Mercurial > hg > Aquinas
annotate summa/latin/sth2071.html @ 35:178aed5d2c3c
convert to XML
| author | ht |
|---|---|
| date | Mon, 30 Nov 2009 22:05:42 +0000 |
| parents | 544e12f679ad |
| children | d777cc3962f2 |
| rev | line source |
|---|---|
| 28 | 1 <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" |
| 2 "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> | |
| 3 <html lang="LA" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="LA"> | |
| 4 <head> | |
| 5 <meta name="generator" content= | |
| 6 "HTML Tidy for Windows (vers 1st February 2005), see www.w3.org" /> | |
| 7 <meta http-equiv="Content-Type" content= | |
| 8 "text/html; charset=us-ascii" /> | |
| 9 <meta http-equiv="Content-Style-Type" content="text/css" /> | |
| 10 <meta http-equiv="Content-Script-Type" content="text/javascript" /> | |
| 11 <meta name="keywords" content= | |
| 12 "Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Corpus Thomisticum" /> | |
| 13 <meta name="language" content="Latin" /> | |
| 14 <meta name="security" content="public" /> | |
| 15 <meta name="owner" content="ealarcon@unav.es" /> | |
| 16 <meta name="author" content="Enrique Alarcón" /> | |
| 17 <meta name="abstract" content="" /> | |
| 18 <link rel="stylesheet" media="screen" href="vscreen.css" type= | |
| 19 "text/css" /> | |
| 20 <link rel="stylesheet" media="print" href="vprint.css" type= | |
| 21 "text/css" /> | |
| 22 <title>Thomas de Aquino, Summa Theologiae, Iª-IIae q. | |
| 23 71</title> | |
| 24 </head> | |
| 25 <body> | |
| 26 <a href="http://www.corpusthomisticum.org/"></a> | |
| 27 <div class="tres">CORPUS THOMISTICUM</div> | |
| 28 <div class="uno">Sancti Thomae de Aquino</div> | |
| 29 <div class="uno">Summa Theologiae</div> | |
| 30 <div class="dos">prima pars secundae partis quaestio LXXI</div> | |
| 31 <br /> | |
| 32 <div class="centro"> | |
| 33 <table align="center" summary="Imago"> | |
| 34 <tr> | |
| 35 <th><img src="icons/fugit190.jpg" width="275" height="190" border= | |
| 36 "0" alt= | |
| 37 "Thomas de Aquino a Filippino Lippi depictus (Cappella Carafa, S. Maria sopra Minerva, Roma)" | |
| 38 align="middle" /></th> | |
| 39 </tr> | |
| 40 </table> | |
| 41 <br /> | |
| 42 <span class="tres">Textum Leoninum Romae 1892 editum<br /> | |
| 43 ac automato translatum a Roberto Busa SJ in taenias | |
| 44 magneticas<br /> | |
| 45 denuo recognovit Enrique Alarcón atque instruxit<br /> | |
| 46 <br /></span><br /> | |
| 47 <hr /> | |
| 48 <br /> | |
| 49 <p><a href="sth2055.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 50 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 51 <a href="sth2072.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 52 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 53 <script language="JavaScript" type="text/javascript"> | |
| 54 //<![CDATA[ | |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
55 <!-- |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
56 // original code by Bill Trefzger 12/12/96; revised by Enrique Alarcon 12/9/2000 |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
57 function go(){if(document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value !="none"){location=document.selecter.select1.options[document.selecter.select1.selectedIndex].value}} |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
58 document.write('<FORM NAME="selecter"><SELECT NAME="select1">'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
59 document.write('<OPTION VALUE="none">INDEX'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
60 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
61 document.write('<OPTION VALUE="index.html">Corpus Thomisticum'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
62 document.write('<OPTION VALUE="iopera.html">Opera omnia'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
63 document.write('<OPTION VALUE="zbiblia.html">Bibliographia Thomistica'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
64 document.write('<OPTION VALUE="none">------------------------------------------------'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
65 document.write('<OPTION VALUE="#36481">Iª-IIae q. 71 pr.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
66 document.write('<OPTION VALUE="#36482">Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
67 document.write('<OPTION VALUE="#36483">Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
68 document.write('<OPTION VALUE="#36484">Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
69 document.write('<OPTION VALUE="#36485">Iª-IIae q. 71 a. 1 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
70 document.write('<OPTION VALUE="#36486">Iª-IIae q. 71 a. 1 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
71 document.write('<OPTION VALUE="#36487">Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
72 document.write('<OPTION VALUE="#36488">Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
73 document.write('<OPTION VALUE="#36489">Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
74 document.write('<OPTION VALUE="#36490">Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
75 document.write('<OPTION VALUE="#36491">Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
76 document.write('<OPTION VALUE="#36492">Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
77 document.write('<OPTION VALUE="#36493">Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
78 document.write('<OPTION VALUE="#36494">Iª-IIae q. 71 a. 2 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
79 document.write('<OPTION VALUE="#36495">Iª-IIae q. 71 a. 2 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
80 document.write('<OPTION VALUE="#36496">Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
81 document.write('<OPTION VALUE="#36497">Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
82 document.write('<OPTION VALUE="#36498">Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
83 document.write('<OPTION VALUE="#36499">Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
84 document.write('<OPTION VALUE="#36500">Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
85 document.write('<OPTION VALUE="#36501">Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
86 document.write('<OPTION VALUE="#36502">Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
87 document.write('<OPTION VALUE="#36503">Iª-IIae q. 71 a. 3 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
88 document.write('<OPTION VALUE="#36504">Iª-IIae q. 71 a. 3 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
89 document.write('<OPTION VALUE="#36505">Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
90 document.write('<OPTION VALUE="#36506">Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
91 document.write('<OPTION VALUE="#36507">Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
92 document.write('<OPTION VALUE="#36508">Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
93 document.write('<OPTION VALUE="#36509">Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
94 document.write('<OPTION VALUE="#36510">Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
95 document.write('<OPTION VALUE="#36511">Iª-IIae q. 71 a. 4 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
96 document.write('<OPTION VALUE="#36512">Iª-IIae q. 71 a. 4 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
97 document.write('<OPTION VALUE="#36513">Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
98 document.write('<OPTION VALUE="#36514">Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
99 document.write('<OPTION VALUE="#36515">Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
100 document.write('<OPTION VALUE="#36516">Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
101 document.write('<OPTION VALUE="#36517">Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
102 document.write('<OPTION VALUE="#36518">Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
103 document.write('<OPTION VALUE="#36519">Iª-IIae q. 71 a. 5 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
104 document.write('<OPTION VALUE="#36520">Iª-IIae q. 71 a. 5 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
105 document.write('<OPTION VALUE="#36521">Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
106 document.write('<OPTION VALUE="#36522">Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
107 document.write('<OPTION VALUE="#36523">Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
108 document.write('<OPTION VALUE="#36524">Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
109 document.write('<OPTION VALUE="#36525">Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
110 document.write('<OPTION VALUE="#36526">Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
111 document.write('<OPTION VALUE="#36527">Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
112 document.write('<OPTION VALUE="#36528">Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 5'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
113 document.write('<OPTION VALUE="#36529">Iª-IIae q. 71 a. 6 s. c.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
114 document.write('<OPTION VALUE="#36530">Iª-IIae q. 71 a. 6 co.'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
115 document.write('<OPTION VALUE="#36531">Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 1'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
116 document.write('<OPTION VALUE="#36532">Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 2'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
117 document.write('<OPTION VALUE="#36533">Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 3'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
118 document.write('<OPTION VALUE="#36534">Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 4'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
119 document.write('<OPTION VALUE="#36535">Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 5'); |
| 28 | 120 document.write('<\/SELECT>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
121 document.write('<BR><BR>'); |
|
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
122 document.write('<INPUT TYPE="button" VALUE="Agedum" ONCLICK="go()">'); |
| 28 | 123 document.write('<\/FORM>'); |
|
26
4006eb4882de
originals from http://www.corpusthomisticum.org/sth0000.html
ht
parents:
diff
changeset
|
124 // --> |
| 28 | 125 //]]> |
| 126 </script><br /> | |
| 127 <hr /> | |
| 128 <br /></div> | |
| 129 <div class="D">Quaestio 71</div> | |
| 130 <div class="G">Prooemium</div> | |
| 131 <p title="I-II q. 71 pr."><a name="36481"><span class="ref">[36481] | |
| 132 Iª-IIae q. 71 pr.</span></a> Consequenter considerandum est de | |
| 133 vitiis et peccatis. Circa quae sex consideranda occurrunt, primo | |
| 134 quidem, de ipsis vitiis et peccatis secundum se; secundo, de | |
| 135 distinctione eorum; tertio, de comparatione eorum ad invicem; | |
| 136 quarto, de subiecto peccati; quinto, de causa eius; sexto, de | |
| 137 effectu ipsius. Circa primum quaeruntur sex. Primo, utrum vitium | |
| 138 contrarietur virtuti. Secundo, utrum vitium sit contra naturam. | |
| 139 Tertio, quid sit peius, utrum vitium vel actus vitiosus. Quarto, | |
| 140 utrum actus vitiosus possit esse simul cum virtute. Quinto, utrum | |
| 141 in omni peccato sit aliquis actus. Sexto, de definitione peccati | |
| 142 quam Augustinus ponit, XXII contra Faustum, <i>peccatum est dictum | |
| 143 vel factum vel concupitum contra legem aeternam</i>.</p> | |
| 144 <br /> | |
| 145 <div class="E">Articulus 1</div> | |
| 146 <p title="I-II q. 71 a. 1 arg. 1"><a name="36482"><span class= | |
| 147 "ref">[36482] Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 1</span></a> Ad primum | |
| 148 sic proceditur. Videtur quod vitium non contrarietur virtuti. Uni | |
| 149 enim unum est contrarium, ut probatur in X Metaphys. Sed virtuti | |
| 150 contrariantur peccatum et malitia. Non ergo contrariatur ei vitium, | |
| 151 quia vitium dicitur etiam si sit indebita dispositio membrorum | |
| 152 corporalium, vel quarumcumque rerum.</p> | |
| 153 <p title="I-II q. 71 a. 1 arg. 2"><a name="36483"><span class= | |
| 154 "ref">[36483] Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 155 virtus nominat quandam perfectionem potentiae. Sed vitium nihil | |
| 156 nominat ad potentiam pertinens. Ergo vitium non contrariatur | |
| 157 virtuti.</p> | |
| 158 <p title="I-II q. 71 a. 1 arg. 3"><a name="36484"><span class= | |
| 159 "ref">[36484] Iª-IIae q. 71 a. 1 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 160 Tullius dicit, in IV de Tusculanis quaest., quod <i>virtus est | |
| 161 quaedam sanitas animae</i>. Sanitati autem opponitur aegritudo vel | |
| 162 morbus, magis quam vitium. Ergo virtuti non contrariatur | |
| 163 vitium.</p> | |
| 164 <p title="I-II q. 71 a. 1 s. c."><a name="36485"><span class= | |
| 165 "ref">[36485] Iª-IIae q. 71 a. 1 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 166 est quod dicit Augustinus, in libro de perfectione iustitiae, quod | |
| 167 <i>vitium est qualitas secundum quam malus est animus</i>. Virtus | |
| 168 autem est qualitas quae facit bonum habentem, ut ex supradictis | |
| 169 patet. Ergo vitium contrariatur virtuti.</p> | |
| 170 <p title="I-II q. 71 a. 1 co."><a name="36486"><span class= | |
| 171 "ref">[36486] Iª-IIae q. 71 a. 1 co.</span></a> Respondeo | |
| 172 dicendum quod circa virtutem duo possumus considerare, scilicet | |
| 173 ipsam essentiam virtutis; et id ad quod est virtus. In essentia | |
| 174 quidem virtutis aliquid considerari potest directe; et aliquid ex | |
| 175 consequenti. Directe quidem virtus importat dispositionem quandam | |
| 176 alicuius convenienter se habentis secundum modum suae naturae, unde | |
| 177 philosophus dicit, in VII Physic. quod <i>virtus est dispositio | |
| 178 perfecti ad optimum; dico autem perfecti, quod est dispositum | |
| 179 secundum naturam</i>. Ex consequenti autem sequitur quod virtus sit | |
| 180 bonitas quaedam, in hoc enim consistit uniuscuiusque rei bonitas, | |
| 181 quod convenienter se habeat secundum modum suae naturae. Id autem | |
| 182 ad quod virtus ordinatur, est actus bonus, ut ex supradictis patet. | |
| 183 Secundum hoc igitur tria inveniuntur opponi virtuti. Quorum unum | |
| 184 est peccatum, quod opponitur sibi ex parte eius ad quod virtus | |
| 185 ordinatur, nam peccatum proprie nominat actum inordinatum, sicut | |
| 186 actus virtutis est actus ordinatus et debitus. Secundum autem quod | |
| 187 ad rationem virtutis consequitur quod sit bonitas quaedam, | |
| 188 opponitur virtuti malitia. Sed secundum id quod directe est de | |
| 189 ratione virtutis, opponitur virtuti vitium, vitium enim | |
| 190 uniuscuiusque rei esse videtur quod non sit disposita secundum quod | |
| 191 convenit suae naturae. Unde Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., | |
| 192 <i>quod perfectioni naturae deesse perspexeris, id voca | |
| 193 vitium</i>.</p> | |
| 194 <p title="I-II q. 71 a. 1 ad 1"><a name="36487"><span class= | |
| 195 "ref">[36487] Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 196 ergo dicendum quod illa tria non contrariantur virtuti secundum | |
| 197 idem, sed peccatum quidem contrariatur secundum quod virtus est | |
| 198 operativa boni; malitia autem secundum quod est bonitas quaedam; | |
| 199 vitium autem proprie secundum quod est virtus.</p> | |
| 200 <p title="I-II q. 71 a. 1 ad 2"><a name="36488"><span class= | |
| 201 "ref">[36488] Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 202 dicendum quod virtus non solum importat perfectionem potentiae quae | |
| 203 est principium agendi, sed etiam importat debitam dispositionem | |
| 204 eius cuius est virtus, et hoc ideo quia unumquodque operatur | |
| 205 secundum quod actu est. Requiritur ergo quod aliquid sit in se bene | |
| 206 dispositum, quod debet esse boni operativum. Et secundum hoc | |
| 207 virtuti vitium opponitur.</p> | |
| 208 <p title="I-II q. 71 a. 1 ad 3"><a name="36489"><span class= | |
| 209 "ref">[36489] Iª-IIae q. 71 a. 1 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 210 dicendum quod, sicut Tullius dicit, in IV de Tusculanis quaest., | |
| 211 morbi et aegrotationes partes sunt vitiositatis, in corporibus enim | |
| 212 morbum appellant totius corporis corruptionem, puta febrem vel | |
| 213 aliquid huiusmodi; aegrotationem vero, morbum cum imbecillitate; | |
| 214 vitium autem, cum partes corporis inter se dissident. Et quamvis in | |
| 215 corpore quandoque sit morbus sine aegrotatione, puta cum aliquis | |
| 216 est interius male dispositus, non tamen exterius praepeditur a | |
| 217 solitis operationibus; in animo tamen, ut ipse dicit, haec duo non | |
| 218 possunt nisi cogitatione secerni. Necesse est enim quod | |
| 219 quandocumque aliquis interius est male dispositus, habens | |
| 220 inordinatum affectum, quod ex hoc imbecillis reddatur ad debitas | |
| 221 operationes exercendas, quia unaquaeque arbor ex suo fructu | |
| 222 cognoscitur, idest homo ex opere, ut dicitur Matth. XII. <i>Sed | |
| 223 vitium animi</i>, ut Tullius ibidem dicit, <i>est habitus aut | |
| 224 affectio animi in tota vita inconstans, et a seipsa | |
| 225 dissentiens</i>. Quod quidem invenitur etiam absque morbo vel | |
| 226 aegrotatione, ut puta cum aliquis ex infirmitate vel ex passione | |
| 227 peccat. Unde in plus se habet vitium quam aegrotatio vel morbus, | |
| 228 sicut etiam virtus in plus se habet quam sanitas, nam sanitas etiam | |
| 229 quaedam virtus ponitur in VII Physic. Et ideo virtuti convenientius | |
| 230 opponitur vitium quam aegrotatio vel morbus.</p> | |
| 231 <br /> | |
| 232 <div class="E">Articulus 2</div> | |
| 233 <p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 1"><a name="36490"><span class= | |
| 234 "ref">[36490] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 1</span></a> Ad secundum | |
| 235 sic proceditur. Videtur quod vitium non sit contra naturam. Vitium | |
| 236 enim contrariatur virtuti, ut dictum est. Sed virtutes non sunt in | |
| 237 nobis a natura, sed causantur in nobis per infusionem aut ab | |
| 238 assuetudine, ut dictum est. Ergo vitia non sunt contra naturam.</p> | |
| 239 <p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 2"><a name="36491"><span class= | |
| 240 "ref">[36491] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 241 ea quae sunt contra naturam, non possunt assuefieri, sicut lapis | |
| 242 nunquam assuescit ferri sursum, ut dicitur in II Ethic. Sed aliqui | |
| 243 assuefiunt ad vitia. Ergo vitia non sunt contra naturam.</p> | |
| 244 <p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 3"><a name="36492"><span class= | |
| 245 "ref">[36492] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 246 nihil quod est contra naturam, invenitur in habentibus illam | |
| 247 naturam ut in pluribus. Sed vitia inveniuntur in hominibus ut in | |
| 248 pluribus, quia, sicut dicitur Matth. VII, <i>lata est via quae | |
| 249 ducit ad perditionem, et multi vadunt per eam</i>. Ergo vitium non | |
| 250 est contra naturam.</p> | |
| 251 <p title="I-II q. 71 a. 2 arg. 4"><a name="36493"><span class= | |
| 252 "ref">[36493] Iª-IIae q. 71 a. 2 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 253 peccatum comparatur ad vitium sicut actus ad habitum, ut ex | |
| 254 supradictis patet. Sed peccatum definitur esse dictum vel factum | |
| 255 vel concupitum contra legem Dei; ut patet per Augustinum, XXII | |
| 256 contra Faustum. Lex autem Dei est supra naturam. Magis ergo | |
| 257 dicendum est quod vitium sit contra legem, quam sit contra | |
| 258 naturam.</p> | |
| 259 <p title="I-II q. 71 a. 2 s. c."><a name="36494"><span class= | |
| 260 "ref">[36494] Iª-IIae q. 71 a. 2 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 261 est quod Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., <i>omne vitium, eo | |
| 262 ipso quod vitium est, contra naturam est</i>.</p> | |
| 263 <p title="I-II q. 71 a. 2 co."><a name="36495"><span class= | |
| 264 "ref">[36495] Iª-IIae q. 71 a. 2 co.</span></a> Respondeo | |
| 265 dicendum quod, sicut dictum est, vitium virtuti contrariatur. | |
| 266 Virtus autem uniuscuiusque rei consistit in hoc quod sit bene | |
| 267 disposita secundum convenientiam suae naturae, ut supra dictum est. | |
| 268 Unde oportet quod in qualibet re vitium dicatur ex hoc quod est | |
| 269 disposita contra id quod convenit naturae. Unde et de hoc | |
| 270 unaquaeque res vituperatur, <i>a vitio autem nomen vituperationis | |
| 271 tractum creditur</i>, ut Augustinus dicit, in III de Lib. Arb. Sed | |
| 272 considerandum est quod natura uniuscuiusque rei potissime est forma | |
| 273 secundum quam res speciem sortitur. Homo autem in specie | |
| 274 constituitur per animam rationalem. Et ideo id quod est contra | |
| 275 ordinem rationis, proprie est contra naturam hominis inquantum est | |
| 276 homo; quod autem est secundum rationem, est secundum naturam | |
| 277 hominis inquantum est homo. <i>Bonum autem hominis est secundum | |
| 278 rationem esse, et malum hominis est praeter rationem esse</i>, ut | |
| 279 Dionysius dicit, IV cap. de Div. Nom. Unde virtus humana, quae | |
| 280 hominem facit bonum, et opus ipsius bonum reddit, intantum est | |
| 281 secundum naturam hominis, inquantum convenit rationi, vitium autem | |
| 282 intantum est contra naturam hominis, inquantum est contra ordinem | |
| 283 rationis.</p> | |
| 284 <p title="I-II q. 71 a. 2 ad 1"><a name="36496"><span class= | |
| 285 "ref">[36496] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 286 ergo dicendum quod virtutes, etsi non causentur a natura secundum | |
| 287 suum esse perfectum, tamen inclinant ad id quod est secundum | |
| 288 naturam, idest secundum ordinem rationis, dicit enim Tullius, in | |
| 289 sua rhetorica, quod <i>virtus est habitus in modum naturae rationi | |
| 290 consentaneus</i>. Et hoc modo virtus dicitur esse secundum naturam, | |
| 291 et per contrarium intelligitur quod vitium sit contra naturam.</p> | |
| 292 <p title="I-II q. 71 a. 2 ad 2"><a name="36497"><span class= | |
| 293 "ref">[36497] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 294 dicendum quod philosophus ibi loquitur de his quae sunt contra | |
| 295 naturam, secundum quod esse contra naturam opponitur ei quod est | |
| 296 esse a natura, non autem secundum quod esse contra naturam | |
| 297 opponitur ei quod est esse secundum naturam, eo modo quo virtutes | |
| 298 dicuntur esse secundum naturam, inquantum inclinant ad id quod | |
| 299 naturae convenit.</p> | |
| 300 <p title="I-II q. 71 a. 2 ad 3"><a name="36498"><span class= | |
| 301 "ref">[36498] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 302 dicendum quod in homine est duplex natura, scilicet rationalis et | |
| 303 sensitiva. Et quia per operationem sensus homo pervenit ad actus | |
| 304 rationis, ideo plures sequuntur inclinationes naturae sensitivae | |
| 305 quam ordinem rationis, plures enim sunt qui assequuntur principium | |
| 306 rei, quam qui ad consummationem perveniunt. Ex hoc autem vitia et | |
| 307 peccata in hominibus proveniunt, quod sequuntur inclinationem | |
| 308 naturae sensitivae contra ordinem rationis.</p> | |
| 309 <p title="I-II q. 71 a. 2 ad 4"><a name="36499"><span class= | |
| 310 "ref">[36499] Iª-IIae q. 71 a. 2 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 311 dicendum quod quidquid est contra rationem artificiati, est etiam | |
| 312 contra naturam artis, qua artificiatum producitur. Lex autem | |
| 313 aeterna comparatur ad ordinem rationis humanae sicut ars ad | |
| 314 artificiatum. Unde eiusdem rationis est quod vitium et peccatum sit | |
| 315 contra ordinem rationis humanae, et quod sit contra legem aeternam. | |
| 316 Unde Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., quod <i>a Deo habent | |
| 317 omnes naturae quod naturae sunt, et intantum sunt vitiosae, | |
| 318 inquantum ab eius, qua factae sunt, arte discedunt</i>.</p> | |
| 319 <br /> | |
| 320 <div class="E">Articulus 3</div> | |
| 321 <p title="I-II q. 71 a. 3 arg. 1"><a name="36500"><span class= | |
| 322 "ref">[36500] Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 1</span></a> Ad tertium | |
| 323 sic proceditur. Videtur quod vitium, idest habitus malus sit peius | |
| 324 quam peccatum, idest actus malus. Sicut enim bonum quod est | |
| 325 diuturnius, est melius; ita malum quod est diuturnius, est peius. | |
| 326 Sed habitus vitiosus est diuturnior quam actus vitiosi, qui statim | |
| 327 transeunt. Ergo habitus vitiosus est peior quam actus vitiosus.</p> | |
| 328 <p title="I-II q. 71 a. 3 arg. 2"><a name="36501"><span class= | |
| 329 "ref">[36501] Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 330 plura mala sunt magis fugienda quam unum malum. Sed habitus malus | |
| 331 virtualiter est causa multorum malorum actuum. Ergo habitus | |
| 332 vitiosus est peior quam actus vitiosus.</p> | |
| 333 <p title="I-II q. 71 a. 3 arg. 3"><a name="36502"><span class= | |
| 334 "ref">[36502] Iª-IIae q. 71 a. 3 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 335 causa est potior quam effectus. Sed habitus perficit actum tam in | |
| 336 bonitate quam in malitia. Ergo habitus est potior actu et in | |
| 337 bonitate et in malitia.</p> | |
| 338 <p title="I-II q. 71 a. 3 s. c."><a name="36503"><span class= | |
| 339 "ref">[36503] Iª-IIae q. 71 a. 3 s. c.</span></a> Sed contra, | |
| 340 pro actu vitioso aliquis iuste punitur, non autem pro habitu | |
| 341 vitioso, si non procedat ad actum. Ergo actus vitiosus est peior | |
| 342 quam habitus vitiosus.</p> | |
| 343 <p title="I-II q. 71 a. 3 co."><a name="36504"><span class= | |
| 344 "ref">[36504] Iª-IIae q. 71 a. 3 co.</span></a> Respondeo | |
| 345 dicendum quod habitus medio modo se habet inter potentiam et actum. | |
| 346 Manifestum est autem quod actus in bono et in malo praeeminet | |
| 347 potentiae, ut dicitur in IX Metaphys., melius est enim bene agere | |
| 348 quam posse bene agere; et similiter vituperabilius est male agere | |
| 349 quam posse male agere. Unde etiam sequitur quod habitus in bonitate | |
| 350 et in malitia medium gradum obtineat inter potentiam et actum, ut | |
| 351 scilicet, sicut habitus bonus vel malus praeeminet in bonitate vel | |
| 352 malitia potentiae, ita etiam subdatur actui. Quod etiam ex hoc | |
| 353 apparet, quod habitus non dicitur bonus vel malus nisi ex hoc quod | |
| 354 inclinat ad actum bonum vel malum. Unde propter bonitatem vel | |
| 355 malitiam actus, dicitur habitus bonus vel malus. Et sic potior est | |
| 356 actus in bonitate vel malitia quam habitus, quia propter quod | |
| 357 unumquodque tale, et illud magis est.</p> | |
| 358 <p title="I-II q. 71 a. 3 ad 1"><a name="36505"><span class= | |
| 359 "ref">[36505] Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 360 ergo dicendum quod nihil prohibet aliquid esse simpliciter altero | |
| 361 potius, quod tamen secundum quid ab eo deficit. Simpliciter enim | |
| 362 potius iudicatur quod praeeminet quantum ad id quod per se | |
| 363 consideratur in utroque, secundum quid autem quod praeeminet | |
| 364 secundum id quod per accidens se habet ad utrumque. Ostensum est | |
| 365 autem ex ipsa ratione actus et habitus, quod actus est potior in | |
| 366 bonitate et malitia quam habitus. Quod autem habitus sit diuturnior | |
| 367 quam actus, accidit ex eo quod utrumque invenitur in tali natura | |
| 368 quae non potest semper agere, et cuius actio est in motu | |
| 369 transeunte. Unde simpliciter actus est potior tam in bonitate quam | |
| 370 in malitia, sed habitus est potior secundum quid.</p> | |
| 371 <p title="I-II q. 71 a. 3 ad 2"><a name="36506"><span class= | |
| 372 "ref">[36506] Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 373 dicendum quod habitus non est simpliciter plures actus, sed | |
| 374 secundum quid, idest virtute. Unde ex hoc non potest concludi quod | |
| 375 habitus sit simpliciter potior in bonitate vel malitia quam | |
| 376 actus.</p> | |
| 377 <p title="I-II q. 71 a. 3 ad 3"><a name="36507"><span class= | |
| 378 "ref">[36507] Iª-IIae q. 71 a. 3 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 379 dicendum quod habitus est causa actus in genere causae efficientis, | |
| 380 sed actus est causa habitus in genere causae finalis, secundum quam | |
| 381 consideratur ratio boni et mali. Et ideo in bonitate et malitia | |
| 382 actus praeeminet habitui.</p> | |
| 383 <br /> | |
| 384 <div class="E">Articulus 4</div> | |
| 385 <p title="I-II q. 71 a. 4 arg. 1"><a name="36508"><span class= | |
| 386 "ref">[36508] Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 1</span></a> Ad quartum | |
| 387 sic proceditur. Videtur quod actus vitiosus, sive peccatum, non | |
| 388 possit simul esse cum virtute. Contraria enim non possunt esse | |
| 389 simul in eodem. Sed peccatum quodammodo contrariatur virtuti, ut | |
| 390 dictum est. Ergo peccatum non potest simul esse cum virtute.</p> | |
| 391 <p title="I-II q. 71 a. 4 arg. 2"><a name="36509"><span class= | |
| 392 "ref">[36509] Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 393 peccatum est peius quam vitium, idest actus malus quam habitus | |
| 394 malus. Sed vitium non potest simul esse in eodem cum virtute. Ergo | |
| 395 neque peccatum.</p> | |
| 396 <p title="I-II q. 71 a. 4 arg. 3"><a name="36510"><span class= | |
| 397 "ref">[36510] Iª-IIae q. 71 a. 4 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 398 sicut peccatum accidit in rebus voluntariis, ita et in rebus | |
| 399 naturalibus, ut dicitur in II Physic. Sed nunquam in rebus | |
| 400 naturalibus accidit peccatum nisi per aliquam corruptionem virtutis | |
| 401 naturalis, sicut monstra accidunt corrupto aliquo principio in | |
| 402 semine, ut dicitur in II Physic. Ergo etiam in rebus voluntariis | |
| 403 non accidit peccatum nisi corrupta aliqua virtute animae. Et sic | |
| 404 peccatum et virtus non possunt esse in eodem.</p> | |
| 405 <p title="I-II q. 71 a. 4 s. c."><a name="36511"><span class= | |
| 406 "ref">[36511] Iª-IIae q. 71 a. 4 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 407 est quod philosophus dicit, in II Ethic., quod per contraria virtus | |
| 408 generatur et corrumpitur. Sed unus actus virtuosus non causat | |
| 409 virtutem, ut supra habitum est. Ergo neque unus actus peccati | |
| 410 tollit virtutem. Possunt ergo simul in eodem esse.</p> | |
| 411 <p title="I-II q. 71 a. 4 co."><a name="36512"><span class= | |
| 412 "ref">[36512] Iª-IIae q. 71 a. 4 co.</span></a> Respondeo | |
| 413 dicendum quod peccatum comparatur ad virtutem sicut actus malus ad | |
| 414 habitum bonum. Aliter autem se habet habitus in anima, et forma in | |
| 415 re naturali. Forma enim naturalis ex necessitate producit | |
| 416 operationem sibi convenientem, unde non potest esse simul cum forma | |
| 417 naturali actus formae contrariae; sicut non potest esse cum calore | |
| 418 actus infrigidationis, neque simul cum levitate motus descensionis, | |
| 419 nisi forte ex violentia exterioris moventis. Sed habitus in anima | |
| 420 non ex necessitate producit suam operationem, sed homo utitur eo | |
| 421 cum voluerit. Unde simul habitu in homine existente, potest non uti | |
| 422 habitu, aut agere contrarium actum. Et sic potest habens virtutem | |
| 423 procedere ad actum peccati. Actus autem peccati, si comparetur ad | |
| 424 ipsam virtutem prout est habitus quidam, non potest ipsam | |
| 425 corrumpere, si sit unus tantum, sicut enim non generatur habitus | |
| 426 per unum actum, ita nec per unum actum corrumpitur, ut supra dictum | |
| 427 est. Sed si comparetur actus peccati ad causam virtutum, sic | |
| 428 possibile est quod per unum actum peccati aliquae virtutes | |
| 429 corrumpantur. Quodlibet enim peccatum mortale contrariatur | |
| 430 caritati, quae est radix omnium virtutum infusarum, inquantum sunt | |
| 431 virtutes, et ideo per unum actum peccati mortalis, exclusa | |
| 432 caritate, excluduntur per consequens omnes virtutes infusae, | |
| 433 quantum ad hoc quod sunt virtutes. Et hoc dico propter fidem et | |
| 434 spem, quarum habitus remanent informes post peccatum mortale, et | |
| 435 sic non sunt virtutes. Sed peccatum veniale, quod non contrariatur | |
| 436 caritati nec excludit ipsam, per consequens etiam non excludit | |
| 437 alias virtutes. Virtutes vero acquisitae non tolluntur per unum | |
| 438 actum cuiuscumque peccati. Sic igitur peccatum mortale non potest | |
| 439 simul esse cum virtutibus infusis, potest tamen simul esse cum | |
| 440 virtutibus acquisitis. Peccatum vero veniale potest simul esse et | |
| 441 cum virtutibus infusis, et cum acquisitis.</p> | |
| 442 <p title="I-II q. 71 a. 4 ad 1"><a name="36513"><span class= | |
| 443 "ref">[36513] Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 444 ergo dicendum quod peccatum non contrariatur virtuti secundum se, | |
| 445 sed secundum suum actum. Et ideo peccatum non potest simul esse cum | |
| 446 actu virtutis, potest tamen simul esse cum habitu.</p> | |
| 447 <p title="I-II q. 71 a. 4 ad 2"><a name="36514"><span class= | |
| 448 "ref">[36514] Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 449 dicendum quod vitium directe contrariatur virtuti, sicut et | |
| 450 peccatum actui virtuoso. Et ideo vitium excludit virtutem, sicut | |
| 451 peccatum excludit actum virtutis.</p> | |
| 452 <p title="I-II q. 71 a. 4 ad 3"><a name="36515"><span class= | |
| 453 "ref">[36515] Iª-IIae q. 71 a. 4 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 454 dicendum quod virtutes naturales agunt ex necessitate, et ideo, | |
| 455 integra existente virtute, nunquam peccatum potest in actu | |
| 456 inveniri. Sed virtutes animae non producunt actus ex necessitate, | |
| 457 unde non est similis ratio.</p> | |
| 458 <br /> | |
| 459 <div class="E">Articulus 5</div> | |
| 460 <p title="I-II q. 71 a. 5 arg. 1"><a name="36516"><span class= | |
| 461 "ref">[36516] Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 1</span></a> Ad quintum | |
| 462 sic proceditur. Videtur quod in quolibet peccato sit aliquis actus. | |
| 463 Sicut enim meritum comparatur ad virtutem, ita peccatum ad vitium | |
| 464 comparatur. Sed meritum non potest esse absque aliquo actu. Ergo | |
| 465 nec peccatum potest esse absque aliquo actu.</p> | |
| 466 <p title="I-II q. 71 a. 5 arg. 2"><a name="36517"><span class= | |
| 467 "ref">[36517] Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 468 Augustinus dicit, in libro de Lib. Arb., quod <i>omne peccatum adeo | |
| 469 est voluntarium, quod si non sit voluntarium, non est peccatum</i>. | |
| 470 Sed non potest esse aliquid voluntarium nisi per actum voluntatis. | |
| 471 Ergo omne peccatum habet aliquem actum.</p> | |
| 472 <p title="I-II q. 71 a. 5 arg. 3"><a name="36518"><span class= | |
| 473 "ref">[36518] Iª-IIae q. 71 a. 5 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 474 si peccatum esset absque aliquo actu, sequeretur quod ex hoc ipso | |
| 475 quod aliquis cessat ab actu debito, peccaret. Sed continue aliquis | |
| 476 cessat ab actu debito, ille scilicet qui nunquam actum debitum | |
| 477 operatur. Ergo sequeretur quod continue peccaret, quod est falsum. | |
| 478 Non ergo est aliquod peccatum absque actu.</p> | |
| 479 <p title="I-II q. 71 a. 5 s. c."><a name="36519"><span class= | |
| 480 "ref">[36519] Iª-IIae q. 71 a. 5 s. c.</span></a> Sed contra | |
| 481 est quod dicitur Iac. IV, <i>scienti bonum facere et non facienti, | |
| 482 peccatum est illi</i>. Sed non facere non importat aliquem actum. | |
| 483 Ergo peccatum potest esse absque actu.</p> | |
| 484 <p title="I-II q. 71 a. 5 co."><a name="36520"><span class= | |
| 485 "ref">[36520] Iª-IIae q. 71 a. 5 co.</span></a> Respondeo | |
| 486 dicendum quod quaestio ista principaliter movetur propter peccatum | |
| 487 omissionis, de quo aliqui diversimode opinantur. Quidam enim dicunt | |
| 488 quod in omni peccato omissionis est aliquis actus vel interior vel | |
| 489 exterior. Interior quidem, sicut cum aliquis vult non ire ad | |
| 490 Ecclesiam quando ire tenetur. Exterior autem, sicut cum aliquis | |
| 491 illa hora qua ad Ecclesiam ire tenetur, vel etiam ante, occupat se | |
| 492 talibus quibus ab eundo ad Ecclesiam impeditur. Et hoc quodammodo | |
| 493 videtur in primum redire, qui enim vult aliquid cum quo aliud simul | |
| 494 esse non potest, ex consequenti vult illo carere; nisi forte non | |
| 495 perpendat quod per hoc quod vult facere, impeditur ab eo quod | |
| 496 facere tenetur; in quo casu posset per negligentiam culpabilis | |
| 497 iudicari. Alii vero dicunt quod in peccato omissionis non | |
| 498 requiritur aliquis actus, ipsum enim non facere quod quis facere | |
| 499 tenetur, peccatum est. Utraque autem opinio secundum aliquid | |
| 500 veritatem habet. Si enim intelligatur in peccato omissionis illud | |
| 501 solum quod per se pertinet ad rationem peccati, sic quandoque | |
| 502 omissionis peccatum est cum actu interiori, ut cum aliquis vult non | |
| 503 ire ad Ecclesiam, quandoque vero absque omni actu vel interiori vel | |
| 504 exteriori, sicut cum aliquis hora qua tenetur ire ad Ecclesiam, | |
| 505 nihil cogitat de eundo vel non eundo ad Ecclesiam. Si vero in | |
| 506 peccato omissionis intelligantur etiam causae vel occasiones | |
| 507 omittendi, sic necesse est in peccato omissionis aliquem actum | |
| 508 esse. Non enim est peccatum omissionis nisi cum aliquis | |
| 509 praetermittit quod potest facere et non facere. Quod autem aliquis | |
| 510 declinet ad non faciendum illud quod potest facere et non facere, | |
| 511 non est nisi ex aliqua causa vel occasione coniuncta vel | |
| 512 praecedente. Et si quidem causa illa non sit in potestate hominis, | |
| 513 omissio non habet rationem peccati, sicut cum aliquis propter | |
| 514 infirmitatem praetermittit ad Ecclesiam ire. Si vero causa vel | |
| 515 occasio omittendi subiaceat voluntati, omissio habet rationem | |
| 516 peccati, et tunc semper oportet quod ista causa, inquantum est | |
| 517 voluntaria, habeat aliquem actum, ad minus interiorem voluntatis. | |
| 518 Qui quidem actus quandoque directe fertur in ipsam omissionem, puta | |
| 519 cum aliquis vult non ire ad Ecclesiam, vitans laborem. Et tunc | |
| 520 talis actus per se pertinet ad omissionem, voluntas enim | |
| 521 cuiuscumque peccati per se pertinet ad peccatum illud, eo quod | |
| 522 voluntarium est de ratione peccati. Quandoque autem actus | |
| 523 voluntatis directe fertur in aliud, per quod homo impeditur ab actu | |
| 524 debito, sive illud in quod fertur voluntas, sit coniunctum | |
| 525 omissioni, puta cum aliquis vult ludere quando ad Ecclesiam debet | |
| 526 ire; sive etiam sit praecedens, puta cum aliquis vult diu vigilare | |
| 527 de sero, ex quo sequitur quod non vadat hora matutinali ad | |
| 528 Ecclesiam. Et tunc actus iste interior vel exterior per accidens se | |
| 529 habet ad omissionem, quia omissio sequitur praeter intentionem; hoc | |
| 530 autem dicimus per accidens esse, quod est praeter intentionem, ut | |
| 531 patet in II Physic. Unde manifestum est quod tunc peccatum | |
| 532 omissionis habet quidem aliquem actum coniunctum vel praecedentem, | |
| 533 qui tamen per accidens se habet ad peccatum omissionis. Iudicium | |
| 534 autem de rebus dandum est secundum illud quod est per se, et non | |
| 535 secundum illud quod est per accidens. Unde verius dici potest quod | |
| 536 aliquod peccatum possit esse absque omni actu. Alioquin etiam ad | |
| 537 essentiam aliorum peccatorum actualium pertinerent actus et | |
| 538 occasiones circumstantes.</p> | |
| 539 <p title="I-II q. 71 a. 5 ad 1"><a name="36521"><span class= | |
| 540 "ref">[36521] Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 541 ergo dicendum quod plura requiruntur ad bonum quam ad malum, eo | |
| 542 quod <i>bonum contingit ex tota integra causa, malum autem ex | |
| 543 singularibus defectibus</i>, ut Dionysius dicit, IV cap. de Div. | |
| 544 Nom. Et ideo peccatum potest contingere sive aliquis faciat quod | |
| 545 non debet, sive non faciendo quod debet, sed meritum non potest | |
| 546 esse nisi aliquis faciat voluntarie quod debet. Et ideo meritum non | |
| 547 potest esse sine actu, sed peccatum potest esse sine actu.</p> | |
| 548 <p title="I-II q. 71 a. 5 ad 2"><a name="36522"><span class= | |
| 549 "ref">[36522] Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 550 dicendum quod aliquid dicitur voluntarium non solum quia cadit | |
| 551 super ipsum actus voluntatis, sed quia in potestate nostra est ut | |
| 552 fiat vel non fiat, ut dicitur in III Ethic. Unde etiam ipsum non | |
| 553 velle potest dici voluntarium, inquantum in potestate hominis est | |
| 554 velle et non velle.</p> | |
| 555 <p title="I-II q. 71 a. 5 ad 3"><a name="36523"><span class= | |
| 556 "ref">[36523] Iª-IIae q. 71 a. 5 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 557 dicendum quod peccatum omissionis contrariatur praecepto | |
| 558 affirmativo, quod obligat semper, sed non ad semper. Et ideo solum | |
| 559 pro tempore illo aliquis cessando ab actu peccat, pro quo | |
| 560 praeceptum affirmativum obligat.</p> | |
| 561 <br /> | |
| 562 <div class="E">Articulus 6</div> | |
| 563 <p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 1"><a name="36524"><span class= | |
| 564 "ref">[36524] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 1</span></a> Ad sextum | |
| 565 sic proceditur. Videtur quod inconvenienter definiatur peccatum, | |
| 566 cum dicitur, peccatum est <i>dictum vel factum vel concupitum | |
| 567 contra legem aeternam</i>. Dictum enim, vel factum, vel concupitum, | |
| 568 importat aliquem actum. Sed non omne peccatum importat aliquem | |
| 569 actum, ut dictum est. Ergo haec definitio non includit omne | |
| 570 peccatum.</p> | |
| 571 <p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 2"><a name="36525"><span class= | |
| 572 "ref">[36525] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 2</span></a> Praeterea, | |
| 573 Augustinus dicit, in libro de duabus animabus, <i>peccatum est | |
| 574 voluntas retinendi vel consequendi quod iustitia vetat</i>. Sed | |
| 575 voluntas sub concupiscentia comprehenditur, secundum quod | |
| 576 concupiscentia largo modo sumitur, pro omni appetitu. Ergo | |
| 577 suffecisset dicere, peccatum est concupitum contra legem aeternam; | |
| 578 nec oportuit addere, dictum vel factum.</p> | |
| 579 <p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 3"><a name="36526"><span class= | |
| 580 "ref">[36526] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 3</span></a> Praeterea, | |
| 581 peccatum proprie consistere videtur in aversione a fine, nam bonum | |
| 582 et malum principaliter considerantur secundum finem, ut ex | |
| 583 supradictis patet. Unde et Augustinus, in I de Lib. Arb., per | |
| 584 comparationem ad finem definit peccatum, dicens quod <i>peccare | |
| 585 nihil est aliud quam, neglectis rebus aeternis, temporalia | |
| 586 sectari</i>, et in libro octoginta trium quaest., dicit quod | |
| 587 <i>omnis humana perversitas est uti fruendis et frui utendis</i>. | |
| 588 Sed in praemissa definitione nulla fit mentio de aversione a debito | |
| 589 fine. Ergo insufficienter definitur peccatum.</p> | |
| 590 <p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 4"><a name="36527"><span class= | |
| 591 "ref">[36527] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 4</span></a> Praeterea, | |
| 592 ex hoc dicitur aliquid esse prohibitum, quia legi contrariatur. Sed | |
| 593 non omnia peccata sunt mala quia prohibita, sed quaedam sunt | |
| 594 prohibita quia mala. Non ergo in communi definitione peccati debuit | |
| 595 poni quod sit contra legem Dei.</p> | |
| 596 <p title="I-II q. 71 a. 6 arg. 5"><a name="36528"><span class= | |
| 597 "ref">[36528] Iª-IIae q. 71 a. 6 arg. 5</span></a> Praeterea, | |
| 598 peccatum significat malum hominis actum, ut ex dictis patet. Sed | |
| 599 malum hominis est contra rationem esse, ut Dionysius dicit, IV cap. | |
| 600 de Div. Nom. Ergo potius debuit dici quod peccatum sit contra | |
| 601 rationem, quam quod peccatum sit contra legem aeternam.</p> | |
| 602 <p title="I-II q. 71 a. 6 s. c."><a name="36529"><span class= | |
| 603 "ref">[36529] Iª-IIae q. 71 a. 6 s. c.</span></a> In | |
| 604 contrarium sufficit auctoritas Augustini.</p> | |
| 605 <p title="I-II q. 71 a. 6 co."><a name="36530"><span class= | |
| 606 "ref">[36530] Iª-IIae q. 71 a. 6 co.</span></a> Respondeo | |
| 607 dicendum quod, sicut ex dictis patet, peccatum nihil aliud est quam | |
| 608 actus humanus malus. Quod autem aliquis actus sit humanus, habet ex | |
| 609 hoc quod est voluntarius, sicut ex supradictis patet, sive sit | |
| 610 voluntarius quasi a voluntate elicitus, ut ipsum velle et eligere; | |
| 611 sive quasi a voluntate imperatus, ut exteriores actus vel | |
| 612 locutionis vel operationis. Habet autem actus humanus quod sit | |
| 613 malus, ex eo quod caret debita commensuratione. Omnis autem | |
| 614 commensuratio cuiuscumque rei attenditur per comparationem ad | |
| 615 aliquam regulam, a qua si divertat, incommensurata erit. Regula | |
| 616 autem voluntatis humanae est duplex, una propinqua et homogenea, | |
| 617 scilicet ipsa humana ratio; alia vero est prima regula, scilicet | |
| 618 lex aeterna, quae est quasi ratio Dei. Et ideo Augustinus in | |
| 619 definitione peccati posuit duo, unum quod pertinet ad substantiam | |
| 620 actus humani, quod est quasi materiale in peccato, cum dixit, | |
| 621 dictum vel factum vel concupitum; aliud autem quod pertinet ad | |
| 622 rationem mali, quod est quasi formale in peccato, cum dixit, contra | |
| 623 legem aeternam.</p> | |
| 624 <p title="I-II q. 71 a. 6 ad 1"><a name="36531"><span class= | |
| 625 "ref">[36531] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 1</span></a> Ad primum | |
| 626 ergo dicendum quod affirmatio et negatio reducuntur ad idem genus, | |
| 627 sicut in divinis genitum et ingenitum ad relationem, ut Augustinus | |
| 628 dicit, in V de Trin. Et ideo pro eodem est accipiendum dictum et | |
| 629 non dictum, factum et non factum.</p> | |
| 630 <p title="I-II q. 71 a. 6 ad 2"><a name="36532"><span class= | |
| 631 "ref">[36532] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 2</span></a> Ad secundum | |
| 632 dicendum quod prima causa peccati est in voluntate, quae imperat | |
| 633 omnes actus voluntarios, in quibus solum invenitur peccatum, et | |
| 634 ideo Augustinus quandoque per solam voluntatem definit peccatum. | |
| 635 Sed quia etiam ipsi exteriores actus pertinent ad substantiam | |
| 636 peccati, cum sint secundum se mali, ut dictum est, necesse fuit | |
| 637 quod in definitione peccati poneretur etiam aliquid pertinens ad | |
| 638 exteriores actus.</p> | |
| 639 <p title="I-II q. 71 a. 6 ad 3"><a name="36533"><span class= | |
| 640 "ref">[36533] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 3</span></a> Ad tertium | |
| 641 dicendum quod lex aeterna primo et principaliter ordinat hominem ad | |
| 642 finem, consequenter autem facit hominem bene se habere circa ea | |
| 643 quae sunt ad finem. Et ideo in hoc quod dicit contra legem | |
| 644 aeternam, tangit aversionem a fine, et omnes alias | |
| 645 inordinationes.</p> | |
| 646 <p title="I-II q. 71 a. 6 ad 4"><a name="36534"><span class= | |
| 647 "ref">[36534] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 4</span></a> Ad quartum | |
| 648 dicendum quod, cum dicitur quod non omne peccatum ideo est malum | |
| 649 quia est prohibitum, intelligitur de prohibitione facta per ius | |
| 650 positivum. Si autem referatur ad ius naturale, quod continetur | |
| 651 primo quidem in lege aeterna, secundario vero in naturali | |
| 652 iudicatorio rationis humanae, tunc omne peccatum est malum quia | |
| 653 prohibitum, ex hoc enim ipso quod est inordinatum, iuri naturali | |
| 654 repugnat.</p> | |
| 655 <p title="I-II q. 71 a. 6 ad 5"><a name="36535"><span class= | |
| 656 "ref">[36535] Iª-IIae q. 71 a. 6 ad 5</span></a> Ad quintum | |
| 657 dicendum quod a theologis consideratur peccatum praecipue secundum | |
| 658 quod est offensa contra Deum, a philosopho autem morali, secundum | |
| 659 quod contrariatur rationi. Et ideo Augustinus convenientius definit | |
| 660 peccatum ex hoc quod est contra legem aeternam, quam ex hoc quod | |
| 661 est contra rationem, praecipue cum per legem aeternam regulemur in | |
| 662 multis quae excedunt rationem humanam, sicut in his quae sunt | |
| 663 fidei.</p> | |
| 664 <div class="centro"><br /> | |
| 665 <p><a href="sth2055.html"><img src="icons/ageretro.gif" width="19" | |
| 666 height="19" align="middle" border="0" alt="age retro" /></a> | |
| 667 <a href="sth2072.html"><img src="icons/ageultra.gif" width="19" | |
| 668 height="19" align="middle" border="0" alt="age ultra" /></a></p> | |
| 669 <br /> | |
| 670 <hr /> | |
| 671 <br /> | |
| 672 <address>© 2006 Fundación Tomás de Aquino quoad | |
| 673 hanc editionem<br /> | |
| 674 Iura omnia asservantur<br /> | |
| 675 OCLC nr. <a href="http://worldcatlibraries.org/wcpa/oclc/49644264" | |
| 676 style="text-decoration=none">49644264</a></address> | |
| 677 </div> | |
| 678 </body> | |
| 679 </html> |
