato non demonstratur veritas humanae naturae, quia peccatum non | |
| 7725 pertinet ad humanam naturam, cuius Deus est causa; sed magis est | |
| 7726 contra naturam per seminationem Diaboli introductum, ut Damascenus | |
| 7727 dicit. Tertio, peccando exempla virtutum praebere non potuit, cum | |
| 7728 peccatum contrarietur virtuti. Et ideo Christus nullo modo | |
| 7729 assumpsit defectum peccati, nec originalis nec actualis, secundum | |
| 7730 illud quod dicitur I Pet. II, <i>qui peccatum non fecit, nec | |
| 7731 inventus est dolus in ore eius</i>.</p> | |
| 7732 <p title="III q. 15 a. 1 ad 1"><a name="47476"><span class= | |
| 7733 "ref">[47476] IIIª q. 15 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7734 dicendum quod, sicut Damascenus dicit, in III libro, dicitur | |
| 7735 aliquid de Christo, uno modo, secundum proprietatem naturalem et | |
| 7736 hypostaticam, sicut dicitur quod factus est homo, et quod pro nobis | |
| 7737 passus est; alio modo, secundum proprietatem personalem et | |
| 7738 habitudinalem, prout scilicet aliqua dicuntur de ipso in persona | |
| 7739 nostra quae sibi secundum se nullo modo conveniunt. Unde et inter | |
| 7740 septem regulas Tichonii, quas ponit Augustinus in III de Doct. | |
| 7741 Christ., prima ponitur <i>de domino et eius corpore</i>, cum | |
| 7742 scilicet Christi et Ecclesiae una persona aestimatur. Et secundum | |
| 7743 hoc, Christus ex persona membrorum suorum loquens dicit, verba | |
| 7744 delictorum meorum, non quod in ipso capite delicta fuerint.</p> | |
| 7745 <p title="III q. 15 a. 1 ad 2"><a name="47477"><span class= | |
| 7746 "ref">[47477] IIIª q. 15 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7747 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, X super Gen. ad Litt., non | |
| 7748 omni modo Christus fuit in Adam, et in aliis patribus, quo nos ibi | |
| 7749 fuimus. Nos enim fuimus in Adam secundum rationem seminalem, et | |
| 7750 secundum corpulentam substantiam, quia scilicet, ut ipse ibidem | |
| 7751 dicit, <i>cum sit in semine et visibilis corpulentia et invisibilis | |
| 7752 ratio, utrumque cucurrit ex Adam. Sed Christus visibilem carnis | |
| 7753 substantiam de carne virginis sumpsit, ratio vero conceptionis eius | |
| 7754 non a semine virili, sed longe aliter, ac desuper venit</i>. Unde | |
| 7755 non fuit in Adam secundum seminalem rationem, sed solum secundum | |
| 7756 corpulentam substantiam. Et ideo Christus non accepit active ab | |
| 7757 Adam naturam humanam, sed solum materialiter, active vero a spiritu | |
| 7758 sancto, sicut et ipse Adam materialiter sumpsit corpus ex limo | |
| 7759 terrae, active autem a Deo. Et propter hoc Christus non peccavit in | |
| 7760 Adam, in quo fuit solum secundum materiam.</p> | |
| 7761 <p title="III q. 15 a. 1 ad 3"><a name="47478"><span class= | |
| 7762 "ref">[47478] IIIª q. 15 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7763 dicendum quod Christus sua tentatione et passione nobis auxilium | |
| 7764 tulit pro nobis satisfaciendo. Sed peccatum non cooperatur ad | |
| 7765 satisfactionem, sed magis ipsam impedit, ut dictum est. Et ideo non | |
| 7766 oportuit ut peccatum in se haberet, sed quod omnino esset purus a | |
| 7767 peccato, alioquin, poena quam sustinuit fuisset sibi debita pro | |
| 7768 peccato proprio.</p> | |
| 7769 <p title="III q. 15 a. 1 ad 4"><a name="47479"><span class= | |
| 7770 "ref">[47479] IIIª q. 15 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 7771 dicendum quod Deus fecit Christum peccatum, non quidem ut in se | |
| 7772 peccatum haberet, sed quia fecit eum hostiam pro peccato, sicut | |
| 7773 Osee IV dicitur, peccata populi mei comedent, scilicet sacerdotes, | |
| 7774 qui secundum legem comedebant hostias pro peccato oblatas. Et | |
| 7775 secundum hunc modum dicitur Isaiae LIII, quod <i>dominus posuit in | |
| 7776 eo iniquitates omnium nostrum</i>, quia scilicet eum tradidit ut | |
| 7777 esset hostia pro peccatis omnium hominum. Vel, fecit eum peccatum, | |
| 7778 idest, <i>habentem similitudinem carnis peccati</i>, ut dicitur | |
| 7779 Rom. VIII. Et hoc propter corpus passibile et mortale quod | |
| 7780 assumpsit.</p> | |
| 7781 <p title="III q. 15 a. 1 ad 5"><a name="47480"><span class= | |
| 7782 "ref">[47480] IIIª q. 15 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 7783 dicendum quod poenitens laudabile exemplum dare potest, non ex eo | |
| 7784 quod peccavit, sed in hoc quod voluntarie poenam sustinet pro | |
| 7785 peccato. Unde Christus dedit maximum exemplum poenitentibus, dum | |
| 7786 non pro peccato proprio, sed pro peccatis aliorum voluit poenam | |
| 7787 subire.</p> | |
| 7788 <br /> | |
| 7789 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 7790 <p title="III q. 15 a. 2 arg. 1"><a name="47481"><span class= | |
| 7791 "ref">[47481] IIIª q. 15 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 7792 sic proceditur. Videtur quod in Christo fuerit fomes peccati. Ab | |
| 7793 eodem enim principio derivatur fomes peccati, et passibilitas | |
| 7794 corporis sive mortalitas, scilicet ex subtractione originalis | |
| 7795 iustitiae, per quam simul inferiores vires animae subdebantur | |
| 7796 rationi, et corpus animae. Sed in Christo fuit passibilitas | |
| 7797 corporis et mortalitas. Ergo etiam in eo fuit fomes peccati.</p> | |
| 7798 <p title="III q. 15 a. 2 arg. 2"><a name="47482"><span class= | |
| 7799 "ref">[47482] IIIª q. 15 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7800 sicut Damascenus dicit, in III libro, <i>beneplacito divinae | |
| 7801 voluntatis permittebatur caro Christi pati et operari quae | |
| 7802 propria</i>. Sed proprium est carni ut concupiscat delectabilia | |
| 7803 sibi. Cum ergo nihil aliud sit fomes quam concupiscentia, ut | |
| 7804 dicitur in Glossa, Rom. VII, videtur quod in Christo fuerit fomes | |
| 7805 peccati.</p> | |
| 7806 <p title="III q. 15 a. 2 arg. 3"><a name="47483"><span class= | |
| 7807 "ref">[47483] IIIª q. 15 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7808 ratione fomitis <i>caro concupiscit adversus spiritum</i>, ut | |
| 7809 dicitur Galat. V. Sed tanto spiritus ostenditur esse fortior et | |
| 7810 magis dignus corona, quanto magis super hostem, scilicet | |
| 7811 concupiscentiam carnis, dominatur, secundum illud II Tim. II, | |
| 7812 <i>non coronabitur nisi qui legitime certaverit</i>. Christus autem | |
| 7813 habuit fortissimum et victoriosissimum spiritum, et maxime dignum | |
| 7814 corona, secundum illud Apoc. VI, <i>data est ei corona, et exivit | |
| 7815 vincens, ut vinceret</i>. Videtur ergo quod in Christo debuerit | |
| 7816 esse maxime fomes peccati.</p> | |
| 7817 <p title="III q. 15 a. 2 s. c."><a name="47484"><span class= | |
| 7818 "ref">[47484] IIIª q. 15 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7819 quod dicitur Matth. I, <i>quod in ea natum est, de spiritu sancto | |
| 7820 est</i>. Sed spiritus sanctus excludit peccatum, et inclinationem | |
| 7821 peccati, quae importatur nomine fomitis. Ergo in Christo non fuit | |
| 7822 fomes peccati.</p> | |
| 7823 <p title="III q. 15 a. 2 co."><a name="47485"><span class= | |
| 7824 "ref">[47485] IIIª q. 15 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 7825 dicendum quod, sicut supra dictum est, Christus perfectissime | |
| 7826 habuit gratiam et omnes virtutes. Virtus autem moralis quae est in | |
| 7827 irrationali parte animae, eam facit rationi esse subiectam, et | |
| 7828 tanto magis quanto perfectior fuerit virtus, sicut temperantia | |
| 7829 concupiscibilem, et fortitudo et mansuetudo irascibilem, ut in | |
| 7830 secunda parte dictum est. Ad rationem autem fomitis pertinet | |
| 7831 inclinatio sensualis appetitus in id quod est contra rationem. Sic | |
| 7832 igitur patet quod, quanto virtus fuerit magis in aliquo perfecta, | |
| 7833 tanto magis debilitatur in eo vis fomitis. Cum igitur in Christo | |
| 7834 fuerit virtus secundum perfectissimum gradum, consequens est quod | |
| 7835 in eo fomes peccati non fuerit, cum etiam iste defectus non sit | |
| 7836 ordinabilis ad satisfaciendum, sed potius inclinat ad contrarium | |
| 7837 satisfactioni.</p> | |
| 7838 <p title="III q. 15 a. 2 ad 1"><a name="47486"><span class= | |
| 7839 "ref">[47486] IIIª q. 15 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7840 dicendum quod inferiores vires pertinentes ad sensibilem appetitum, | |
| 7841 naturaliter sunt obedibiles rationi, non autem vires corporales, | |
| 7842 vel humorum corporalium, vel etiam ipsius animae vegetabilis, ut | |
| 7843 patet in I Ethic. Et ideo perfectio virtutis, quae est secundum | |
| 7844 rationem rectam, non excludit passibilitatem corporis, excludit | |
| 7845 autem fomitem peccati, cuius ratio consistit in resistentia | |
| 7846 sensibilis appetitus ad rationem.</p> | |
| 7847 <p title="III q. 15 a. 2 ad 2"><a name="47487"><span class= | |
| 7848 "ref">[47487] IIIª q. 15 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7849 dicendum quod caro naturaliter concupiscit id quod est sibi | |
| 7850 delectabile, concupiscentia appetitus sensitivi, sed caro hominis, | |
| 7851 qui est animal rationale, hoc concupiscit secundum modum et ordinem | |
| 7852 rationis. Et hoc modo caro Christi, concupiscentia appetitus | |
| 7853 sensitivi, naturaliter appetebat escam et potum et somnum, et alia | |
| 7854 huiusmodi quae secundum rationem rectam appetuntur, ut patet per | |
| 7855 Damascenum, in III libro. Ex hoc autem non sequitur quod in Christo | |
| 7856 fuerit fomes peccati, qui importat concupiscentiam delectabilium | |
| 7857 praeter ordinem rationis.</p> | |
| 7858 <p title="III q. 15 a. 2 ad 3"><a name="47488"><span class= | |
| 7859 "ref">[47488] IIIª q. 15 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7860 dicendum quod fortitudo spiritus aliqualis ostenditur ex hoc quod | |
| 7861 resistit concupiscentiae carnis sibi contrariantis, sed maior | |
| 7862 fortitudo spiritus ostenditur si per eius virtutem totaliter | |
| 7863 comprimatur, ne contra spiritum concupiscere possit. Et ideo hoc | |
| 7864 competebat Christo, cuius spiritus summum gradum fortitudinis | |
| 7865 attigerat. Et licet non sustinuerit impugnationem interiorem ex | |
| 7866 parte fomitis, sustinuit tamen exteriorem impugnationem ex parte | |
| 7867 mundi et Diaboli, quos superando victoriae coronam promeruit.</p> | |
| 7868 <br /> | |
| 7869 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 7870 <p title="III q. 15 a. 3 arg. 1"><a name="47489"><span class= | |
| 7871 "ref">[47489] IIIª q. 15 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 7872 proceditur. Videtur quod in Christo fuerit ignorantia. Illud enim | |
| 7873 vere fuit in Christo quod sibi competit secundum humanam naturam, | |
| 7874 licet non competat secundum divinam, sicut passio et mors. Sed | |
| 7875 ignorantia convenit Christo secundum humanam naturam, dicit enim | |
| 7876 Damascenus, in III libro, quod <i>ignorantem et servilem assumpsit | |
| 7877 naturam</i>. Ergo ignorantia vere fuit in Christo.</p> | |
| 7878 <p title="III q. 15 a. 3 arg. 2"><a name="47490"><span class= | |
| 7879 "ref">[47490] IIIª q. 15 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7880 aliquis dicitur ignorans per notitiae defectum. Sed aliqua notitia | |
| 7881 defuit Christo, dicit enim apostolus, II Cor. V, <i>eum qui non | |
| 7882 novit peccatum, pro nobis peccatum fecit</i>. Ergo in Christo fuit | |
| 7883 ignorantia.</p> | |
| 7884 <p title="III q. 15 a. 3 arg. 3"><a name="47491"><span class= | |
| 7885 "ref">[47491] IIIª q. 15 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7886 Isaiae VIII dicitur, <i>antequam sciat puer vocare patrem suum et | |
| 7887 matrem suam, auferetur fortitudo Damasci</i>. Puer autem ille est | |
| 7888 Christus. Ergo in Christo fuit aliquarum rerum ignorantia.</p> | |
| 7889 <p title="III q. 15 a. 3 s. c."><a name="47492"><span class= | |
| 7890 "ref">[47492] IIIª q. 15 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 7891 ignorantia per ignorantiam non tollitur. Christus autem ad hoc | |
| 7892 venit ut ignorantias nostras auferret, venit enim <i>ut illuminaret | |
| 7893 his qui in tenebris et in umbra mortis sedent</i>. Ergo in Christo | |
| 7894 ignorantia non fuit.</p> | |
| 7895 <p title="III q. 15 a. 3 co."><a name="47493"><span class= | |
| 7896 "ref">[47493] IIIª q. 15 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 7897 dicendum quod, sicut in Christo fuit plenitudo gratiae et virtutis, | |
| 7898 ita in ipso fuit plenitudo omnis scientiae, ut ex praemissis patet. | |
| 7899 Sicut autem in Christo plenitudo gratiae et virtutis excludit | |
| 7900 peccati fomitem, ita plenitudo scientiae excludit ignorantiam, quae | |
| 7901 scientiae opponitur. Unde, sicut in Christo non fuit fomes peccati, | |
| 7902 ita non fuit in eo ignorantia.</p> | |
| 7903 <p title="III q. 15 a. 3 ad 1"><a name="47494"><span class= | |
| 7904 "ref">[47494] IIIª q. 15 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 7905 dicendum quod natura a Christo assumpta potest dupliciter | |
| 7906 considerari. Uno modo, secundum rationem suae speciei. Et secundum | |
| 7907 hoc dicit Damascenus eam esse ignorantem et servilem. Unde subdit, | |
| 7908 <i>nam serva est quidem hominis natura eius qui fecit ipsam, Dei, | |
| 7909 et non habet futurorum cognitionem</i>. Alio modo potest | |
| 7910 considerari secundum illud quod habet ex unione ad hypostasim | |
| 7911 divinam, ex qua habet plenitudinem scientiae et gratiae, secundum | |
| 7912 illud Ioan. I, <i>vidimus eum, quasi unigenitum a patre, plenum | |
| 7913 gratiae et veritatis</i>. Et hoc modo natura humana in Christo | |
| 7914 ignorantiam non habuit.</p> | |
| 7915 <p title="III q. 15 a. 3 ad 2"><a name="47495"><span class= | |
| 7916 "ref">[47495] IIIª q. 15 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 7917 dicendum quod Christus dicitur non novisse peccatum, quia nescivit | |
| 7918 per experientiam. Scivit autem per simplicem notitiam.</p> | |
| 7919 <p title="III q. 15 a. 3 ad 3"><a name="47496"><span class= | |
| 7920 "ref">[47496] IIIª q. 15 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 7921 dicendum quod propheta ibi loquitur de humana Christi scientia. | |
| 7922 Dicit ergo, antequam sciat puer, scilicet secundum humanitatem, | |
| 7923 vocare patrem suum, Ioseph, qui pater fuit putative, et matrem | |
| 7924 suam, scilicet Mariam, auferetur fortitudo Damasci. Quod non est | |
| 7925 sic intelligendum quasi aliquando fuerit homo et hoc nesciverit, | |
| 7926 sed, antequam sciat, idest, antequam fiat homo scientiam habens | |
| 7927 humanam, auferetur vel, ad litteram, fortitudo Damasci et spolia | |
| 7928 Samariae, per regem Assyriorum; vel, spiritualiter, quia, nondum | |
| 7929 natus, populum suum sola invocatione salvabit, ut Glossa Hieronymi | |
| 7930 exponit. Augustinus tamen, in sermone de Epiph., dicit hoc esse | |
| 7931 completum in adoratione magorum. Ait enim, <i>antequam per humanam | |
| 7932 carnem humana verba proferret, accepit virtutem Damasci, scilicet | |
| 7933 divitias, in quibus Damascus praesumebat in divitiis autem | |
| 7934 principatus auro defertur. Spolia vero Samariae iidem ipsi erant. | |
| 7935 Samaria namque pro idololatria ponitur, illic enim populus ad idola | |
| 7936 colenda conversus est. Haec ergo prima spolia puer idololatriae | |
| 7937 detraxit</i>. Et secundum hoc intelligitur, antequam sciat puer, | |
| 7938 idest, antequam ostendat se scire.</p> | |
| 7939 <br /> | |
| 7940 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 7941 <p title="III q. 15 a. 4 arg. 1"><a name="47497"><span class= | |
| 7942 "ref">[47497] IIIª q. 15 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 7943 proceditur. Videtur quod anima Christi non fuerit passibilis. Nihil | |
| 7944 enim patitur nisi a fortiori, quia <i>agens est praestantius | |
| 7945 patiente</i>, ut patet per Augustinum, XII super Gen. ad Litt.; et | |
| 7946 per philosophum, in III de anima. Sed nulla creatura fuit | |
| 7947 praestantior quam anima Christi. Ergo anima Christi non potuit ab | |
| 7948 aliqua creatura pati. Et ita non fuit passibilis, frustra enim | |
| 7949 fuisset in eo potentia patiendi, si a nullo pati potuisset.</p> | |
| 7950 <p title="III q. 15 a. 4 arg. 2"><a name="47498"><span class= | |
| 7951 "ref">[47498] IIIª q. 15 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 7952 Tullius in libro de Tusculan. quaest., dicit quod passiones animae | |
| 7953 sunt quaedam aegritudines. Sed in anima Christi non fuit aliqua | |
| 7954 aegritudo, nam aegritudo animae sequitur peccatum, ut patet per | |
| 7955 illud Psalmi, <i>sana animam meam, quia peccavi tibi</i>. Ergo in | |
| 7956 Christo non fuerunt animae passiones.</p> | |
| 7957 <p title="III q. 15 a. 4 arg. 3"><a name="47499"><span class= | |
| 7958 "ref">[47499] IIIª q. 15 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 7959 passiones animae videntur idem esse cum fomite peccati, unde | |
| 7960 apostolus, Rom. VII, vocat eas <i>passiones peccatorum</i>. Sed in | |
| 7961 Christo non fuit fomes peccati, ut supra dictum est. Ergo videtur | |
| 7962 quod non fuerint in eo animae passiones. Et ita anima Christi non | |
| 7963 fuit passibilis.</p> | |
| 7964 <p title="III q. 15 a. 4 s. c."><a name="47500"><span class= | |
| 7965 "ref">[47500] IIIª q. 15 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 7966 quod in Psalmo dicitur ex persona Christi, <i>repleta est malis | |
| 7967 anima mea</i>, non quidem peccatis, sed humanis malis, idest | |
| 7968 doloribus, ut Glossa ibidem exponit. Sic igitur anima Christi fuit | |
| 7969 passibilis.</p> | |
| 7970 <p title="III q. 15 a. 4 co."><a name="47501"><span class= | |
| 7971 "ref">[47501] IIIª q. 15 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 7972 dicendum quod animam in corpore constitutam contingit pati | |
| 7973 dupliciter, uno modo passione corporali; alio modo, passione | |
| 7974 animali. Passione quidem corporali patitur per corporis laesionem. | |
| 7975 Cum enim anima sit forma corporis, consequens est quod unum sit | |
| 7976 esse animae et corporis, et ideo, corpore perturbato per aliquam | |
| 7977 corpoream passionem, necesse est quod anima per accidens | |
| 7978 perturbetur, scilicet quantum ad esse quod habet in corpore. Quia | |
| 7979 igitur corpus Christi fuit passibile et mortale, ut supra habitum | |
| 7980 est, necesse fuit ut etiam anima eius hoc modo passibilis esset. | |
| 7981 Passione autem animali pati dicitur anima secundum operationem quae | |
| 7982 vel est propria animae, vel est principalius animae quam corporis. | |
| 7983 Et quamvis etiam secundum intelligere et sentire dicatur hoc modo | |
| 7984 anima aliquid pati, tamen, sicut in secunda parte dictum est, | |
| 7985 propriissime dicuntur passiones animae affectiones appetitus | |
| 7986 sensitivi, quae in Christo fuerunt, sicut et cetera quae ad naturam | |
| 7987 hominis pertinent. Unde Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, <i>ipse | |
| 7988 dominus, in forma servi agere vitam dignatus, humanitus adhibuit | |
| 7989 eas, ubi adhibendas esse iudicavit. Neque enim in quo verum erat | |
| 7990 hominis corpus et verus hominis animus, falsus erat humanus | |
| 7991 affectus</i>. Sciendum tamen quod huiusmodi passiones aliter | |
| 7992 fuerunt in Christo quam in nobis, quantum ad tria. Primo quidem, | |
| 7993 quantum ad obiectum. Quia in nobis plerumque huiusmodi passiones | |
| 7994 feruntur ad illicita, quod in Christo non fuit. Secundo, quantum ad | |
| 7995 principium. Quia huiusmodi passiones frequenter in nobis | |
| 7996 praeveniunt iudicium rationis, sed in Christo omnes motus sensitivi | |
| 7997 appetitus oriebantur secundum dispositionem rationis. Unde | |
| 7998 Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, quod <i>hos motus, certissimae | |
| 7999 dispensationis gratia, ita cum voluit Christus suscepit animo | |
| 8000 humano, sicut cum voluit factus est homo</i>. Tertio, quantum ad | |
| 8001 effectum. Quia in nobis quandoque huiusmodi motus non sistunt in | |
| 8002 appetitu sensitivo, sed trahunt rationem. Quod in Christo non fuit, | |
| 8003 quia motus naturaliter humanae carni convenientes sic ex eius | |
| 8004 dispositione in appetitu sensitivo manebant quod ratio ex his nullo | |
| 8005 modo impediebatur facere quae conveniebant. Unde Hieronymus dicit, | |
| 8006 super Matth., quod <i>dominus noster, ut veritatem assumpti | |
| 8007 probaret hominis, vere quidem contristatus est, sed, ne passio in | |
| 8008 animo illius dominaretur, per propassionem dicitur quod coepit | |
| 8009 contristari</i>, ut passio perfecta intelligatur quando animo, | |
| 8010 idest rationi, dominatur; propassio autem, quando est inchoata in | |
| 8011 appetitu sensitivo, sed ulterius non se extendit.</p> | |
| 8012 <p title="III q. 15 a. 4 ad 1"><a name="47502"><span class= | |
| 8013 "ref">[47502] IIIª q. 15 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 8014 dicendum quod anima Christi poterat quidem resistere passionibus, | |
| 8015 ut non ei supervenirent, praesertim virtute divina. Sed propria | |
| 8016 voluntate se passionibus subiiciebat, tam corporalibus quam | |
| 8017 animalibus.</p> | |
| 8018 <p title="III q. 15 a. 4 ad 2"><a name="47503"><span class= | |
| 8019 "ref">[47503] IIIª q. 15 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 8020 dicendum quod Tullius ibi loquitur secundum opinionem Stoicorum, | |
| 8021 qui non vocabant passiones quoscumque motus appetitus sensitivi, | |
| 8022 sed solum inordinatos. Tales autem passiones manifestum est in | |
| 8023 Christo non fuisse.</p> | |
| 8024 <p title="III q. 15 a. 4 ad 3"><a name="47504"><span class= | |
| 8025 "ref">[47504] IIIª q. 15 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 8026 dicendum quod passiones peccatorum sunt motus appetitus sensitivi | |
| 8027 in illicita tendentes. Quod non fuit in Christo, sicut nec fomes | |
| 8028 peccati.</p> | |
| 8029 <br /> | |
| 8030 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 8031 <p title="III q. 15 a. 5 arg. 1"><a name="47505"><span class= | |
| 8032 "ref">[47505] IIIª q. 15 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 8033 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit verus dolor | |
| 8034 sensibilis. Dicit enim Hilarius, in X de Trin., <i>cum pro Christo | |
| 8035 mori vita sit, quid ipse in mortis sacramento doluisse aestimandus | |
| 8036 est, qui pro se morientibus vitam rependit?</i> Et infra dicit, | |
| 8037 <i>unigenitus Deus hominem verum, non deficiens a se Deo, sumpsit, | |
| 8038 in quo, quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut | |
| 8039 nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec | |
| 8040 impetum passionis, non tamen dolorem inferrent</i>. Non igitur in | |
| 8041 Christo fuit verus dolor.</p> | |
| 8042 <p title="III q. 15 a. 5 arg. 2"><a name="47506"><span class= | |
| 8043 "ref">[47506] IIIª q. 15 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, hoc | |
| 8044 proprium videtur esse carni in peccato conceptae, quod necessitati | |
| 8045 doloris subiaceat. Sed caro Christi non est cum peccato concepta, | |
| 8046 sed ex spiritu sancto in utero virginali. Non ergo subiacuit | |
| 8047 necessitati patiendi dolorem.</p> | |
| 8048 <p title="III q. 15 a. 5 arg. 3"><a name="47507"><span class= | |
| 8049 "ref">[47507] IIIª q. 15 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 8050 delectatio contemplationis divinorum diminuit sensum doloris, unde | |
| 8051 et martyres in passionibus suis tolerabilius dolorem sustinuerunt | |
| 8052 ex consideratione divini amoris. Sed anima Christi summe | |
| 8053 delectabatur in contemplatione Dei, quem per essentiam videbat, ut | |
| 8054 supra dictum est. Non ergo poterat sentire aliquem dolorem.</p> | |
| 8055 <p title="III q. 15 a. 5 s. c."><a name="47508"><span class= | |
| 8056 "ref">[47508] IIIª q. 15 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 8057 quod Isaiae LIII dicitur, <i>vere languores nostros ipse tulit, et | |
| 8058 dolores nostros ipse portavit</i>.</p> | |
| 8059 <p title="III q. 15 a. 5 co."><a name="47509"><span class= | |
| 8060 "ref">[47509] IIIª q. 15 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 8061 dicendum quod, sicut patet ex his quae in secunda parte dicta sunt, | |
| 8062 ad veritatem doloris sensibilis requiritur laesio corporis et | |
| 8063 sensus laesionis. Corpus autem Christi laedi poterat, quia erat | |
| 8064 passibile et mortale, ut supra habitum est. Nec defuit ei sensus | |
| 8065 laesionis, cum anima Christi perfecte haberet omnes potentias | |
| 8066 naturales. Unde nulli dubium debet esse quin in Christo fuerit | |
| 8067 verus dolor.</p> | |
| 8068 <p title="III q. 15 a. 5 ad 1"><a name="47510"><span class= | |
| 8069 "ref">[47510] IIIª q. 15 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 8070 dicendum quod in omnibus illis verbis, et similibus Hilarius a | |
| 8071 carne Christi non veritatem doloris, sed necessitatem excludere | |
| 8072 intendit. Unde post praemissa verba subdit, <i>neque enim, cum | |
| 8073 sitivit aut esurivit aut flevit, bibisse dominus aut manducasse aut | |
| 8074 doluisse monstratus est, sed ad demonstrandam corporis veritatem | |
| 8075 corporis consuetudo suscepta est, ita ut, naturae nostrae | |
| 8076 consuetudine, consuetudini sit corporis satisfactum. Vel, cum potum | |
| 8077 aut cibum accepit, non se necessitati corporis, sed consuetudini | |
| 8078 tribuit</i>. Et accepit necessitatem per comparationem ad causam | |
| 8079 primam horum defectuum, quae est peccatum, ut supra dictum est, ut | |
| 8080 scilicet ea ratione dicatur caro Christi non subiacuisse | |
| 8081 necessitati horum defectuum, quia non fuit in ea peccatum. Unde | |
| 8082 subdit, <i>habuit enim</i>, scilicet Christus, <i>corpus, sed | |
| 8083 originis suae proprium, neque ex vitiis humanae conceptionis | |
| 8084 existens, sed in formam corporis nostri, virtutis suae potestate, | |
| 8085 subsistens</i>. Quantum tamen ad causam propinquam horum defectuum, | |
| 8086 quae est compositio contrariorum, caro Christi subiacuit | |
| 8087 necessitati horum defectuum, ut supra habitum est.</p> | |
| 8088 <p title="III q. 15 a. 5 ad 2"><a name="47511"><span class= | |
| 8089 "ref">[47511] IIIª q. 15 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 8090 dicendum quod caro in peccato concepta subiacet dolori non solum ex | |
| 8091 necessitate naturalium principiorum, sed etiam ex necessitate | |
| 8092 reatus peccati. Quae quidem necessitas in Christo non fuit, sed | |
| 8093 solum necessitas naturalium principiorum.</p> | |
| 8094 <p title="III q. 15 a. 5 ad 3"><a name="47512"><span class= | |
| 8095 "ref">[47512] IIIª q. 15 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 8096 dicendum quod, sicut supra dictum est, virtute divinitatis Christi | |
| 8097 dispensative sic beatitudo in anima continebatur quod non | |
| 8098 derivabatur ad corpus, ut eius passibilitas et mortalitas | |
| 8099 tolleretur. Et, eadem ratione, delectatio contemplationis sic | |
| 8100 continebatur in mente quod non derivabatur ad vires sensibiles, ut | |
| 8101 per hoc dolor sensibilis excluderetur.</p> | |
| 8102 <br /> | |
| 8103 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 8104 <p title="III q. 15 a. 6 arg. 1"><a name="47513"><span class= | |
| 8105 "ref">[47513] IIIª q. 15 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 8106 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit tristitia. Dicitur | |
| 8107 enim de Christo, Isaiae XLII, <i>non erit tristis neque | |
| 8108 turbulentus</i>.</p> | |
| 8109 <p title="III q. 15 a. 6 arg. 2"><a name="47514"><span class= | |
| 8110 "ref">[47514] IIIª q. 15 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 8111 Proverb. XII dicitur, <i>non contristabit iustum quidquid ei | |
| 8112 acciderit</i>. Et huius rationem Stoici assignabant, quia nullus | |
| 8113 tristatur nisi de amissione bonorum suorum, iustus autem non | |
| 8114 reputat bona sua nisi iustitiam et virtutem, quas non potest | |
| 8115 amittere. Alioquin, subiaceret iustus fortunae, si pro amissione | |
| 8116 bonorum fortunae tristaretur. Sed Christus fuit maxime iustus, | |
| 8117 secundum illud Ierem. XXIII. <i>Hoc est nomen quod vocabunt eum, | |
| 8118 dominus iustus noster</i>. Ergo in eo non fuit tristitia.</p> | |
| 8119 <p title="III q. 15 a. 6 arg. 3"><a name="47515"><span class= | |
| 8120 "ref">[47515] IIIª q. 15 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 8121 philosophus dicit, in VII Ethic., quod omnis tristitia est malum et | |
| 8122 fugiendum. Sed nullum malum vel fugiendum fuit in Christo. Ergo in | |
| 8123 Christo non fuit tristitia.</p> | |
| 8124 <p title="III q. 15 a. 6 arg. 4"><a name="47516"><span class= | |
| 8125 "ref">[47516] IIIª q. 15 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 8126 sicut Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, <i>tristitia est de his | |
| 8127 quae nobis nolentibus accidunt</i>. Sed nihil passus est Christus | |
| 8128 contra suam voluntatem, dicitur enim Isaiae LIII, <i>oblatus est | |
| 8129 quia ipse voluit</i>. Ergo in Christo non fuit tristitia.</p> | |
| 8130 <p title="III q. 15 a. 6 s. c."><a name="47517"><span class= | |
| 8131 "ref">[47517] IIIª q. 15 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 8132 quod dicit dominus, Matth. XXVI, <i>tristis est anima mea usque ad | |
| 8133 mortem</i>. Et Ambrosius dicit, II de Trin., <i>ut homo, tristitiam | |
| 8134 habuit, suscepit enim tristitiam meam. Confidenter tristitiam | |
| 8135 nomino, qui crucem praedico</i>.</p> | |
| 8136 <p title="III q. 15 a. 6 co."><a name="47518"><span class= | |
| 8137 "ref">[47518] IIIª q. 15 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 8138 dicendum quod, sicut dictum est, delectatio divinae contemplationis | |
| 8139 ita per dispensationem divinae virtutis retinebatur in mente | |
| 8140 Christi quod non derivabatur ad vires sensitivas, ut per hoc dolor | |
| 8141 sensibilis excluderetur. Sicut autem dolor sensibilis est in | |
| 8142 appetitu sensitivo, ita et tristitia, sed est differentia secundum | |
| 8143 motivum, sive obiectum. Nam obiectum et motivum doloris est laesio | |
| 8144 sensu tactus percepta, sicut cum aliquis vulneratur. Obiectum autem | |
| 8145 et motivum tristitiae est nocivum seu malum interius apprehensum, | |
| 8146 sive per rationem sive per imaginationem, sicut in secunda parte | |
| 8147 habitum est, sicut cum aliquis tristatur de amissione gratiae vel | |
| 8148 pecuniae. Potuit autem anima Christi interius apprehendere aliquid | |
| 8149 ut nocivum, et quantum ad se, sicut passio et mors eius fuit, et | |
| 8150 quantum ad alios, sicut peccatum discipulorum, vel etiam Iudaeorum | |
| 8151 occidentium ipsum. Et ideo, sicut in Christo potuit esse verus | |
| 8152 dolor, ita in eo potuit esse vera tristitia, alio tamen modo quam | |
| 8153 in nobis est, secundum illa tria quae sunt assignata supra, cum | |
| 8154 communiter de Christi passione loqueremur.</p> | |
| 8155 <p title="III q. 15 a. 6 ad 1"><a name="47519"><span class= | |
| 8156 "ref">[47519] IIIª q. 15 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 8157 dicendum quod tristitia removetur a Christo secundum passionem | |
| 8158 perfectam, fuit tamen in eo initiata, secundum propassionem. Unde | |
| 8159 dicitur Matth. XXVI, <i>coepit contristari et moestus esse. Aliud | |
| 8160 enim est contristari, aliud incipere contristari</i>, ut Hieronymus | |
| 8161 ibidem dicit.</p> | |
| 8162 <p title="III q. 15 a. 6 ad 2"><a name="47520"><span class= | |
| 8163 "ref">[47520] IIIª q. 15 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 8164 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, pro tribus | |
| 8165 perturbationibus, scilicet cupiditate, laetitia et timore, Stoici | |
| 8166 tres eupathias, idest bonas passiones, in anima sapientis | |
| 8167 posuerunt, scilicet <i>pro cupiditate voluntatem, pro laetitia | |
| 8168 gaudium, pro metu cautionem. Sed pro tristitia negaverunt aliquid | |
| 8169 posse esse in animo sapientis, quia tristitia est de malo quod iam | |
| 8170 accidit; nullum autem malum aestimant posse accidere sapienti</i>. | |
| 8171 Et hoc ideo est quia non credebant aliquid esse bonum nisi | |
| 8172 honestum, quod homines bonos facit; nec aliquid esse malum nisi | |
| 8173 inhonestum, per quod homines mali fiunt. Quamvis autem honestum sit | |
| 8174 principale hominis bonum, et inhonestum principale hominis malum, | |
| 8175 quia haec pertinent ad ipsam rationem, quae est principalis in | |
| 8176 homine; sunt tamen quaedam secundaria hominis bona, quae pertinent | |
| 8177 ad ipsum corpus, vel ad exteriores res corpori deservientes. Et | |
| 8178 secundum hoc, potest in animo sapientis esse tristitia, quantum ad | |
| 8179 appetitum sensitivum, secundum apprehensionem huiusmodi malorum, | |
| 8180 non tamen ita quod ista tristitia perturbet rationem. Et secundum | |
| 8181 hoc etiam intelligitur quod <i>non contristabit iustum quidquid ei | |
| 8182 acciderit</i>, quia scilicet ex nullo accidente eius ratio | |
| 8183 perturbatur. Et secundum hoc tristitia fuit in Christo, secundum | |
| 8184 propassionem, non secundum passionem.</p> | |
| 8185 <p title="III q. 15 a. 6 ad 3"><a name="47521"><span class= | |
| 8186 "ref">[47521] IIIª q. 15 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 8187 dicendum quod omnis tristitia est malum poenae, non tamen semper | |
| 8188 est malum culpae, sed solum quando ex inordinato affectu procedit. | |
| 8189 Unde Augustinus dicit, XIV de Civ. Dei, <i>cum rectam rationem | |
| 8190 sequantur istae affectiones, et quando et ubi oportet adhibentur, | |
| 8191 quis eas tunc morbidas aut vitiosas passiones audeat | |
| 8192 dicere?</i></p> | |
| 8193 <p title="III q. 15 a. 6 ad 4"><a name="47522"><span class= | |
| 8194 "ref">[47522] IIIª q. 15 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 8195 dicendum quod nihil prohibet aliquid esse contrarium voluntati | |
| 8196 secundum se quod tamen est volitum ratione finis ad quem ordinatur, | |
| 8197 sicut medicina amara non est secundum se volita, sed solum secundum | |
| 8198 quod ordinatur ad sanitatem. Et hoc modo mors Christi et eius | |
| 8199 passio fuit, secundum se considerata, involuntaria et tristitiam | |
| 8200 causans, licet fuerit voluntaria in ordine ad finem, qui est | |
| 8201 redemptio humani generis.</p> | |
| 8202 <br /> | |
| 8203 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 8204 <p title="III q. 15 a. 7 arg. 1"><a name="47523"><span class= | |
| 8205 "ref">[47523] IIIª q. 15 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 8206 sic proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit timor. Dicitur | |
| 8207 enim Proverb. XXVII, <i>iustus, quasi leo confidens, absque terrore | |
| 8208 erit</i>. Sed Christus fuit maxime iustus. Ergo in Christo non fuit | |
| 8209 aliquis timor.</p> | |
| 8210 <p title="III q. 15 a. 7 arg. 2"><a name="47524"><span class= | |
| 8211 "ref">[47524] IIIª q. 15 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 8212 Hilarius dicit, X de Trin., <i>interrogo eos qui hoc existimant an | |
| 8213 ratione subsistat ut mori timuerit qui, omnem ab apostolis mortis | |
| 8214 timorem expellens, ad gloriam eos sit martyrii exhortatus</i>. Non | |
| 8215 ergo in Christo rationabile est fuisse timorem.</p> | |
| 8216 <p title="III q. 15 a. 7 arg. 3"><a name="47525"><span class= | |
| 8217 "ref">[47525] IIIª q. 15 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 8218 timor non videtur esse nisi de malo quod non potest homo vitare. | |
| 8219 Sed Christus poterat vitare et malum poenae, quod passus est; et | |
| 8220 malum culpae, quod aliis accidit. Ergo in Christo non fuit aliquis | |
| 8221 timor.</p> | |
| 8222 <p title="III q. 15 a. 7 s. c."><a name="47526"><span class= | |
| 8223 "ref">[47526] IIIª q. 15 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 8224 quod dicitur Marc. XIV, <i>coepit Iesus taedere et pavere</i>.</p> | |
| 8225 <p title="III q. 15 a. 7 co."><a name="47527"><span class= | |
| 8226 "ref">[47527] IIIª q. 15 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 8227 dicendum quod, sicut tristitia causatur ex apprehensione mali | |
| 8228 praesentis, ita etiam timor causatur ex apprehensione mali futuri. | |
| 8229 Apprehensio autem mali futuri, si omnimodam certitudinem habeat, | |
| 8230 non inducit timorem. Unde philosophus dicit, in II Rhet., quod | |
| 8231 timor non est nisi ubi est aliqua spes evadendi, nam quando nulla | |
| 8232 spes est evadendi, apprehenditur malum ut praesens; et sic magis | |
| 8233 causat tristitiam quam timorem. Sic igitur timor potest considerari | |
| 8234 quantum ad duo. Uno modo, quantum ad hoc quod appetitus sensitivus | |
| 8235 naturaliter refugit corporis laesionem, et per tristitiam, si sit | |
| 8236 praesens; et per timorem, si sit futura. Et hoc modo timor fuit in | |
| 8237 Christo, sicut et tristitia. Alio modo potest considerari secundum | |
| 8238 incertitudinem futuri adventus, sicut quando nocte timemus ex | |
| 8239 aliquo sonitu quasi ignorantes quid hoc sit. Et quantum ad hoc, | |
| 8240 timor non fuit in Christo, ut Damascenus dicit, in III libro.</p> | |
| 8241 <p title="III q. 15 a. 7 ad 1"><a name="47528"><span class= | |
| 8242 "ref">[47528] IIIª q. 15 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 8243 dicendum quod iustus dicitur esse absque terrore, secundum quod | |
| 8244 terror importat perfectam passionem, avertentem hominem a bono quod | |
| 8245 est rationis. Et sic timor non fuit in Christo sed solum secundum | |
| 8246 propassionem. Et ideo dicitur quod <i>coepit Iesus pavere et | |
| 8247 taedere</i>, quasi secundum propassionem, ut Hieronymus | |
| 8248 exponit.</p> | |
| 8249 <p title="III q. 15 a. 7 ad 2"><a name="47529"><span class= | |
| 8250 "ref">[47529] IIIª q. 15 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 8251 dicendum quod Hilarius eo modo excludit a Christo timorem quo | |
| 8252 excludit tristitiam, scilicet quoad necessitatem timendi. Sed | |
| 8253 tamen, ad comprobandam veritatem humanae naturae, voluntarie | |
| 8254 timorem assumpsit, sicut et tristitiam.</p> | |
| 8255 <p title="III q. 15 a. 7 ad 3"><a name="47530"><span class= | |
| 8256 "ref">[47530] IIIª q. 15 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 8257 dicendum quod, licet Christus potuerit vitare mala futura secundum | |
| 8258 virtutem divinitatis, erant tamen inevitabilia, vel non de facili | |
| 8259 vitabilia, secundum infirmitatem carnis.</p> | |
| 8260 <br /> | |
| 8261 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 8262 <p title="III q. 15 a. 8 arg. 1"><a name="47531"><span class= | |
| 8263 "ref">[47531] IIIª q. 15 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 8264 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit admiratio. Dicit | |
| 8265 enim philosophus, in I Metaphys., quod admiratio causatur ex hoc | |
| 8266 quod aliquis videt effectum et ignorat causam, et sic admirari non | |
| 8267 est nisi ignorantis. Sed in Christo non fuit ignorantia, ut dictum | |
| 8268 est. Ergo in Christo non fuit admiratio.</p> | |
| 8269 <p title="III q. 15 a. 8 arg. 2"><a name="47532"><span class= | |
| 8270 "ref">[47532] IIIª q. 15 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 8271 Damascenus dicit, in II libro, quod <i>admiratio est timor ex magna | |
| 8272 imaginatione</i>, et ideo philosophus dicit, in IV Ethic., quod | |
| 8273 <i>magnanimus non est admirativus</i>. Sed Christus fuit maxime | |
| 8274 magnanimus. Ergo in Christo non fuit admiratio.</p> | |
| 8275 <p title="III q. 15 a. 8 arg. 3"><a name="47533"><span class= | |
| 8276 "ref">[47533] IIIª q. 15 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 8277 nullus admiratur de eo quod ipse facere potest. Sed Christus facere | |
| 8278 potuit quidquid magnum erat in rebus. Ergo videtur quod de nullo | |
| 8279 admirabatur.</p> | |
| 8280 <p title="III q. 15 a. 8 s. c."><a name="47534"><span class= | |
| 8281 "ref">[47534] IIIª q. 15 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 8282 quod dicitur Matth. VIII, audiens Iesus, scilicet verba | |
| 8283 centurionis, miratus est.</p> | |
| 8284 <p title="III q. 15 a. 8 co."><a name="47535"><span class= | |
| 8285 "ref">[47535] IIIª q. 15 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 8286 dicendum quod admiratio proprie est de novo aliquo insolito. In | |
| 8287 Christo autem non poterat esse aliquid novum et insolitum quantum | |
| 8288 ad scientiam divinam; neque etiam quantum ad scientiam humanam qua | |
| 8289 cognoscebat res in verbo; vel qua cognoscebat res per species | |
| 8290 inditas. Potuit tamen esse aliquid sibi novum et insolitum secundum | |
| 8291 scientiam experimentalem, secundum quam sibi poterant quotidie | |
| 8292 aliqua nova occurrere. Et ideo, si loquimur de Christo quantum ad | |
| 8293 scientiam divinam et scientiam beatam, vel etiam infusam, non fuit | |
| 8294 in Christo admiratio. Si autem loquamur de eo quantum ad scientiam | |
| 8295 experimentalem, sic admiratio in eo esse potuit. Et assumpsit hunc | |
| 8296 affectum ad nostram instructionem, ut scilicet doceat esse mirandum | |
| 8297 quod etiam ipse mirabatur. Unde Augustinus dicit, in I super Gen. | |
| 8298 contra Manich., <i>quod miratur dominus, nobis mirandum esse | |
| 8299 significat, quibus adhuc opus est sic moveri. Omnes ergo tales | |
| 8300 motus eius non perturbati animi signa sunt, sed docentis | |
| 8301 magisterium</i>.</p> | |
| 8302 <p title="III q. 15 a. 8 ad 1"><a name="47536"><span class= | |
| 8303 "ref">[47536] IIIª q. 15 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 8304 dicendum quod, licet Christus nihil ignoret, poterat tamen de novo | |
| 8305 aliquid occurrere experimentali eius scientiae, ex quo admiratio | |
| 8306 causaretur.</p> | |
| 8307 <p title="III q. 15 a. 8 ad 2"><a name="47537"><span class= | |
| 8308 "ref">[47537] IIIª q. 15 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 8309 dicendum quod Christus admirabatur de fide centurionis non ea | |
| 8310 ratione quod esset magna quantum ad ipsum, sed quia erat magna | |
| 8311 quantum ad alios.</p> | |
| 8312 <p title="III q. 15 a. 8 ad 3"><a name="47538"><span class= | |
| 8313 "ref">[47538] IIIª q. 15 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 8314 dicendum quod ipse poterat facere omnia secundum virtutem divinam, | |
| 8315 secundum quam in eo admiratio non erat, sed solum secundum humanam | |
| 8316 scientiam experimentalem, ut dictum est.</p> | |
| 8317 <br /> | |
| 8318 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 8319 <p title="III q. 15 a. 9 arg. 1"><a name="47539"><span class= | |
| 8320 "ref">[47539] IIIª q. 15 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 8321 proceditur. Videtur quod in Christo non fuerit ira. Dicitur enim | |
| 8322 Iac. I, <i>ira enim viri iustitiam Dei non operatur</i>. Sed | |
| 8323 quidquid fuit in Christo ad iustitiam Dei pertinuit, ipse enim | |
| 8324 <i>factus est nobis iustitia a Deo</i>, ut dicitur I Cor. I. Ergo | |
| 8325 videtur quod in Christo non fuerit ira.</p> | |
| 8326 <p title="III q. 15 a. 9 arg. 2"><a name="47540"><span class= | |
| 8327 "ref">[47540] IIIª q. 15 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, ira | |
| 8328 mansuetudini opponitur, ut patet in IV Ethic. Sed Christus fuit | |
| 8329 maxime mansuetus. Ergo in Christo non fuit ira.</p> | |
| 8330 <p title="III q. 15 a. 9 arg. 3"><a name="47541"><span class= | |
| 8331 "ref">[47541] IIIª q. 15 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 8332 Gregorius dicit, in V Moral., quod <i>ira per vitium excaecat | |
| 8333 oculum mentis; ira vero per zelum ipsum turbat</i>. Sed in Christo | |
| 8334 mentis oculus non fuit neque excaecatus neque turbatus. Ergo in | |
| 8335 Christo non fuit ira per vitium, nec ira per zelum.</p> | |
| 8336 <p title="III q. 15 a. 9 s. c."><a name="47542"><span class= | |
| 8337 "ref">[47542] IIIª q. 15 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 8338 quod Ioan. II dicitur de eo esse impletum quod in Psalmo legitur, | |
| 8339 <i>zelus domus tuae comedit me</i>.</p> | |
| 8340 <p title="III q. 15 a. 9 co."><a name="47543"><span class= | |
| 8341 "ref">[47543] IIIª q. 15 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 8342 dicendum quod, sicut in secunda parte dictum est, ira est effectus | |
| 8343 tristitiae. Ex tristitia enim alicui illata consequitur in eo, | |
| 8344 circa sensitivam partem, appetitus repellendi illatam iniuriam vel | |
| 8345 sibi vel aliis. Et sic ira est passio composita ex tristitia et | |
| 8346 appetitu vindictae. Dictum est autem quod in Christo tristitia esse | |
| 8347 potuit. Appetitus etiam vindictae quandoque est cum peccato, quando | |
| 8348 scilicet aliquis vindictam quaerit sibi absque ordine rationis. Et | |
| 8349 sic ira in Christo esse non potuit, hoc enim dicitur ira per | |
| 8350 vitium. Quandoque vero talis appetitus est sine peccato, immo est | |
| 8351 laudabilis, puta cum aliquis appetit vindictam secundum ordinem | |
| 8352 iustitiae. Et hoc vocatur ira per zelum, dicit enim Augustinus, | |
| 8353 super Ioan., quod <i>zelo domus Dei comeditur qui omnia perversa | |
| 8354 quae videt cupit emendare; et, si emendare non possit, tolerat et | |
| 8355 gemit</i>. Et talis ira fuit in Christo.</p> | |
| 8356 <p title="III q. 15 a. 9 ad 1"><a name="47544"><span class= | |
| 8357 "ref">[47544] IIIª q. 15 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 8358 dicendum quod, sicut dicit Gregorius, in V Moral., ira dupliciter | |
| 8359 se habet in homine. Quandoque enim praevenit rationem, et trahit | |
| 8360 eam secum ad operandum. Et tunc proprie ira dicitur operari, nam | |
| 8361 operatio attribuitur principali agenti. Et secundum hoc | |
| 8362 intelligitur quod <i>ira viri iustitiam Dei non operatur</i>. | |
| 8363 Quandoque vero ira sequitur rationem, et est quasi instrumentum | |
| 8364 ipsius. Et tunc operatio, quae est iustitiae, non attribuitur irae, | |
| 8365 sed rationi.</p> | |
| 8366 <p title="III q. 15 a. 9 ad 2"><a name="47545"><span class= | |
| 8367 "ref">[47545] IIIª q. 15 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 8368 dicendum quod ira quae transgreditur ordinem rationis mansuetudini | |
| 8369 opponitur, non autem ira quae est moderata, ad medium reducta per | |
| 8370 rationem. Nam mansuetudo medium tenet in ira.</p> | |
| 8371 <p title="III q. 15 a. 9 ad 3"><a name="47546"><span class= | |
| 8372 "ref">[47546] IIIª q. 15 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 8373 dicendum quod in nobis, secundum naturalem ordinem, potentiae | |
| 8374 animae mutuo se impediunt, ita scilicet quod, cum unius potentiae | |
| 8375 operatio fuerit intensa, alterius operatio debilitetur. Et ex hoc | |
| 8376 procedit quod motus irae etiam si sit secundum rationem moderatus, | |
| 8377 utcumque impedit oculum animae contemplantis. Sed in Christo, per | |
| 8378 moderationem divinae virtutis, <i>unicuique potentiae permittebatur | |
| 8379 agere quod erat ei proprium</i>, ita quod una potentia ex alia non | |
| 8380 impediebatur. Et ideo, sicut delectatio mentis contemplantis non | |
| 8381 impediebat tristitiam vel dolorem inferioris partis, ita etiam e | |
| 8382 converso passiones inferioris partis in nullo impediebant actum | |
| 8383 rationis.</p> | |
| 8384 <br /> | |
| 8385 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 8386 <p title="III q. 15 a. 10 arg. 1"><a name="47547"><span class= | |
| 8387 "ref">[47547] IIIª q. 15 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum | |
| 8388 sic proceditur. Videtur quod Christus non fuerit simul viator et | |
| 8389 comprehensor. Viatori enim competit moveri ad finem beatitudinis, | |
| 8390 comprehensori autem competit in fine quiescere. Sed non potest | |
| 8391 simul eidem convenire quod moveatur ad finem, et quod quiescat in | |
| 8392 fine. Ergo non potuit simul esse quod Christus esset viator et | |
| 8393 comprehensor.</p> | |
| 8394 <p title="III q. 15 a. 10 arg. 2"><a name="47548"><span class= | |
| 8395 "ref">[47548] IIIª q. 15 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 8396 moveri ad beatitudinem, aut eam obtinere, non competit homini | |
| 8397 secundum corpus, sed secundum animam. Unde Augustinus dicit, in | |
| 8398 epistola ad Dioscorum, quod <i>ad inferiorem naturam, quae est | |
| 8399 corpus, redundat ab anima non beatitudo, quae propria est fruentis | |
| 8400 et intelligentis</i>. Sed Christus, licet haberet corpus passibile, | |
| 8401 tamen secundum mentem plene Deo fruebatur. Non ergo Christus fuit | |
| 8402 viator, sed purus comprehensor.</p> | |
| 8403 <p title="III q. 15 a. 10 arg. 3"><a name="47549"><span class= | |
| 8404 "ref">[47549] IIIª q. 15 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 8405 sancti, quorum animae sunt in caelo et corpora in sepulcris, | |
| 8406 fruuntur quidem beatitudine secundum animam, quamvis eorum corpora | |
| 8407 morti subiaceant, et tamen non dicuntur viatores, sed solum | |
| 8408 comprehensores. Ergo, pari ratione, licet corpus Christi fuerit | |
| 8409 mortale, quia tamen mens eius Deo fruebatur, videtur quod fuerit | |
| 8410 purus comprehensor, et nullo modo viator.</p> | |
| 8411 <p title="III q. 15 a. 10 s. c."><a name="47550"><span class= | |
| 8412 "ref">[47550] IIIª q. 15 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 8413 quod dicitur Ierem. XIV, <i>quasi colonus futurus es in terra, et | |
| 8414 quasi viator declinans ad manendum</i>.</p> | |
| 8415 <p title="III q. 15 a. 10 co."><a name="47551"><span class= | |
| 8416 "ref">[47551] IIIª q. 15 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 8417 dicendum quod aliquis dicitur viator ex eo quod tendit in | |
| 8418 beatitudinem, comprehensor autem dicitur ex hoc quod iam | |
| 8419 beatitudinem obtinet, secundum illud I Cor. IX, <i>sic currite ut | |
| 8420 comprehendatis</i>; et Philipp. III, <i>sequor autem, si quo modo | |
| 8421 comprehendam</i>. Hominis autem beatitudo perfecta consistit in | |
| 8422 anima et corpore, ut in secunda parte habitum est, in anima quidem, | |
| 8423 quantum ad id quod est ei proprium, secundum quod mens videt et | |
| 8424 fruitur Deo; in corpore vero, secundum quod corpus <i>resurget | |
| 8425 spirituale, et in virtute et in gloria et in incorruptione</i>, ut | |
| 8426 dicitur I Cor. XV. Christus autem, ante passionem, secundum mentem | |
| 8427 plene videbat Deum, et sic habebat beatitudinem quantum ad id quod | |
| 8428 est proprium animae. Sed quantum ad alia deerat ei beatitudo, quia | |
| 8429 et anima eius erat passibilis, et corpus passibile et mortale, ut | |
| 8430 ex supra dictis patet. Et ideo simul erat comprehensor, inquantum | |
| 8431 habebat beatitudinem animae propriam, et simul viator, inquantum | |
| 8432 tendebat in beatitudinem secundum id quod ei de beatitudine | |
| 8433 deerat.</p> | |
| 8434 <p title="III q. 15 a. 10 ad 1"><a name="47552"><span class= | |
| 8435 "ref">[47552] IIIª q. 15 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 8436 dicendum quod impossibile est moveri ad finem et quiescere in fine | |
| 8437 secundum idem. Sed secundum diversa nihil prohibet hoc, sicut | |
| 8438 aliquis homo simul est sciens quantum ad ea quae iam novit, et | |
| 8439 addiscens quantum ad ea quae nondum novit.</p> | |
| 8440 <p title="III q. 15 a. 10 ad 2"><a name="47553"><span class= | |
| 8441 "ref">[47553] IIIª q. 15 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 8442 dicendum quod beatitudo principaliter et proprie consistit in anima | |
| 8443 secundum mentem, secundario tamen, et quasi instrumentaliter, | |
| 8444 requiruntur ad beatitudinem corporis bona; sicut philosophus dicit, | |
| 8445 in I Ethic., quod exteriora bona organice deserviunt | |
| 8446 beatitudini.</p> | |
| 8447 <p title="III q. 15 a. 10 ad 3"><a name="47554"><span class= | |
| 8448 "ref">[47554] IIIª q. 15 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 8449 dicendum quod non est eadem ratio de animabus sanctorum defunctorum | |
| 8450 et de Christo, propter duo. Primo quidem, quia animae sanctorum non | |
| 8451 sunt passibiles, sicut fuit anima Christi. Secundo, quia corpora | |
| 8452 non agunt aliquid per quod in beatitudinem tendant, sicut Christus, | |
| 8453 secundum corporis passiones, in beatitudinem tendebat quantum ad | |
| 8454 gloriam corporis.</p> | |
| 8455 <div class="centro"><br /> | |
| 8456 <p><a href="sth4001.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 8457 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 8458 <a href="sth4016.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 8459 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 8460 <br /> | |
| 8461 <hr /> | |
| 8462 <br /> | |
| 8463 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 8464 hanc editionem<br /> | |
| 8465 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 8466 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 8467 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 8468 </div> | |
| 8469 </body> | |
| 8470 </html> |
