Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth3079.html @ 35:178aed5d2c3c
convert to XML
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 22:05:42 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, IIª-IIae q. | |
| 23 79</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">secunda pars secundae partis quaestio LXXIX</div> | |
| 31 <br /> | |
| 32 <div class="centro"> | |
| 33 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 34 <tr> | |
| 35 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 36 "0" alt= | |
| 37 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 38 align="middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1897 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth3061.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth3080.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#42310">IIª-IIae q. 79 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#42311">IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#42312">IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#42313">IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#42314">IIª-IIae q. 79 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#42315">IIª-IIae q. 79 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#42316">IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#42317">IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#42318">IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#42319">IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#42320">IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#42321">IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#42322">IIª-IIae q. 79 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#42323">IIª-IIae q. 79 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#42324">IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#42325">IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#42326">IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#42327">IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#42328">IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#42329">IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#42330">IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#42331">IIª-IIae q. 79 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#42332">IIª-IIae q. 79 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#42333">IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#42334">IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#42335">IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#42336">IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#42337">IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#42338">IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#42339">IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#42340">IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#42341">IIª-IIae q. 79 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#42342">IIª-IIae q. 79 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#42343">IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#42344">IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#42345">IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#42346">IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 4'); |
| 28 | 102 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 105 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 // --> |
| 28 | 107 //]]> |
| 108 </script><br /> | |
| 109 <hr /> | |
| 110 <br /></div> | |
| 111 <div class="D">Quaestio 79</div> | |
| 112 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 113 <p title="II-II q. 79 pr."><a name="42310"><span class= | |
| 114 "ref">[42310] IIª-IIae q. 79 pr.</span></a> Deinde | |
| 115 considerandum est de partibus quasi integralibus iustitiae quae | |
| 116 sunt facere bonum et declinare a malo, et de vitiis oppositis. | |
| 117 Circa quod quaeruntur quatuor. Primo, utrum duo praedicta sint | |
| 118 partes iustitiae. Secundo, utrum transgressio sit speciale | |
| 119 peccatum. Tertio, utrum omissio sit speciale peccatum. Quarto, de | |
| 120 comparatione omissionis ad transgressionem.</p> | |
| 121 <br /> | |
| 122 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 123 <p title="II-II q. 79 a. 1 arg. 1"><a name="42311"><span class= | |
| 124 "ref">[42311] IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 125 sic proceditur. Videtur quod declinare a malo et facere bonum non | |
| 126 sint partes iustitiae. Ad quamlibet enim virtutem pertinet facere | |
| 127 bonum opus et vitare malum. Sed partes non excedunt totum. Ergo | |
| 128 declinare a malo et facere bonum non debent poni partes iustitiae, | |
| 129 quae est quaedam virtus specialis.</p> | |
| 130 <p title="II-II q. 79 a. 1 arg. 2"><a name="42312"><span class= | |
| 131 "ref">[42312] IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 132 super illud Psalm., <i>diverte a malo et fac bonum</i>, dicit | |
| 133 Glossa, illud vitat culpam, scilicet divertere a malo; hoc meretur | |
| 134 vitam et palmam, scilicet facere bonum. Sed quaelibet pars virtutis | |
| 135 meretur vitam et palmam. Ergo declinare a malo non est pars | |
| 136 iustitiae.</p> | |
| 137 <p title="II-II q. 79 a. 1 arg. 3"><a name="42313"><span class= | |
| 138 "ref">[42313] IIª-IIae q. 79 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 139 quaecumque ita se habent quod unum includitur in alio, non | |
| 140 distinguuntur ab invicem sicut partes alicuius totius. Sed | |
| 141 declinare a malo includitur in hoc quod est facere bonum, nullus | |
| 142 enim simul facit malum et bonum. Ergo declinare a malo et facere | |
| 143 bonum non sunt partes iustitiae.</p> | |
| 144 <p title="II-II q. 79 a. 1 s. c."><a name="42314"><span class= | |
| 145 "ref">[42314] IIª-IIae q. 79 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 146 est quod Augustinus, in libro de Corrept. et Grat., ponit ad | |
| 147 iustitiam legis pertinere declinare a malo et facere bonum.</p> | |
| 148 <p title="II-II q. 79 a. 1 co."><a name="42315"><span class= | |
| 149 "ref">[42315] IIª-IIae q. 79 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 150 dicendum quod si loquamur de bono et malo in communi, facere bonum | |
| 151 et vitare malum pertinet ad omnem virtutem. Et secundum hoc non | |
| 152 possunt poni partes iustitiae, nisi forte iustitia accipiatur prout | |
| 153 est omnis virtus. Quamvis etiam iustitia hoc modo accepta respiciat | |
| 154 quandam rationem boni specialem, prout scilicet est debitum in | |
| 155 ordine ad legem divinam vel humanam. Sed iustitia secundum quod est | |
| 156 specialis virtus, respicit bonum sub ratione debiti ad proximum. Et | |
| 157 secundum hoc ad iustitiam specialem pertinet facere bonum sub | |
| 158 ratione debiti in comparatione ad proximum, et vitare malum | |
| 159 oppositum, scilicet quod est nocivum proximo. Ad iustitiam vero | |
| 160 generalem pertinet facere bonum debitum in ordine ad communitatem | |
| 161 vel ad Deum, et vitare malum oppositum. Dicuntur autem haec duo | |
| 162 partes iustitiae generalis vel specialis quasi integrales, quia | |
| 163 utrumque eorum requiritur ad perfectum actum iustitiae. Ad | |
| 164 iustitiam enim pertinet aequalitatem constituere in his quae sunt | |
| 165 ad alterum, ut ex supradictis patet. Eiusdem autem est aliquid | |
| 166 constituere, et constitutum conservare. Constituit autem aliquis | |
| 167 aequalitatem iustitiae faciendo bonum, idest reddendo alteri quod | |
| 168 ei debetur. Conservat autem aequalitatem iustitiae iam constitutae | |
| 169 declinando a malo, idest nullum nocumentum proximo inferendo.</p> | |
| 170 <p title="II-II q. 79 a. 1 ad 1"><a name="42316"><span class= | |
| 171 "ref">[42316] IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 172 ergo dicendum quod bonum et malum hic accipiuntur sub quadam | |
| 173 speciali ratione, per quam appropriantur iustitiae. Ideo autem haec | |
| 174 duo ponuntur partes iustitiae secundum aliquam propriam rationem | |
| 175 boni et mali, non autem alterius alicuius virtutis moralis, quia | |
| 176 aliae virtutes morales consistunt circa passiones, in quibus bonum | |
| 177 facere est venire ad medium, quod est declinare ab extremis quasi a | |
| 178 malis, et sic in idem redit quantum ad alias virtutes, facere bonum | |
| 179 et declinare a malo. Sed iustitia consistit circa operationes et | |
| 180 res exteriores, in quibus aliud est facere aequalitatem, et aliud | |
| 181 est factam non corrumpere.</p> | |
| 182 <p title="II-II q. 79 a. 1 ad 2"><a name="42317"><span class= | |
| 183 "ref">[42317] IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 184 dicendum quod declinare a malo, secundum quod ponitur pars | |
| 185 iustitiae, non importat negationem puram, quod est non facere | |
| 186 malum, hoc enim non meretur palmam, sed solum vitat poenam. | |
| 187 Importat autem motum voluntatis repudiantis malum, ut ipsum nomen | |
| 188 declinationis ostendit. Et hoc est meritorium, praecipue quando | |
| 189 aliquis impugnatur ut malum faciat, et resistit.</p> | |
| 190 <p title="II-II q. 79 a. 1 ad 3"><a name="42318"><span class= | |
| 191 "ref">[42318] IIª-IIae q. 79 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 192 dicendum quod facere bonum est actus completivus iustitiae, et | |
| 193 quasi pars principalis eius. Declinare autem a malo est actus | |
| 194 imperfectior, et secundaria pars eius. Et ideo est quasi pars | |
| 195 materialis, sine qua non potest esse pars formalis completiva.</p> | |
| 196 <br /> | |
| 197 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 198 <p title="II-II q. 79 a. 2 arg. 1"><a name="42319"><span class= | |
| 199 "ref">[42319] IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 1</span></a> Ad | |
| 200 secundum sic proceditur. Videtur quod transgressio non sit speciale | |
| 201 peccatum. Nulla enim species ponitur in definitione generis. Sed | |
| 202 transgressio ponitur in communi definitione peccati, dicit enim | |
| 203 Ambrosius quod peccatum est transgressio legis divinae ergo | |
| 204 transgressio non est species peccati.</p> | |
| 205 <p title="II-II q. 79 a. 2 arg. 2"><a name="42320"><span class= | |
| 206 "ref">[42320] IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 207 nulla species excedit suum genus. Sed transgressio excedit | |
| 208 peccatum, <i>quia peccatum est dictum vel factum vel concupitum | |
| 209 contra legem Dei</i>, ut patet per Augustinum, XXII contra Faust.; | |
| 210 transgressio est etiam contra naturam vel consuetudinem. Ergo | |
| 211 transgressio non est species peccati.</p> | |
| 212 <p title="II-II q. 79 a. 2 arg. 3"><a name="42321"><span class= | |
| 213 "ref">[42321] IIª-IIae q. 79 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 214 nulla species continet sub se omnes partes in quas dividitur genus. | |
| 215 Sed peccatum transgressionis se extendit ad omnia vitia capitalia, | |
| 216 et etiam ad peccata cordis, oris et operis. Ergo transgressio non | |
| 217 est speciale peccatum.</p> | |
| 218 <p title="II-II q. 79 a. 2 s. c."><a name="42322"><span class= | |
| 219 "ref">[42322] IIª-IIae q. 79 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 220 est quod opponitur speciali virtuti, scilicet iustitiae.</p> | |
| 221 <p title="II-II q. 79 a. 2 co."><a name="42323"><span class= | |
| 222 "ref">[42323] IIª-IIae q. 79 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 223 dicendum quod nomen transgressionis a corporalibus motibus ad | |
| 224 morales actus derivatum est. Dicitur autem aliquis secundum | |
| 225 corporalem motum transgredi ex eo quod graditur trans terminum sibi | |
| 226 praefixum. Terminus autem praefigitur homini, ut ultra non | |
| 227 transeat, in moralibus per praeceptum negativum. Et ideo | |
| 228 transgressio proprie dicitur ex eo quod aliquis agit aliquid contra | |
| 229 praeceptum negativum. Quod quidem materialiter potest esse commune | |
| 230 omnibus speciebus peccatorum, quia per quamlibet speciem peccati | |
| 231 mortalis homo transgreditur aliquod praeceptum divinum. Sed si | |
| 232 accipiatur formaliter, scilicet secundum hanc specialem rationem | |
| 233 quod est facere contra praeceptum negativum, sic est speciale | |
| 234 peccatum dupliciter. Uno quidem modo, secundum quod opponitur ad | |
| 235 genera peccatorum opposita aliis virtutibus, sicut enim ad propriam | |
| 236 rationem iustitiae legalis pertinet attendere debitum praecepti, | |
| 237 ita ad propriam rationem transgressionis pertinet attendere | |
| 238 contemptum praecepti. Alio modo, secundum quod distinguitur ab | |
| 239 omissione, quae contrariatur praecepto affirmativo.</p> | |
| 240 <p title="II-II q. 79 a. 2 ad 1"><a name="42324"><span class= | |
| 241 "ref">[42324] IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 242 ergo dicendum quod sicut iustitia legalis est omnis virtus subiecto | |
| 243 et quasi materialiter, ita etiam iniustitia legalis est | |
| 244 materialiter omne peccatum. Et hoc modo peccatum definivit | |
| 245 Ambrosius, secundum scilicet rationem iniustitiae legalis.</p> | |
| 246 <p title="II-II q. 79 a. 2 ad 2"><a name="42325"><span class= | |
| 247 "ref">[42325] IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 248 dicendum quod inclinatio naturae pertinet ad praecepta legis | |
| 249 naturalis. Consuetudo etiam honesta habet vim praecepti, quia ut | |
| 250 Augustinus dicit, in epistola de ieiunio sabbati <i>mos populi Dei | |
| 251 pro lege habendus est</i>. Et ideo tam peccatum quam transgressio | |
| 252 potest esse contra consuetudinem honestam et contra inclinationem | |
| 253 naturalem.</p> | |
| 254 <p title="II-II q. 79 a. 2 ad 3"><a name="42326"><span class= | |
| 255 "ref">[42326] IIª-IIae q. 79 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 256 dicendum quod omnes enumeratae species peccatorum possunt habere | |
| 257 transgressionem non secundum proprias rationes, sed secundum | |
| 258 quandam specialem rationem, ut dictum est. Peccatum tamen | |
| 259 omissionis omnino a transgressione distinguitur.</p> | |
| 260 <br /> | |
| 261 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 262 <p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 1"><a name="42327"><span class= | |
| 263 "ref">[42327] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 264 sic proceditur. Videtur quod omissio non sit speciale peccatum. | |
| 265 Omne enim peccatum aut est originale aut actuale. Sed omissio non | |
| 266 est originale peccatum, quia non contrahitur per originem. Nec est | |
| 267 actuale, quia potest esse absque omni actu, ut supra habitum est, | |
| 268 cum de peccatis in communi ageretur. Ergo omissio non est speciale | |
| 269 peccatum.</p> | |
| 270 <p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 2"><a name="42328"><span class= | |
| 271 "ref">[42328] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 272 omne peccatum est voluntarium. Sed omissio quandoque non est | |
| 273 voluntaria, sed necessaria, puta cum mulier corrupta est quae | |
| 274 virginitatem vovit; vel cum aliquis amittit rem quam restituere | |
| 275 tenetur; vel cum sacerdos tenetur celebrare et habet aliquod | |
| 276 impedimentum. Ergo omissio non semper est peccatum.</p> | |
| 277 <p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 3"><a name="42329"><span class= | |
| 278 "ref">[42329] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 279 cuilibet speciali peccato est determinare aliquod tempus quando | |
| 280 incipit esse. Sed hoc non est determinare in omissione, quia | |
| 281 quandocumque non facit similiter se habet, nec tamen semper peccat. | |
| 282 Ergo omissio non est speciale peccatum.</p> | |
| 283 <p title="II-II q. 79 a. 3 arg. 4"><a name="42330"><span class= | |
| 284 "ref">[42330] IIª-IIae q. 79 a. 3 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 285 omne peccatum speciale speciali virtuti opponitur. Sed non est dare | |
| 286 aliquam specialem virtutem cui omissio opponitur. Tum quia bonum | |
| 287 cuiuslibet virtutis omitti potest. Tum quia iustitia, cui | |
| 288 specialius videtur opponi, semper requirit aliquem actum, etiam in | |
| 289 declinatione a malo, ut dictum est, omissio autem potest esse | |
| 290 absque omni actu. Ergo omissio non est speciale peccatum.</p> | |
| 291 <p title="II-II q. 79 a. 3 s. c."><a name="42331"><span class= | |
| 292 "ref">[42331] IIª-IIae q. 79 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 293 est quod dicitur Iac. IV, <i>scienti bonum et non facienti, | |
| 294 peccatum est illi</i>.</p> | |
| 295 <p title="II-II q. 79 a. 3 co."><a name="42332"><span class= | |
| 296 "ref">[42332] IIª-IIae q. 79 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 297 dicendum quod omissio importat praetermissionem boni, non autem | |
| 298 cuiuscumque, sed boni debiti. Bonum autem sub ratione debiti | |
| 299 pertinet proprie ad iustitiam, ad legalem quidem, si debitum | |
| 300 accipiatur in ordine ad legem divinam vel humanam; ad specialem | |
| 301 autem iustitiam, secundum quod debitum consideratur in ordine ad | |
| 302 proximum. Unde eo modo quo iustitia est specialis virtus, ut supra | |
| 303 habitum est, et omissio est speciale peccatum distinctum a peccatis | |
| 304 quae opponuntur aliis virtutibus. Eo vero modo quo facere bonum, | |
| 305 cui opponitur omissio, est quaedam specialis pars iustitiae | |
| 306 distincta a declinatione mali, cui opponitur transgressio, etiam | |
| 307 omissio a transgressione distinguitur.</p> | |
| 308 <p title="II-II q. 79 a. 3 ad 1"><a name="42333"><span class= | |
| 309 "ref">[42333] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 310 ergo dicendum quod omissio non est peccatum originale, sed actuale, | |
| 311 non quia habeat aliquem actum sibi essentialem; sed secundum quod | |
| 312 negatio actus reducitur ad genus actus. Et secundum hoc non agere | |
| 313 accipitur ut agere quoddam, sicut supra dictum est.</p> | |
| 314 <p title="II-II q. 79 a. 3 ad 2"><a name="42334"><span class= | |
| 315 "ref">[42334] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 316 dicendum quod omissio, sicut dictum est, non est nisi boni debiti, | |
| 317 ad quod aliquis tenetur. Nullus autem tenetur ad impossibile. Unde | |
| 318 nullus, si non facit id quod facere non potest, peccat per | |
| 319 omissionem. Mulier ergo corrupta quae virginitatem vovit, non | |
| 320 omittit virginitatem non habendo, sed non poenitendo de peccato | |
| 321 praeterito, vel non faciendo quod potest ad votum adimplendum per | |
| 322 continentiae observantiam. Sacerdos etiam non tenetur dicere Missam | |
| 323 nisi supposita debita opportunitate, quae si desit, non omittit. Et | |
| 324 similiter aliquis tenetur ad restitutionem, supposita facultate, | |
| 325 quam si non habet nec habere potest, non omittit, dummodo faciat | |
| 326 quod potest. Et idem dicendum est in aliis.</p> | |
| 327 <p title="II-II q. 79 a. 3 ad 3"><a name="42335"><span class= | |
| 328 "ref">[42335] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 329 dicendum quod sicut peccatum transgressionis opponitur praeceptis | |
| 330 negativis, quae pertinent ad declinandum a malo, ita peccatum | |
| 331 omissionis opponitur praeceptis affirmativis, quae pertinent ad | |
| 332 faciendum bonum. Praecepta autem affirmativa non obligant ad | |
| 333 semper, sed ad tempus determinatum. Et pro illo tempore peccatum | |
| 334 omissionis incipit esse. Potest tamen contingere quod aliquis tunc | |
| 335 sit impotens ad faciendum quod debet. Quod quidem si sit praeter | |
| 336 eius culpam, non omittit, ut dictum est. Si vero sit propter eius | |
| 337 culpam praecedentem, puta cum aliquis de sero se inebriavit et non | |
| 338 potest surgere ad matutinas ut debet, dicunt quidam quod tunc | |
| 339 incoepit peccatum omissionis quando aliquis applicat se ad actum | |
| 340 illicitum et incompossibilem cum illo actu ad quem tenetur. Sed hoc | |
| 341 non videtur verum. Quia, dato quod excitaretur per violentiam et | |
| 342 iret ad matutinas, non omitteret. Unde patet quod praecedens | |
| 343 inebriatio non fuit omissio, sed omissionis causa. Unde dicendum | |
| 344 est quod omissio incipit ei imputari ad culpam quando fuit tempus | |
| 345 operandi, tamen propter causam praecedentem, ex qua omissio sequens | |
| 346 redditur voluntaria.</p> | |
| 347 <p title="II-II q. 79 a. 3 ad 4"><a name="42336"><span class= | |
| 348 "ref">[42336] IIª-IIae q. 79 a. 3 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 349 dicendum quod omissio directe opponitur iustitiae, ut dictum est, | |
| 350 non enim est omissio boni alicuius virtutis nisi sub ratione | |
| 351 debiti, quod pertinet ad iustitiam. Plus autem requiritur ad actum | |
| 352 virtutis meritorium quam ad demeritum culpae, quia <i>bonum est ex | |
| 353 integra causa, malum autem ex singularibus defectibus</i>. Et ideo | |
| 354 ad iustitiae meritum requiritur actus, non autem ad omissionem.</p> | |
| 355 <br /> | |
| 356 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 357 <p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 1"><a name="42337"><span class= | |
| 358 "ref">[42337] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 359 sic proceditur. Videtur quod peccatum omissionis sit gravius quam | |
| 360 peccatum transgressionis. Delictum enim videtur idem esse quod | |
| 361 derelictum, et sic per consequens videtur idem esse omissioni. Sed | |
| 362 delictum est gravius quam peccatum transgressionis, quia maiori | |
| 363 expiatione indigebat, ut patet Levit. V. Ergo peccatum omissionis | |
| 364 est gravius quam peccatum transgressionis.</p> | |
| 365 <p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 2"><a name="42338"><span class= | |
| 366 "ref">[42338] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 367 maiori bono maius malum opponitur, ut patet per philosophum, in | |
| 368 VIII Ethic. Sed facere bonum, cui opponitur omissio, est nobilior | |
| 369 pars iustitiae quam declinare a malo, cui opponitur transgressio, | |
| 370 ut ex supradictis patet. Ergo omissio est gravius peccatum quam | |
| 371 transgressio.</p> | |
| 372 <p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 3"><a name="42339"><span class= | |
| 373 "ref">[42339] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 374 peccatum commissionis potest esse et veniale et mortale. Sed | |
| 375 peccatum omissionis videtur esse semper mortale, quia opponitur | |
| 376 praecepto affirmativo. Ergo omissio videtur esse gravius peccatum | |
| 377 quam sit transgressio.</p> | |
| 378 <p title="II-II q. 79 a. 4 arg. 4"><a name="42340"><span class= | |
| 379 "ref">[42340] IIª-IIae q. 79 a. 4 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 380 maior poena est poena damni, scilicet carentia visionis divinae, | |
| 381 quae debetur peccato omissionis, quam poena sensus, quae debetur | |
| 382 peccato transgressionis, ut patet per Chrysostomum super Matth. Sed | |
| 383 poena proportionatur culpae. Ergo gravius est peccatum omissionis | |
| 384 quam transgressionis.</p> | |
| 385 <p title="II-II q. 79 a. 4 s. c."><a name="42341"><span class= | |
| 386 "ref">[42341] IIª-IIae q. 79 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 387 est quod facilius est abstinere a malo faciendo quam implere bonum. | |
| 388 Ergo gravius peccat qui non abstinet a malo faciendo, quod est | |
| 389 transgredi, quam qui non implet bonum, quod est omittere.</p> | |
| 390 <p title="II-II q. 79 a. 4 co."><a name="42342"><span class= | |
| 391 "ref">[42342] IIª-IIae q. 79 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 392 dicendum quod peccatum intantum est grave inquantum a virtute | |
| 393 distat. Contrarietas autem est maxima distantia, ut dicitur in X | |
| 394 Metaphys. unde contrarium magis distat a suo contrario quam simplex | |
| 395 eius negatio, sicut nigrum plus distat ab albo quam simpliciter non | |
| 396 album; omne enim nigrum est non album, sed non convertitur. | |
| 397 Manifestum est autem quod transgressio contrariatur actui virtutis, | |
| 398 omissio autem importat negationem ipsius, puta peccatum omissionis | |
| 399 est si quis parentibus debitam reverentiam non exhibeat, peccatum | |
| 400 autem transgressionis si contumeliam vel quamcumque iniuriam eis | |
| 401 inferat. Unde manifestum est quod, simpliciter et absolute | |
| 402 loquendo, transgressio est gravius peccatum quam omissio, licet | |
| 403 aliqua omissio possit esse gravior aliqua transgressione.</p> | |
| 404 <p title="II-II q. 79 a. 4 ad 1"><a name="42343"><span class= | |
| 405 "ref">[42343] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 406 ergo dicendum quod delictum communiter sumptum significat | |
| 407 quamcumque omissionem. Quandoque tamen stricte accipitur pro eo | |
| 408 quod omittitur aliquid de his quae pertinent ad Deum, vel quando | |
| 409 scienter et quasi cum quodam contemptu derelinquit homo id quod | |
| 410 facere debet. Et sic habet quandam gravitatem, ratione cuius maiori | |
| 411 expiatione indiget.</p> | |
| 412 <p title="II-II q. 79 a. 4 ad 2"><a name="42344"><span class= | |
| 413 "ref">[42344] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 414 dicendum quod ei quod est facere bonum opponitur et non facere | |
| 415 bonum, quod est omittere, et facere malum, quod est transgredi, sed | |
| 416 primum contradictorie, secundum contrarie, quod importat maiorem | |
| 417 distantiam. Et ideo transgressio est gravius peccatum.</p> | |
| 418 <p title="II-II q. 79 a. 4 ad 3"><a name="42345"><span class= | |
| 419 "ref">[42345] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 420 dicendum quod sicut omissio opponitur praeceptis affirmativis, ita | |
| 421 transgressio opponitur praeceptis negativis. Et ideo utrumque, si | |
| 422 proprie accipiatur, importat rationem peccati mortalis. Potest | |
| 423 autem large dici transgressio vel omissio ex eo quod aliquid sit | |
| 424 praeter praecepta affirmativa vel negativa, disponens ad oppositum | |
| 425 ipsorum. Et sic utrumque, large accipiendo, potest esse peccatum | |
| 426 veniale.</p> | |
| 427 <p title="II-II q. 79 a. 4 ad 4"><a name="42346"><span class= | |
| 428 "ref">[42346] IIª-IIae q. 79 a. 4 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 429 dicendum quod peccato transgressionis respondet et poena damni, | |
| 430 propter aversionem a Deo; et poena sensus, propter inordinatam | |
| 431 conversionem ad bonum commutabile. Similiter etiam omissioni non | |
| 432 solum debetur poena damni, sed etiam poena sensus, secundum illud | |
| 433 Matth. VII, <i>omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur | |
| 434 et in ignem mittetur</i>. Et hoc propter radicem ex qua procedit, | |
| 435 licet non habeat ex necessitate actualem conversionem ad aliquod | |
| 436 bonum commutabile.</p> | |
| 437 <div class="centro"><br /> | |
| 438 <p><a href="sth3061.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 439 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 440 <a href="sth3080.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 441 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 442 <br /> | |
| 443 <hr /> | |
| 444 <br /> | |
| 445 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 446 hanc editionem<br /> | |
| 447 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 448 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 449 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 450 </div> | |
| 451 </body> | |
| 452 </html> |
