Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth4060.html @ 35:178aed5d2c3c
convert to XML
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 22:05:42 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIIª q. | |
| 23 60-65</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">tertia pars a quaestione LX ad quaestionem | |
| 31 LXV</div> | |
| 32 <br /> | |
| 33 <div class="centro"> | |
| 34 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 35 <tr> | |
| 36 <th><img src="icons/bene180.jpg" width="204" height="180" border= | |
| 37 "0" alt="Thomas de Aquino a Sassetta depictus" align= | |
| 38 "middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1906 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth4053.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth4066.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#49539">IIIª q. 60 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#49540">IIIª q. 60 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#49541">IIIª q. 60 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#49542">IIIª q. 60 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#49543">IIIª q. 60 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#49544">IIIª q. 60 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#49545">IIIª q. 60 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#49546">IIIª q. 60 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#49547">IIIª q. 60 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#49548">IIIª q. 60 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#49549">IIIª q. 60 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#49550">IIIª q. 60 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#49551">IIIª q. 60 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#49552">IIIª q. 60 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#49553">IIIª q. 60 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#49554">IIIª q. 60 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#49555">IIIª q. 60 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#49556">IIIª q. 60 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#49557">IIIª q. 60 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#49558">IIIª q. 60 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#49559">IIIª q. 60 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#49560">IIIª q. 60 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#49561">IIIª q. 60 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#49562">IIIª q. 60 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#49563">IIIª q. 60 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#49564">IIIª q. 60 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#49565">IIIª q. 60 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#49566">IIIª q. 60 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#49567">IIIª q. 60 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#49568">IIIª q. 60 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#49569">IIIª q. 60 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#49570">IIIª q. 60 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#49571">IIIª q. 60 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#49572">IIIª q. 60 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#49573">IIIª q. 60 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#49574">IIIª q. 60 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#49575">IIIª q. 60 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#49576">IIIª q. 60 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#49577">IIIª q. 60 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#49578">IIIª q. 60 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#49579">IIIª q. 60 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#49580">IIIª q. 60 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#49581">IIIª q. 60 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#49582">IIIª q. 60 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#49583">IIIª q. 60 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#49584">IIIª q. 60 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#49585">IIIª q. 60 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#49586">IIIª q. 60 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#49587">IIIª q. 60 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#49588">IIIª q. 60 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#49589">IIIª q. 60 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#49590">IIIª q. 60 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#49591">IIIª q. 60 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#49592">IIIª q. 60 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#49593">IIIª q. 60 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
120 document.write('<OPTION VALUE="#49594">IIIª q. 60 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<OPTION VALUE="#49595">IIIª q. 60 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<OPTION VALUE="#49596">IIIª q. 60 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
123 document.write('<OPTION VALUE="#49597">IIIª q. 60 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 document.write('<OPTION VALUE="#49598">IIIª q. 60 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
125 document.write('<OPTION VALUE="#49599">IIIª q. 60 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
126 document.write('<OPTION VALUE="#49600">IIIª q. 60 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
127 document.write('<OPTION VALUE="#49601">IIIª q. 60 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
128 document.write('<OPTION VALUE="#49602">IIIª q. 60 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
129 document.write('<OPTION VALUE="#49603">IIIª q. 60 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
130 document.write('<OPTION VALUE="#49604">IIIª q. 61 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
131 document.write('<OPTION VALUE="#49605">IIIª q. 61 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
132 document.write('<OPTION VALUE="#49606">IIIª q. 61 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
133 document.write('<OPTION VALUE="#49607">IIIª q. 61 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
134 document.write('<OPTION VALUE="#49608">IIIª q. 61 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
135 document.write('<OPTION VALUE="#49609">IIIª q. 61 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
136 document.write('<OPTION VALUE="#49610">IIIª q. 61 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
137 document.write('<OPTION VALUE="#49611">IIIª q. 61 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
138 document.write('<OPTION VALUE="#49612">IIIª q. 61 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
139 document.write('<OPTION VALUE="#49613">IIIª q. 61 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
140 document.write('<OPTION VALUE="#49614">IIIª q. 61 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
141 document.write('<OPTION VALUE="#49615">IIIª q. 61 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
142 document.write('<OPTION VALUE="#49616">IIIª q. 61 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
143 document.write('<OPTION VALUE="#49617">IIIª q. 61 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
144 document.write('<OPTION VALUE="#49618">IIIª q. 61 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
145 document.write('<OPTION VALUE="#49619">IIIª q. 61 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
146 document.write('<OPTION VALUE="#49620">IIIª q. 61 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
147 document.write('<OPTION VALUE="#49621">IIIª q. 61 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
148 document.write('<OPTION VALUE="#49622">IIIª q. 61 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
149 document.write('<OPTION VALUE="#49623">IIIª q. 61 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
150 document.write('<OPTION VALUE="#49624">IIIª q. 61 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
151 document.write('<OPTION VALUE="#49625">IIIª q. 61 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
152 document.write('<OPTION VALUE="#49626">IIIª q. 61 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
153 document.write('<OPTION VALUE="#49627">IIIª q. 61 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
154 document.write('<OPTION VALUE="#49628">IIIª q. 61 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
155 document.write('<OPTION VALUE="#49629">IIIª q. 61 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
156 document.write('<OPTION VALUE="#49630">IIIª q. 61 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
157 document.write('<OPTION VALUE="#49631">IIIª q. 61 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
158 document.write('<OPTION VALUE="#49632">IIIª q. 61 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
159 document.write('<OPTION VALUE="#49633">IIIª q. 61 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
160 document.write('<OPTION VALUE="#49634">IIIª q. 61 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
161 document.write('<OPTION VALUE="#49635">IIIª q. 61 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
162 document.write('<OPTION VALUE="#49636">IIIª q. 61 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
163 document.write('<OPTION VALUE="#49637">IIIª q. 62 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
164 document.write('<OPTION VALUE="#49638">IIIª q. 62 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
165 document.write('<OPTION VALUE="#49639">IIIª q. 62 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
166 document.write('<OPTION VALUE="#49640">IIIª q. 62 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
167 document.write('<OPTION VALUE="#49641">IIIª q. 62 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
168 document.write('<OPTION VALUE="#49642">IIIª q. 62 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
169 document.write('<OPTION VALUE="#49643">IIIª q. 62 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
170 document.write('<OPTION VALUE="#49644">IIIª q. 62 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
171 document.write('<OPTION VALUE="#49645">IIIª q. 62 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
172 document.write('<OPTION VALUE="#49646">IIIª q. 62 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
173 document.write('<OPTION VALUE="#49647">IIIª q. 62 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
174 document.write('<OPTION VALUE="#49648">IIIª q. 62 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
175 document.write('<OPTION VALUE="#49649">IIIª q. 62 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
176 document.write('<OPTION VALUE="#49650">IIIª q. 62 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
177 document.write('<OPTION VALUE="#49651">IIIª q. 62 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
178 document.write('<OPTION VALUE="#49652">IIIª q. 62 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
179 document.write('<OPTION VALUE="#49653">IIIª q. 62 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
180 document.write('<OPTION VALUE="#49654">IIIª q. 62 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
181 document.write('<OPTION VALUE="#49655">IIIª q. 62 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
182 document.write('<OPTION VALUE="#49656">IIIª q. 62 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
183 document.write('<OPTION VALUE="#49657">IIIª q. 62 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
184 document.write('<OPTION VALUE="#49658">IIIª q. 62 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
185 document.write('<OPTION VALUE="#49659">IIIª q. 62 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
186 document.write('<OPTION VALUE="#49660">IIIª q. 62 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
187 document.write('<OPTION VALUE="#49661">IIIª q. 62 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
188 document.write('<OPTION VALUE="#49662">IIIª q. 62 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
189 document.write('<OPTION VALUE="#49663">IIIª q. 62 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
190 document.write('<OPTION VALUE="#49664">IIIª q. 62 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
191 document.write('<OPTION VALUE="#49665">IIIª q. 62 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
192 document.write('<OPTION VALUE="#49666">IIIª q. 62 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
193 document.write('<OPTION VALUE="#49667">IIIª q. 62 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
194 document.write('<OPTION VALUE="#49668">IIIª q. 62 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
195 document.write('<OPTION VALUE="#49669">IIIª q. 62 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
196 document.write('<OPTION VALUE="#49670">IIIª q. 62 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
197 document.write('<OPTION VALUE="#49671">IIIª q. 62 a. 4 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
198 document.write('<OPTION VALUE="#49672">IIIª q. 62 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
199 document.write('<OPTION VALUE="#49673">IIIª q. 62 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
200 document.write('<OPTION VALUE="#49674">IIIª q. 62 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
201 document.write('<OPTION VALUE="#49675">IIIª q. 62 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
202 document.write('<OPTION VALUE="#49676">IIIª q. 62 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
203 document.write('<OPTION VALUE="#49677">IIIª q. 62 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
204 document.write('<OPTION VALUE="#49678">IIIª q. 62 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
205 document.write('<OPTION VALUE="#49679">IIIª q. 62 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
206 document.write('<OPTION VALUE="#49680">IIIª q. 62 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
207 document.write('<OPTION VALUE="#49681">IIIª q. 62 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
208 document.write('<OPTION VALUE="#49682">IIIª q. 62 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
209 document.write('<OPTION VALUE="#49683">IIIª q. 62 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
210 document.write('<OPTION VALUE="#49684">IIIª q. 62 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
211 document.write('<OPTION VALUE="#49685">IIIª q. 62 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
212 document.write('<OPTION VALUE="#49686">IIIª q. 62 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
213 document.write('<OPTION VALUE="#49687">IIIª q. 62 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
214 document.write('<OPTION VALUE="#49688">IIIª q. 63 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
215 document.write('<OPTION VALUE="#49689">IIIª q. 63 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
216 document.write('<OPTION VALUE="#49690">IIIª q. 63 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
217 document.write('<OPTION VALUE="#49691">IIIª q. 63 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
218 document.write('<OPTION VALUE="#49692">IIIª q. 63 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
219 document.write('<OPTION VALUE="#49693">IIIª q. 63 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
220 document.write('<OPTION VALUE="#49694">IIIª q. 63 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
221 document.write('<OPTION VALUE="#49695">IIIª q. 63 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
222 document.write('<OPTION VALUE="#49696">IIIª q. 63 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
223 document.write('<OPTION VALUE="#49697">IIIª q. 63 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
224 document.write('<OPTION VALUE="#49698">IIIª q. 63 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
225 document.write('<OPTION VALUE="#49699">IIIª q. 63 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
226 document.write('<OPTION VALUE="#49700">IIIª q. 63 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
227 document.write('<OPTION VALUE="#49701">IIIª q. 63 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
228 document.write('<OPTION VALUE="#49702">IIIª q. 63 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
229 document.write('<OPTION VALUE="#49703">IIIª q. 63 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
230 document.write('<OPTION VALUE="#49704">IIIª q. 63 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
231 document.write('<OPTION VALUE="#49705">IIIª q. 63 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
232 document.write('<OPTION VALUE="#49706">IIIª q. 63 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
233 document.write('<OPTION VALUE="#49707">IIIª q. 63 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
234 document.write('<OPTION VALUE="#49708">IIIª q. 63 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
235 document.write('<OPTION VALUE="#49709">IIIª q. 63 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
236 document.write('<OPTION VALUE="#49710">IIIª q. 63 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
237 document.write('<OPTION VALUE="#49711">IIIª q. 63 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
238 document.write('<OPTION VALUE="#49712">IIIª q. 63 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
239 document.write('<OPTION VALUE="#49713">IIIª q. 63 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
240 document.write('<OPTION VALUE="#49714">IIIª q. 63 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
241 document.write('<OPTION VALUE="#49715">IIIª q. 63 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
242 document.write('<OPTION VALUE="#49716">IIIª q. 63 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
243 document.write('<OPTION VALUE="#49717">IIIª q. 63 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
244 document.write('<OPTION VALUE="#49718">IIIª q. 63 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
245 document.write('<OPTION VALUE="#49719">IIIª q. 63 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
246 document.write('<OPTION VALUE="#49720">IIIª q. 63 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
247 document.write('<OPTION VALUE="#49721">IIIª q. 63 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
248 document.write('<OPTION VALUE="#49722">IIIª q. 63 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
249 document.write('<OPTION VALUE="#49723">IIIª q. 63 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
250 document.write('<OPTION VALUE="#49724">IIIª q. 63 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
251 document.write('<OPTION VALUE="#49725">IIIª q. 63 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
252 document.write('<OPTION VALUE="#49726">IIIª q. 63 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
253 document.write('<OPTION VALUE="#49727">IIIª q. 63 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
254 document.write('<OPTION VALUE="#49728">IIIª q. 63 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
255 document.write('<OPTION VALUE="#49729">IIIª q. 63 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
256 document.write('<OPTION VALUE="#49730">IIIª q. 63 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
257 document.write('<OPTION VALUE="#49731">IIIª q. 63 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
258 document.write('<OPTION VALUE="#49732">IIIª q. 63 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
259 document.write('<OPTION VALUE="#49733">IIIª q. 63 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
260 document.write('<OPTION VALUE="#49734">IIIª q. 63 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
261 document.write('<OPTION VALUE="#49735">IIIª q. 63 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
262 document.write('<OPTION VALUE="#49736">IIIª q. 63 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
263 document.write('<OPTION VALUE="#49737">IIIª q. 63 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
264 document.write('<OPTION VALUE="#49738">IIIª q. 63 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
265 document.write('<OPTION VALUE="#49739">IIIª q. 64 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
266 document.write('<OPTION VALUE="#49740">IIIª q. 64 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
267 document.write('<OPTION VALUE="#49741">IIIª q. 64 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
268 document.write('<OPTION VALUE="#49742">IIIª q. 64 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
269 document.write('<OPTION VALUE="#49743">IIIª q. 64 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
270 document.write('<OPTION VALUE="#49744">IIIª q. 64 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
271 document.write('<OPTION VALUE="#49745">IIIª q. 64 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
272 document.write('<OPTION VALUE="#49746">IIIª q. 64 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
273 document.write('<OPTION VALUE="#49747">IIIª q. 64 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
274 document.write('<OPTION VALUE="#49748">IIIª q. 64 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
275 document.write('<OPTION VALUE="#49749">IIIª q. 64 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
276 document.write('<OPTION VALUE="#49750">IIIª q. 64 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
277 document.write('<OPTION VALUE="#49751">IIIª q. 64 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
278 document.write('<OPTION VALUE="#49752">IIIª q. 64 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
279 document.write('<OPTION VALUE="#49753">IIIª q. 64 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
280 document.write('<OPTION VALUE="#49754">IIIª q. 64 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
281 document.write('<OPTION VALUE="#49755">IIIª q. 64 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
282 document.write('<OPTION VALUE="#49756">IIIª q. 64 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
283 document.write('<OPTION VALUE="#49757">IIIª q. 64 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
284 document.write('<OPTION VALUE="#49758">IIIª q. 64 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
285 document.write('<OPTION VALUE="#49759">IIIª q. 64 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
286 document.write('<OPTION VALUE="#49760">IIIª q. 64 a. 3 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
287 document.write('<OPTION VALUE="#49761">IIIª q. 64 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
288 document.write('<OPTION VALUE="#49762">IIIª q. 64 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
289 document.write('<OPTION VALUE="#49763">IIIª q. 64 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
290 document.write('<OPTION VALUE="#49764">IIIª q. 64 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
291 document.write('<OPTION VALUE="#49765">IIIª q. 64 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
292 document.write('<OPTION VALUE="#49766">IIIª q. 64 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
293 document.write('<OPTION VALUE="#49767">IIIª q. 64 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
294 document.write('<OPTION VALUE="#49768">IIIª q. 64 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
295 document.write('<OPTION VALUE="#49769">IIIª q. 64 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
296 document.write('<OPTION VALUE="#49770">IIIª q. 64 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
297 document.write('<OPTION VALUE="#49771">IIIª q. 64 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
298 document.write('<OPTION VALUE="#49772">IIIª q. 64 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
299 document.write('<OPTION VALUE="#49773">IIIª q. 64 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
300 document.write('<OPTION VALUE="#49774">IIIª q. 64 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
301 document.write('<OPTION VALUE="#49775">IIIª q. 64 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
302 document.write('<OPTION VALUE="#49776">IIIª q. 64 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
303 document.write('<OPTION VALUE="#49777">IIIª q. 64 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
304 document.write('<OPTION VALUE="#49778">IIIª q. 64 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
305 document.write('<OPTION VALUE="#49779">IIIª q. 64 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
306 document.write('<OPTION VALUE="#49780">IIIª q. 64 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
307 document.write('<OPTION VALUE="#49781">IIIª q. 64 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
308 document.write('<OPTION VALUE="#49782">IIIª q. 64 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
309 document.write('<OPTION VALUE="#49783">IIIª q. 64 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
310 document.write('<OPTION VALUE="#49784">IIIª q. 64 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
311 document.write('<OPTION VALUE="#49785">IIIª q. 64 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
312 document.write('<OPTION VALUE="#49786">IIIª q. 64 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
313 document.write('<OPTION VALUE="#49787">IIIª q. 64 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
314 document.write('<OPTION VALUE="#49788">IIIª q. 64 a. 7 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
315 document.write('<OPTION VALUE="#49789">IIIª q. 64 a. 7 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
316 document.write('<OPTION VALUE="#49790">IIIª q. 64 a. 7 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
317 document.write('<OPTION VALUE="#49791">IIIª q. 64 a. 7 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
318 document.write('<OPTION VALUE="#49792">IIIª q. 64 a. 7 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
319 document.write('<OPTION VALUE="#49793">IIIª q. 64 a. 7 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
320 document.write('<OPTION VALUE="#49794">IIIª q. 64 a. 7 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
321 document.write('<OPTION VALUE="#49795">IIIª q. 64 a. 7 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
322 document.write('<OPTION VALUE="#49796">IIIª q. 64 a. 8 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
323 document.write('<OPTION VALUE="#49797">IIIª q. 64 a. 8 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
324 document.write('<OPTION VALUE="#49798">IIIª q. 64 a. 8 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
325 document.write('<OPTION VALUE="#49799">IIIª q. 64 a. 8 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
326 document.write('<OPTION VALUE="#49800">IIIª q. 64 a. 8 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
327 document.write('<OPTION VALUE="#49801">IIIª q. 64 a. 8 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
328 document.write('<OPTION VALUE="#49802">IIIª q. 64 a. 8 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
329 document.write('<OPTION VALUE="#49803">IIIª q. 64 a. 8 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
330 document.write('<OPTION VALUE="#49804">IIIª q. 64 a. 9 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
331 document.write('<OPTION VALUE="#49805">IIIª q. 64 a. 9 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
332 document.write('<OPTION VALUE="#49806">IIIª q. 64 a. 9 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
333 document.write('<OPTION VALUE="#49807">IIIª q. 64 a. 9 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
334 document.write('<OPTION VALUE="#49808">IIIª q. 64 a. 9 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
335 document.write('<OPTION VALUE="#49809">IIIª q. 64 a. 9 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
336 document.write('<OPTION VALUE="#49810">IIIª q. 64 a. 9 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
337 document.write('<OPTION VALUE="#49811">IIIª q. 64 a. 9 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
338 document.write('<OPTION VALUE="#49812">IIIª q. 64 a. 10 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
339 document.write('<OPTION VALUE="#49813">IIIª q. 64 a. 10 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
340 document.write('<OPTION VALUE="#49814">IIIª q. 64 a. 10 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
341 document.write('<OPTION VALUE="#49815">IIIª q. 64 a. 10 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
342 document.write('<OPTION VALUE="#49816">IIIª q. 64 a. 10 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
343 document.write('<OPTION VALUE="#49817">IIIª q. 64 a. 10 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
344 document.write('<OPTION VALUE="#49818">IIIª q. 64 a. 10 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
345 document.write('<OPTION VALUE="#49819">IIIª q. 64 a. 10 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
346 document.write('<OPTION VALUE="#49820">IIIª q. 65 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
347 document.write('<OPTION VALUE="#49821">IIIª q. 65 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
348 document.write('<OPTION VALUE="#49822">IIIª q. 65 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
349 document.write('<OPTION VALUE="#49823">IIIª q. 65 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
350 document.write('<OPTION VALUE="#49824">IIIª q. 65 a. 1 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
351 document.write('<OPTION VALUE="#49825">IIIª q. 65 a. 1 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
352 document.write('<OPTION VALUE="#49826">IIIª q. 65 a. 1 s. c. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
353 document.write('<OPTION VALUE="#49827">IIIª q. 65 a. 1 s. c. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
354 document.write('<OPTION VALUE="#49828">IIIª q. 65 a. 1 s. c. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
355 document.write('<OPTION VALUE="#49829">IIIª q. 65 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
356 document.write('<OPTION VALUE="#49830">IIIª q. 65 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
357 document.write('<OPTION VALUE="#49831">IIIª q. 65 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
358 document.write('<OPTION VALUE="#49832">IIIª q. 65 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
359 document.write('<OPTION VALUE="#49833">IIIª q. 65 a. 1 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
360 document.write('<OPTION VALUE="#49834">IIIª q. 65 a. 1 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
361 document.write('<OPTION VALUE="#49835">IIIª q. 65 a. 1 ad 6'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
362 document.write('<OPTION VALUE="#49836">IIIª q. 65 a. 1 ad 7'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
363 document.write('<OPTION VALUE="#49837">IIIª q. 65 a. 1 ad 8'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
364 document.write('<OPTION VALUE="#49838">IIIª q. 65 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
365 document.write('<OPTION VALUE="#49839">IIIª q. 65 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
366 document.write('<OPTION VALUE="#49840">IIIª q. 65 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
367 document.write('<OPTION VALUE="#49841">IIIª q. 65 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
368 document.write('<OPTION VALUE="#49842">IIIª q. 65 a. 2 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
369 document.write('<OPTION VALUE="#49843">IIIª q. 65 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
370 document.write('<OPTION VALUE="#49844">IIIª q. 65 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
371 document.write('<OPTION VALUE="#49845">IIIª q. 65 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
372 document.write('<OPTION VALUE="#49846">IIIª q. 65 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
373 document.write('<OPTION VALUE="#49847">IIIª q. 65 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
374 document.write('<OPTION VALUE="#49848">IIIª q. 65 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
375 document.write('<OPTION VALUE="#49849">IIIª q. 65 a. 2 ad 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
376 document.write('<OPTION VALUE="#49850">IIIª q. 65 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
377 document.write('<OPTION VALUE="#49851">IIIª q. 65 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
378 document.write('<OPTION VALUE="#49852">IIIª q. 65 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
379 document.write('<OPTION VALUE="#49853">IIIª q. 65 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
380 document.write('<OPTION VALUE="#49854">IIIª q. 65 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
381 document.write('<OPTION VALUE="#49855">IIIª q. 65 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
382 document.write('<OPTION VALUE="#49856">IIIª q. 65 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
383 document.write('<OPTION VALUE="#49857">IIIª q. 65 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
384 document.write('<OPTION VALUE="#49858">IIIª q. 65 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
385 document.write('<OPTION VALUE="#49859">IIIª q. 65 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
386 document.write('<OPTION VALUE="#49860">IIIª q. 65 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
387 document.write('<OPTION VALUE="#49861">IIIª q. 65 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
388 document.write('<OPTION VALUE="#49862">IIIª q. 65 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
389 document.write('<OPTION VALUE="#49863">IIIª q. 65 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
390 document.write('<OPTION VALUE="#49864">IIIª q. 65 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
391 document.write('<OPTION VALUE="#49865">IIIª q. 65 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
392 document.write('<OPTION VALUE="#49866">IIIª q. 65 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
393 document.write('<OPTION VALUE="#49867">IIIª q. 65 a. 4 ad 3'); |
| 28 | 394 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
395 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
396 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 397 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
398 // --> |
| 28 | 399 //]]> |
| 400 </script><br /> | |
| 401 <hr /> | |
| 402 <br /></div> | |
| 403 <div class="D">Quaestio 60</div> | |
| 404 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 405 <p title="III q. 60 pr."><a name="49539"><span class="ref">[49539] | |
| 406 IIIª q. 60 pr.</span></a> Post considerationem eorum quae | |
| 407 pertinent ad mysteria verbi incarnati, considerandum est de | |
| 408 Ecclesiae sacramentis, quae ab ipso verbo incarnato efficaciam | |
| 409 habent. Et prima consideratio erit de sacramentis in communi; | |
| 410 secunda de unoquoque sacramentorum in speciali. Circa primum | |
| 411 quinque consideranda sunt, primo, quid sit sacramentum; secundo, de | |
| 412 necessitate sacramentorum; tertio, de effectibus sacramentorum; | |
| 413 quarto, de causa eorum; quinto, de numero. Circa primum quaeruntur | |
| 414 octo. Primo, utrum sacramentum sit in genere signi. Secundo, utrum | |
| 415 omne signum rei sacrae sit sacramentum. Tertio, utrum sacramentum | |
| 416 sit signum unius rei tantum, vel plurium. Quarto, utrum sacramentum | |
| 417 sit signum quod est res sensibilis. Quinto, utrum ad sacramentum | |
| 418 requiratur determinata res sensibilis. Sexto, utrum ad sacramentum | |
| 419 requiratur significatio quae est per verba. Septimo, utrum | |
| 420 requirantur determinata verba. Octavo, utrum illis verbis possit | |
| 421 aliquid addi vel subtrahi.</p> | |
| 422 <br /> | |
| 423 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 424 <p title="III q. 60 a. 1 arg. 1"><a name="49540"><span class= | |
| 425 "ref">[49540] IIIª q. 60 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 426 proceditur. Videtur quod sacramentum non sit in genere signi. | |
| 427 Videtur enim sacramentum dici a sacrando, sicut medicamentum a | |
| 428 medicando. Sed hoc magis videtur pertinere ad rationem causae quam | |
| 429 ad rationem signi. Ergo sacramentum magis est in genere causae quam | |
| 430 in genere signi.</p> | |
| 431 <p title="III q. 60 a. 1 arg. 2"><a name="49541"><span class= | |
| 432 "ref">[49541] IIIª q. 60 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 433 sacramentum videtur occultum aliquid significare, secundum illud | |
| 434 Tob. XII, <i>sacramentum regis abscondere bonum est</i>; et Ephes. | |
| 435 III, <i>quae sit dispensatio sacramenti absconditi a saeculis in | |
| 436 Deo</i>. Sed id quod est absconditum, videtur esse contra rationem | |
| 437 signi, nam <i>signum est quod, praeter speciem quam sensibus | |
| 438 ingerit, facit aliquid aliud in cognitionem venire</i>, ut patet | |
| 439 per Augustinum, in II de Doct. Christ. Ergo videtur quod | |
| 440 sacramentum non sit in genere signi.</p> | |
| 441 <p title="III q. 60 a. 1 arg. 3"><a name="49542"><span class= | |
| 442 "ref">[49542] IIIª q. 60 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 443 iuramentum quandoque sacramentum nominatur, dicitur enim in | |
| 444 decretis, XXII Caus., qu. V, <i>parvuli qui sine aetate rationabili | |
| 445 sunt, non cogantur iurare, et qui semel periuratus fuerit, nec | |
| 446 testis sit post hoc, nec ad sacramentum</i>, idest ad iuramentum, | |
| 447 <i>accedat</i>. Sed iuramentum non pertinet ad rationem signi. Ergo | |
| 448 videtur quod sacramentum non sit in genere signi.</p> | |
| 449 <p title="III q. 60 a. 1 s. c."><a name="49543"><span class= | |
| 450 "ref">[49543] IIIª q. 60 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 451 quod Augustinus dicit, in X de Civ. Dei, <i>sacrificium visibile | |
| 452 invisibilis sacrificii sacramentum, idest sacrum signum, | |
| 453 est</i>.</p> | |
| 454 <p title="III q. 60 a. 1 co."><a name="49544"><span class= | |
| 455 "ref">[49544] IIIª q. 60 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 456 dicendum quod omnia quae habent ordinem ad unum aliquid, licet | |
| 457 diversimode, ab illo denominari possunt, sicut a sanitate quae est | |
| 458 in animali, denominatur sanum non solum animal, quod est sanitatis | |
| 459 subiectum, sed dicitur medicina sana inquantum est sanitatis | |
| 460 effectiva, diaeta vero inquantum est conservativa eiusdem, et urina | |
| 461 inquantum est significativa ipsius. Sic igitur sacramentum potest | |
| 462 aliquid dici vel quia in se habet aliquam sanctitatem occultam, et | |
| 463 secundum hoc sacramentum idem est quod sacrum secretum, vel quia | |
| 464 habet aliquem ordinem ad hanc sanctitatem, vel causae vel signi vel | |
| 465 secundum quamcumque aliam habitudinem. Specialiter autem nunc | |
| 466 loquimur de sacramentis secundum quod important habitudinem signi. | |
| 467 Et secundum hoc sacramentum ponitur in genere signi.</p> | |
| 468 <p title="III q. 60 a. 1 ad 1"><a name="49545"><span class= | |
| 469 "ref">[49545] IIIª q. 60 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 470 dicendum quod, quia medicina se habet ut causa effectiva sanitatis, | |
| 471 inde est quod omnia denominata a medicina dicuntur per ordinem ad | |
| 472 unum primum agens, et per hoc, medicamentum importat causalitatem | |
| 473 quandam. Sed sanctitas, a qua denominatur sacramentum, non | |
| 474 significatur per modum causae efficientis, sed magis per modum | |
| 475 causae formalis vel finalis. Et ideo non oportet quod sacramentum | |
| 476 semper importet causalitatem.</p> | |
| 477 <p title="III q. 60 a. 1 ad 2"><a name="49546"><span class= | |
| 478 "ref">[49546] IIIª q. 60 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 479 dicendum quod ratio illa procedit secundum quod sacramentum idem | |
| 480 est quod sacrum secretum. Dicitur autem non solum Dei secretum, sed | |
| 481 etiam regis, esse sacrum et sacramentum. Quia secundum antiquos | |
| 482 sancta vel sacrosancta dicebantur quaecumque violari non licebat, | |
| 483 sicut etiam muri civitatis, et personae in dignitatibus | |
| 484 constitutae. Et ideo illa secreta, sive divina sive humana, quae | |
| 485 non licet violari quibuslibet publicando, dicuntur sacra vel | |
| 486 sacramenta.</p> | |
| 487 <p title="III q. 60 a. 1 ad 3"><a name="49547"><span class= | |
| 488 "ref">[49547] IIIª q. 60 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 489 dicendum quod etiam iuramentum habet quandam habitudinem ad res | |
| 490 sacras, inquantum scilicet est quaedam contestatio facta per | |
| 491 aliquod sacrum. Et secundum hoc dicitur esse sacramentum, non eadem | |
| 492 ratione qua nunc loquimur de sacramentis; non tamen aequivoce | |
| 493 sumpto nomine sacramenti, sed analogice, scilicet secundum diversam | |
| 494 habitudinem ad aliquid unum, quod est res sacra.</p> | |
| 495 <br /> | |
| 496 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 497 <p title="III q. 60 a. 2 arg. 1"><a name="49548"><span class= | |
| 498 "ref">[49548] IIIª q. 60 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 499 sic proceditur. Videtur quod non omne signum rei sacrae sit | |
| 500 sacramentum. Omnes enim creaturae sensibiles sunt signa rerum | |
| 501 sacrarum, secundum illud Rom. I, <i>invisibilia Dei per ea quae | |
| 502 facta sunt intellecta conspiciuntur</i>. Nec tamen omnes res | |
| 503 sensibiles possunt dici sacramenta. Non ergo omne signum rei sacrae | |
| 504 est sacramentum.</p> | |
| 505 <p title="III q. 60 a. 2 arg. 2"><a name="49549"><span class= | |
| 506 "ref">[49549] IIIª q. 60 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 507 omnia quae in veteri lege fiebant, Christum figurabant, qui est | |
| 508 sanctus sanctorum, secundum illud I Cor. X, <i>omnia in figura | |
| 509 contingebant illis</i>, et Coloss. II, <i>quae sunt umbra | |
| 510 futurorum, corpus autem Christi</i>. Nec tamen omnia gesta patrum | |
| 511 veteris testamenti, vel etiam omnes caeremoniae legis, sunt | |
| 512 sacramenta, sed quaedam specialiter, sicut in secunda parte habitum | |
| 513 est. Ergo videtur quod non omne signum sacrae rei sit | |
| 514 sacramentum.</p> | |
| 515 <p title="III q. 60 a. 2 arg. 3"><a name="49550"><span class= | |
| 516 "ref">[49550] IIIª q. 60 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 517 etiam in novo testamento multa geruntur in signum alicuius rei | |
| 518 sacrae, quae tamen non dicuntur sacramenta, sicut aspersio aquae | |
| 519 benedictae, consecratio altaris, et consimilia. Non ergo omne | |
| 520 signum rei sacrae est sacramentum.</p> | |
| 521 <p title="III q. 60 a. 2 s. c."><a name="49551"><span class= | |
| 522 "ref">[49551] IIIª q. 60 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 523 quod definitio convertitur cum definito. Sed quidam definiunt | |
| 524 sacramentum per hoc quod est sacrae rei signum, et hoc etiam | |
| 525 videtur ex auctoritate Augustini supra inducta. Ergo videtur quod | |
| 526 omne signum rei sacrae sit sacramentum.</p> | |
| 527 <p title="III q. 60 a. 2 co."><a name="49552"><span class= | |
| 528 "ref">[49552] IIIª q. 60 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 529 dicendum quod signa dantur hominibus, quorum est per nota ad ignota | |
| 530 pervenire. Et ideo proprie dicitur sacramentum quod est signum | |
| 531 alicuius rei sacrae ad homines pertinentis, ut scilicet proprie | |
| 532 dicatur sacramentum, secundum quod nunc de sacramentis loquimur, | |
| 533 quod est signum rei sacrae inquantum est sanctificans homines.</p> | |
| 534 <p title="III q. 60 a. 2 ad 1"><a name="49553"><span class= | |
| 535 "ref">[49553] IIIª q. 60 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 536 dicendum quod creaturae sensibiles significant aliquid sacrum, | |
| 537 scilicet sapientiam et bonitatem divinam, inquantum sunt in seipsis | |
| 538 sacra, non autem inquantum nos per ea sanctificamur. Et ideo non | |
| 539 possunt dici sacramenta secundum quod nunc loquimur de | |
| 540 sacramentis.</p> | |
| 541 <p title="III q. 60 a. 2 ad 2"><a name="49554"><span class= | |
| 542 "ref">[49554] IIIª q. 60 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 543 dicendum quod quaedam ad vetus testamentum pertinentia | |
| 544 significabant sanctitatem Christi secundum quod in se sanctus est. | |
| 545 Quaedam vero significabant sanctitatem eius inquantum per eam nos | |
| 546 sanctificamur, sicut immolatio agni paschalis significabat | |
| 547 immolationem Christi, qua sanctificati sumus. Et talia dicuntur | |
| 548 proprie veteris legis sacramenta.</p> | |
| 549 <p title="III q. 60 a. 2 ad 3"><a name="49555"><span class= | |
| 550 "ref">[49555] IIIª q. 60 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 551 dicendum quod res denominantur a fine et complemento. Dispositio | |
| 552 autem non est finis, sed perfectio. Et ideo ea quae significant | |
| 553 dispositionem ad sanctitatem, non dicuntur sacramenta, de quibus | |
| 554 procedit obiectio; sed solum ea quae significant perfectionem | |
| 555 sanctitatis humanae.</p> | |
| 556 <br /> | |
| 557 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 558 <p title="III q. 60 a. 3 arg. 1"><a name="49556"><span class= | |
| 559 "ref">[49556] IIIª q. 60 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 560 proceditur. Videtur quod sacramentum non sit signum nisi unius rei. | |
| 561 Id enim quo multa significantur, est signum ambiguum, et per | |
| 562 consequens fallendi occasio, sicut patet de nominibus aequivocis. | |
| 563 Sed omnis fallacia debet removeri a Christiana religione, secundum | |
| 564 illud Coloss. II, <i>videte ne quis vos seducat per philosophiam et | |
| 565 inanem fallaciam</i>. Ergo videtur quod sacramentum non sit signum | |
| 566 plurium rerum.</p> | |
| 567 <p title="III q. 60 a. 3 arg. 2"><a name="49557"><span class= | |
| 568 "ref">[49557] IIIª q. 60 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 569 sicut dictum est, sacramentum significat rem sacram inquantum est | |
| 570 humanae sanctificationis causa. Sed una sola est causa | |
| 571 sanctificationis humanae, scilicet sanguis Christi, secundum illud | |
| 572 Heb. ult., <i>Iesus, ut sanctificaret per suum sanguinem populum, | |
| 573 extra portam passus est</i>. Ergo videtur quod sacramentum non | |
| 574 significet plura.</p> | |
| 575 <p title="III q. 60 a. 3 arg. 3"><a name="49558"><span class= | |
| 576 "ref">[49558] IIIª q. 60 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 577 dictum est quod sacramentum proprie significat ipsum finem | |
| 578 sanctificationis. Sed finis sanctificationis est vita aeterna, | |
| 579 secundum illud Rom. VI, <i>habetis fructum vestrum in | |
| 580 sanctificatione, finem vero vitam aeternam</i>. Ergo videtur quod | |
| 581 sacramenta non significent nisi unam rem, scilicet vitam | |
| 582 aeternam.</p> | |
| 583 <p title="III q. 60 a. 3 s. c."><a name="49559"><span class= | |
| 584 "ref">[49559] IIIª q. 60 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 585 quod in sacramento altaris est duplex res significata, scilicet | |
| 586 corpus Christi verum et mysticum, ut Augustinus dicit, in libro | |
| 587 sententiarum prosperi.</p> | |
| 588 <p title="III q. 60 a. 3 co."><a name="49560"><span class= | |
| 589 "ref">[49560] IIIª q. 60 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 590 dicendum quod, sicut dictum est, sacramentum proprie dicitur quod | |
| 591 ordinatur ad significandam nostram sanctificationem. In qua tria | |
| 592 possunt considerari, videlicet ipsa causa sanctificationis nostrae, | |
| 593 quae est passio Christi; et forma nostrae sanctificationis, quae | |
| 594 consistit in gratia et virtutibus; et ultimus finis nostrae | |
| 595 sanctificationis, qui est vita aeterna. Et haec omnia per | |
| 596 sacramenta significantur. Unde sacramentum est et signum | |
| 597 rememorativum eius quod praecessit, scilicet passionis Christi; et | |
| 598 demonstrativum eius quod in nobis efficitur per Christi passionem, | |
| 599 scilicet gratiae; et prognosticum, idest praenuntiativum, futurae | |
| 600 gloriae.</p> | |
| 601 <p title="III q. 60 a. 3 ad 1"><a name="49561"><span class= | |
| 602 "ref">[49561] IIIª q. 60 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 603 dicendum quod tunc est signum ambiguum, praebens occasionem | |
| 604 fallendi, quando significat multa quorum unum non ordinatur ad | |
| 605 aliud. Sed quando significat multa secundum quod ex eis quodam | |
| 606 ordine efficitur unum, tunc non est signum ambiguum, sed certum, | |
| 607 sicut hoc nomen homo significat animam et corpus prout ex eis | |
| 608 constituitur humana natura. Et hoc modo sacramentum significat tria | |
| 609 praedicta secundum quod quodam ordine sunt unum.</p> | |
| 610 <p title="III q. 60 a. 3 ad 2"><a name="49562"><span class= | |
| 611 "ref">[49562] IIIª q. 60 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 612 dicendum quod sacramentum, in hoc quod significat rem | |
| 613 sanctificantem, oportet quod significet effectum, qui intelligitur | |
| 614 in ipsa causa sanctificante prout est causa sanctificans.</p> | |
| 615 <p title="III q. 60 a. 3 ad 3"><a name="49563"><span class= | |
| 616 "ref">[49563] IIIª q. 60 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 617 dicendum quod sufficit ad rationem sacramenti quod significet | |
| 618 perfectionem quae est forma, nec oportet quod solum significet | |
| 619 perfectionem quae est finis.</p> | |
| 620 <br /> | |
| 621 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 622 <p title="III q. 60 a. 4 arg. 1"><a name="49564"><span class= | |
| 623 "ref">[49564] IIIª q. 60 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 624 proceditur. Videtur quod sacramentum non semper sit aliqua res | |
| 625 sensibilis. Quia secundum philosophum, in libro priorum, omnis | |
| 626 effectus suae causae signum est. Sed sicut sunt quidam effectus | |
| 627 sensibiles, ita etiam sunt quidam effectus intelligibiles, sicut | |
| 628 scientia est effectus demonstrationis. Ergo non omne signum est | |
| 629 sensibile. Sufficit autem ad rationem sacramenti quod sit signum | |
| 630 alicuius rei sacrae inquantum homo per eam sanctificatur, ut supra | |
| 631 dictum est. Non ergo requiritur ad sacramentum quod sit aliqua res | |
| 632 sensibilis.</p> | |
| 633 <p title="III q. 60 a. 4 arg. 2"><a name="49565"><span class= | |
| 634 "ref">[49565] IIIª q. 60 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 635 sacramenta pertinent ad regnum Dei et cultum Dei. Sed res | |
| 636 sensibiles non videntur pertinere ad cultum Dei, dicitur enim Ioan. | |
| 637 IV, <i>spiritus est Deus, et eos qui adorant eum, in spiritu et | |
| 638 veritate adorare oportet</i>; et Rom. XIV, <i>non est regnum Dei | |
| 639 esca et potus</i>. Ergo res sensibiles non requiruntur ad | |
| 640 sacramenta.</p> | |
| 641 <p title="III q. 60 a. 4 arg. 3"><a name="49566"><span class= | |
| 642 "ref">[49566] IIIª q. 60 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 643 Augustinus dicit, in libro de Lib. Arbit., quod <i>res sensibiles | |
| 644 sunt minima bona, sine quibus homo recte vivere potest</i>. Sed | |
| 645 sacramenta sunt de necessitate salutis humanae, ut infra patebit, | |
| 646 et ita sine eis homo recte vivere non potest. Non ergo res | |
| 647 sensibiles requiruntur ad sacramenta.</p> | |
| 648 <p title="III q. 60 a. 4 s. c."><a name="49567"><span class= | |
| 649 "ref">[49567] IIIª q. 60 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 650 quod Augustinus dicit, super Ioan., <i>accedit verbum ad elementum, | |
| 651 et fit sacramentum</i>. Et loquitur ibi de elemento sensibili, quod | |
| 652 est aqua. Ergo res sensibiles requiruntur ad sacramenta.</p> | |
| 653 <p title="III q. 60 a. 4 co."><a name="49568"><span class= | |
| 654 "ref">[49568] IIIª q. 60 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 655 dicendum quod divina sapientia unicuique rei providet secundum suum | |
| 656 modum, et propter hoc dicitur, Sap. VIII, quod <i>suaviter disponit | |
| 657 omnia</i>. Unde et Matth. XXV dicitur quod <i>dividit unicuique | |
| 658 secundum propriam virtutem</i>. Est autem homini connaturale ut per | |
| 659 sensibilia perveniat in cognitionem intelligibilium. Signum autem | |
| 660 est per quod aliquis devenit in cognitionem alterius. Unde, cum res | |
| 661 sacrae quae per sacramenta significantur, sint quaedam spiritualia | |
| 662 et intelligibilia bona quibus homo sanctificatur, consequens est ut | |
| 663 per aliquas res sensibiles significatio sacramenti impleatur, sicut | |
| 664 etiam per similitudinem sensibilium rerum in divina Scriptura res | |
| 665 spirituales nobis describuntur. Et inde est quod ad sacramenta | |
| 666 requiruntur res sensibiles, ut etiam Dionysius probat, in I cap. | |
| 667 caelestis hierarchiae.</p> | |
| 668 <p title="III q. 60 a. 4 ad 1"><a name="49569"><span class= | |
| 669 "ref">[49569] IIIª q. 60 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 670 dicendum quod unumquodque praecipue denominatur et definitur | |
| 671 secundum illud quod convenit ei primo et per se, non autem per id | |
| 672 quod convenit ei per aliud. Effectus autem sensibilis per se habet | |
| 673 quod ducat in cognitionem alterius, quasi primo et per se homini | |
| 674 innotescens, quia omnis nostra cognitio a sensu initium habet. | |
| 675 Effectus autem intelligibiles non habent quod possint ducere in | |
| 676 cognitionem alterius nisi inquantum sunt per aliud manifestati, | |
| 677 idest per aliqua sensibilia. Et inde est quod primo et | |
| 678 principaliter dicuntur signa quae sensibus offeruntur, sicut | |
| 679 Augustinus dicit, in II de Doct. Christ., quod <i>signum est quod, | |
| 680 praeter speciem quam ingerit sensibus, facit aliquid aliud in | |
| 681 cognitionem venire</i>. Effectus autem intelligibiles non habent | |
| 682 rationem signi nisi secundum quod sunt manifestati per aliqua | |
| 683 signa. Et per hunc etiam modum quaedam quae non sunt sensibilia, | |
| 684 dicuntur quodammodo sacramenta, inquantum sunt significata per | |
| 685 aliqua sensibilia, de quibus infra agetur.</p> | |
| 686 <p title="III q. 60 a. 4 ad 2"><a name="49570"><span class= | |
| 687 "ref">[49570] IIIª q. 60 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 688 dicendum, quod res sensibiles, prout in sua natura considerantur, | |
| 689 non pertinent ad cultum vel regnum Dei, sed solum secundum quod | |
| 690 sunt signa spiritualium rerum, in quibus regnum Dei consistit.</p> | |
| 691 <p title="III q. 60 a. 4 ad 3"><a name="49571"><span class= | |
| 692 "ref">[49571] IIIª q. 60 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 693 dicendum quod Augustinus ibi loquitur de rebus sensibilibus | |
| 694 secundum quod in sua natura considerantur, non autem secundum quod | |
| 695 assumuntur ad significandum spiritualia, quae sunt maxima bona.</p> | |
| 696 <br /> | |
| 697 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 698 <p title="III q. 60 a. 5 arg. 1"><a name="49572"><span class= | |
| 699 "ref">[49572] IIIª q. 60 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 700 proceditur. Videtur quod non requirantur determinatae res ad | |
| 701 sacramenta. Res enim sensibiles requiruntur in sacramentis ad | |
| 702 significandum, ut dictum est. Sed nihil prohibet diversis rebus | |
| 703 sensibilibus idem significari, sicut in sacra Scriptura Deus | |
| 704 aliquando metaphorice significatur per lapidem, quandoque per | |
| 705 leonem, quandoque per solem, aut aliquid huiusmodi. Ergo videtur | |
| 706 quod diversae res possint congruere eidem sacramento. Non ergo | |
| 707 determinatae res in sacramentis requiruntur.</p> | |
| 708 <p title="III q. 60 a. 5 arg. 2"><a name="49573"><span class= | |
| 709 "ref">[49573] IIIª q. 60 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 710 magis necessaria est salus animae quam salus corporis. Sed in | |
| 711 medicinis corporalibus, quae ad salutem corporis ordinantur, potest | |
| 712 una res pro alia poni in eius defectu. Ergo multo magis in | |
| 713 sacramentis, quae sunt medicinae spirituales ad salutem animae | |
| 714 ordinatae, poterit una res assumi pro alia quando illa | |
| 715 defuerit.</p> | |
| 716 <p title="III q. 60 a. 5 arg. 3"><a name="49574"><span class= | |
| 717 "ref">[49574] IIIª q. 60 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, non | |
| 718 est conveniens ut hominum salus arctetur per legem divinam, et | |
| 719 praecipue per legem Christi, qui venit omnes salvare. Sed in statu | |
| 720 legis naturae non requirebantur in sacramentis aliquae res | |
| 721 determinatae, sed ex voto assumebantur, ut patet Gen. XXVIII, ubi | |
| 722 se Iacob vovit Deo decimas et hostias pacificas oblaturum. Ergo | |
| 723 videtur quod non debuit arctari homo, et praecipue in nova lege, ad | |
| 724 alicuius rei determinatae usum in sacramentis.</p> | |
| 725 <p title="III q. 60 a. 5 s. c."><a name="49575"><span class= | |
| 726 "ref">[49575] IIIª q. 60 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 727 quod dominus dicit, Ioan. III, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua | |
| 728 et spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei</i>.</p> | |
| 729 <p title="III q. 60 a. 5 co."><a name="49576"><span class= | |
| 730 "ref">[49576] IIIª q. 60 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 731 dicendum quod in usu sacramentorum duo possunt considerari, | |
| 732 scilicet cultus divinus, et sanctificatio hominis, quorum primum | |
| 733 pertinet ad hominem per comparationem ad Deum, secundum autem e | |
| 734 converso pertinet ad Deum per comparationem ad hominem. Non autem | |
| 735 pertinet ad aliquem determinare quod est in potestate alterius, sed | |
| 736 solum illud quod est in sua potestate. Quia igitur sanctificatio | |
| 737 hominis est in potestate Dei sanctificantis, non pertinet ad | |
| 738 hominem suo iudicio assumere res quibus sanctificetur, sed hoc | |
| 739 debet esse ex divina institutione determinatum. Et ideo in | |
| 740 sacramentis novae legis, quibus homines sanctificantur, secundum | |
| 741 illud I Cor. VI, <i>abluti estis, sanctificati estis</i>, oportet | |
| 742 uti rebus ex divina institutione determinatis.</p> | |
| 743 <p title="III q. 60 a. 5 ad 1"><a name="49577"><span class= | |
| 744 "ref">[49577] IIIª q. 60 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 745 dicendum quod, si idem possit per diversa signa significari, | |
| 746 determinare tamen quo signo sit utendum ad significandum, pertinet | |
| 747 ad significantem. Deus autem est qui nobis significat spiritualia | |
| 748 per res sensibiles in sacramentis, et per verba similitudinaria in | |
| 749 Scripturis. Et ideo, sicut iudicio spiritus sancti determinatum est | |
| 750 quibus similitudinibus in certis Scripturae locis res spirituales | |
| 751 significentur, ita etiam debet esse divina institutione | |
| 752 determinatum quae res ad significandum assumantur in hoc vel in | |
| 753 illo sacramento.</p> | |
| 754 <p title="III q. 60 a. 5 ad 2"><a name="49578"><span class= | |
| 755 "ref">[49578] IIIª q. 60 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 756 dicendum quod res sensibiles habent naturaliter sibi inditas | |
| 757 virtutes conferentes ad corporalem salutem, et ideo non refert, si | |
| 758 duae earum eandem virtutem habeant, qua quis utatur. Sed ad | |
| 759 sanctificationem non ordinantur ex aliqua virtute naturaliter | |
| 760 indita, sed solum ex institutione divina. Et ideo oportuit | |
| 761 divinitus determinari quibus rebus sensibilibus sit in sacramentis | |
| 762 utendum.</p> | |
| 763 <p title="III q. 60 a. 5 ad 3"><a name="49579"><span class= | |
| 764 "ref">[49579] IIIª q. 60 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 765 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, XIX contra Faust., diversa | |
| 766 sacramenta diversis temporibus congruunt, sicut etiam diversis | |
| 767 verbis significantur diversa tempora, scilicet praesens, | |
| 768 praeteritum et futurum. Et ideo, sicut in statu legis naturae | |
| 769 homines, nulla lege exterius data, solo interiori instinctu | |
| 770 movebantur ad Deum colendum, ita etiam ex interiori instinctu | |
| 771 determinabatur eis quibus rebus sensibilibus ad Dei cultum | |
| 772 uterentur. Postmodum vero necesse fuit etiam exterius legem dari, | |
| 773 tum propter obscurationem legis naturae ex peccatis hominum; tum | |
| 774 etiam ad expressiorem significationem gratiae Christi, per quam | |
| 775 humanum genus sanctificatur. Et ideo etiam necesse fuit res | |
| 776 determinari quibus homines uterentur in sacramentis. Nec propter | |
| 777 hoc arctatur via salutis, quia res quarum usus est necessarius in | |
| 778 sacramentis, vel communiter habentur, vel parvo studio adhibito | |
| 779 haberi possunt.</p> | |
| 780 <br /> | |
| 781 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 782 <p title="III q. 60 a. 6 arg. 1"><a name="49580"><span class= | |
| 783 "ref">[49580] IIIª q. 60 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 784 proceditur. Videtur quod in significatione sacramentorum non | |
| 785 requirantur verba. Dicit enim Augustinus, contra Faustum, libro | |
| 786 XIX, <i>quid sunt aliud quaeque corporalia sacramenta nisi quasi | |
| 787 quaedam verba visibilia?</i> Et sic videtur quod addere verba rebus | |
| 788 sensibilibus in sacramentis sit addere verba verbis. Sed hoc est | |
| 789 superfluum. Non ergo requiruntur verba cum rebus sensibilibus in | |
| 790 sacramentis.</p> | |
| 791 <p title="III q. 60 a. 6 arg. 2"><a name="49581"><span class= | |
| 792 "ref">[49581] IIIª q. 60 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 793 sacramentum est aliquid unum. Ex his autem quae sunt diversorum | |
| 794 generum, non videtur posse aliquid unum fieri. Cum igitur res | |
| 795 sensibiles et verba sint diversorum generum, quia res sensibiles | |
| 796 sunt a natura, verba autem a ratione; videtur quod in sacramentis | |
| 797 non requirantur verba cum rebus sensibilibus.</p> | |
| 798 <p title="III q. 60 a. 6 arg. 3"><a name="49582"><span class= | |
| 799 "ref">[49582] IIIª q. 60 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 800 sacramenta novae legis succedunt sacramentis veteris legis, quia, | |
| 801 illis ablatis, ista sunt instituta, ut Augustinus dicit, XIX contra | |
| 802 Faustum. Sed in sacramentis veteris legis non requirebatur aliqua | |
| 803 forma verborum. Ergo nec in sacramentis novae legis.</p> | |
| 804 <p title="III q. 60 a. 6 s. c."><a name="49583"><span class= | |
| 805 "ref">[49583] IIIª q. 60 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 806 quod apostolus dicit, Ephes. V, <i>Christus dilexit Ecclesiam, et | |
| 807 tradidit semetipsum pro ea, ut illam sanctificaret, mundans eam | |
| 808 lavacro aquae in verbo vitae</i>. Et Augustinus dicit, super Ioan., | |
| 809 <i>accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum</i>.</p> | |
| 810 <p title="III q. 60 a. 6 co."><a name="49584"><span class= | |
| 811 "ref">[49584] IIIª q. 60 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 812 dicendum quod sacramenta, sicut dictum est, adhibentur ad hominum | |
| 813 sanctificationem sicut quaedam signa. Tripliciter ergo considerari | |
| 814 possunt, et quolibet modo congruit eis quod verba rebus | |
| 815 sensibilibus adiungantur. Primo enim possunt considerari ex parte | |
| 816 causae sanctificantis, quae est verbum incarnatum, cui sacramentum | |
| 817 quodammodo conformatur in hoc quod rei sensibili verbum adhibetur, | |
| 818 sicut in mysterio incarnationis carni sensibili est verbum Dei | |
| 819 unitum. Secundo possunt considerari sacramenta ex parte hominis qui | |
| 820 sanctificatur, qui componitur ex anima et corpore, cui | |
| 821 proportionatur sacramentalis medicina, quae per rem visibilem | |
| 822 corpus tangit, et per verbum ab anima creditur. Unde Augustinus | |
| 823 dicit, super illud Ioan. XV, <i>iam vos mundi estis propter | |
| 824 sermonem etc., unde ista est tanta virtus aquae ut corpus tangat et | |
| 825 cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed quia | |
| 826 creditur?</i> Tertio potest considerari ex parte ipsius | |
| 827 significationis sacramentalis. Dicit autem Augustinus, in II de | |
| 828 Doct. Christ., quod <i>verba inter homines obtinuerunt principatum | |
| 829 significandi</i>, quia verba diversimode formari possunt ad | |
| 830 significandos diversos conceptus mentis, et propter hoc per verba | |
| 831 magis distincte possumus exprimere quod mente concipimus. Et ideo | |
| 832 ad perfectionem significationis sacramentalis necesse fuit ut | |
| 833 significatio rerum sensibilium per aliqua verba determinaretur. | |
| 834 Aqua enim significare potest et ablutionem propter, suam | |
| 835 humiditatem, et refrigerium propter suam frigiditatem, sed cum | |
| 836 dicitur, ego te baptizo, manifestatur quod aqua utimur in Baptismo | |
| 837 ad significandam emundationem spiritualem.</p> | |
| 838 <p title="III q. 60 a. 6 ad 1"><a name="49585"><span class= | |
| 839 "ref">[49585] IIIª q. 60 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 840 dicendum quod res visibiles sacramentorum dicuntur verba per | |
| 841 similitudinem quandam, inquantum scilicet participant quandam vim | |
| 842 significandi, quae principaliter est in ipsis verbis, ut dictum | |
| 843 est. Et ideo non est superflua ingeminatio verborum cum in | |
| 844 sacramentis rebus visibilibus verba adduntur, quia unum eorum | |
| 845 determinatur per aliud, ut dictum est.</p> | |
| 846 <p title="III q. 60 a. 6 ad 2"><a name="49586"><span class= | |
| 847 "ref">[49586] IIIª q. 60 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 848 dicendum quod, quamvis verba et aliae res sensibiles sint in | |
| 849 diverso genere quantum pertinet ad naturam rei, conveniunt tamen | |
| 850 ratione significandi. Quae perfectius est in verbis quam in aliis | |
| 851 rebus. Et ideo ex verbis et rebus fit quodammodo unum in | |
| 852 sacramentis sicut ex forma et materia, inquantum scilicet per verba | |
| 853 perficitur significatio rerum, ut dictum est. Sub rebus autem | |
| 854 comprehenduntur etiam ipsi actus sensibiles, puta ablutio et unctio | |
| 855 et alia huiusmodi, quia in his est eadem ratio significandi et in | |
| 856 rebus.</p> | |
| 857 <p title="III q. 60 a. 6 ad 3"><a name="49587"><span class= | |
| 858 "ref">[49587] IIIª q. 60 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 859 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, contra Faustum, alia debent | |
| 860 esse sacramenta rei praesentis, et alia rei futurae. Sacramenta | |
| 861 autem veteris legis praenuntia erant Christi venturi. Et ideo non | |
| 862 ita expresse significabant Christum sicut sacramenta novae legis, | |
| 863 quae ab ipso Christo effluunt, et quandam similitudinem ipsius in | |
| 864 se habent, ut dictum est. Utebantur tamen in veteri lege aliquibus | |
| 865 verbis in his quae ad cultum Dei pertinent, tam sacerdotes, qui | |
| 866 erant sacramentorum illorum ministri, secundum illud Num. VI, | |
| 867 <i>sic benedicetis filiis Israel, et dicetis eis, benedicat tibi | |
| 868 dominus</i>, etc.; quam etiam illi qui illis sacramentis utebantur, | |
| 869 secundum illud Deut. XXVI, <i>profiteor hodie coram domino Deo | |
| 870 tuo,</i> et cetera.</p> | |
| 871 <br /> | |
| 872 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 873 <p title="III q. 60 a. 7 arg. 1"><a name="49588"><span class= | |
| 874 "ref">[49588] IIIª q. 60 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 875 sic proceditur. Videtur quod non requirantur determinata verba in | |
| 876 sacramentis. Ut enim philosophus dicit, <i>voces non sunt eaedem | |
| 877 apud omnes</i>. Sed salus, quae per sacramentum quaeritur, est | |
| 878 eadem apud omnes. Ergo non requiruntur aliqua determinata verba in | |
| 879 sacramentis.</p> | |
| 880 <p title="III q. 60 a. 7 arg. 2"><a name="49589"><span class= | |
| 881 "ref">[49589] IIIª q. 60 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 882 verba requiruntur in sacramentis inquantum sunt principaliter | |
| 883 significativa, sicut supra dictum est. Sed contingit per diversa | |
| 884 verba idem significari. Ergo non requiruntur determinata verba in | |
| 885 sacramentis.</p> | |
| 886 <p title="III q. 60 a. 7 arg. 3"><a name="49590"><span class= | |
| 887 "ref">[49590] IIIª q. 60 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 888 corruptio cuiuslibet rei variat eius speciem. Sed quidam corrupte | |
| 889 verba proferunt, nec tamen propter hoc impediri creditur | |
| 890 sacramentorum effectus, alioquin illiterati et balbi qui sacramenta | |
| 891 conferunt, frequenter defectum in sacramentis inducerent. Ergo | |
| 892 videtur quod non requirantur in sacramentis determinata verba.</p> | |
| 893 <p title="III q. 60 a. 7 s. c."><a name="49591"><span class= | |
| 894 "ref">[49591] IIIª q. 60 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 895 quod dominus determinata verba protulit in consecratione sacramenti | |
| 896 Eucharistiae, dicens, Matth. XXVI, <i>hoc est corpus meum</i>. | |
| 897 Similiter etiam mandavit discipulis ut sub determinata forma | |
| 898 verborum baptizarent, dicens, Matth. ult., <i>euntes, docete omnes | |
| 899 gentes, baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus | |
| 900 sancti</i>.</p> | |
| 901 <p title="III q. 60 a. 7 co."><a name="49592"><span class= | |
| 902 "ref">[49592] IIIª q. 60 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 903 dicendum quod, sicut dictum est, in sacramentis verba se habent per | |
| 904 modum formae, res autem sensibiles per modum materiae. In omnibus | |
| 905 autem compositis ex materia et forma principium determinationis est | |
| 906 ex parte formae, quae est quodammodo finis et terminus materiae. Et | |
| 907 ideo principalius requiritur ad esse rei determinata forma quam | |
| 908 determinata materia, materia enim determinata quaeritur ut sit | |
| 909 proportionata determinatae formae. Cum igitur in sacramentis | |
| 910 requirantur determinatae res sensibiles, quae se habent in | |
| 911 sacramentis sicut materia, multo magis requiritur in eis | |
| 912 determinata forma verborum.</p> | |
| 913 <p title="III q. 60 a. 7 ad 1"><a name="49593"><span class= | |
| 914 "ref">[49593] IIIª q. 60 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 915 dicendum quod, sicut Augustinus dicit, super Ioan., verbum operatur | |
| 916 in sacramentis, non quia dicitur, idest, non secundum exteriorem | |
| 917 sonum vocis, sed quia creditur, secundum sensum verborum qui fide | |
| 918 tenetur. Et hic quidem sensus est idem apud omnes, licet non eaedem | |
| 919 voces quantum ad sonum. Et ideo, cuiuscumque linguae verbis | |
| 920 proferatur talis sensus, perficitur sacramentum.</p> | |
| 921 <p title="III q. 60 a. 7 ad 2"><a name="49594"><span class= | |
| 922 "ref">[49594] IIIª q. 60 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 923 dicendum quod, licet in qualibet lingua contingat diversis vocibus | |
| 924 idem significari, semper tamen aliqua illarum vocum est qua | |
| 925 principalius et communius homines illius linguae utuntur ad hoc | |
| 926 significandum. Et talis vox assumi debet in significatione | |
| 927 sacramenti. Sicut etiam inter res sensibiles illa assumitur ad | |
| 928 significationem sacramenti cuius usus est communior ad actum per | |
| 929 quem sacramenti effectus significatur, sicut aqua communius utuntur | |
| 930 homines ad ablutionem corporalem, per quam spiritualis ablutio | |
| 931 significatur; et ideo aqua assumitur ut materia in Baptismo.</p> | |
| 932 <p title="III q. 60 a. 7 ad 3"><a name="49595"><span class= | |
| 933 "ref">[49595] IIIª q. 60 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 934 dicendum quod ille qui corrupte profert verba sacramentalia, si hoc | |
| 935 ex industria facit, non videtur intendere facere quod facit | |
| 936 Ecclesia, et ita non videtur perfici sacramentum. Si autem hoc | |
| 937 faciat ex errore vel lapsu linguae, si sit tanta corruptio quae | |
| 938 omnino auferat sensum locutionis, non videtur perfici sacramentum. | |
| 939 Et hoc praecipue contingit quando fit corruptio ex parte principii | |
| 940 dictionis, puta si, loco eius quod est in nomine patris, dicat, in | |
| 941 nomine matris. Si vero non totaliter auferatur sensus locutionis | |
| 942 per huiusmodi corruptelam, nihilominus perficitur sacramentum. Et | |
| 943 hoc praecipue contingit quando fit corruptio ex parte finis, puta | |
| 944 si aliquis dicat patrias et filias. Quamvis enim huiusmodi verba | |
| 945 corrupte prolata nihil significent ex virtute impositionis, | |
| 946 accipiuntur tamen ut significantia ex accommodatione usus. Et ideo, | |
| 947 licet mutetur sonus sensibilis, remanet tamen idem sensus. Quod | |
| 948 autem dictum est de differentia corruptionis circa principium vel | |
| 949 finem dictionis, rationem habet quia apud nos variatio dictionis ex | |
| 950 parte principii mutat significationem, variatio autem ex fine | |
| 951 dictionis ut plurimum non mutat significationem. Quae tamen apud | |
| 952 Graecos variatur etiam secundum principium dictionis in | |
| 953 declinatione verborum. Magis tamen videtur attendenda quantitas | |
| 954 corruptionis ex parte dictionis. Quia ex utraque parte potest esse | |
| 955 tam parva quod non aufert sensum verborum, et tam magna, quod | |
| 956 aufert. Sed unum horum facilius accidit ex parte principii, aliud | |
| 957 ex parte finis.</p> | |
| 958 <br /> | |
| 959 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 960 <p title="III q. 60 a. 8 arg. 1"><a name="49596"><span class= | |
| 961 "ref">[49596] IIIª q. 60 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 962 proceditur. Videtur quod nihil liceat addere verbis in quibus | |
| 963 consistit forma sacramentorum. Non enim minoris sunt necessitatis | |
| 964 huiusmodi verba sacramentalia quam verba sacrae Scripturae. Sed | |
| 965 verbis sacrae Scripturae nihil licet addere vel minuere, dicitur | |
| 966 enim Deut. IV, <i>non addetis ad verbum quod vobis loquor, nec | |
| 967 auferetis ab eo</i>; et Apoc. ult., <i>contestor omni audienti | |
| 968 verba prophetiae libri huius, si quis apposuerit ad haec, apponet | |
| 969 super eum Deus plagas scriptas in libro isto; et si quis | |
| 970 diminuerit, auferet Deus partem eius de libro vitae</i>. Ergo | |
| 971 videtur quod neque in formis sacramentorum liceat aliquid addere | |
| 972 vel minuere.</p> | |
| 973 <p title="III q. 60 a. 8 arg. 2"><a name="49597"><span class= | |
| 974 "ref">[49597] IIIª q. 60 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 975 verba se habent in sacramentis per modum formae, ut dictum est. Sed | |
| 976 in formis quaelibet additio vel subtractio variat speciem, sicut et | |
| 977 in numeris, ut dicitur in VIII Metaphys. Ergo videtur quod, si | |
| 978 aliquid addatur vel subtrahatur a forma sacramenti, non erit idem | |
| 979 sacramentum.</p> | |
| 980 <p title="III q. 60 a. 8 arg. 3"><a name="49598"><span class= | |
| 981 "ref">[49598] IIIª q. 60 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 982 sicut ad formam sacramenti determinatus numerus dictionum | |
| 983 requiritur, ita etiam requiritur determinatus ordo verborum, et | |
| 984 etiam orationis continuitas. Si ergo additio vel subtractio non | |
| 985 aufert sacramenti veritatem, videtur quod pari ratione nec | |
| 986 transpositio verborum, aut etiam interpolatio pronuntiationis.</p> | |
| 987 <p title="III q. 60 a. 8 s. c."><a name="49599"><span class= | |
| 988 "ref">[49599] IIIª q. 60 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 989 quod in formis sacramentorum quaedam apponuntur a quibusdam quae ab | |
| 990 aliis non ponuntur, sicut Latini baptizant sub hac forma, ego te | |
| 991 baptizo in nomine patris et filii et spiritus sancti; Graeci autem | |
| 992 sub ista, baptizatur servus Christi n. in nomine patris, et cetera. | |
| 993 Et tamen utrique verum conferunt sacramentum. Ergo in formis | |
| 994 sacramentorum licet aliquid addere vel minuere.</p> | |
| 995 <p title="III q. 60 a. 8 co."><a name="49600"><span class= | |
| 996 "ref">[49600] IIIª q. 60 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 997 dicendum quod circa omnes istas mutationes quae possunt in formis | |
| 998 sacramentorum contingere, duo videntur esse consideranda. Unum | |
| 999 quidem ex parte eius qui profert verba, cuius intentio requiritur | |
| 1000 ad sacramentum, ut infra dicetur. Et ideo, si intendat per | |
| 1001 huiusmodi additionem vel diminutionem alium ritum inducere qui non | |
| 1002 sit ab Ecclesia receptus, non videtur perfici sacramentum, quia non | |
| 1003 videtur quod intendat facere id quod facit Ecclesia. Aliud autem | |
| 1004 est considerandum ex parte significationis verborum. Cum enim verba | |
| 1005 operentur in sacramentis quantum ad sensum quem faciunt, ut supra | |
| 1006 dictum est, oportet considerare utrum per talem mutationem tollatur | |
| 1007 debitus sensus verborum, quia sic manifestum est quod tollitur | |
| 1008 veritas sacramenti. Manifestum est autem quod, si diminuatur | |
| 1009 aliquid eorum quae sunt de substantia formae sacramentalis, | |
| 1010 tollitur debitus sensus verborum, et ideo non perficitur | |
| 1011 sacramentum. Unde Didymus dicit, in libro de spiritu sancto, <i>si | |
| 1012 quis ita baptizare conetur ut unum de praedictis nominibus | |
| 1013 praetermittat</i>, scilicet patris et filii et spiritus sancti, | |
| 1014 <i>sine perfectione baptizabit</i>. Si autem subtrahatur aliquid | |
| 1015 quod non sit de substantia formae, talis diminutio non tollit | |
| 1016 debitum sensum verborum, et per consequens nec sacramenti | |
| 1017 perfectionem. Sicut in forma Eucharistiae, quae est, hoc est enim | |
| 1018 corpus meum, ly enim sublatum non tollit debitum sensum verborum, | |
| 1019 et ideo non impedit perfectionem sacramenti, quamvis possit | |
| 1020 contingere quod ille qui praetermittit, peccet ex negligentia vel | |
| 1021 contemptu. Circa additionem etiam contingit aliquid apponi quod est | |
| 1022 corruptivum debiti sensus, puta si aliquis dicat, <i>ego te baptizo | |
| 1023 in nomine patris maioris et filii minoris</i>, sicut Ariani | |
| 1024 baptizabant. Et ideo talis additio tollit veritatem sacramenti. Si | |
| 1025 vero sit talis additio quae non auferat debitum sensum, non | |
| 1026 tollitur sacramenti veritas. Nec refert utrum talis additio fiat in | |
| 1027 principio, medio vel fine. Ut, si aliquis dicat, ego te baptizo in | |
| 1028 nomine Dei patris omnipotentis, et filii eius unigeniti, et | |
| 1029 spiritus sancti Paracleti, erit verum Baptisma. Et similiter, si | |
| 1030 quis dicat, ego te baptizo in nomine patris et filii et spiritus | |
| 1031 sancti, et beata virgo te adiuvet, erit verum Baptisma. Forte autem | |
| 1032 si diceret, ego te baptizo in nomine patris et filii et spiritus | |
| 1033 sancti et beatae virginis Mariae, non esset Baptismus, quia dicitur | |
| 1034 I Cor. I, <i>nunquid Paulus pro vobis crucifixus est? Aut in nomine | |
| 1035 Pauli baptizati estis?</i> Sed hoc verum est si sic intelligatur in | |
| 1036 nomine beatae virginis baptizari sicut in nomine Trinitatis, quo | |
| 1037 Baptismus consecratur, talis enim sensus esset contrarius verae | |
| 1038 fidei, et per consequens tolleret veritatem sacramenti. Si vero sic | |
| 1039 intelligatur quod additur, et in nomine beatae virginis, non quasi | |
| 1040 nomen beatae virginis aliquid operetur in Baptismo, sed ut eius | |
| 1041 intercessio prosit baptizato ad conservandam gratiam baptismalem, | |
| 1042 non tollitur perfectio sacramenti.</p> | |
| 1043 <p title="III q. 60 a. 8 ad 1"><a name="49601"><span class= | |
| 1044 "ref">[49601] IIIª q. 60 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1045 dicendum quod verbis sacrae Scripturae non licet aliquid apponere | |
| 1046 quantum ad sensum, sed quantum ad expositionem sacrae Scripturae, | |
| 1047 multa verba eis a doctoribus apponuntur. Non tamen licet etiam | |
| 1048 verba sacrae Scripturae apponere ita quod dicantur esse de | |
| 1049 integritate sacrae Scripturae, quia hoc esset vitium falsitatis. Et | |
| 1050 similiter si quis diceret aliquid esse de necessitate formae quod | |
| 1051 non est.</p> | |
| 1052 <p title="III q. 60 a. 8 ad 2"><a name="49602"><span class= | |
| 1053 "ref">[49602] IIIª q. 60 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1054 dicendum quod verba pertinent ad formam sacramenti ratione sensus | |
| 1055 significati. Et ideo, quaecumque fiat additio vel subtractio vocum | |
| 1056 quae non addat aliquid aut subtrahat debito sensui, non tollitur | |
| 1057 species sacramenti.</p> | |
| 1058 <p title="III q. 60 a. 8 ad 3"><a name="49603"><span class= | |
| 1059 "ref">[49603] IIIª q. 60 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1060 dicendum quod, si sit tanta interruptio verborum quod intercipiatur | |
| 1061 intentio pronuntiantis, tollitur sensus sacramenti, et per | |
| 1062 consequens veritas eius. Non autem tollitur quando est parva | |
| 1063 interruptio proferentis, quae intentionem et intellectum non | |
| 1064 aufert. Et idem etiam dicendum est de transpositione verborum. | |
| 1065 Quia, si tollit sensum locutionis, non perficitur sacramentum, | |
| 1066 sicut patet de negatione praeposita vel postposita signo. Si autem | |
| 1067 sit talis transpositio quae sensum locutionis non variat, non | |
| 1068 tollitur veritas sacramenti, secundum quod philosophus dicit quod | |
| 1069 <i>nomina et verba transposita idem significant</i>.</p> | |
| 1070 <br /> | |
| 1071 <div class="D">Quaestio 61</div> | |
| 1072 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1073 <p title="III q. 61 pr."><a name="49604"><span class="ref">[49604] | |
| 1074 IIIª q. 61 pr.</span></a> Deinde considerandum est de | |
| 1075 necessitate sacramentorum. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, | |
| 1076 utrum sacramenta sint necessaria ad salutem humanam. Secundo, utrum | |
| 1077 fuerint necessaria in statu ante peccatum. Tertio, utrum fuerint | |
| 1078 necessaria in statu post peccatum ante Christum. Quarto, utrum | |
| 1079 fuerint necessaria post Christi adventum.</p> | |
| 1080 <br /> | |
| 1081 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1082 <p title="III q. 61 a. 1 arg. 1"><a name="49605"><span class= | |
| 1083 "ref">[49605] IIIª q. 61 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1084 proceditur. Videtur quod sacramenta non fuerint necessaria ad | |
| 1085 humanam salutem. Dicit enim apostolus, I ad Tim. IV, <i>corporalis | |
| 1086 exercitatio ad modicum utilis est</i>. Sed usus sacramentorum | |
| 1087 pertinet ad corporalem exercitationem, eo quod sacramenta | |
| 1088 perficiuntur in significatione sensibilium rerum et verborum, ut | |
| 1089 dictum est. Ergo sacramenta non sunt necessaria ad humanam | |
| 1090 salutem.</p> | |
| 1091 <p title="III q. 61 a. 1 arg. 2"><a name="49606"><span class= | |
| 1092 "ref">[49606] IIIª q. 61 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, II | |
| 1093 Cor. XII, apostolo dicitur, <i>sufficit tibi gratia mea</i>. Non | |
| 1094 autem sufficeret si sacramenta essent necessaria ad salutem. Non | |
| 1095 sunt ergo sacramenta saluti humanae necessaria.</p> | |
| 1096 <p title="III q. 61 a. 1 arg. 3"><a name="49607"><span class= | |
| 1097 "ref">[49607] IIIª q. 61 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1098 posita causa sufficienti, nihil aliud videtur esse necessarium ad | |
| 1099 effectum. Sed passio Christi est sufficiens causa nostrae salutis, | |
| 1100 dicit enim apostolus, ad Rom. V, <i>si, cum inimici essemus, | |
| 1101 reconciliati sumus Deo per mortem filii eius, multo magis, | |
| 1102 reconciliati, salvi erimus in vita ipsius</i>. Non ergo requiruntur | |
| 1103 sacramenta ad salutem humanam.</p> | |
| 1104 <p title="III q. 61 a. 1 s. c."><a name="49608"><span class= | |
| 1105 "ref">[49608] IIIª q. 61 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1106 quod Augustinus dicit, XIX contra Faust., <i>in nullum nomen | |
| 1107 religionis, seu verum seu falsum, coadunari homines possunt, nisi | |
| 1108 aliquo signaculorum vel sacramentorum visibilium consortio | |
| 1109 colligentur</i>. Sed necessarium est ad humanam salutem homines | |
| 1110 adunari in unum verae religionis nomen. Ergo sacramenta sunt | |
| 1111 necessaria ad humanam salutem.</p> | |
| 1112 <p title="III q. 61 a. 1 co."><a name="49609"><span class= | |
| 1113 "ref">[49609] IIIª q. 61 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1114 dicendum quod sacramenta sunt necessaria ad humanam salutem | |
| 1115 triplici ratione. Quarum prima sumenda est ex conditione humanae | |
| 1116 naturae, cuius proprium est ut per corporalia et sensibilia in | |
| 1117 spiritualia et intelligibilia deducatur. Pertinet autem ad divinam | |
| 1118 providentiam ut unicuique rei provideat secundum modum suae | |
| 1119 conditionis. Et ideo convenienter divina sapientia homini auxilia | |
| 1120 salutis confert sub quibusdam corporalibus et sensibilibus signis, | |
| 1121 quae sacramenta dicuntur. Secunda ratio sumenda est ex statu | |
| 1122 hominis, qui peccando se subdidit per affectum corporalibus rebus. | |
| 1123 Ibi autem debet medicinale remedium homini adhiberi ubi patitur | |
| 1124 morbum. Et ideo conveniens fuit ut Deus per quaedam corporalia | |
| 1125 signa hominibus spiritualem medicinam adhiberet, nam, si | |
| 1126 spiritualia nuda ei proponerentur, eius animus applicari non | |
| 1127 posset, corporalibus deditus. Tertia ratio sumenda est ex studio | |
| 1128 actionis humanae, quae praecipue circa corporalia versatur. Ne | |
| 1129 igitur esset homini durum si totaliter a corporalibus actibus | |
| 1130 abstraheretur, proposita sunt ei corporalia exercitia in | |
| 1131 sacramentis, quibus salubriter exerceretur, ad evitanda | |
| 1132 superstitiosa exercitia, quae consistunt in cultu Daemonum, vel | |
| 1133 qualitercumque noxia, quae consistunt in actibus peccatorum. Sic | |
| 1134 igitur per sacramentorum institutionem homo convenienter suae | |
| 1135 naturae eruditur per sensibilia; humiliatur, se corporalibus | |
| 1136 subiectum recognoscens, dum sibi per corporalia subvenitur; | |
| 1137 praeservatur etiam a noxiis corporalibus per salubria exercitia | |
| 1138 sacramentorum.</p> | |
| 1139 <p title="III q. 61 a. 1 ad 1"><a name="49610"><span class= | |
| 1140 "ref">[49610] IIIª q. 61 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1141 dicendum quod corporalis exercitatio, inquantum est corporalis, non | |
| 1142 multum utilis est. Sed exercitatio per usum sacramentorum non est | |
| 1143 pure corporalis, sed quodammodo est spiritualis, scilicet per | |
| 1144 significationem et causalitatem.</p> | |
| 1145 <p title="III q. 61 a. 1 ad 2"><a name="49611"><span class= | |
| 1146 "ref">[49611] IIIª q. 61 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1147 dicendum quod gratia Dei est sufficiens causa humanae salutis. Sed | |
| 1148 Deus dat hominibus gratiam secundum modum eis convenientem. Et ideo | |
| 1149 necessaria sunt hominibus sacramenta ad gratiam consequendam.</p> | |
| 1150 <p title="III q. 61 a. 1 ad 3"><a name="49612"><span class= | |
| 1151 "ref">[49612] IIIª q. 61 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1152 dicendum quod passio Christi est causa sufficiens humanae salutis. | |
| 1153 Nec propter hoc sequitur quod sacramenta non sint necessaria ad | |
| 1154 humanam salutem, quia operantur in virtute passionis Christi, et | |
| 1155 passio Christi quodammodo applicatur hominibus per sacramenta, | |
| 1156 secundum illud apostoli, Rom. VI, <i>quicumque baptizati sumus in | |
| 1157 Christo Iesu, in morte ipsius baptizati sumus</i>.</p> | |
| 1158 <br /> | |
| 1159 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1160 <p title="III q. 61 a. 2 arg. 1"><a name="49613"><span class= | |
| 1161 "ref">[49613] IIIª q. 61 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1162 sic proceditur. Videtur quod ante peccatum fuerint homini | |
| 1163 necessaria sacramenta. Quia, sicut dictum est, sacramenta sunt | |
| 1164 necessaria homini ad gratiam consequendam. Sed etiam in statu | |
| 1165 innocentiae homo indigebat gratia, sicut in prima parte habitum | |
| 1166 est. Ergo etiam in statu illo erant necessaria sacramenta.</p> | |
| 1167 <p title="III q. 61 a. 2 arg. 2"><a name="49614"><span class= | |
| 1168 "ref">[49614] IIIª q. 61 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1169 sacramenta sunt convenientia homini secundum conditione humanae | |
| 1170 naturae, sicut dictum est. Sed eadem est natura hominis ante | |
| 1171 peccatum et post peccatum. Ergo videtur quod ante peccatum homo | |
| 1172 indiguerit sacramentis.</p> | |
| 1173 <p title="III q. 61 a. 2 arg. 3"><a name="49615"><span class= | |
| 1174 "ref">[49615] IIIª q. 61 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1175 matrimonium est quoddam sacramentum, secundum illud Ephes. V, | |
| 1176 <i>sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et | |
| 1177 Ecclesia</i>. Sed matrimonium fuit institutum ante peccatum, ut | |
| 1178 dicitur Gen. II. Ergo sacramenta erant necessaria homini ante | |
| 1179 peccatum.</p> | |
| 1180 <p title="III q. 61 a. 2 s. c."><a name="49616"><span class= | |
| 1181 "ref">[49616] IIIª q. 61 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1182 quod medicina non est necessaria nisi aegroto, secundum illud | |
| 1183 Matth. IX, <i>non est opus sanis medicus</i>. Sed sacramenta sunt | |
| 1184 quaedam spirituales medicinae, quae adhibentur contra vulnera | |
| 1185 peccati. Ergo non fuerunt necessaria ante peccatum.</p> | |
| 1186 <p title="III q. 61 a. 2 co."><a name="49617"><span class= | |
| 1187 "ref">[49617] IIIª q. 61 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1188 dicendum quod in statu innocentiae sacramenta necessaria non | |
| 1189 fuerunt. Cuius ratio accipi potest ex rectitudine status illius, in | |
| 1190 quo superiora inferioribus dominabantur, et nullo modo dependebant | |
| 1191 ab eis, sicut enim mens suberat Deo, ita menti suberant inferiores | |
| 1192 animae vires, et ipsi animae corpus. Contra hunc autem ordinem | |
| 1193 esset si anima perficeretur, vel quantum ad scientiam vel quantum | |
| 1194 ad gratiam, per aliquid corporale, quod fit in sacramentis. Et ideo | |
| 1195 in statu innocentiae homo sacramentis non indigebat, non solum | |
| 1196 inquantum sacramenta ordinantur in remedium peccati, sed etiam | |
| 1197 inquantum ordinantur ad animae perfectionem.</p> | |
| 1198 <p title="III q. 61 a. 2 ad 1"><a name="49618"><span class= | |
| 1199 "ref">[49618] IIIª q. 61 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1200 dicendum quod homo in statu innocentiae gratia indigebat, non tamen | |
| 1201 ut consequeretur gratiam per aliqua sensibilia signa, sed | |
| 1202 spiritualiter et invisibiliter.</p> | |
| 1203 <p title="III q. 61 a. 2 ad 2"><a name="49619"><span class= | |
| 1204 "ref">[49619] IIIª q. 61 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1205 dicendum quod eadem est natura hominis ante peccatum et post | |
| 1206 peccatum, non tamen est idem naturae status. Nam post peccatum | |
| 1207 anima, etiam quantum ad superiorem partem, indiget accipere aliquid | |
| 1208 a corporalibus rebus ad sui perfectionem quod in illo statu homini | |
| 1209 necesse non erat.</p> | |
| 1210 <p title="III q. 61 a. 2 ad 3"><a name="49620"><span class= | |
| 1211 "ref">[49620] IIIª q. 61 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1212 dicendum quod matrimonium fuit institutum in statu innocentiae, non | |
| 1213 secundum quod est sacramentum, sed secundum quod est in officium | |
| 1214 naturae. Ex consequenti tamen aliquid significabat futurum circa | |
| 1215 Christum et Ecclesiam, sicut et omnia alia in figura Christi | |
| 1216 praecesserunt.</p> | |
| 1217 <br /> | |
| 1218 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1219 <p title="III q. 61 a. 3 arg. 1"><a name="49621"><span class= | |
| 1220 "ref">[49621] IIIª q. 61 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1221 proceditur. Videtur quod post peccatum, ante Christum, sacramenta | |
| 1222 non debuerunt esse. Dictum est enim quod per sacramenta passio | |
| 1223 Christi hominibus applicatur, et sic passio Christi comparatur ad | |
| 1224 sacramenta sicut causa ad effectum. Sed effectus non praecedit | |
| 1225 causam. Ergo sacramenta non debuerunt esse ante Christi | |
| 1226 adventum.</p> | |
| 1227 <p title="III q. 61 a. 3 arg. 2"><a name="49622"><span class= | |
| 1228 "ref">[49622] IIIª q. 61 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1229 sacramenta debent esse convenientia statui humani generis, ut patet | |
| 1230 per Augustinum, XIX contra Faustum. Sed status humani generis non | |
| 1231 fuit mutatus post peccatum usque ad reparationem factam per | |
| 1232 Christum. Ergo nec sacramenta debuerunt immutari, ut, praeter | |
| 1233 sacramenta legis naturae, alia statuerentur in lege Moysi.</p> | |
| 1234 <p title="III q. 61 a. 3 arg. 3"><a name="49623"><span class= | |
| 1235 "ref">[49623] IIIª q. 61 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1236 quanto magis est aliquid propinquum perfecto, tanto magis debet ei | |
| 1237 assimilari. Sed perfectio salutis humanae per Christum facta est, | |
| 1238 cui propinquiora fuerunt sacramenta veteris legis quam ea quae | |
| 1239 fuerunt ante legem. Ergo debuerunt esse similiora sacramentis | |
| 1240 Christi. Cuius tamen contrarium apparet, ex eo quod sacerdotium | |
| 1241 Christi praedicitur esse futurum <i>secundum ordinem Melchisedech, | |
| 1242 et non secundum ordinem Aaron</i>, ut habetur Heb. VII. Non ergo | |
| 1243 convenienter fuerunt disposita ante Christum sacramenta.</p> | |
| 1244 <p title="III q. 61 a. 3 s. c."><a name="49624"><span class= | |
| 1245 "ref">[49624] IIIª q. 61 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1246 quod Augustinus dicit, XIX contra Faust., quod <i>prima sacramenta, | |
| 1247 quae celebrabantur et observabantur ex lege, praenuntia erant | |
| 1248 Christi venturi</i>. Sed necessarium erat ad humanam salutem ut | |
| 1249 adventus Christi praenuntiaretur. Ergo necessarium erat ante | |
| 1250 Christum sacramenta quaedam disponi.</p> | |
| 1251 <p title="III q. 61 a. 3 co."><a name="49625"><span class= | |
| 1252 "ref">[49625] IIIª q. 61 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1253 dicendum quod sacramenta necessaria sunt ad humanam salutem | |
| 1254 inquantum sunt quaedam sensibilia signa invisibilium rerum quibus | |
| 1255 homo sanctificatur. Nullus autem sanctificari potest post peccatum | |
| 1256 nisi per Christum, <i>quem proposuit Deus propitiatorem per fidem | |
| 1257 in sanguine ipsius, ad ostensionem iustitiae suae, ut sit ipse | |
| 1258 iustus et iustificans eum qui ex fide est Iesu Christi</i>. Et ideo | |
| 1259 oportebat ante Christi adventum esse quaedam signa visibilia quibus | |
| 1260 homo fidem suam protestaretur de futuro salvatoris adventu. Et | |
| 1261 huiusmodi signa sacramenta dicuntur. Et sic patet quod ante Christi | |
| 1262 adventum necesse fuit quaedam sacramenta institui.</p> | |
| 1263 <p title="III q. 61 a. 3 ad 1"><a name="49626"><span class= | |
| 1264 "ref">[49626] IIIª q. 61 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1265 dicendum quod passio Christi est causa finalis veterum | |
| 1266 sacramentorum, quae scilicet ad ipsam significandam sunt instituta. | |
| 1267 Causa autem finalis non praecedit tempore, sed solum in intentione | |
| 1268 agentis. Et ideo non est inconveniens aliqua sacramenta ante | |
| 1269 Christi passionem fuisse.</p> | |
| 1270 <p title="III q. 61 a. 3 ad 2"><a name="49627"><span class= | |
| 1271 "ref">[49627] IIIª q. 61 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1272 dicendum quod status humani generis post peccatum et ante Christum | |
| 1273 dupliciter potest considerari. Uno modo, secundum fidei rationem. | |
| 1274 Et sic semper unus et idem permansit, quia scilicet iustificabantur | |
| 1275 homines per fidem futuri Christi adventus. Alio modo potest | |
| 1276 considerari secundum intensionem et remissionem peccati, et | |
| 1277 expressae cognitionis de Christo. Nam per incrementa temporum et | |
| 1278 peccatum coepit in homine magis dominari, in tantum quod, ratione | |
| 1279 hominis per peccatum obtenebrata, non sufficerent homini ad recte | |
| 1280 vivendum praecepta legis naturae, sed necesse fuit determinari | |
| 1281 praecepta in lege scripta; et cum his quaedam fidei sacramenta. | |
| 1282 Oportebat etiam ut per incrementa temporum magis explicaretur | |
| 1283 cognitio fidei, quia, ut Gregorius dicit, <i>per incrementa | |
| 1284 temporum crevit divinae cognitionis augmentum</i>. Et ideo etiam | |
| 1285 necesse fuit quod in veteri lege etiam quaedam sacramenta fidei | |
| 1286 quam habebant de Christo venturo, determinarentur quae quidem | |
| 1287 comparantur ad sacramenta quae fuerunt ante legem sicut | |
| 1288 determinatum ad indeterminatum; quia scilicet ante legem non fuit | |
| 1289 determinate praefixum homini quibus sacramentis uteretur, sicut | |
| 1290 fuit per legem. Quod erat necessarium et propter obtenebrationem | |
| 1291 legis naturalis; et ut esset determinatior fidei significatio.</p> | |
| 1292 <p title="III q. 61 a. 3 ad 3"><a name="49628"><span class= | |
| 1293 "ref">[49628] IIIª q. 61 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1294 dicendum quod sacramentum Melchisedech, quod fuit ante legem, magis | |
| 1295 assimilatur sacramento novae legis in materia, inquantum scilicet | |
| 1296 obtulit panem et vinum, ut habetur Gen. XIV, sicut etiam | |
| 1297 sacrificium novi testamenti oblatione panis et vini perficitur. | |
| 1298 Sacramenta tamen legis Mosaicae magis assimilantur rei significatae | |
| 1299 per sacramentum, scilicet passioni Christi, ut patet de agno | |
| 1300 paschali et aliis huiusmodi. Et hoc ideo ne, propter continuitatem | |
| 1301 temporis, si permaneret eadem sacramentorum species, videretur esse | |
| 1302 sacramenti eiusdem continuatio.</p> | |
| 1303 <br /> | |
| 1304 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1305 <p title="III q. 61 a. 4 arg. 1"><a name="49629"><span class= | |
| 1306 "ref">[49629] IIIª q. 61 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1307 proceditur. Videtur quod post Christum non debuerint esse aliqua | |
| 1308 sacramenta. Veniente enim veritate, debet cessare figura. Sed | |
| 1309 <i>gratia et veritas per Iesum Christum facta est</i>, ut dicitur | |
| 1310 Ioan. I. Cum igitur sacramenta sint veritatis signa sive figurae, | |
| 1311 videtur quod post Christi passionem sacramenta esse non | |
| 1312 debuerint.</p> | |
| 1313 <p title="III q. 61 a. 4 arg. 2"><a name="49630"><span class= | |
| 1314 "ref">[49630] IIIª q. 61 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1315 sacramenta in quibusdam elementis consistunt, ut ex supra dictis | |
| 1316 patet. Sed apostolus dicit, Galat. IV, quod, <i>cum essemus | |
| 1317 parvuli, sub elementis mundi eramus servientes</i>, nunc autem, | |
| 1318 temporis plenitudine veniente, iam non sumus parvuli. Ergo videtur | |
| 1319 quod non debeamus Deo servire sub elementis huius mundi, | |
| 1320 corporalibus sacramentis utendo.</p> | |
| 1321 <p title="III q. 61 a. 4 arg. 3"><a name="49631"><span class= | |
| 1322 "ref">[49631] IIIª q. 61 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1323 <i>apud Deum non est transmutatio nec vicissitudinis | |
| 1324 obumbratio</i>, ut dicitur Iac. I. Sed hoc videtur ad quandam | |
| 1325 mutationem divinae voluntatis pertinere, quod alia sacramenta nunc | |
| 1326 exhibeat hominibus ad sanctificationem tempore gratiae, et alia | |
| 1327 ante Christum. Ergo videtur quod post Christum non debuerunt | |
| 1328 institui alia sacramenta.</p> | |
| 1329 <p title="III q. 61 a. 4 s. c."><a name="49632"><span class= | |
| 1330 "ref">[49632] IIIª q. 61 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1331 quod Augustinus dicit, contra Faust. XIX, quod sacramenta veteris | |
| 1332 legis <i>sunt ablata, quia impleta, et alia sunt instituta virtute | |
| 1333 maiora, utilitate meliora, actu faciliora, numero pauciora</i>.</p> | |
| 1334 <p title="III q. 61 a. 4 co."><a name="49633"><span class= | |
| 1335 "ref">[49633] IIIª q. 61 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1336 dicendum quod, sicut antiqui patres salvati sunt per fidem Christi | |
| 1337 venturi, ita et nos salvamur per fidem Christi iam nati et passi. | |
| 1338 Sunt autem sacramenta quaedam signa protestantia fidem qua homo | |
| 1339 iustificatur. Oportet autem aliis signis significari futura, | |
| 1340 praeterita seu praesentia, ut enim Augustinus dicit, XIX contra | |
| 1341 Faust., <i>eadem res aliter annuntiatur facienda, aliter facta, | |
| 1342 sicut ipsa verba passurus et passus non similiter sonant</i>. Et | |
| 1343 ideo oportet quaedam alia sacramenta in nova lege esse, quibus | |
| 1344 significentur ea quae praecesserunt in Christo, praeter sacramenta | |
| 1345 veteris legis, quibus praenuntiabantur futura.</p> | |
| 1346 <p title="III q. 61 a. 4 ad 1"><a name="49634"><span class= | |
| 1347 "ref">[49634] IIIª q. 61 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1348 dicendum quod, sicut Dionysius dicit, in V cap. Eccl. Hier., status | |
| 1349 novae legis medius est inter statum veteris legis, cuius figurae | |
| 1350 implentur in nova lege; et inter statum gloriae, in qua omnis nude | |
| 1351 et perfecte manifestabitur veritas. Et ideo tunc nulla erunt | |
| 1352 sacramenta. Nunc autem, quandiu per speculum in aenigmate | |
| 1353 cognoscimus, ut dicitur I Cor. XIII, oportet nos per aliqua | |
| 1354 sensibilia signa in spiritualia devenire. Quod pertinet ad rationem | |
| 1355 sacramentorum.</p> | |
| 1356 <p title="III q. 61 a. 4 ad 2"><a name="49635"><span class= | |
| 1357 "ref">[49635] IIIª q. 61 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1358 dicendum quod sacramenta veteris legis apostolus vocat egena et | |
| 1359 infirma elementa, quia gratiam nec continebant, nec causabant. Et | |
| 1360 ideo utentes illis sacramentis dicit apostolus sub elementis mundi | |
| 1361 Deo servisse, quia scilicet nihil erant aliud quam elementa huius | |
| 1362 mundi. Nostra autem sacramenta gratiam continent et causant. Et | |
| 1363 ideo non est de eis similis ratio.</p> | |
| 1364 <p title="III q. 61 a. 4 ad 3"><a name="49636"><span class= | |
| 1365 "ref">[49636] IIIª q. 61 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1366 dicendum quod, sicut paterfamilias non ex hoc habere monstratur | |
| 1367 mutabilem voluntatem quod diversa praecepta familiae suae proponit | |
| 1368 pro temporum varietate, non eadem praecipiens hieme et aestate; ita | |
| 1369 non ostenditur aliqua mutatio esse circa Deum ex hoc quod alia | |
| 1370 sacramenta instituit post Christi adventum, et alia tempore legis; | |
| 1371 quia illa fuerunt congrua gratiae praefigurandae, haec autem sunt | |
| 1372 congrua gratiae praesentialiter demonstrandae.</p> | |
| 1373 <br /> | |
| 1374 <div class="D">Quaestio 62</div> | |
| 1375 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1376 <p title="III q. 62 pr."><a name="49637"><span class="ref">[49637] | |
| 1377 IIIª q. 62 pr.</span></a> Deinde considerandum est de effectu | |
| 1378 sacramentorum. Et primo, de effectu eius principali, qui est | |
| 1379 gratia; secundo de effectu secundario, qui est character. Circa | |
| 1380 primum quaeruntur sex. Primo, utrum sacramenta novae legis sint | |
| 1381 causa gratiae. Secundo, utrum gratia sacramentalis aliquid addat | |
| 1382 super gratiam virtutum et donorum. Tertio, utrum sacramenta | |
| 1383 contineant gratiam. Quarto, utrum sit in eis aliqua virtus ad | |
| 1384 causandum gratiam. Quinto, utrum talis virtus in sacramentis | |
| 1385 derivetur a passione Christi. Sexto, utrum sacramenta veteris legis | |
| 1386 gratiam causarent.</p> | |
| 1387 <br /> | |
| 1388 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1389 <p title="III q. 62 a. 1 arg. 1"><a name="49638"><span class= | |
| 1390 "ref">[49638] IIIª q. 62 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1391 proceditur. Videtur quod sacramenta non sint causa gratiae. Non | |
| 1392 enim idem videtur esse signum et causa, eo quod ratio signi videtur | |
| 1393 magis effectui competere. Sed sacramentum est signum gratiae. Non | |
| 1394 igitur est causa eius.</p> | |
| 1395 <p title="III q. 62 a. 1 arg. 2"><a name="49639"><span class= | |
| 1396 "ref">[49639] IIIª q. 62 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1397 nullum corporale agere potest in rem spiritualem, eo quod agens est | |
| 1398 honorabilius patiente, ut Augustinus dicit, XII super Gen. ad Litt. | |
| 1399 Sed subiectum gratiae est mens hominis, quae est res spiritualis. | |
| 1400 Non ergo sacramenta possunt gratiam causare.</p> | |
| 1401 <p title="III q. 62 a. 1 arg. 3"><a name="49640"><span class= | |
| 1402 "ref">[49640] IIIª q. 62 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1403 illud quod est proprium Dei, non debet alicui creaturae attribui. | |
| 1404 Sed causare gratiam est proprium Dei, secundum illud Psalmi, | |
| 1405 <i>gratiam et gloriam dabit dominus</i>. Cum ergo sacramenta | |
| 1406 consistant in quibusdam verbis et rebus creatis, non videtur quod | |
| 1407 possint gratiam causare.</p> | |
| 1408 <p title="III q. 62 a. 1 s. c."><a name="49641"><span class= | |
| 1409 "ref">[49641] IIIª q. 62 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1410 quod Augustinus dicit, super Ioan., quod aqua baptismalis corpus | |
| 1411 tangit et cor abluit. Sed cor non abluitur nisi per gratiam. Ergo | |
| 1412 causat gratiam, et pari ratione alia Ecclesiae sacramenta.</p> | |
| 1413 <p title="III q. 62 a. 1 co."><a name="49642"><span class= | |
| 1414 "ref">[49642] IIIª q. 62 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1415 dicendum quod necesse est dicere sacramenta novae legis per aliquem | |
| 1416 modum gratiam causare. Manifestum est enim quod per sacramenta | |
| 1417 novae legis homo Christo incorporatur, sicut de Baptismo dicit | |
| 1418 apostolus, Galat. III, <i>quotquot in Christo baptizati estis, | |
| 1419 Christum induistis</i>. Non autem efficitur homo membrum Christi | |
| 1420 nisi per gratiam. Quidam tamen dicunt quod non sunt causa gratiae | |
| 1421 aliquid operando, sed quia Deus, sacramentis adhibitis, in anima | |
| 1422 gratiam operatur. Et ponunt exemplum de illo qui, afferens denarium | |
| 1423 plumbeum, accipit centum libras ex regis ordinatione, non quod | |
| 1424 denarius ille aliquid operetur ad habendum praedictae pecuniae | |
| 1425 quantitatem; sed hoc operatur sola voluntas regis. Unde et | |
| 1426 Bernardus dicit, in quodam sermone in cena domini, <i>sicut | |
| 1427 investitur canonicus per librum, abbas per baculum, episcopus per | |
| 1428 anulum, sic divisiones gratiarum diversae sunt traditae | |
| 1429 sacramentis</i>. Sed si quis recte consideret, iste modus non | |
| 1430 transcendit rationem signi. Nam denarius plumbeus non est nisi | |
| 1431 quoddam signum regiae ordinationis de hoc quod pecunia recipiatur | |
| 1432 ab isto. Similiter liber est quoddam signum quo designatur traditio | |
| 1433 canonicatus. Secundum hoc igitur sacramenta novae legis nihil plus | |
| 1434 essent quam signa gratiae, cum tamen ex multis sanctorum | |
| 1435 auctoritatibus habeatur quod sacramenta novae legis non solum | |
| 1436 significant, sed causant gratiam. Et ideo aliter dicendum, quod | |
| 1437 duplex est causa agens, principalis et instrumentalis. Principalis | |
| 1438 quidem operatur per virtutem suae formae, cui assimilatur effectus, | |
| 1439 sicut ignis suo calore calefacit. Et hoc modo non potest causare | |
| 1440 gratiam nisi Deus, quia gratia nihil est aliud quam quaedam | |
| 1441 participata similitudo divinae naturae, secundum illud II Pet. I, | |
| 1442 <i>magna nobis et pretiosa promissa donavit, ut divinae simus | |
| 1443 consortes naturae</i>. Causa vero instrumentalis non agit per | |
| 1444 virtutem suae formae, sed solum per motum quo movetur a principali | |
| 1445 agente. Unde effectus non assimilatur instrumento, sed principali | |
| 1446 agenti, sicut lectus non assimilatur securi, sed arti quae est in | |
| 1447 mente artificis. Et hoc modo sacramenta novae legis gratiam | |
| 1448 causant, adhibentur enim ex divina ordinatione ad gratiam in eis | |
| 1449 causandam. Unde Augustinus dicit, XIX contra Faust., haec omnia, | |
| 1450 scilicet sacramentalia, fiunt et transeunt, virtus tamen, scilicet | |
| 1451 Dei, quae per ista operatur, iugiter manet. Hoc autem proprie | |
| 1452 dicitur instrumentum, per quod aliquis operatur. Unde et Tit. III | |
| 1453 dicitur, <i>salvos nos fecit per lavacrum regenerationis</i>.</p> | |
| 1454 <p title="III q. 62 a. 1 ad 1"><a name="49643"><span class= | |
| 1455 "ref">[49643] IIIª q. 62 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1456 dicendum quod causa principalis non proprie potest dici signum | |
| 1457 effectus, licet occulti, etiam si ipsa sit sensibilis et manifesta. | |
| 1458 Sed causa instrumentalis, si sit manifesta, potest dici signum | |
| 1459 effectus occulti, eo quod non solum est causa, sed quodammodo | |
| 1460 effectus, inquantum movetur a principali agente. Et secundum hoc, | |
| 1461 sacramenta novae legis simul sunt causa et signa. Et inde est quod, | |
| 1462 sicut communiter dicitur, efficiunt quod figurant. Ex quo etiam | |
| 1463 patet quod habent perfecte rationem sacramenti, inquantum | |
| 1464 ordinantur ad aliquid sacrum non solum per modum signi, sed etiam | |
| 1465 per modum causae.</p> | |
| 1466 <p title="III q. 62 a. 1 ad 2"><a name="49644"><span class= | |
| 1467 "ref">[49644] IIIª q. 62 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1468 dicendum quod instrumentum habet duas actiones, unam | |
| 1469 instrumentalem, secundum quam operatur non in virtute propria, sed | |
| 1470 in virtute principalis agentis; aliam autem habet actionem | |
| 1471 propriam, quae competit sibi secundum propriam formam; sicut securi | |
| 1472 competit scindere ratione suae acuitatis, facere autem lectum | |
| 1473 inquantum est instrumentum artis. Non autem perficit actionem | |
| 1474 instrumentalem nisi exercendo actionem propriam; scindendo enim | |
| 1475 facit lectum. Et similiter sacramenta corporalia per propriam | |
| 1476 operationem quam exercent circa corpus, quod tangunt, efficiunt | |
| 1477 operationem instrumentalem ex virtute divina circa animam, sicut | |
| 1478 aqua Baptismi, abluendo corpus secundum propriam virtutem, abluit | |
| 1479 animam inquantum est instrumentum virtutis divinae; nam ex anima et | |
| 1480 corpore unum fit. Et hoc est quod Augustinus dicit, quod corpus | |
| 1481 tangit et cor abluit.</p> | |
| 1482 <p title="III q. 62 a. 1 ad 3"><a name="49645"><span class= | |
| 1483 "ref">[49645] IIIª q. 62 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1484 dicendum quod ratio illa procedit de eo quod est causa gratiae per | |
| 1485 modum principalis agentis, hoc enim est proprium Dei, ut dictum | |
| 1486 est.</p> | |
| 1487 <br /> | |
| 1488 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1489 <p title="III q. 62 a. 2 arg. 1"><a name="49646"><span class= | |
| 1490 "ref">[49646] IIIª q. 62 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1491 sic proceditur. Videtur quod gratia sacramentalis non addat aliquid | |
| 1492 supra gratiam virtutum et donorum. Per gratiam enim virtutum et | |
| 1493 donorum perficitur anima sufficienter et quantum ad essentiam | |
| 1494 animae, et quantum ad eius potentias, ut patet ex his quae in | |
| 1495 secunda parte dicta sunt. Sed gratia ordinatur ad animae | |
| 1496 perfectionem. Ergo gratia sacramentalis non potest aliquid addere | |
| 1497 super gratiam virtutum et donorum.</p> | |
| 1498 <p title="III q. 62 a. 2 arg. 2"><a name="49647"><span class= | |
| 1499 "ref">[49647] IIIª q. 62 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1500 defectus animae ex peccatis causantur. Sed omnia peccata | |
| 1501 sufficienter excluduntur per gratiam virtutum et donorum, quia | |
| 1502 nullum est peccatum quod non contrarietur alicui virtuti. Gratia | |
| 1503 ergo sacramentalis, cum ordinetur ad defectus animae tollendos, non | |
| 1504 potest aliquid addere super gratiam virtutum et donorum.</p> | |
| 1505 <p title="III q. 62 a. 2 arg. 3"><a name="49648"><span class= | |
| 1506 "ref">[49648] IIIª q. 62 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1507 omnis additio vel subtractio in formis variat speciem, ut dicitur | |
| 1508 in VIII Metaphys. Si igitur gratia sacramentalis addat aliquid | |
| 1509 super gratiam virtutum et donorum, sequitur quod aequivoce dicatur | |
| 1510 gratia. Et sic nihil certum ostenditur ex hoc quod sacramenta | |
| 1511 dicuntur gratiam causare.</p> | |
| 1512 <p title="III q. 62 a. 2 s. c."><a name="49649"><span class= | |
| 1513 "ref">[49649] IIIª q. 62 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1514 quod, si gratia sacramentalis non addit aliquid super gratiam | |
| 1515 donorum et virtutum, frustra sacramenta habentibus et dona et | |
| 1516 virtutes conferrentur. In operibus autem Dei nihil est frustra. | |
| 1517 Ergo videtur quod gratia sacramentalis aliquid addat super gratiam | |
| 1518 virtutum et donorum.</p> | |
| 1519 <p title="III q. 62 a. 2 co."><a name="49650"><span class= | |
| 1520 "ref">[49650] IIIª q. 62 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 1521 dicendum quod, sicut in secunda parte dictum est, gratia, secundum | |
| 1522 se considerata, perficit essentiam animae, inquantum participat | |
| 1523 quandam similitudinem divini esse. Et sicut ab essentia animae | |
| 1524 fluunt eius potentiae, ita a gratia fluunt quaedam perfectiones ad | |
| 1525 potentias animae, quae dicuntur virtutes et dona, quibus potentiae | |
| 1526 perficiuntur in ordine ad suos actus. Ordinantur autem sacramenta | |
| 1527 ad quosdam speciales effectus necessarios in vita Christiana, sicut | |
| 1528 Baptismus ordinatur ad quandam spiritualem regenerationem, qua homo | |
| 1529 moritur vitiis et fit membrum Christi; qui quidem effectus est | |
| 1530 aliquid speciale praeter actus potentiarum animae. Et eadem ratio | |
| 1531 est in aliis sacramentis. Sicut igitur virtutes et dona addunt | |
| 1532 super gratiam communiter dictam quandam perfectionem determinate | |
| 1533 ordinatam ad proprios actus potentiarum, ita gratia sacramentalis | |
| 1534 addit super gratiam communiter dictam, et super virtutes et dona, | |
| 1535 quoddam divinum auxilium ad consequendum sacramenti finem. Et per | |
| 1536 hunc modum gratia sacramentalis addit super gratiam virtutum et | |
| 1537 donorum.</p> | |
| 1538 <p title="III q. 62 a. 2 ad 1"><a name="49651"><span class= | |
| 1539 "ref">[49651] IIIª q. 62 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1540 dicendum quod gratia virtutum et donorum sufficienter perficit | |
| 1541 essentiam et potentias animae quantum ad generalem ordinationem | |
| 1542 actuum. Sed quantum ad quosdam effectus speciales qui requiruntur | |
| 1543 in Christiana vita, requiritur sacramentalis gratia.</p> | |
| 1544 <p title="III q. 62 a. 2 ad 2"><a name="49652"><span class= | |
| 1545 "ref">[49652] IIIª q. 62 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1546 dicendum quod per virtutes et dona sufficienter excluduntur vitia | |
| 1547 et peccata quantum ad praesens et futurum, inquantum scilicet | |
| 1548 impeditur homo per virtutes et dona a peccando. Sed quantum ad | |
| 1549 praeterita peccata, quae transeunt actu et permanent reatu, | |
| 1550 adhibetur homini remedium specialiter per sacramenta.</p> | |
| 1551 <p title="III q. 62 a. 2 ad 3"><a name="49653"><span class= | |
| 1552 "ref">[49653] IIIª q. 62 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1553 dicendum quod ratio sacramentalis gratiae se habet ad gratiam | |
| 1554 communiter dictam sicut ratio speciei ad genus. Unde, sicut non | |
| 1555 aequivoce dicitur animal communiter dictum et pro homine sumptum, | |
| 1556 ita non aequivoce dicitur gratia communiter sumpta et gratia | |
| 1557 sacramentalis.</p> | |
| 1558 <br /> | |
| 1559 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 1560 <p title="III q. 62 a. 3 arg. 1"><a name="49654"><span class= | |
| 1561 "ref">[49654] IIIª q. 62 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 1562 proceditur. Videtur quod sacramenta novae legis non contineant | |
| 1563 gratiam. Contentum enim videtur esse in continente. Sed gratia non | |
| 1564 est in sacramento, neque sicut in subiecto, quia subiectum gratiae | |
| 1565 non est corpus sed spiritus; neque sicut in vase, quia vas est | |
| 1566 locus mobilis, ut dicitur in IV Physic., esse autem in loco non | |
| 1567 convenit accidenti. Ergo videtur quod sacramenta novae legis non | |
| 1568 contineant gratiam.</p> | |
| 1569 <p title="III q. 62 a. 3 arg. 2"><a name="49655"><span class= | |
| 1570 "ref">[49655] IIIª q. 62 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1571 sacramenta ordinantur ad hoc quod homines per ea gratiam | |
| 1572 consequantur. Sed gratia, cum sit accidens, non potest transire de | |
| 1573 subiecto in subiectum. Ergo pro nihilo esset gratia in | |
| 1574 sacramentis.</p> | |
| 1575 <p title="III q. 62 a. 3 arg. 3"><a name="49656"><span class= | |
| 1576 "ref">[49656] IIIª q. 62 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1577 spirituale non continetur a corporali, etiam si in eo sit, non enim | |
| 1578 anima continetur a corpore, sed potius continet corpus. Ergo | |
| 1579 videtur quod gratia, cum sit quoddam spirituale, non contineatur in | |
| 1580 sacramento corporali.</p> | |
| 1581 <p title="III q. 62 a. 3 s. c."><a name="49657"><span class= | |
| 1582 "ref">[49657] IIIª q. 62 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1583 quod Hugo de sancto Victore dicit, quod <i>sacramentum ex | |
| 1584 sanctificatione invisibilem gratiam continet</i>.</p> | |
| 1585 <p title="III q. 62 a. 3 co."><a name="49658"><span class= | |
| 1586 "ref">[49658] IIIª q. 62 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 1587 dicendum quod multipliciter dicitur aliquid esse in alio, inter | |
| 1588 quos duplici modo gratia est in sacramentis. Uno modo, sicut in | |
| 1589 signis, nam sacramentum est signum gratiae. Alio modo, sicut in | |
| 1590 causa. Nam, sicut dictum est, sacramentum novae legis est | |
| 1591 instrumentalis gratiae causa. Unde gratia est in sacramento novae | |
| 1592 legis, non quidem secundum similitudinem speciei, sicut effectus | |
| 1593 est in causa univoca; neque etiam secundum aliquam formam propriam | |
| 1594 et permanentem proportionatam ad talem effectum, sicut sunt | |
| 1595 effectus in causis non univocis, puta res generatae in sole; sed | |
| 1596 secundum quandam instrumentalem virtutem, quae est fluens et | |
| 1597 incompleta in esse naturae, ut infra dicetur.</p> | |
| 1598 <p title="III q. 62 a. 3 ad 1"><a name="49659"><span class= | |
| 1599 "ref">[49659] IIIª q. 62 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1600 dicendum quod gratia non dicitur esse in sacramento sicut in | |
| 1601 subiecto; neque sicut in vase prout vas est locus quidam, sed prout | |
| 1602 vas dicitur instrumentum alicuius operis faciendi, secundum quod | |
| 1603 dicitur Ezech. IX, <i>unusquisque vas interfectionis habet in manu | |
| 1604 sua</i>.</p> | |
| 1605 <p title="III q. 62 a. 3 ad 2"><a name="49660"><span class= | |
| 1606 "ref">[49660] IIIª q. 62 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1607 dicendum quod, quamvis accidens non transeat a subiecto in | |
| 1608 subiectum, transit tamen a causa per instrumentum aliqualiter in | |
| 1609 subiectum, non ut eodem modo sit in eis, sed in unoquoque secundum | |
| 1610 propriam rationem.</p> | |
| 1611 <p title="III q. 62 a. 3 ad 3"><a name="49661"><span class= | |
| 1612 "ref">[49661] IIIª q. 62 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1613 dicendum quod spirituale existens perfecte in aliquo, continet | |
| 1614 ipsum, et non continetur ab eo. Sed gratia est in sacramento | |
| 1615 secundum esse fluens et incompletum. Et ideo non inconvenienter | |
| 1616 sacramentum dicitur gratiam continere.</p> | |
| 1617 <br /> | |
| 1618 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 1619 <p title="III q. 62 a. 4 arg. 1"><a name="49662"><span class= | |
| 1620 "ref">[49662] IIIª q. 62 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 1621 proceditur. Videtur quod in sacramentis non sit aliqua virtus | |
| 1622 gratiae causativa. Virtus enim gratiae causativa est virtus | |
| 1623 spiritualis. Sed in corpore non potest esse virtus spiritualis, | |
| 1624 neque ita quod sit propria ei, quia virtus fluit ab essentia rei, | |
| 1625 et ita non potest eam transcendere; neque ita quod recipiat eam ab | |
| 1626 alio, quia quod recipitur ab aliquo, est in eo per modum | |
| 1627 recipientis. Ergo in sacramentis non potest esse aliqua virtus | |
| 1628 gratiae causativa.</p> | |
| 1629 <p title="III q. 62 a. 4 arg. 2"><a name="49663"><span class= | |
| 1630 "ref">[49663] IIIª q. 62 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1631 omne quod est, reducitur ad aliquod genus entis, et ad aliquem | |
| 1632 gradum boni. Sed non est dare in quo genere entis sit talis virtus, | |
| 1633 ut patet discurrenti per singula. Nec etiam potest reduci ad | |
| 1634 aliquem gradum bonorum, neque enim est inter minima bona, quia | |
| 1635 sacramenta sunt de necessitate salutis; neque etiam inter media | |
| 1636 bona, cuiusmodi sunt potentiae animae, quae sunt quaedam potentiae | |
| 1637 naturales; neque inter maxima bona, quia nec est gratia nec virtus | |
| 1638 mentis. Ergo videtur quod in sacramentis nulla sit virtus gratiae | |
| 1639 causativa.</p> | |
| 1640 <p title="III q. 62 a. 4 arg. 3"><a name="49664"><span class= | |
| 1641 "ref">[49664] IIIª q. 62 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 1642 talis virtus est in sacramentis, non causatur in eis nisi per | |
| 1643 creationem a Deo. Sed inconveniens videtur quod tam nobilis | |
| 1644 creatura statim esse desinat sacramento perfecto. Ergo videtur quod | |
| 1645 nulla virtus sit in sacramentis ad gratiam causandam.</p> | |
| 1646 <p title="III q. 62 a. 4 arg. 4"><a name="49665"><span class= | |
| 1647 "ref">[49665] IIIª q. 62 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 1648 idem non potest esse in diversis. Sed ad sacramenta concurrunt | |
| 1649 diversa, scilicet verba et res, unius autem sacramenti non potest | |
| 1650 esse nisi una virtus. Ergo videtur quod in sacramentis nulla sit | |
| 1651 virtus.</p> | |
| 1652 <p title="III q. 62 a. 4 s. c."><a name="49666"><span class= | |
| 1653 "ref">[49666] IIIª q. 62 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1654 quod Augustinus dicit, super Ioan., <i>quae tanta vis aquae ut | |
| 1655 corpus tangat et cor abluat?</i> Et Beda dicit quod <i>dominus | |
| 1656 tactu suae mundissimae carnis vim regenerativam contulit | |
| 1657 aquis</i>.</p> | |
| 1658 <p title="III q. 62 a. 4 co."><a name="49667"><span class= | |
| 1659 "ref">[49667] IIIª q. 62 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 1660 dicendum quod illi qui ponunt quod sacramenta non causant gratiam | |
| 1661 nisi per quandam concomitantiam, ponunt quod in sacramento non sit | |
| 1662 aliqua virtus quae operetur ad sacramenti effectum, est tamen | |
| 1663 virtus divina sacramento coassistens, quae sacramentalem effectum | |
| 1664 operatur. Sed ponendo quod sacramentum est instrumentalis causa | |
| 1665 gratiae, necesse est simul ponere quod in sacramento sit quaedam | |
| 1666 virtus instrumentalis ad inducendum sacramentalem effectum. Et haec | |
| 1667 quidem virtus proportionatur instrumento. Unde comparatur ad | |
| 1668 virtutem absolutam et perfectam alicuius rei sicut comparatur | |
| 1669 instrumentum ad agens principale. Instrumentum enim, ut dictum est, | |
| 1670 non operatur nisi inquantum est motum a principali agente, quod per | |
| 1671 se operatur. Et ideo virtus principalis agentis habet permanens et | |
| 1672 completum esse in natura, virtus autem instrumentalis habet esse | |
| 1673 transiens ex uno in aliud, et incompletum; sicut et motus est actus | |
| 1674 imperfectus ab agente in patiens.</p> | |
| 1675 <p title="III q. 62 a. 4 ad 1"><a name="49668"><span class= | |
| 1676 "ref">[49668] IIIª q. 62 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1677 dicendum quod virtus spiritualis non potest esse in re corporea per | |
| 1678 modum virtutis permanentis et completae, sicut ratio probat. Nihil | |
| 1679 tamen prohibet in corpore esse virtutem spiritualem instrumentalem, | |
| 1680 inquantum scilicet corpus potest moveri ab aliqua substantia | |
| 1681 spirituali ad aliquem effectum spiritualem inducendum; sicut etiam | |
| 1682 in ipsa voce sensibili est quaedam vis spiritualis ad excitandum | |
| 1683 intellectum hominis, inquantum procedit a conceptione mentis. Et | |
| 1684 hoc modo vis spiritualis est in sacramentis, inquantum ordinantur a | |
| 1685 Deo ad effectum spiritualem.</p> | |
| 1686 <p title="III q. 62 a. 4 ad 2"><a name="49669"><span class= | |
| 1687 "ref">[49669] IIIª q. 62 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1688 dicendum quod, sicut motus, eo quod est actus imperfectus, non | |
| 1689 proprie est in aliquo genere, sed reducitur ad genus actus | |
| 1690 perfecti, sicut alteratio ad qualitatem, ita virtus instrumentalis | |
| 1691 non est, proprie loquendo, in aliquo genere, sed reducitur ad genus | |
| 1692 et speciem virtutis perfectae.</p> | |
| 1693 <p title="III q. 62 a. 4 ad 3"><a name="49670"><span class= | |
| 1694 "ref">[49670] IIIª q. 62 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1695 dicendum quod, sicut virtus instrumentalis acquiritur instrumento | |
| 1696 ex hoc ipso quod movetur ab agente principali, ita et sacramentum | |
| 1697 consequitur spiritualem virtutem ex benedictione Christi et | |
| 1698 applicatione ministri ad usum sacramenti. Unde Augustinus dicit, in | |
| 1699 quodam sermone de Epiphania, <i>nec mirum quod aquam, hoc est | |
| 1700 substantiam corporalem, ad purificandam animam dicimus pervenire. | |
| 1701 Pervenit plane, et penetrat conscientiae universa latibula. Quamvis | |
| 1702 enim ipsa sit subtilis et tenuis, benedictione tamen Christi | |
| 1703 subtilior, occultas vitae causas ad secreta mentis subtili rore | |
| 1704 pertransit</i>.</p> | |
| 1705 <p title="III q. 62 a. 4 ad 4"><a name="49671"><span class= | |
| 1706 "ref">[49671] IIIª q. 62 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 1707 dicendum quod, sicut eadem vis principalis agentis instrumentaliter | |
| 1708 invenitur in omnibus instrumentis ordinatis ad effectum, prout sunt | |
| 1709 quodam ordine unum; ita etiam eadem vis sacramentalis invenitur in | |
| 1710 verbis et rebus, prout ex verbis et rebus perficitur unum | |
| 1711 sacramentum.</p> | |
| 1712 <br /> | |
| 1713 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 1714 <p title="III q. 62 a. 5 arg. 1"><a name="49672"><span class= | |
| 1715 "ref">[49672] IIIª q. 62 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 1716 proceditur. Videtur quod sacramenta novae legis non habeant | |
| 1717 virtutem ex passione Christi. Virtus enim sacramentorum est ad | |
| 1718 gratiam causandam in anima, per quam spiritualiter vivit. Sed, | |
| 1719 sicut Augustinus dicit, super Ioan., <i>verbum prout erat in | |
| 1720 principio apud Deum, vivificat animas, secundum autem quod est caro | |
| 1721 factum, vivificat corpora</i>. Cum igitur passio Christi pertineat | |
| 1722 ad verbum secundum quod est caro factum, videtur quod non possit | |
| 1723 causare virtutem sacramentorum.</p> | |
| 1724 <p title="III q. 62 a. 5 arg. 2"><a name="49673"><span class= | |
| 1725 "ref">[49673] IIIª q. 62 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1726 virtus sacramentorum videtur ex fide dependere, quia, sicut | |
| 1727 Augustinus dicit, super Ioan., verbum Dei perficit sacramentum, non | |
| 1728 quia dicitur, sed quia creditur. Sed fides nostra non solum | |
| 1729 respicit passionem Christi, sed etiam alia mysteria humanitatis | |
| 1730 ipsius, et principalius etiam divinitatem eius. Ergo videtur quod | |
| 1731 sacramenta non habeant specialiter virtutem a passione Christi.</p> | |
| 1732 <p title="III q. 62 a. 5 arg. 3"><a name="49674"><span class= | |
| 1733 "ref">[49674] IIIª q. 62 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1734 sacramenta ordinantur ad hominum iustificationem, secundum illud I | |
| 1735 Cor. VI, <i>abluti estis, et iustificati estis</i>. Sed | |
| 1736 iustificatio attribuitur resurrectioni, secundum illud Rom. IV, | |
| 1737 <i>resurrexit propter iustificationem nostram</i>. Ergo videtur | |
| 1738 quod sacramenta magis habeant virtutem a resurrectione Christi quam | |
| 1739 ab eius passione.</p> | |
| 1740 <p title="III q. 62 a. 5 s. c."><a name="49675"><span class= | |
| 1741 "ref">[49675] IIIª q. 62 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1742 quod, super illud Rom. V, <i>in similitudinem praevaricationis | |
| 1743 Adae</i> etc., dicit Glossa, <i>ex latere Christi dormientis | |
| 1744 fluxerunt sacramenta, per quae salvata est Ecclesia</i>. Sic ergo | |
| 1745 videntur sacramenta virtutem habere ex passione Christi.</p> | |
| 1746 <p title="III q. 62 a. 5 co."><a name="49676"><span class= | |
| 1747 "ref">[49676] IIIª q. 62 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 1748 dicendum quod, sicut dictum est, sacramentum operatur ad gratiam | |
| 1749 causandam per modum instrumenti. Est autem duplex instrumentum, | |
| 1750 unum quidem separatum, ut baculus; aliud autem coniunctum, ut | |
| 1751 manus. Per instrumentum autem coniunctum movetur instrumentum | |
| 1752 separatum, sicut baculus per manum. Principalis autem causa | |
| 1753 efficiens gratiae est ipse Deus, ad quem comparatur humanitas | |
| 1754 Christi sicut instrumentum coniunctum, sacramentum autem sicut | |
| 1755 instrumentum separatum. Et ideo oportet quod virtus salutifera | |
| 1756 derivetur a divinitate Christi per eius humanitatem in ipsa | |
| 1757 sacramenta. Gratia autem sacramentalis ad duo praecipue ordinari | |
| 1758 videtur, videlicet ad tollendos defectus praeteritorum peccatorum, | |
| 1759 inquantum transeunt actu et remanent reatu; et iterum ad | |
| 1760 perficiendum animam in his quae pertinent ad cultum Dei secundum | |
| 1761 religionem Christianae vitae. Manifestum est autem ex his quae | |
| 1762 supra dicta sunt, quod Christus liberavit nos a peccatis nostris | |
| 1763 praecipue per suam passionem, non solum efficienter et meritorie, | |
| 1764 sed etiam satisfactorie. Similiter etiam per suam passionem | |
| 1765 initiavit ritum Christianae religionis, <i>offerens seipsum | |
| 1766 oblationem et hostiam Deo</i>, ut dicitur Ephes. V. Unde manifestum | |
| 1767 est quod sacramenta Ecclesiae specialiter habent virtutem ex | |
| 1768 passione Christi, cuius virtus quodammodo nobis copulatur per | |
| 1769 susceptionem sacramentorum. In cuius signum, de latere Christi | |
| 1770 pendentis in cruce fluxerunt aqua et sanguis, quorum unum pertinet | |
| 1771 ad Baptismum, aliud ad Eucharistiam, quae sunt potissima | |
| 1772 sacramenta.</p> | |
| 1773 <p title="III q. 62 a. 5 ad 1"><a name="49677"><span class= | |
| 1774 "ref">[49677] IIIª q. 62 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1775 dicendum quod verbum prout erat in principio apud Deum, vivificat | |
| 1776 animas sicut agens principale, caro tamen eius, et mysteria in ea | |
| 1777 perpetrata, operantur instrumentaliter ad animae vitam. Ad vitam | |
| 1778 autem corporis non solum instrumentaliter, sed etiam per quandam | |
| 1779 exemplaritatem, ut supra dictum est.</p> | |
| 1780 <p title="III q. 62 a. 5 ad 2"><a name="49678"><span class= | |
| 1781 "ref">[49678] IIIª q. 62 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1782 dicendum quod per fidem Christus habitat in nobis, ut dicitur | |
| 1783 Ephes. III. Et ideo virtus Christi copulatur nobis per fidem. | |
| 1784 Virtus autem remissiva peccatorum speciali quodam modo pertinet ad | |
| 1785 passionem ipsius. Et ideo per fidem passionis eius specialiter | |
| 1786 homines liberantur a peccatis, secundum illud Rom. III, <i>quem | |
| 1787 proposuit Deus propitiatorem per fidem in sanguine eius</i>. Et | |
| 1788 ideo virtus sacramentorum, quae ordinatur ad tollendum peccata, | |
| 1789 praecipue est ex fide passionis Christi.</p> | |
| 1790 <p title="III q. 62 a. 5 ad 3"><a name="49679"><span class= | |
| 1791 "ref">[49679] IIIª q. 62 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1792 dicendum quod iustificatio attribuitur resurrectioni ratione | |
| 1793 termini ad quem, qui est novitas vitae per gratiam. Attribuitur | |
| 1794 tamen passioni ratione termini a quo, scilicet quantum ad | |
| 1795 dimissionem culpae.</p> | |
| 1796 <br /> | |
| 1797 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 1798 <p title="III q. 62 a. 6 arg. 1"><a name="49680"><span class= | |
| 1799 "ref">[49680] IIIª q. 62 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 1800 proceditur. Videtur quod sacramenta veteris legis gratiam | |
| 1801 causarent. Quia sicut dictum est, sacramenta novae legis habent | |
| 1802 efficaciam ex fide passionis Christi. Sed fides passionis Christi | |
| 1803 fuit in veteri lege, sicut et in nova, <i>habemus enim eundem | |
| 1804 spiritum fidei</i>, ut habetur II Cor. IV. Sicut ergo sacramenta | |
| 1805 novae legis conferunt gratiam, ita etiam sacramenta veteris legis | |
| 1806 gratiam conferebant.</p> | |
| 1807 <p title="III q. 62 a. 6 arg. 2"><a name="49681"><span class= | |
| 1808 "ref">[49681] IIIª q. 62 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1809 sanctificatio non fit nisi per gratiam. Sed per sacramenta veteris | |
| 1810 legis homines sanctificabantur, dicitur enim Levit. VIII, cumque | |
| 1811 sanctificasset eos, Moyses scilicet Aaron et filios eius, in | |
| 1812 vestitu suo, et cetera. Ergo videtur quod sacramenta veteris legis | |
| 1813 gratiam conferebant.</p> | |
| 1814 <p title="III q. 62 a. 6 arg. 3"><a name="49682"><span class= | |
| 1815 "ref">[49682] IIIª q. 62 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1816 Beda dicit, in homilia circumcisionis, <i>idem salutiferae | |
| 1817 curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati | |
| 1818 vulnus agebat quod Baptismus agere revelatae tempore gratiae | |
| 1819 consuevit</i>. Sed Baptismus nunc confert gratiam. Ergo circumcisio | |
| 1820 gratiam conferebat. Et pari ratione alia sacramenta legalia, quia | |
| 1821 sicut Baptismus est ianua sacramentorum novae legis, ita | |
| 1822 circumcisio erat ianua sacramentorum veteris legis; propter quod | |
| 1823 apostolus dicit, Galat. V, <i>testificor omni circumcidenti se, | |
| 1824 quoniam debitor est universae legis faciendae</i>.</p> | |
| 1825 <p title="III q. 62 a. 6 s. c."><a name="49683"><span class= | |
| 1826 "ref">[49683] IIIª q. 62 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1827 quod dicitur Galat. IV, <i>convertimini iterum ad infirma et egena | |
| 1828 elementa?</i> Glossa, <i>idest ad legem, quae dicitur infirma, quia | |
| 1829 perfecte non iustificat</i>. Sed gratia perfecte iustificat. Ergo | |
| 1830 sacramenta veteris legis gratiam non conferebant.</p> | |
| 1831 <p title="III q. 62 a. 6 co."><a name="49684"><span class= | |
| 1832 "ref">[49684] IIIª q. 62 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 1833 dicendum quod non potest dici quod sacramenta veteris legis | |
| 1834 conferrent gratiam iustificantem per seipsa, idest propria virtute, | |
| 1835 quia sic non fuisset necessaria passio Christi, secundum illud | |
| 1836 Galat. II, <i>si ex lege est iustitia, Christus gratis mortuus | |
| 1837 est</i>. Sed nec potest dici quod ex passione Christi virtutem | |
| 1838 haberent conferendi gratiam iustificandi. Sicut enim ex praedictis | |
| 1839 patet, virtus passionis Christi copulatur nobis per fidem et | |
| 1840 sacramenta, differenter tamen, nam continuatio quae est per fidem, | |
| 1841 fit per actum animae; continuatio autem quae est per sacramenta, | |
| 1842 fit per usum exteriorum rerum. Nihil autem prohibet id quod est | |
| 1843 posterius tempore, antequam sit, movere, secundum quod praecedit in | |
| 1844 actu animae, sicut finis, qui est posterior tempore, movet agentem | |
| 1845 secundum quod est apprehensus et desideratus ab ipso. Sed illud | |
| 1846 quod nondum est in rerum natura, non movet secundum usum exteriorum | |
| 1847 rerum. Unde causa efficiens non potest esse posterior in esse, | |
| 1848 ordine durationis, sicut causa finalis. Sic igitur manifestum est | |
| 1849 quod a passione Christi, quae est causa humanae iustificationis, | |
| 1850 convenienter derivatur virtus iustificativa ad sacramenta novae | |
| 1851 legis, non autem ad sacramenta veteris legis. Et tamen per fidem | |
| 1852 passionis Christi iustificabantur antiqui patres, sicut et nos. | |
| 1853 Sacramenta autem veteris legis erant quaedam illius fidei | |
| 1854 protestationes, inquantum significabant passionem Christi et | |
| 1855 effectus eius. Sic ergo patet quod sacramenta veteris legis non | |
| 1856 habebant in se aliquam virtutem qua operarentur ad conferendam | |
| 1857 gratiam iustificantem, sed solum significabant fidem, per quam | |
| 1858 iustificabantur.</p> | |
| 1859 <p title="III q. 62 a. 6 ad 1"><a name="49685"><span class= | |
| 1860 "ref">[49685] IIIª q. 62 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1861 dicendum quod antiqui patres habebant fidem de passione Christi | |
| 1862 futura, quae, secundum quod erat in apprehensione animae, poterat | |
| 1863 iustificare. Sed nos habemus fidem de passione Christi praecedenti, | |
| 1864 quae potest iustificare etiam secundum realem usum sacramentalium | |
| 1865 rerum, ut dictum est.</p> | |
| 1866 <p title="III q. 62 a. 6 ad 2"><a name="49686"><span class= | |
| 1867 "ref">[49686] IIIª q. 62 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1868 dicendum quod illa sanctificatio erat figuralis, per hoc enim | |
| 1869 sanctificari dicebantur quod applicabantur cultui divino secundum | |
| 1870 ritum veteris legis, qui totus ordinabatur ad figurandum passionem | |
| 1871 Christi.</p> | |
| 1872 <p title="III q. 62 a. 6 ad 3"><a name="49687"><span class= | |
| 1873 "ref">[49687] IIIª q. 62 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1874 dicendum quod de circumcisione multiplex fuit opinio. Quidam enim | |
| 1875 dixerunt quod per circumcisionem non conferebatur gratia, sed solum | |
| 1876 auferebatur peccatum. Sed hoc non potest esse, quia homo non | |
| 1877 iustificatur a peccato nisi per gratiam, secundum illud Rom. III, | |
| 1878 <i>iustificati gratis per gratiam ipsius</i>. Et ideo alii dixerunt | |
| 1879 quod per circumcisionem conferebatur gratia quantum ad effectus | |
| 1880 remotivos culpae, sed non quantum ad effectus positivos. Sed hoc | |
| 1881 etiam videtur esse falsum. Quia per circumcisionem dabatur pueris | |
| 1882 facultas perveniendi ad gloriam, quae est ultimus effectus | |
| 1883 positivus gratiae. Et praeterea, secundum ordinem causae formalis, | |
| 1884 priores sunt naturaliter effectus positivi quam privativi, licet | |
| 1885 secundum ordinem causae materialis sit e converso, forma enim non | |
| 1886 excludit privationem nisi informando subiectum. Et ideo alii dicunt | |
| 1887 quod circumcisio conferebat gratiam etiam quantum ad aliquem | |
| 1888 effectum positivum, qui est facere dignum vita aeterna, non tamen | |
| 1889 quantum ad hoc quod est reprimere concupiscentiam impellentem ad | |
| 1890 peccandum. Quod aliquando mihi visum est. Sed diligentius | |
| 1891 consideranti apparet hoc etiam non esse verum, quia minima gratia | |
| 1892 potest resistere cuilibet concupiscentiae et mereri vitam aeternam. | |
| 1893 Et ideo melius dicendum videtur quod circumcisio erat signum fidei | |
| 1894 iustificantis, unde apostolus dicit, Rom. IV, quod <i>Abraham | |
| 1895 accepit signum circumcisionis, signaculum iustitiae fidei</i>. Et | |
| 1896 ideo in circumcisione conferebatur gratia inquantum erat signum | |
| 1897 passionis Christi futurae, ut infra patebit.</p> | |
| 1898 <br /> | |
| 1899 <div class="D">Quaestio 63</div> | |
| 1900 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 1901 <p title="III q. 63 pr."><a name="49688"><span class="ref">[49688] | |
| 1902 IIIª q. 63 pr.</span></a> Deinde considerandum est de alio | |
| 1903 effectu sacramentorum, qui est character. Et circa hoc quaeruntur | |
| 1904 sex. Primo, utrum ex sacramentis causetur character aliquis in | |
| 1905 anima. Secundo, quid sit ille character. Tertio, cuius sit | |
| 1906 character. Quarto, in quo sit sicut in subiecto. Quinto, utrum | |
| 1907 insit indelebiliter. Sexto, utrum omnia sacramenta imprimant | |
| 1908 characterem.</p> | |
| 1909 <br /> | |
| 1910 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 1911 <p title="III q. 63 a. 1 arg. 1"><a name="49689"><span class= | |
| 1912 "ref">[49689] IIIª q. 63 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 1913 proceditur. Videtur quod sacramentum non imprimat aliquem | |
| 1914 characterem in anima. Character enim significare videtur quoddam | |
| 1915 signum distinctivum. Sed distinctio membrorum Christi ab aliis fit | |
| 1916 per aeternam praedestinationem, quae non ponit aliquid in | |
| 1917 praedestinato, sed solum in Deo praedestinante, ut in prima parte | |
| 1918 habitum est, dicitur enim II ad Tim. II, <i>firmum fundamentum Dei | |
| 1919 stat, habens signaculum hoc, novit dominus qui sunt eius</i>. Ergo | |
| 1920 sacramenta non imprimunt characterem in anima.</p> | |
| 1921 <p title="III q. 63 a. 1 arg. 2"><a name="49690"><span class= | |
| 1922 "ref">[49690] IIIª q. 63 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1923 character signum est distinctivum. Signum autem, ut Augustinus | |
| 1924 dicit, in II de Doct. Christ., <i>est quod, praeter speciem quam | |
| 1925 ingerit sensibus, facit aliquid aliud in cognitionem venire</i>. | |
| 1926 Nihil autem est in anima quod aliquam speciem sensibus ingerat. | |
| 1927 Ergo videtur quod in anima non imprimatur aliquis character per | |
| 1928 sacramenta.</p> | |
| 1929 <p title="III q. 63 a. 1 arg. 3"><a name="49691"><span class= | |
| 1930 "ref">[49691] IIIª q. 63 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 1931 sicut per sacramenta novae legis distinguitur fidelis ab infideli, | |
| 1932 ita etiam per sacramenta veteris legis. Sed sacramenta veteris | |
| 1933 legis non imprimebant aliquem characterem, unde et dicuntur | |
| 1934 iustitiae carnis, secundum apostolum, ad Heb. IX. Ergo videtur quod | |
| 1935 nec sacramenta novae legis.</p> | |
| 1936 <p title="III q. 63 a. 1 s. c."><a name="49692"><span class= | |
| 1937 "ref">[49692] IIIª q. 63 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 1938 quod apostolus dicit, II Cor. I, <i>qui unxit nos, Deus est, et qui | |
| 1939 signavit nos, et dedit pignus spiritus in cordibus nostris</i>. Sed | |
| 1940 nihil aliud importat character quam quandam signationem. Ergo | |
| 1941 videtur quod Deus per sacramenta nobis suum characterem | |
| 1942 imprimat.</p> | |
| 1943 <p title="III q. 63 a. 1 co."><a name="49693"><span class= | |
| 1944 "ref">[49693] IIIª q. 63 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 1945 dicendum quod, sicut ex praedictis patet, sacramenta novae legis ad | |
| 1946 duo ordinantur, videlicet ad remedium contra peccata; et ad | |
| 1947 perficiendum animam in his quae pertinent ad cultum Dei secundum | |
| 1948 ritum Christianae vitae. Quicumque autem ad aliquid certum | |
| 1949 deputatur, consuevit ad illud consignari, sicut milites qui | |
| 1950 adscribebantur ad militiam antiquitus solebant aliquibus | |
| 1951 characteribus corporalibus insigniri, eo quod deputabantur ad | |
| 1952 aliquid corporale. Et ideo, cum homines per sacramenta deputentur | |
| 1953 ad aliquid spirituale pertinens ad cultum Dei, consequens est quod | |
| 1954 per ea fideles aliquo spirituali charactere insigniantur. Unde | |
| 1955 Augustinus dicit, in II contra Parmenianum, <i>si militiae | |
| 1956 characterem in corpore suo non militans pavidus exhorruerit, et ad | |
| 1957 clementiam imperatoris confugerit, ac, prece fusa et venia | |
| 1958 impetrata, militare iam coeperit, nunquid, homine liberato atque | |
| 1959 correcto, character ille repetitur, ac non potius agnitus | |
| 1960 approbatur? An forte minus haerent sacramenta Christiana quam | |
| 1961 corporalis haec nota?</i></p> | |
| 1962 <p title="III q. 63 a. 1 ad 1"><a name="49694"><span class= | |
| 1963 "ref">[49694] IIIª q. 63 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 1964 dicendum quod fideles Christi ad praemium quidem futurae gloriae | |
| 1965 deputantur signaculo praedestinationis divinae. Sed ad actus | |
| 1966 convenientes praesenti Ecclesiae deputantur quodam spirituali | |
| 1967 signaculo eis insignito, quod character nuncupatur.</p> | |
| 1968 <p title="III q. 63 a. 1 ad 2"><a name="49695"><span class= | |
| 1969 "ref">[49695] IIIª q. 63 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 1970 dicendum quod character animae impressus habet rationem signi | |
| 1971 inquantum per sensibile sacramentum imprimitur, per hoc enim scitur | |
| 1972 aliquis baptismali charactere insignitus, quod est ablutus aqua | |
| 1973 sensibili. Nihilominus tamen character, vel signaculum, dici potest | |
| 1974 per quandam similitudinem omne quod figurat alicui, vel distinguit | |
| 1975 ab alio, etiam si non sit sensibile, sicut Christus dicitur figura | |
| 1976 vel character paternae substantiae, secundum apostolum, Heb. I.</p> | |
| 1977 <p title="III q. 63 a. 1 ad 3"><a name="49696"><span class= | |
| 1978 "ref">[49696] IIIª q. 63 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 1979 dicendum quod, sicut supra dictum est, sacramenta veteris legis non | |
| 1980 habebant in se spiritualem virtutem ad aliquem spiritualem effectum | |
| 1981 operantem. Et ideo in illis sacramentis non requirebatur aliquis | |
| 1982 spiritualis character, sed sufficiebat ibi corporalis circumcisio, | |
| 1983 quam apostolus signaculum nominat, Rom. IV.</p> | |
| 1984 <br /> | |
| 1985 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 1986 <p title="III q. 63 a. 2 arg. 1"><a name="49697"><span class= | |
| 1987 "ref">[49697] IIIª q. 63 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 1988 sic proceditur. Videtur quod character non sit spiritualis | |
| 1989 potestas. Character enim idem videtur esse quod figura, unde ad | |
| 1990 Heb. I, ubi dicitur, figura substantiae eius, in Graeco habetur | |
| 1991 loco figurae character. Sed figura est in quarta specie qualitatis, | |
| 1992 et ita differt a potestate, quae est in secunda specie qualitatis. | |
| 1993 Character ergo non est spiritualis potestas.</p> | |
| 1994 <p title="III q. 63 a. 2 arg. 2"><a name="49698"><span class= | |
| 1995 "ref">[49698] IIIª q. 63 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 1996 Dionysius dicit, II cap. Eccles. Hier., quod <i>divina beatitudo | |
| 1997 accedentem ad beatitudinem in sui participationem recipit, et | |
| 1998 proprio lumine, quasi quodam signo, ipsi tradit suam | |
| 1999 participationem</i>. Et sic videtur quod character sit quoddam | |
| 2000 lumen. Sed lumen pertinet magis ad tertiam speciem qualitatis. Non | |
| 2001 ergo character est potestas, quae videtur ad secundam speciem | |
| 2002 qualitatis pertinere.</p> | |
| 2003 <p title="III q. 63 a. 2 arg. 3"><a name="49699"><span class= | |
| 2004 "ref">[49699] IIIª q. 63 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, a | |
| 2005 quibusdam character sic definitur, <i>character est signum sanctum | |
| 2006 communionis fidei et sanctae ordinationis, datum a hierarcha</i>. | |
| 2007 Signum autem est in genere relationis, non autem in genere | |
| 2008 potestatis. Non ergo character est spiritualis potestas.</p> | |
| 2009 <p title="III q. 63 a. 2 arg. 4"><a name="49700"><span class= | |
| 2010 "ref">[49700] IIIª q. 63 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2011 potestas habet rationem causae et principii, ut patet in V | |
| 2012 Metaphys. Sed signum, quod ponitur in definitione characteris, | |
| 2013 magis pertinet ad rationem effectus. Character ergo non est | |
| 2014 spiritualis potestas.</p> | |
| 2015 <p title="III q. 63 a. 2 s. c."><a name="49701"><span class= | |
| 2016 "ref">[49701] IIIª q. 63 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 2017 philosophus dicit, in II Ethic., <i>tria sunt in anima, potentia, | |
| 2018 habitus et passio</i>. Sed character non est passio, quia passio | |
| 2019 cito transit, character autem indelebilis est, ut infra dicetur. | |
| 2020 Similiter etiam non est habitus. Quia nullus habitus est qui se | |
| 2021 possit ad bene et male habere. Character autem ad utrumque se | |
| 2022 habet, utuntur enim eo quidam bene, alii vero male. Quod in | |
| 2023 habitibus non contingit, nam habitu virtutis nullus utitur male, | |
| 2024 habitu malitiae nullus bene. Ergo relinquitur quod character sit | |
| 2025 potentia.</p> | |
| 2026 <p title="III q. 63 a. 2 co."><a name="49702"><span class= | |
| 2027 "ref">[49702] IIIª q. 63 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2028 dicendum quod, sicut dictum est, sacramenta novae legis characterem | |
| 2029 imprimunt inquantum per ea deputamur ad cultum Dei secundum ritum | |
| 2030 Christianae religionis. Unde Dionysius, in II cap. Eccles. Hier., | |
| 2031 cum dixisset quod Deus quodam signo tradit sui participationem | |
| 2032 accedenti, subiungit, perficiens eum divinum et communicatorem | |
| 2033 divinorum. Divinus autem cultus consistit vel in recipiendo aliqua | |
| 2034 divina, vel in tradendo aliis. Ad utrumque autem horum requiritur | |
| 2035 quaedam potentia, nam ad tradendum aliquid aliis, requiritur | |
| 2036 potentia activa; ad recipiendum autem requiritur potentia passiva. | |
| 2037 Et ideo character importat quandam potentiam spiritualem ordinatam | |
| 2038 ad ea quae sunt divini cultus. Sciendum tamen quod haec spiritualis | |
| 2039 potentia est instrumentalis, sicut supra dictum est de virtute quae | |
| 2040 est in sacramentis. Habere enim sacramenti characterem competit | |
| 2041 ministris Dei, minister autem habet se per modum instrumenti, ut | |
| 2042 philosophus dicit, in I Polit. Et ideo, sicut virtus quae est in | |
| 2043 sacramentis, non est in genere per se, sed per reductionem, eo quod | |
| 2044 est quiddam fluens et incompletum; ita etiam character non proprie | |
| 2045 est in genere vel specie, sed reducitur ad secundam speciem | |
| 2046 qualitatis.</p> | |
| 2047 <p title="III q. 63 a. 2 ad 1"><a name="49703"><span class= | |
| 2048 "ref">[49703] IIIª q. 63 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2049 dicendum quod figuratio est quaedam terminatio quantitatis. Unde, | |
| 2050 proprie loquendo, non est nisi in rebus corporeis, in spiritualibus | |
| 2051 autem dicitur metaphorice. Non autem ponitur aliquid in genere vel | |
| 2052 specie nisi per id quod de eo proprie praedicatur. Et ideo | |
| 2053 character non potest esse in quarta specie qualitatis, licet hoc | |
| 2054 quidam posuerint.</p> | |
| 2055 <p title="III q. 63 a. 2 ad 2"><a name="49704"><span class= | |
| 2056 "ref">[49704] IIIª q. 63 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2057 dicendum quod in tertia specie qualitatis non sunt nisi sensibiles | |
| 2058 passiones, vel sensibiles qualitates. Character autem non est lumen | |
| 2059 sensibile. Et ita non est in tertia specie qualitatis, ut quidam | |
| 2060 dixerunt.</p> | |
| 2061 <p title="III q. 63 a. 2 ad 3"><a name="49705"><span class= | |
| 2062 "ref">[49705] IIIª q. 63 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2063 dicendum quod relatio quae importatur in nomine signi, oportet quod | |
| 2064 super aliquid fundetur. Non autem relatio huius signi quod est | |
| 2065 character, potest fundari immediate super essentiam animae, quia | |
| 2066 sic conveniret omni animae naturaliter. Et ideo oportet aliquid | |
| 2067 poni in anima super quod fundetur talis relatio. Et hoc est | |
| 2068 essentia characteris. Unde non oportebit quod sit in genere | |
| 2069 relationis, sicut quidam posuerunt.</p> | |
| 2070 <p title="III q. 63 a. 2 ad 4"><a name="49706"><span class= | |
| 2071 "ref">[49706] IIIª q. 63 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 2072 dicendum quod character habet rationem signi per comparationem ad | |
| 2073 sacramentum sensibile a quo imprimitur. Sed secundum se | |
| 2074 consideratus, habet rationem principii, per modum iam dictum.</p> | |
| 2075 <br /> | |
| 2076 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2077 <p title="III q. 63 a. 3 arg. 1"><a name="49707"><span class= | |
| 2078 "ref">[49707] IIIª q. 63 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2079 proceditur. Videtur quod character sacramentalis non sit character | |
| 2080 Christi. Dicitur enim Ephes. IV, <i>nolite contristare spiritum | |
| 2081 sanctum Dei, in quo signati estis</i>. Sed consignatio importatur | |
| 2082 in ratione characteris. Ergo character sacramentalis magis debet | |
| 2083 attribui spiritui sancto quam Christo.</p> | |
| 2084 <p title="III q. 63 a. 3 arg. 2"><a name="49708"><span class= | |
| 2085 "ref">[49708] IIIª q. 63 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2086 character habet rationem signi. Est autem signum gratiae quae per | |
| 2087 sacramentum confertur. Gratia autem infunditur animae a tota | |
| 2088 Trinitate, unde dicitur in Psalmo, <i>gratiam et gloriam dabit | |
| 2089 dominus</i>. Ergo videtur quod character sacramentalis non debeat | |
| 2090 specialiter attribui Christo.</p> | |
| 2091 <p title="III q. 63 a. 3 arg. 3"><a name="49709"><span class= | |
| 2092 "ref">[49709] IIIª q. 63 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, ad | |
| 2093 hoc aliquis characterem accipit ut eo a ceteris distinguatur. Sed | |
| 2094 distinctio sanctorum ab aliis fit per caritatem, quae <i>sola | |
| 2095 distinguit inter filios regni et filios perditionis</i>, ut | |
| 2096 Augustinus dicit, XV de Trin., unde et ipsi perditionis filii | |
| 2097 characterem bestiae habere dicuntur, ut patet Apoc. XIII. Caritas | |
| 2098 autem non attribuitur Christo, sed magis spiritui sancto, secundum | |
| 2099 illud Rom. V, <i>caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per | |
| 2100 spiritum sanctum, qui datus est nobis</i>; vel etiam patri, | |
| 2101 secundum illud II Cor. ult., <i>gratia domini nostri Iesu Christi | |
| 2102 et caritas Dei</i>. Ergo videtur quod character sacramentalis non | |
| 2103 sit attribuendus Christo.</p> | |
| 2104 <p title="III q. 63 a. 3 s. c."><a name="49710"><span class= | |
| 2105 "ref">[49710] IIIª q. 63 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2106 quod quidam sic definiunt characterem, <i>character est distinctio | |
| 2107 a charactere aeterno impressa animae rationali, secundum imaginem | |
| 2108 consignans Trinitatem creatam Trinitati creanti et recreanti, et | |
| 2109 distinguens a non configuratis, secundum statum fidei</i>. Sed | |
| 2110 character aeternus est ipse Christus, secundum illud Heb. I, <i>qui | |
| 2111 cum sit splendor gloriae et figura</i>, vel character, | |
| 2112 <i>substantiae eius</i>. Ergo videtur quod character proprie sit | |
| 2113 attribuendus Christo.</p> | |
| 2114 <p title="III q. 63 a. 3 co."><a name="49711"><span class= | |
| 2115 "ref">[49711] IIIª q. 63 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2116 dicendum quod, sicut ex supra dictis patet, character proprie est | |
| 2117 signaculum quoddam quo aliquid insignitur ut ordinandum in aliquem | |
| 2118 finem, sicut charactere insignitur denarius ad usum commutationum, | |
| 2119 et milites charactere insigniuntur quasi ad militiam deputati. Homo | |
| 2120 autem fidelis ad duo deputatur. Primo quidem, et principaliter, ad | |
| 2121 fruitionem gloriae. Et ad hoc insigniuntur signaculo gratiae, | |
| 2122 secundum illud Ezech. IX, <i>signa thau super frontes virorum | |
| 2123 gementium et dolentium</i>; et Apoc. VII, <i>nolite nocere terrae | |
| 2124 et mari neque arboribus, quoadusque signemus servos Dei nostri in | |
| 2125 frontibus eorum</i>. Secundo autem deputatur quisque fidelis ad | |
| 2126 recipiendum vel tradendum aliis ea quae pertinent ad cultum Dei. Et | |
| 2127 ad hoc proprie deputatur character sacramentalis. Totus autem ritus | |
| 2128 Christianae religionis derivatur a sacerdotio Christi. Et ideo | |
| 2129 manifestum est quod character sacramentalis specialiter est | |
| 2130 character Christi, cuius sacerdotio configurantur fideles secundum | |
| 2131 sacramentales characteres, qui nihil aliud sunt quam quaedam | |
| 2132 participationes sacerdotii Christi, ab ipso Christo derivatae.</p> | |
| 2133 <p title="III q. 63 a. 3 ad 1"><a name="49712"><span class= | |
| 2134 "ref">[49712] IIIª q. 63 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2135 dicendum quod apostolus ibi loquitur de configuratione secundum | |
| 2136 quam aliquis deputatur ad futuram gloriam, quae fit per gratiam. | |
| 2137 Quae spiritui sancto attribuitur, inquantum ex amore procedit quod | |
| 2138 Deus nobis aliquid gratis largiatur, quod ad rationem gratiae | |
| 2139 pertinet, spiritus autem sanctus amor est. Unde et I ad Cor. XII | |
| 2140 dicitur, <i>divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus</i>.</p> | |
| 2141 <p title="III q. 63 a. 3 ad 2"><a name="49713"><span class= | |
| 2142 "ref">[49713] IIIª q. 63 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2143 dicendum quod character sacramentalis est res respectu sacramenti | |
| 2144 exterioris, et est sacramentum respectu ultimi effectus. Et ideo | |
| 2145 dupliciter potest aliquid characteri attribui. Uno modo, secundum | |
| 2146 rationem sacramenti. Et hoc modo est signum invisibilis gratiae, | |
| 2147 quae in sacramento confertur. Alio modo, secundum characteris | |
| 2148 rationem. Et hoc modo signum est configurativum alicui principali, | |
| 2149 apud quem residet auctoritas eius ad quod aliquis deputatur, sicut | |
| 2150 milites, qui deputantur ad pugnam, insigniuntur signo ducis, quo | |
| 2151 quodammodo ei configurantur. Et hoc modo illi qui deputantur ad | |
| 2152 cultum Christianum, cuius auctor est Christus, characterem | |
| 2153 accipiunt quo Christo configurantur. Unde proprie est character | |
| 2154 Christi.</p> | |
| 2155 <p title="III q. 63 a. 3 ad 3"><a name="49714"><span class= | |
| 2156 "ref">[49714] IIIª q. 63 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2157 dicendum quod charactere distinguitur aliquis ab alio per | |
| 2158 comparationem ad aliquem finem in quem ordinatur qui characterem | |
| 2159 accipit, sicut dictum est de charactere militari, quo in ordine ad | |
| 2160 pugnam distinguitur miles regis a milite hostis. Et similiter | |
| 2161 character fidelium est quo distinguuntur fideles Christi a servis | |
| 2162 Diaboli, vel in ordine ad vitam aeternam, vel in ordine ad cultum | |
| 2163 praesentis Ecclesiae. Quorum primum fit per caritatem et gratiam, | |
| 2164 ut obiectio procedit, secundum autem fit per characterem | |
| 2165 sacramentalem. Unde et character bestiae intelligi potest, per | |
| 2166 oppositum, vel obstinata malitia, qua aliqui deputantur ad poenam | |
| 2167 aeternam; vel professio illiciti cultus.</p> | |
| 2168 <br /> | |
| 2169 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2170 <p title="III q. 63 a. 4 arg. 1"><a name="49715"><span class= | |
| 2171 "ref">[49715] IIIª q. 63 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2172 proceditur. Videtur quod character non sit in potentiis animae | |
| 2173 sicut in subiecto. Character enim dicitur esse dispositio ad | |
| 2174 gratiam. Sed gratia est in essentia animae sicut in subiecto, ut in | |
| 2175 secunda parte dictum est. Ergo videtur quod character sit in | |
| 2176 essentia animae, non autem in potentiis.</p> | |
| 2177 <p title="III q. 63 a. 4 arg. 2"><a name="49716"><span class= | |
| 2178 "ref">[49716] IIIª q. 63 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2179 potentia animae non videtur esse subiectum alicuius nisi habitus | |
| 2180 vel dispositionis. Sed character, ut supra dictum est, non est | |
| 2181 habitus vel dispositio, sed magis potentia, cuius subiectum non est | |
| 2182 nisi essentia animae. Ergo videtur quod character non sit sicut in | |
| 2183 subiecto in potentia animae, sed magis in essentia ipsius.</p> | |
| 2184 <p title="III q. 63 a. 4 arg. 3"><a name="49717"><span class= | |
| 2185 "ref">[49717] IIIª q. 63 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2186 potentiae animae rationalis distinguuntur per cognitivas et | |
| 2187 appetitivas. Sed non potest dici quod character sit tantum in | |
| 2188 potentia cognoscitiva, nec etiam tantum in potentia appetitiva, | |
| 2189 quia non ordinatur neque ad cognoscendum tantum, neque ad | |
| 2190 appetendum. Similiter etiam non potest dici quod sit in utraque, | |
| 2191 quia idem accidens non potest esse in diversis subiectis. Ergo | |
| 2192 videtur quod character non sit in potentia animae sicut in | |
| 2193 subiecto, sed magis in essentia.</p> | |
| 2194 <p title="III q. 63 a. 4 s. c."><a name="49718"><span class= | |
| 2195 "ref">[49718] IIIª q. 63 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2196 quod, sicut in praemissa definitione characteris continetur, | |
| 2197 character imprimitur animae rationali secundum imaginem. Sed imago | |
| 2198 Trinitatis in anima attenditur secundum potentias. Ergo character | |
| 2199 in potentiis animae existit.</p> | |
| 2200 <p title="III q. 63 a. 4 co."><a name="49719"><span class= | |
| 2201 "ref">[49719] IIIª q. 63 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2202 dicendum quod, sicut dictum est, character est quoddam signaculum | |
| 2203 quo anima insignitur ad suscipiendum vel aliis tradendum ea quae | |
| 2204 sunt divini cultus. Divinus autem cultus in quibusdam actibus | |
| 2205 consistit. Ad actus autem proprie ordinantur potentiae animae, | |
| 2206 sicut essentia ordinatur ad esse. Et ideo character non est sicut | |
| 2207 in subiecto in essentia animae, sed in eius potentia.</p> | |
| 2208 <p title="III q. 63 a. 4 ad 1"><a name="49720"><span class= | |
| 2209 "ref">[49720] IIIª q. 63 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2210 dicendum quod subiectum alicui accidenti attribuitur secundum | |
| 2211 rationem eius ad quod propinque disponit, non autem secundum | |
| 2212 rationem eius ad quod disponit remote vel indirecte. Character | |
| 2213 autem directe quidem et propinque disponit animam ad ea quae sunt | |
| 2214 divini cultus exequenda, et quia haec idonee non fiunt sine auxilio | |
| 2215 gratiae, quia, ut dicitur Ioan. IV, <i>eos qui adorant Deum, in | |
| 2216 spiritu et veritate adorare oportet</i>, ex consequenti divina | |
| 2217 largitas recipientibus characterem gratiam largitur, per quam digne | |
| 2218 impleant ea ad quae deputantur. Et ideo characteri magis est | |
| 2219 attribuendum subiectum secundum rationem actuum ad divinum cultum | |
| 2220 pertinentium, quam secundum rationem gratiae.</p> | |
| 2221 <p title="III q. 63 a. 4 ad 2"><a name="49721"><span class= | |
| 2222 "ref">[49721] IIIª q. 63 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2223 dicendum quod essentia animae est subiectum potentiae naturalis, | |
| 2224 quae ex principiis essentiae procedit. Talis autem potentia non est | |
| 2225 character, sed est quaedam spiritualis potentia ab extrinseco | |
| 2226 adveniens. Unde, sicut essentia animae, per quam est naturalis vita | |
| 2227 hominis, perficitur per gratiam, qua anima spiritualiter vivit; ita | |
| 2228 potentia naturalis animae perficitur per spiritualem potentiam, | |
| 2229 quae est character. Habitus enim et dispositio pertinent ad | |
| 2230 potentiam animae, eo quod ordinantur ad actus, quorum potentiae | |
| 2231 sunt principia. Et eadem ratione omne quod ad actum ordinatur, est | |
| 2232 potentiae tribuendum.</p> | |
| 2233 <p title="III q. 63 a. 4 ad 3"><a name="49722"><span class= | |
| 2234 "ref">[49722] IIIª q. 63 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2235 dicendum quod, sicut dictum est, character ordinatur ad ea quae | |
| 2236 sunt divini cultus. Qui quidem est quaedam fidei protestatio per | |
| 2237 exteriora signa. Et ideo oportet quod character sit in cognitiva | |
| 2238 potentia animae, in qua est fides.</p> | |
| 2239 <br /> | |
| 2240 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2241 <p title="III q. 63 a. 5 arg. 1"><a name="49723"><span class= | |
| 2242 "ref">[49723] IIIª q. 63 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2243 proceditur. Videtur quod character non insit animae indelebiliter. | |
| 2244 Quanto enim aliquod accidens est perfectius, tanto firmius | |
| 2245 inhaeret. Sed gratia est perfectior quam character, quia character | |
| 2246 ordinatur ad gratiam sicut ad ulteriorem finem. Gratia autem | |
| 2247 amittitur per peccatum. Ergo multo magis character.</p> | |
| 2248 <p title="III q. 63 a. 5 arg. 2"><a name="49724"><span class= | |
| 2249 "ref">[49724] IIIª q. 63 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, per | |
| 2250 characterem aliquis deputatur divino cultui, sicut dictum est. Sed | |
| 2251 aliqui a cultu divino transeunt ad contrarium cultum per apostasiam | |
| 2252 a fide. Ergo videtur quod tales amittant characterem | |
| 2253 sacramentalem.</p> | |
| 2254 <p title="III q. 63 a. 5 arg. 3"><a name="49725"><span class= | |
| 2255 "ref">[49725] IIIª q. 63 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2256 cessante fine, cessare debet et id quod est ad finem, alioquin | |
| 2257 frustra remaneret, sicut post resurrectionem non erit matrimonium, | |
| 2258 quia cessabit generatio, ad quam matrimonium ordinatur cultus autem | |
| 2259 exterior, ad quem character ordinatur, non remanebit in patria, in | |
| 2260 qua nihil agetur in figura, sed totum in nuda veritate. Ergo | |
| 2261 character sacramentalis non remanet in perpetuum in anima. Et ita | |
| 2262 non inest indelebiliter.</p> | |
| 2263 <p title="III q. 63 a. 5 s. c."><a name="49726"><span class= | |
| 2264 "ref">[49726] IIIª q. 63 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2265 quod Augustinus dicit, in II contra Parmenianum, non minus haerent | |
| 2266 sacramenta Christiana quam corporalis nota militiae. Sed character | |
| 2267 militaris non repetitur, sed agnitus approbatur, in eo qui veniam | |
| 2268 meretur ab imperatore post culpam. Ergo nec character sacramentalis | |
| 2269 deleri potest.</p> | |
| 2270 <p title="III q. 63 a. 5 co."><a name="49727"><span class= | |
| 2271 "ref">[49727] IIIª q. 63 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2272 dicendum quod, sicut dictum est, character sacramentalis est | |
| 2273 quaedam participatio sacerdotii Christi in fidelibus eius, ut | |
| 2274 scilicet, sicut Christus habet plenam spiritualis sacerdotii | |
| 2275 potestatem, ita fideles eius ei configurentur in hoc quod | |
| 2276 participant aliquam spiritualem potestatem respectu sacramentorum | |
| 2277 et eorum quae pertinent ad divinum cultum. Et propter hoc etiam | |
| 2278 Christo non competit habere characterem, sed potestas sacerdotii | |
| 2279 eius comparatur ad characterem sicut id quod est plenum et | |
| 2280 perfectum ad aliquam sui participationem. Sacerdotium autem Christi | |
| 2281 est aeternum, secundum illud Psalmi, <i>tu es sacerdos in aeternum | |
| 2282 secundum ordinem Melchisedech</i>. Et inde est quod omnis | |
| 2283 sanctificatio quae fit per sacerdotium eius, est perpetua, re | |
| 2284 consecrata manente. Quod patet etiam in rebus inanimatis, nam | |
| 2285 Ecclesiae vel altaris manet consecratio semper, nisi destruatur. | |
| 2286 Cum igitur anima sit subiectum characteris secundum intellectivam | |
| 2287 partem, in qua est fides, ut dictum est; manifestum est quod, sicut | |
| 2288 intellectus perpetuus est et incorruptibilis, ita character | |
| 2289 indelebiliter manet in anima.</p> | |
| 2290 <p title="III q. 63 a. 5 ad 1"><a name="49728"><span class= | |
| 2291 "ref">[49728] IIIª q. 63 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2292 dicendum quod aliter est in anima gratia, et aliter character. Nam | |
| 2293 gratia est in anima sicut quaedam forma habens esse completum in | |
| 2294 ea, character autem est in anima sicut quaedam virtus | |
| 2295 instrumentalis, ut supra dictum est. Forma autem completa est in | |
| 2296 subiecto secundum conditionem subiecti. Et quia anima est mutabilis | |
| 2297 secundum liberum arbitrium quandiu est in statu viae, consequens | |
| 2298 est quod insit animae mutabiliter. Sed virtus instrumentalis magis | |
| 2299 attenditur secundum conditionem principalis agentis. Et ideo | |
| 2300 character indelebiliter inest animae, non propter sui perfectionem, | |
| 2301 sed propter perfectionem sacerdotii Christi, a quo derivatur | |
| 2302 character sicut quaedam instrumentalis virtus.</p> | |
| 2303 <p title="III q. 63 a. 5 ad 2"><a name="49729"><span class= | |
| 2304 "ref">[49729] IIIª q. 63 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2305 dicendum quod, sicut ibidem Augustinus dicit, <i>nec ipsos | |
| 2306 apostatas videmus carere Baptismate, quibus per poenitentiam | |
| 2307 redeuntibus non restituitur, et ideo amitti non potuisse | |
| 2308 iudicatur</i>. Et huius ratio est quia character est virtus | |
| 2309 instrumentalis, ut dictum est, ratio autem instrumenti consistit in | |
| 2310 hoc quod ab alio moveatur, non autem in hoc quod ipsum se moveat, | |
| 2311 quod pertinet ad voluntatem. Et ideo, quantumcumque voluntas | |
| 2312 moveatur in contrarium, character non removetur, propter | |
| 2313 immobilitatem principalis moventis.</p> | |
| 2314 <p title="III q. 63 a. 5 ad 3"><a name="49730"><span class= | |
| 2315 "ref">[49730] IIIª q. 63 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2316 dicendum quod, quamvis post hanc vitam non remaneat exterior | |
| 2317 cultus, remanet tamen finis illius cultus. Et ideo post hanc vitam | |
| 2318 remanet character, et in bonis ad eorum gloriam, et in malis ad | |
| 2319 eorum ignominiam, sicut etiam militaris character remanet in | |
| 2320 militibus post adeptam victoriam, et in his qui vicerunt ad | |
| 2321 gloriam, et in his qui sunt victi ad poenam.</p> | |
| 2322 <br /> | |
| 2323 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2324 <p title="III q. 63 a. 6 arg. 1"><a name="49731"><span class= | |
| 2325 "ref">[49731] IIIª q. 63 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2326 proceditur. Videtur quod per omnia sacramenta novae legis | |
| 2327 imprimatur character. Per omnia enim sacramenta novae legis fit | |
| 2328 aliquis particeps sacerdotii Christi. Sed character sacramentalis | |
| 2329 nihil est aliud quam participatio sacerdotii Christi, ut dictum | |
| 2330 est. Ergo videtur quod per omnia sacramenta novae legis imprimatur | |
| 2331 character.</p> | |
| 2332 <p title="III q. 63 a. 6 arg. 2"><a name="49732"><span class= | |
| 2333 "ref">[49732] IIIª q. 63 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2334 character se habet ad animam in qua est, sicut consecratio ad res | |
| 2335 consecratas. Sed per quodlibet sacramentum novae legis homo recipit | |
| 2336 gratiam sanctificantem, ut supra dictum est. Ergo videtur quod per | |
| 2337 quodlibet sacramentum novae legis imprimatur character.</p> | |
| 2338 <p title="III q. 63 a. 6 arg. 3"><a name="49733"><span class= | |
| 2339 "ref">[49733] IIIª q. 63 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2340 character est res et sacramentum. Sed in quolibet sacramento novae | |
| 2341 legis est aliquid quod est res tantum, et aliquid quod est | |
| 2342 sacramentum tantum, et aliquid quod est res et sacramentum. Ergo | |
| 2343 per quodlibet sacramentum novae legis imprimitur character.</p> | |
| 2344 <p title="III q. 63 a. 6 s. c."><a name="49734"><span class= | |
| 2345 "ref">[49734] IIIª q. 63 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2346 quod sacramenta in quibus imprimitur character, non reiterantur, eo | |
| 2347 quod character est indelebilis, ut dictum est. Quaedam autem | |
| 2348 sacramenta iterantur, sicut patet de poenitentia et matrimonio. | |
| 2349 Ergo non omnia sacramenta imprimunt characterem.</p> | |
| 2350 <p title="III q. 63 a. 6 co."><a name="49735"><span class= | |
| 2351 "ref">[49735] IIIª q. 63 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2352 dicendum quod, sicut supra dictum est, sacramenta novae legis ad | |
| 2353 duo ordinantur, scilicet in remedium peccati, et ad cultum divinum. | |
| 2354 Est autem omnibus sacramentis commune quod per ea exhibetur aliquod | |
| 2355 remedium contra peccatum, per hoc quod gratiam conferunt. Non autem | |
| 2356 omnia sacramenta ordinantur directe ad divinum cultum, sicut patet | |
| 2357 de poenitentia, per quam homo liberatur a peccato, non autem per | |
| 2358 hoc sacramentum exhibetur homini aliquid de novo pertinens ad | |
| 2359 divinum cultum, sed restituitur in statum pristinum. Pertinet autem | |
| 2360 aliquod sacramentum ad divinum cultum tripliciter, uno modo, per | |
| 2361 modum ipsius actionis; alio modo, per modum agentis; tertio modo, | |
| 2362 per modum recipientis. Per modum quidem ipsius actionis pertinet ad | |
| 2363 divinum cultum Eucharistia, in qua principaliter divinus cultus | |
| 2364 consistit, inquantum est Ecclesiae sacrificium. Et per hoc idem | |
| 2365 sacramentum non imprimitur homini character, quia per hoc | |
| 2366 sacramentum non ordinatur homo ad aliquid aliud ulterius agendum | |
| 2367 vel recipiendum in sacramentis, cum potius sit <i>finis et | |
| 2368 consummatio omnium sacramentorum</i>, ut Dionysius dicit, III cap. | |
| 2369 Eccles. Hier. Continet tamen in seipso Christum, in quo non est | |
| 2370 character, sed tota sacerdotii plenitudo. Sed ad agentes in | |
| 2371 sacramentis pertinet sacramentum ordinis, quia per hoc sacramentum | |
| 2372 deputantur homines ad sacramenta aliis tradenda. Sed ad recipientes | |
| 2373 pertinet sacramentum Baptismi, per quod homo accipit potestatem | |
| 2374 recipiendi alia Ecclesiae sacramenta, unde Baptismus dicitur esse | |
| 2375 ianua sacramentorum. Ad idem etiam ordinatur quodammodo | |
| 2376 confirmatio, ut infra suo loco dicetur. Et ideo per haec tria | |
| 2377 sacramenta character imprimitur, scilicet Baptismum, confirmationem | |
| 2378 et ordinem.</p> | |
| 2379 <p title="III q. 63 a. 6 ad 1"><a name="49736"><span class= | |
| 2380 "ref">[49736] IIIª q. 63 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2381 dicendum quod per omnia sacramenta fit homo particeps sacerdotii | |
| 2382 Christi, utpote percipiens aliquem effectum eius, non tamen per | |
| 2383 omnia sacramenta aliquis deputatur ad agendum aliquid vel | |
| 2384 recipiendum quod pertineat ad cultum sacerdotii Christi. Quod | |
| 2385 quidem exigitur ad hoc quod sacramentum characterem imprimat.</p> | |
| 2386 <p title="III q. 63 a. 6 ad 2"><a name="49737"><span class= | |
| 2387 "ref">[49737] IIIª q. 63 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2388 dicendum quod per omnia sacramenta sanctificatur homo, propter hoc | |
| 2389 quod sanctitas importat munditiam a peccato, quod fit per gratiam. | |
| 2390 Sed specialiter per quaedam sacramenta, quae characterem imprimunt, | |
| 2391 homo sanctificatur quadam consecratione, utpote deputatus ad | |
| 2392 divinum cultum, sicut etiam res inanimatae sanctificari dicuntur | |
| 2393 inquantum divino cultui deputantur.</p> | |
| 2394 <p title="III q. 63 a. 6 ad 3"><a name="49738"><span class= | |
| 2395 "ref">[49738] IIIª q. 63 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2396 dicendum quod, licet character sit res et sacramentum, non tamen | |
| 2397 oportet id quod est res et sacramentum, esse characterem. Quid | |
| 2398 autem sit res et sacramentum in aliis sacramentis, infra | |
| 2399 dicetur.</p> | |
| 2400 <br /> | |
| 2401 <div class="D">Quaestio 64</div> | |
| 2402 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 2403 <p title="III q. 64 pr."><a name="49739"><span class="ref">[49739] | |
| 2404 IIIª q. 64 pr.</span></a> Deinde considerandum est de causis | |
| 2405 sacramentorum, sive per auctoritatem sive per ministerium. Et circa | |
| 2406 hoc quaeruntur decem. Primo, utrum solus Deus interius operetur in | |
| 2407 sacramentis. Secundo, utrum institutio sacramentorum sit solum a | |
| 2408 Deo. Tertio, de potestate quam Christus habuit in sacramentis. | |
| 2409 Quarto, utrum illam potestatem potuerit aliis communicare. Quinto, | |
| 2410 utrum potestas ministerii in sacramentis conveniat malis. Sexto, | |
| 2411 utrum mali peccent dispensando sacramenta. Septimo, utrum Angeli | |
| 2412 possint esse ministri sacramentorum. Octavo, utrum intentio | |
| 2413 ministri requiratur in sacramentis. Nono, utrum requiratur ibi | |
| 2414 recta fides; ita scilicet quod infidelis non possit tradere | |
| 2415 sacramentum. Decimo, utrum requiratur ibi recta intentio.</p> | |
| 2416 <br /> | |
| 2417 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 2418 <p title="III q. 64 a. 1 arg. 1"><a name="49740"><span class= | |
| 2419 "ref">[49740] IIIª q. 64 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 2420 proceditur. Videtur quod non solus Deus, sed etiam minister, | |
| 2421 interius operetur ad effectum sacramenti. Interior enim effectus | |
| 2422 sacramenti est ut homo purgetur a peccatis, et illuminetur per | |
| 2423 gratiam. Sed ad ministros Ecclesiae pertinet purgare, illuminare et | |
| 2424 perficere, ut patet per Dionysium, in V cap. Coel. Hier. Ergo | |
| 2425 videtur quod non solus Deus, sed etiam ministri Ecclesiae operentur | |
| 2426 ad sacramenti effectum.</p> | |
| 2427 <p title="III q. 64 a. 1 arg. 2"><a name="49741"><span class= | |
| 2428 "ref">[49741] IIIª q. 64 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, in | |
| 2429 collatione sacramentorum quaedam orationum suffragia proponuntur. | |
| 2430 Sed orationes iustorum sunt magis apud Deum exaudibiles quam | |
| 2431 quorumcumque, secundum illud Ioan. IX, <i>si quis Dei cultor est, | |
| 2432 et voluntatem Dei facit, hunc Deus exaudit</i>. Ergo videtur quod | |
| 2433 maiorem effectum sacramenti consequitur ille qui recipit illum a | |
| 2434 bono ministro. Sic ergo minister operatur aliquid ad interiorem | |
| 2435 effectum, et non solus Deus.</p> | |
| 2436 <p title="III q. 64 a. 1 arg. 3"><a name="49742"><span class= | |
| 2437 "ref">[49742] IIIª q. 64 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2438 dignior est homo quam res inanimata. Sed res inanimata aliquid | |
| 2439 operatur ad effectum interiorem, <i>nam aqua corpus tangit et cor | |
| 2440 abluit</i>, ut Augustinus dicit, super Ioan. Ergo homo aliquid | |
| 2441 operatur ad interiorem effectum sacramenti, et non solus Deus.</p> | |
| 2442 <p title="III q. 64 a. 1 s. c."><a name="49743"><span class= | |
| 2443 "ref">[49743] IIIª q. 64 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2444 quod dicitur Rom. VIII, <i>Deus qui iustificat</i>. Cum igitur | |
| 2445 interior effectus omnium sacramentorum sit iustificatio, videtur | |
| 2446 quod solus Deus operetur interiorem effectum sacramenti.</p> | |
| 2447 <p title="III q. 64 a. 1 co."><a name="49744"><span class= | |
| 2448 "ref">[49744] IIIª q. 64 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 2449 dicendum quod operari aliquem effectum contingit dupliciter, uno | |
| 2450 modo, per modum principalis agentis; alio modo, per modum | |
| 2451 instrumenti. Primo igitur modo solus Deus operatur interiorem | |
| 2452 effectum sacramenti. Tum quia solus Deus illabitur animae, in qua | |
| 2453 sacramenti effectus consistit. Non autem potest aliquid immediate | |
| 2454 operari ubi non est. Tum quia gratia, quae est interior sacramenti | |
| 2455 effectus, est a solo Deo, ut in secunda parte habitum est. | |
| 2456 Character etiam, qui est interior quorundam sacramentorum effectus, | |
| 2457 est virtus instrumentalis, quae manat a principali agente, quod est | |
| 2458 Deus. Secundo autem modo homo potest operari ad interiorem effectum | |
| 2459 sacramenti, inquantum operatur per modum ministri. Nam eadem ratio | |
| 2460 est ministri et instrumenti, utriusque enim actio exterius | |
| 2461 adhibetur, sed sortitur effectum interiorem ex virtute principalis | |
| 2462 agentis, quod est Deus.</p> | |
| 2463 <p title="III q. 64 a. 1 ad 1"><a name="49745"><span class= | |
| 2464 "ref">[49745] IIIª q. 64 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2465 dicendum quod purgatio, secundum quod attribuitur ministris | |
| 2466 Ecclesiae, non est a peccato, sed dicuntur diaconi purgare, | |
| 2467 inquantum vel immundos eiiciunt a coetu fidelium, vel eos sacris | |
| 2468 admonitionibus disponunt ad sacramentorum receptionem. Similiter | |
| 2469 etiam sacerdotes illuminare dicuntur sacrum populum, non quidem | |
| 2470 gratiam infundendo, sed sacramenta gratiae tradendo, ut patet per | |
| 2471 Dionysium ibidem.</p> | |
| 2472 <p title="III q. 64 a. 1 ad 2"><a name="49746"><span class= | |
| 2473 "ref">[49746] IIIª q. 64 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2474 dicendum quod orationes quae dicuntur in sacramentorum collatione, | |
| 2475 proponuntur Deo non ex parte singularis personae, sed ex parte | |
| 2476 totius Ecclesiae, cuius preces sunt apud Deum exaudibiles, secundum | |
| 2477 illud Matth. XVIII, <i>si duo ex vobis consenserint super terram de | |
| 2478 omni re quamcumque petierint, fiet eis a patre meo</i>. Nihil tamen | |
| 2479 prohibet quin devotio viri iusti ad hoc aliquid operetur. Illud | |
| 2480 tamen quod est sacramenti effectus, non impetratur oratione | |
| 2481 Ecclesiae vel ministri, sed ex merito passionis Christi, cuius | |
| 2482 virtus operatur in sacramentis, ut dictum est. Unde effectus | |
| 2483 sacramenti non datur melior per meliorem ministrum. Aliquid tamen | |
| 2484 annexum impetrari potest recipienti sacramentum per devotionem | |
| 2485 ministri, nec tamen minister operatur illud, sed impetrat operandum | |
| 2486 a Deo.</p> | |
| 2487 <p title="III q. 64 a. 1 ad 3"><a name="49747"><span class= | |
| 2488 "ref">[49747] IIIª q. 64 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2489 dicendum quod res inanimatae non operantur ad interiorem effectum | |
| 2490 nisi instrumentaliter, ut dictum est. Et similiter homines non | |
| 2491 operantur ad sacramentorum effectum nisi per modum ministerii, ut | |
| 2492 dictum est.</p> | |
| 2493 <br /> | |
| 2494 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 2495 <p title="III q. 64 a. 2 arg. 1"><a name="49748"><span class= | |
| 2496 "ref">[49748] IIIª q. 64 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 2497 sic proceditur. Videtur quod sacramenta non sint solum ex | |
| 2498 institutione divina. Ea enim quae sunt divinitus instituta, | |
| 2499 traduntur nobis in sacra Scriptura. Sed quaedam aguntur in | |
| 2500 sacramentis de quibus nulla fit mentio in sacra Scriptura, puta de | |
| 2501 chrismate quo homines confirmantur, et de oleo quo sacerdotes | |
| 2502 inunguntur, et de multis aliis, tam verbis quam factis, quibus | |
| 2503 utimur in sacramentis. Non ergo sacramenta sunt solum ex | |
| 2504 institutione divina.</p> | |
| 2505 <p title="III q. 64 a. 2 arg. 2"><a name="49749"><span class= | |
| 2506 "ref">[49749] IIIª q. 64 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2507 sacramenta sunt quaedam signa. Res autem sensibiles naturaliter | |
| 2508 quaedam significant. Nec potest dici quod Deus quibusdam | |
| 2509 significationibus delectetur, et non aliis, quia ipse omnia quae | |
| 2510 fecit approbat. Hoc autem proprium videtur esse Daemonum, ut | |
| 2511 quibusdam signis ad aliquid alliciantur, dicit enim Augustinus, XXI | |
| 2512 de Civ. Dei, <i>illiciuntur Daemones per creaturas, quas non ipsi, | |
| 2513 sed Deus condidit, delectabilibus pro sua diversitate diversis, non | |
| 2514 ut animalia cibis, sed ut spiritus signis</i>. Non ergo videtur | |
| 2515 quod sacramenta indigeant esse ex institutione divina.</p> | |
| 2516 <p title="III q. 64 a. 2 arg. 3"><a name="49750"><span class= | |
| 2517 "ref">[49750] IIIª q. 64 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2518 apostoli vicem Dei gesserunt in terris, unde apostolus dicit, II | |
| 2519 Cor. II, <i>nam et ego quod donavi, si quid donavi, propter vos in | |
| 2520 persona Christi</i>, idest, ac si ipse Christus donasset. Sic ergo | |
| 2521 videtur quod apostoli, et eorum successores, possint nova | |
| 2522 sacramenta instituere.</p> | |
| 2523 <p title="III q. 64 a. 2 s. c."><a name="49751"><span class= | |
| 2524 "ref">[49751] IIIª q. 64 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2525 quod ille instituit aliquid qui dat ei robur et virtutem, sicut | |
| 2526 patet de institutoribus legum. Sed virtus sacramenti est a solo | |
| 2527 Deo, ut ex dictis patet. Ergo solus Deus potest instituere | |
| 2528 sacramentum.</p> | |
| 2529 <p title="III q. 64 a. 2 co."><a name="49752"><span class= | |
| 2530 "ref">[49752] IIIª q. 64 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 2531 dicendum quod, sicut ex supra dictis patet, sacramenta | |
| 2532 instrumentaliter operantur ad spirituales effectus. Instrumentum | |
| 2533 autem habet virtutem a principali agente. Agens autem respectu | |
| 2534 sacramenti est duplex, scilicet instituens sacramentum; et utens | |
| 2535 sacramento instituto, applicando scilicet ipsum ad inducendum | |
| 2536 effectum. Virtus autem sacramenti non potest esse ab eo qui utitur | |
| 2537 sacramento, quia non operatur nisi per modum ministerii. Unde | |
| 2538 relinquitur quod virtus sacramenti sit ab eo qui instituit | |
| 2539 sacramentum. Cum igitur virtus sacramenti sit a solo Deo, | |
| 2540 consequens est quod solus Deus sit sacramentorum institutor.</p> | |
| 2541 <p title="III q. 64 a. 2 ad 1"><a name="49753"><span class= | |
| 2542 "ref">[49753] IIIª q. 64 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2543 dicendum quod illa quae aguntur in sacramentis per homines | |
| 2544 instituta, non sunt de necessitate sacramenti, sed ad quandam | |
| 2545 solemnitatem, quae adhibetur sacramentis ad excitandam devotionem | |
| 2546 et reverentiam in his qui sacramenta suscipiunt. Ea vero quae sunt | |
| 2547 de necessitate sacramenti, sunt ab ipso Christo instituta, qui est | |
| 2548 Deus et homo. Et licet non omnia sint tradita in Scripturis, habet | |
| 2549 tamen ea Ecclesia ex familiari apostolorum traditione, sicut | |
| 2550 apostolus dicit, I Cor. XI, <i>cetera cum venero disponam</i>.</p> | |
| 2551 <p title="III q. 64 a. 2 ad 2"><a name="49754"><span class= | |
| 2552 "ref">[49754] IIIª q. 64 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2553 dicendum quod res sensibiles aptitudinem quandam habent ad | |
| 2554 significandum spirituales effectus ex sui natura, sed ista aptitudo | |
| 2555 determinatur ad specialem significationem ex institutione divina. | |
| 2556 Et hoc est quod Hugo de sancto Victore dicit, quod <i>sacramentum | |
| 2557 ex institutione significat</i>. Praeelegit tamen Deus quasdam res | |
| 2558 aliis ad significationes sacramentales, non quia ad eas contrahatur | |
| 2559 eius affectus, sed ut sit convenientior significatio.</p> | |
| 2560 <p title="III q. 64 a. 2 ad 3"><a name="49755"><span class= | |
| 2561 "ref">[49755] IIIª q. 64 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2562 dicendum quod apostoli, et eorum successores, sunt vicarii Dei | |
| 2563 quantum ad regimen Ecclesiae institutae per fidem et fidei | |
| 2564 sacramenta. Unde, sicut non licet eis constituere aliam Ecclesiam, | |
| 2565 ita non licet eis tradere aliam fidem, neque instituere alia | |
| 2566 sacramenta, sed per <i>sacramenta quae de latere Christi pendentis | |
| 2567 in cruce fluxerunt</i>, dicitur esse fabricata Ecclesia | |
| 2568 Christi.</p> | |
| 2569 <br /> | |
| 2570 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 2571 <p title="III q. 64 a. 3 arg. 1"><a name="49756"><span class= | |
| 2572 "ref">[49756] IIIª q. 64 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 2573 proceditur. Videtur quod Christus, secundum quod homo, habuit | |
| 2574 potestatem operandi interiorem effectum sacramentorum dicit enim | |
| 2575 Ioannes Baptista, ut habetur Ioan. I, <i>qui me misit baptizare in | |
| 2576 aqua, ille mihi dixit, super quem videris spiritum descendentem et | |
| 2577 manentem super eum, hic est qui baptizat in spiritu sancto</i>. Sed | |
| 2578 baptizare in spiritu sancto est interius gratiam spiritus sancti | |
| 2579 conferre. Spiritus autem sanctus descendit super Christum inquantum | |
| 2580 homo, non inquantum Deus, quia sic ipse dat spiritum sanctum. Ergo | |
| 2581 videtur quod Christus, secundum quod homo, habuit potestatem | |
| 2582 interiorem effectum sacramentorum causandi.</p> | |
| 2583 <p title="III q. 64 a. 3 arg. 2"><a name="49757"><span class= | |
| 2584 "ref">[49757] IIIª q. 64 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2585 Matth. IX dominus dicit, <i>sciatis quod filius hominis habet in | |
| 2586 terra potestatem dimittendi peccata</i>. Sed remissio peccatorum | |
| 2587 est interior effectus sacramenti. Ergo videtur quod Christus, | |
| 2588 secundum quod homo, interiorem effectum sacramentorum operatur.</p> | |
| 2589 <p title="III q. 64 a. 3 arg. 3"><a name="49758"><span class= | |
| 2590 "ref">[49758] IIIª q. 64 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2591 institutio sacramentorum pertinet ad eum qui tanquam principale | |
| 2592 agens operatur ad interiorem sacramenti effectum. Manifestum est | |
| 2593 autem quod Christus sacramenta instituit. Ergo ipse est qui | |
| 2594 interius operatur sacramentorum effectum.</p> | |
| 2595 <p title="III q. 64 a. 3 arg. 4"><a name="49759"><span class= | |
| 2596 "ref">[49759] IIIª q. 64 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 2597 nullus potest sine sacramento effectum sacramenti conferre, nisi | |
| 2598 propria virtute sacramenti effectum operetur. Sed Christus sine | |
| 2599 sacramento contulit sacramenti effectum, ut patet in Magdalena, cui | |
| 2600 dixit, <i>dimittuntur tibi peccata</i>. Ergo videtur quod Christus, | |
| 2601 secundum quod homo, operetur interiorem sacramenti effectum.</p> | |
| 2602 <p title="III q. 64 a. 3 arg. 5"><a name="49760"><span class= | |
| 2603 "ref">[49760] IIIª q. 64 a. 3 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 2604 illud in cuius virtute sacramentum operatur, est principale agens | |
| 2605 ad interiorem effectum. Sed sacramenta habent virtutem ex passione | |
| 2606 Christi et invocatione nominis eius, secundum illud I Cor. I, | |
| 2607 <i>nunquid Paulus pro vobis crucifixus est? Aut in nomine Pauli | |
| 2608 baptizati estis?</i> Ergo Christus, inquantum homo, operatur | |
| 2609 interiorem sacramenti effectum.</p> | |
| 2610 <p title="III q. 64 a. 3 s. c."><a name="49761"><span class= | |
| 2611 "ref">[49761] IIIª q. 64 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2612 quod Augustinus dicit, <i>in sacramentis divina virtus secretius | |
| 2613 operatur salutem</i>. Divina autem virtus est Christi secundum quod | |
| 2614 est Deus, non autem secundum quod est homo. Ergo Christus non | |
| 2615 operatur interiorem sacramenti effectum secundum quod est homo, sed | |
| 2616 secundum quod est Deus.</p> | |
| 2617 <p title="III q. 64 a. 3 co."><a name="49762"><span class= | |
| 2618 "ref">[49762] IIIª q. 64 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 2619 dicendum quod interiorem sacramentorum effectum operatur Christus | |
| 2620 et secundum quod est Deus, et secundum quod est homo, aliter tamen | |
| 2621 et aliter. Nam secundum quod est Deus, operatur in sacramentis per | |
| 2622 auctoritatem. Secundum autem quod est homo, operatur ad interiores | |
| 2623 effectus sacramentorum meritorie, et efficienter, sed | |
| 2624 instrumentaliter. Dictum est enim quod passio Christi, quae | |
| 2625 competit ei secundum humanam naturam, causa est nostrae | |
| 2626 iustificationis et meritorie, et effective, non quidem per modum | |
| 2627 principalis agentis, sive per auctoritatem, sed per modum | |
| 2628 instrumenti, inquantum humanitas est instrumentum divinitatis eius, | |
| 2629 ut supra dictum est. Sed tamen, quia est instrumentum coniunctum | |
| 2630 divinitati in persona, habet quandam principalitatem et | |
| 2631 causalitatem respectu instrumentorum extrinsecorum, qui sunt | |
| 2632 ministri Ecclesiae et ipsa sacramenta, ut ex supra dictis patet. Et | |
| 2633 ideo, sicut Christus, inquantum Deus, habet potestatem auctoritatis | |
| 2634 in sacramentis, ita, inquantum homo, habet potestatem ministerii | |
| 2635 principalis, sive potestatem excellentiae. Quae quidem consistit in | |
| 2636 quatuor. Primo quidem, in hoc quod meritum et virtus passionis eius | |
| 2637 operatur in sacramentis, ut supra dictum est. Et quia virtus | |
| 2638 passionis copulatur nobis per fidem, secundum illud Rom. III, | |
| 2639 <i>quem proposuit Deus propitiatorem per fidem in sanguine | |
| 2640 eius</i>, quam fidem per invocationem nominis Christi protestamur, | |
| 2641 ideo, secundo, ad potestatem excellentiae quam Christus habet in | |
| 2642 sacramentis, pertinet quod in eius nomine sacramenta | |
| 2643 sanctificantur. Et quia ex institutione sacramenta virtutem | |
| 2644 obtinent, inde est quod, tertio, ad excellentiam potestatis Christi | |
| 2645 pertinet quod ipse, qui dedit virtutem sacramentis, potuit | |
| 2646 instituere sacramenta. Et quia causa non dependet ab effectu, sed | |
| 2647 potius e converso, quarto, ad excellentiam potestatis Christi | |
| 2648 pertinet quod ipse potuit effectum sacramentorum sine exteriori | |
| 2649 sacramento conferre.</p> | |
| 2650 <p title="III q. 64 a. 3 ad 1"><a name="49763"><span class= | |
| 2651 "ref">[49763] IIIª q. 64 a. 3 ad 1</span></a> Et per hoc patet | |
| 2652 responsio ad obiecta, utraque enim pars obiectionum vera est, ut | |
| 2653 dictum est, secundum aliquid.</p> | |
| 2654 <br /> | |
| 2655 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 2656 <p title="III q. 64 a. 4 arg. 1"><a name="49764"><span class= | |
| 2657 "ref">[49764] IIIª q. 64 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 2658 proceditur. Videtur quod Christus potestatem suam quam habuit in | |
| 2659 sacramentis, non potuerit ministris communicare. Ut enim | |
| 2660 argumentatur Augustinus, contra Maximinum, <i>si potuit et non | |
| 2661 voluit, invidus fuit</i>. Sed invidia longe fuit a Christo, in quo | |
| 2662 fuit summa plenitudo caritatis. Ergo, cum Christus non | |
| 2663 communicaverit suam potestatem ministris, videtur quod non potuerit | |
| 2664 communicare.</p> | |
| 2665 <p title="III q. 64 a. 4 arg. 2"><a name="49765"><span class= | |
| 2666 "ref">[49765] IIIª q. 64 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2667 super illud Ioan. XIV, <i>maiora horum faciet</i>, dicit | |
| 2668 Augustinus, prorsus maius hoc esse dixerim, scilicet ut ex impio | |
| 2669 iustus fiat, quam creare caelum et terram. Sed Christus non potuit | |
| 2670 communicare suis discipulis quod crearent caelum et terram. Ergo | |
| 2671 neque quod iustificent impium. Cum igitur iustificatio impii fiat | |
| 2672 per potestatem Christi quam habet in sacramentis, videtur quod | |
| 2673 potestatem suam quam habet in sacramentis, non potuerit ministris | |
| 2674 communicare.</p> | |
| 2675 <p title="III q. 64 a. 4 arg. 3"><a name="49766"><span class= | |
| 2676 "ref">[49766] IIIª q. 64 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2677 Christo inquantum est caput Ecclesiae, competit ut ab ipso gratia | |
| 2678 derivetur ad alios, secundum illud Ioan. I, <i>de plenitudine eius | |
| 2679 omnes accepimus</i>. Sed hoc non fuit aliis communicabile, quia sic | |
| 2680 Ecclesia esset monstruosa, multa capita habens. Ergo videtur quod | |
| 2681 Christus suam potestatem non potuerit ministris communicare.</p> | |
| 2682 <p title="III q. 64 a. 4 s. c."><a name="49767"><span class= | |
| 2683 "ref">[49767] IIIª q. 64 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2684 quod, super illud Ioan. I, <i>ego nesciebam eum</i>, dicit | |
| 2685 Augustinus quod <i>non noverat potestatem Baptismi ipsum dominum | |
| 2686 habiturum et sibi retenturum</i>. Hoc autem non ignorasset Ioannes | |
| 2687 si talis potestas communicabilis non esset. Potuit ergo potestatem | |
| 2688 suam Christus ministris communicare.</p> | |
| 2689 <p title="III q. 64 a. 4 co."><a name="49768"><span class= | |
| 2690 "ref">[49768] IIIª q. 64 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 2691 dicendum quod, sicut dictum est, Christus in sacramentis habuit | |
| 2692 duplicem potestatem. Unam auctoritatis, quae competit ei secundum | |
| 2693 quod Deus. Et talis potestas nulli creaturae potuit communicari, | |
| 2694 sicut nec divina essentia. Aliam potestatem habuit excellentiae, | |
| 2695 quae competit ei secundum quod homo. Et talem potestatem potuit | |
| 2696 ministris communicare, dando scilicet eis tantam gratiae | |
| 2697 plenitudinem ut eorum meritum operaretur ad sacramentorum effectus; | |
| 2698 ut ad invocationem nominum ipsorum sanctificarentur sacramenta; et | |
| 2699 ut ipsi possent sacramenta instituere; et sine ritu sacramentorum | |
| 2700 effectum conferre solo imperio. Potest enim instrumentum | |
| 2701 coniunctum, quanto fuerit fortius, tanto magis virtutem suam | |
| 2702 instrumento separato tribuere, sicut manus baculo.</p> | |
| 2703 <p title="III q. 64 a. 4 ad 1"><a name="49769"><span class= | |
| 2704 "ref">[49769] IIIª q. 64 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2705 dicendum quod Christus non ex invidia praetermisit potestatem | |
| 2706 excellentiae ministris communicare, sed propter fidelium | |
| 2707 utilitatem, ne in homine spem ponerent, et essent diversa | |
| 2708 sacramenta, ex quibus divisio in Ecclesia oriretur; sicut apud | |
| 2709 illos qui dicebant, <i>ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero | |
| 2710 Cephae</i>, ut dicitur I Cor. I.</p> | |
| 2711 <p title="III q. 64 a. 4 ad 2"><a name="49770"><span class= | |
| 2712 "ref">[49770] IIIª q. 64 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2713 dicendum quod obiectio illa procedit de potestate auctoritatis, | |
| 2714 quae convenit Christo secundum quod est Deus. Licet et potestas | |
| 2715 excellentiae possit auctoritas nominari per comparationem ad alios | |
| 2716 ministros. Unde super illud I Cor. I, <i>divisus est Christus?</i> | |
| 2717 Dicit Glossa quod <i>potuit eis dare auctoritatem Baptismi, quibus | |
| 2718 contulit ministerium</i>.</p> | |
| 2719 <p title="III q. 64 a. 4 ad 3"><a name="49771"><span class= | |
| 2720 "ref">[49771] IIIª q. 64 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2721 dicendum quod ad hoc inconveniens evitandum, ne scilicet multa | |
| 2722 capita in Ecclesia essent, Christus noluit potestatem suae | |
| 2723 excellentiae ministris communicare. Si tamen communicasset, ipse | |
| 2724 esset caput principaliter, alii vero secundario.</p> | |
| 2725 <br /> | |
| 2726 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 2727 <p title="III q. 64 a. 5 arg. 1"><a name="49772"><span class= | |
| 2728 "ref">[49772] IIIª q. 64 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum sic | |
| 2729 proceditur. Videtur quod per malos ministros sacramenta conferri | |
| 2730 non possint. Sacramenta enim novae legis ordinantur ad emundationem | |
| 2731 culpae et collationem gratiae. Sed mali, cum sint immundi, non | |
| 2732 possunt alios a peccato mundare, secundum illud Eccli. XXXIV, <i>ab | |
| 2733 immundo quis mundabitur?</i> Et etiam, cum gratiam non habeant, non | |
| 2734 videtur quod gratiam conferre possint, quia nullus dat quod non | |
| 2735 habet. Non ergo videtur quod per malos sacramenta conferri | |
| 2736 possint.</p> | |
| 2737 <p title="III q. 64 a. 5 arg. 2"><a name="49773"><span class= | |
| 2738 "ref">[49773] IIIª q. 64 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2739 tota virtus sacramentorum derivatur a Christo, ut dictum est. Sed | |
| 2740 mali sunt praecisi a Christo, quia non habent caritatem, per quam | |
| 2741 membra capiti uniuntur, secundum illud I Ioan. IV, <i>qui manet in | |
| 2742 caritate, in Deo manet, et Deus in eo</i>. Ergo videtur quod per | |
| 2743 malos sacramenta conferri non possint.</p> | |
| 2744 <p title="III q. 64 a. 5 arg. 3"><a name="49774"><span class= | |
| 2745 "ref">[49774] IIIª q. 64 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, si | |
| 2746 desit aliquid horum quae debitum est esse in sacramentis, non | |
| 2747 perficitur sacramentum, sicut si desit debita forma vel materia. | |
| 2748 Sed debitus minister sacramenti est ille qui caret macula peccati, | |
| 2749 secundum illud Levit. XXI, <i>homo de semine tuo per familias qui | |
| 2750 habuit maculam, non offeret panes Deo tuo, nec accedet ad | |
| 2751 ministerium eius</i>. Ergo videtur quod, si minister sit malus, | |
| 2752 nihil efficiatur in sacramento.</p> | |
| 2753 <p title="III q. 64 a. 5 s. c."><a name="49775"><span class= | |
| 2754 "ref">[49775] IIIª q. 64 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2755 quod Augustinus dicit, super illud Ioan. I, <i>super quem videris | |
| 2756 spiritum etc., quod non noverat Ioannes potestatem Baptismi ipsum | |
| 2757 dominum habiturum et sibi retenturum, sed ministerium plane | |
| 2758 transiturum in bonos et malos. Quid tibi facit malus minister, ubi | |
| 2759 bonus est dominus?</i></p> | |
| 2760 <p title="III q. 64 a. 5 co."><a name="49776"><span class= | |
| 2761 "ref">[49776] IIIª q. 64 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 2762 dicendum quod, sicut dictum est, ministri Ecclesiae | |
| 2763 instrumentaliter operantur in sacramentis, eo quod quodammodo eadem | |
| 2764 est ratio ministri et instrumenti. Sicut autem supra dictum est, | |
| 2765 instrumentum non agit secundum propriam formam, sed secundum | |
| 2766 virtutem eius a quo movetur. Et ideo accidit instrumento, inquantum | |
| 2767 est instrumentum, qualemcumque formam vel virtutem habeat, praeter | |
| 2768 id quod exigitur ad rationem instrumenti, sicut quod corpus medici, | |
| 2769 quod est instrumentum animae habentis artem, sit sanum vel | |
| 2770 infirmum; et sicut quod fistula per quam transit aqua, sit argentea | |
| 2771 vel plumbea. Unde ministri Ecclesiae possunt sacramenta conferre | |
| 2772 etiam si sint mali.</p> | |
| 2773 <p title="III q. 64 a. 5 ad 1"><a name="49777"><span class= | |
| 2774 "ref">[49777] IIIª q. 64 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2775 dicendum quod ministri Ecclesiae neque a peccatis mundant homines | |
| 2776 ad sacramenta accedentes, neque gratiam conferunt, sua virtute, sed | |
| 2777 hoc facit Christus sua potestate per eos sicut per quaedam | |
| 2778 instrumenta. Et ideo effectus consequitur in suscipientibus | |
| 2779 sacramenta non secundum similitudinem ministrorum, sed secundum | |
| 2780 configurationem ad Christum.</p> | |
| 2781 <p title="III q. 64 a. 5 ad 2"><a name="49778"><span class= | |
| 2782 "ref">[49778] IIIª q. 64 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2783 dicendum quod per caritatem membra Christi uniuntur suo capiti ut | |
| 2784 ab eo vitam recipiant, quia, ut dicitur I Ioan. III, <i>qui non | |
| 2785 diligit, manet in morte</i>. Potest autem aliquis operari per | |
| 2786 instrumentum carens vita, et a se separatum quantum ad corporis | |
| 2787 unionem, dummodo sit coniunctum per quandam motionem, aliter enim | |
| 2788 operatur artifex per manum, et aliter per securim. Sic igitur | |
| 2789 Christus operatur in sacramentis et per malos, tanquam per | |
| 2790 instrumenta carentia vita; et per bonos, tanquam per membra | |
| 2791 viventia.</p> | |
| 2792 <p title="III q. 64 a. 5 ad 3"><a name="49779"><span class= | |
| 2793 "ref">[49779] IIIª q. 64 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2794 dicendum quod aliquid est debitum esse in sacramento dupliciter. | |
| 2795 Uno modo, sicut existens de necessitate sacramenti. Quod quidem si | |
| 2796 desit, non perficitur sacramentum, sicut si desit debita forma vel | |
| 2797 debita materia. Alio modo est aliquid debitum esse in sacramento | |
| 2798 secundum quandam decentiam. Et hoc modo debitum est ut ministri | |
| 2799 sacramentorum sint boni.</p> | |
| 2800 <br /> | |
| 2801 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 2802 <p title="III q. 64 a. 6 arg. 1"><a name="49780"><span class= | |
| 2803 "ref">[49780] IIIª q. 64 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum sic | |
| 2804 proceditur. Videtur quod mali ministrantes sacramenta non peccent. | |
| 2805 Sicut enim ministratur Deo in sacramentis, ita per opera caritatis, | |
| 2806 unde dicitur Heb. ult., <i>beneficentiae et communionis nolite | |
| 2807 oblivisci, talibus enim hostiis promeretur Deus</i>. Sed mali non | |
| 2808 peccant si ministrent Deo in operibus caritatis, quinimmo hoc est | |
| 2809 consulendum, secundum illud Dan. IV, <i>consilium meum regi | |
| 2810 placeat, peccata tua eleemosynis redime</i>. Ergo videtur quod mali | |
| 2811 non peccent in sacramentis ministrando.</p> | |
| 2812 <p title="III q. 64 a. 6 arg. 2"><a name="49781"><span class= | |
| 2813 "ref">[49781] IIIª q. 64 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2814 quicumque communicat alicui in peccato, etiam ipse est reus | |
| 2815 peccati, secundum illud Rom. I, <i>dignus est morte non solum qui | |
| 2816 peccatum agit, sed etiam qui consentit facientibus</i>. Sed si mali | |
| 2817 ministri peccent sacramenta ministrando, illi qui ab eis sacramenta | |
| 2818 recipiunt, eis in peccato communicant. Ergo etiam ipsi peccarent. | |
| 2819 Quod videtur inconveniens.</p> | |
| 2820 <p title="III q. 64 a. 6 arg. 3"><a name="49782"><span class= | |
| 2821 "ref">[49782] IIIª q. 64 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2822 nullus videtur esse perplexus, quia sic homo cogeretur desperare, | |
| 2823 quasi non posset peccatum evadere. Sed si mali peccarent sacramenta | |
| 2824 tradendo, essent perplexi, quia etiam quandoque peccarent si | |
| 2825 sacramenta non traderent, puta cum eis ex officio incumbit | |
| 2826 necessitas; dicitur enim I Cor. IX, <i>vae mihi est si non | |
| 2827 evangelizavero, necessitas enim mihi incumbit</i>. Quandoque etiam | |
| 2828 propter periculum, sicut si puer, in periculo mortis existens, | |
| 2829 offeratur alicui peccatori baptizandus. Ergo videtur quod mali non | |
| 2830 peccent sacramenta ministrando.</p> | |
| 2831 <p title="III q. 64 a. 6 s. c."><a name="49783"><span class= | |
| 2832 "ref">[49783] IIIª q. 64 a. 6 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2833 quod Dionysius dicit, I cap. Eccles. Hier., quod <i>malis non est | |
| 2834 fas neque tangere symbola</i>, idest sacramentalia signa. Et in | |
| 2835 epistola ad Demophilum dicit, <i>talis, scilicet peccator, audax | |
| 2836 videtur sacerdotalibus manum imponens; et non timet neque | |
| 2837 verecundatur, divina praeter dignitatem exequens, et Deum putans | |
| 2838 ignorare quod ipse in seipso cognovit; et decipere existimat falso | |
| 2839 nomine patrem ab ipso appellatum; et audet immundas infamias non | |
| 2840 dicam orationes, super divina signa Christiformiter | |
| 2841 enuntiare</i>.</p> | |
| 2842 <p title="III q. 64 a. 6 co."><a name="49784"><span class= | |
| 2843 "ref">[49784] IIIª q. 64 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 2844 dicendum quod aliquis in agendo peccat ex hoc quod operatur non | |
| 2845 secundum quod oportet, ut patet per philosophum, in libro | |
| 2846 Ethicorum. Dictum est autem conveniens esse ut sacramentorum | |
| 2847 ministri sint iusti, quia ministri debent domino conformari, | |
| 2848 secundum illud Levit. XIX, <i>sancti eritis, quoniam ego sanctus | |
| 2849 sum</i>; et Eccli. X, <i>secundum iudicem populi, sic et ministri | |
| 2850 eius</i>. Et ideo non est dubium quin mali exhibentes se ministros | |
| 2851 Dei et Ecclesiae in dispensatione sacramentorum, peccent. Et quia | |
| 2852 hoc peccatum pertinet ad irreverentiam Dei et contaminationem | |
| 2853 sanctorum, quantum est ex parte ipsius hominis peccatoris, licet | |
| 2854 sancta secundum seipsa incontaminabilia sint, consequens est quod | |
| 2855 tale peccatum ex genere suo est mortale.</p> | |
| 2856 <p title="III q. 64 a. 6 ad 1"><a name="49785"><span class= | |
| 2857 "ref">[49785] IIIª q. 64 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2858 dicendum quod opera caritatis non sunt aliqua consecratione | |
| 2859 sanctificata, sed ipsa pertinent ad iustitiae sanctitatem sicut | |
| 2860 quaedam iustitiae partes. Et ideo homo qui se exhibet Deo ministrum | |
| 2861 in operibus caritatis, si sit iustus, amplius sanctificabitur, si | |
| 2862 vero sit peccator, per hoc ad sanctitatem disponitur. Sed | |
| 2863 sacramenta in seipsis sanctificationem quandam habent per mysticam | |
| 2864 consecrationem. Et ideo praeexigitur in ministro sanctitas | |
| 2865 iustitiae, ut congruat suo ministerio. Et ideo incongrue agit et | |
| 2866 peccat, si in peccato existens ad tale ministerium accedat.</p> | |
| 2867 <p title="III q. 64 a. 6 ad 2"><a name="49786"><span class= | |
| 2868 "ref">[49786] IIIª q. 64 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2869 dicendum quod ille qui ad sacramenta accedit, suscipit quidem | |
| 2870 sacramentum a ministro Ecclesiae, non inquantum est talis persona, | |
| 2871 sed inquantum est Ecclesiae minister. Et ideo, quandiu ab Ecclesia | |
| 2872 toleratur in ministerio, ille qui ab eo suscipit sacramentum, non | |
| 2873 communicat peccato eius, sed communicat Ecclesiae, quae eum tanquam | |
| 2874 ministrum exhibet. Si vero ab Ecclesia non toleretur, puta cum | |
| 2875 degradatur vel excommunicatur vel suspenditur, peccat qui ab eo | |
| 2876 accipit sacramentum, quia communicat peccato ipsius.</p> | |
| 2877 <p title="III q. 64 a. 6 ad 3"><a name="49787"><span class= | |
| 2878 "ref">[49787] IIIª q. 64 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2879 dicendum quod ille qui est in peccato mortali, non est perplexus | |
| 2880 simpliciter, si ex officio ei incumbat sacramenta dispensare, quia | |
| 2881 potest poenitere de peccato et licite ministrare. Non est autem | |
| 2882 inconveniens quod sit perplexus supposito quodam, scilicet quod | |
| 2883 velit remanere in peccato. In articulo tamen necessitatis non | |
| 2884 peccaret baptizando in casu in quo etiam posset laicus dispensare. | |
| 2885 Sic enim patet quod non exhibet se ministrum Ecclesiae, sed | |
| 2886 subvenit necessitatem patienti. Secus autem est in aliis | |
| 2887 sacramentis, quae non sunt tantae necessitatis sicut Baptismus, ut | |
| 2888 infra patebit.</p> | |
| 2889 <br /> | |
| 2890 <div class="E">Articulus 7</div> | |
| 2891 <p title="III q. 64 a. 7 arg. 1"><a name="49788"><span class= | |
| 2892 "ref">[49788] IIIª q. 64 a. 7 arg. 1</span></a> Ad septimum | |
| 2893 sic proceditur. Videtur quod Angeli possent sacramenta ministrare. | |
| 2894 Quidquid enim potest minister inferior, potest et superior, sicut | |
| 2895 quidquid potest diaconus, potest et sacerdos, sed non convertitur. | |
| 2896 Sed Angeli sunt superiores ministri in ordine hierarchico quam | |
| 2897 etiam quicumque homines, ut patet per Dionysium, in libro Cael. | |
| 2898 Hier. Ergo, cum homines possint ministrare in sacramentis, videtur | |
| 2899 quod multo magis Angeli.</p> | |
| 2900 <p title="III q. 64 a. 7 arg. 2"><a name="49789"><span class= | |
| 2901 "ref">[49789] IIIª q. 64 a. 7 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 2902 homines sancti assimilantur Angelis in caelo, ut dicitur Matth. | |
| 2903 XXII. Sed aliqui sancti in caelo existentes possunt ministrare in | |
| 2904 sacramentis, quia character sacramentalis est indelebilis, ut | |
| 2905 dictum est. Ergo videtur quod etiam Angeli in sacris possint | |
| 2906 ministrare.</p> | |
| 2907 <p title="III q. 64 a. 7 arg. 3"><a name="49790"><span class= | |
| 2908 "ref">[49790] IIIª q. 64 a. 7 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2909 sicut supra dictum est, Diabolus est caput malorum, et mali sunt | |
| 2910 membra eius. Sed per malos possunt dispensari sacramenta. Ergo | |
| 2911 videtur quod etiam per Daemones.</p> | |
| 2912 <p title="III q. 64 a. 7 s. c."><a name="49791"><span class= | |
| 2913 "ref">[49791] IIIª q. 64 a. 7 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2914 quod dicitur Heb. V, <i>omnis pontifex, ex hominibus assumptus, pro | |
| 2915 hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum</i>. Sed Angeli | |
| 2916 boni vel mali non sunt ex hominibus. Ergo ipsi non constituuntur | |
| 2917 ministri in his quae sunt ad Deum, idest in sacramentis.</p> | |
| 2918 <p title="III q. 64 a. 7 co."><a name="49792"><span class= | |
| 2919 "ref">[49792] IIIª q. 64 a. 7 co.</span></a> Respondeo | |
| 2920 dicendum quod, sicut supra dictum est, tota virtus sacramentorum a | |
| 2921 passione Christi derivatur, quae est Christi secundum quod homo. | |
| 2922 Cui in natura conformantur homines, non autem Angeli, sed potius | |
| 2923 secundum passionem dicitur modico ab Angelis minoratus, ut patet | |
| 2924 Heb. II. Et ideo ad homines pertinet dispensare sacramenta et in | |
| 2925 eis ministrare, non autem ad Angelos. Sciendum tamen quod, sicut | |
| 2926 Deus virtutem suam non alligavit sacramentis quin possit sine | |
| 2927 sacramentis effectum sacramentorum conferre, ita etiam virtutem | |
| 2928 suam non alligavit Ecclesiae ministris, quin etiam Angelis possit | |
| 2929 virtutem tribuere ministrandi in sacramentis. Et quia boni Angeli | |
| 2930 sunt nuntii veritatis, si aliquod sacramentale ministerium a bonis | |
| 2931 Angelis perficeretur, esset ratum habendum, quia deberet constare | |
| 2932 hoc fieri voluntate divina, sicut quaedam templa dicuntur angelico | |
| 2933 ministerio consecrata. Si vero Daemones, qui sunt spiritus | |
| 2934 mendacii, aliquod sacramentale ministerium exhiberent, non esset | |
| 2935 ratum habendum.</p> | |
| 2936 <p title="III q. 64 a. 7 ad 1"><a name="49793"><span class= | |
| 2937 "ref">[49793] IIIª q. 64 a. 7 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2938 dicendum quod illud quod faciunt homines inferiori modo, scilicet | |
| 2939 per sacramenta sensibilia, quae sunt proportionata naturae ipsorum, | |
| 2940 faciunt Angeli, tanquam superiores ministri, superiori modo, | |
| 2941 scilicet invisibiliter purgando, illuminando et perficiendo.</p> | |
| 2942 <p title="III q. 64 a. 7 ad 2"><a name="49794"><span class= | |
| 2943 "ref">[49794] IIIª q. 64 a. 7 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 2944 dicendum quod sancti qui sunt in caelo, sunt similes Angelis | |
| 2945 quantum ad participationem gloriae, non autem quantum ad | |
| 2946 conditionem naturae. Et per consequens neque quantum ad | |
| 2947 sacramenta.</p> | |
| 2948 <p title="III q. 64 a. 7 ad 3"><a name="49795"><span class= | |
| 2949 "ref">[49795] IIIª q. 64 a. 7 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 2950 dicendum quod mali homines non habent quod possint ministrare in | |
| 2951 sacramentis ex hoc quod per malitiam sunt membra Diaboli. Et ideo | |
| 2952 non sequitur quod Diabolus, qui est eorum caput, magis hoc | |
| 2953 possit.</p> | |
| 2954 <br /> | |
| 2955 <div class="E">Articulus 8</div> | |
| 2956 <p title="III q. 64 a. 8 arg. 1"><a name="49796"><span class= | |
| 2957 "ref">[49796] IIIª q. 64 a. 8 arg. 1</span></a> Ad octavum sic | |
| 2958 proceditur. Videtur quod intentio ministri non requiratur ad | |
| 2959 perfectionem sacramenti. Minister enim in sacramento | |
| 2960 instrumentaliter operatur. Sed actio non perficitur secundum | |
| 2961 intentionem instrumenti, sed secundum intentionem principalis | |
| 2962 agentis. Ergo intentio ministri non requiritur ad perfectionem | |
| 2963 sacramenti.</p> | |
| 2964 <p title="III q. 64 a. 8 arg. 2"><a name="49797"><span class= | |
| 2965 "ref">[49797] IIIª q. 64 a. 8 arg. 2</span></a> Praeterea, non | |
| 2966 potest homini esse nota intentio alterius. Si igitur intentio | |
| 2967 ministri requiratur ad perfectionem sacramenti, non posset homini | |
| 2968 ad sacramentum accedenti esse notum quod sacramentum suscepisset. | |
| 2969 Et ita non posset habere certitudinem salutis, praecipue cum | |
| 2970 quaedam sacramenta sint de necessitate salutis, ut infra | |
| 2971 dicetur.</p> | |
| 2972 <p title="III q. 64 a. 8 arg. 3"><a name="49798"><span class= | |
| 2973 "ref">[49798] IIIª q. 64 a. 8 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 2974 intentio hominis non potest esse ad id circa quod non est attentus. | |
| 2975 Sed aliquando illi qui in sacramentis ministrant, non attendunt ad | |
| 2976 ea quae dicunt vel faciunt, alia cogitantes. Ergo, secundum hoc, | |
| 2977 non perficitur sacramentum, propter intentionis defectum.</p> | |
| 2978 <p title="III q. 64 a. 8 s. c."><a name="49799"><span class= | |
| 2979 "ref">[49799] IIIª q. 64 a. 8 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 2980 quod ea quae sunt praeter intentionem, sunt casualia. Quod non est | |
| 2981 dicendum de operatione sacramentorum. Ergo sacramenta requirunt | |
| 2982 intentionem ministri.</p> | |
| 2983 <p title="III q. 64 a. 8 co."><a name="49800"><span class= | |
| 2984 "ref">[49800] IIIª q. 64 a. 8 co.</span></a> Respondeo | |
| 2985 dicendum quod, quando aliquid se habet ad multa, oportet quod per | |
| 2986 aliquid determinetur ad unum, si illud effici debeat. Ea vero quae | |
| 2987 in sacramentis aguntur, possunt diversimode agi, sicut ablutio | |
| 2988 aquae, quae fit in Baptismo, potest ordinari et ad munditiam | |
| 2989 corporalem, et ad sanitatem corporalem, et ad ludum et ad multa | |
| 2990 alia huiusmodi. Et ideo oportet quod determinetur ad unum, idest ad | |
| 2991 sacramentalem effectum, per intentionem abluentis. Et haec intentio | |
| 2992 exprimitur per verba quae in sacramentis dicuntur, puta cum dicit, | |
| 2993 ego te baptizo in nomine patris, et cetera.</p> | |
| 2994 <p title="III q. 64 a. 8 ad 1"><a name="49801"><span class= | |
| 2995 "ref">[49801] IIIª q. 64 a. 8 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 2996 dicendum quod instrumentum inanimatum non habet aliquam intentionem | |
| 2997 respectu effectus, sed loco intentionis est motus quo movetur a | |
| 2998 principali agente. Sed instrumentum animatum, sicut est minister, | |
| 2999 non solum movetur, sed etiam quodammodo movet seipsum, inquantum | |
| 3000 sua voluntate movet membra ad operandum. Et ideo requiritur eius | |
| 3001 intentio, qua se subiiciat principali agenti, ut scilicet intendat | |
| 3002 facere quod facit Christus et Ecclesia.</p> | |
| 3003 <p title="III q. 64 a. 8 ad 2"><a name="49802"><span class= | |
| 3004 "ref">[49802] IIIª q. 64 a. 8 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3005 dicendum quod circa hoc est duplex opinio. Quidam enim dicunt quod | |
| 3006 requiritur mentalis intentio in ministro, quae si desit, non | |
| 3007 perficitur sacramentum. Sed hunc defectum in pueris, qui non habent | |
| 3008 intentionem accedendi ad sacramentum, supplet Christus, qui | |
| 3009 interius baptizat. In adultis autem, quia intendunt sacramenta | |
| 3010 suscipere, supplet illum defectum fides et devotio. Sed hoc satis | |
| 3011 posset dici quantum ad ultimum effectum, qui est iustificatio a | |
| 3012 peccatis, sed quantum ad effectum qui est res et sacramentum, | |
| 3013 scilicet quantum ad characterem, non videtur quod per devotionem | |
| 3014 accedentis possit suppleri; quia character nunquam imprimitur nisi | |
| 3015 per sacramentum. Et ideo alii melius dicunt quod minister | |
| 3016 sacramenti agit in persona totius Ecclesiae, cuius est minister; in | |
| 3017 verbis autem quae proferuntur, exprimitur intentio Ecclesiae; quae | |
| 3018 sufficit ad perfectionem sacramenti, nisi contrarium exterius | |
| 3019 exprimatur ex parte ministri et recipientis sacramentum.</p> | |
| 3020 <p title="III q. 64 a. 8 ad 3"><a name="49803"><span class= | |
| 3021 "ref">[49803] IIIª q. 64 a. 8 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3022 dicendum quod, licet ille qui aliud cogitat, non habeat actualem | |
| 3023 intentionem, habet tamen habitualem, quae sufficit ad perfectionem | |
| 3024 sacramenti, puta si, cum sacerdos accedit ad baptizandum, intendit | |
| 3025 facere circa baptizandum quod facit Ecclesia. Unde, si postea in | |
| 3026 ipso exercitio actus cogitatio eius ad alia rapiatur, ex virtute | |
| 3027 primae intentionis perficitur sacramentum. Quamvis studiose curare | |
| 3028 debeat sacramenti minister ut etiam actualem intentionem adhibeat. | |
| 3029 Sed hoc non totaliter est positum in hominis potestate, quia | |
| 3030 praeter intentionem, cum homo vult multum intendere, incipit alia | |
| 3031 cogitare; secundum illud Psalmi, <i>cor meum dereliquit me</i>.</p> | |
| 3032 <br /> | |
| 3033 <div class="E">Articulus 9</div> | |
| 3034 <p title="III q. 64 a. 9 arg. 1"><a name="49804"><span class= | |
| 3035 "ref">[49804] IIIª q. 64 a. 9 arg. 1</span></a> Ad nonum sic | |
| 3036 proceditur. Videtur quod fides ministri sit de necessitate | |
| 3037 sacramenti. Sicut enim dictum est, intentio ministri est necessaria | |
| 3038 ad sacramenti perfectionem. Sed fides intentionem dirigit, ut | |
| 3039 Augustinus dicit, contra Iulianum. Ergo, si desit vera fides in | |
| 3040 ministro, non perficitur sacramentum.</p> | |
| 3041 <p title="III q. 64 a. 9 arg. 2"><a name="49805"><span class= | |
| 3042 "ref">[49805] IIIª q. 64 a. 9 arg. 2</span></a> Praeterea, si | |
| 3043 minister Ecclesiae veram fidem non habeat, videtur esse haereticus. | |
| 3044 Sed haeretici, ut videtur, non possunt sacramenta conferre. Dicit | |
| 3045 enim Cyprianus, in epistola contra haereticos, <i>omnia quaecumque | |
| 3046 faciunt haeretici, carnalia sunt et inania et falsa, ita ut nihil | |
| 3047 eorum quae illi gesserint, a nobis debeat probari</i>. Et Leo Papa | |
| 3048 dicit, in epistola ad Leonem Augustum, <i>manifestum est per | |
| 3049 crudelissimam et insanissimam vesaniam in Alexandrina sede omnium | |
| 3050 caelestium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii | |
| 3051 oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et paricidalibus manibus | |
| 3052 impiorum omnia sese subtraxere mysteria</i>. Ergo vera fides | |
| 3053 ministri est de necessitate sacramenti.</p> | |
| 3054 <p title="III q. 64 a. 9 arg. 3"><a name="49806"><span class= | |
| 3055 "ref">[49806] IIIª q. 64 a. 9 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3056 illi qui non habent veram fidem, videntur esse per | |
| 3057 excommunicationem ab Ecclesia separati, dicitur enim in secunda | |
| 3058 canonica Ioannis, <i>si quis venit ad vos et hanc doctrinam non | |
| 3059 affert, nolite recipere eum in domum, nec ave dixeritis ei</i>; et | |
| 3060 Tit. III, <i>haereticum hominem, post primam et secundam | |
| 3061 correctionem, devita</i>. Sed excommunicatus non videtur conferre | |
| 3062 posse Ecclesiae sacramentum, cum sit ab Ecclesia separatus, ad | |
| 3063 cuius ministerium pertinet sacramentorum dispensatio. Ergo videtur | |
| 3064 quod vera fides ministri sit de necessitate sacramenti.</p> | |
| 3065 <p title="III q. 64 a. 9 s. c."><a name="49807"><span class= | |
| 3066 "ref">[49807] IIIª q. 64 a. 9 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3067 quod Augustinus dicit, contra Petilianum Donatistam, <i>mementote | |
| 3068 sacramentis Dei nihil obesse mores malorum hominum, quod illa vel | |
| 3069 non sint, vel minus sancta sint</i>.</p> | |
| 3070 <p title="III q. 64 a. 9 co."><a name="49808"><span class= | |
| 3071 "ref">[49808] IIIª q. 64 a. 9 co.</span></a> Respondeo | |
| 3072 dicendum quod, sicut supra dictum est, quia minister in sacramentis | |
| 3073 instrumentaliter operatur, non agit in virtute propria, sed in | |
| 3074 virtute Christi. Sicut autem pertinet ad propriam virtutem hominis | |
| 3075 caritas, ita et fides. Unde, sicut non requiritur ad perfectionem | |
| 3076 sacramenti quod minister sit in caritate, sed possunt etiam | |
| 3077 peccatores sacramenta conferre, ut supra dictum est; ita non | |
| 3078 requiritur fides eius, sed infidelis potest verum sacramentum | |
| 3079 praebere, dummodo cetera adsint quae sunt de necessitate | |
| 3080 sacramenti.</p> | |
| 3081 <p title="III q. 64 a. 9 ad 1"><a name="49809"><span class= | |
| 3082 "ref">[49809] IIIª q. 64 a. 9 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3083 dicendum quod potest contingere quod aliquis patiatur defectum | |
| 3084 fidei circa aliquid aliud, et non circa veritatem sacramenti quod | |
| 3085 exhibet, puta si aliquis credat iuramentum esse in omni casu | |
| 3086 illicitum, et tamen credat Baptismum efficaciam habere ad salutem. | |
| 3087 Et sic talis infidelitas non impedit intentionem conferendi | |
| 3088 sacramentum. Si vero patiatur fidei defectum circa ipsum | |
| 3089 sacramentum quod exhibet, licet credat per id quod agitur exterius | |
| 3090 nullum sequi interiorem effectum, non tamen ignorat quod Ecclesia | |
| 3091 Catholica intendit per huiusmodi quae exterius aguntur, sacramentum | |
| 3092 praebere. Unde, non obstante infidelitate, potest intendere facere | |
| 3093 id quod facit Ecclesia, licet existimet id nihil esse. Et talis | |
| 3094 intentio sufficit ad sacramentum, quia, sicut supra dictum est, | |
| 3095 minister sacramenti agit in persona totius Ecclesiae, ex cuius fide | |
| 3096 suppletur id quod deest fidei ministro.</p> | |
| 3097 <p title="III q. 64 a. 9 ad 2"><a name="49810"><span class= | |
| 3098 "ref">[49810] IIIª q. 64 a. 9 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3099 dicendum quod haereticorum quidam in collatione sacramentorum | |
| 3100 formam Ecclesiae non servant. Et tales neque sacramentum conferunt, | |
| 3101 neque rem sacramenti. Quidam vero servant Ecclesiae formam. Et | |
| 3102 tales conferunt quidem sacramentum, sed non conferunt rem | |
| 3103 sacramenti. Et hoc dico, si sunt manifeste ab Ecclesia praecisi. | |
| 3104 Quia ex hoc ipso quod aliquis accipit sacramenta ab eis, peccat, et | |
| 3105 per hoc impeditur ne effectum sacramenti consequatur. Unde | |
| 3106 Augustinus dicit, in libro de fide ad Petrum, <i>firmissime tene, | |
| 3107 et nullatenus dubites, extra Ecclesiam baptizatis, si ad Ecclesiam | |
| 3108 non redierint, Baptismo cumulari perniciem</i>. Et per hunc modum | |
| 3109 dicit Leo Papa <i>in sede Alexandrina sacramentorum lumen esse | |
| 3110 extinctum</i>, scilicet, quantum ad rem sacramenti, non autem | |
| 3111 quantum ad ipsum sacramentum. Cyprianus autem nec sacramentum | |
| 3112 conferre haereticos credebat, sed in hoc eius sententia non | |
| 3113 tenetur. Unde Augustinus dicit, <i>martyrem Cyprianum, qui apud | |
| 3114 haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, | |
| 3115 tanta merita, usque ad triumphum martyrii, secuta sunt, ut | |
| 3116 caritatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et, si | |
| 3117 quid purgandum erat, passionis falce tolleretur</i>.</p> | |
| 3118 <p title="III q. 64 a. 9 ad 3"><a name="49811"><span class= | |
| 3119 "ref">[49811] IIIª q. 64 a. 9 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3120 dicendum quod potestas ministrandi sacramenta pertinet ad | |
| 3121 spiritualem characterem, qui indelebilis est, ut ex supra dictis | |
| 3122 patet. Et ideo per hoc quod aliquis ab Ecclesia suspenditur vel | |
| 3123 excommunicatur, vel etiam degradatur, non amittit potestatem | |
| 3124 conferendi sacramentum, sed licentiam utendi hac potestate. Et ideo | |
| 3125 sacramentum quidem confert, sed tamen peccat conferendo. Et | |
| 3126 similiter ille qui ab eo accipit sacramentum, et sic non percipit | |
| 3127 rem sacramenti, nisi forte per ignorantiam excusetur.</p> | |
| 3128 <br /> | |
| 3129 <div class="E">Articulus 10</div> | |
| 3130 <p title="III q. 64 a. 10 arg. 1"><a name="49812"><span class= | |
| 3131 "ref">[49812] IIIª q. 64 a. 10 arg. 1</span></a> Ad decimum | |
| 3132 sic proceditur. Videtur quod intentio recta ministri requiratur ad | |
| 3133 perfectionem sacramenti. Intentio enim ministri debet conformari | |
| 3134 intentioni Ecclesiae, ut ex dictis patet. Sed intentio Ecclesiae | |
| 3135 semper est recta. Ergo de necessitate ad sacramenti perfectionem | |
| 3136 requiritur intentio recta ministri.</p> | |
| 3137 <p title="III q. 64 a. 10 arg. 2"><a name="49813"><span class= | |
| 3138 "ref">[49813] IIIª q. 64 a. 10 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3139 perversa intentio deterior esse videtur quam intentio iocosa. Sed | |
| 3140 intentio iocosa tollit sacramentum, puta si aliquis non serio, sed | |
| 3141 ludo aliquem baptizaret. Ergo multo magis perversa intentio aufert | |
| 3142 sacramentum, puta si aliquis aliquem baptizaret ut postmodum eum | |
| 3143 occideret.</p> | |
| 3144 <p title="III q. 64 a. 10 arg. 3"><a name="49814"><span class= | |
| 3145 "ref">[49814] IIIª q. 64 a. 10 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3146 perversa intentio facit totum opus vitiosum, secundum illud Luc. | |
| 3147 XI, <i>si oculus tuus fuerit nequam, totum corpus tuum tenebrosum | |
| 3148 erit</i>. Sed sacramenta Christi non possunt inquinari per malos | |
| 3149 homines, sicut Augustinus dicit, contra Petilianum. Ergo videtur | |
| 3150 quod, si sit perversa intentio ministri, non sit ibi verum | |
| 3151 sacramentum.</p> | |
| 3152 <p title="III q. 64 a. 10 s. c."><a name="49815"><span class= | |
| 3153 "ref">[49815] IIIª q. 64 a. 10 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3154 quod perversa intentio pertinet ad malitiam ministri. Sed malitia | |
| 3155 ministri non tollit sacramentum. Ergo nec perversa intentio.</p> | |
| 3156 <p title="III q. 64 a. 10 co."><a name="49816"><span class= | |
| 3157 "ref">[49816] IIIª q. 64 a. 10 co.</span></a> Respondeo | |
| 3158 dicendum quod intentio ministri potest perverti dupliciter. Uno | |
| 3159 modo, respectu ipsius sacramenti, puta cum aliquis non intendit | |
| 3160 sacramentum conferre, sed delusorie aliquid agere. Et talis | |
| 3161 perversitas tollit veritatem sacramenti, praecipue quando suam | |
| 3162 intentionem exterius manifestat. Alio modo potest perverti intentio | |
| 3163 ministri quantum ad id quod sequitur sacramentum, puta si sacerdos | |
| 3164 intendat aliquam feminam baptizare ut abutatur ea; vel si intendat | |
| 3165 conficere corpus Christi ut eo ad veneficia utatur. Et quia prius | |
| 3166 non dependet a posteriori, inde est quod talis intentionis | |
| 3167 perversitas veritatem sacramenti non tollit, sed ipse minister ex | |
| 3168 tali intentione graviter peccat.</p> | |
| 3169 <p title="III q. 64 a. 10 ad 1"><a name="49817"><span class= | |
| 3170 "ref">[49817] IIIª q. 64 a. 10 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3171 dicendum quod Ecclesiae intentio recta est et quantum ad sacramenti | |
| 3172 perfectionem, et quantum ad sacramenti usum, sed prima rectitudo | |
| 3173 perficit sacramentum, secunda operatur ad meritum. Et ideo minister | |
| 3174 qui conformat intentionem suam Ecclesiae quantum ad primam | |
| 3175 rectitudinem, non autem quantum ad secundam, perficit quidem | |
| 3176 sacramentum, sed non est sibi ad meritum.</p> | |
| 3177 <p title="III q. 64 a. 10 ad 2"><a name="49818"><span class= | |
| 3178 "ref">[49818] IIIª q. 64 a. 10 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3179 dicendum quod intentio ludicra vel iocosa excludit primam | |
| 3180 rectitudinem intentionis, per quam perficitur sacramentum. Et ideo | |
| 3181 non est similis ratio.</p> | |
| 3182 <p title="III q. 64 a. 10 ad 3"><a name="49819"><span class= | |
| 3183 "ref">[49819] IIIª q. 64 a. 10 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3184 dicendum quod perversa intentio pervertit opus intendentis, non | |
| 3185 autem opus alterius. Et ideo ex perversa intentione ministri | |
| 3186 pervertitur id quod agit in sacramentis inquantum est opus eius, | |
| 3187 non inquantum est opus Christi, cuius est minister. Et est simile | |
| 3188 si minister alicuius hominis prava intentione deferret pauperibus | |
| 3189 eleemosynam, quam dominus recta intentione mandaret.</p> | |
| 3190 <br /> | |
| 3191 <div class="D">Quaestio 65</div> | |
| 3192 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 3193 <p title="III q. 65 pr."><a name="49820"><span class="ref">[49820] | |
| 3194 IIIª q. 65 pr.</span></a> Deinde considerandum est de numero | |
| 3195 sacramentorum. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum sint | |
| 3196 septem sacramenta. Secundo, de ordine eorum ad invicem. Tertio, de | |
| 3197 comparatione eorum. Quarto, utrum omnia sint de necessitate | |
| 3198 salutis.</p> | |
| 3199 <br /> | |
| 3200 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 3201 <p title="III q. 65 a. 1 arg. 1"><a name="49821"><span class= | |
| 3202 "ref">[49821] IIIª q. 65 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum sic | |
| 3203 proceditur. Videtur quod non debeant esse septem sacramenta. | |
| 3204 Sacramenta enim efficaciam habent ex virtute divina, et ex virtute | |
| 3205 passionis Christi. Sed una est virtus divina, et una est Christi | |
| 3206 passio, <i>una enim oblatione consummavit sanctificatos in | |
| 3207 sempiternum</i>, ut dicitur Heb. X. Ergo non debuit esse nisi unum | |
| 3208 sacramentum.</p> | |
| 3209 <p title="III q. 65 a. 1 arg. 2"><a name="49822"><span class= | |
| 3210 "ref">[49822] IIIª q. 65 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3211 sacramentum ordinatur contra defectum peccati. Hic autem est | |
| 3212 duplex, scilicet poena et culpa. Ergo sufficeret esse duo | |
| 3213 sacramenta.</p> | |
| 3214 <p title="III q. 65 a. 1 arg. 3"><a name="49823"><span class= | |
| 3215 "ref">[49823] IIIª q. 65 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3216 sacramenta pertinent ad actiones ecclesiasticae hierarchiae, ut | |
| 3217 patet per Dionysium. Sed, sicut ipse dicit, tres sunt actiones | |
| 3218 hierarchicae, purgatio, illuminatio et perfectio. Ergo non debent | |
| 3219 esse nisi tria sacramenta.</p> | |
| 3220 <p title="III q. 65 a. 1 arg. 4"><a name="49824"><span class= | |
| 3221 "ref">[49824] IIIª q. 65 a. 1 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3222 Augustinus dicit, XIX contra Faustum, sacramenta novae legis sunt | |
| 3223 numero pauciora quam sacramenta veteris legis. Sed in veteri lege | |
| 3224 non erat aliquod sacramentum quod responderet confirmationi et | |
| 3225 extremae unctioni. Ergo neque debent numerari inter sacramenta | |
| 3226 novae legis.</p> | |
| 3227 <p title="III q. 65 a. 1 arg. 5"><a name="49825"><span class= | |
| 3228 "ref">[49825] IIIª q. 65 a. 1 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 3229 luxuria non est gravius inter cetera peccata, ut patet ex his quae | |
| 3230 in secunda parte dicta sunt. Sed contra alia peccata non | |
| 3231 instituitur aliquod sacramentum. Ergo neque contra luxuriam debuit | |
| 3232 institui sacramentum matrimonii.</p> | |
| 3233 <p title="III q. 65 a. 1 s. c. 1"><a name="49826"><span class= | |
| 3234 "ref">[49826] IIIª q. 65 a. 1 s. c. 1</span></a> Sed contra, | |
| 3235 videtur quod sint plura sacramenta. Sacramenta enim dicuntur | |
| 3236 quaedam sacra signa. Sed multae aliae sanctificationes fiunt in | |
| 3237 Ecclesia secundum sensibilia signa, sicut aqua benedicta, | |
| 3238 consecratio altaris, et alia huiusmodi. Ergo sunt plura sacramenta | |
| 3239 quam septem.</p> | |
| 3240 <p title="III q. 65 a. 1 s. c. 2"><a name="49827"><span class= | |
| 3241 "ref">[49827] IIIª q. 65 a. 1 s. c. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3242 Hugo de sancto Victore dicit quod sacramenta veteris legis fuerunt | |
| 3243 oblationes, decimae et sacrificia. Sed sacrificium Ecclesiae est | |
| 3244 unum sacramentum, quod dicitur Eucharistia. Ergo etiam oblationes | |
| 3245 et decimae debent dici sacramenta.</p> | |
| 3246 <p title="III q. 65 a. 1 s. c. 3"><a name="49828"><span class= | |
| 3247 "ref">[49828] IIIª q. 65 a. 1 s. c. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3248 tria sunt genera peccatorum, originale, mortale et veniale. Sed | |
| 3249 contra originale peccatum ordinatur Baptismus; contra mortale autem | |
| 3250 poenitentia. Ergo deberet esse aliud, praeter septem, quod | |
| 3251 ordinetur contra veniale.</p> | |
| 3252 <p title="III q. 65 a. 1 co."><a name="49829"><span class= | |
| 3253 "ref">[49829] IIIª q. 65 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 3254 dicendum quod, sicut supra dictum est, ordinantur sacramenta | |
| 3255 Ecclesiae ad duo, scilicet, ad perficiendum hominem in his quae | |
| 3256 pertinent ad cultum Dei secundum religionem Christianae vitae; et | |
| 3257 etiam in remedium contra defectum peccati. Utroque autem modo | |
| 3258 convenienter ponuntur septem sacramenta. Vita enim spiritualis | |
| 3259 conformitatem aliquam habet ad vitam corporalem, sicut et cetera | |
| 3260 corporalia similitudinem quandam spiritualium habent. In vita autem | |
| 3261 corporali dupliciter aliquis perficitur, uno modo, quantum ad | |
| 3262 personam propriam; alio modo, per respectum ad totam communitatem | |
| 3263 societatis in qua vivit, quia homo naturaliter est animal sociale. | |
| 3264 Respectu autem sui ipsius perficitur homo in vita corporali | |
| 3265 dupliciter, uno modo, per se, acquirendo scilicet aliquam vitae | |
| 3266 perfectionem; alio modo, per accidens, scilicet removendo | |
| 3267 impedimenta vitae, puta aegritudines, vel aliquid huiusmodi. Per se | |
| 3268 autem perficitur corporalis vita tripliciter. Primo quidem, per | |
| 3269 generationem, per quam homo incipit esse et vivere. Et loco huius | |
| 3270 in spirituali vita est Baptismus, qui est spiritualis regeneratio, | |
| 3271 secundum illud ad Tit. III, <i>per lavacrum regenerationis</i>, et | |
| 3272 cetera. Secundo, per augmentum, quo aliquis perducitur ad perfectam | |
| 3273 quantitatem et virtutem. Et loco huius in spirituali vita est | |
| 3274 confirmatio, in qua datur spiritus sanctus ad robur. Unde dicitur | |
| 3275 discipulis iam baptizatis, Luc. ult., <i>sedete in civitate | |
| 3276 quousque induamini virtute ex alto</i>. Tertio, per nutritionem, | |
| 3277 qua conservatur in homine vita et virtus. Et loco huius in | |
| 3278 spirituali vita est Eucharistia. Unde dicitur Ioan. VI, <i>nisi | |
| 3279 manducaveritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem, | |
| 3280 non habebitis vitam in vobis</i>. Et hoc quidem sufficeret homini | |
| 3281 si haberet et corporaliter et spiritualiter impassibilem vitam, sed | |
| 3282 quia homo incurrit interdum et corporalem infirmitatem et | |
| 3283 spiritualem, scilicet peccatum, ideo necessaria est homini curatio | |
| 3284 ab infirmitate. Quae quidem est duplex. Una quidem est sanatio, | |
| 3285 quae sanitatem restituit. Et loco huius in spirituali vita est | |
| 3286 poenitentia, secundum illud Psalmi, <i>sana animam meam, quia | |
| 3287 peccavi tibi</i>. Alia autem est restitutio valetudinis pristinae | |
| 3288 per convenientem diaetam et exercitium. Et loco huius in spirituali | |
| 3289 vita est extrema unctio, quae removet peccatorum reliquias, et | |
| 3290 hominem paratum reddit ad finalem gloriam. Unde dicitur Iac. V, | |
| 3291 <i>et si in peccatis sit, dimittetur ei</i>. Perficitur autem homo | |
| 3292 in ordine ad totam communitatem dupliciter. Uno modo, per hoc quod | |
| 3293 accipit potestatem regendi multitudinem, et exercendi actus | |
| 3294 publicos. Et loco huius in spirituali vita est sacramentum ordinis, | |
| 3295 secundum illud Heb. VII, quod sacerdotes hostias offerunt non solum | |
| 3296 pro se, sed etiam pro populo. Secundo, quantum ad naturalem | |
| 3297 propagationem. Quod fit per matrimonium, tam in corporali quam in | |
| 3298 spirituali vita, eo quod est non solum sacramentum, sed naturae | |
| 3299 officium. Ex his etiam patet sacramentorum numerus secundum quod | |
| 3300 ordinantur contra defectum peccati. Nam Baptismus ordinatur contra | |
| 3301 carentiam vitae spiritualis; confirmatio contra infirmitatem animi | |
| 3302 quae in nuper natis invenitur; Eucharistia contra labilitatem animi | |
| 3303 ad peccandum; poenitentia contra actuale peccatum post Baptismum | |
| 3304 commissum; extrema unctio contra reliquias peccatorum, quae | |
| 3305 scilicet non sunt sufficienter per poenitentiam sublatae, aut ex | |
| 3306 negligentia aut ex ignorantia; ordo contra dissolutionem | |
| 3307 multitudinis; matrimonium in remedium contra concupiscentiam | |
| 3308 personalem, et contra defectum multitudinis qui per mortem accidit. | |
| 3309 Quidam vero accipiunt numerum sacramentorum per quandam | |
| 3310 adaptationem ad virtutes, et ad defectus culparum et poenalitatum, | |
| 3311 dicentes quod fidei respondet Baptismus, et ordinatur contra culpam | |
| 3312 originalem; spei extrema unctio, et ordinatur contra culpam | |
| 3313 venialem; caritati Eucharistia, et ordinatur contra poenalitatem | |
| 3314 malitiae; prudentiae ordo, et ordinatur contra ignorantiam; | |
| 3315 iustitiae poenitentia, et ordinatur contra peccatum mortale; | |
| 3316 temperantiae matrimonium, et ordinatur contra concupiscentiam; | |
| 3317 fortitudini confirmatio, et ordinatur contra infirmitatem.</p> | |
| 3318 <p title="III q. 65 a. 1 ad 1"><a name="49830"><span class= | |
| 3319 "ref">[49830] IIIª q. 65 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3320 dicendum quod idem agens principale utitur diversis instrumentis ad | |
| 3321 diversos effectus, secundum congruentiam operum. Et similiter | |
| 3322 virtus divina et passio Christi operatur in nobis per diversa | |
| 3323 sacramenta quasi per diversa instrumenta.</p> | |
| 3324 <p title="III q. 65 a. 1 ad 2"><a name="49831"><span class= | |
| 3325 "ref">[49831] IIIª q. 65 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3326 dicendum quod culpa et poena diversitatem habent et secundum | |
| 3327 speciem, inquantum sunt diversae species culparum et poenarum; et | |
| 3328 secundum diversos hominum status et habitudines. Et secundum hoc | |
| 3329 oportuit multiplicari sacramenta, ut ex dictis patet.</p> | |
| 3330 <p title="III q. 65 a. 1 ad 3"><a name="49832"><span class= | |
| 3331 "ref">[49832] IIIª q. 65 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3332 dicendum quod in actionibus hierarchicis considerantur et agentes, | |
| 3333 et recipientes, et actiones. Agentes autem sunt ministri Ecclesiae. | |
| 3334 Ad quos pertinet ordinis sacramentum. Recipientes autem sunt illi | |
| 3335 qui ad sacramenta accedunt. Qui producuntur per matrimonium. | |
| 3336 Actiones autem sunt purgatio, illuminatio et perfectio. Sed sola | |
| 3337 purgatio non potest esse sacramentum novae legis, quod gratiam | |
| 3338 confert, sed pertinet ad quaedam sacramentalia, quae sunt | |
| 3339 catechismus et exorcismus. Purgatio autem et illuminatio simul, | |
| 3340 secundum Dionysium, pertinet ad Baptismum, et, propter recidivum, | |
| 3341 secundario pertinet ad poenitentiam et extremam unctionem. | |
| 3342 Perfectio autem, quantum ad virtutem quidem, quae est quasi | |
| 3343 perfectio formalis, pertinet ad confirmationem, quantum autem ad | |
| 3344 consecutionem finis, pertinet ad Eucharistiam.</p> | |
| 3345 <p title="III q. 65 a. 1 ad 4"><a name="49833"><span class= | |
| 3346 "ref">[49833] IIIª q. 65 a. 1 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3347 dicendum quod in sacramento confirmationis datur plenitudo spiritus | |
| 3348 sancti ad robur; in extrema autem unctione praeparatur homo ut | |
| 3349 recipiat immediate gloriam; quorum neutrum competit veteri | |
| 3350 testamento. Et ideo nihil potuit his sacramentis in veteri lege | |
| 3351 respondere. Nihilominus tamen sacramenta veteris legis fuerunt | |
| 3352 plura numero, propter diversitatem sacrificiorum et | |
| 3353 caeremoniarum.</p> | |
| 3354 <p title="III q. 65 a. 1 ad 5"><a name="49834"><span class= | |
| 3355 "ref">[49834] IIIª q. 65 a. 1 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3356 dicendum quod contra concupiscentiam venereorum oportuit | |
| 3357 specialiter remedium adhiberi per aliquod sacramentum, primo | |
| 3358 quidem, quia per huiusmodi concupiscentiam non solum vitiatur | |
| 3359 persona, sed etiam natura; secundo, propter vehementiam eius, qua | |
| 3360 rationem absorbet.</p> | |
| 3361 <p title="III q. 65 a. 1 ad 6"><a name="49835"><span class= | |
| 3362 "ref">[49835] IIIª q. 65 a. 1 ad 6</span></a> Ad sextum | |
| 3363 dicendum quod aqua benedicta et aliae consecrationes non dicuntur | |
| 3364 sacramenta, quia non perducunt ad sacramenti effectum, qui est | |
| 3365 gratiae consecutio. Sed sunt dispositiones quaedam ad sacramenta, | |
| 3366 vel removendo prohibens, sicut aqua benedicta ordinatur contra | |
| 3367 insidias Daemonum, et contra peccata venialia; vel idoneitatem | |
| 3368 quandam faciendo ad sacramenti perceptionem, sicut consecratur | |
| 3369 altare et vasa propter reverentiam Eucharistiae.</p> | |
| 3370 <p title="III q. 65 a. 1 ad 7"><a name="49836"><span class= | |
| 3371 "ref">[49836] IIIª q. 65 a. 1 ad 7</span></a> Ad septimum | |
| 3372 dicendum quod oblationes et decimae erant, tam in lege naturae quam | |
| 3373 in lege Moysi, ordinatae non solum in subsidium ministrorum et | |
| 3374 pauperum, sed etiam in figuram, et ideo erant sacramenta. Nunc | |
| 3375 autem non remanserunt inquantum sunt figuralia, et ideo non sunt | |
| 3376 sacramenta.</p> | |
| 3377 <p title="III q. 65 a. 1 ad 8"><a name="49837"><span class= | |
| 3378 "ref">[49837] IIIª q. 65 a. 1 ad 8</span></a> Ad octavum | |
| 3379 dicendum quod ad deletionem venialis peccati non requiritur infusio | |
| 3380 gratiae. Unde, cum in quolibet sacramento novae legis gratia | |
| 3381 infundatur, nullum sacramentum novae legis instituitur directe | |
| 3382 contra veniale; quod tollitur per quaedam sacramentalia, puta per | |
| 3383 aquam benedictam, et alia huiusmodi. Quidam tamen dicunt extremam | |
| 3384 unctionem contra veniale peccatum ordinari. Sed de hoc suo loco | |
| 3385 dicetur.</p> | |
| 3386 <br /> | |
| 3387 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 3388 <p title="III q. 65 a. 2 arg. 1"><a name="49838"><span class= | |
| 3389 "ref">[49838] IIIª q. 65 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 3390 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter sacramenta ordinentur | |
| 3391 secundum modum praedictum. Ut enim apostolus dicit, I Cor. XV, | |
| 3392 <i>prius est quod est animale, deinde quod spirituale</i>. Sed per | |
| 3393 matrimonium generatur homo prima generatione, quae est animalis, | |
| 3394 per Baptismum autem regeneratur homo secunda generatione quae est | |
| 3395 spiritualis. Ergo matrimonium debet praecedere Baptismum.</p> | |
| 3396 <p title="III q. 65 a. 2 arg. 2"><a name="49839"><span class= | |
| 3397 "ref">[49839] IIIª q. 65 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, per | |
| 3398 sacramentum ordinis aliquis accipit potestatem agendi actiones | |
| 3399 sacramentales. Sed agens est prior sua actione. Ergo ordo debet | |
| 3400 praecedere Baptismum et alia sacramenta.</p> | |
| 3401 <p title="III q. 65 a. 2 arg. 3"><a name="49840"><span class= | |
| 3402 "ref">[49840] IIIª q. 65 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3403 Eucharistia est spirituale nutrimentum, confirmatio autem | |
| 3404 comparatur augmento. Nutrimentum autem est causa augmenti, et per | |
| 3405 consequens prius. Ergo Eucharistia est prior confirmatione.</p> | |
| 3406 <p title="III q. 65 a. 2 arg. 4"><a name="49841"><span class= | |
| 3407 "ref">[49841] IIIª q. 65 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3408 poenitentia praeparat hominem ad Eucharistiam. Sed dispositio | |
| 3409 praecedit perfectionem. Ergo poenitentia debet praecedere | |
| 3410 Eucharistiam.</p> | |
| 3411 <p title="III q. 65 a. 2 arg. 5"><a name="49842"><span class= | |
| 3412 "ref">[49842] IIIª q. 65 a. 2 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 3413 quod est propinquius fini ultimo, est posterius. Sed extrema | |
| 3414 unctio, inter omnia sacramenta, propinquior est ultimo fini | |
| 3415 beatitudinis. Ergo debet habere ultimum locum inter sacramenta.</p> | |
| 3416 <p title="III q. 65 a. 2 s. c."><a name="49843"><span class= | |
| 3417 "ref">[49843] IIIª q. 65 a. 2 s. c.</span></a> In contrarium | |
| 3418 est quod communiter ordinantur ab omnibus sacramenta sicut dictum | |
| 3419 est.</p> | |
| 3420 <p title="III q. 65 a. 2 co."><a name="49844"><span class= | |
| 3421 "ref">[49844] IIIª q. 65 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 3422 dicendum quod ratio ordinis sacramentorum apparet ex his quae supra | |
| 3423 dicta sunt. Nam sicut unum est prius quam multitudo, ita sacramenta | |
| 3424 quae ordinantur ad perfectionem unius personae, naturaliter | |
| 3425 praecedunt ea quae ordinantur ad perfectionem multitudinis. Et ideo | |
| 3426 ultimo inter sacramenta ponuntur ordo et matrimonium, quae | |
| 3427 ordinantur ad multitudinis perfectionem, matrimonium tamen post | |
| 3428 ordinem, eo quod minus participat de ratione spiritualis vitae, ad | |
| 3429 quam ordinantur sacramenta. Inter ea vero quae ordinantur ad | |
| 3430 perfectionem unius personae, naturaliter sunt priora illa quae per | |
| 3431 se ordinantur ad perfectionem spiritualis vitae, quam illa quae | |
| 3432 ordinantur per accidens, scilicet ad removendum nocivum accidens | |
| 3433 superveniens, cuiusmodi sunt poenitentia et extrema unctio. | |
| 3434 Posterior tamen est naturaliter extrema unctio, quae conservat | |
| 3435 sanationem quam poenitentia inchoat. Inter alia vero tria, | |
| 3436 manifestum est quod Baptismus, qui est spiritualis regeneratio, est | |
| 3437 primum; et deinde confirmatio, quae ordinatur ad formalem | |
| 3438 perfectionem virtutis; et postmodum Eucharistia, quae ordinatur ad | |
| 3439 perfectionem finis.</p> | |
| 3440 <p title="III q. 65 a. 2 ad 1"><a name="49845"><span class= | |
| 3441 "ref">[49845] IIIª q. 65 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3442 dicendum quod matrimonium, secundum quod ordinatur ad animalem | |
| 3443 vitam, est naturae officium. Sed secundum quod habet aliquid | |
| 3444 spiritualitatis, est sacramentum. Et quia minimum habet de | |
| 3445 spiritualitate, ultimo ponitur inter sacramenta.</p> | |
| 3446 <p title="III q. 65 a. 2 ad 2"><a name="49846"><span class= | |
| 3447 "ref">[49846] IIIª q. 65 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3448 dicendum quod, ad hoc quod aliquid sit agens, praesupponitur quod | |
| 3449 sit in se perfectum. Et ideo priora sunt sacramenta quibus aliquis | |
| 3450 in seipso perficitur, quam sacramentum ordinis, in quo aliquis | |
| 3451 constituitur perfector aliorum.</p> | |
| 3452 <p title="III q. 65 a. 2 ad 3"><a name="49847"><span class= | |
| 3453 "ref">[49847] IIIª q. 65 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3454 dicendum quod nutrimentum et praecedit augmentum, sicut causa eius; | |
| 3455 et subsequitur augmentum, sicut conservans hominem in perfecta | |
| 3456 quantitate et virtute. Et ideo potest Eucharistia praemitti | |
| 3457 confirmationi, ut Dionysius facit, in libro Eccl. Hier., et potest | |
| 3458 postponi, sicut Magister facit, in IV sententiarum.</p> | |
| 3459 <p title="III q. 65 a. 2 ad 4"><a name="49848"><span class= | |
| 3460 "ref">[49848] IIIª q. 65 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3461 dicendum quod ratio illa recte procederet si poenitentia ex | |
| 3462 necessitate requireretur ut praeparatoria ad Eucharistiam. Sed hoc | |
| 3463 non est verum, nam si aliquis esset sine peccato mortali, non | |
| 3464 indigeret poenitentia ad sumptionem Eucharistiae. Et sic patet quod | |
| 3465 per accidens poenitentia praeparat ad Eucharistiam, scilicet, | |
| 3466 supposito peccato. Unde dicitur II Paral. ult., <i>tu, domine | |
| 3467 iustorum, non posuisti poenitentiam iustis</i>.</p> | |
| 3468 <p title="III q. 65 a. 2 ad 5"><a name="49849"><span class= | |
| 3469 "ref">[49849] IIIª q. 65 a. 2 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 3470 dicendum quod extrema unctio, propter rationem inductam, est | |
| 3471 ultimum inter sacramenta quae ordinantur ad perfectionem unius | |
| 3472 personae.</p> | |
| 3473 <br /> | |
| 3474 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 3475 <p title="III q. 65 a. 3 arg. 1"><a name="49850"><span class= | |
| 3476 "ref">[49850] IIIª q. 65 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium sic | |
| 3477 proceditur. Videtur quod sacramentum Eucharistiae non sit | |
| 3478 potissimum inter sacramenta. Bonum enim commune potius est quam | |
| 3479 bonum unius, ut dicitur I Ethic. Sed matrimonium ordinatur ad bonum | |
| 3480 commune speciei humanae per viam generationis, sacramentum autem | |
| 3481 Eucharistiae ordinatur ad bonum proprium sumentis. Ergo non est | |
| 3482 potissimum sacramentorum.</p> | |
| 3483 <p title="III q. 65 a. 3 arg. 2"><a name="49851"><span class= | |
| 3484 "ref">[49851] IIIª q. 65 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3485 digniora sacramenta esse videntur quae per maiorem ministrum | |
| 3486 conferuntur. Sed sacramentum confirmationis et sacramentum ordinis | |
| 3487 non conferuntur nisi per episcopum, qui est maior minister quam | |
| 3488 simplex minister, qui est sacerdos, per quem confertur Eucharistiae | |
| 3489 sacramentum. Ergo illa sacramenta sunt potiora.</p> | |
| 3490 <p title="III q. 65 a. 3 arg. 3"><a name="49852"><span class= | |
| 3491 "ref">[49852] IIIª q. 65 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3492 sacramenta tanto sunt potiora quanto maiorem virtutem habent. Sed | |
| 3493 quaedam sacramenta imprimunt characterem, scilicet Baptismus, | |
| 3494 confirmatio et ordo, quod non facit Eucharistia. Ergo illa | |
| 3495 sacramenta sunt potiora.</p> | |
| 3496 <p title="III q. 65 a. 3 arg. 4"><a name="49853"><span class= | |
| 3497 "ref">[49853] IIIª q. 65 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 3498 illud videtur esse potius ex quo alia dependent et non e converso. | |
| 3499 Sed ex Baptismo dependet Eucharistia, non enim potest aliquis | |
| 3500 Eucharistiam accipere nisi fuerit baptizatus. Ergo Baptismus est | |
| 3501 potior Eucharistia.</p> | |
| 3502 <p title="III q. 65 a. 3 s. c."><a name="49854"><span class= | |
| 3503 "ref">[49854] IIIª q. 65 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3504 quod Dionysius dicit, III cap. Eccles. Hier., quod <i>non contingit | |
| 3505 aliquem perfici perfectione hierarchica nisi per divinissimam | |
| 3506 Eucharistiam</i>. Ergo hoc sacramentum potissimum et perfectivum | |
| 3507 est omnium aliorum.</p> | |
| 3508 <p title="III q. 65 a. 3 co."><a name="49855"><span class= | |
| 3509 "ref">[49855] IIIª q. 65 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 3510 dicendum quod, simpliciter loquendo, sacramentum Eucharistiae est | |
| 3511 potissimum inter alia sacramenta. Quod quidem tripliciter apparet. | |
| 3512 Primo quidem, ex eo quod in eo continetur ipse Christus | |
| 3513 substantialiter, in aliis autem sacramentis continetur quaedam | |
| 3514 virtus instrumentalis participata a Christo, ut ex supra dictis | |
| 3515 patet. Semper autem quod est per essentiam, potius est eo quod est | |
| 3516 per participationem. Secundo hoc apparet ex ordine sacramentorum ad | |
| 3517 invicem, nam omnia alia sacramenta ordinari videntur ad hoc | |
| 3518 sacramentum sicut ad finem. Manifestum est enim quod sacramentum | |
| 3519 ordinis ordinatur ad Eucharistiae consecrationem. Sacramentum vero | |
| 3520 Baptismi ordinatur ad Eucharistiae receptionem. In quo etiam | |
| 3521 perficitur aliquis per confirmationem, ut non vereatur se | |
| 3522 subtrahere a tali sacramento. Per poenitentiam etiam et extremam | |
| 3523 unctionem praeparatur homo ad digne sumendum corpus Christi. | |
| 3524 Matrimonium autem saltem sua significatione attingit hoc | |
| 3525 sacramentum, inquantum significat coniunctionem Christi et | |
| 3526 Ecclesiae, cuius unitas per sacramentum Eucharistiae figuratur, | |
| 3527 unde et apostolus dicit, Ephes. V, <i>sacramentum hoc magnum est, | |
| 3528 ego autem dico in Christo et in Ecclesia</i>. Tertio hoc apparet ex | |
| 3529 ritu sacramentorum. Nam fere omnia sacramenta in Eucharistia | |
| 3530 consummantur, ut dicit Dionysius, III cap. Eccles. Hier., sicut | |
| 3531 patet quod ordinati communicant, et etiam baptizati si sint adulti. | |
| 3532 Aliorum autem sacramentorum comparatio ad invicem potest esse | |
| 3533 multipliciter. Nam in via necessitatis, Baptismus est potissimum | |
| 3534 sacramentorum; in via autem perfectionis, sacramentum ordinis; | |
| 3535 medio autem modo se habet sacramentum confirmationis. Sacramentum | |
| 3536 vero poenitentiae et extremae unctionis sunt inferioris gradus a | |
| 3537 praedictis sacramentis, quia, sicut dictum est, ordinantur ad vitam | |
| 3538 Christianam non per se, sed quasi per accidens, scilicet in | |
| 3539 remedium supervenientis defectus. Inter quae tamen extrema unctio | |
| 3540 comparatur ad poenitentiam sicut confirmatio ad Baptismum, ita | |
| 3541 scilicet quod poenitentia est maioris necessitatis, sed extrema | |
| 3542 unctio est maioris perfectionis.</p> | |
| 3543 <p title="III q. 65 a. 3 ad 1"><a name="49856"><span class= | |
| 3544 "ref">[49856] IIIª q. 65 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3545 dicendum quod matrimonium ordinatur ad bonum commune corporaliter. | |
| 3546 Sed bonum commune spirituale totius Ecclesiae continetur | |
| 3547 substantialiter in ipso Eucharistiae sacramento.</p> | |
| 3548 <p title="III q. 65 a. 3 ad 2"><a name="49857"><span class= | |
| 3549 "ref">[49857] IIIª q. 65 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3550 dicendum quod per ordinem et confirmationem deputantur fideles | |
| 3551 Christi ad aliqua specialia officia, quod pertinet ad officium | |
| 3552 principis. Et ideo tradere huiusmodi sacramenta pertinet ad solum | |
| 3553 episcopum, qui est quasi princeps in Ecclesia. Per sacramentum vero | |
| 3554 Eucharistiae non deputatur homo ad aliquod officium, sed magis hoc | |
| 3555 sacramentum est finis omnium officiorum, ut dictum est.</p> | |
| 3556 <p title="III q. 65 a. 3 ad 3"><a name="49858"><span class= | |
| 3557 "ref">[49858] IIIª q. 65 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3558 dicendum quod character sacramentalis, sicut supra dictum est, | |
| 3559 quaedam participatio est sacerdotii Christi. Unde sacramentum quod | |
| 3560 ipsum Christum coniungit homini, est dignius sacramento quod | |
| 3561 imprimit Christi characterem.</p> | |
| 3562 <p title="III q. 65 a. 3 ad 4"><a name="49859"><span class= | |
| 3563 "ref">[49859] IIIª q. 65 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 3564 dicendum quod ratio illa procedit ex parte necessitatis. Sic enim | |
| 3565 Baptismus, cum sit maximae necessitatis, est potissimum | |
| 3566 sacramentorum. Sicut ordo et confirmatio habent quandam | |
| 3567 excellentiam ratione ministerii; et matrimonium ratione | |
| 3568 significationis. Nihil enim prohibet aliquid esse secundum quid | |
| 3569 dignius, quod tamen non est dignius simpliciter.</p> | |
| 3570 <br /> | |
| 3571 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 3572 <p title="III q. 65 a. 4 arg. 1"><a name="49860"><span class= | |
| 3573 "ref">[49860] IIIª q. 65 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum sic | |
| 3574 proceditur. Videtur quod omnia sacramenta sunt de necessitate | |
| 3575 salutis. Id enim quod non est necessarium, videtur esse superfluum. | |
| 3576 Sed nullum sacramentum est superfluum, quia Deus nihil facit | |
| 3577 frustra. Ergo omnia sacramenta sunt de necessitate salutis.</p> | |
| 3578 <p title="III q. 65 a. 4 arg. 2"><a name="49861"><span class= | |
| 3579 "ref">[49861] IIIª q. 65 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 3580 sicut de Baptismo dicitur, <i>nisi quis renatus fuerit ex aqua et | |
| 3581 spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei</i>, ita de | |
| 3582 Eucharistia dicitur, Ioan. VI, <i>nisi manducaveritis carnem filii | |
| 3583 hominis et biberitis eius sanguinem, non habebitis vitam in | |
| 3584 vobis</i>. Ergo, sicut Baptismus est sacramentum necessitatis, ita | |
| 3585 et Eucharistia.</p> | |
| 3586 <p title="III q. 65 a. 4 arg. 3"><a name="49862"><span class= | |
| 3587 "ref">[49862] IIIª q. 65 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 3588 sine sacramento Baptismi potest aliquis salvus fieri, dummodo non | |
| 3589 contemptus religionis, sed necessitas sacramentum excludat, ut | |
| 3590 infra dicetur. Sed in quolibet sacramento contemptus religionis | |
| 3591 impedit hominis salutem. Ergo, pari ratione, omnia sacramenta sunt | |
| 3592 de necessitate salutis.</p> | |
| 3593 <p title="III q. 65 a. 4 s. c."><a name="49863"><span class= | |
| 3594 "ref">[49863] IIIª q. 65 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra est | |
| 3595 quod pueri salvantur per solum Baptismum, sine aliis | |
| 3596 sacramentis.</p> | |
| 3597 <p title="III q. 65 a. 4 co."><a name="49864"><span class= | |
| 3598 "ref">[49864] IIIª q. 65 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 3599 dicendum quod necessarium respectu finis, de quo nunc loquimur, | |
| 3600 dicitur aliquid dupliciter. Uno modo, sine quo non potest esse | |
| 3601 finis, sicut cibus est necessarius vitae humanae. Et hoc est | |
| 3602 simpliciter necessarium ad finem. Alio modo dicitur esse | |
| 3603 necessarium id sine quo non habetur finis ita convenienter, sicut | |
| 3604 equus necessarius est ad iter. Hoc autem non est simpliciter | |
| 3605 necessarium ad finem. Primo igitur modo necessitatis sunt tria | |
| 3606 sacramenta necessaria. Duo quidem personae singulari, Baptismus | |
| 3607 quidem simpliciter et absolute; poenitentia autem, supposito | |
| 3608 peccato mortali post Baptismum. Sacramentum autem ordinis est | |
| 3609 necessarium Ecclesiae, quia, <i>ubi non est gubernator, populus | |
| 3610 corruet</i>, ut dicitur Proverb. XI. Sed secundo modo sunt | |
| 3611 necessaria alia sacramenta. Nam confirmatio perficit Baptismum | |
| 3612 quodammodo; extrema unctio poenitentiam; matrimonium vero Ecclesiae | |
| 3613 multitudinem per propagationem conservat.</p> | |
| 3614 <p title="III q. 65 a. 4 ad 1"><a name="49865"><span class= | |
| 3615 "ref">[49865] IIIª q. 65 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum ergo | |
| 3616 dicendum quod ad hoc quod aliquid non sit superfluum, sufficit | |
| 3617 necessarium primo vel secundo modo. Et sic sunt necessaria | |
| 3618 sacramenta, ut dictum est.</p> | |
| 3619 <p title="III q. 65 a. 4 ad 2"><a name="49866"><span class= | |
| 3620 "ref">[49866] IIIª q. 65 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 3621 dicendum quod illud verbum domini est intelligendum de spirituali | |
| 3622 manducatione, et non de sola sacramentali, ut Augustinus exponit, | |
| 3623 super Ioannem.</p> | |
| 3624 <p title="III q. 65 a. 4 ad 3"><a name="49867"><span class= | |
| 3625 "ref">[49867] IIIª q. 65 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 3626 dicendum quod, licet omnium sacramentorum contemptus sit saluti | |
| 3627 contrarius, non tamen est contemptus sacramenti ex hoc quod aliquis | |
| 3628 non curat accipere sacramentum quod non est de necessitate salutis. | |
| 3629 Alioquin qui non accipiunt ordinem, et qui non contrahunt | |
| 3630 matrimonium, contemnerent huiusmodi sacramenta.</p> | |
| 3631 <div class="centro"><br /> | |
| 3632 <p><a href="sth4053.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 3633 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 3634 <a href="sth4066.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 3635 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 3636 <br /> | |
| 3637 <hr /> | |
| 3638 <br /> | |
| 3639 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 3640 hanc editionem<br /> | |
| 3641 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 3642 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 3643 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 3644 </div> | |
| 3645 </body> | |
| 3646 </html> |
